News @ M-Media

Tag: Buddhist nationalism

  • ေသြးႂကြသူတစ္စုေၾကာင့္ ေထရ၀ါဒသာသနာ ညႇိဳးႏြမ္းေတာ့မွာလား

    ေသြးႂကြသူတစ္စုေၾကာင့္ ေထရ၀ါဒသာသနာ ညႇိဳးႏြမ္းေတာ့မွာလား

    ဇူလုိင္ ၁၄၊ ၂၀၁၉
    M-Media

    သီရိလကၤာေရာက္ သီတဂူဆရာေတာ္

    -ဗုဒၶဘာသာဘုန္းႀကီးတစ္ပါး တပ်င္ေခြထုိင္ကာ အစၥလာမ္သာသနာအေၾကာင္း မေကာင္းေျပာေနစဥ္မွာပဲ အနီးအနား ေနရာတစ္ခုက မီးေလာင္ဗံုးပစ္သံ ေပၚထြက္လာပါတယ္။

    ဒါေပမယ့္ ဘုန္းေတာ္ႀကီး Ambalangoda Sumedhananda Thero တစ္ေယာက္ ဒီအသံကုိ မသိလုိက္ မသိဖာသာပဲ ေနလိုက္ပါတယ္။ ညဘက္တုိက္ခတ္လာတဲ့ ေလေအးေအးနဲ႔အတူ ပါလာတဲ့ ျခင္တစ္အုပ္ကုိ လက္နဲ႔ ေ၀ွ႔ယမ္းဖယ္ရွားၿပီး မြတ္စလင္မုန္းတီးေရး တရားကုိ သူက ဆက္ေဟာေနပါတယ္။ သီရိလကၤာႏုိင္ငံ ေတာင္ပုိင္း Gontota ၿမိဳ႕မွာျဖစ္ၿပီး မြတ္စလင္ေတြဟာ အၾကမ္းဖက္သမားေတြ၊ က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပုိက္သူေတြလုိ႔ သူက ေျပာေနတာပါ။

    “မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္က ငါတုိ႔တုိင္းျပည္ကုိ သိမ္းဖုိ႔နဲ႔ ငါတုိ႔တန္ဖုိးထားတဲ့အရာေတြ အားလံုးကုိ လုယူဖုိ႔ပဲ။ တစ္ခ်ိန္က ဗုဒၶဘာသာႏုိင္ငံေတြျဖစ္ခဲ့တဲ့ အာဖဂန္နစၥတန္၊ ပါကစၥတန္၊ ကက္ရွ္မီးယား၊ အင္ဒုိနီးရွားတုိ႔ ဘာျဖစ္သြားလဲဆုိတာကုိ ၾကည့္လုိက္။ အစၥလာမ္က အဲဒီႏုိင္ငံေတြအားလံုးကုိ ဖ်က္ဆီးခဲ့တာ”

    မိနစ္အနည္းငယ္အၾကားမွာ ကပၸိယတစ္ဦးက ဘုန္းေတာ္ႀကီးအနားကုိ ကပ်ာကယာ ၀င္ေရာက္လာၿပီး အနီးအနားက ဗလီတစ္လံုး မီးေလာင္ဗံုးနဲ႔ မီး႐ႈိ႕ခံလုိက္ရတဲ့သတင္းကုိ ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။ ဘုန္းေတာ္ႀကီးကေတာ့ လက္ကုိခါျပကာ ပခံုးတြန္႔ျပလုိက္တာပါပဲ။

    သူဟာ လူမ်ားစု ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြအတြက္ပဲ တာ၀န္ရွိၿပီး တုိင္းျပည္လူဦးေရရဲ႕ ၁၀ ရာခုိင္ႏႈန္းသာရွိတဲ့ မြတ္စလင္ေတြကေတာ့ သူနဲ႔မဆုိင္ဘူးလို႔ ယူဆပံုပါ။

    Sumedhananda Thero လုိ႔ ၾသဇာႀကီးတဲ့ ဘုန္းႀကီးအုပ္စုေတြရဲ႕ လႈံ႕ေဆာ္မႈနဲ႔အတူ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တစ္ခ်ိဳ႕ ေသြးႂကြတဲ့ေခတ္ကုိ ၀င္ေရာက္လာခဲ့ၿပီး သူတုိ႔ကေတာ့ ျပင္ပ ပေရာဂါေတြကေန ဘာသာတရားကုိ ကာကြယ္ေနတဲ့ ဘာသာေရးသူရဲေကာင္းႀကီးေတြအျဖစ္ ကုိယ့္ကိုယ္ကုိ မွတ္ယူေနၾကပါတယ္။

    သူတုိ႔ရဲ႕ ဒီအေတြးအေခၚေတြဟာ တကယ္ေတာ့ သမၼာဒိဌိ မက်သလို၊ ျဖစ္ႏုိင္ေခ်လည္း မရွိပါဘူး။ အစြန္းေရာက္ ဘာသာေရး-လူမ်ိဳးေရး လႈပ္ရွားမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ရာမွာ ေရွ႕တန္းကုိေရာက္လာတဲ့ သီရိလကၤာနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံတုိ႔မွာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြက လူမ်ားစု ျဖစ္ပါတယ္။

    ဒါေပမယ့္ အခ်ိဳ႕ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြ – အထူးသျဖင့္ ေထရ၀ါဒသန္႔သန္႔ကုိမွ လုိက္နာၾကတဲ့ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြကေတာ့ သူတုိ႔ဟာ အစၥလာမ္ဘာသာရဲ႕ ၿခိမ္းေျခာက္မႈကုိ ခံေနရၿပီလုိ႔ ယံုၾကည္ေနၾကပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ အစၥလာမ္သာသနာ ကုိယ္တုိင္က အစြန္းေရာက္ေနာက္လုိက္ေတြရဲ႕ဒဏ္ကုိ အလူးအလဲ ခံစားေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

    အမည္ခံ ဗုဒၶဘာသာနဲ႔ အမည္ခံအစၥလာမ္တုိ႔ ထိပ္တုိက္ေတြၾကတဲ့အခါမွာေတာ့ ဗုဒၶဘာသာ၀င္အခ်ိဳ႕ဟာ သူတုိ႔ ဘာသာသာသနာရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ အဆံုးအမေတြကုိ စြန္႔လႊတ္လုိက္ၾကပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္း ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြဟာ လူနည္းစု မြတ္စလင္ေတြအေပၚ ဆုိးဆုိး၀ါး၀ါး တုိက္ခုိက္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္လာၾကပါတယ္။

    ဗုဒၶဘာသာ အမ်ိဳးသားေရး ၀ါဒီေတြကလည္း အစြန္းေရာက္ ဘုန္းႀကီးေတြရဲ႕ ၾသဇာကုိ အသံုးခ်ၿပီး လူထုရဲ႕ ေထာက္ခံမႈကုိ ရယူလာၾကပါတယ္။

    “အရင္တုန္းက ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြဟာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ကုိ အခုလုိ မမုန္းပါဘူး။ အခုေတာ့ ဘုန္းႀကီးေတြက ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဟာ ဒီႏုိင္ငံနဲ႔မဆုိင္ဘူး၊ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ကို ေမာင္းထုတ္သင့္တယ္လုိ႔ ၀ါဒျဖန္႔ၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ဘယ္သြားရမလဲ။ ဒါက ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အိမ္ပဲ” လုိ႔ Gintota ၿမိဳ႕ Hillur ဗလီက ေရွ႕ေဆာင္အီမာမ္ မုိဟာမက္ နာဆီရ္က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ Hillur ဗလီကုိ ဗုဒၶဘာသာလူအုပ္က ၂၀၁၇ ခုႏွစ္မွာ တုိက္ခုိက္ခဲ့ပါတယ္။

    ၿပီးခဲ့တဲ့လတုန္းကလည္း ၾသဇာႀကီးတဲ့ ဘုန္းႀကီးတစ္ပါး အစာငတ္ခံ ဆႏၵျပတဲ့အတြက္ သီရိလကၤာအစုိးရအဖြဲ႕၀င္ မြတ္စလင္၀န္ႀကီး ၅ ဦး ရာထူးကေန ႏႈတ္ထြက္ေပးခဲ့ရပါတယ္။ ဧၿပီလက အီစတာေန႔မွာ ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္းေတြနဲ႔ ဟုိတယ္ေတြကုိ IS အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕က တုိက္ခုိက္မႈမွာ မြတ္စလင္ႏုိင္ငံေရးသမားေတြ ပူးေပါင္းပါ၀င္ခဲ့တယ္လုိ႔ အဲဒီဘုန္းႀကီးက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ တုိက္ခုိက္မႈအတြင္း လူ ၂၅၀ ေက်ာ္ ေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။

    ျမန္မာႏုိင္ငံမွာလည္း လူမ်ိဳးစုလုိက္ ရွင္းလင္းေရး လႈပ္ရွားမႈေၾကာင့္ ႏုိင္ငံအတြင္းက မြတ္စလင္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား အစုလုိက္အၿပံဳလုိက္ ထြက္ေျပးခဲ့ရပါတယ္။ မြတ္စလင္ေတြဟာ နုိင္ငံလူဦးေရရဲ႕ ၅ ရာခုိင္ႏႈန္းေအာက္သာ ရွိေပမယ့္ ဘုန္းႀကီးေတြကေတာ့ အစၥလာမ့္မစ္ က်ဴးေက်ာ္မႈကုိ သတိထားရမယ္လုိ႔ လႈံ႕ေဆာ္ေနပါတယ္။

    ေမလက ရမ္ဇာန္ဥပုသ္လမွာလည္း ဗုဒၶဘာသာလူအုပ္က ၀တ္ျပဳေဆာင္ေတြကုိ လာ၀ုိင္းလုိ႔ မြတ္စလင္၀တ္ျပဳသူေတြ ထြက္ေျပးခဲ့ရပါတယ္။

    ခႏၱီစ သည္းခံျခင္းတရားေတြ၊ ေမတၱာတရားေတြနဲ႔ ထံုးမႊမ္းထားတဲ့ သြန္သင္မႈေတြေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ ပံုရိပ္ဟာ အရင္က ရန္လုိ ေသြးႂကြမႈေတြနဲ႔ ဆက္ႏြယ္တာမ်ိဳး မရွိခဲ့ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ‘ၿငိမ္းခ်မ္းေရး’ ဆုိတာကုိ ဘယ္ဘာသာကမွ အၾကာႀကီး ေမာင္ပုိင္စီးထားလုိ႔ မရပါဘူး။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တစ္ခ်ိဳ႕လည္း စစ္ဆာလာေနၾကပါၿပီ။

    “သူတုိ႔ဟာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြနဲ႔ ဘယ္တုန္းကမွ မပတ္သက္ဘူးလုိ႔ ဗုဒၶဘာသာဘုန္းႀကီးေတြက ေျပာၾကလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ဗုဒၶဘာသာနဲ႔ ဗုဒၶဘာသာႏုိင္ငံေတြကုိ ဘယ္လုိနည္းနဲ႔မဆုိ ကာကြယ္ရမယ္လုိ႔ ေျပာတာလည္း သူတုိ႔ပါပဲ” လုိ႔ ဒိန္းမတ္ႏုိင္ငံ Aarhus တကၠသုိလ္က မႏုႆေဗဒပညာရွင္ ေဒါက္တာ မီေကးလ္ ဂရာဗားစ္က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ သူဟာ ဗုဒၶဘာသာနဲ႔ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒတုိ႔ရဲ႕ ဆံုမွတ္ကုိ ေလ့လာေနသူတစ္ဦး ျဖစ္ပါတယ္။

    တစ္က်ိပ္တည္း တစ္ဉာဏ္တည္း

    ၿပီးခဲ့တဲ့ေမလ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ လူေထာင္ခ်ီပါ၀င္တဲ့ ဆႏၵျပမႈအတြင္း အရွင္၀ီရသူက စစ္တပ္ကုိ ခ်ီးက်ဴးေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။ အရွင္၀ီရသူဟာ တစ္ခ်ိန္က အမုန္းစကားေျပာၾကားမႈေၾကာင့္ ေထာင္က်ခဲ့ဖူးသူ ျဖစ္ပါတယ္။

    ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လကစလုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံက ႐ုိဟင္ဂ်ာ ၇ သိန္းေက်ာ္ေလာက္ဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဖက္ကုိ ထြက္ေျပးခဲ့ရပါတယ္။ စစ္တပ္နဲ႔ သူ႕ကုိေထာက္ခံတဲ့အုပ္စုေတြရဲ႕ လူမ်ိဳးစုလုိက္ သုတ္သင္ရွင္းလင္းမႈ အစီအစဥ္ေၾကာင့္ ဒီလုိ ထြက္ေျပးခဲ့ရတာျဖစ္ပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာလူအုပ္စုေတြနဲ႔ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြက ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြကို သတ္ျဖတ္တာ၊ အဓမၼက်င့္တာ၊ ရာနဲ႔ခ်ီတဲ့ ရြာေတြကို
    ေျပာင္ရွင္းေနေအာင္ မီး႐ႈိ႕ဖ်က္ဆီးတာေတြ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တယ္လုိ႔ သတင္းေတြလည္း ထြက္ခဲ့ပါတယ္။

    အရွင္၀ီရသူဟာ ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ အၾကမ္းမဖက္တဲ့ သင္ၾကားမႈေတြကုိ ဆန္႔က်င္သူပါ။ လႊတ္ေတာ္ထဲက စစ္တပ္ကုိယ္စားလွယ္ေတြကုိ ဘုရားလုိ ကုိးကြယ္ရမယ္လုိ႔လည္း သူက ခ်ီတက္ပြဲမွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    “အမ်ိဳး၊ ဘာသာ၊ သာသနာကုိ ကာကြယ္တာ စစ္တပ္တစ္ခုပဲရွိတယ္”

    ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကုိ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး စစ္တပ္ကုိ တရားစြဲဆုိဖုိ႔ တုိက္တြန္းတဲ့ ႏုိင္ငံတကာ ရာဇ၀တ္ခံု႐ံုး (ICC) ရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ေအာက္တုိဘာလကျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ဆႏၵျပပြဲတစ္ခုမွာ အရွင္၀ီရသူက ႐ႈတ္ခ်ခဲ့ပါတယ္။

    ဒီဘုန္းႀကီးဟာ လက္နက္ကုိင္မယ္လုိ႔ေတာင္ ႀကံဳး၀ါးခဲ့သူပါ။

    “ICC လာတဲ့ေန႔ဟာ ၀ီရသူ ေသနတ္ကုိင္တဲ့ေန႔ပဲ” လုိ႔ New York Times သတင္းစာနဲ႔ အင္တာဗ်ဴးမွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    အရွင္၀ီရသူလုိ ဘုန္းႀကီးေတြဟာ အစြန္းေရာက္ ဗုဒၶဘာသာ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒရဲ႕ ကုိင္းဖ်ားကုိင္းနားေလာက္သာ ျဖစ္ၿပီး လူအမ်ား ေလးစားၾကည္ညိဳျခင္းခံရတဲ့ ဘုန္းႀကီးေတြလည္း ဒီကိစၥမွာ ပါ၀င္ေနပါတယ္။

    အဲဒီအထဲမွာ သက္ေတာ္ ၈၂ ႏွစ္ရွိၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံက ၾသဇာအႀကီးဆံုး ဘုန္းေတာ္ႀကီးျဖစ္တဲ့ အရွင္ညာဏိႆရလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။ သူ႕ကုိ သီတဂူဆရာေတာ္လုိ႔ သိၾကပါတယ္။

    ရြာေတြမီး႐ႈိ႕ခံရလုိ႔ သိန္းခ်ီတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ေတြ ထြက္ေျပးေနရခ်ိန္ သီတဂူဆရာေတာ္က စစ္တပ္အႀကီးအကဲေတြကုိ “မြတ္စလင္ေတြက ကုလသမဂၢကုိ ၀ယ္လုိက္ၿပီ” ဆုိတဲ့ တရားမ်ိဳး ေဟာသူပါ။

    စစ္တပ္နဲ႔ ဘုန္းႀကီးေတြရဲ႕ တစ္က်ိပ္တည္း တစ္ဉာဏ္တည္းဇာတ္လမ္းဟာ ဆက္ရွိေနအံုးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

    ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ေမလက စစ္တပ္နဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့ Facebook ေပ့ခ်္မွာ စစ္သားေတြၾကား ရယ္ေမာေနတဲ့ သီတဂူဆရာေတာ္ရဲ႕ပံု ေပၚလာပါတယ္။ အမ်ိဳးသားေရးအတြက္ ဘာသာေရးစစ္သားမ်ိဳး ဖန္တီးေပးမယ္လုိ႔ေတာင္ သူက ကမ္းလွမ္းခဲ့ဖူးၿပီး ဘာသာေရးအတြက္ အႀကီးမားဆံုး ေပးဆပ္မႈလုိ႔ သူက ယူဆေနပံုပါ။

    “ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ သံဃာ ၄ သိန္းရွိတယ္။ မင္းတုိ႔လုိအပ္ရင္ သူတုိ႔ကုိထည့္ေပးလုိက္မယ္။ လြယ္ပါတယ္” လို႔ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ကုိ ဆရာေတာ္က ေျပာၾကားဖူးပါတယ္။

    “သီတဂူဆရာေတာ္လုိ ၾကည္ညိဳခံရတဲ့ ဘုန္းႀကီးေတြက ေျပာမယ္ဆုိရင္ လူတစ္စုကုိ ႏွိမ့္ခ်ေစာ္ကားတဲ့စကားမ်ိဳး ျဖစ္ေပမယ့္လည္း လူေတြက လက္ခံၾကတယ္။ သူ႕ရဲ႕စကားေတြက အမုန္းတရားကုိ တရား၀င္ေအာင္ လုပ္တာမ်ိဳးပါ” လုိ႔ ေအာက္စဖုိ႔ဒ္တကၠသုိလ္က ျမန္မာႏုိင္ငံဖြား လူမႈမႏုႆေဗဒပညာရွင္ ေဒါက္တာ ခင္မာမာၾကည္က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ဗုဒၶဘာသာမ်ား၏ အခြင့္အေရး

