News @ M-Media

Tag: Albania

  • အလ္ေဘးနီးယား (သုိ႔) ဂ်ဴးမ်ားကို နာဇီလက္မွ ကယ္တင္ခဲ့သည့္ မြတ္စလင္ႏုိင္ငံတစ္ခု

    ဧၿပီ ၁၈၊ ၂၀၁၇
    M-Media

    ဒုတိယကမၻာစစ္အတြင္းမွာ နာဇီေတြရဲ႕ လက္ခ်က္နဲ႔ ဒုကၡေရာက္ခဲ့ရတဲ့ ဂ်ဴးေတြကုိ ကယ္တင္ခဲ့တဲ့ မြတ္စလင္ႏုိင္ငံေတြ အမ်ားႀကီး ရွိခဲ့ပါတယ္။

    အဲဒီအထဲမွာ ဥေရာပက အလ္ေဘးနီးယားႏုိင္ငံလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။

    ဂ်ဴးေတြကုိ နာဇီတုိ႔ရဲ႕ လက္ကေန ကယ္တင္ဖုိ႔အတြက္ မြတ္စလင္နာမည္ေပးတာ၊ မြတ္စလင္တစ္ေယာက္အျဖစ္ သက္ေသခံအေထာက္အထား လုပ္ေပးတာမ်ိဳးေတြ ရွိခဲ့သလုိ၊ ဂ်ဴးေတြအတြက္ ေနရာထုိင္ခင္းေပးကာ အ၀တ္အထည္ အစားအေသာက္ေတြကုိလည္း အလ္ေဘးနီးယားျပည္သူေတြက ေထာက္ပံ့ေပးခဲ့ပါတယ္။

    ဒီဗီဒီယုိအတုိေလးကေတာ့ သမုိင္း၀င္ပံုေတြနဲ႔ အလ္ေဘးနီးယားရဲ႕ ဂ်ဴးေတြအေပၚ တာ၀န္ေက်မႈကုိ ေဖာ္ျပထားတာပါ။

  • လူနည္းစုကုိ ေစာင့္ေရွာက္ကာ လူမ်ားစု၏ တာ၀န္ကုိ ေက်ပြန္ၾကသည့္ အလ္ေဘးနီးယားမြတ္စလင္မ်ား

    လူနည္းစုကုိ ေစာင့္ေရွာက္ကာ လူမ်ားစု၏ တာ၀န္ကုိ ေက်ပြန္ၾကသည့္ အလ္ေဘးနီးယားမြတ္စလင္မ်ား

    ႏုိ၀င္ဘာ ၅၊ ၂၀၁၆
    M-Media

    al
    မြတ္စလင္မ်ား တည္ေဆာက္ေပးခဲ့သည့္ စိန္႔နီကုိလက္စ္ ဘုရားေက်ာင္း

    –  ဥေရာပ ႏုိင္ငံငယ္ေလးျဖစ္သည့္ အလ္ေဘးနီးယားေတာင္တန္းတစ္ခုေပၚတြင္ ထီးထီးႀကီးတည္ရွိေနသည့္ စိန္႔နီကုိလက္စ္ ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္းကုိ ကြန္ျမဴနစ္၀ါဒ က်ဆံုးသြားၿပီးေနာက္ ၿပိဳ က်ပ်က္ဆီးသြားသည့္အေနအထားမွ ေဒသခံမြတ္စလင္မ်ား၏ အကူအညီျဖင့္ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ခဲ့သည္။ ႏုိင္ငံ၏ ဘာသာေရးသည္းခံမႈ ျပယုဂ္ျဖစ္သည့္ အဆုိပါ ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္းသုိ႔ ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီး ဖရန္စစ္က ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ သြားေရာက္လည္ပတ္ခဲ့သည္။

