News @ M-Media

Tag: ChristianInMyanmar

  • စစ်ကောင်စီတပ်က ခရစ်ယာန်များအပေါ် ဖိနှိပ်ညှင်းပမ်းမှု အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ပိုဆိုးလာ

    စစ်ကောင်စီတပ်က ခရစ်ယာန်များအပေါ် ဖိနှိပ်ညှင်းပမ်းမှု အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ပိုဆိုးလာ

    အောက်တိုဘာ ၁၉၊ ၂၀၂၁
    M-Media

    -ပြီးခဲ့တဲ့လက အသက် ၃၁ နှစ်အရွယ်ရှိတဲ့ နှစ်ခြင်းသင်းအုပ်ဆရာ Cung Biak Hum ဟာ မြန်မာစစ်သားတွေရဲ့ ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်မှုကို ခံလိုက်ရပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်က သူနေထိုင်တဲ့ ထန်တလန်မြို့မှာ စစ်တပ်ရဲ့ ဗုံးကြဲမှုကြောင့် မီးလောင်နေတဲ့အချိန် ကူညီဖို့အသွားမှာ အသတ်ခံလိုက်ရတာပါ။ မြန်မာစစ်သားတွေဟာ သင်းအုပ်ဆရာရဲ့ လက်သူကြွယ်ကိုဖြတ်ပြီး လက်ထပ်လက်စွပ်ကို ခိုးယူသွားခဲ့ပါသေးတယ်။

    “Cung Biak Hum ကိုသတ်ပြီး သူ့လက်စွပ်ကို ဖြတ်ယူသွားတာဟာ လတ်တလော တိုက်ခိုက်မှုတွေမှာ စစ်တပ်က ပြည်သူလူထုအပေါ် ဘယ်လောက်အထိ ရိုင်းစိုင်း ကြမ်းကြုတ်လဲဆိုတာကို ပြသနေတာပါ” လို့ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (CHRO) ရဲ့ လက်ထောက်ဒါရိုက်တာ Salai Za Uk Ling က ပြောပါတယ်။

    ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း မတည်ငြိမ်မှုတွေကို စစ်တပ်က တုန့်ပြန်ရာမှာ ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းတွေ၊ ခရစ်ယာန်ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ စေတနာ့ဝန်ထမ်းတွေ ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခံရတဲ့ အဖြစ်အပျက် အနည်းဆုံး ၂၀ လောက်ကို လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့တွေနဲ့ မီဒီယာတွေက မှတ်တမ်းရယူထားနိုင်ပြီး စက်တင်ဘာ ၁၉ ရက်နေ့ သင်းအုပ်ဆရာ Cung Biak Hum အသတ်ခံရမှုဟာ အဲဒီအထဲကတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

    ဒီအဖြစ်အပျက်တွေထဲမှာ ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းတွေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခံရတာ၊ သင်းအုပ်ဆရာတွေ ဖမ်းဆီးခံရတာ၊ ဘုရားကျောင်းတွေကို စစ်စခန်းလုပ်တာတွေ ပါဝင်ပါတယ်။

    “အခု ဘုရားကျောင်းတွေမှာ လူသူကင်းမဲ့နေပါပြီ။ လူတွေရဲ့စိတ်ထဲမှာ ကြောက်ရွံ့မှုကိန်းအောင်းနေပြီ။ ဘုရားကျောင်းတွေတောင်မှ မလုံခြုံတော့ပါဘူး” လို့ လက်တုန့်ပြန်ခံရမှာကို ကြောက်ရွံ့တဲ့အတွက် အမည်မဖော်လိုတဲ့ ကယားပြည်နယ် ခရစ်ယာန်ကက်သလစ် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

    ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး စစ်ကောင်စီပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကို အလ်ဂျာဇီးရားသတင်းဌာနက မေးမြန်းဖို့ကြိုးစားရာမှာ ဖုန်းပိတ်ထားတဲ့အတွက် မေးလို့ မရခဲ့ပါဘူး။

    မေလအတွင်း ကယားပြည်နယ်မှာ ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းတွေ တိုက်ခိုက်ခံရမှုအတွက် စစ်ကောင်စီက ကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။ လူ ၅ ဦးသေဆုံးခဲ့တဲ့ ကက်သလစ်ဘုရားကျောင်း လက်နက်ကြီးနဲ့ တိုက်ခိုက်ခံရမှုမှာ အဲဒီဘုရားကျောင်းထဲ သူပုန်တွေဝင်ခိုနေတဲ့အတွက် ပစ်ခတ်ခဲ့တာလို့ မြန်မာစစ်တပ်က ပြောပါတယ်။

    ရိုဟင်ဂျာမွတ်စလင် ၁ သန်းလောက်ကိုဖယ်ကာ လူ သန်း ၅၀ ကို ကောက်ယူခဲ့တဲ့ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြန်မာလူဦးရေရဲ့ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးဟာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။

    စစ်ဖက်နဲ့ နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်တွေကို ဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်တဲ့ ဗမာလူမျိုးတွေက ကြီးစိုးထားပြီး၊ စစ်တပ်ဟာ ဗုဒ္ဓဘာသာ အမျိုးသားရေး အဖွဲ့အစည်းတွေကို အားပေးအားမြှောက် ပြုပါတယ်။ စစ်တပ်က ရေးဆွဲထားတဲ့ ၂၀၀၈ ခုနှစ် အခြေခံဥပဒေမှာ ‘နိုင်ငံတော်သည့် ဗုဒ္ဓဘာသာ သာသနာတော်ကို နိုင်ငံတော်၏ နိုင်ငံသားအများဆုံး ကိုးကွယ်ရာဖြစ်သော ဂုဏ်ထူးဝိသေသနှင့်ပြည့်စုံသည့် ဘာသာ သာသနာဖြစ်သည်ဟု နိုင်ငံတော်က အသိအမှတ်ပြုသည်’ လို့ ရေးသားထားပါတယ်။

    လူဦးရေ စုစုပေါင်းရဲ့ ၆ ရာခိုင်နှုန်းရှိတဲ့ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်တွေဟာ များသောအားဖြင့် တောင်တန်းနဲ့ နယ်စပ်ဒေသတွေမှာ နေထိုင်ကြတဲ့ တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုတွေပါ။ ခွဲခြားမှုတွေ၊ အဓမ္မ ဗမာဇာတ်သွင်းမှုတွေကြောင့် ကိုယ့်ကြမ္မာ ကိုယ်တိုင်ဖန်တီးခွင့်ရရေး တိုင်းရင်းသားတွေရဲ့ လက်နက်ကိုင်ကြိုးပမ်းမှု ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး ၁၀ စုနှစ်ချီ ကြာမြင့်နေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

    လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ Christian Solidarity Worldwide က အရှေ့အာရှဆိုင်ရာ အကြီးတန်း လေ့လာသူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ပတ်သက်တဲ့ စာအုပ် ၃ အုပ် ရေးသားထားတဲ့ ဘန်နီဒင် ရော်ဂျာက စစ်တပ်ဟာ ဗုဒ္ဓဘာသာမဟုတ်တဲ့ ဘာသာရေးလူနည်းစုတွေအပေါ် ‘ရန်လိုမုန်းထားမှု နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ရှိနေတယ်’ လို့ ပြောပါတယ်။

    “စစ်တပ်ဟာ ဘာသာရေးကို ဖိနှိပ်ဖို့လက်နက်အဖြစ် မကြာခဏသုံးပါတယ်။ ဘာသာရေးအခြေပြု အမျိုးသားရေးဝါဒကို သူတို့ ပြုစုပျိုးထောင်လာတာ ၁၀ စုနှစ်များစွာ ရှိနေပါပြီ” လို့ ရော်ဂျာကဆိုပြီး စစ်အာဏာသိမ်းပြီးတဲ့နောက် ဒီပုံစံတွေ ပိုမိုအားကောင်းလာတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

    “ခရစ်ယာန်တွေဟာ ဘာသာမတူတာကြောင့်ရော၊ လူမျိုးကွဲတာကြောင့်ပါ ပစ်မှတ်ထားခံနေရတာပါ”

    သန်းခေါင်စာရင်းကောက်ယူမှုအရ ချင်းပြည်နယ်၊ ကယားပြည်နယ်နဲ့ ကချင်ပြည်နယ်တွေမှာ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်တွေ အများစုနေထိုင်တာကို တွေ့ရပါတယ်။

    အိန္ဒိယနဲ့ကပ်နေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်မြောက်ပိုင်း ချင်းပြည်မှာနေထိုင်တဲ့ လူဦးရေ ၄၇၈၀၀၀ က ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းဟာ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်း ထိုင်းနိုင်ငံနဲ့ ကပ်နေတဲ့ ကယားပြည်နယ်မှာတော့ လူဦးရေ ၂၈၆၀၀၀ လောက်ရှိပြီး ၄၆ ရာခိုင်နှုန်းက ခရစ်ယာန်တွေပါ။

    တရုတ်နဲ့ကပ်နေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ကချင်ပြည်နယ်မှာ နေထိုင်တဲ့ လူဦးရေ ၁.၆ သန်းမှာ ၃၄ ရာခိုင်နှုန်းက ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်တွေဖြစ်ပါတယ်။ သန်ကောင်းစာရင်းကောက်ယူမှုမှာ ကချင်လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (KIO) ထိန်းချုပ်ရာဒေသမှာ နေထိုင်တဲ့ လူဦးရေ ၄၆၀၀၀ မပါဝင်ပါဘူး။

    “ဗဟိုအစိုးရဟာ တောင်တွေ့သမျှ ဘုရားလိုက်တည်ပြီး ကချင်ဒေသကို သူတို့ပိုင်တဲ့ပုံစံမျိုး ပုံဖော်တယ်။ ကျွန်မတို့ရဲ့ လှပတဲ့တောင်တန်းတွေ၊ ချိုင့်ဝှမ်းတွေ၊ လွင်ပြင်တွေ၊ တောင်ကုန်းတွေမှာ သူတို့ရဲ့ လွှမ်းမိုးမှု အမှတ်သညာတွေကို တွေ့နေရပါပြီ”