    သီရိလကၤာႏုိင္ငံက ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္းေတြ ဟုိတယ္ေတြကုိ IS အၾကမ္းဖက္သမားေတြက အီစတာေန႔မွာ ဗံုးခြဲတုိက္ခုိက္လုိက္တဲ့အခါ ဗုဒၶဘာသာ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒီေတြက သူတုိ႔မလြန္ဘူးဆုိတဲ့ အသံမ်ိဳး ထြက္လာပါတယ္။

    “မြတ္စလင္အစြန္းေရာက္ေတြဟာ အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရးရဲ႕ အႏၱရာယ္ျဖစ္တယ္လုိ႔ က်ဳပ္တုိ႔ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ သတိေပးလာတယ္။ အစြန္းေရာက္အစၥလာမ္၀ါဒကုိ လစ္လ်ဴ႐ႈလုိက္တဲ့အတြက္ အစိုးရလက္မွာ ေသြးစြန္းသြားပါၿပီ” လုိ႔ သီရိလကၤာက အႀကီးဆံုး အမ်ိဳးသားေရးအဖြဲ႕ Bodu Bala Sena (BBS) က အႀကီးတန္း တာ၀န္ရွိသူ Dilanthe Withanage က ေျပာပါတယ္။

    ႏွစ္အနည္းငယ္ေလာက္ အလယ္အလတ္က်တဲ့ မဟာမိတ္အုပ္စုိးမႈ ရွိလာခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္မွာေတာ့ ဘာသာေရးနဲ႔ ထႂကြလုိတဲ့၀ါဒ ေပါင္းစပ္ထားတဲ့ လႈပ္ရွားမႈတစ္ခု သီရိလကၤာႏုိင္ငံမွာ ျမင့္တက္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒီလႈပ္ရွားမႈကုိ ဦးေဆာင္သူက ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီးေဟာင္း Gotabaya Rajapaksa ျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ အခုႏွစ္အတြင္းျပဳလုပ္မယ့္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲမွာ ၀င္ေရာက္ ယႇဥ္ၿပိဳင္ဖုိ႔လည္း ရွိေနပါတယ္။

    တုိင္းျပည္မွာ သမုိင္းတစ္ေလွ်ာက္ တည္တံ့ခဲ့တဲ့ ဗုဒၶဘာသာပံုရိပ္ကုိ ကာကြယ္သြားမယ္လုိ႔ Gotabaya က ကတိျပဳထားပါတယ္။ လူနည္းစု တမီလ္ေတြနဲ႔ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ ၾကာ ျပည္တြင္းစစ္အတြင္း ပံုေဖာ္ခဲ့တဲ့ ‘လံုၿခံဳေရးႏုိင္ငံ’ ကုိ ျပန္လည္တည္ေဆာက္သြားဖုိ႔ သူက စိတ္ပုိင္းျဖတ္ထားပါတယ္။

    ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ကေန ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြင္း သီရိလကၤာႏုိင္ငံကုိ Gotabaya ရဲ႕ အစ္ကုိ Mahinda Rajapaksa က တုိင္းျပည္ကုိ ဦးေဆာင္ခဲ့တာပါ။ Mahinda ဟာ မ်က္ေႏွာင္ေျပာင္တုိက္တတ္တဲ့ အမ်ိဳးသားေရးသမားတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး ျပည္တြင္းစစ္မွာ ရက္ရက္စက္စက္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့မႈေတြကုိ တရားသေယာင္ေယာင္ေျပာကာ မိမိသာလွ်င္ ဘာသာေရးကုိ ကယ္တင္ခဲ့သူလုိ႔ ၀ါဒျဖန္႔ခဲ့သူလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

    ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းေတြမွာ သူတုိ႔ညီအစ္ကုိႏွစ္ေယာက္ရဲ႕ ပံုေတြကုိ နံရံျပည့္ ပံုေဖာ္ထားၾကပါတယ္။ မြတ္စလ္ေတြ အသတ္ခံရတဲ့ ဘာသာေရးအဓိက႐ုဏ္းေတြမွာ ေအာင္ပြဲခံေလ့ရွိတဲ့ အစြန္းေရာက္ ဗုဒၶဘာသာအုပ္စုေတြကုိလည္း သူတုိ႔ညီအစ္ကုိက ေငြေၾကးေတြ ေထာက္ပံ့ခဲ့ပါတယ္။
    ၿမိဳ႕ေတာ္ကုိလံဘုိက အထပ္ျမင့္ ဗုဒၶယဥ္ေက်းမႈစင္တာကုိ ‘ဗုဒၶဘာသာတပ္ဖြဲ႕’ လုိ႔ အဓိပၸါယ္ရတဲ့ Bodu Bala Sena ကုိ တည္ေထာင္သူတစ္ဦးက ေဆာက္လုပ္ထားတာပါ။ တန္ဖုိးႀကီးတဲ့ အဲဒီေျမကြက္ကုိ Rajapaksa ညီအစ္ကုိႏွစ္ဦးက လွဴဒါန္းထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

    အစုိးရပုိင္ ဆက္သြယ္ေရးလုပ္ငန္းကလည္း သူတုိ႔ရဲ႕ ဖုန္း ringtones ေတြထဲမွာ BBS ရဲ႕ သီခ်င္းကို ထည့္သြင္းေပးခဲ့ပါတယ္။

    ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က BBS ေခါင္းေဆာင္ Galagoda Aththe Gnanasara Thero ကုိ အစုိးရက ေထာင္ဒဏ္ ၆ ႏွစ္ ခ်ခဲ့ေပမယ့္ အခုႏွစ္ေမလအတြင္း သမၼတရဲ႕လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္နဲ႔ ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့ပါတယ္။ ဇူလုိင္လ ၇ ရက္ေန႔မွာ ဒီဘုန္းႀကီးက သံဃာ ေထာင္ခ်ီပါ၀င္တဲ့ ခ်ီတက္ပြဲတစ္ခုကို ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး မၾကာခင္ျပဳလုပ္ေတာ့မယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ပါ၀င္မယ့္ သူတို႔ရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးအင္အားကုိ ထုတ္ျပလုိက္တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

    ေထာင္မက်ခင္ေလးမွာပဲ Gnanasara Thero က သူတုိ႔သာလွ်င္ သမုိင္းတစ္ေလွ်ာက္ ဗုဒၶဘာသာကုိ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္သူျဖစ္ေၾကာင္း ႀကံဳး၀ါးခဲ့ပါတယ္။

    “ဗုဒၶဘာသာကုိ က်ဳပ္တုိ႔ေစာင့္ေရွာက္လာတာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၅၀၀ ေလာက္ရွိၿပီ။ က်ဳပ္တုိ႔ရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ ကၽြန္းေလးကုိ အစၥလာမ္ရန္ကေန ကာကြယ္ဖုိ႔အတြက္ တုိက္ပြဲ၀င္ရမယ့္တာ၀န္ဟာ က်ဳပ္တုိ႔ရဲ႕တာ၀န္ ျဖစ္သလုိ ျမန္မာနုိင္ငံက ဘုန္းႀကီးေတြရဲ႕ တာ၀န္လည္း ျဖစ္ပါတယ္” လုိ႔ Times သတင္းဌာနနဲ႔ အင္တာဗ်ဴးမွာ သူက ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    Ref: NEW YORK TIMES

    (NEW YORK TIMES သတင္းဌာနတြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ ‘Our duty to fight’: The rise of militant Buddhism’ ေဆာင္းပါးကုိ ေလးေမာင္က ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆုိပါသည္။ ေဆာင္းပါးပါအခ်က္မ်ားသည္ မူရင္းေဆာင္းပါးရွင္၏ အေတြးအျမင္မ်ားသာျဖစ္ၿပီး M-Media ၏ အာေဘာ္မဟုတ္ပါ)

  • ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲကုိ ၿခိမ္းေျခာက္လာႏုိင္တဲ့ အမုန္း၀ါဒျဖန္႔မႈကုိ အာဏာရပါတီ ဘယ္လုိရင္ဆုိင္မလဲ

    ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲကုိ ၿခိမ္းေျခာက္လာႏုိင္တဲ့ အမုန္း၀ါဒျဖန္႔မႈကုိ အာဏာရပါတီ ဘယ္လုိရင္ဆုိင္မလဲ

    ဧၿပီ ၇၊ ၂၀၁၉

    M-Media

    Photo Credit – Frontier Myanmar

    – ျမန္မာႏုိင္ငံက ၂၀၂၀ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပဖုိ႔အတြက္ ၁၈ လသာ လုိေတာ့တဲ့အခ်ိန္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အဓိကပါ၀င္ယွဥ္ၿပိဳင္မယ့္ သူေတြကေတာ့ စတင္ျပင္ဆင္ေနၾကပါၿပီ။ လာမယ့္ေရြးေကာက္ပြဲဟာ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲကထက္ ၿပိဳင္ဆုိင္မႈ ပုိမုိ ျပင္းထန္လာႏုိင္သလုိ အမ်ိဳးသား ဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ NLD ကလည္း ဆုိရွယ္မီဒီယာနဲ႔ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒကို ေရာသမေမႊထားတဲ့ တုိ႔မီး႐ႈိ႕မီးေတြကုိ ရင္ဆုိင္ဖုိ႔ ျပင္ဆင္ထားရပါလိမ့္မယ္။ Facebook နဲ႔ Viber လုိ ဖုန္းမက္ေဆ့ခ်္ပုိ႔တဲ့ ေဆာ့ဖ္၀ဲေတြကေန သတင္းမွားေတြ၊ အမုန္းစကာေတြ ျပန္႔ႏွံ႔မႈဟာ ႏုိင္ငံေရးအေျခအေနကုိ မတည္မၿငိမ္ ျဖစ္လာေစႏုိင္သလုိ၊ လာမယ့္ႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ ျပင္ဆင္မႈကုိလည္း ထိခုိက္ေစႏုိင္ပါတယ္။

    ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူမ်ိဳး၊ ဘာသာ အမွတ္သညာကိစၥဟာ အားေကာင္းကာ သေဘာထားကြဲေစတဲ့ကိစၥအျဖစ္ ဆက္လက္ရွိေနၿပီး၊ ဒါကုိ ဆုိရွယ္မီဒီယာမွာ လက္နက္အျဖစ္ အသံုးခ်လုိက္တဲ့ အခါမွာေတာ့ အၾကမ္းဖက္ ပဋိပကၡေတြ ျဖစ္လာပါေတာ့တယ္။ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ မႏၱေလးမွာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြနဲ႔ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ေတြအၾကား ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈကုိၾကည့္ရင္ ၉၆၉ လႈပ္ရွားမႈနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့ သေဘာထားတင္းမာသူ ဘုန္းႀကီးေတြရဲ႕ ေသြးထုိးလႈံ႕ေဆာ္မႈက အဓိကက်တဲ့ အခန္းက႑ကေန ပါ၀င္ခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးကုိ ဒီလုိပဋိပကၡေတြက ပံုေဖာ္ေနတာျဖစ္ၿပီး ဒါမ်ိဳး ေနာက္ထပ္ျဖစ္လာမယ္ဆုိရင္ NLD အေပၚ လူႀကိဳက္မ်ားမႈကုိ ထိခိုက္လာႏုိင္ပါတယ္။

    မႏၱေလးတုိင္းေဒသႀကီး မိတၳီလာၿမိဳ႕က နမူနာယူရမယ့္ ေဒသတစ္ခုပါ။ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာ လူမ်ိဳးစု အၾကမ္းဖက္မႈ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ မိတၳီလာၿမိဳ႕ဟာ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲမတုိင္ခင္ ဘာသာေရးလူ႕အဖြဲ႕အစည္းေတြအၾကား အျမင္မၾကည္မႈ တစ္ေက်ာ့ျပန္ ေပၚေပါက္လာခဲ့ၿပီး အဲဒီတင္းမာမႈေၾကာင့္ ျပည္ေထာင္စု ႀကံ႕ခုိင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီ USDP အေပၚ လူႀကိဳက္မ်ားမႈ ျမင့္တက္လာကာ မိတၳီလာၿမိဳ႕က အမတ္တစ္ေနရာကုိ NLD ထံကေန USDP က ရယူႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲမွာလည္း NLD မဲေတြကုိ ရရွိဖုိ႔ အမ်ိဳး၊ ဘာသာ၊ သာသနာဆုိတာကုိ USDP က အသံုးခ်ကာ မဲေပးသူေတြကုိ ေသြးေဆာင္တာမ်ိဳး လုပ္လာႏုိင္တယ္လုိ႔ ႏုိင္ငံေရး ေလ့လာဆန္းစစ္သူေတြက သံုးသပ္ပါတယ္။

    Myanmar Institute for Peace and Security အဖြဲ႕က ႏိုင္ငံေရး ေလ့လာသံုးသပ္သူ ကုိအမရာသီဟက ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ႏုိင္သူစား ေရြးေကာက္ပြဲစနစ္ေၾကာင့္  ၿပိဳင္ဘက္ေတြ မဲမရဖုိ႔နဲ႔ ခ႐ုိင္အဆင့္မွာ လူမ်ားမ်ား ေထာက္ခံမဲေပးဖုိ႔ လုိအပ္တဲ့အတြက္ ပါတီေတြဟာ မဲေပးပုိင္ခြင့္ရွိသူ အသစ္ေတြကုိ စြဲေဆာင္ၿပီး ႏုိင္ငံေရးၾသဇာ ခ်ဲ႕ထြင္တာမ်ိဳးထက္ သူတုိ႔ကုိ ေထာက္ခံသူေတြကုိ ဦးေႏွာက္က်င္းတာမ်ိး လုပ္ၾကတယ္လုိ႔ ရွင္းျပခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြဟာ ေရြးေကာက္ပြဲေန႔မွာ အမွန္အကန္မဲထည့္မယ့္သူေတြ ရရွိႏုိင္မယ့္ ဗ်ဴဟာမ်ိဳးကုိသာ ပုိမုိအာ႐ံုစုိက္ၾကပါတယ္။

    အကယ္၍ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒကုိ အေျခခံတဲ့ စစ္တပ္ရဲ႕ ၀ါဒအတုိင္း USDP က လုိက္မယ္ဆုိရင္ ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ မြတ္စလင္ေတြအေပၚမွာ သိပ္ကုိ ပ,စားေပးလြန္းတယ္ ဒါမွမဟုတ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မွာ လူမ်ားစု ဗမာေတြကုိ လံုလံုေလာက္ေလာက္ ကာကြယ္မေပးဘူးဆုိတဲ့ ၀ါဒျဖန္မႈမ်ိဳး လုပ္လာႏုိင္ပါတယ္။

    ဂုဏ္သိကၡာ က်ဆင္းေစဖုိ႔ ဒါမွမဟုတ္ တစ္ဖက္ပိတ္အျမင္ေတြ ျဖစ္လာေစဖုိ႔ သတင္းတုေတြကုိ လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္ ျဖန္႔ေ၀တာဟာ ေရြးေကာက္ပြဲတစ္ခုမွာ ႀကံဳရတတတ္တဲ့ တင္းမာမႈမ်ိဳးကုိ ပုိမို ဆုိး၀ါးေစႏုိင္ပါတယ္။ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိခြင့္ကုိ ျမႇင့္တင္ေပးၿပီး ဆုိရွယ္မီဒီယာကုိ ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့ ရန္ကုန္အေျခစုိက္ ‘အသံ’ အဖြဲ႕ကုိ တည္ေထာင္သူေတြထဲက တစ္ဦးျဖစ္သူ ကုိရဲေ၀ၿဖိဳးေအာင္က ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲကာလမွာ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြကုိ ပစ္မွတ္ထားတဲ့ အမုန္းစကားေတြ ဆုိရွယ္မီဒီယာမွာ ပလူပ်ံခဲ့တယ္လုိ႔ Frontier Myanmar သတင္းဌာနကုိ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ႏုိင္ငံတကာမီဒီယာေတြအေပၚ မယံုၾကည္မႈ တုိးလာတာ၊ ႏုိင္ငံရပ္ျခားက ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္မႈအေပၚ မႏွစ္ၿမိဳ႕တာေတြေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ သတင္းအခ်က္အလက္ ပိတ္မိတဲ့ပံုစံ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ အတြင္းမွာပဲ ပတ္ေခြေနၾကၿပီး ေၾကာက္ရြံ႕မႈ၊ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒတုိ႔ အေျခခုိင္လာကာ ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္ ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြရဲ႕ အျမတ္ထုတ္မႈကုိ အလြယ္တကူ ခံစားလာရပါတယ္။ ဒါဟာ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ မဲဆြယ္ေရးလႈပ္ရွားမႈမွာ ေၾကာက္စရာေကာင္းတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းတစ္ခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။

    ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးေနာက္ မုိဘုိင္းဖုန္းနဲ႔ အင္တာနက္အသံုုးျပဳႏိုင္မႈ ျမင့္တက္လာတာဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံက ျပည္သူေတြရဲ႕ ဆက္သြယ္ေရး၊ ႏုိင္ငံေရးပါ၀င္မႈ သေဘာသဘာ၀နဲ႔ အေနအထားကုိ သိသိသာသာ ေျပာင္းလဲေစခဲ့ပါတယ္။ အမည္မေဖာ္လုိတဲ့ ဆုိရွယ္မီဒီယာအေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူတစ္ဦးက ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ Facebook အသံုးျပဳသူ ၆.၅ သန္းကေန ၈ သန္းေလာက္သာ ရွိရာကေန လက္ရွိမွာ ၁၈ သန္းကေန သန္း ၂၀ ၾကားရွိတယ္လုိ႔ Frontier Myanmar သတင္းဌာနကို ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ဒီလုိ ျမင့္တက္လာတာေၾကာင့္ ၂၀၂၀ ခုႏွစ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ သတင္းတုနဲ႔ အမုန္းစကားပမာဏဟာ ပုိမုိ ႀကီးထြားလာႏုိင္ပါတယ္။