    မြတ္စလင္အမ်ားစုရွိၿပီး ကက္သလစ္ႏွင့္ ေအာ္သုိေဒ့ါစ္ခရစ္ယာန္အနည္းစုရွိသည့္ အလ္ေဘးနီးယားကုိ ၁၉၆၇ ခုႏွစ္တြင္ အၾကင္နာမဲ့သည့္ အာဏာရွင္ အန္ဗာရ္ ေဟာ့စ္ဟာက ကမၻာ့ပထမဆံုး ဘာသာမဲ့ႏုိင္ငံအျဖစ္ ေၾကျငာခဲ့သည္။

    ထုိကာလအတြင္း မေရမတြက္ႏုိင္ေသာ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္မ်ား၊ ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္းမ်ား ဖ်က္ဆီးခံခဲ့ရၿပီး ဗာတီကန္ကေတာ့ ဖ်က္ဆီးခံခဲ့ရသည့္ ကက္သလစ္ႏွင့္ ေအာ္သုိေဒါ့စ္ဘုရားေက်ာင္းေပါင္း ၁၈၂၀ ရွိခဲ့သည္ဟု ဆုိသည္။ အသတ္ခံရသူ၊ ထိန္းသိမ္းခံရစဥ္အတြင္း ေသဆံုးသူ ခရစ္ယာန္ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားလည္း အမ်ားအျပားရွိခဲ့သည္။

    တီရာနာၿမိဳ႕ေျမာက္ဖက္ ကီလုိမီတာ ၆၀ အကြာရွိ မာလ္ဘာ့ဒ္မြတ္စလင္ရြာတြင္ မည္သူကမွ စိန္႔နီကုိလက္စ္ဘုရားေက်ာင္းမွာ မည္သည့္အခ်ိန္တြင္ မည္သူကေဆာက္လုပ္ခဲ့သည္ကုိ မသိရွိၾက။ ကြန္ျမဴနစ္မ်ားအာဏာရခ်ိန္တြင္ ဆင္းရဲသည့္တုိင္းျပည္ ျဖစ္ေနခဲ့သည့္ အလ္ေဘးနီးယားမွ အဆုိပါ ဘုရားေက်ာင္းမွာ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းသူမရွိ ပ်က္ဆီးသည့္ဘ၀ ေရာက္ခဲ့ရသည္။

    သုိ႔ေသာ္လည္း ၁၉၉၂ ခုႏွစ္ ကြန္ျမဴနစ္အာဏာရွင္ က်ဆံုးၿပီးေနာက္ပုိင္း မာလ္ဘာ့ဒ္မွ မြတ္စလင္မ်ားမွာ ၎တုိ႔၏ ကက္သလစ္ညီအစ္ကုိမ်ားႏွင့္အတူ ခရစ္ယာန္ သာသနာပုိင္မ်ားထံသုိ႔ ခ်ဥ္းကပ္ကာ ယခင္အုတ္ျမစ္ေနရာတြင္ ဘုရားေက်ာင္းသစ္တစ္ခု ေဆာက္လုပ္ရန္ ခြင့္ေတာင္းခဲ့သည္။

    “ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ တစ္ကယ္လုပ္လိမ့္မယ္လုိ႔ သူတုိ႔မထင္ဘူးဗ်။ လူျမင္ေကာင္းေအာင္ ႀကိဳးစားတယ္လုိ႔ သူတုိ႔ ထင္ခဲ့တာ။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔က ဒီဘုရားေက်ာင္းတည္ေဆာက္ဖုိအတြက္ ကုန္က်စားရိတ္အားလံုးကုိ တာ၀န္ယူခ်င္တာပါ” ဟု အသက္ ၇၇ ႏွစ္အတြယ္ မြတ္စလင္အဘုိးအုိတစ္ဦးျဖစ္သူ ဟဂ်္ဒါ လီကာက တက္ႂကြစြာ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    လူနည္းစုမ်ားအေပၚ မြတ္စလင္မ်ား၏ ကာကြယ္မႈ

