News @ M-Media

Tag: Conflict

  • မိမိတို႔ကို သတ္ျဖတ္ခဲ့သည့္ နာဇီေျခရာ အတုိင္း လုိက္နင္းလာတဲ့ အစၥေရး

    မိမိတို႔ကို သတ္ျဖတ္ခဲ့သည့္ နာဇီေျခရာ အတုိင္း လုိက္နင္းလာတဲ့ အစၥေရး

    ႏိုဝင္ဘာ ၃ ၊ ၂၀၁၅
    M-Media
    ေလးေမာင္ တင္ဆက္သည္။
    israel-war1
    – “ခင္ဗ်ားတုိ႔အားလံုးကုိ မေသမခ်င္း ဓာတ္ေငြ႕လႊတ္ သတ္ပစ္မယ္”

    ဒုတိယကမၻာစစ္အတြင္းမွာ နာဇီေတြက ဂ်ဴးေတြကို ဓာတ္ေငြ႕ခန္းထဲမွာ ဓာတ္ေငြ႕လႊတ္ၿပီး ရက္စက္စြာ သတ္ျဖတ္မႈကုိ ျပန္ေျပာင္း အမွတ္ရေစတဲ့ စကားတစ္ခုပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ ဒီစကားကုိ ေျပာခဲ့သူကေတာ့ ဂ်ာမနီ နာဇီတစ္ေယာက္ မဟုတ္ဘဲ ဂ်ဴးတစ္ယာက္ျဖစ္ေနတယ္ ဆုိရင္ေတာ့ စာဖတ္သူေတြအေနနဲ႔ အံ့ၾသေကာင္း အံ့ၾသပါလိမ့္မယ္။

    ဟုတ္ပါတယ္။ ဒီစကားဟာ အစၥေရးရဲ႕ နယ္ျခားေစာင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕က ပါလက္စတုိင္း ဒုကၡသည္ေတြကို ရည္ညႊန္းၿပီး ေျပာခဲ့တဲ့ စကားပါပဲ။ ေအာက္တုိဘာ ၂၉ ရက္ေန႔က ပါလက္စတုိင္းပုိင္ အေနာက္ဖက္ကမ္းက အုိင္ဒါ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ဆႏၵျပတဲ့ ပါလက္စတုိင္းေတြကုိ လာေရာက္ ဟန္႔တားတဲ့ အစၥေရး ရဲတပ္ဖြဲ႕က ေလာ္စပီကာနဲ႔ ၿခိမ္းေျခာက္မႈအတြင္းမွာ ထည္သြင္းေျပာၾကားခဲ့တာပါ။

    “အုိင္ဒါ ဒုကၡသည္စခန္းမွ ဒုကၡသည္မ်ား – က်ဳပ္တုိ႔ဟာ အစၥေရး “က်ဴးေက်ာ္တပ္ဖြဲ႕ေတြ” ျဖစ္တယ္။ ခင္ဗ်ားတုိ႔က ခဲနဲ႔ေပါက္ရင္ က်ဳပ္တုိ႔က ခင္ဗ်ားတုိ႔ကုိ မေသမခ်င္း ဓာတ္ေငြ႕လႊတ္ သတ္ပစ္မယ္။ ကေလးေတြ၊ လူငယ္ေတြ၊ လူႀကီးေတြ၊ တစ္ေယာက္မွမခ်န္ဘူး။ အားလံုးကုိ သတ္ပစ္မယ္။ ခင္ဗ်ားတုိ႔ကို တစ္ေယာက္မွ အရွင္မထားဘူး” လုိ႔ ရင့္ရင့္သီးသီး ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ တစ္မိနစ္တာၾကာျမင့္တဲ့ အဲဒီၿခိမ္းေျခာက္မႈကို ဗီဒီယုိ မွတ္တမ္း တင္ထားႏုိင္ခဲ့ၿပီး အြန္လုိင္းမွာလည္း ျပန္႔ႏွံ႔ခဲ့ပါတယ္။

    “ခင္ဗ်ားတုိ႔ထဲက တစ္ေယာက္ကုိ ဖမ္းထားတယ္။ သူက က်ဳပ္တုိ႔ဆီမွာ ရွိေနတယ္။ သူ႕ကုိ အိမ္ကဖမ္းလာတာ။ ခင္ဗ်ားတုိ႔ ခဲနဲ႔ဆက္ေပါက္ေနမယ္ဆုိရင္ သူ႕ကုိ ခင္ဗ်ားတုိ႔အေရွ႕မွာပဲ သတ္ပစ္မယ္” လုိ႔ သူတုိ႔ဖမ္းထားတဲ့ အသက္ ၂၅ ႏွစ္အရြယ္ ပါလက္စတုိင္းတစ္ဦးကုိ ရည္ညႊန္းၿပီး အစၥေရးရဲတပ္ဖြဲ႕က ေျပာခဲ့ပါေသးတယ္။ ေနာက္ပုိင္းမွာေတာ့ ဒီလူငယ္ကုိ ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့ပါတယ္။

    “အိမ္ျပန္ေတာ့၊ မျပန္ရင္ ခင္ဗ်ားတုိ႔ကုိ မေသမခ်င္း ဓာတ္ေငြ႕လႊတ္ သတ္ပစ္မယ္။ ခင္ဗ်ားတုိ႔မိသားစုေတြ၊ ခင္ဗ်ားတုိ႔ရဲ႕ ကေလးေတြ၊ လူတုိင္းကုိ က်ဳပ္တုိ႔သတ္ပစ္မယ္”