    အျခားႏုိင္ငံေတြလုိပဲ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာလည္း ႏုိင္ငံေရးသမားေတြရဲ႕ Facebook စာမ်က္ႏွာ၊ ဖုန္းမက္ေဆ့ခ်္ ေဆာ့ဖ္၀ဲေတြကေန သတင္းတုေတြနဲ႔ အမုန္းစကားေတြဟာ အထက္ကေန ေအာက္ကုိ ျပန္႔ႏွံ႔ၿပီး၊ အဲဒီကေနဆင့္ သူတုိ႔ရဲ႕ လက္ေ၀ခံေတြ ဒါမွမဟုတ္ ဆုိရွယ္မီဒီယာမွာ ပရိတ္သတ္ အခုိင္အမာရရွိထားသူေတြကေနတဆင့္ ေတာမီးလုိ ျပန္႔ႏွံ႔သြားတတ္ပါတယ္။

    ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ ေထာက္လွမ္းေရးဌာနဟာ ႐ုရွားပံုစံ ၀ါဒျဖန္႔လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ အၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္ေအာင္ သတင္းမွားေတြ ျဖန္႔ေ၀ေနတယ္ဆုိတဲ့ ခုိင္လံုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ၉/၁၁ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈ ႏွစ္ပတ္လည္ေန႔မွာ အစၥလာမ့္မစ္အစြန္းေရာက္ေတြဟာ တုိက္ခုိက္မႈေတြ လုပ္ေတာ့မယ္ဆုိတဲ့ လုပ္ႀကံသတင္းေတြကုိ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တုန္းက အေကာင့္ေတြဖြင့္ၿပီး ၀ါျဖန္႔ၾကတယ္လုိ႔ Facebook က ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ အမုန္းစကားေတြကုိ ေစာင့္ၾကည့္ သတိေပးေနတဲ့ အရပ္ဖက္အဖြဲ႕ေတြက အႏၱရာယ္ရွိတဲ့အေရးအသားေတြ ျဖန္႔ေ၀ေနတဲ့ အေကာင့္ေတြကုိ ျဖဳတ္ခ်ေပးဖုိ႔ Facebook ကုိ
    တုိက္တြန္းခဲ့ၿပီး ထိထိေရာက္ေရာက္ ေဆာင္ရြက္မႈ မရွိတဲ့အတြက္ ဒီအဖြဲ႕ေတြက စိတ္ပ်က္ခဲ့ၾကပါတယ္။

    ျမန္မာႏုုိင္ငံမွာ အြန္လုိင္းအလြဲသံုးစားမႈေတြ ထုနဲ႔ထည္နဲ႔ ျမင့္တက္လာမႈကုိ အလုိက္သင့္တုန္႔ျပန္ႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ Facebook က ႐ုန္းကန္ေနရပါတယ္။ လုိက္နာရမယ့္ စည္းမ်ဥ္းေတြကို ခ်ိဳးေဖာက္တယ္လုိ႔ဆုိကာ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္အပါအ၀င္ တပ္မေတာ္နဲ႔ သက္ဆုိင္တဲ့ အေကာင့္တစ္ခ်ိဳ႕ကုိ Facebook က ဖယ္ရွားခဲ့ေပမယ့္ ၿခံဳငံုသံုးသပ္မယ္ဆုိရင္ တုန္႔ျပန္မႈေတြဟာ သိပ္ကုိအားနည္းၿပီး၊ အရမ္း ေနာက္က်ေနပါေသးတယ္။

    ဆုိရွယ္မီဒီယာ အထူးသျဖင့္ Facebook ရဲ႕ အမုန္းစကားေစာင့္ၾကည့္ဆန္းစစ္ေရးလုပ္ငန္းက ဒီကြက္လပ္ကုိ ျဖည့္ဖုိအတြက္ အရပ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္းေတြက ပါ၀င္ကူညီေပးေနၾကပါတယ္။ အဲဒီအထဲမွာ Myanmar Institute for Peace and Security အဖြဲ႕လည္း ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒီအဖြဲ႕က ကြန္ပ်ဴတာကုဒ္ေရးသူ ၃ ဦးဟာ  Facebook မွာေရးသားတဲ့ မုန္းတီးေရးပုိ႔စ္ေတြ၊ အမုန္းစကားလံုးေတြကုိ သတ္မွတ္ခ်က္ ၇၅ ခုကုိ အသံုးျပဳကာ ရွာေဖြေဖာ္ထုတ္၊ အမ်ိဳးအစားခြဲတဲ့ ဆုိရွယ္မီဒီယာ ေဒတာေဘ့စ္တစ္ခုကုိ ကိုင္တြယ္ စီမံေနပါတယ္။

    ဒီသတ္မွတ္ခ်က္ေတြကုိ အသံုးျပဳၿပီး MIPS ဟာ အမုန္းစကားေတြရဲ႕ အဓိကအခ်က္ေတြနဲ႔ ဒါေတြဟာ ဘယ္ေလာက္အထိ တာသြားလည္းဆုိတာကုိ ဆန္းစစ္လာႏုိင္ပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ အေကာင့္တစ္ခုမွာ followers ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ား ရွိေနလဲ၊ အမုန္းကားေတြကုိ ဘယ္လုိ ျဖန္႔ေ၀လဲ၊ ဘယ္သူက အေကာင့္တစ္ခုထက္ပုိၿပီး ရွိေနလဲဆုိတာေတြနဲ႔  သူတုိ႔ေတြဟာ ဘယ္ေနရာ၊ ဘယ္ေဒသကေနၿပီး ဒီအေကာင့္ေတြ ကုိင္တြယ္အသံုးျပဳလဲဆုိတာေတြကုိပါ ဒီအခ်က္အလက္ေတြကုိၾကည့္ၿပီး သံုးသပ္ႏုိင္ပါတယ္။

    ရန္ကုန္အေျခစုိက္ နည္းပညာဆုိင္ရာအဖြဲ႕ျဖစ္တဲ့ ‘ဖန္တီးရာ’ လို႔ အဖြဲ႕မ်ိဳးေတြကလည္း ဒစ္ဂ်စ္တယ္အခြင့္အေရးကုိ ျမႇင့္တင္တာမ်ိဳး၊ အႏၱရာယ္ကင္းတဲ့ အင္တာနက္အသုိင္းအ၀ုိင္းတစ္ခု ျဖစ္လာဖုိ႔ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြကုိ နည္းလမ္းမွ်ေ၀ေပးတာမ်ိဳး လုပ္ေဆာင္ေနၾကပါတယ္။

    အရပ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္းေတြ ေပါင္းထားတဲ့ ‘ပန္းစကား’ အဖြဲ႕ကလည္း အမုန္းစကား တုိက္ဖ်က္ဖုိ႔၊ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းအၾကား ေပါင္းကူးဖုိ႔ ႀကိဳးစားေဆာင္ရြက္ေနၾကပါတယ္။ ဒီအဖြဲ႕ကုိ ဘေလာ့ဂါေဟာင္းနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေဟာင္းျဖစ္ၿပီး လက္ရွိမွာ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္အမတ္ျဖစ္ေနတဲ့ ဦးေနဘုန္းလတ္က ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ တည္ေထာင္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

    ဒီအဖြဲ႕ေတြဟာ အမုန္းစကားတုိက္ဖ်က္ေရးအတြက္ နည္းသစ္လမ္းသစ္ေတြကုိ ရွာေဖြလုပ္ေဆာင္ေနေပမယ့္ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒနဲ႔ ဆုိရွယ္မီဒီယာကေန ထြက္လာတဲ့ ႀကီးမားတဲ့ အဆိပ္အေတာက္ကုိ တုန္႔ျပန္ႏုိင္ေလာက္တဲ့ စြမ္းအားမ်ိဳး မရွိပါဘူး။ “လာမယ့္ေရြးေကာက္ပြဲက ေတာ္ေတာ္ေလးကုိ အတြန္းအတုိက္မ်ားပါလိမ့္မယ္။ ႏုိင္ငံေရးႏြယ္တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြလည္း ပုိျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္” လုိ႔ Fortify Rights အဖြဲ႕က လူ႕အခြင့္အေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ နစ္ကီဒုိင္းမြန္းက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ဟန္ေဂရီကေန အေမရိကန္အထိ ကမၻာတစ္၀ွမ္း ဒီမုိကေရစီ ႏုိင္ငံႀကီးေတြက မဲဆြယ္ပြဲေတြမွာ လူၿပိန္းႀကိဳက္ ႏုိင္ငံေရးသမားေတြဟာ ႏုိင္ငံျခားသားေၾကာက္ေရာဂါနဲ႔ အမ်ိဳးသားေရးသေဘာထားေတြကို လႈံ႕ေဆာ္ေပးတာ၊ လူနည္းစုေတြ မလံုၿခံဳေတာ့ဘူးဆုိတဲ့ အျမင္ေတြ သြင္းေပးတာေတြနဲ႔ ေအာင္ျမင္မႈရခဲ့တာကုိ ေတြ႕ရပါတယ္။ USDP ကလည္း ေျခာက္လံုး၊ လွန္႔လံုးေတြနဲ႔ ဒီနည္းလမ္းအတုိင္း လုိက္ေနတယ္ဆုိတာ အမ်ားျပည္သူကုိ ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြမွာ ေတြ႕ရၿပီး၊ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ မဲဆြယ္မႈမွာ အမ်ိဳး၊ ဘာသာ၊ သာသနာ အမွတ္သညာေတြက ဦးစားေပးအေၾကာင္းအရာေတြ ျဖစ္မယ္ဆုိတာကုိ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေျပာၾကားထားပါတယ္။ “ျပည္သူေတြဟာ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးနဲ႔ အမ်ိဳး၊ ဘာသာ၊ သာသနာ အမွတ္သညာေတြအတြက္ စိုးရိမ္လာၾကပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ USDP ဟာ ဒီျပႆနာကုိ ေျဖရွင္းေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္” လုိ႔ ပါတီေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ နႏၵာလွျမင့္က ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ဒီဇင္ဘာတုန္းက ေျပာၾကားခဲ့ဖူးပါတယ္။

    ဗုဒၶဘာသာ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒကုိ ဆြေပးဖုိ႔ တုိက္တြန္းမႈကုိ အျခားပါတီေတြက လက္ခံတာ၊ လက္မခံတာထက္၊ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းအတြင္း အထူးသျဖင့္ မြတ္စလင္ေတြအေပၚ သည္းမခံႏုိင္မႈကုိ လူသိရွင္ၾကား ေ၀ဖန္ေထာက္ျပဖုိ႔ NLD ပါတီက တြန္႔ဆုတ္ေနမႈဟာ အစြန္းေရာက္လုပ္ရပ္ေတြကို လက္မခံေသာ္ျငား၊ ဒါေတြ ေနရာရလာေအာင္ လမ္းဖြင့္ေပးသလုိ ျဖစ္ေနပါတယ္။

    USDP ပါတီဟာ NLD ရဲ႕ အမ်ိဳးသားေရးနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္မႈပုိင္းဆုိင္ရာ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရမႈကုိ ေ၀ဖန္႐ံုသာမက ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ UEC ဟာ ဘက္လုိက္တယ္လုိ႔ စြပ္စြဲထားၿပီး ၂၀၂၀ မွာ NLD က ထပ္ၿပီးအႏုိင္ရရင္ ေစာဒကတက္ဖုိ႔အတြက္ ႀကိဳတင္ လမ္းေၾကာင္းထာတာမ်ိဳး ျဖစ္ပံုရပါတယ္။ UEC ရဲ႕ အဖြဲ႕၀င္ေတြကုိ NLD အစုိးရက ေရြးခ်ယ္ ခန္႔အပ္တာေၾကာင့္ သူတုိ႔ဟာ ပါတီကုိ သစၥာခံသူေတြသာျဖစ္ၿပီး မွ်တမယ္လုိ႔ မယံုရေၾကာင္း ေျပာၾကပါတယ္။ UEC ရဲ႕ လြတ္လပ္စြာ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္မႈအေပၚ ေမးခြန္းထုတ္လာတာဟာ ေရြးေကာက္ပြဲမွာပါ၀င္မယ့္ ျပည္သူလူထုရဲ႕ ယံုၾကည္မႈကုိ ထိခုိက္ေစၿပီး ဒီထက္ပုိကာ ဒီမုိကေရစီ ႏုိင္ငံေရးစနစ္ကုိပါ ယံုၾကည္မႈ ေလ်ာ့လာႏုိင္ပါတယ္။ UEC ဟာ ပုိမုိလြတ္လပ္ကာ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းအမ်ိဳး ျဖစ္တယ္ဆုိတာကုိ အာမခံႏုိင္ဖုိ႔ လုိအပ္ေနတဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကုိ ေရြးေကာက္ပြဲမတုိင္ခင္ လုပ္ေဆာင္ေရး NLD မွာ အခ်ိန္ရွိေနပါေသးတယ္။

    သတင္းမွားေတြကုိ တန္ျပန္တုိက္ဖ်က္ဖုိ႔၊ ေရြးေကာက္ပြဲဆုိင္ရာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈကုိ ပုိမုိတုိးတက္ေစဖုိ႔အတြက္ International Institute for Democracy and Electoral Assistance၊ Carter Center၊ National Democratic Institute နဲ႔ International Republican Institute တုိ႔လုိ အစိုးရနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းေတြဟာ ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြရဲ႕ ကုိယ္ေရးအခ်က္အလက္၊ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြရဲ႕ သြားမယ့္လမ္းေၾကာင္း၊ မဲ႐ံုနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ အပါအ၀င္ တရား၀င္ ခုိင္မာရွိတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကုိ မဲေပးပုိင္ခြင့္ရွိသူေတြထံ ျဖန္႔ေ၀ေပးတဲ့ အခ်က္အလက္ ဆန္းစစ္ေရး လႈပ္ရွားမႈေတြမွာ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ပါတယ္။ မွန္ကန္တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို ျပည္သူလူထံ ပုိမုိ ေပးအပ္ႏုိင္မယ္ဆုိရင္ ဆုိရွယ္မီဒီယာမွာ ေကာလဟာလလႊင့္တာမ်ိဳးေတြ၊ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ သတင္းမွား ျဖန္႔တာမ်ိဳးေတြကုိ ကာကြယ္တာဆီးႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

    သတင္းမွားေတြကုိ ယံုလြယ္ၿပီး ျပန္လည္မွ်ေ၀ၾကတဲ့ ျပည္သူေတြအတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲဆုိင္ရာ အသိပညာေပးလုပ္ငန္း ထိထိေရာက္ေရာက္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔လုပ္ေဆာင္ေပးရာမွာလည္း အထက္ကေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ အသင္းအဖြဲ႕ေတြက အဓိကက်တဲ့ အခန္းက႑မွာ ပါ၀င္ပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ျပည္တြင္းမွာ ၀န္ထမ္းခန္႔ကာ ေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္သူေတြ၊ ေရြးေကာက္ပြဲဆုိင္ရာ အသိပညာေပးသူေတြအျဖစ္ ေလ့က်င့္ေပးၾကပါတယ္။ ဒီလုိေဆာင္ရြက္မႈေၾကာင့္ ဒီမုိေရကစီစနစ္မွာ ပါ၀င္လာဖုိ႔ ျပည္သူေတြရဲ႕ယံုၾကည္မႈကုိ အားေကာင္းေစၿပီး အျခားေသာ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈေတြလည္း အမ်ားအျပား ရွိေနပါတယ္။

    မတူညီတဲ့ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းေတြအၾကား ရွိၿပီးသား စိတ္ဒဏ္ရာေတြကုိ ဆြေပးထားထက္ သူတုိ႔ေတြ ပုိမို ဆက္သြယ္ပူးေပါင္းႏုိင္မယ့္ ဖုန္းအက္ပလီေကးရွင္းေတြ ေပၚေပါက္လာေအာင္ စြန္႔ဦးတီထြင္သူေတြကုိ စပြန္ဆာေပးတာမ်ိဳး၊ ဆုိရွယ္မီဒီယာမွာ အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ ေပါင္းကူးမႈေတြကုိ ျမႇင့္တင္ေပးတာမ်ိဳးအတြက္ ‘ဖန္တီးရာ’ လုိ႔ ျပည္တြင္း နည္းပညာ ကုမၸဏီေတြ၊ ‘ပန္းစကား’ လုိ႔ အရပ္ဖက္မဟာမိတ္အဖြဲ႕ေတြက ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ႏုိင္ပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြရဲ႕ မူ၀ါဒေတြ၊ မဲ႐ံုတည္ေနရာနဲ႔ အျခား အေရးပါတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ မုိဘုိင္းဖုန္းကေနတစ္ဆင့္ အလြယ္တကူ ၾကည့္႐ႈႏုိင္မယ့္ အက္ပလီေကးရွင္းေတြကုိ Asia Foundation က ဖန္တီးထားတာမ်ိဳးပါ။ အဲဒီလုိ အက္ပလီေကးရွင္းေတြကုိ အသံုးျပဳမႈ က်ယ္ျပန္႔လာတာတာဟာ ႏုိင္ငံေရးသမားေတြ ဂုဏ္သိကၡာက်ဆင္းေအာင္ ရည္ရြယ္တဲ့ လုပ္ႀကံသတင္းေတြ၊ ဒီမုိကေရစီလုပ္ငန္းစဥ္မွာ မပါ၀င္ဖုိ႔ အခ်က္အလက္အမွားေတြနဲ႔ မဲေပးပုိင္ခြင့္ရွိသူေတြကုိ ေသြးေဆာင္ဖ်ားေယာင္းမႈကုိ တုိက္ဖ်က္ရာမွာ အကူအညီျဖစ္ေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