    ထုိဘုရားေက်ာင္းသုိ႔ ေရာက္ရွိရန္အတြက္ ကားတစ္တန္၊ ျမည္းတစ္တန္ျဖင့္သြားရသလုိ၊ မတ္ေဆာက္သည့္ ေတာင္ေပၚရြာလမ္းကိုလည္း ဘုရားဖူးမ်ားက ခက္ခက္ခဲခဲ တက္ၾကရသည္။

    မြတ္စလင္ပတ္၀န္းက်င္တြင္ေနထုိင္သည့္ အသက္ ၆၀ အရြယ္ ကက္သလစ္ခရစ္ယာန္ နီကုိလ္ ဂဂ်ီနီက ၀က္သစ္ခ်ပင္မ်ား ထူထဲစြာ ဖံုးအုပ္ေနသည့္ ဘုရားေက်ာင္းသစ္ႀကီးဆီသုိ႔ ဂုဏ္ယူ၀င့္ႂကြားစြာ ညႊန္ျပသည္။

    “ေဆာက္လုပ္ေရးပစၥည္းအကူအညီ၊ လုပ္အားအကူအညီေတြသာ သူတုိ႔ (မြတ္စလင္ေတြရဲ႕) မေပးရင္ ဒီဘုရားေက်ာင္းႀကီးကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ဘယ္ေတာ့မွ ျပန္ေဆာက္ႏုိင္မွာမဟုတ္ပါဘူး” ဟု ဂဂ်ီနီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ၎မွာ ဓာတု စက္႐ံု အလုပ္သမားတစ္ဦးလည္းျဖစ္သည္။

    အဆုိပါ ဘုရားေက်ာင္းငယ္ေလးတြင္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားက ခရစၥမတ္ႏွင့္ အီစတာပြဲေတာ္တုိ႔ကဲ့သုိ႔ အခါႀကီးရက္ႀကီးမ်ားကုိသာ ဆင္ႏႊဲၾကေသာ္လည္း လူနည္းစုခရစ္ယာန္လူ႕အဖြဲ႕အစည္းအတြက္ မရွိမျဖစ္ အေရးပါသည့္ ‘ျမင့္ျမတ္ရာေနရာ’ ျဖစ္ေလသည္။

    လူဦးေရ ၂၅၀၀ ရွိေသာ အဆုိပါ မာလ္ဘာ့ဒ္ရြာတြင္ ၉၀ ရာခုိင္နႈန္းက မြတ္စလင္မ်ားျဖစ္ၾကၿပီး က်န္ ၁၀ ရာခုိင္ႏႈန္းက ခရစ္ယာန္ကက္သလစ္ဘာသာ၀င္မ်ားျဖစ္သည္။

    ႏုိင္ငံ၏ လူဦးေရ ၃ သန္းတြင္ ၅၆ ရာခိုင္ႏႈန္းက မြတ္စလင္မ်ားျဖစ္ၿပီး ခရစ္ယာန္ကက္သလစ္က ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ခရစ္ယာန္ေအာ္သုိေဒါ့စ္က ၁၁ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိသည္။

    ဥေရာပ၏ ပထမဆံုး ခရီးစဥ္အျဖစ္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္က ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီးမွာ အလ္ေဘးနီးယားသို႔ ၁ ရက္တာ အလည္အပတ္လာေရာက္ခဲ့ၿပီး ႏုိင္ငံအတြင္းရွိ မြတ္စလင္၊ ေအာ္သုိေဒ့ါစ္ႏွင့္ ကက္သလစ္တုိ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ အတူယွဥ္တြဲေနထုိင္မႈကုိ ဂုဏ္ျပဳေသာအားျဖင့္ အလ္ေဘးနီးယားသုိ႔ ဦးစြာ လာေရာက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ‘ညီညြတ္ေသာ အမ်ိဳးသားအစုိးရ’ တြင္လည္း မြတ္စလင္၊ ကက္သလစ္ႏွင့္ ေအာfသုိေဒ့ါစ္တုိ႔က အာဏာမ်ားကို ခြဲေ၀ယူထားၾကသည္။