    တော်လှန်ရေးကို နှိမ်နှင်း

    စစ်တပ်က ခရစ်ယာန်တွေအပေါ် အကြမ်းဖက်မှုဟာ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ ဖြစ်ပွားလာတဲ့ တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားမှုကို နှိမ်နှင်းမှုနဲ့အတူ တွဲပါလာတာပါ။

    စစ်ကောင်စီတပ်တွေဟာ လက်နက်မဲ့အရပ်သား ၁၁၀၀ ကျော်ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့တယ်လို့ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့တွေက ဆိုပါတယ်။ ပြည်သူတွေဖက်က ရရာလက်နက် စွဲကိုင်တော်လှန်မှု အရှိန်မြင့်လာသလို စစ်ကောင်စီတပ်တွေကလည်း အရပ်သားတွေကို တိုက်ခိုက်တာ၊ တိုင်းရင်းသားဒေသတွေမှာ ဆယ်စုနှစ်ချီ ကျင့်သုံးလာတဲ့ ဖြတ်လေးဖြတ်နည်းဗျူဟာကို ဖော်ဆောင်တာတွေ လုပ်လာပါတယ်။

    စစ်ကောင်စီတပ်တွေ မေလက ထိုးစစ်စတင်ပြီးနောက်ပိုင်း ကယားပြည်နယ်နဲ့ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းမှာ လူပေါင်း ၁ သိန်းကျော်လောက် အိုးအိမ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးခဲ့ရပါတယ်။

    ကယားပြည်နယ် လွိုင်ကော်မြို့က Sacred Heart of Jesus ကက်သလစ်ဘုရားကျောင်းအပါအဝင် အနည်းဆုံး ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်း ၅ ကျောင်း လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ အပစ်ခံခဲ့ရပါတယ်။ Sacred Heart of Jesus ဘုရားကျောင်း တိုက်ခိုက်ခံရမှုမှာ အရပ်သား ၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။

    တိုက်ပွဲတွေဖြစ်နေတဲ့ မေလ ၂၂ ရက်နေ့မှာ လွိုင်ကော်မြို့တောင်ဘက် ကန်သာယာရွာက လူပေါင်း ၃၀၀ လောက် ကက်သလစ်ဘုရားကျောင်း ၂ ခုနဲ့ ရဟန်းမင်း သီတင်းသုံးရာ အဆောက်အဦးမှာ လာရောက်ခိုလှုံခဲ့ကြတာပါ။

    “စစ်ပွဲက ကျွန်တော်တို့နဲ့ နီးလားတဲ့ပုံစံမျိုးဖြစ်လာတယ်။ ဘုရားကျောင်းတွေမှာ ခိုလှုံရင် လုံခြုံလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ ထင်ခဲ့တာပါ” လို့ အသက် ၅၆ နှစ်အရွယ် လယ်သမားတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ Khu Reh (အမည်လွှဲ) က ပြောပါတယ်။

    ငြိမ်းချမ်းရေးသတင်းစကားအဖြစ် ရွာသားတွေဟာ သူတို့ခိုလှုံရာ ပရဝုဏ်အတွင်းမှာ အလံဖြူလည်း ထောင်ထားခဲ့ပါတယ်။ လက်နက်တွေ ဆောင်ထားတယ်လို့ အထင်မှားနိုင်တဲ့အတွက် ကချင်ရိုးရာဓားနဲ့ အခြားအရာတွေကို အပြင်မှာ လူမြင်အောင် ချထားခဲ့တယ်လို့လည်း Khu Reh က ပြောပါတယ်။

    နောက်တစ်နေ့မှာ စစ်သားတွေရောက်လာပြီး ဘုရားကျောင်းထဲဝင်ရှာတာ၊ ရွာသားတွေကို မေးမြန်းတာတွေ လုပ်တယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

    “ဘုရားကျောင်းထဲကနေမထွက်ဖို့ သူတို့က သတိပေးသွားတယ်။ ထွက်လာတာမြင်တာနဲ့ ပစ်မယ်လို့လည်း သူတို့က ပြောသွားပါတယ်”

    အဲဒီညမှာတော့ ဘုရားကျောင်း ဂိတ်ပေါက်ဝတွေမှာ ရွာသားတစ်ချို့က ကင်းအဖြစ် စောင့်ကြပ်ကြပါတယ်။

    ည ၉ နာရီလောက်မှာ ကင်းစောင့်နေတဲ့တစ်ယောက် ခြေထောက်ကို အပစ်ခံလိုက်ရပြီး မနက် ၁ နာရီလောက်မှာ သူတို့ရွာနဲ့ ဘေးနားက အခြားရွာနှစ်ရွာကို စစ်တပ်က လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ ပစ်ပါတယ်။ ၂ ရီအကြာ အပစ်ရပ်သွားတဲ့အချိန် Khu Reh နဲ့ အခြားကင်းသမားတွေ မီးခိုလူနေတဲ့ ဘုရားကျောင်းတံခါးတွေကို သွားဖွင့်တဲ့အခါ အဘွား ၃ ဦးနဲ့ အဘိုး ၁ ဦး သေဆုံးပြီး၊ အခြား ၈ ဦး ဒဏ်ရာရနေတာကို တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။

    နောက်တစ်နေ့ ဘုရားကျောင်းကို ပြန်လာတဲ့အခါ အထဲကပစ္စည်းတွေ ခိုးယူ၊ ဖျက်ဆီးခံထားရတာကို Khu Reh တစ်ယောက် တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။

    “အဲဒီနောက်ပိုင်း စစ်သားတွေ ရွာကိုလာတဲ့အချိန်တိုင်း ဘုရားကျောင်းထဲမှာပဲ သူတို့ စခန်းချပါတယ်”

    Khu Reh နဲ့ အခြားရွာသားတွေဟာ အဲဒီအဖြစ်အပျက်ပြီးကတည်းက စစ်ဘေးရှောင်စခန်းမှာ နေထိုင်နေရပါတယ်။

    စစ်သားတွေဟာ လွိုင်ကော်မြို့က Doumyalay Parish ဘုရားကျောင်းမှာလည်း စခန်းချနေထိုင်တယ်လို့ ကက်သလစ်အသင်းတော် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ မေ ၂၉ ရက်နေ့မှာ စစ်သားတွေဟာ လူ ၁၃၀၀ လောက် ခိုလှုံနေတဲ့ St. Peter သာသနာပြုကျောင်းကို ဝင်ရောက်ပြီး စေတနာ့ဝန်ထမ်းတစ်ဦးကို ပစ်သတ်ခဲ့ပါတယ်။

    ကယားပြည်နယ်မှာ တိုက်ပွဲတွေဆက်ဖြစ်နေပြီး ပြီးခဲ့တဲ့တစ်ပတ်ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ဖရူဆိုမြို့နယ်မှာရှိတဲ့ ကက်သလစ်ဘုရားကျောင်းတစ်ခု လက်နက်ကြီးထိမှန် ပျက်ဆီးခဲ့တယ်လို့လည်း Khu Reh က ပြောပါတယ်။

    ခိုလှုံနေသူတွေကိုထောက်ပံ့နိုင်ဖို့ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်တွေက အလှုခံထားတဲ့ ဆေးဝါးနဲ့ စားနပ်ရိက္ခာတွေကို စစ်သားတွေ သိမ်းသွားတယ်လို့ ကက်သလစ်အသင်းတော် ခေါင်းဆောင်က ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။ နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းမှာ အကူအညီပေးမှုတွေကို စစ်ကောင်စီတပ်တွေက ဒီလိုမျိုး နှောက်ယှက်ဟန့်တားနေတယ်လို့ မီဒီယာနဲ့ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့တွေက ဖော်ပြကြပါတယ်။

    အသက်အန္တရာယ်ရှိနေပေမယ့်လည်း အကူအညီလိုအပ်နေသူတွေကို ကာကွယ်ကူညီပေးဖို့ စိတ်ပိုင်းဖြတ်ထားတယ်လို့ ကသလစ်အသင်းတော်ခေါင်းဆောင်က ပြောပါတယ်။

    “အကူအညီလိုအပ်နေတဲ့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ညီအစ်ကို မောင်နှမတွေကို လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှု၊ လူ့ဂုဏ်သိက္ခာ၊ လူသားတန်ဖိုး၊ ဂရုဏာနှလုံးသားတွေနဲ့ ကျွန်တော်တို့ ကြည့်ပါတယ်။ ကြောက်ရွံ့နေတဲ့ သူတို့နဲ့ အတူရှိကာ ကာကွယ်ပေးရမှာပါ။ ကျွန်တော်တို့လူမျိုးတွေ ထိခိုက်ခံစားရတာဟာ ကျွန်တော်တို့ ထိခိုက်ခံစားရတာနဲ့ အတူတူပါပဲ။ သူတို့ရဲ့ငိုသံတွေဟာ ကျွန်တော်တို့ကို နာကျင်စေပါတယ်”

    စစ်တပ်ရဲ့ သံသယ

    ချင်းပြည်နယ်မှာဆိုရင် လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးစတင်တဲ့ ဧပြီလကတည်းက စစ်တပ်ရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လူ ၁၂၀၀၀ နီးပါးလောက် အိုးအိမ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးခဲ့ရပြီး ဘုရားကျောင်း ၃ ခုကို စစ်သားတွေက သိမ်းပိုက် စခန်းချထားတာ၊ လက်နက်ကြီးနဲ့ ပစ်ခံရတဲ့ ဘုရားကျောင်း ၄ ကျောင်းရှိတယ်လို့ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (CHRO) က ကောက်ယူထားတဲ့ အချက်အလက်တွေမှာ တွေ့ရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် မတူပီမြို့နယ်မှာ သင်းအုပ်ဆရာတစ်ဦး ဩဂုတ်လ ၂၃ ရက်နေ့က အကြောင်းမဲ့ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး အခုအချိန်အထိ တရားစွဲဆိုချင်းမရှိဘဲ ထိန်းသိမ်းခံထားရဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။

    ဩဂုတ်လအတွင်းက ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ စစ်သားတွေက Taal နှစ်ခြင်းဘုရားကျောင်းကို ဝင်ရောက်မွှေနှောက်သွားပြီး သမ္မာကျမ်းစာအုပ်တွေနဲ့ ဓမ္မတေးစာအုပ်တွေကို ဘုရားကျောင်းအပြင်ဘက်မှာ လွှင့်ပစ်ထားခဲ့တာကိုလည်း ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်းတွေမှာ တွေ့ရပါတယ်။