    အႏွစ္ခ်ဳပ္ရရင္ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ UEC ဟာ အာဏာရပါတီရဲ႕ ေလာင္းရိပ္ေအာက္ကေန ပုိမုိလြတ္လြတ္လပ္လပ္ျဖစ္ေရးအတြက္ ႏုိင္ငံေရးဆုိင္ရာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြလုပ္ဖုိ႔ အခ်ိန္တန္ေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕၀င္အျဖစ္ အမည္စာရင္းတင္သြင္းမႈနဲ႔ ခန္႔အပ္မႈလုပ္ငန္းစဥ္ကုိ ေလ့လာသံုးသပ္ေပးဖုိ႔ ၾကားေန တတိယလူတစ္ဦး ဒါမွမဟုတ္ အဖြဲ႕၀င္နည္းနည္းပါတဲ့ အဖြဲ႕တစ္ခုကုိ အစုိးရက ဖြဲ႕စည္း တာ၀န္ေပးႏုိင္ပါတယ္။ ဒါဟာ NLD အစိုးရကုိ USDP က
    အျပစ္တင္ႏုိင္မယ့္ အေၾကာင္းအရင္းတစ္ခု ေလ်ာ့သြားမွာျဖစ္သလုိ NLD အတြက္လည္း ပိုေကာင္းသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ပုိရွိလာၿပီး NLD ဟာ ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္ငန္းစဥ္မွာ တိတိက်က် ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္တယ္လုိ႔ မဲေပးပုိင္ခြင့္ရွိသူေတြက ႐ႈျမင္လာမွာပါ။

    အေရးအႀကီးဆံုးကေတာ့ ဆုိရွယ္မီဒီယာကို အလြဲသံုးစားလုပ္ကာ ပဋိပကၡေတြျဖစ္ပြားေစဖုိ႔ သတင္းအမွားေတြ၊ အမုန္းစကား ျဖန္႔ျဖဴးတာမ်ိဳးကုိ
    ျမန္မာျပည္သူလူထုက သတိထားဖုိ႔ လုိအပ္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ မဲေပးပုိင္ခြင့္ရွိသူေတြကလည္း စည္းလံုးညီညြတ္မႈ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ဒီမုိကေရစီ ႏုိင္ငံေရးကုိ ျမႇင့္တင္ေပးတဲ့ ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြကုိ အားေပးေထာက္ခံရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

    Ref: Frontier Myanmar

    (Frontier Myanmar သတင္းဌာနတြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ The hate speech threat to the 2020 election ေဆာင္းပါးကုိ ေလးေမာင္က ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆုိပါသည္။)

  • ျမန္မာနဲ႔ ဇာတ္ညႊန္းတူ၊ ဒါ႐ုိက္တာကြဲတဲ့ သီရိလကၤာက မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး လုပ္ဇာတ္မ်ား

    ျမန္မာနဲ႔ ဇာတ္ညႊန္းတူ၊ ဒါ႐ုိက္တာကြဲတဲ့ သီရိလကၤာက မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး လုပ္ဇာတ္မ်ား

    မတ္ ၁၁၊ ၂၀၁၈
    M-Media

    အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္ခံရသည့္ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္တစ္ခု

    – သီရိလကၤာႏုိင္ငံအလယ္ပုိင္း ေတာင္ေပၚၿမိဳ႕ေလးမွာ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရးလူအုပ္ႀကီးက တုိက္ခုိက္မႈေတြ မလုပ္ခင္ တစ္ရပ္အလုိမွာ ဆင္ဟာလီအမ်ိဳးသားေရးအုပ္စုရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္တစ္ေယာက္ဟာ ၿမိဳ႕လယ္ေကာင္မွာ ေခါက္တုန္႔ေခါက္ျပန္ေလွ်ာက္ၿပီး လႈံ႕ေဆာ္မႈေတြ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။

    “ငါတုိ႔ဟာ လက္ကမ္းစာေစာင္ေတြ ေ၀ေနတာပါ။ အခုဆုိရင္ ဒီဂါနာကုိေရာက္ပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ ျပႆနာက ငါတုိ႔ေတြ႕တဲ့ ဆင္ဟာလီဆုိင္အေရအတြက္ဟာ ၂၀ ေတာင္မေက်ာ္ပါဘူး” လုိ႔ ေအမစ္ ၀ီရဆင္းဂီဟာ ဖုန္းကင္မရာနဲ႔ သူ႕ကိုယ္သူ႐ုိက္ၿပီး ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    စုိးရိမ္စရာအသံနဲ႔ သူက “ဒီၿမိဳ႕ကုိ မြတ္စလင္ေတြ ပုိင္သြားပါၿပီ။ ဒီကိစၥကုိ အရင္ကတည္းက ငါတုိ႔ ေျဖရွင္းသင့္တာပါ။ ငါတုိ႔ဆင္ဟာလီလူမ်ိဳးေတြကိုပဲ အျပစ္တင္ရမယ္။ ဒီဂါနာနဲ႔ အနီးတစ္၀ုိက္မွာ ဆင္ဟာလီေတြရွိရင္ လာပူးေပါင္းပါ” လုိ႕ ဆက္ေျပာပါတယ္။

    Facebook၊ YouTube နဲ႔ Twitter စာမ်က္ႏွာေတြမွာ လႊင့္တင္ခဲ့တဲ့ အဲဒီဗီဒီယုိကုိ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ျပန္လည္မွ်ေ၀ခဲ့ၾကပါတယ္။

    ဒီဂါနာၿမိဳ႕ရွိတဲ့ ကန္ဒီခ႐ုိင္မွာ မြတ္စလင္ေတြကုိ ပစ္မွတ္ထားတဲ့ တုိက္ခုိက္ဖ်က္ဆီးမႈေတြ၊ မီး႐ႈိ႕မႈေတြ မလုပ္ခင္အရင္ ဒီဗီဒီယုိ ျပန္႔ႏွံ႔ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ တုိက္ခုိက္မႈေတြေၾကာင့္ စစ္တပ္ကုိ ခ်ထားခဲ့ရၿပီး အေရးေပၚအေျခအေနေၾကျငာတာ၊ အင္တာနက္ ပိတ္ပစ္တာေတြကုိလည္း အစုိးရက ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါတယ္။

    ကားလမ္းေၾကာင္းကိစၥ စကားမ်ားမႈအတြင္း ဆင္ဟာလီတစ္ေယာက္ကုိ မြတ္စလင္အမ်ိဳးသားတစ္စုက ႐ုိက္ႏွက္မႈကေန ဒီအၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈ ျဖစ္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး အနည္းဆံုး လူ ၂ ဦးေသဆံုးကာ၊ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ေတြ၊ ေနအိမ္နဲ႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း ဒါဇင္နဲ႔ခ်ီ ဖ်က္ဆီး၊ မီး႐ႈိ႕ခံခဲ့ရပါတယ္။

    ဒီကိစၥဟာ ဆယ္စုႏွစ္နဲ႔ခ်ီ ျပည္တြင္းစစ္ဒဏ္ကို အလူးအလဲခံစားခဲ့ရတဲ့ သီရိလကၤာႏုိင္ငံမွာ မတည္ၿငိမ္မႈ ထပ္ျဖစ္မလားဆုိတဲ့ စုိးရိမ္မႈေတြကုိ ျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္။

    တမီလ္ခြဲထြက္ေရးသမားေတြနဲ႔ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ စစ္ပြဲဟာ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္မွာ အဆုံးသတ္သြားေပမယ့္ သီရိလကၤာမွာ ေနာက္ထပ္ျပႆနာတစ္ခု ထပ္ေပၚလာပါတယ္။ ဒီတစ္ႀကိမ္မွာေတာ့ တုိင္းျပည္ရဲ႕ လူဦးေရ ၂၁ သန္းမွာ ၇၅ ရာခုိင္ႏႈန္းရွိတဲ့ ဆင္ဟာလီ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြနဲ႔ ၉ ရာခိုင္ႏႈန္းသာရွိတဲ့ မြတ္စလင္ေတြအၾကား ဘာသာေရးေသြးကြဲမႈ ျဖစ္ပါတယ္။

    ၿခိမ္းေျခာက္ေနတဲ့ လူနည္းစုေတြ

    ၿပီးခဲ့သည့္ရက္ပုိင္းအတြင္း အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈျဖစ္ခဲ့သည့္ ကန္ဒီၿမိဳ႕

    တုိင္းျပည္သက္တမ္းတစ္ေလွ်ာက္လံုးနီးပါးမွာ ဒီလူ႕အဖြဲ႕အစည္းႏွစ္ခုဟာ သဟဇာတျဖစ္စြာ ေနထုိင္လာခဲ့တာပါ။ ဒါေပမယ့္ မလံုၿခံဳဘူးဆုိတဲ့ ခံစားခ်က္က ဆင္ဟာလီလူ႕အဖြဲ႕အစည္းမွာ ျမင့္တက္လာပါတယ္။ လူထုအတြင္း မၾကာေသးခင္က ျဖစ္ခဲ့တဲ့ စီးပြားေရးနဲ႔ လူမႈေရး အေျပာင္းအလဲေတြကလည္း အမုန္းအေျခခံ ဆင္ဟာလီ ဗုဒၶဘာသာ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒကုိ ျမင့္တက္လာေစတယ္လုိ႔ ေလ့လာဆန္းစစ္သူေတြက ေျပာပါတယ္။

    ကုိလံဘုိအေျခစုိက္ အမ်ိဳးသားၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာင္စီရဲ႕ အမႈေဆာင္ဒါ႐ုိက္တာျဖစ္သူ ဂ်ီဟန္ ပီရီရာက ‘မြတ္စလင္ေတြဟာ ၿခိမ္းေျခာက္ေနတဲ့ လူနည္းစုဆုိၿပီး ဆင္ဟာလီေတြမွာ သမုိင္းနဲ႔ခ်ီ ကိန္းေအာင္းခဲ့တဲ့ မလံုၿခံဳဘူးဆုိတဲ့ စိတ္ေတြ’ နဲ႔ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး သေဘာထားေတြဟာ အမ်ားႀကီး ဆက္စပ္ပတ္သက္ေနတယ္လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    တမီလ္ခြဲထြက္ေရးသမားေတြကုိ အိမ္နီးခ်င္း အိႏၵိယက တမီလ္နာဒူးျပည္နုယ္နဲ႔ သြားေပါင္းမယ့္သူေတြအျဖစ္ ျမင္ခဲ့ၿပီး မြတ္စလင္ေတြကုိေတာ့ ‘ကမၻာ့ မြတ္စလင္လူ႕အဖြဲ႕အစည္းနဲ႔ ပူးေပါင္းကာ တစ္ေန႔က်ရင္ သီရိလကၤာႏုိင္ငံကုိ သိမ္းမယ္’ ဆုိၿပီး ႐ႈျမင္ေနၾကတယ္လုိ႔လည္း ပီရီရာက ေျပာပါတယ္။

    မြတ္စလင္လူဦးေရတုိးလာမယ္၊ သေႏၶတားေဆးေကၽြးတာပါအ၀င္ ဆင္ဟာလီေတြရဲ႕ေမြးႏႈန္းေလ်ာ့ေအာင္ မြတ္စလင္ေတြက စီစဥ္တယ္ဆုိတဲ့ စြပ္စြဲေျပာဆုိမႈေတြကလည္း အေပၚကစုိးရိမ္မႈေတြကို ျမင့္တက္ေစပါတယ္။

    အဲဒီ သြားပုပ္ေလလြင့္ေျပာၾကားမႈေၾကာင့္ ေဖေဖာ္၀ါရီလအတြင္းမွာ ႏုိင္ငံအေရွ႕ပုိင္းက မြတ္စလင္လုပ္ငန္းေတြ မီး႐ႈိ႕ဖ်က္ဆီးခံခဲ့ရပါတယ္။ မြတ္စလင္စားဖုိမွဴးက ဆင္ဟာလီေတြလာရင္ အစားအစာေတြထဲမွာ ‘သေႏၶတားေဆးေတြ’ ထည့္တယ္ဆုိတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲပါ။

    “ဒါေတြက လံုး၀ လုပ္ႀကံဖန္တီးထားတဲ့ ဇာတ္လမ္းေတြပါ” လုိ႔ ပီရီရာက ေျပာပါတယ္။

    မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရးသေဘာထားကုိ လႈံ႕ေဆာ္ေပးတဲ့ ေနာက္ထပ္ အေၾကာင္းအရင္းတစ္ခုက မြတ္စလင္ေတြဟာ စီးပြားေရးကုိ လက္၀ါးႀကီးအုပ္သြားမယ္ဆုိတဲ့ မနာလုိ၀န္တုိမႈျဖစ္တယ္လုိ႔ သီရိလကၤာ မြတ္စလင္ေကာင္စီဥကၠဌ နီဇာမြတ္ဒင္ မုိဟာမဒ္ ေအမင္က ေျပာပါတယ္။

    “ဒါကလည္း လုပ္ႀကံေျပာဆုိမႈဗ်။ ၿမိဳ႕ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ဆုိင္ေသးေသးေလးေတြကုိ မြတ္စလင္ေတြက ပုိင္တယ္။ သူတုိေတြဟာ မ်ိဳးနဲ႔႐ုိးနဲ႔ စီးပြားေရးလုပ္လာတဲ့သူေတြ။ ဒါေမယ့္ လုပ္ငန္းေသးေသးေလးေတြျဖစ္ၿပီး ေန႔စဥ္လုိအပ္တဲ့ပစၥည္းေတြကို ေရာင္းတာပါ”

    ေနာက္ထပ္ ယံုၾကည္မႈပ်က္သုဥ္းရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းေတြထဲမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြအတြင္း သီရိလကၤာမြတ္စလင္ေတြအေပၚ အာရပ္ယဥ္ေက်းမႈ ပုိမိုလႊမ္းမိုးလာတယ္ဆုိတဲ့ အျမင္လည္း ပါ၀င္တယ္လုိ႔ ေအမင္နဲ႔ ပီရီရာတုိ႔က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ႏုိင္ငံျခား- အထူးသျဖင့္ အေရွ႕အလယ္ပုိင္းႏုိင္ငံေတြကုိ – ထြက္ၿပီး အလုပ္လုပ္တဲ့ သီရိလကၤာႏုိင္ငံသား တစ္သန္းေက်ာ္မွာ မြတ္စလင္အေရအတြက္ဟာ မေျပာပေလာက္တဲ့ အေနအထားပါ။ သူတုိ႔ျပန္လာတဲ့အခါက်ရင္ ရွာထားေဖြထားတဲ့ ေငြေတြအျပင္၊ ထြက္သြားတုန္းကထက္ပုိတဲ့ အာရပ္အေတြးအေခၚေတြ ယူေဆာင္လာၾက တယ္’ လုိ႔ ပီရီရာက ေျပာပါတယ္။

    “တစ္ခုက အာရပ္ႏုိင္ငံေတြကငြေတြဟာ သီရိလကၤာထဲ၀င္လာတယ္။ ဗလီေတြေဆာက္ၾကတယ္။ မြတ္စလင္အမ်ိဳးသမီး ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကလည္း အရင္တုန္းကနဲ႔မတူဘဲ နီကဘ္ေတြ၀တ္လာၾကပါတယ္” လို႔ မြတ္စလင္အမ်ိဳးသမီးေတြ မ်က္ႏွာအပါအ၀င္ တစ္ကုိယ္လံုးဖံုးထားတဲ့ ၀တ္႐ံုေတြကုိရည္ညႊန္းၿပီး ပီရီရာက ထပ္ေလာင္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ေအမင္ကလည္း “ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အေမေတြလက္ထက္က ပု၀ါေဆာင္းတာေလာက္ပဲရွိၿပီး နီကဘ္မ၀တ္ပါဘူး။ အခုဆုိရင္ မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ အ၀တ္အစားေတြဟာ ေျပာင္းလဲသြားၿပီး ဆင္ဟာလီေတြက မြတ္စလင္ေတြဟာ ေဆာ္ဒီနဲ႔ အျခားအာရပ္ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ပံုစံကုိ လုိက္ေနတယ္လုိ႔ ထင္လာၾကပါတယ္” လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    အဖမ္းျပလုိက္၊ လႊတ္လုိက္

    ဒီလုိ အျမင္ေတြ၊ သြားပုပ္ေလလြင့္စကားေတြကုိ ဆုိရွယ္မီဒီယာမွာ ျဖတ္ညႇပ္ကပ္ပံုေတြ၊ ဗီဒီယုိေတြနဲ႔ ခ်ဲ႕ကားေျပာဆုိလာၾကၿပီး အထူးသျဖင့္ ဆင္ဟာလီ အမ်ိဳးသားေရးအုပ္စုေတြကုိင္တဲ့ Facebook စာမ်က္ႏွာေတြမွာျဖစ္တယ္လုိ႔ ေလ့လာသူေတြက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    အဲဒီထဲမွာ ၀ီရဆင္ဆင္းဟီ ဦးေဆာင္တဲ့ Mahason Balakaya နဲ႔ ဗုဒၶဘာသာဘုန္းႀကီး ဂါလာဂုိဒါ အတၱီ ဂနာဆရ ဦးေဆာင္တဲ့ Bodu Bala Sen (BBS) အဖြဲ႕တုိ႔က ထင္ရွားပါတယ္။ BBS ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံက သေဘာထားတင္းမာတဲ့ ဗုဒၶဘာသာအဖြဲ႕ မဘသနဲ႔ အခ်ိတ္အဆက္ရွိပါတယ္။

    ပီရီရာက BBS နဲ႔ Mahason Balakaya အဖြဲ႕တုိ႔ဟာ ႏုိင္ငံအတြင္းမွာ လူထုေထာက္ခံမႈ သိပ္မရေပမယ့္ သူတုိ႔ရဲ႕ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး လႈံ႕ေဆာ္မႈကုိေတာ့ လူမ်ားစုဆင္ဟာလီေတြက ျဖန္႔ေ၀ၾကတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