    “ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီး လာေရာက္လည္ပတ္မႈဟာ အလ္ေဘးနီးယားက ဘာသာစံုလူမ်ိဳးစံု ျပည္သူအားလံုးအတြက္ ဂုဏ္ယူစရာအေၾကာင္းအရင္း တစ္ရပ္ပါပဲ။ ကက္သလစ္ဘာသာ၀င္နည္းနည္းေလးနဲ႔ ေသးငယ္တဲ့ႏုိင္ငံတစ္ခု ျဖစ္ေပမယ့္ ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီးက ဥေရာပရဲ႕ ပထမဆံုးေျခခ်ရာအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခဲ့တဲ့အတြက္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ၀မ္းေျမာက္၀မ္းသာ ျဖစ္ရပါတယ္” ဟု အသက္ ၄၂ ႏွစ္အရြယ္ ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ ေအဂ်င္ လီကာက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    မာလ္ဘာ့ဒ္မွ ေဒသခံမ်ားမွာ ၎တုိ႔ေဒသမွ ကြဲျပားျခားနားေသာ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းမ်ား ညီညြတ္ေရးအတြက္ ယခင္ကတည္းက အားတက္သေရာ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး၊ မြတ္စလင္လူမ်ားစုက ခရစ္ယာန္လူနည္းစုကုိ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရမည့္ တာ၀န္ရွိေနသည္ဟုလည္ မွတ္ယူထားၾကသည္။

    “ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ရြာမွာ တစ္ေယာက္ေယာက္လက္ထက္မယ္ဆုိရင္ ဘာသာတရားႏွစ္ခုစလံုးက သက္ေသအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ေပးရတဲ့ ဓေလ့တစ္ခု ရွိပါတယ္” ဟု မီးရထားလုပ္သားေဟာင္းတစ္ဦးျဖစ္သူ ဟဂ်္ဒါက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    မာလ္ဘာ့ဒ္ရြာႏွင့္ ကီလုိမီတာ ၂၀ ခန္႔ေ၀းကြာသည့္ ဒါဗန္ရြာေလးေတြလည္း ၁၉၆၇ ခုႏွစ္ ကြန္ျမဴနစ္လက္ထက္ ဖ်က္ဆီးခံခဲ့ရသည့္ ကက္သလစ္ခရစ္ယာန္မ်ား၏ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းကို မြတ္စလင္မ်ားကပင္ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေပးခဲ့သည္။

    “ဘုန္းႀကီးရဲ႕ အဓိကတာ၀န္ကေတာ့ အာဏာရွင္၀ါဒ၊ ဘုရားမဲ့၀ါဒေၾကာင့္ စြန္းထင္းခဲ့တဲ့ အဆိပ္အေတာက္ေတြကုိ သန္႔စင္ဖုိ႔ပါပဲ” ဟု ဘုန္းေတာ္ႀကီး ကာမုိင္း လူဇီက ယခင္ခုႏွစ္မ်ားကို ျပန္ေျပာင္းရည္ညႊန္း၍ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    အီတလီႏိုင္ငံ ဘာရီၿမိဳ႕မွ အလ္ေဘးနီးယားသုိ႔ ေစလႊတ္ထားသည့္ အဆုိပါဘုန္းေတာ္ႀကီးမွာ ဒါဗန္ၿမိဳ႕ရွိ ခရစ္ယာန္ကက္သလစ္မိသားစု၀င္ ၅၀၀ ေက်ာ္ကုိ လြန္ခဲ့သည့္ ၁၈ ႏွစ္လံုးလံုး ၾကည့္႐ႈေစာင့္ေရွာက္ေနသူလည္း ျဖစ္ေလသည္။