    မင်းတပ်မြို့က စစ်ဘေးရှောင်တွေ ခိုလှုံနေတဲ့ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးက ကက်သလစ်ဘုရားကျောင်းတစ်ခုကို အောက်တိုဘာ ၃ ရက်နေ့မှာ စစ်သားတွေက ဝင်ရောက်စစ်မေးခဲ့တယ်လို့ ပြည်တွင်းသတင်းဌာနက Zalen က ဖော်ပြပါတယ်။ စစ်သားတွေဟာ ဘုရားကျောင်းမှာ ခိုလှုံနေသူတွေကို မေးမြန်းခဲ့ပြီး လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး လှုပ်ရှားမှုနဲ့ ဆက်သွယ်မှုရှိလားဆိုတာကို သိရှိဖို့အတွက် ဖုန်းတွေကိုလည်း စစ်ဆေးခဲ့ပါတယ်။ စစ်ကောင်စီတပ်က စစ်သားတွေဟာ ဖလမ်းမြို့နယ်က ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းတစ်ခုကို အောက်တိုဘာ ၁၃ ရက်နေ့မှာ မီးရှို့ခဲ့ပြီး အနားက ရွာတစ်ရွာကိုလည်း ဝင်ရောက်ခိုးဆိုး လုယက်ခဲ့တယ်လို့ Zalen သတင်းဌာနက ထပ်မံဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

    ချင်းနှစ်ခြင်းအသင်းတော် (Chin Baptist Convention) ရဲ့ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ဩဂုတ်လအတွင်း မင်းတပ်မြို့မှာရှိတဲ့ Grace နှစ်ခြင်းဘုရားကျောင်းကို စစ်သားတွေ ဝင်ရောက်စခန်းချစဉ်မှာ သမ္မာကျမ်းစာတွေကို ဖျက်ဆီးခဲ့တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

    “စစ်အာဏာသိမ်းမှုကြောင့် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အန္တရာယ်ကင်းမှု၊ လွတ်လပ်စွာ ကိုးကွယ်မှုကို ထိခိုက်လာပါတယ်။ ဘုရားရှိခိုးနေတဲ့အချိန် တိုက်ခိုက်ခံရမလား၊ ဗုံးကြဲခံရတော့မလားဆိုပြီး လူတွေက စိုးရိမ်သောက ရောက်နေကြပါတယ်”

    စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းက ခရစ်ယာန်အသင်းတော်တွေ ခံစားရတဲ့ အကြမ်းဖက်မှု၊ ဖမ်းဆီးမှု၊ အခြား ညှင်းပမ်းနှိပ်စက်မှုဒဏ်တွေကို ကချင်လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့နဲ့ မြန်မာစစ်တပ်တို့အကြား ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှာ အပစ်ရပ်ရေး ပျက်ပျယ်ခဲ့တဲ့ နိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ကချင်ဒေသမှာ အရင်ကတည်းက ခံစားနေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

    ၂၀၁၅ ခုနှစ်ကဆိုရင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း စစ်တပ်စခန်းချရာနေရာအနီးမှာ ကချင်နှစ်ခြင်းအသင်းတော် (Kachin Baptist Convention) က စေတနာ့ဝန်ထမ်း ကျောင်းဆရာမနှစ်ဦး အဓမ္မကျင့် သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရပါတယ်။ ဒီအမှုဟာ အခုအချိန်အထိ မပေါ်ပါဘူး။

    ၂၀၁၇ တုန်းကလည်း မြန်မာစစ်တပ်က လက်နက်ကြီးနဲ့ပစ်လို့ ပျက်ဆီးသွားတဲ့ ဘုရားကျောင်းတစ်ခုကို သတင်းသမားနှစ်ယောက် ခေါ်ပြခဲ့တဲ့အတွက် နှစ်ခြင်းအသင်းတော် အကြီးအကဲနှစ်ဦး အကြည်ညိုပျက်စေမှု၊ ကချင်လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (KIO) ကို ထောက်ပံ့ကူညီမှုတွေနဲ့ ထောင်ချခံခဲ့ရပါတယ်။

    ကချင်နှစ်ခြင်းအသင်းတော် (Kachin Baptist Convention) ဥက္ကဌ Hkalam Samson ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှာ အကြည်ညိုပျက်စေမှုနဲ့ တရားစွဲမယ်လို့ စစ်တပ်က ခြိမ်းခြောက်ခဲ့ပါတယ်။ အမေရိကန်သမ္မတရုံးခန်းက သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်နဲ့တွေ့ဆုံပွဲမှာ မြန်မာနိုင်ငံက ခရစ်ယာန်တွေဟာ ’စစ်တပ်ရဲ့ ဖိနှိပ်ညှင်းပမ်းမှုကို ခံရတယ်’ ‘မြန်မာနိုင်ငံမှာ ခရစ်ယာန်တွေဟာ လွတ်လပ်စွာကိုးကွယ်ခွင့် ဆုံးရှုံးနေတယ်’ လို့ ပြောကြားခဲ့တဲ့အတွက် ဖြစ်ပါတယ်။

    လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခကြောင့်ဖြစ်လာတဲ့ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကြပ်အတည်းကို ကချင်ခရစ်ယာန်အသင်းတော်တွေက အဓိက ကူညီဖြေရှင်းပေးနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သူတို့ရဲ့ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီတွေ အထူးသဖြင့် KIO ထိန်းချုပ်ရာဒေသက အကူအညီပေးရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ ဟန့်တားနှောက်ယှက်မှုတွေ ပိုမိုခံလာရပါတယ်။ KIO ထိန်းချုပ်နယ်မြေတွေမှာ နိုင်ငံတကာရဲ့ ကူညီပံ့ပိုးပေးမှုတွေကို စစ်တပ်က ၂၀၁၆ ခုနှစ်ကတည်းက ပိတ်ပင်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

    KIO ကို ထောက်ပံ့ကူညီနေတယ်လို့ စစ်တပ်ကစွပ်စွဲတဲ့အတွက် ၂၀၁၈ ခုနှစ်မှာ ကချင်နှစ်ခြင်းအသင်းတော်ရဲ့ အကူအညီပေးရေးလုပ်ငန်းတွေကို ယာယီ ရပ်ဆိုင်းခဲ့ရပါတယ်။

    စစ်အာဏာသိမ်းမှုပြီးကတည်းက စစ်ကောင်စီနဲ့ KIO တို့အကြား တိုက်ခိုက်မှုတွေ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး လူပေါင်း ၁၄၀၀၀ လောက် အိုးအိမ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးခဲ့ရပါတယ်။ ဒီကိစ္စမတိုင်ခင် ကချင်ဒေသက စစ်ရှောင်စခန်းတွေမှာ နေထိုင်နေရသူ တစ်သိန်းကျော် ရှိနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

    တိုက်ပွဲတွေ ပြင်းပြင်းထန်ထန်ဖြစ်လေ့ရှိတဲ့ ဗန်းမော်ခရိုင် ကက်သလစ်အသင်းတော် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးက အသင်းတော်ရဲ့ စေတနာ့ဝန်ထမ်း အကူအညီပေးရေးသမားတွေဟာ စစ်တပ်ရဲ့ စစ်ဆေးရေးဂိတ်မှာ ပုံမှန် စစ်ဆေးခံရပြီး မေလတုန်းကဆိုရင် ဗန်းမော်ကနေ မြစ်ကြီးနားကိုအသွားမှာ ကက်သလစ်ဘုန်းတော်ကြီးတစ်ဦး ၄ ရက်တိုင်တိုင် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

    “ကျွန်တော်တို့ ကယ်ဆယ်ရေးပစ္စည်းတွေပို့တာကို စစ်သားတွေက သံသယဖြစ်တယ်။ အိုးအိမ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးရသူတွေ လိုအပ်တဲ့အချိန်မှာ ကျွန်တော်တို့ မပို့ပေးနိုင်ပါဘူး”

    စစ်အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်း ဖြစ်လာတဲ့ကိစ္စတွေမှာ ကချင်ခရစ်ယာန်အသင်းတော်တွေက ဝင်ပါရတာတွေလည်း ရှိပါတယ်။

    မတ်လ ၈ ရက်နေ့ မြစ်ကြီးနားမှာ ကက်သလစ်သီလရှင်တစ်ဦးဟာ ရဲနဲ့ စစ်သားတွေရှေ့မှာ ဒူးထောက်ကာ သူမရဲ့ ဘုရားကျောင်းရှေ့က ဆန္ဒပြသူတွေကို မပစ်ဖို့ တောင်းပန်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီနေ့က စစ်ကောင်စီတပ်တွေ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် မြစ်ကြီးနားမှာ ၂ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ကက်သလစ်သီလရှင်က စစ်သားတွေကို ပထမဆုံး ရင်ဆိုင်ခဲ့သူ ဖြစ်ပါတယ်။

    မတ်လနဲ့ ဧပြီလအတွင်းမှာ ကချင်ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်း ၄ ခု စီးနင်းခံခဲ့ရပါတယ်။ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းက နှစ်ခြင်းဘုရားကျောင်းတစ်ခုမှာဆိုရင် စစ်သား ၃၀ လောက် ဝင်ရောက်ပစ်ခတ်ကာ ဝန်ကြီး ၄ ဦးအပါအဝင် လူ ၁၀ ယောက်ကို ၂ ရက်ကြာ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့တယ်လို့ ဒေသတွင်း မီဒီယာတွေက ဖော်ပြပါတယ်။

    မြစ်ကြီးနားက ကချင်ခရစ်ယာန်ကောလိပ် Kachin Theological College and Seminary ကို စစ်ကောင်စီတပ်တွေက မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့မှာ ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပါတယ်။ စစ်ကား ၁၅ စီးလောက် ကောလိပ်ကို ဝိုင်းထားကာ စစ်သားတွေက ကောလိပ်ပရဝုဏ်နဲ့ အိပ်ဆောင်တွေကို ဝင်ရောက်ရှာဖွေခဲ့တယ်လို့ ဆရာမ Layang Seng Ja က ပြောပါတယ်။ ကောလိပ်တာဝန်ရှိသူတွေဟာ အဲဒီကတည်းက ကျောင်းသားတွေကို အိမ်ပြန်လွှတ်ခဲ့ပါတယ်။