    လႈံ႕ေဆာ္မႈေတြ၊ အမုန္းစကားေတြ ေျပာေနတာကုိ သမၼတေဟာင္း မုိင္သရီပါလာ ဆရီဆီနာ အစုိးရက ထိေရာက္တဲ့ အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈေတြ မလုပ္တာေၾကာင့္ ဒီအုပ္စုေတြဟာ အတင့္ရဲလာတယ္လုိ႔ အျခား တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြက ေျပာပါတယ္။

    ဥပမာအားျဖင့္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ အလုသ္ဂမာမွာ လူ ၄ ဦးေသဆံုးၿပီး အနည္းဆံုး ၈၀ ေလာက္ ဒဏ္ရာရခဲ့တဲ့ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး တုိက္ခုိက္မႈဟာ ဂနာဆရရဲ႕ လႈံ႕ေဆာ္မႈေၾကာင့္ျဖစ္တယ္လုိ႔ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေျပာဆုိခဲ့ၾကေပမယ့္ အဲဒီတုန္းက ဖမ္းဆီးမႈေတြ မလုပ္ခဲ့ပါဘူး။

    အမုန္းစကားအတြက္ တရား႐ံုးမွာ လာေရာက္ေျဖၾကားဖုိ႔ ဆင့္ေခၚမႈကုိ မလာေရာက္တာေၾကာင့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ေႏွာင္းပိုင္းမွာ ရဲတပ္ဖြဲ႕က သူ႕ကုိ ၀ရမ္းေျပးအျဖစ္ ေၾကျငာခဲ့ပါတယ္။

    ေနာက္ပုိင္း ဒီဘုန္းႀကီးဟာ သူ႕ဟာသူ လာအဖမ္းခံခဲ့ေပမယ့္ အမာခံနဲ႔ ျပန္လြတ္သြားပါတယ္။ အမႈက ဆက္သြားေနတုန္းပါ။

    ကန္ဒီက တုိက္ခုိက္မႈေတြမွာ သီရိလကၤာ အာဏာပုိင္ေတြဟာ ၀ီရဆင္းဟီနဲ႔ သူ႕တပည့္ ၉ ဦးကုိ ဖမ္းခဲ့ေပမယ့္ ကၽြမ္းက်င္သူေတြကေတာ့ ဒီအေရးယူမႈဟာ သိပ္မထိေရာက္ဘဲ ေနာက္လည္းေနာက္က်တယ္လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    သီရိလကၤာ လူ႕အခြင့္အေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ သာဂ်ီ ႐ူ၀မ္ပသီရာက ၀ီရဆင္းဟီကုိ ဖမ္းဆီးတာဟာ မလံုေလာက္ဘူးလုိ႔ ဆုိပါတယ္။

    အရင္ကတုိက္ခုိက္မႈေတြမွာ ဖမ္းဆီးတာေတြ လုပ္ခဲ့ေပမယ့္ ျပစ္ဒဏ္ခ်တာမ်ိဳး သိပ္မေတြ႕တာကုိလည္း သူမက ေထာက္ျပပါတယ္။

    “အစုိးရ၊ ဥပေဒစုိးမုိးေရး အာဏာပုိင္ေတြအေနနဲ႔ ဒီလုိ အဖမ္းျပလုိက္ လႊတ္လုိက္နဲ႔ သံသရာလည္ေနတာကုိ အဆံုးသတ္တာ၊ တုိင္းရင္းသားနဲ႔ ဘာသာေရးလူနည္းစုေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈကုိ ထုိင္ၾကည့္ေနတာေတြ မရွိခဲ့ဘူးဆုိရင္ ေနာက္ကြယ္က လက္မဲေတြဟာ ဒီေလာက္အတင့္ရဲမွာ မဟုတ္ပါဘူး”

    လူနည္းစုေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈကုိ သည္းခံမွာမဟုတ္ဘူး၊ တုိင္းျပည္အတြင္းမွာ ဘယ္လူမ်ိဳး၊ ဘယ္ဘာသာကမွ တစ္ျခားလူေတြအေပၚ အႏုိင္က်င့္ဗုိလ္က်လုိ႔မရဘူးဆုိတာ လူထုသိေအာင္ ဘာသာေရးနဲ႔ ႏုိင္ငံေခါင္းေဆာင္ေတြက မျဖစ္မေန ခ်ျပဖုိ႔ လုိအပ္တယ္လုိ႔လည္း ႐ူ၀မ္ပသီရာက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    Ref: Aljazeera

    (Aljazeera သတင္းဌာနတြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ In Sri Lanka, hate speech and impunity fuel anti-Muslim violence ေဆာင္းပါးကုိ ေလးေမာင္က ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆုိသည္)

  • အစြန္းေရာက္ အမ်ဳိးသားေရး၊ ဘာသာေရး အစြဲမ်ားကို လက္မခံေၾကာင္း ေရြးေကာက္ပြဲက တစ္ဆင့္ ျပသလိုက္ေသာ ျမန္မာလူထု

    အစြန္းေရာက္ အမ်ဳိးသားေရး၊ ဘာသာေရး အစြဲမ်ားကို လက္မခံေၾကာင္း ေရြးေကာက္ပြဲက တစ္ဆင့္ ျပသလိုက္ေသာ ျမန္မာလူထု

    Untitled-1

    ေဆာင္းပါးရွင္- ေဆြဝင္း (Myanmar Now)

    ရန္ကုန္ (Myanmar Now) – ႏုိဝင္ဘာ ၈ ရက္ ေရြးေကာက္ပြဲႀကီးတြင္ အတိုက္အခံ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD)  အျပတ္အသတ္ အႏိုင္ရျခင္းသည္  စစ္တပ္ႏွင့္ ၄င္း၏ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳထားသည့္ ႏိုင္ငံေရး အင္အားစုတို႔ကို ျပည္သူတို႔ကေအာင္ပြဲခံလိုက္ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ျပည္တြင္းျပည္ပတြင္ ေျပာဆိုမွႈမ်ားရွိေနသည္။

    ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ လူထုကို ဖိႏွိပ္အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ျခင္းကို မဲတစ္ျပားစီျဖင့္ ကလဲ့စားေခ်လိုက္ၾကျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဆိုႏိုင္သကဲ့သို႔၊  မဲမသမာမွႈတို႔ အႀကီးအက်ယ္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ၂ဝ၁ဝ ေရြးေကာက္ပြဲမွ တက္လာခဲ့သည့္ သမၼတဦးသိန္းစိန္ ဦးေဆာင္ေသာ အရပ္သားတစ္ပိုင္းအစိုးရ အာဏာလက္လႊတ္ရန္ ျပည္သူတို႔က “သင္တို႔ သြားၾကေလာ့၊ ဆင္းၾကေလာ့” ဟု တစ္ခဲနက္ေၾကြးေၾကာ္လိုက္သည္ဟုလည္း ဆိုႏိုင္သည္။

    ေသခ်ာသည္ကေတာ့ စစ္မွန္သည့္ ဒီမိုကေရစီ အကူးအေျပာင္းမ်ားျဖစ္ေပၚရန္ ျပည္သူလူထုက NLD ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ျပည္သူ႔ အာဏာ အပ္ႏွင္းလိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။

    ဤေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အရွႈံးႀကီးရွႈံးနိမ့္သြားေသာ စစ္တပ္ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳ ျပည္ေထာင္စုၾကံခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႔ျဖိဳးေရးပါတီကိုသာ  ျပည္သူမ်ားက အလဲ ထိုးအႏိုင္ယူခဲ့ျခင္းမဟုတ္ေခ်။

    ႏိုင္ငံတကာအလယ္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဂုဏ္သိကၡာညိွးႏြမ္းေစခဲ့ေသာ ဗုဒၶဝါဒအမည္ခံ အစြန္းေရာက္ မ်ဳိးခ်စ္အင္အားစုတို႔ကို  ျပည္သူမ်ားက အႏိုင္ယူခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟုလည္း  ေကာက္ခ်က္ျပဳႏိုင္သည္။

    ဗုဒၶေဟာၾကားသည့္ တရားဓမၼမ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီမွႈမရွိေသာ၊ က်ဥ္းေျမာင္းသည့္ အစြန္းေရာက္တရားမ်ားျဖစ္ေသာ “အမ်ဳိး” ၊ “ဘာသာ” စသည့္ အယူအဆမ်ားအား ကာကြယ္မည္ဟု ေၾကြးေၾကာ္ေနေသာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးအခ်ိဳ႕ဦးစီးသည့္ အမ်ဳိးဘာသာ သာသနာေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း (မဘသ) က ေရြးေကာက္ပြဲမတိုင္မီ လအနည္းငယ္တြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ NLD ပါတီ အာဏာရလာပါက ျမန္မာျပည္ႀကီး အစၥလမ္ဘာသာလႊမ္းမိုး လတၱံ႔ဟု ျပည္သူလူထုကို မုသာဝါဒ၊ ပိသုဏာဝါစာ စသည့္ ဝစီဒုစရိုက္မ်ဳိးစုံျဖင့္ မွႈိင္းတိုက္ရန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့သည္။

    ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွာ ႏိုင္ငံျခားသားကိုအိမ္ေထာင္ျပဳခဲ့၍ အမ်ဳိးမေစာင့္သည့္ ပုဂၢိဳလ္ဟူ၍လည္းေကာင္း၊  NLD ပါတီသည္ မဘသအဖဲြ႔ကအၾကံျပဳတင္သြင္းၿပီး ေနာက္ဆံုး သမၼတ အတည္ျပဳသည့္ မ်ဳိးေစာင့္ဥပေဒေလးရပ္ကို လႊတ္ေတာ္တြင္ ကန္႔ကြက္ခဲ့သျဖင့္ ထိုပါတီအာဏာရလာပါက ထိုဥပေဒမ်ားအားျပင္ဆင္ႏိုင္သျဖင့္ ဘာသာ သာသနာဆုတ္ယုတ္ကုန္ေတာ့မည္ဟူ၍လည္းေကာင္း စသျဖင့္ မဘသ ဆရာေတာ္မ်ားက ႏိုင္ငံအႏွံ႕လွည့္လည္၍ ေဟာေျပာခဲ့ၾကသည္။

    ဘယ္ပါတီ၊ ဘယ္ပုဂၢိဳလ္ကုိ မိမိတို႔က မေထာက္ခံဟု ဟစ္ေၾကြးခဲ့ေသာ္လည္း ျပည္ခုိင္ၿဖိဳးပါတီ၏ ဥကၠ႒ျဖစ္သူ သမၼတႀကီးဦးသိန္းစိန္မွာ တိုင္းျပည္အေပၚ အထူးေက်းဇူးဥပကာရရွိသူ ပုဂၢိဳလ္၊ ေက်းဇူးရွိသူအေပၚ ေက်းဇူးတံု႔ျပန္ျခင္းမွာ ဗုဒၶတရားေတာ္ႏွင့္ညီသည္ စသျဖင့္ ခ်ီးမြမ္းခန္းမ်ားဖြင့္ကာ  ျပည္ခုိင္ၿဖိဳးပါတီအတြက္ တစ္ဖက္လွည့္ျဖင့္ မဲဆြယ္ခဲ့ၾကသည္။

    ထို႔ျပင္ မဘသအဖဲြ႔က ေရြးေကာက္ပြဲမတိုင္မီ ထုတ္ေဝခဲ့ေသာ သာကီေသြး၊ အတုမရွိ စသည့္ ဂ်ာနယ္ မဂၢဇင္းမ်ားတြင္လည္း မဘသ၏ ဥကၠ႒ ဆရာေတာ္ ဦးတိေလာကဘိဝံသ အပါအဝင္ မဘသ ဦးေဆာင္ဆရာေတာ္မ်ား၊ လူပုဂၢိဳလ္မ်ားက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ NLD ကို တိုက္ရိုက္တစ္မ်ဳိး၊ သြယ္ဝိုက္၍ တစ္ဖံု ထိုးႏွက္တိုက္ခိုက္ခဲ့ၾကသည္ကိုလည္း ေတြ႔ရသည္။

    သမၼတဦးသိန္းစိန္ကို ဒုတိယသက္တမ္း ဆက္လက္ထမ္းေဆာင္ေစလိုတယ္ဟု မဘသ၏ အေထြအေထြအတြင္းေရးမွႈးျဖစ္သူ ဆရာေတာ္ဦးဝိမလဗုဒၶိက ဇြန္လတြင္က်င္းပခဲ့သည့္ မဘသ ညီလာခံတြင္ အတိအလင္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    မဘသဆရာေတာ္မ်ား ထိုကဲ့သို႔လွႈပ္ရွားေနခ်ိန္တြင္ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးပါတီ ကိုယ္စားျပဳၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲဝင္သူ အစိုးရဝန္ႀကီးတခ်ဳိ႕ကလည္း အမ်ဳိးဘာသာ သာသနာကို ထမ္းရြက္မည္ဟု အသံေကာင္းဟစ္ခဲ့ေလသည္။ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳး ပါတီဝင္တခ်ဳိ႕ကလည္း မဘသအဖဲြ႔ကေရးသားသည္ဟု သံသယျဖစ္ဖြယ္ရာရွိေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို တိုက္ခိုက္သည့္ စာရြက္စာတမ္းမ်ားကို ဧရာဝတီတိုင္းရွိ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ ေဝငွခဲ့သည္။

    ဘာသာေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး ေဒြးေရာယွက္တင္ မျပဳရန္ တားျမစ္ထားသည့္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကုိ ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္း ခ်ဳိးေဖာက္ေနခဲ့ၾကေသာ္လည္း အာဏာပိုင္တို႔က မသိက်ဳိးကြ်ံျပဳခဲ့ၾကသည္။

    12088003_733607360116108_4583512116009096811_n

    စစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားကုိ မႏွစ္ၿမိဳ႕ေသာ၊  ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးပါတီကုိ မေထာက္ခံေသာသူတို႔၏ မဲမ်ားကို ရရွိရန္ သမၼတဦးသိန္းစိန္၏ ႏိုင္ငံေရး အၾကံေပးတစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးေနဇင္လတ္ကလည္း ရာထူးမွ ထြက္ကာ အမ်ဳိးသားတိုးတက္ေရးပါတီ (NDP) ကို ထူေထာင္ၿပီး၊ မဘသအဖြဲ႔တြင္ တက္ၾကြစြာလွႈပ္ရွားေနသည့္ လူပုဂၢိဳလ္တို႔ကို အမတ္ေလာင္းမ်ားအျဖစ္ ထမ္းေဆာင္ရန္ ကမ္းလွမ္းခဲ့သည္။ NDP ၏ ပါတီေၾကညာ စာတမ္းတြင္လည္း အမ်ဳိးဘာသာ သာသနာေစာင့္ေရွာက္မည္ဟု ထည့္သြင္းထားသည္။

    ထိုအမ်ဳိးသားေရးလွႈပ္ရွားမွႈမ်ားကိုေထာက္ရွႈ၍ ၁၉၉ဝ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ကဲ့သို႔  NLD အျပတ္အသတ္ အႏိုင္ မရႏိုင္ဟု တြက္ဆမွႈမ်ား ထြက္ေပၚလာသည္။

    သို႔ေသာ္ ထိုတြက္ဆခ်က္မ်ား အလံုးစံုမွားယြင္းေၾကာင္း NLD ၏ ေအာင္ပြဲရလဒ္မ်ားက သက္ေသခံလိုက္သည္။

    WNK_4249

    ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးက လႊတ္ေတာ္ေနရာ အနည္းငယ္မွ်သာ ရရွိၿပီး ဦးေနဇင္လတ္၏ ပါတီမွာ ဘဲဥပင္ မကြဲခဲ့ေပ။ ထိုနည္းတူ အမ်ဳိးသားေရး၊ ဘာသာေရး အသံမ်ား ဟစ္ထားေသာ၊ NLD မွ ခြဲထြက္ ျဖစ္ေပၚလာသည့္ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီ အင္အားစု (NDF)၊ မြတ္စလင္ မုန္းတီးေရးမ်ားျပဳလုပ္ေနသည့္ ဦးေနမ်ဳိးေဝ၏ မတူကြဲျပားျခင္းႏွင့္ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ပါတီတို႔မွာလည္း ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ေနရာ တစ္ေနရာမွ မရရွိခဲ့ေပ။

    မဘသ အားအေကာင္းဆံုးဟူ ဆိုစမွတ္ျပဳထားသည့္ ဧရာဝတီတိုင္းတြင္ပင္ NLD ပါတီက လႊတ္ေတာ္ေနရာ အားလံုးနီးပါး ရရွိခဲ့သည္။

    စစ္တပ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားလႊမ္္းမိုးထားေသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကုိ ျပည္သူတို႔ စက္ဆုပ္ရြံရွာမွႈသည္ မြတ္စလင္ ဆန္႔က်င္သည့္္ လွႈပ္ရွားမွႈမ်ားထက္ ပိုမိုအား ေကာင္းေနျခင္း၊ လူမ်ဳိးေရး ဘာသာေရးအမည္ခံ အစြန္းေရာက္ လွႈပ္ရွားမွႈမ်ားကို ျပည္သူအမ်ားစုက လက္မခံျခင္းတုိ႔ကုိ ဤေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ထင္ထင္ရွားရွားျပသလိုက္ျခင္းဟု ေကာက္ယူႏိုင္သည္။

    ၂ဝ၁၂ ရခိုင္ျပည္နယ္အဓိကရုဏ္းမ်ားျဖစ္ပြားၿပီး၊ ထိုမီးပြားမ်ား အရွိန္အဟုန္ျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ တစ္ဝွမ္းရိုက္ခတ္လာသည္တြင္ မြတ္စလင္မုန္းတီးေရး ခံစားခ်က္မ်ား တိုးပြားလာသည္ဟု ယူဆခဲ့ၾကေသာ္လည္း ေနာက္ပိုင္းတြင္ ထိုအေျခအေနမ်ားသည္ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ ဆက္ႏြယ္ေၾကာင္း ျပည္သူတို႔က သံသယျဖစ္လာသည္။