    Ref: Yahoo.com

  • အလ္ေဘးနီးယားက အမ်ိဳးသမီး ဗုိလ္ခ်ဳပ္တစ္ဦး ပထမဆံုး ခန္႔အပ္မည္

    အလ္ေဘးနီးယားက အမ်ိဳးသမီး ဗုိလ္ခ်ဳပ္တစ္ဦး ပထမဆံုး ခန္႔အပ္မည္

    ႏုိ၀င္ဘာ ၄၊ ၂၀၁၆
    M-Media

    albania

    – ဥေရာပႏုိင္ငံငယ္တစ္ခုျဖစ္သည့္ အလ္ေဘးနီးယားႏုိင္ငံ ကာကြယ္ေရး၀န္ၾကီးဌာနသည္ ပထမဦးဆုံးအၾကိမ္အျဖစ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ရာထူးအတြက္ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးကို အဆုိျပဳတင္သြင္းခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

    ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီး မီမီ ကြဒ္ေဟလီ၏ ျပန္ၾကားေရး႐ုံးက အမ်ိဳးသားဗုိလ္ခ်ဳပ္ငါးဦးႏွင့္အတူ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ႏုိင္မည့္ အမ်ိဳးသမီးဗုိလ္မွဴးတစ္ဦး၏ အမည္စာရင္းကုိ အဂၤါေန႔က တင္သြင္းခဲ့ျခင္းျဖစ္ကာ အမည္စာရင္းတင္သြင္းသည့့္လုပ္ငန္းစဥ္ မျပီးဆုံးေသးသည့့္အတြက္ အဆုိပါ အမ်ိဳးသမီးဗုိလ္မွဴး၏ အမည္ကုိ ထုတ္ျပန္ျခင္းမရွိေသးေပ။

    အလ္ေဘးနီးယားကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီးအျဖစ္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္က ခန္႔အပ္ခံခဲ့ရသည့္ ကြဒ္ေဟလီသည္ အမ်ိဳးသမီး ဗုိလ္မွဴး ၃ ဦး ခန္႔အပ္ခဲ့ၿပီး စစ္တပ္တြင္ စစ္သမီးအေရအတြက္ကုိ ၁၄ ရာခုိင္ႏႈန္း ၈၅၀၀ အထိ တုိးျမႇင့္ခဲ့သည္။ ထုိ႔ျပင္ အာဖဂန္ ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနတြင္လည္း အလ္ေဘးနီးယားအမ်ိဳးသမီး အႀကံေပးတစ္ဦးကုိ ခန္႔အပ္ခဲ့သည္။

    Ref : IINA

  • အယ္လ္ေဘးနီးယား ႏိုင္ငံ ႏွင့္ အစၥလာမ္သာသနာ

    စက္တင္ဘာ ၁၀ ၊ ၂၀၁၃
    M-Media
    ရွာေဖြတင္ဆက္သူ- ဂ်ဴလိုင္ရဲရင့္

    ကမာၻ႕ႏိုုင္ငံမ်ားမွ မြတ္စလင္မ်ား က႑

    Flag_of_Albania
    (ပံု- အယ္လ္ေဘးနီးယား ႏိုင္ငံေတာ္အလံ)

    ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ လူဦးေရ စစ္တမ္းအရ အယ္လ္ေဘးနီးယားႏိုင္ငံ၏ ၅၈.၇၉ % မွာ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္မ်ား ျဖစ္ၿပီး၊ ႏို္င္ငံ၏ အႀကီးမားဆံုး ဘာသာေရးျဖစ္သည္။ အယ္လ္ေဘးနီးယား မြတ္စ္လင္မ္ အမ်ားစုမွာ ေလာကီဆန္သည့္ စြႏၷီမ်ားျဖစ္ကာ ဘခ္တာရွီ ရီွအဟ္အနည္းစု ပါ၀င္သည္။ ခရစ္ယာန္ဘာသာသည္ လူဦးေရပမာဏ၏ ၁၆.၉၉ % ရိွၿပီး ႏိုင္ငံ၏ ဒုတိယအႀကီးဆံုး ဘာသာေရးျဖစ္သည္။ က်န္ရိွပမာဏမွာ အျခားဘာသာေရး အုပ္စုမ်ား ႏွင့္ ဘာသာမဲ့မ်ား ျဖစ္၏။ ေအာ္တိုမန ္အင္ပါယာေအာက္၌ေရာက္ရိွစဥ္က အယ္လ္ေဘးနီးယား ႏိုင္ငံသားအမ်ားစုသည္ အစၥလာမ္သို႕ ကူးေျပာင္းလာခဲ့ၾကသည္။ သို႕ေသာ္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဘာသာေရး အစဥ္အလာ အားလံုးကို ယိမ္းယိုင္ေစသည့္ ဘုရားမဲ့၀ါဒသည္ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ ေခတ္ထလာခဲ့ၿပီး ၁၉၉၁ ခုႏွစ္၌ အဆံုးသတ္သြားခဲ့သည္။