    “လူတွေစုတာကိုမြင်ရင် ဆန္ဒပြဖို့လုပ်နေတယ်လို့ စစ်သားတွေက ထင်တယ်။ ကျောင်းခန်းထဲကို ပြန်သွားပြီး ခရစ်တော်ရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးတရား၊ တရားမျှတမှု၊ မေတ္တာ၊ ဂရုဏာတွေအကြောင်း ကျောင်းသားတွေကို သင်ပေးချင်လှပါပြီ။ ဒါပေမယ့် လက်ရှိမှာတော့ မသင်နိုင်သေးပါဘူး” လို့ Layang Seng Ja က ပြောပါတယ်။

    ကချင်လူမျိုးတွေရဲ့ ဝတ်ပြုဆုတောင်းမှုတွေကိုလည်း မြန်မာစစ်တပ်က အနီးကပ် စောင့်ကြည့်လာပါတယ်။ နောင်မွန်မြို့နယ်က အသင်းအုပ်ဆရာ ၃ ဦးကို စစ်ကောင်စီတပ်တွေက မတည်မငြိမ်ဖြစ်အောင် လှုံ့ဆော်တယ်ဆိုတဲ့စွဲချက်နဲ့ ဇွန်လ ၁၄ ရက်နေ့ကတည်းက ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးဆုတောင်းပွဲမှာ ‘စစ်အာဏာရှင်စနစ် အဆုံးသတ်ပါစေ’ လို့ ဆုတောင်းခဲ့တာကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။

    ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တုန်းကလည်း အရပ်ဝတ်ရဲတွေဟာ ကချင်နှစ်ခြင်းအသင်းတော်ရဲ့ ရုံးချုပ်ကို ဝင်ရောက်ရှာဖွေခဲ့ပြီး ကိုဗစ်ရောဂါပပျောက်ရေး ဆုတောင်းစာမှာ ‘အကြမ်းဖက်စစ်ကောင်စီ’ လို့ရေးထားပြီး ဒီစာကို အသင်းတော်အတွင်းရေးမှူးက လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့တဲ့အတွက် ဖြစ်ပါတယ်။ နှစ်ခြင်းအသင်းတော်က ဒီစကားလုံးဟာ ကချင်ဘာသာကနေ မြန်မာဘာသာကိုပြန်ဆိုတဲ့အခါမှာ မှားယွင်းဘာသာပြန်မိခဲ့တာလို့ ပြောပါတယ်။

    “စစ်တပ်က ဝတ်ပြုဆုတောင်းမှုကိစ္စတွေကို လိုက်စစ်နေတယ်။ ကိုယ့်ဒေသကိုယ်နေတာတောင်မှ ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့်ကို မခံစားရဘူး။ ငြိမ်းချမ်းရေး၊ တရားမျှတမှုတွေကို ပြောလို့တောင်မရပါဘူး” လို့ Seng Ja က ပြောပါတယ်။

    “ဒီလိုစိတ်နေစိတ်ထားမျိုးရှိတဲ့ စစ်အာဏာရှင်စနစ်အောင်မှာ နေထိုင်ရတာဟာ ငရဲကျနေသလိုပါပဲ”

    (အလ်ဂျာဇီးရား သတင်းဌာနတွင် ဖော်ပြထားသည့် ‘A living hell’: Churches, clergy targeted by Myanmar militaryဆောင်းပါးကို လေးမောင်က ဆီလျော်အောင် ဘာသာပြန်ဆိုပါသည်)

  • ကာဒီနယ္ခ်ားလ္စ္ေမာင္ဘိုုက မြတ္စလင္မ်ား အပါအ၀င္ သူဆင္းရဲမ်ားကိုု ေျခေဆးျခင္း အမွဳေတာ္ ျပဳလုုပ္ေဆာင္ရြက္

    ကာဒီနယ္ခ်ားလ္စ္ေမာင္ဘိုုက မြတ္စလင္မ်ား အပါအ၀င္ သူဆင္းရဲမ်ားကိုု ေျခေဆးျခင္း အမွဳေတာ္ ျပဳလုုပ္ေဆာင္ရြက္

    မတ္လ ၂၆ ရက္၊ ၂၀၁၆
    M-Media

    RV14405_Articolo
    ခရစ္ယာန္သာသနာ၀င္မ်ား အထြတ္အျမတ္ထားရာ ၾကာသပေတး ေျခေဆးအခမ္းအနားတြင္ ပုုပ္ရဟန္းမင္းၾကီး ဖရန္စစ္၏ ညႊန္ၾကားခ်က္အရ ကာဒီနယ္ ခ်ားလ္စ္ေမာင္ဘိုုကလည္း ခရစ္ေတာ္၏ ႏွိမ္ခ်က်ိဳးႏြံေသာ အလုုပ္အေကြ်းျပဳမွဳကိုု အမွတ္ရေသာအားျဖင့္ ေျခေဆး အခမ္းအနားကိုု ျပဳလုုပ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

    ယင္းအခမ္းအနားတြင္ ဘာသာေပါင္းစံုုမွ လူတန္းစားအလႊာ အသီးသီး ပါ၀င္ရန္ ပုုပ္ရဟန္းမင္းၾကီး ဖရန္စစ္က ညႊန္ၾကားခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

    Mass of the Lord’s Supper ဟုုတြင္သည့္ ယင္းေျခေဆးအခမ္းအနားကိုု သကၤန္းကြ်န္းျမိဳ႕နယ္ရွိ စိန္႔ဂ်ိဳးဇက္ခ်ာခ်္တြင္ ျပီးခဲ့သည့္ ၾကာသပေတးေန႔က က်င္းပခဲ့သည္။ အခမ္းအနားတြင္ ကာဒီနယ္ခ်ားလ္စ္ေမာင္ဘိုုက မရွိဆင္းရဲသားေထာင္ ဂဏန္းခန္႔ကိုု ေျခေဆးျခင္း မဂၤလာ ျပဳေပးခဲ့သည္။ ထိုုမရွိဆင္းရဲသားမ်ားထဲတြင္ အေႏွးယဥ္လုုပ္သားမ်ား၊ တေန႔လုုပ္မွ တေန႔စားေနရသည့္ သူဆင္းရဲမိသားစုုမ်ား၊ လမ္းေဘးတစ္ဘက္ တစ္ခ်က္တြင္ မုုန္႔ဆိုုင္ကေလးမ်ား ဖြင့္လွစ္ေရာင္းခ်ေနသည့္ ေစ်းသည္မ်ားပါ၀င္သည္။

    ကာဒီနယ္ခ်ားလ္စ္ေမာင္ဘိုုသည္ အစၥလာမ္ ဘာသာ၀င္မ်ားကိုုပါ ေျခေဆးျခင္းျပဳလုုပ္ေပးခဲ့သည္။ ျမန္မာျပည္တြင္ မြတ္စလင္မ်ားကိုု မုုန္းတီးျခင္းႏွင့္ ဘာသာေရးကိုု အေျခခံျပီး ခြဲျခား ဆက္ဆံျခင္းမ်ားရွိေနေၾကာင္း ေရဒီယိုုဗာတီကန္သတင္းက ေဖာ္ျပထားသည္။ ခ်ားလ္စ္ေမာင္ဘိုုက “ဘာသာေရးယံုုၾကည္ခ်က္ ကြဲျပားေပမယ့္လည္း ကြ်န္ေတာ္တိုု႔အားလံုုးက ညီအစ္ကိုုေမာင္ႏွမေတြပါပဲ၊ ကြ်န္ေတာ္အဲဒီလိုုပဲ ခံစားရပါတယ္” ဟုုေျပာျပသည္။

    Ref: ေရဒီယိုုဗာတီကန္သတင္း (http://en.radiovaticana.va/…/cardinal_bo_washes_fee…/1218127)

  • ျမန္မာႏုိင္ငံ အဂၤလိကန္ ခရစ္ယာန္အသင္းေတာ္၏ ေတြ႕ဆံုပြဲသုိ႔ နယူးဇီလန္မွ ဂုိဏ္းခ်ဳပ္ဘုန္းေတာ္ႀကီး တက္ေရာက္

    ျမန္မာႏုိင္ငံ အဂၤလိကန္ ခရစ္ယာန္အသင္းေတာ္၏ ေတြ႕ဆံုပြဲသုိ႔ နယူးဇီလန္မွ ဂုိဏ္းခ်ဳပ္ဘုန္းေတာ္ႀကီး တက္ေရာက္

    ဇန္န၀ါရီ ၁၂၊ ၂၀၁၆
    M-Media

    christian
    ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ အဂၤလိကန္ဘုရားေက်ာင္းမွ ၀တ္ျပဳဆုေတာင္းမႈ ပံုရိပ္တစ္ခု

    – ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ ခရစ္ယာန္ အဂၤလိကန္အသင္းေတာ္က ငါးႏွစ္တစ္ႀကိမ္ က်င္းပျပဳလုပ္ေသာ အဂၤလိကန္မိသားစု ေတြ႕ဆံုပြဲသုိ႔ နယူးဇီလန္ႏွင့္ ပုိလီနီးရွား အဂၤလိကန္အသင္းေတာ္၏ ဂုိဏ္းခ်ဳပ္ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားထဲမွ တစ္ဦးျဖစ္သူ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဖိလစ္ ရစ္ခ်က္ဆန္ တက္ေရာက္ခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

    ဒီဇင္ဘာ ၃၀ ရက္ေန႔မွ ဇန္န၀ါရီ ၃ ရက္ေန႔အထိ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္ တတိယအႀကိမ္ေျမာက္ အဆုိပါေတြ႕ဆံုပြဲတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံတစ္၀ွမ္းမွ အဂၤလိကန္အသင္း၀င္ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ ပါ၀င္ခဲ့ၾကၿပီး အာရွပစိဖိတ္ေဒသမွ အသင္းေတာ္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားလည္း တက္ေရာက္ခဲ့ၾကသည္။

    ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဖိလစ္ကမူ ႏုိ၀င္ဘာေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အမ်ိဳးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ေတာင္ၿပိဳကမ္းၿပိဳ အႏုိင္ရမႈက အေကာင္းျမင္စရာျဖစ္ခဲ့သည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။ စစ္တပ္မွာ ဆက္လက္အာဏာရွိေနၿပီး ျမန္မာ့လူ႕အဖြဲ႕အစည္းတြင္ အၿမဲတမ္းပါ၀င္မည္ျဖစ္ေသာ္လည္း ဘုန္းေတာ္ႀကီးကမူ ဒီမုိကေရစီလမ္းေၾကာင္းေပၚသုိ႔ ခရီးေရာက္ေနၿပီး ထုိတုိးတက္မႈမ်ားမွာလည္း ေနာက္ျပန္သြားေတာ့မည္မဟုတ္ဆုိေသာ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ားမွာ ျပည္သူမ်ားအၾကားတြင္ ရွိလာေစခဲ့သည္ဟု ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။

    ထုိ႔ျပင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ႀကံ႕ခုိင္မႈႏွင့္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေအာင္ႏုိင္မႈတုိ႔က ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးမ်ားအတြက္ အားျဖစ္ေစသည္ဟု ဆုိသည္။

    ဘုန္းေတာ္ႀကီးဖိလစ္မွာ ေတြ႕ဆံုပြဲအခမ္းအနားသုိ႔ တက္ေရာက္ၿပီးေနာက္ပုိင္း ေတာင္ငူၿမိဳ႕ရွိ အသင္းေတာ္၏ ဘုရားေက်ာင္းသုိ႔ သြားေရာက္လည္ပတ္ခဲ့ၿပီး၊ ကရင္လူ႕အဖြဲ႕အစည္းႏွင့္ ေတြ႕ဆံုခဲ့သည္။

    Ref: Anglicannews

  • ေမြးရပ္ဌာနီ ျမန္မာျပည္ ျပန္ဖို႔ ေၾကာက္ရြံ႕ေနေသာ ခရစ္ယာန္ ဘာသာဝင္ တိုင္းရင္းသား ခ်င္းမ်ဳိးႏြယ္စုမ်ား

    ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၈ ၊ ၂၀၁၄
    M-Media
    ဘာသာျပန္ဆိုသူ- ETZ
    530-BURMA-MYANMAR_ethnicMinorityChristians_CHIN_ImgIRINFloraBagenal
    အိုင္ဇြာလ္ရိွ လူစည္ကားရာ လမ္းေဘး ေစ်းေနရာ တစ္ခုတြင္ ျမန္မာ့ရိုးရာ အစားအစာကို ခ်က္ျပဳတ္ေနေသာ ခ်င္းဒုကၡသည္ မိန္းမရြယ္တစ္ဦး (ဓာတ္ပံု – Flora Bagenal/IRIN)

    လက္ရိွႏိုင္ငံေရးျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈက အေရွ႕ေတာင္အာရွ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနာက္ေျမာက္ပိုင္းရိွ ခ်င္းျပည္နယ္၏ အေျခအေနကို တိုးတက္ေအာင္ မျပဳလုပ္ေပး ႏိုင္ေသးေခ်။ သို႔ေသာ္ အိမ္နီးခ်င္း အိႏိၵယႏိုင္ငံတြင္ ခ်င္းလူမ်ဳိး အမ်ားအျပားသည္ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း ႏွင့္ ခိုလႈံခြင့္ရေရး အတြက္ ဆက္လက္ ရွာေဖြေနရသည္။ ၎တို႔၏ဘဝမွာ ဥပေဒေၾကာင္းအရ အကာအကြယ ္မရိွဘဲ ရုန္းကန္ ရွင္သန္ေနရၿပီး၊ ေဒသခံ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း၏ တင္းမာမႈတို႔ကို ရင္ဆိုင္ေနရသည္ ဟုု ကြ်မ္းက်င္သူမ်ားက ဆိုသည္။

    ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ စစ္အစိုးရ ဆန္႔က်င္ေရး လႈပ္ရွားမႈသည္ ႏိုင္ငံသား ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာကို အသက္ ဆံုးရႈံးေစခဲ့သည္သာမက ခ်င္းျပည္နယ္ အပါအဝင္ ႏိုင္ငံ အစိတ္အပိုင္း အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ စစ္ဇံုအျဖစ္ သြတ္သြင္းခံခဲ့ရသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ အျခား တိုင္းရင္းသား မ်ဳိးႏြယ္စုမ်ားနည္းတူ ခ်င္း လူမ်ဳိးမ်ားသည္လည္း ျပင္းထန္ၾကမ္းတမ္းေသာ ဆင္းရဲျခင္း ဒုကၡ ႏွင့္ စစ္အုပ္ခ်ဴပ္ေရး၏ ဒဏ္ကို ခံစားၾကရေလသျဖင့္ အမ်ားအျပားမွာ ႏိုင္ငံနယ္စပ္ႏွင့္ ၁၄၆၃ ကီလိုမီတာ အရွည္ရိွသည့္ နယ္စပ္ကို ျဖတ္ေက်ာ္၍ အိႏိၵယႏိုင္ငံ၊ မီဇိုရမ္ျပည္နယ္တြင္းသို႔ ထြက္ေျပးခဲ့ၾကသည္။ ထိုေဒသတြင္ ခ်င္းလူမ်ဳိး တစ္သိန္း ၀န္းက်င္ခန္႔ ေနထိုင္ေနၾကသည္ဟု လူ႔အခြင့္အေရး ကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္မ်ား၏ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ အစီရင္ခံစာက ဆိုပါသည္။

    “ ကြ်န္ေတာ္က ၈၈ အေရးအခင္းမွာ ပါဝင္ခဲ့တဲ့ ဆန္႔က်င္ဆႏၵျပ ေက်ာင္းသား တစ္ေယာက္ပါ။ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ တစ္ေယာက္က မင္းတို႔ ကိုယ့္အသက္ကို ကာကြယ္ခ်င္ရင္ေတာ့ မီဇိုရမ္ကိုေျပးဆိုလို႔ အဲဒီအခ်ိန္တည္းက ကြ်န္ေတာ္ ဒီကိုေရာက္ေနတာပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံကိုျပန္ရင္ လံုၿခံဳမႈရိွမယ္လို႔ တစ္ခါမွ မခံစားခဲ့ရတဲ့ အတြက္ မျပန္ျဖစ္ခဲ့တာပါ ” ဟု အသက္၄၈ ႏွစ္အရြယ္ ရိုဘီခ ခ်င္းဂရြန္ က ေျပာျပခဲ့ပါသည္။

    လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသူမ်ား အဖြဲ႕ HRW ၏ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္မွတ္တမ္းမ်ားအရ လူနည္းစုခရစ္ယာန္ဘာသာဝင္ ခ်င္းလူမ်ဳိးမ်ားစြာမွ တိမ္းေရွာင္ထြက္ေျပးရျခင္း၏ အဓိကအေၾကာင္းရင္းတစ္ခုသည္ အဓမၼဖမ္းဆီးမႈ၊ ထိန္းသိမ္းမႈ၊ ညွင္းပမ္းႏွိပ္စက္မႈမ်ား ႏွင့္ အလုပ္သမားအျဖစ္ အင္အား သံုးေစခိုင္းမႈမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

    အိႏိၵယႏိုင္ငံ၊ ေဒလီအေျခစိုက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့ ္ပဋိပကၡမ်ား ေလ့လာေရးအဖြဲ႕ IPCS ၏သုေတသန အဆိုျပဳခ်က္မ်ားက ခ်င္းလူမ်ိဳး အမ်ားစုသည္ မိမိတို႔၏စီးပြားေရး အခြင့္အလမ္း ရွာေဖြရန္အတြက္သာ မီဇိုရမ္သို႔ လာေရာက္ေနထိုင္ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ရည္ညြန္းေျပာဆိုေသာ္လည္း၊ အျခားေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ထိုကဲ့သို႔ျဖစ္ရျခင္းမွာ ျမန္မာႏိုင္င ံအတြင္း လူမႈေရး၊ ႏိုင္ငံေရး၊ ဘာသာေရးႏွင့္ လူမ်ဳိးေရးဆိုင္ရာ မျပတ္တမ္း ဖိႏွိပ္ညွင္းပန္းမႈမ်ား၏ သရုပ္သကန္ျဖစ္သည္ဟု ဆိုၾကေပသည္။

    ကမာၻ႕ကုလသမဂၢအဖြဲ႕၏ စာရင္းဇယားမ်ားအရ ခ်င္းျပည္နယ္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အဆင္းရဲဆံုး ေဒသျပည္နယ္ျဖစ္ျပီး ၅၀၀,၀၀၀ ခန္႔ ရိွသည့္လူဦးေရ အနက္ အနည္းဆံုး ၇၃% မွာ ဆင္းရဲမႈ အေျချပမ်ဥ္း၏ ေအာက္သို႔ ေရာက္ရိွေနသည္ဟု ေဖာ္ျပထားရာ ၂၅% သာလွ်င္ သာမန္ အေျခအေနတြင္  ေနထိုင္ႏိုင္ေၾကာင္း သိရပါသည္။ အစာေရစာ မေလာက္ငမႈသည္လည္း ကာလရွည္ျပႆနာ တစ္ရပ္ျဖစ္ျပီး ခ်င္းျပည္နယ္၏ ၿမိဳ႕နယ္ ကိုးခုက ယင္းျပႆနာကို ေတြ႕ႀကံဳခံစားေနၾကရပါသည္။

    အိႏိၵယႏိုင္ငံသို႔ ၎တို႔ ဝင္ေရာက္ ခိုလႈံရသည့္အေၾကာင္းအရင္းကို အသာထားဦး။ ထိုေဒသမ်ားတြင္လည္း ၄င္းတို႔၏ ေန႔စဥ္ဘဝမွာ မၾကာခဏ ဆိုသလို ေစာ္ကားမႈမ်ား ႏွင့္ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈမ်ားကို ခံစားေနၾကရသည္ဟု တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ား ႏွင့္ ကြ်မ္းက်င္သူမ်ားက ဆိုပါသည္။