    မြတ္စလင္မုန္းျခင္းသည္ NLD ကို မုန္းျခင္း၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ မုန္းတီးျခင္းအျဖစ္သို႔ ဆဲြေခၚခံသြားရသည္၊ ထိုထိုအမုန္းစကား တရားပြဲမ်ား၊ အင္တာနက္စာမ်က္ႏွာမ်ား၊ ဂ်ာနယ္မ်ားတြင္ တသြင္သြင္ေျပာဆို ထုတ္လႊင့္ေနသူမ်ားကိုလည္း အာဏာပိုင္တို႔က အေရးမယူ လ်စ္လ်ဴျပဳေနသည္ကိုလည္း ျပည္သူတို႔ သတိမူမိလာသည္။

    ေနာက္ဆံုး ျပည္သူတို႔ကို အမ်ဳိးမ်ဳိးဖိႏွိပ္ခဲ့ေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္းမ်ားကုိ အမ်ဳိးဘာသာ သာသနာေစာင့္ေရွာင့္မည့္ သူမ်ားအျဖင့္ ပုံေဖာ္ မဲဆြယ္ေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း  ျပည္သူတို႔ ေတြ႔ရေသာ အခါ သူတို႔၏မေက်နပ္ခ်က္မ်ား အထြဋ္အထိပ္ေရာက္လာခဲ့သည္။

    သို႔ေသာ္ သံဃာေတာ္မ်ားကို အလြန္ၾကည္ညိဳကိုင္းရွႈိင္းသည့္ ဤေထရဝါဒႏိုင္ငံတြင္ရွိေသာ ျပည္သူတို႔သည္ ထိုမေက်နပ္ခ်က္မ်ားကုိ ျမိဳသိပ္ခဲ့သည္။ ဆန္႔က်င္ဖက္ ေျပာဆိုပါကလည္း မြတ္စလင္ဘက္က ရပ္သူအျဖစ္ စြပ္စြဲခံရမည္ကို စိုးေၾကာက္ခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ အေၾကာင္းမသင့္ပါက စာေရးဆရာ၊ က်ဴရွင္ဆရာ ဦးထင္လင္းဦးကဲ့သို႔ ဘာသာ သာသနာညွိးႏြမ္းေစမွႈျဖင့္ ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်ခံရမည္ကိုလည္း သတိထားခဲ့ၾကရသည္။

    သို႔ေသာ္ ေရြးေကာက္ပြဲေန႔တြင္ကား မ်ဳိးေစာင့္ဥပေဒ ကန္႔ကြက္တဲ့ပါတီကို မဲမထည့္ၾကနဲ႔ ဟူေသာစကားမ်ားကို ရဲရဲတင္းတင္းဥပေကၡာျပဳ၍ NLD ပါတီ ေသာင္ျပဳိကမ္းျပဳိ အႏိုင္ရေစရန္ မဲေပးလိုက္ၾကသည္။

    ရခိုင္ျပည္ရွိ အစိုးရအေခၚ ဘဂၤါလီ၊ ၎တို႔ကိုယ္ ၎တို႔ ရိုဟင္ဂ်ာဟုေခၚေသာသူမ်ား ႏိုင္ငံသားျပဳခြင့္ရမရ ဆိုေသာ အေၾကာင္းအရာသည္ ျပည္သူလူထုၾကားတြင္ အင္မတန္ ထိလြယ္ရွလြယ္ကိစၥအျဖစ္ ဆက္လက္ တည္ရွိေနမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း၊ အစြန္းေရာက္ အမ်ဳိးသားေရး၊ ဘာသာေရး အမည္ခံေဟာေျပာမွႈမ်ားကို ျပည္သူတို႔ လက္မခံေၾကာင္း ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္မ်ားက ထင္ထင္ရွားရွားေဖာ္ျပလိုက္သည္။

    ျပည္ခုိင္ၿဖိဳးရွံဳးသြားသည္ကို မည္သို႔သေဘာရပါသနည္းဟု မိမိက ေမးျမန္းေသာအခါ ရန္ကုန္ရွိ မဘသ ထိပ္တန္းတာဝန္ရွိသူတစ္ဦးက   “ေသခါနီးဆဲဆဲလူကို ကယ္ဖို႔ဆုိတာ မလြယ္ဘူးဗ်” ဟု မွတ္ခ်က္ျပဳသည္။

    လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ေတာ့ မဘသဆရာေတာ္မ်ားက NLD ပါတီ၏ အႏိုင္ရမွႈကို ႀကိဳဆိုသည္ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ မ်ဳိးေစာင့္ဥပေဒမ်ားႏွင့္ ၁၉၈၂ ႏိုင္ငံသားျပဳခြင့္ဥပေဒအား ျပင္ဆင္ရန္ႀကိဳးစားပါက ၿငိမ္ေနလိမ့္မဟုတ္ဟု ထုတ္ေဖာ္ မိန္႔ၾကားထားသည္။

    မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ  ျမန္မာႏိုင္ငံရွိလူထုသည္ ဘာသာေရးအစြဲ၊ လူမ်ဳိးေရးအစြဲ ျပင္းထန္သူမ်ား မဟုတ္ေၾကာင္း ေရြးေကာက္ပြဲမွ တစ္ဆင့္ျပသလိုက္သည္ကို မဘသ ဆရာေတာ္မ်ားသည္ လည္းေကာင္း၊ ႏိုင္ငံတကာမွ ေစာင့္ၾကည့္ ေလ့လာေနသူမ်ားသည္ လည္းေကာင္း အတန္အသင့္ သေဘာေပါက္ႏိုင္ၿပီျဖစ္သည္။     ။

  • “Burmanization ႏွင့္ အသီးအပြင့္မ်ား”

    “Burmanization ႏွင့္ အသီးအပြင့္မ်ား”

    စက္တင္ဘာ ၅ ၊ ၂၀၁၅
    M-Media
    .ေက်ာ္ေဇယ်ာဝင္းေရးသည္။
    11949546_1748344955393225_1365009777307196351_n
    ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေကာက္ယူခဲ့တဲ့ Asian Barometer Survey ရဲ႕ အပိုင္း(C)Political Identity: Role of Religions ဆိုတဲ့အပိုင္းမွာ “ဥပေဒေတြျပဳတဲ့အခါ ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ေတြကို တုိင္ပင္သင့္တယ္၊ သူတို႔ဆီက အၾကံျပဳခ်က္ ေတြ ေတာင္းခံသင့္တယ္”ဆိုတဲ့ အခ်က္ကို ေထာက္ခံသူေပါင္း ၆၉% ရွိျပီး၊ ဒါကို လက္မခံဘူးဆိုသူ ၁၄% ပဲ ရွိပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က “လူမ်ိဳးစံု၊ ယဥ္ေက်းမႈစံု၊ အယူ၀ါဒေပါင္းစံုပါ၀င္တဲ့ ဗဟုလူ႔အဖြဲ႕အစည္း(Pluralistic Society)ကို လက္မခံဘူး”လို႔ ေျဖဆိုသူဟာ ၉၅% ေတာင္ရွိေနပါတယ္။ လက္ေတြ႕မွာ ျမန္မာျပည္က မတူကြဲျပားတဲ့ လူမ်ိဳးစံု၊ အယူ၀ါဒစံုေနထိုင္ေနတဲ့ တိုင္းျပည္တစ္ခုျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ ဒီအေျဖဟာ ေတာ္ေတာ္ေလး စိုးရိမ္စရာ ေကာင္းပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ `Citizenship and Religion´ဆိုတဲ့အပိုင္းမွာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ၈၄% က “ျမန္မာႏိုင္ငံသား ျဖစ္မႈကို သတ္မွတ္ရာမွာ ကိုးကြယ္တဲ့ဘာသာကို အေျခခံရမယ္”လို႔ ေျဖၾကတယ္။ ခုလို ျမန္မာႏိုင္ငံသားျဖစ္မႈကို ဗုဒၶဘာသာကိုးကြယ္မႈနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္စဥ္းစားပံုကုိၾကည့္ရင္ ႏိုင္ငံသားသတ္မွတ္မႈျပႆနာေတြမွာ အစုိးရနဲ႔ျပည္သူ တသေဘာတည္းပဲလို႔ ယူဆစရာရွိေနတယ္။ တနည္းအားျဖင့္ ဒီအခ်က္အလက္ေတြက ျမန္မာျပည္မွာ religious nationalism အားေကာင္းေနမႈကို ေဖၚညႊန္းေနတယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္။ တခါ `ျမန္မာျပည္မွာ ဘာသာေရး လြတ္လပ္ခြင့္ ရွိ၊မရွိ´ဆိုတဲ့ ေမးခြန္းနဲ႔ပက္သက္ျပီး ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ၈၈% က ဘာသာေရး လြတ္လပ္ခြင့္ အျပည့္အ၀ ရွိေၾကာင္း ေျဖဆိုၾကျပီး၊ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ၆၆% က `ဘာသာတရားအသီးသီးကုိ တန္းတူညီမွ် ဆက္ဆံခံရတယ္´လို႔ ေျဖဆိုတာေတြ႕ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ အျခားဘာသာ၀င္ ၅၆%က အဲဒီအခ်က္ကို သေဘာမတူ ၾကပါဘူး။ ဒါကိုၾကည့္ရင္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္အမ်ားစုက တျခားလူနည္းစုဘာသာ၀င္ေတြရဲ႕ အခက္အခဲ၊ ခံစားခ်က္ေတြကို နားလည္ခံစားေပးဖို႔ ေနေနသာသာ၊ သိေတာင္ မသိၾကဘူးဆိုတာ ေပၚလြင္ေနတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ အစုိးရက ဘာသာေရး၊ လူမ်ိဳးေရးနဲ႔ ပက္သက္တဲ့ မူ၀ါဒေတြခ်မွတ္ရာမွာ ၾကီးၾကီးမားမား အဟန္႔အတားမရွိတာလို႔ ယူဆမိတယ္။

    ျမင္သာေအာင္ ဥပမာတစ္ခုေလာက္ေျပာရရင္ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရး လႈပ္ရွားေနသူေတြက စစ္အစိုးရေတြရဲ႕ မတရားမႈဥပေဒေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဘယ္လိုအခ်က္ေတြကို ေ၀ဖန္ၾကသလဲဆိုတာ ေလ့လာၾကည့္ရင္ ပုဒ္မ(၁၈)တို႔၊ ၅၀၅(ခ)တို႔က စလို႔ ၅၉(စ)နဲ႔(၄၃၆)အဆံုး အားလံုးပါ၀င္ေပမယ့္၊ (၁၉၈၂)ႏိုင္ငံသားဥပေဒရဲ႕ အားနည္းခ်က္ေတြ ကိုေတာ့ အေလးအနက္ထား ေထာက္ျပေ၀ဖန္တာ တစ္ၾကိမ္တစ္ခါမွ မေတြ႕ဖူးေသးပါဘူး။ အဲဒီအစား (၁၉၈၂) ႏိုင္ငံသားဥပေဒက ျမန္မာျပည္ရဲ႕တံတိုင္းသဖြယ္ပါလို႔ လက္သီးလက္ေမာင္းတန္း ေအာ္ေနတဲ့ `ဒီမို´ဆိုသူေတြရယ္၊ `အဲဒီဥပေဒမွာ ျပင္စရာဆိုလို႔ ေငြဒဏ္ကို ေခတ္နဲ႔အညီ တိုးျမွင့္သတ္မွတ္ဖို႔ပဲရွိတယ္´လို႔ေျပာတဲ့ လႊတ္ေတာ္အမတ္ မ်ိဳးပဲ ေတြ႕ဖူးတယ္။ ဒါလည္း စဥ္းစားသင့္တဲ့ အခ်က္တစ္ခ်က္ပါ။

    ဒီထက္ပို ျမင္သာတဲ့အခ်က္က ဒီရက္ပိုင္း ကရင္ျပည္နယ္မွာ ခရစ္ယာန္ ခ်ာ့ခ်္ေက်ာင္းတစ္ခုနားမွာ ျမိဳင္ၾကီးငူဘုန္းၾကီး အိပ္မက္အရဆိုျပီး ေစတီတစ္ဆူ သြားတည္တယ္။ အဲဒီခ်ာ့ခ်္ေက်ာင္းေတာ့ သိပ္မၾကာခင္ ေပ်ာက္သြားလိမ့္မယ္လို႔ ယံုၾကည္ရတယ္။ အရင္ကလည္း ဗလီေအာက္မွာ ဘုရားဆင္းတုေတာ္ရွိတယ္လို႔ အဲဒီဘုန္းၾကီးက အိပ္မက္မက္တယ္ဆိုျပီး ဗလီေတြကို ဖ်က္ဆီးပစ္ ခဲ့တဲ့ျဖစ္ရပ္ေတြ ရွိဖူးတယ္။ ျပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ကလည္း ရမည္းသင္းက ႏွစ္ေပါင္း ၃၀၀ သက္တမ္းရွိတဲ့ ေရွးေဟာင္းဗလီ တစ္လံုးနားမွာ ခုလိုပဲ ေစတီတစ္ဆူလာတည္ျပီး သိပ္မၾကာပါဘူး၊ ေစတီ၀င္းထဲမွာ ဗလီခိုးေဆာက္ထားတယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္နဲ႔ ေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္တစ္ခုကို ဖ်က္ဆီးပစ္ခဲ့ၾကတယ္။ အဲဒီျဖစ္ရပ္ေတြနဲ႔ပက္သက္ျပီး ဘယ္ႏိုင္ငံေရး သမား၊ ဘယ္မီဒီယာ၊ ဘယ္ majority ဆီကမွ ကန္႔ကြက္သံ မၾကားမိခဲ့ဘူး။ ဒါဟာ အေပၚမွာေျပာခဲ့တဲ့ စစ္တမ္းရဲ႕ အေျဖကို ထင္ဟပ္ေစတယ္။

    အခုဆိုခဲ့တဲ့ စစ္တမ္း ရလဒ္ေတြအရ ျမန္မာ့လူ႔အဖြဲ႕အစည္းက အလြန္ေရွးရိုးဆန္ျပီး အေတြးအေခၚ အယူအဆေတြမွာ ဘာသာေရး ကဲလြန္းတယ္ဆိုတဲ့ ေတြ႕ရွိခ်က္ဟာ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြအေနနဲ႔ လူထုကို မဲဆြယ္စည္းရံုးတဲ့အခါ အသံုးျပဳသင့္တဲ့ နည္းဗ်ဴဟာေတြကို တနည္းတဖံု အၾကံျပဳေနသလိုပဲ။ ပိုျပီးတိတိက်က်ဆိုရရင္ ျမန္မာအစုိးရနဲ႔ လႊတ္ေတာ္က တကယ္ေျဖရွင္းသင့္တဲ့ ျပႆနာေပါင္း ေသာင္းေျခာက္ေထာင္ကို အပ ထားျပီး မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒ ျပဌါန္းလိုက္တာေတြ၊ သမၼတ ကိုယ္တိုင္က ေရေဘး ဒုကၡသည္ေတြကို ေရ၊အစားအစာ လႈဳရမယ့္အစား ဘုရား ဆင္းတုေတာ္ေတြ လႈဳဒါန္းတာ(ဒါက ျပည္သူ႔ ဘ႑ာေတြကို အလြဲသံုးစားလုပ္တာ)၊ သမၼတအၾကံေပးေဟာင္း လက္ရွိ အမ်ိဳးသားတိုးတက္ေရးပါတီ ဥကၠဌ ဦးေနဇင္လတ္လို ပုဂၢိဳလ္ေတြ၊ ဗိုလ္မွဴးေဇာ္ေဌး (မွဴးေဇာ္) တို႔လို သမၼတရံုးက၀န္ထမ္းေတြရဲ႕ ဘာသာေရး၊လူမ်ိဳးေရးအေျခခံ မုန္းတီးေရး၀ါဒကို လက္နက္တစ္ခုအေနနဲ႔ ကိုင္စြဲထားတာ၊ ေနမ်ိဳးေ၀တို႔လို fake party ေတြ ေထာင္ခိုင္းျပီး လူထုအာရံုေမွာက္မွားသြားေအာင္ တရစပ္ ေဟာင္ခိုင္းေနတာ… စတဲ့ ႏိုင္ငံေရး ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ဘာသာေရးကို အသံုးခ်တဲ့ လုပ္ရပ္ေတြနဲ႔ပက္သက္ျပီး အေျဖေပးေနတာလို႔ ျမင္တယ္။ ဒါဟာ မေတာ္တဆ တိုက္ဆိုင္မႈသက္သက္ေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ စနစ္တက်စီစဥ္ထားတဲ့ ကာလရွည္စီမံကိန္းေတြရဲ႕ အသီးအပြင့္ေတြပါပဲ။