    Pew Research Center မွ ျပဳစုလိုက္သည့္ လတ္တစ္ေလာ လူဦးေရစာရင္းအရ အယ္လ္ေဘးနီးယားရိွ မြတ္စ္လင္မ္ ပမာဏမွာ ၇၉.၉ % ဟု သိရသည္။ သို႕ေသာ္ Gallup poll ၏စာရင္းအရမူ မြတ္စ္လင္မ္သည္ ၄၃ %၊ အေရွ႕တိုင္း ေအာ္သိုေဒါ့စ္မွာ ၁၉ %၊ ကက္သလစ္က ၁၅ % ႏွင့္ ဘာသာမဲ့သည္ ၂၃ % ဟု ဆိုသည္။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ လူဦးေရစာရင္း တရား၀င္ေၾကျငာခ်က္၌ ၅၆.၇၀ % မွာ စြႏၷီမြတ္စ္လင္မ္၊ ၂.၀၉ % မွာ ဘခ္တာရွီ ရီွအဟ္မြတ္စ္လင္မ္၊ ၁၀.၀၃ % မွာ ကက္သလစ္၊ ၆.၇၅ % မွာ ေအာ္သိုေဒါ့စ္၊ ၀.၁၄ % မွာ ဧမာေႏြလ၊ ၀.၀၇ % မွာ အျခားခရစ္ယာန္အုပ္စုမ်ား၊ ၅.၄၉ % မွာ ေရာေထြး ယံုၾကည္သူမ်ား၊ ၂.၅၀ % မွာ ဘုရားမဲ့၀ါဒီ ႏွင့္ ၁၃.၇၉ % မွာ မိမိ၏ ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈကို မေဖာ္ျပသူမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

    သမိုင္းေၾကာင္း

    ေအာ္တိုမန္ေခတ္ကာလ

    Baitul Awwal Mosque_ Tirana_ Albania
    (ဓာတ္ပံု – တီရာနာရိွ ေရွးအက်ဆံုးဗလီမ်ာ းအနက္မွ Et’hem Bey ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္)

    ၁၄ ရာစုတြင္ အယ္လ္ေဘးနီးယားသို႕ ေအာ္တိုမန္လႊမ္းမိုးမႈျဖင့္ အစၥလာမ္ ၀င္ေရာက္လာၿပီး ခရစ္ယာန္၀ါဒႏွင့္ အၿပိဳင္ ျဖစ္ခဲ့သည္။ ရိုမန္ကက္ သလစ္ခ်ာ့ခ်္ ႏွင့္ ေတာင္တန္းေဒသသားတို႕၏ ခုခံမႈေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းတြင္ အစၥလာမ္ ျပန္႕ပြားမႈ ေႏွးေကြးသည္။ သို႕ေသာ္ အလယ္ပိုင္းႏွင့္ေတာင္ပိုင္းတြင္မူ ၁၇ ရာစုႏွစ္အကုန္၌ အယ္လ္ေဘးနီးယန္း မြတ္စ္လင္မ္ေခါင္းေဆာင္တို႕၏ တိုးတက္မႈႏွင့္အတူ အစၥလာမ္အား က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ လက္ခံခဲ့ၾကသည္။ ေအာ္တိုမန္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ စီးပြားေရးက႑၌ အေရးပါအရာေရာက္လွေသာ  pashas ႏွင့္ beys အမည္ရိွ အယ္လ္ေဘးနီးယန္းမြတ္စ္လင္မ္မ်ဳိးႏြယ္ႏွစ္စုေၾကာင့္ အယ္လ္ေဘးနီးယန္းအမ်ားစုအတြက္ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းအားေကာင္းခဲ့ၾကသည္။