    တရားဝင္ေနထိုင္ခြင့္ မရွိေသာေၾကာင့္ အလုပ္အကိုင္ရွာေဖြျခင္း၌လည္း ဒုကၡေရာက္လ်က္ရိွရာ ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ား အတြက္ မိမိတို႔ ဌာနီတြင္ႀကံဳခဲ့ရေသာ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးျခင္းကိုသာ ေနာက္ထပ္ မိတၱဴတစ္စံု လက္၀ယ္ရေနသကဲ့သို႔ ျဖစ္ေနပါေတာ့သည္။

    ခိုလံႈမႈအေရအတြက္ က်ဆင္းလာျခင္း

    IPCS အဖြဲ႕၏သုေတသနျပဳခ်က္မ်ားအရ အိႏိၵယနယ္စပ္အာဏာပိုင္မ်ားသည္ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ျခင္းကို ေစာင့္ၾကပ္ေလ့လာမႈ မျပဳၾကေၾကာင္း၊ ယာယီဝင္ခြင့္ျပဳခ်က္ျပႆနာျဖစ္ပြားမႈေပၚမူတည္ၿပီး မီဇိုရမ္ျပည္နယ္၏ၿမဳိ႕ေတာ္ အိုင္ဇြာလ္၌ ျမန္မာလူမ်ဳိးမ်ားကို  ေရတြက္ သိရိွေရး စံနစ္ တစ္ခုျပဳလုပ္ေရး အတြက္ မၾကာခဏ ဖိအားေပးခဲ့ေသာ္လည္း ေရွာင္ကြင္းမႈမ်ားရွိေနဆဲပင္ျဖစ္ေၾကာင္း ယင္းအဖြဲ႕ကဆုိပါသည္။

    ေဒလီအေျခစိုက္ ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာအဖြဲ႕( UNHCR)၏ လက္ေထာက္တာဝန္ခံ ဟန္စ္ ဖရက္ဒရစ္ စေကာ့ဒါ က “ ေဒလီၿမိဳ႕တြင္ ခ်င္းႏိုင္ငံေရးခိုလံႈခြင့္ေတာင္းသူမ်ားမွ UNHCR သို႔ ေလွ်ာက္ထားမႈအေရအတြက္မွာ ယခင္ႏွစ္မ်ားထက္ သိသိသာသာေလ်ာ့က်သြားသည္ ”

    ဟုမွတ္ခ်က္ေပးခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ မီဇိုရမ္ နယ္စပ္လံုျခံဳေရး အာဏာပိုင္မ်ား၏ေျပာျပခ်က္အရ ခ်င္းျပည္နယ္မွ မီဇိုရမ္သို႔ ဝင္ေရာက္ေနေသာ လူဦးေရပမာဏမွာ ဆက္လက္ျမင့္တက္လ်က္ရွိေနၿပီး ေရာက္ရိွလာသူအမ်ားစုမွာ အလုပ္အကိုင္ရွာေဖြရန္ အတြက္ ေရႊ႕ေျပာင္း ၀င္ေရာက္လာျခင္းျဖစ္သည္ ဟုဆိုပါသည္။

    ေလာင္းရိပ္္မ်ားေအာက္မွ ရုန္းထရွင္သန္ျခင္း

    ခ်င္းဂရြန္ သည္ အုိင္ဇြာလ္ၿမိဳ႕တြင္ေနထိုင္ၿပီး ဇနီးႏွင့္ သားသမီးသံုးေယာက္ကို လမ္းေဘးတြင္ ေစ်းေရာင္း၍ ရွာေဖြေကြ်းေမြးေနရသူျဖစ္သည္။ အိႏိၵယႏိုင္ငံတြင္ ေနထိုင္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ႏွစ္ဆယ ္ကာလအတြင္း တည္ၿမဲဖူလံုေသာ အလုပ္ကိုတခါမွ မရခဲ့ပါ။ “ အလုပ္ရွင္ေတြက ကြ်န္ေတာ္  ျမန္မာႏိုင္ငံလာတဲ့ လူမွန္း သိတာနဲ႔ အလုပ္ျဖဳတ္ပစ္ၾကတယ္ ” ဟု သူက ေျပာျပပါသည္။ မိမိမိသားစု၀မ္းေရး အတြက္ မစို႔မပို႔ေငြေၾကး ရရိွေအာင္ ၎၏ လမ္းေဘးေစ်းသည္ ဘ၀ျဖင့္ ေန႔စဥ္ လႈပ္ရွားရုန္းကန္ ေျဖရွင္းေနရေပသည္။

    အိႏိၵယႏိုင္ငံ၊ ေဒလီအေျခစိုက္ လူ႔အခြင့္အေရး ဥပေဒျပဳမႈကြန္ယက္၏ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္သုေတသန စာတမ္းပါေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားအရ မီဇိုရမ္ရွိ ခ်င္းလူမ်ိဳး အမ်ားစုသည္ အိမ္ေဖာ္၊ လမ္းေဖာက္လုပ္သား၊ စိုက္ပ်ိဳးေရး အလုပ္အကိုင္မ်ား၌ ေအာက္ေစ်း၀င္ လုပ္သားမ်ားအျဖစ္ အဆံုးသတ္ေနရသည္။

    သစ္ေတာမ်ား၌ သစ္ျဖတ္ျခင္း၊ ဟင္းရြက္ေရာင္း လမ္းေဘးပ်ံက်ေစ်းသည္မ်ား၊ လမ္းသန္႔ရွင္းေရး လုပ္သားမ်ားႏွင့္ အခ်ဳိ႕မွာ ေတာတြင္း၀င္၍ သစ္ဥသစ္ဖုမ်ား ရွာေဖြျခင္းျဖင့္ အသက္ေမြးေနရျခင္းလည္း အပါအဝင္ ျဖစ္ေၾကာင္းဟု သိရသည္။

    အသက္ ၂၀ အရြယ္ ခ်င္းအမ်ဳိးသမီးေလး ဒီဒင္းမ္ သည္ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္တြင္ မီဇိုရမ္သို႔လာေရာက္ခဲ့ၿပီး မီဇိုတိုင္းရင္းသားမ်ဳိးႏြယ္တစ္စု၏အိမ္တြင္ အိမ္ေစအျဖစ္ အလုပ္ရခဲ့ပါသည္။ မီဇိုရမ္ရွိ အျခားေသာ ခ်င္းလူမ်ဳိး အိမ္အကူလုပ္သားမ်ားကဲ့သို႔ပင္ သူမသည္ တစ္ပတ္လွ်င္ ၇ ရက္လံုး ခ်က္ျပဳတ္ေရးႏွင့္ သန့္ရွင္းေရးကို လုပ္ေဆာင္ၿပီး က်ဥ္းေျမာင္းလွေသာ အခန္းငယ္ေလးအတြင္း၌ အိပ္စက္ရပါသည္။ ရက္သတၱတစ္ပတ္တြင္ တနဂၤေႏြတစ္ရက္သာ ဘုရားေက်ာင္းတက္ရန္အတြက္ အိမ္အျပင္ထြက္ခြင့္ရပါသည္။ ရံဖန္ရံခါ အိမ္ရွင္မိသားစုဝင္မ်ားက လုပ္အားခေငြကို  မေပးျခင္းေသာ္လည္းေကာင္း၊ ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ေစာ္ကားမႈမ်ားေသာ္လည္းေကာင္း ရွိသည္ဟု ဒီဒင္းမ္ က သူမ၏အေတြ႕အႀကံဳကို ေျပာျပခဲ့ပါသည္။ “ ရဲကိုသြားတိုင္ရင္လဲ သူတို႔က ကိုယ္ခ်င္းစာစိတ္ မရိွၾကဘူး ” ဟု သူမက ဆိုသည္။ အိႏိၵယတြင္ တရား၀င္ေနထိုင္ခြင့္ မရိွသျဖင့္ အာဏာပိုင္မ်ားမွေတြ႕ရိွေသာ္ ျမန္မာျပည္သို႔ ျပန္ပုိ႔ လိုက္မည္ကိုလည္း ခ်င္းလူမ်ဳိးအမ်ားစုက စိုးရိမ္ေနၾကသည္။

    အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာအသင္းအဖြဲ႕မ်ားသမဂၢကလည္း “ ခ်င္းအမ်ိဳးသမီးေတြဟာ အာဏာပိုင္ေတြဆီမွာ အကူအညီေတာင္းခံလိုျခင္း လံုး၀မရိွသေလာက္ပါပဲ ” ဟူ၍ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အစီရင္ခံစာတြင္ မွတ္တမ္းတင္ခဲ့သည္။

    အိႏိၵယႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ေနေသာ အသင္းတစ္ခုျဖစ္သည့္ ခ်င္းျပည္နယ္အမ်ဳိးသမီးမ်ားအဖြဲ႕ခ်ဴပ္၏ ဥကၠဌျဖစ္သူ ဇိုဆန္ဘြီး ကသူမသည္ ခ်င္းလူမ်ဳိး အိမ္ေဖာ္မ်ား ႏွင့္ မီဇို အလုပ္ရွင္မ်ားၾကား အျငင္းပြားမႈကို ပံုမွန္ၾကားဝင္ေစ့စပ္ေပးေနရေၾကာင္းကို “ ကြ်န္မတို႔ဟာ လုပ္အားခနဲ႔ အလုပ္ခ်ိန္ျပႆနာေတြကို ေဆြးေႏြးေျဖရွင္းေပးရပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ အမ်ဳိးသမီးအမ်ားစုက ရဲကိုတိုင္ၿပီး ေျဖရွင္းတာမ်ဳိး မျဖစ္ခ်င္ၾကဘူးေလ ” ဟု ေျပာသြားပါသည္။

    သစ္ေတာမ်ား သို႔မဟုတ္ စက္ရံုမ်ားရိွ လုပ္သားမ်ားအဖို႔ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရသြားပါက ဝင္ေငြရပ္ဆိုင္းသြားရ၏။ အသက္ ၁၉ႏွစ္ အရြယ္ ဇီ က သစ္ေတာထဲမွ ေလးပင္သည့္သစ္လံုးႀကီးေတြကိုသယ္ထုတ္ရေသာ သူမ၏အကိုျဖစ္သူသည္ ခါးဒဏ္ရာရခဲ့ေသာ္လည္း အလုပ္ရွင္က သူမ၏မိသားစုအား ေလ်ာ္ေၾကးေငြေပးျခင္း မရွိေၾကာင္း IRIN ထံေျပာျပခဲ့သည္မွာ – “ ကၽြန္မအစ္ကုိက သူ႔အတြက္ အလုပ္ဆက္မလုပ္ေပးႏိုင္ေတာ့လို႔ လုပ္အားခေတြကို ကၽြန္မတို႔ ေတာင္းခြင့္မရိွေတာ့ဘူး လို႔ဆိုၿပီး သူေ႒းက လုပ္ခလစာမ်ားကို ထုတ္မေပးခဲ့ဘူးေလ ” ဟူ၍ ျဖစ္ပါသည္။