    တကယ္တမ္း ျမန္မာ့လူ႔အဖြဲ႕အစည္းကို ျပန္ၾကည့္ရင္ ကိုလိုနီေခတ္မွာ အဂၤလိပ္အစုိးရကို ဆန္႔က်င္မႈ အားေကာင္း လာေစဖို႔ဆိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ စတင္လာရာက ဖဆပလေခတ္၊ အာဏာရွင္ေခတ္စတဲ့ ေခတ္တိုင္းမွာ အစုိးရ အဆက္ဆက္ဟာ သူတို႔ကို လူထုၾကည္ညိဳလာေစဖို႔၊ သူတို႔အာဏာ ဆက္လက္တည္ျမဲေစဖို႔ဆိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ ေတြကို အေျခခံျပီး ဘာသာေရးကို နည္းလမ္းမ်ိဳးစံုနဲ႔ အသံုးခ်ခဲ့ၾကတယ္။ ဒီထဲမွာ ပညာေရးစနစ္ကို အသံုးခ်ခ့ဲတာ ကေတာ့ အဆိုးဆံုးပဲ။ ဒါေၾကာင့္လည္း ဒီေန႔ေခတ္မွာ ဆိုရင္ ျပည္သူလူထုအမ်ားစုက ျဖစ္ရပ္တိုင္းကို က်ိဳးေၾကာင္း ဆင္ျခင္မႈရွိရွိ ေတြးေတာရမယ့္အစား ဘာသာေရးအေျခခံ ေဘာင္ထဲကေန တန္ဖိုးျဖတ္လာၾကတယ္။ အဲဒီလိုမ်ိဳး ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံဟာ ဘာသာေရးအေတြးအေခၚရဲ႕ လြမ္းမိုးမႈေအာက္ လံုးလံုးလ်ားလ်ား ေရာက္ေနျခင္းဟာ ဘာသာေရးအေျခခံ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒ(Religious Nationalism) အခ်ိန္မေရြးေခါင္းေထာင္ လာေစဖို႔ရာ အေျခအေန ေတြ ဖန္တီးေပးျပီးသား ျဖစ္ေနတယ္။ ဒီအေၾကာင္းကိုေျပာဖို႔ဆိုရင္ ျမန္မာျပည္မွာ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒ (Nationalism) သူငယ္နာမစင္ေသးတဲ့ အေၾကာင္းကေန စေျပာဖုိ႔လိုမယ္။

    လူမ်ိဳး(Nation)ဆိုတဲ့ အယူအဆနဲ႔ပက္သက္ျပီး ေယဘုယ်ခ်ဥ္းကပ္ပံု ႏွစ္မ်ိဳးရွိတယ္။ တစ္မ်ိဳးက Nation ဆိုတာ လူသားေတြ ေရြးခ်ယ္ခြင့္မရွိဘဲ ေမြးရာပါ သတ္မွတ္ျပဌာန္းျပီးသား(primordial)ဆိုတဲ့ ရႈေထာင့္ကေနခ်ဥ္းကပ္ျပီး လူမ်ိဳးစု(ethnic)ေတြကို အေျခခံတဲ့ Ethno-Cultural groups ေတြအျဖစ္ သတ္မွတ္တဲ့ပံုစံျဖစ္တယ္။ (ျမန္မာျပည္မွာ ဒီအယူအဆကေန ခ်ဥ္းကပ္တယ္)။ ေနာက္ တစ္မ်ိဳးက Nation ဆိုတာ လူမႈေဘာင္ထဲက တည္ေဆာက္ထားတာ (social construction)ဆိုတဲ့ ရႈေထာင့္ကေနခ်ဥ္းကပ္ျပီး State သို႔မဟုတ္ political membership ျဖစ္ျခင္းကို အေျခခံတဲ့ Politico-Cultural entity အျဖစ္ သတ္မွတ္တဲ့ပံုစံျဖစ္တယ္ (ဥပမာ- US)။ လူမ်ိဳး(Nation)နဲ႔ ပက္သက္ျပီး ဒီလိုမတူညီတဲ့ ရႈျမင္ပံုေတြေပၚအေျခခံျပီး ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒ (Nationalism)ဟာလည္း သ႑ာန္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ကြဲျပားပါတယ္။ ျမန္မာ့သမိုင္းကို ေလ့လာၾကည့္ရင္ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒဟာ ေအာက္ပါ အတိုင္း ပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ရွင္သန္ခဲ့ေၾကာင္း ေတြ႕ရတယ္။

    (၁) ကိုလိုနီစနစ္ဆန္႔က်င္ေရး အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒ (Anti-Colonial nationalism)
    ———————————————
    လြတ္လပ္ေရးမရခင္က ျမန္မာလူမ်ိဳးက တျခားလူမ်ိဳးစုေတြထက္ ပိုျပီး ေအာက္က်ေနာက္က်တဲ့ လူမ်ိဳး (ethnic underclass) ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ကိုလိုနီအစိုးရရဲ႕ စစ္တပ္နဲ႔ တျခားအုပ္ခ်ဳပ္ေရး၀န္ထမ္းေတြမွာ မ်ားေသာအားျဖင့္ ကခ်င္ေတြ၊ ကရင္ေတြ ေနရာပိုရတယ္။ ျမန္မာေတြက ကၽြန္ဘာသာစကားဆိုျပီး အဂၤလိပ္စကားကို အားမေပးဘူး။ ဒီေတာ့ အဂၤလိပ္စကား(language of power)တတ္တဲ့ တျခားလူမ်ိဳးေတြက ေရွ႕ေရာက္သြားတယ္။ ဒီလိုျဖစ္လာတဲ့ အခါက်ေတာ့ ျမန္မာေတြရဲ႕အျမင္မွာ တျခားတိုင္းရင္းသားေတြက ကိုလိုနီအစုိးရနဲ႔ပူးေပါင္းသူ (colonial collaborators)လို႔ သတ္မွတ္ျပီး အျမင္မၾကည္ၾကဘူး။ အဂၤလိပ္ရဲ႕ စနစ္တက်ေသြးခြဲမႈ လို႔လည္း ေျပာလို႔ရပါတယ္။ အဲဒီလို ျမန္မာေတြက ငါတို႔လူမ်ိဳးေတြ ဖိႏွိပ္ခံေနပါလားဆိုတဲ့ လူမ်ိဳးေရးအသိ(Ethnic Consciousness)ေတြက တဆင့္ Anti-Colonial nationalism ကို ေမြးဖြားလာေစပါတယ္။

    ဒီေနရာမွာ ထူးျခားတာတစ္ခုက ျမန္မာေတြက အဂၤလိပ္ကိုေမာင္းထုတ္ျပီး ကိုလိုနီမတိုင္ခင္ရွိခဲ့တဲ့ အေျခအေနကို ျပန္သြားခ်င္ၾကတာပါ။ အဲဒါေၾကာင့္လည္း မင္းေလာင္းေမွ်ာ္ စိတ္ခံစားခ်က္ေတြနဲ႔ လူတခ်ိဳ႕ စုစည္းခဲ့ၾကတယ္။ ဆရာစံေတာင္မွ အဂၤလိပ္ကို တိုက္လို႔ ေအာင္ျမင္ရင္ အရင္ကရွိခဲ့တဲ့ သက္ဦးဆံပိုင္ အာဏာရွင္ေတြလိုမ်ိဳး သူကိုယ္တိုင္ ဘုရင္တက္လုပ္မယ္ဆိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ပဲရွိခဲ့တာပဲ။ အဂၤလိပ္ ကၽြန္ဘ၀က လြတ္ေျမာက္ျပီး ဗမာကၽြန္ျပန္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေပးမယ္ဆိုတဲ့ အေတြးအေခၚထက္ မပိုပါဘူး။

    (၂) ဘာသာေရးအေျခခံ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒ (Religious Nationalism)
    —————————————————–
    ေနာက္တစ္ခုက Anti-Colonial nationalism အားေကာင္းလာေစတဲ့ အခ်က္ေတြထဲမွာ Religious Nationalism လည္းပါတယ္။ Religious Nationalism မွာ ထူးျခားတာက လူမ်ိဳးျဖစ္မႈကို ကိုးကြယ္မႈနဲ႕ တြဲျပီးစဥ္းစားတာျဖစ္တယ္။ ဥပမာ – ဗုဒၶဘာသာ ျမန္မာလူမ်ိဳး´ဆိုတဲ့ အယူအဆမ်ိဳးေပါ့။ အဲဒီလို လူမ်ိဳးနဲ႔ဘာသာကိုတြဲျပီး အေျခခံ တည္ေဆာက္တဲ့အတြက္ ကိုလိုနီနယ္ခ်ဲ႕ေတြကို ဆန္႔က်င္ရာမွာ ကိုယ့္ႏိုင္ငံကို က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပိုက္ထားသူေတြဆိုတဲ့ ရႈေထာင့္အျပင္ `မိမိတို႔ ဘာသာသာသနာကို ဖ်က္ဆီးေနတဲ့လူေတြ´ဆိုတဲ့ အျမင္ပါ တြဲပါလာတယ္။ အဲဒီလို ဘာသာေရးကို ေရွ႕တန္းတင္လႈံ႕ေဆာ္တဲ့အတြက္ ကိုလိုနီဆန္႔က်င္ေရး စိတ္ဓါတ္က ပိုျပီးအားေကာင္းလာသလို၊ လူထုရင္ထဲ လြယ္လြယ္ကူကူ ၀င္ေရာက္သြားေစတယ္။ YMBA ကစလို႔ ဒီေန႔ေခတ္ မဘသ နဲ႔ ၉၆၉ လႈပ္ရွားမႈေတြထိ အားလံုးက ကမာၻေက်ာ္ Muslim Brotherhood တို႔ Taliban တို႔လို Religious Nationalism ရဲ႕ ျပယုဂ္ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုလိုနီ ဆန္႔က်င္ေရးလႈပ္ရွားေနတဲ့ အခ်ိန္အခါတုန္းကေတာ့ ဒါေတြက အက်ိဳးရွိႏိုင္ေပမဲ့ ဒီလို အေတြးအေခၚေတြကို ယေန႔ေခတ္ထိ လက္ဆင့္ကမ္း ကိုင္စြဲလာတဲ့ အတြက္ ေရရွည္မွာ ျပႆနာေတြမီးေမႊးေပးသလို ျဖစ္ေစတယ္။ အစုိးရအဆက္ဆက္ကလည္း သူတို႔ အုပ္ခ်ဳပ္မႈနဲ႔ပက္သက္ျပီး တရား မွ်တမႈရွိေၾကာင္းျပဖို႔ရာ လူထုကို ဘာသာတရားနဲ႔ႏြယ္တဲ့ အယူအဆေတြ သြပ္သြင္းျပီး Religious Nationalism ကို လက္ဆင့္ကမ္း ပ်ိဳးေထာင္လာခဲ့တယ္။ ဒါထက္ ပိုဆိုးတာက ျမန္မာဘုရင္ေတြက စလို႔ အာဏာရွင္ အဆက္ဆက္က သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ စၾက၀ေတးမင္း၊ ဘိုးေတာ္ဘုရား၊ အေလာင္းဘုရား စတဲ့ Embryo Buddha ျဖစ္ေလဟန္ ရာဇ၀င္ေတြ ဖန္တီးတာမ်ိဳး၊ ဒါမွမဟုတ္ လူအမ်ားစု ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ရာ ဘုရားရွင္နဲ႔ ေသြးသားေတာ္စပ္ေလဟန္ ဇါတ္လမ္းေတြဖန္တီးျပီး ၀ါဒျဖန္႔ခ်ိတာမ်ိဳး၊ သာသနာျပဳမင္းျဖစ္သေယာင္ ေရႊတိဂံုထီးေတာ္ တင္တာျပတာမ်ိဳး၊ ဘာသာ သာသနာကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္တဲ့ အစုိးရျဖစ္ေလဟန္ မ်ိဳးေစာင့္ဥပပေဒေတြ ျပဌါန္းတာမ်ိဳး စတဲ့လုပ္ရပ္မ်ားျဖင့္ လူထုရဲ႕ legitimacy ရဖို႔ လူျပိန္းၾကိဳက္ျဖတ္လမ္းနည္းနဲ႔ ၾကံေဆာင္ခဲ့တယ္။ ခုေနာက္ဆံုးေတြ႕ရတဲ့ သတင္းအရဆိုရင္ စစ္အာဏာရွင္ေဟာင္း ဦးသန္းေရႊ အာဏာရခဲ့တာနဲ႔ ပတ္သက္ျပီးေတာင္ ဘုရားဗ်ာဒိတ္ေတာ္ ရွိခဲ့တယ္ဆိုပဲ။ တတ္လည္းတတ္ႏိုင္တဲ့ လူေတြ။

    (၃) လူမ်ိဳးေရးအေျခခံ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒ (Ethnic Nationalism)
    ——————————————————-
    ဘာသာစကား တူရမယ္.. ကိုးကြယ္ရာဘာသာတရား တူရမယ္.. ဆင္းသက္လာတဲ့မ်ိဳးဆက္ေသြး တူရမယ္.. ဆိုတဲ့ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြကို အေျခခံျပီး ကိုယ္နဲ႕မတူတဲ့တန္ဖိုးစံေတြကို ဖယ္ထုတ္ေလ့ရွိတဲ့ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒကေတာ့ လူမ်ိဳးစုအေျခခံ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒ(Ethnic Nationalism) ျဖစ္တယ္။ သူတို႔အယူအဆအရ ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ သတ္မွတ္မႈမွာေတာင္မွ ယုတၱိမတန္တဲ့ ေသြးသတ္မွတ္ခ်က္ကို အေျခခံတယ္။ လူတိုင္းဟာ တူညီတဲ့ မ်ိဳးရိုးစဥ္ဆက္ ကေန ဆင္းသက္လာတယ္ဆိုတဲ့ အယူအဆေပၚမွာ အေျခခံထားတဲ့အတြက္ လူမ်ိဳး(Nation)ဆိုတာဟာ သမိုင္းရဲ႕ ထုတ္ကုန္ တစ္ခုလို႔ ယူဆတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Nation ဆိုတာ သဘာ၀ဆိုင္ရာ ၾကိဳတင္ေပးအပ္ခံထားရတဲ့ ကံၾကမၼာကို ပိုင္ဆိုင္ ထားၾကသူေတြသာ ျဖစ္ျပီး၊ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ဖို႔ဆိုတာကလည္း ဒီေျမ၊ဒီေရေပၚမွာ ေမြးဖြားမႈ၊ မ်ိဳးဆက္ေသြးတူညီမႈ ဆိုတာေတြကေန ဆံုးျဖတ္ခံရတယ္။ ဒါဟာ သမိုင္းအစဥ္ဆက္ကတည္းက ဒီေျမ၊ဒီေရေပၚမွာ ေနထိုင္လာခဲ့တယ္လို႔ အသိအမွတ္ျပဳခံရတဲ့ လူတစ္စုတစ္ဖြဲ႔ကလြဲရင္ က်န္တဲ့လူေတြအားလံုးကုိ ႏိုင္ငံသား (political membership) အျဖစ္လက္မခံဘဲ ဖယ္ထုတ္ပစ္တဲ့၀ါဒ ျဖစ္တယ္။ ဒီလိုလူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးတည္းကို အေျခခံတဲ့ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒ အစြန္းေရာက္သြားတဲ့အခါ `ဖက္ဆစ္ဇင္´ျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။ ကမာၻ႕သမိုင္းမွာ နာမည္ဆိုးခဲ့တဲ့ နာဇီ၀ါဒ၊ ဖက္ဆစ္၀ါဒဆိုတာ Ethnic Nationalism ကေနျဖစ္လာတာပါ။

    ႏိုင္ငံသားျဖစ္၊မျဖစ္ ေသြးျဖင့္ ဆံုးျဖတ္တဲ့ႏိုင္ငံေတြ ကမာၻေပၚမွာ မရွိမဟုတ္၊ ရွိပါတယ္။ သို႔ေပမယ့္ ႏိုင္ငံတကာမွာ က်င့္သံုးေနတဲ့ (jus sanguinis) ဆိုတဲ့ ေသြးျဖင့္ ဆံုးျဖတ္တဲ့ ပံုစံဟာ ျမန္မာျပည္မွာ က်င့္သံုးေနတဲ့ ပံုစံနဲ႔ လံုး၀မတူပါဘူး။ ႏိုင္ငံတကာမွာ ေသြးအရ ဆံုးျဖတ္တယ္ဆိုတာ `ႏိုင္ငံသားေသြး´ကို ေျပာတာပါ။ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ေနတဲ့ မိဘကေမြးဖြားလာတဲ့ သားသမီးေတြ (ႏိုင္ငံသားရဲ့ေသြး)ကလည္း ႏိုင္ငံသားျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုလိုပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ လက္ရွိက်င့္သံုး ေနတာကေတာ့ ဘယ္သူေတြက ဘယ္လိုအခ်က္ေတြေပၚ အေျခခံျပီး သတ္မွတ္ထားတယ္ဆိုတာ မသိရတဲ့၊ ေရရာေသခ်ာမႈမရွိတဲ့ `တိုင္းရင္းသား´ဆိုတဲ့ သတ္မွတ္ခ်က္အရ ေသြး၊ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေသြး … ဒါေတြေပၚမွာအေျခခံျပီး ဆံုးျဖတ္တာပါ။ ဒီအေၾကာင္းေတြကေတာ့ လူတိုင္းသိျပီးျဖစ္တဲ့အတြက္ အရွည္ မေရး ေတာ့ဘူး။

    (၄) အစြန္းေရာက္ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒ (Aggressive Nationalism)
    ——————————————–
    Religious and Ethnic Nationalism တုိ႕ကေန ပိုျပီးအစြန္းေရာက္သြားတဲ့အခါ Aggressive Nationalism အျဖစ္ သတ္မွတ္ပါတယ္။ ကိုယ့္လူမ်ိိဳးသီးသန္႔ ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ဖို႔ ဘယ္နည္းလမ္းကို မဆိုသံုးမယ္၊ ရန္လိုမယ္၊ သိမ္းပိုက္မယ္၊ နယ္ေျမေတြ က်ယ္ျပန္႔ေအာင္ ခ်ဲ႕ထြင္ျခင္းဟာ တရားတယ္ဆိုတဲ့ အစြန္းေရာက္အေတြးအေခၚေပၚ အေျခခံထားတဲ့ ၀ါဒတစ္မ်ိဳးပါ (ဥပမာ- နာဇီ၀ါဒ၊ ဇီယြန္၀ါဒ)။ ဒီ၀ါဒရဲ႕ ထူးျခားခ်က္က သူတို႔ရဲ႕တန္းဖိုးစံေတြနဲ႔ မတူကြဲျပားတဲ့ တျခားေသာတန္ဖိုးစံေတြကို တုန္႔ျပန္တိုက္ခိုက္ျခင္းပဲျဖစ္တယ္။ သူတို႔ဆီမွာ အဓိကေတြ႕ရမွာက သူတို႔လူမ်ိဳး(Nation) နဲ႔ သူတို႔ ယဥ္ေက်းမႈတန္ဖိုးေတြရဲ႕ လံုျခံဳမႈ၊ ရွင္သန္မႈအတြက္ ၾကီးၾကီးမားမား စိုးရိမ္ေသာကေတြ ရွိေနေၾကာင္း ထုတ္ေဖၚျပီး အျခားေသာအရာေတြကို တုန္႔ျပန္ႏိုင္ဖို႔၊ စည္းရံုးလႈံ႕ေဆာ္မႈေတြ၊ အၾကမ္းဖက္မႈေတြကို ပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ၾကတယ္။ ဒီလိုစိုးရိမ္ေသာကေတြ ေဖၚထုတ္ျပျခင္းဟာ တျခားေသာအရာေတြကို တန္ျပန္တိုက္ခိုက္ဖို႔ အတြက္ တရားမွ်တေၾကာင္း ရွာေဖြမႈသာလွ်င္ျဖစ္တယ္။ ျမန္မာျပည္က မဘသေတြနဲ႔ သူတို႔ေနာက္လိုက္ေတြရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ မွန္သမွ်ကို ျပန္ၾကည့္ရင္လည္း နာဇီဖက္ဆစ္ အေတြးအေခၚေတြနဲ႕ မျခားတာေတြ႕ရတယ္။