    အယ္လ္ေဘးနီးယားရိွ မြတ္စ္လင္မ္တို႕ထံ အဓိကအားျဖင့္ အုပ္စုႀကီးႏွစ္စု ကြဲျပားသည္။ စြႏၷီအစၥလာမ္ အုပ္စု ႏွင့္ ၁၈-၁၉ ရာစု ေအာ္တိုမန္ေခတ္ကာလ အတြင္း အယ္လ္ေဘးနီးယားသို႕၀င္ေရာက္လာေသာ ဒရ္ေ၀းဇ္ လမ္းေၾကာင္းမွ ဆင္းသက္သည့္ ဘခ္တာရွီဆြဴဖီ အုပ္စုတို႕ျဖစ္ၾကသည္။ ဘခ္တာရွီ အုပ္စု၀င္မ်ားမွာ လမ္းေခ်ာ္သူမ်ား အျဖစ္ ပံုမွန္မြတ္စ္လင္မ္တို႕မွ သတ္မွတ္ၾကသည္။ စြႏၷီအစၥလာမ္တို႕မွာ ႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းႏွင့္ဗဟုိေဒသမ်ား၌ သမိုင္းႏွင့္ခ်ီ၍ အေျခခိုင္ခဲ့ၿပီး၊ ဘခ္တာရွီတို႕ကို ေတာင္ပိုင္းရိွ Tosk ေဒသမ်ားတြင္ အဓိကအားျဖင့္ ေတြ႕ၾကရ၏။

    ေအာ္တိုမန္အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ကာလအတြင္း ဘခ္တာရွီ၀ါဒအားျဖင့္ အစၥလာမ္သို႕ ကူးေျပာင္းသက္၀င္သူ တျဖည္းျဖည္း တိုးပြားလာသည္။ ေအာ္တိုမန္ အင္ပါယာ၏ ကုန္သြယ္ေရး၊ ဗ်ဴရိုကေရစီ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ႏွင့္ စစ္တပ္ထံမွ အက်ဳိးအျမတ္မ်ား ခံစားႏိုင္၍ျဖစ္သည္။ ေအာ္တိုမန္အုပ္စိုးမႈေခတ္၌ အေက်ာ္ၾကား အထင္ရွားဆံုး အယ္လ္ေဘးနီးယား နယ္သားမ်ားမွာ – ဒါ၀ုဒ္ ပါးရွား၊ ဟမ္ဇဟ္ ကက္စထရိြဳက္တီ၊ အိလ္ဂ်ာ့ဇၤ ေဟာ့စ္ဟာ၊ နဇီးမ္ ဖရာကူလာ၊ ေကာ္ပရူလူ မဟာမက္ ပါးရွား၊ အလီ ပါးရွား၊ အက္ဒ္ဟမ္ ပါးရွား၊ ဟက္စ္ဟီ ရွီဟ္ရတီ၊ ဂူစီယာမွ အလီပါးရွား၊ ေဘရြတ္မွ အီဗ္ရာဟီမ္ပါးရွား၊ ေကာ္ပရူလူ ဖဇီးလ္ အဟ္မဒ္၊ အီဂ်စ္မွ မုဟမၼဒ္ အလီ၊ ကာရာ မုဟမၼဒ္ ဘူရွာတီ ႏွင့္ အဟ္မဒ္ ကာ့တ္ ပါးရွားတို႕ျဖစ္ၾကသည္။

    လြတ္လပ္ေရး

    Fier_Qender
    (ဓါတ္ပံုအညြန္း –Fier ျမိဳ႕ရိွ ဗလီဝတ္ေက်ာင္းေတာ္ တခု)