    တရားဝင္ေနထိုင္ခြင့္ျဖင့္ ေရွာင္ေနသူမ်ား

    မီဇိုရမ္ရိွ အခ်ဳိ႕ေသာခ်င္းမ်ားသည္ နယ္စပ္ဂိတ္ကေပးသည့္ တံဆိပ္တံုးပါတစ္လတာေနထိုင္ခြင့္လက္မွတ္ ရရွိေသာ္လည္း အမ်ားစုသည္ အခ်ိန္သတ္မွတ္မႈကို လ်စ္လ်ဴရႈၿပီး တာဝန္ရွိသူမ်ားႏွင့္မဆံုေအာင္ ေရွာင္ရွားၾကပါသည္။ ၎တို႔ကို IPCS သုေတသီမ်ားက “တရားဝင္ေနထိုင္ခြင့္ျဖင့္  ေရွာင္ေနသူမ်ား” ဟု ေခၚဆိုၾကသည္။

    အေမရိကန္ႏိုင္ငံအေျခစိုက္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ အစုိးရ မဟုတ္ေသာအဖြဲ႕အစည္း၏အဆိုအရ “ အိႏိၵယႏိုင္ငံသည္ ျမန္မာ ဒုကၡသည္မ်ားရိွေနၾကျခင္းကို ေယဘူယ်အားျဖင့္ လိုက္ေလ်ာထားပါသည္။ သို႔ေသာ္ အလုပ္သမားမ်ားကို တရားဝင္ အကာအကြယ္ မေပးၾကသည့္အျပင္ ဖိႏွိပ္ျခင္း၊ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္း ႏွင့္ ေမာင္းထုတ္ ဖယ္ရွားျခင္းထဲမွာ ပစ္ထားၾကပါသည္ ” ဟု ဆိုထားသည္။

    ႏိုင္ငံေရးခိုလႈံခြင့္ေလွ်ာက္ထားလိုသူမ်ားသည္လည္း ၂၂၀၀ ကီလိုမီတာအထိ ကြာေဝးေသာ ေဒလီၿမိဳ႕ရွိ UNHCR ရံုးသို႔ သြားေရာက္ၾကရသည္။ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္အတြက္ ဒုကၡသည္မ်ားအျဖစ္ မွတ္ပံုတင္ထားေသာ ခ်င္းလူမ်ဳိးေပါင္း ၇၀၀၀ ခန္႔ ရိွသည္ဟု UNHCR က ဆိုသည္။

    ဆက္ဆံေရးတင္းမာမႈသည္ ဆူပူမႈကိုျဖစ္ေစ

    ခ်င္းလူမ်ဳိးးမ်ား ႏွင့္ မီဇို လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအၾကား ဆက္ဆံေရးတင္းမာမႈသည္ ယမန္ႏွစ္က ျမင့္တက္လာခဲ့ၿပီး တခါတရံတြင္ ဆူပူေသာင္းက်န္းသည္ အထိ ျဖစ္ပြားရာ အိႏၵိယရွိ ခ်င္းလူမ်ဳိးတို႔ကို ဆက္လက္ရပ္တည္ရန္ မေသခ်ာမေရရာေသာ အေနအထားသို႔ တြန္းပို႔လိုက္သလို ျဖစ္ေနေပသည္။ “

    ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီရၿပီ၊ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျပန္သင့္ၿပီလို႔ လူေတြက ထင္ျမင္ယူဆတာေၾကာင့္ ျပည္ေတာ္ျပန္ဖို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဖိအားေပးခံေနရပါတယ္ ” ဟု ေဒလီရိွ ခ်င္းဒုကၡသည္မ်ားေကာ္မတီ NGO အဖြဲ႕ဥကၠဌ ေဒးဗစ္ ငြန္လ်န္း က ေျပာျပခဲ့ပါသည္။

    အိုင္ဇြာရွိ မီဇိုမ်ားက ျမန္မာႏိုင္ငံေရး တိုးတက္ေျပာင္းလဲလာသည္ဆိုေသာ ေရပန္းစားသည့္ အျမင္သစ္ေၾကာင့္ ေရႊ႕ေျပာင္းလာသူ ခ်င္းလူမ်ဳိးမ်ား အိမ္ျပန္ရန္သင့္ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ျပတ္သားစြာ ေျပာဆိုမႈမ်ားထြက္ေပၚလာခဲ့ပါသည္။

    ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၂၉ရက္ေန႔တြင္ ျမန္မာနယ္စပ္ႏွင့္ ၄ ကီလိုမီတာအကြာရွိ ခ်င္းလူမ်ဳိးတို႔၏ ဆိုက္ဟြမ္ဖိုင္းရြာကို လူတစ္စုမွ အၾကမ္းဖက္မီးရႈိ႕ခဲ့ရာ ေနအိမ္ ၅၀ခန္႔ပ်က္စီး၍ လူ ၂၀၀ ခန္႔ထြက္ေျပးခဲ့ရပါသည္။

    ေဒသတြင္းမီဒီယာသတင္းမ်ားႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူမ်ား၏အဆိုအရ အစိုးရအေနျဖင့္ ရြာထဲရိွခ်င္းမ်ားကို ႏွင္ထုတ္မႈအားရပ္တန္႔ရန္ တရားရံုးတစ္ခု၏ အမိန္႔ခ်မွတ္မႈက အၾကမ္းဖက္မႈကို ျဖစ္ေပၚလာေစသည္။ မ်က္ျမင္သက္ေသမ်ားႏွင့္ သတင္းမ်ားကလည္း ကပ္လ်က္ရိွေနေသာ

    မီဇိုရြာ၏ေဒသခံမ်ားက တိုက္ခိုက္မႈကို လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္ဟု အခိုင္အမာဆိုေနပါသည္။

    “ မီဇိုရမ္ကလူေတြဟာ ကြ်န္ေတာ္တို႔အေပၚ မလိုမုန္းထားျဖစ္ေနၾကတယ္။ သူတို႔က ဒုကၡသည္ေတြ လႊမ္းမိုးလာမွာကို မလိုလားၾကဘူး။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ကိုလည္း ထြက္သြားေစခ်င္ၾကတယ္ ” ဟု ဆိုက္ဟြမ္ဖိုင္းရြာ၏ သင္းအုပ္ဆရာ အသက္ ၅၄ႏွစ္ အရြယ္ စာတင္ခါးမား ကေျပာျပခဲ့ပါသည္။

    “ ေဒသတြင္းထဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံကေရြ႕ေျပာင္းလာသူေတြက လူဦးေရရဲ႕ ၁၀% ေလာက္ ရွိေနၿပီး ႏိုင္ငံေရးအရ လြမ္းမိုးသြားမွာကို မီဇိုေတြက စိုးရိမ္ေနၾကတယ္။ ဒီအေၾကာင္းက စိုးရိမ္ခံစားစိတ္ကို ပြင့္ထြက္လာေစတာျဖစ္တယ္ ” ဟု IPCS အစီရင္ခံစာ တြဲဖက္ေရးသားသူ မီရ္ဇာ ဇူလ္ဖီကုရ္ ရဟ္မာန္းက ဆိုသည္။ “ ဆက္ဆံေရးတင္းမာျခင္းက ဆူပူအၾကမ္းဖက္ျခင္းကို ျဖစ္ပြားေစႏိုင္တယ္။ ေဒသခံေခါင္းေဆာင္နဲ႔ႏိုင္ငံေရးသမားေတြက သူတို႔ရဲ႕ ဒုစရိုက္လုပ္ရပ္ေတြအတြက္ ေရႊ႕ေျပာင္းလာသူမ်ားကို ဓားစာခံအျဖစ္ အသံုးခ်ေနတာျဖစ္တယ္ ” ဟု ဆိုၿပီး ခ်င္းလူမ်ဳိးမ်ားမွာ မီဇိုရမ္၌ တရားမ၀င္ အရက္ခ်က္လုပ္သူ ႏွင့္ မူးယစ္ေဆး၀ါးသံုးစြဲေရာင္းခ်သူမ်ားျဖစ္သည္ ဟူသည့္ စြပ္စြဲထားခ်က္ကို ေထာက္ျပထားပါသည္။ ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ား၏အဆိုအရ ၎းတို႔သည္ ေန႔တဓူဝ ပင္ပန္းစြာလုပ္ကိုင္ရေသာ္လည္း ဖိႏွိပ္ေစာ္ကားမႈမ်ားျမင့္မားလာျခင္း၊ စာသင္ေက်ာင္းတြင္ ကေလး သူငယ္မ်ားအား ရန္ရွာျခင္း၊ ကုန္သည္မ်ားအား ေစ်းအတြင္း ေရာင္းဝယ္ေဖာက္ကားမႈကိုပိတ္ပင္ျခင္းတို႔ရွိေနၾကာင္း သိရသည္။

    အိႏိၵယေရာက္ ခ်င္းလူမ်ဳိးမ်ားအား ဆန္႔က်င္ေရးစကားဆိုေနခဲ့ေသာ မီဇိုေက်ာင္းသားမ်ား အသင္း ဥကၠဌ လဲဟ္မက္ခၽြမ္း က ဒုကၡသည္မ်ားအား ျမန္မာျပည္သို႔ျပန္ရန္ ဖိအားေပးျခင္းကို ျငင္းဆိုေသာ္လည္း “ ဒုကၡသည္ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားဟာ ေမွာင္ခိုကုန္ကူးမႈမ်ားမွာ ပါဝင္ေနၾကပါတယ္။