    ဂ်ာမန္ နာဇီေတြရဲ႕ အစြန္းေရာက္ အမ်ိဳးသားေရး ၀ါဒဆိုးကို ကိုယ္တိုင္ေတြ႕ၾကံဳခဲ့ဖူးတဲ့ `အဲလ္ဘတ္ အိုင္းစတိုင္း´ က “Nationalism (အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒ) ဆိုတာ သူငယ္နာမစင္တဲ့ ေရာဂါ တစ္မ်ိဳးပဲ.. ၾကီးမွ ၀က္သက္ေပါက္သလို မ်ိဳးေပါ့..” လို႔ ဆိုခဲ့တယ္။

    ျမန္မာျပည္မွာ အာဏာရွင္ေတြက ဘာေၾကာင့္ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒကို အားေကာင္းေအာင္ မီးေမႊးေပးေနတာလဲလို႔ ေမးလာရင္ (ေျဖစရာရႈေထာင့္ေတြ အမ်ားၾကီးရွိတဲ့ထဲက) `Nation-State´ေပၚလစီကလည္း တစိတ္တပိုင္း ပါ၀င္တယ္လို႔ က်ေနာ္ေျဖခ်င္တယ္။ Nation-State Policies ဆိုတာကို “Crafting State Nation”ဆိုတဲ့ စာအုပ္ထဲက အတိုင္းေျပာရရင္ “တိုင္းျပည္တစ္ခုရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး နယ္နိမိတ္ႏွင့္ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးရဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈ နယ္နိမိတ္ေတြ လိုက္ဖက္ညီေအာင္ ႏိုင္ငံေရး အင္စတီက်ဴးရွင္းနည္းလမ္းေတြနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ျခင္း”ကို ဆုိလိုတယ္။ တိုင္းျပည္တခုမွာ လူမ်ိဳးတမ်ိဳးတည္းက ထင္ရွားလႊမ္းမိုးထားၿပီး တိုင္းျပည္နဲ႔လူမ်ိဳးက တထပ္တည္း ျဖစ္သြားေအာင္ လုပ္တာပါ။ တနည္းအားျဖင့္ တိုင္းျပည္မွာ နဂိုမူလကတည္းက ရွိေနတဲ့ ကြဲျပားစံုလင္ေသာ ယဥ္ေက်းမႈ အထိမ္းအမွတ္ လကၡဏာေတြကို ေမွးမွိန္ေအာင္လုပ္ျပီး လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးတည္းရဲ႕ အမွတ္လကၡဏာ(socio-cultural identity)ေတြကိုပဲ အထူးအခြင့္အေရးေပးကာ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အမ်ိဳးသားေရး အမွတ္လကၡဏာအျဖစ္ ပံုေဖၚဖန္တီးျခင္း ျဖစ္တယ္။ ျမန္မာျပည္ မွာေျပာေလ့ရွိၾကတဲ့ Burmanization ဆိုတာ Nation-State policies ကို ဆုိလိုတာ။ အဲဒီလို လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးတည္းကို အေျချပဳတည္ေထာင္တဲ့ Nation-State ဆိုင္ရာမူ၀ါဒတခ်ိဳ႕ကို ေဖၚျပရမယ္ဆိုရင္ –

    (၁) ႏိုင္ငံတြင္းမွာရွိေနတဲ့ လူမ်ိဳးစုအားလံုးကို အထူးသစၥာခံမႈ ပံုစံတစ္မ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ဘံုယဥ္ေက်းမႈ အမွတ္လကၡဏာ တစ္မ်ိဳးမ်ိဳး ေပၚေပါက္လာေအာင္ ဖန္တီးျခင္း၊
    (၂) အဲဒီလို ဖန္တီးလိုက္တဲ့ ယဥ္ေက်းမႈ အမွတ္လကၡဏာကို အစပိုင္းမွာ မေထာက္ခံသူေတြအေနနဲ႔ ေနာက္ပိုင္းမွာ Nation-state ရဲ႕ အမွတ္လကၡဏာကို မိမိတို႔ ဆႏၵအေလ်ာက္ ပူးေပါင္းပါ၀င္လာေအာင္ တြန္းအားေပးျခင္း၊
    (၃) ထိုသို႔ျဖစ္လာေအာင္လည္း လူမႈေရးအရ လူမႈေရးအရ ဖိအားေတြေပးျခင္း၊ အက်ပ္ကိုင္ျခင္း (Social Pressures and Coercion) နည္းလမ္းေပါင္းစံုက်င့္သံုးျပီး အျခား ယဥ္ေက်းမႈအမွတ္လကၡဏာမ်ား မေပၚေပါက္ေစရန္ ထိန္းခ်ဳပ္တားျမစ္ျခင္း (သို႔မဟုတ္) ရွိေနေသာ ယဥ္ေက်းမႈတန္ဖိုးစံမ်ားကို ေပ်ာက္ကြယ္သြားေအာင္ျပဳျခင္း၊
    (၄) တခ်ဳိ႕ျဖစ္ရပ္ေတြမွာေတာ့ အတင္းအက်ပ္ ဖိအားေပးရာကေန လူမ်ိဳးသုဥ္း သုတ္သင္မႈပံုစံ(Ethnic Cleansing) အထိ အင္အားသံုးက်ဴးလြန္ျခင္းတို႔အထိ ပါ၀င္ပါတယ္။

    သမုိင္းမွာ Nation-State ေပၚလစီေတြလုပ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့ ဥပမာအေနနဲ႔ ျပင္သစ္ျပည္ကို ၾကည့္လို႔ရတယ္။ (၁၉)ရာစုအခ်ိန္ထိ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံ ပါရီျမိဳ႕ရဲ႕ (၇)မိုင္၀န္းက်င္ေလာက္ထိသာ ျပင္သစ္စကားေျပာသူမ်ားရွိၾကျပီး၊ တစ္ႏိုင္ငံလံုး အတုိင္းအတာနဲ႔ဆိုရင္ မ်ားျပားလွတဲ့ ဘာသာစကား၊ စံုလင္တဲ့ယဥ္ေက်းမႈ၊ ကြဲျပားတဲ့ကိုးကြယ္မႈမ်ား ရွိခဲ့တယ္။ သို႔ေသာ္ စစ္ဘုရင္နပိုလီယံ လက္ထက္ေလာက္ကစလို႔ ယဥ္ေက်းမႈအရေရာ၊ ႏိုင္ငံေရးအရပါ အမွတ္လကၡဏာတခုတည္းရွိေစဖို႔ မူ၀ါဒေတြခ်မွတ္ျပီး ႏိုင္ငံအတြင္းမွာရွိတဲ့ တျခားေသာ ဘာသာစကား၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ ထံုးတမ္းအစဥ္အလာေတြ အားလံုးကို ဖိအားေပးပိတ္ပင္ခဲ့တယ္။ ျပင္သစ္ဘာသာစကား တခုတည္းကိုပဲ အားလံုးက တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ လက္ခံလာေအာင္ မက္လံုးေတြနဲ႔ေရာ၊ ဖိအားေပးမႈျဖင့္ပါ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တယ္။ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံ တ၀ွမ္းလံုးမွာရွိတဲ့ စာသင္ေက်ာင္းေတြမွာ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းတစ္မ်ိဳးတည္းကိုပဲ သင္ၾကားေစတယ္။

    အစုိးရေပၚလစီ ေတြကို ပိုမိုထိေရာက္ေစဖို႔အတြက္ ဆရာေတြအားလံုးကို ပညာေရး၀န္ႀကီးဌာနကေန ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးျပီး အသိအမွတ္ျပဳလက္မွတ္ေတြ ထုတ္ေပးပါတယ္။ ယဥ္ေက်းမႈေပါင္းစံု ေပါင္းစည္းေပ်ာ္၀င္ျပီး ျပင္သစ္အမ်ိဳးသားေရး အမွတ္လကၡဏာ တခုတည္းျဖစ္လာေစဖို႔ အရြယ္ေရာက္သူတိုင္း စစ္မႈမထမ္းမေနရဥပေဒကို ျပဌာန္းခဲ့တယ္။ ဖက္ဒရယ္ စနစ္ကိုေဖၚေဆာင္ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုတာမ်ိဳးကို ေသဒဏ္ ထိေပးႏိုင္တဲ့ ႏုိင္ငံေတာ္ျပစ္မႈႀကီး အျဖစ္ သတ္မွတ္ ခဲ့တယ္။ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ လူအစုလိုက္အျပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္မႈေတြလည္း ျဖစ္ခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒီလို Nation-State ေပၚလစီေတြ ခ်မွတ္ျပီး ျပင္သစ္ ဘာသာစကားနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈသရုပ္သကန္ေတြကို အတင္းအက်ပ္ သြပ္သြင္းခဲ့တဲ့အတြက္ ဒီေန႔ေခတ္ျပင္သစ္ႏိုင္ငံ ဆိုတာ ျပင္သစ္လူမ်ိဳး ဆိုတဲ့ အမ်ိဳးသားေရး အမွတ္လကၡဏာ တစ္မ်ိဳး တည္းကိုသာ ကိုယ္စားျပဳေဖၚက်ဴးေနတဲ့ ႏိုင္ငံျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ အဲဒါကို French Style Nation Building model လို႔ ေခၚပါတယ္။ Nation-State တည္ေဆာက္ရာမွာ အဟန္႔အတားျဖစ္ေစတယ္လို႔ယူဆျပီး လူမ်ိဳးစုငယ္ေတြရဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈတန္ဖိုးေတြ၊ ရိုးရာထံုးတမ္းအစဥ္အလာေတြကို ႏွိပ္ကြပ္ေဖ်ာက္ဖ်က္တာဟာ ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ သေဘာေဆာင္တဲ့ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာမ်ိဳးသုဥ္းသတ္ျဖတ္မႈ မဟုတ္ရင္ေတာင္ ယဥ္ေက်းမႈအရ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ မ်ိဳးသုဥ္းသတ္ျဖတ္မႈ သေဘာပဲလို႔ ဆိုႏိုင္တယ္။ ပညာရွင္ေတြကေတာ့ ယေန႔ေခတ္(၂၁)ရာစုမွာ French Style Nation Building  ပံုစံမ်ိဳး အတင္းအဓမၼ Unitary Nation-State တည္ေဆာက္ရင္ ေအာင္ျမင္ႏိုင္ေခ်မရွိဘူးလို႔ တညီတညႊတ္တည္း ဆိုထားၾကပါတယ္။ ဥပမာ-စပိန္ႏိုင္ငံလို သမိုင္းေၾကာင္းၾကီးျပီး အေတြ႔အႀကံဳ ရင့္က်က္ျပည့္၀ ၿပီးသား ႏိုင္ငံမ်ိဳးမွာေတာင္ ေအာင္ျမင္ဖို႔မလြယ္တာ ေတြ႕ရတာပဲ။
    ျမန္မာႏိုင္ငံမွာဆိုရင္လည္း French Style Nation Building model လိုမ်ိဳး မဟာဗမာလူမ်ိဳးၾကီး၀ါဒ သြတ္သြင္းျခင္း (Burmanization)ဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း(၆၀)လံုးလံုး ပုန္းလွ်ိဳးကြယ္လွ်ိဳးတခါ၊ ေျဗာင္က်က်တစ္မ်ိဳးနဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ပံု (Modus operandi) အျဖစ္ ရွိေနခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ ျပင္သစ္လိုမ်ိဳး Nation-State ျဖစ္လာရမယ့္အစား တကယ့္ ရလဒ္ကေတာ့ မျငိမ္းႏိုင္ေသးတဲ့ ျပည္တြင္းစစ္မီးေတြပဲ ျဖစ္တယ္။ အစုိးရက သူတို႔ကို Burmanize လုပ္ေနတယ္လို႔ခံစားရတဲ့ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးစုေတြကလည္း ကိုယ့္ identity ကို ကိုယ္ကာကြယ္ဖို႔ အတြက္ ၾကိဳးစားရင္း အျပန္အလွန္အားျဖင့္ တိုင္းျပည္တြင္းမွာရွိတဲ့ ျမန္မာ အပါအ၀င္ လူမ်ိဳးစုတိုင္းမွာ Nationalism အားေကာင္းေမာင္းသန္ ျဖစ္လာၾကတယ္။ တနည္းအားျဖင့္ လူတစ္ဦးခ်င္းစီနဲ႔ လူနည္းစုေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးေတြကို ငဲ့ကြက္စရာ မလိုဘူးဆိုတဲ့ အတြင္းစိတ္ သ႑ာန္ေတြ ကိန္းေအာင္လာေစတယ္။ ဒါကလည္း ဒီမိုကရက္တစ္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း ျဖစ္လာဖို႔ အတြက္ဆို ၾကီးမားတဲ့ အဟန္႔အတားပါပဲ။

    ကုိလိုနီလက္ေအာက္က လြတ္ေျမာက္ဖို႔အတြက္ ၾကိဳးပမ္းစဥ္ အခ်ိန္အခါမွာေတာ့ `အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒ´ ဆိုတာ အသံုးတည့္ေကာင္းတည့္ႏိုင္ေပမဲ့ ေရရွည္ တိုင္းျပည္တည္ေဆာက္ရာမွာေတာ့ ဒီမိုကရက္တစ္တန္ဖိုးစံေတြကို အေျခခံထားတဲ့ ႏိုင္ငံသားျဖစ္မႈ၊ တသီးပုဂၢလ လြတ္လပ္မႈ၊ ညီမွ်မႈ နဲ႔ မတူကြဲျပားမႈေတြအေပၚ နားလည္လက္ခံႏိုင္မႈ၊ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒနဲ႔ အလုပ္လုပ္တတ္တဲ့ အေလ့အက်င့္ ထြန္းကားမႈ စတဲ့ ေရခံေျမခံေကာင္းေတြမရွိဘူး ဆိုလွ်င္ေတာ့ `အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒ´ ဆိုတာ သင့္ေတာ္ေကာင္းမြန္တဲ့ အိုင္ဒီယုိေလာ္ဂ်ီ တစ္ရပ္ ျဖစ္မလာႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ေသခ်ာေရရာမႈမရွိတဲ့ အေနအထားဆီကို ဦးတည္ေနတဲ့ လက္ရွိ အခ်ိန္အခါမ်ိဳးမွာ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြကလည္း ႏိုင္ငံေရးအိုင္ဒီယိုေလာ္ဂ်ီ ကင္းမဲ့ေနတဲ့အတြက္ အစြန္းေရာက္ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒ ေခါင္းေထာင္လာတာ ျဖစ္တယ္။ ဒါဟာ ေရသာခိုအေခ်ာင္လိုက္ဖို႔ အခြင့္ေကာင္း ေခ်ာင္းေနသူေတြ အတြက္ ႏိုင္ငံေရး စင္ျမွင့္ေပၚတက္ႏိုင္မယ့္ ေလွကားထစ္ေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ နိဂံုးခ်ဳပ္ရရင္ေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာ ကိုလိုနီေခတ္တည္းကရွိခဲ့တဲ့ `အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒ´ဟာ လက္ရွိ(၂၀၁၅)ခုႏွစ္ေရာက္တဲ့ထိ အမ်ိဳးသားေရး သူငယ္နာ မစင္ေသးတဲ့ အတြက္ သက္တမ္းအရွည္ၾကာဆံုး ျပည္တြင္းစစ္ေတြ၊ လူမ်ိဳးေရးမုန္းတီးမႈေတြ၊ ဘာသာေရး အေျခခံ အၾကမ္းဖက္မႈေတြနဲ႔ တိုင္းျပည္လည္း လံုးပါးပါးေနျပီး၊ ျပည္သူေတြ လိုလားေတာင့္တေနတဲ့ `ဒီမိုကေရစနစ္´ တည္ေဆာက္ေရး အိပ္မက္ေတြလည္း သေႏၶသားဘ၀မွာတင္ အၾကိမ္ၾကိမ္ သားေလွ်ာကာ တိုင္းျပည္အနာဂတ္ ေ၀၀ါးလ်က္သာ ရွိေနပါေသးတယ္။ ။

    ေက်ာ္ေဇယ်ာ၀င္း
    (၅- ၉- ၂၀၁၅)

    ကိုးကား-
    (1) 2015 Asian Barometer Survey – Myanmar Political Aspirations
    (2) Alfred Stepan, Juan J. Linz and Yogandra Yadaw: Crafting State-Nation
    (3) Andrew Heywood: Political Ideologies – An Introduction
    (4) From Nation-Building To The Construction Of Europe: The Lessons And Limitations Of The French Example (Brain Jenkins: University of Portsmouth)
    (5) Renan, E., 1882, “What is Nation?” in Nation and Narration, H. Bhabha (ed.) London: Rotledge; reprinted in Nationalism, J Hutchinson and A. Smith (ed.), Oxford: Oxford University Press.