    အယ္လ္ေဘးနီးယားႏိုင္ငံသည္ ေအာ္တိုမန္အင္ပါယာလက္ေအာက္မွ ၁၉၁၂ ခုႏွစ္တြင္ လြတ္လပ္ေရးရရိွခဲ့သည္။ ၂၀ ရာစုအတြင္း အမ်ဳိးသားေရး တစ္ေခတ္ဆန္း ၀ါဒ ႏွင့္ ဘာသာေရး ဗဟုသုတ ကင္းမဲ့မႈျဖစ္ေပၚလာၿပီး ဒီမိုကရက္တစ္မွသည္ ပေဒသရာဇ္စံနစ္၊ ၄င္းေနာက္ ကြန္ျမဴနစ္ စံနစ္သို႕ေျပာင္းလဲသြားကာ ဘာသာေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈတို႕မွာ စံနစ္တက် ရိုက္ခ်ဳိးခံရသည္။ ယင္းမူ၀ါဒမ်ားအရ အစၥလာမ္သည္လည္း အျခားဘာသာ တရားမ်ား နည္းတူ ဆိုး၀ါးသည့္ အေျပာင္းအလဲမ်ား ျဖစ္သြားရသည္။

    ၁၉၂၃ ခုႏွစ္ အစိုးရ စီမံကိန္းအရ ခလီဖဟ္စံနစ္ ႏွင့္ မယားၿပိဳင္ စံနစ္ကို ဖ်က္သိမ္းရန္၊ ထံုးတမ္းစဥ္လာ သမရိုးက် ၀တ္ျပဳမႈပံုဟန္အား အေျပာင္းအလဲျပဳရန္၊ ေအာ္တိုမန္ေခတ္က ၿမိဳ႕ျပ အမ်ဳိးသမီးတို႕အား ဆင္ယင္ေစသည့္ ဟိဂ်ာ့ဗ္အမိန္႕ ကို စြန္႕ပယ္ရန္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အေပၚ အယ္လ္ေဘးနီးယန္း မြတ္စ္လင္မ္ ကြန္ကရက္မွ တီရာနာ၌ လက္ခံခဲ့ရသည္။

    အဲန္ဗာ ေဟာ့ရွား (Enver Hoxha) ၏ ကြန္ျမဴနစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ကာလအတြင္း မြတ္စ္လင္မ္ ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ စံနစ္ အပါအ၀င္ ကက္သလစ္ႏွင့္ေအာ္သိုေဒါ့စ္ ဘုန္းေတာ္ႀကီး စံနစ္အား အျမစ္ျပတ္ သုတ္သင္ခဲ့သည္။ ထိုသူသည္ ၁၉၆၇ ခုႏွစ္တြင္ ဘာသာေရးကိုးကြယ္ ယံုၾကည္မႈ မွန္သမွ်ကို တားျမစ္ ပိတ္ပင္၍ အယ္လ္ေဘးနီးယားႏိုင္ငံအား ကမာၻေပၚရိွ တစ္ခုတည္းေသာ ဘာသာမဲ့ တိုင္းျပည္အျဖစ္ ေၾကျငာခဲ့သူျဖစ္သည္။

    ယေန႕ေသာ္ကား အယ္လ္ေဘးနီးယားသည္ အစၥလာမ့္ေရးရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ အဖြဲ႕ႀကီး (Organisation of Islamic Cooperation – OIC) ၏ အမာခံအဖြဲ႕၀င္ ဥေရာပႏိုင္ငံ ျဖစ္လာသည္။ ၂၀၁၁ ဧၿပီလတြင္  ပထမဆံုး အစၥလာမ့္တကၠသိုလ္ Bedër University အား တီရာနာ၌ ဖြင့္လွစ္ႏိုင္ခဲ့သည္။

    ( ဂ်ဴလိုင္ ရဲရင့္ )

    ကိုးကား wiki