    ထိုအရာမ်ားကိုေကာင္းစြာကိုင္တြယ္ႏိုင္ဖို႔ ဥပေဒမ်ားကိုေရးဆြဲျပ႒ာန္းၿပီး နယ္စပ္ကိုလည္း အေကာင္းဆံုးကိုင္တြယ္ထိန္းခ်ဴပ္သင့္ပါတယ္ ” ဟု ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။

    အိုင္ဇြာလ္ခရိုင္ရဲမင္းႀကီး အယ္လ္ အာ ဒင္းလ်ာနာ ဆိုင္လို L.R. Dingliana Sailo ကေတာ့ “ ျမန္မာႏွင့္ အိႏၵိယ ႏွစ္ႏိုင္ငံၾကားက မီဇိုရမ္နယ္စပ္တေလွ်ာက္ တရားမဝင္မူးယစ္ေဆးဝါးေရာင္းဝယ္ေဖာက္ကားမႈျမင့္တက္လာျခင္းအတြက္ နယ္ခံမ်ား နဲ႔ ေရႊ႕ေျပာင္းလာသူမ်ား ႏွစ္ဖက္စလံုး တာ၀န္ မကင္းပါဘူး။ ဒုကၡသည္မ်ားေရာ ေဒသခံမ်ားပါ တရားမဝင္အလုပ္ေတြကို စိတ္မ၀င္စား မခ်ဥ္းကပ္ႏိုင္ေအာင္ ဆင္းရဲမႈတိုက္ဖ်က္ေရးလုပ္ငန္းကို တိုးျမွင့္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုအပ္ေနပါတယ္ ” ဟု ဆိုပါသည္။

    ဒဏ္ရာကုစားေနရေသာ လူ႔အစုအေ၀း

    ဆိုက္ဟြမ္ဖိုင္းရြာတြင္ ဧၿပီလဆူပူမႈၿပီးကတည္းက ခ်ာ့ခ်္ဘုရားေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ အစိုးရမဟုတ္ေသာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားသည္ မီဇိုႏွင့္ခ်င္းမ်ားအၾကား ၎တို႔၏တူညီေသာ မ်ဳိးရိုးႏြယ္စဥ္ဆင္းသက္မႈကို ျပန္လည္ေဖာ္ေဆာင္ေပးၿပီး ခ်စ္ၾကည္ေရးရရန္ ႀကိဳးပမ္းေနပါသည္။ မီဇိုရမ္ ႏွင့္ ခ်င္းျပည္နယ္တို႔မွာ

    ကိုလိုနီေခတ္မတိုင္မီတစ္ခ်ိန္က ခ်င္းေတာင္တန္းေဒသ Chin Land ဟူေသာအမည္ျဖင့္ စုဖြဲ႕တည္ရိွခဲ့ေသာနယ္ေျမျဖစ္ခဲ့ၿပီး၊ ၎ႏွစ္ဖက္မ်ဳိးႏြယ္၀င္အမ်ားစုမွာ ခရစ္ယာန္ဘာသာဝင္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။

    “ သိမ္ေမြ႕တဲ့နည္းလမ္းနဲ႔ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေဆာင္ရြက္ထားၿပီးျဖစ္ပါတယ္ ” ဟု မီဇိုရမ္ရိွ ခ်င္းလူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာအဖြဲ႕ ဒါရိုက္တာ တီရာသန္႔လြမ္ ကေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။ ယင္းအဖြဲ႕သည္ ျပည္တြင္းသတင္းစာမ်ား၌ ခ်င္းလူမ်ဳိးမ်ားဖက္မွ အေကာင္းျမင္ေဇာင္းေပးသည့္ ပင္တိုင္ေဆာင္းပါးတစ္ကန္႔အား ပံုမွန္ေဖာ္ျပလ်က္ရိွသည္။

    ခ်င္းႏွင့္မီဇိုရမ္ ေက်ာင္းသားမ်ားေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးပြဲမ်ားက စည္းလံုးညီညြတ္မႈကို ပိုမိုျဖစ္ေပၚလာေစေသာ္လည္း ထိရွလြယ္ေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအေျခအေနမ်ားအတြက္ အခ်ဳိ႕က စိုးရိမ္ေနဆဲျဖစ္၏။

    “ ဒီအေျခအေနဟာ အခ်ိန္မေရြး ျပႆနာထျဖစ္ႏိုင္ေစတဲ့ မီးပြားလိုပါပဲ ” ဟု၍ သန္႔လြမ္ ကေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။

    Women News Network တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည့္ “Ethnic indigenous Chin christians afraid to return home” ေဆာင္းပါးကို ETZ (M-Media) မွ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆိုပါသည္။

  • ဘာသာေရး၊ လူမ်ဳိးေရး ႏွိပ္ကြက္မႈမ်ား ေဆြးေႏြးမည့္ CHRO (ခ်င္း)အဖြဲ႔၏ ျပည္ပခရီးစဥ္

    မတ္လ၊ ၁၈ ၊ ၂၀၁၃
    M-Media

    rpchro
    ယခုရက္သတၱပတ္အတြင္း ခ်င္းအမ်ဳိးသား လူ႕အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ – The Chin Human Rights Organization (CHRO) သည္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ၀ါရွင္တန္ ဒီစီမွ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ား၊ ဥပေဒျပဳအဖြဲ႕၀င္မ်ား၊  အရာရိွမ်ားႏွင့္ ရက္ရွည္ေဆြးေႏြးပြဲတစ္ရပ္ ျပဳလုပ္သြားမည္။

    CHRO အဖြဲ႕၀င္မ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ခရစ္ယာန္ဘာသာ၀င္ ခ်င္းလူမ်ဳိးတို႕လက္ရိွ ရင္ဆိုင္ေနရေသာ ဘာသာေရးျပႆနာမ်ားကို အေထာက္အထားမ်ားႏွင့္ တစ္ကြ တင္သြင္းေဆြးေႏြးမည္ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းရိွ ခရစ္ယာန္ဘာသာ၀င္ ခ်င္းတိုင္းရင္းသားတို႕အေပၚ မတရား ဆက္ဆံခံရမႈမ်ားအေၾကာင္း မွတ္တမ္းတင္ထားေသာ “ ကၽြႏ္ုပ္တို႕ဌာနီမွ ၿခိမ္းေခ်ာက္ခံရမႈမ်ား ” အမည္ရိွ အစီရင္ခံစာ စာတမ္းျဖင့္ အေျချပဳေဆြးေႏြးၾကမည္။

    ထို႕ျပင္ ယင္းရက္သတၱပတ္ၾကာ အေမရိကန္ခရီးစဥ္ အတြင္း ႏိုင္ငံတကာ ဘာသာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ ဌာနအဖြဲ႕၀င္မ်ားႏွင့္ လည္းေကာင္း၊ အရပ္ဖက္ဆိုင္ရာ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ လည္းေကာင္း ေတြ႕ဆံုရန္ ရိွသည္။

    လြန္ခဲ့ေသာလက ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ဥကၠဌ သူရဦးေရႊမန္း၊ ျမန္မာအမ်ုဳိးသား လူ႕အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕၀င္မ်ား ႏွင့္ ေနျပည္ေတာ္ႏွင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရိွ အျခား အာဏာပိုင္မ်ားထံ ခ်င္းျပည္နယ္အတြင္း လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈ ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနေၾကာင္း CHRO ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕မွ တင္ျပခဲ့ၾကသည္။

    CHRO မွ တင္ျပသည့္အစီရင္ခံစာတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏လက္ရိွ အစိုးရသစ္လက္ထက္၌ ခရစ္ယာန္တို႕အထြဋ္အျမတ္ထားရာ လက္၀ါးကပ္တိုင္ သေကၤတႀကီး ေလးခုထက္မနည္း ဖ်က္ဆီးခံရျခင္း၊ ခ်ာ့ခ်္ႏွင့္ဘာသာေရး အေဆာက္အဦမ်ား ေဆာက္လုပ္ခြင့္ကို ပိတ္ပင္ကန္႕သတ္ျခင္း၊ ေဒသတြင္းရိွ ပညာသင္ေက်ာင္း တစ္ခုမွ ခ်င္းကေလး သူငယ္မ်ားအား ဗုဒၶဘာသာ၀င္ အျဖစ္ အလိုမတူ အဓမၼသြတ္သြင္းၾကျခင္း အေၾကာင္းအရာတို႕ ပါ၀င္သည္။

    ေျမာက္အေမရိကသို႕ထြက္ခြာမည့္ခရီးစဥ္ေနာက္ဆံုးအဆင့္တြင္ CHRO အသင္းသည္ အဖြဲ႕ေပါင္းစံုမွ MP မ်ားႏွင့္လည္းေကာင္း၊ ေရွ႕လာမည့္ အပတ္တြင္ ကေနဒါရိွ The Canadian International Development Agency မွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္လည္းေကာင္း ေတြ႕ဆံုရန္ စီစဥ္ထားသည္။

    ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕သည္ အေမရိကန္အေျခစိုက္ ခ်င္းအမ်ဳိးသား ခ်ာ့ခ်္မ်ား၊ ခ်င္းလူမ်ဳိးလူ႕အသိုင္းအ၀ိုင္းမ်ားကိုေတြ႕ဆံု၍ ျမန္မာႏိုင္ငံရိွ ဘာသာေရးဆိုင္ရာ လြတ္လပ္ခြင့္ ႏွင့္ ေတြ႕ရိွခ်က္အေၾကာင္းအရာမ်ားအား အသိေပးတင္ျပသြားမည္ျဖစ္သည္။

    သို႕သာမက ခ်င္းတိုင္းရင္းသားတို႕အေပၚ ဘာသာေရး၊ လူမ်ဳိးေရးအေျခခံ ရည္ရြယ္ခ်က္ရိွရိွခြဲျခားႏွိမ့္ခ်ဆက္ဆံမႈအေၾကာင္းကို မတ္လ ၁၉ ရက္တြင္ ဘယ္လ္ဂ်ီယံႏိုင္ငံ၊ ဘရပ္ဆဲလ္ၿမိဳ႕ရိွ လူ႕အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ဥေရာပပါလီမန္ဆပ္ေကာ္မတီထံသို႕ ထြက္ဆိုတင္ျပသြားရန္ CHRO မွ သီးသန္႕ျပင္ဆင္ထားပါသည္။

    Ref: http://www.chinlandguardian.com