    မိမိတုိ႔ရဲ႕ ပုိင္နက္ေတြကုိ က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပုိက္တာ၊ တရားမ၀င္အေျခခ်အိမ္ယာေတြ တည္ေဆာက္တာကုိ မေက်နပ္တဲ့ အုိင္ဒါဒုကၡသည္စခန္းက ပါလက္စတုိင္းျပည္သူေတြဟာ ေအာက္တုိဘာ ၂၉ ရက္ေန႔မွာ ဆႏၵျပခဲ့ၾကၿပီး အစၥေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြကေတာ့ မ်က္ရည္ယိုဗံုးေတြကုိ အသံုးျပဳ ဟန္႔တားခဲ့ၿပီး ပါလက္စတုိင္းလူငယ္ေတြက ေက်ာက္ခဲေတြနဲ႔ ပစ္ေပါက္ခဲ့ၾကလုိ႔ ဒီလုိ ႏွိမ္ႏွင္းရတာလုိ႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္။

    အုိင္ဒါ ဒုကၡသည္စခန္းဟာ မိမိတို႔ရဲ႕ ဇာတိေျမမွာေနရင္း အစၥေရးေၾကာင့္ ဒုကၡသည္ဘ၀ ေရာက္ခဲ့ၾကတဲ့ ပါလက္စတုိင္း ျပည္သူေတြထဲက တစ္စုသာ ျဖစ္ပါတယ္။

    The Times of Israel သတင္းစာကေတာ့ အဲဒီလုိ ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္ကုိ ရာထူးကေန ေခတၱ ရပ္ဆုိင္းထားတယ္လုိ႔ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။

    ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ေနထုိင္တဲ့ ပါလက္စတုိင္းအမ်ိဳးသား မိုဟာမက္ အလ္-အက္ဇာက အဲဒီအျဖစ္အပ်က္ဟာ ညေနပုိင္းမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တာျဖစ္ၿပီး အစၥေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြဟာ ဂ်စ္ကားနဲ႔လာၿပီး စခန္းထဲကုိ မ်က္ရည္ယိုဗံုးေတြနဲ႔ ပစ္သြားခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ အထက္ပါအတုိင္း ေလာ္စပီကာနဲ႔ ေအာ္သြားတာလုိ႔ ဆုိပါတယ္။

    “စခန္းထဲကလူတုိင္းက အဲဒီကိစၥကုိပဲ ေျပာေနၾကတာပါ။ အထူးသျဖင့္ ကေလးေတြနဲ႔ သက္ႀကီးရြယ္အုိရွိတဲ့ မိသားစုေတြေပါ့။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္ဟာ မ်က္ရည္ယုိဗံုးက ဓာတ္ေငြ႕နဲ႔ ေသဆံုးခဲ့ရတာေၾကာင့္ သူတုိ႔က အဲဒါကုိ ေၾကာက္ေနၾကပါတယ္။ အစၥေရး က်ဴးေက်ာ္တပ္ဖြဲ႕ေတြက ဒါမ်ိဳးလုပ္မယ္လုိ႔ သူတုိ႔က ယံုၾကည္ေနၾကပါတယ္” လုိ႔ အလ္-အက္ဇာက ေျပာခဲ့ပါတယ္။

    အစၥေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြဟာ သူတုိ႔ကုိယ္သူတုိ႔ “ကာကြယ္ေရးတပ္ဖြဲ႕” လုိ႔ သတ္မွတ္ၿပီး အခုတစ္ခါမွာ “က်ဴးေက်ာ္တပ္ဖြဲ႕ေတြ” လုိ႔ ေၾကျငာသြားတာဟာလည္း သမ႐ုိးက်မဟုတ္ဘူးလုိ႔ သူက ထပ္ေျပာပါတယ္။

    “ဒါက အရင္နဲ႔မတူပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္ ၀မ္နည္း၊ ၀မ္းသာ ျဖစ္ရပါတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္လည္းဆုိေတာ့ (အစၥေရးေတြက) ပထမဆံုး သူတုိ႔ကုိယ္သူတုိ႔ က်ဴးေက်ာ္သူေတြလုိ႔ သံုးႏႈန္းတာကို ၾကားရလုိ႔ပါ။ တစ္ျခားႏုိင္ငံေတြက ဒါကုိ ၾကားသြားရင္ ေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ကုိ မ်က္ရည္ယိုဗံုး သံုးၿပီး၊ ဘာအၾကာင္းမွမရွိဘဲ သတ္မယ္လုိ႔ ၿခိမ္းေျခာက္သြားတာကုိေတာ့ ေဒါသျဖစ္ပါတယ္”

    အစၥေရးစစ္တပ္က ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူကေတာ့ ဒီျဖစ္ရပ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး မွတ္ခ်က္ေပးဖုိ႔ ျငင္းဆုိခဲ့ကာ အြန္လုိင္းမွာ ျပန္႔ႏွံ႕ခဲ့တဲ့ ဗီဒီယုိကုိလည္း စစ္ေဆးေနတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

    ပါလက္စတုိင္းေတြရဲ႕ ေနထိုင္ခြင့္နဲ႔ ဒုကၡသည္အခြင့္အေရးဆုိင္ရာေတြကုိ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ေပးနတဲ့ Badil Resource Centre for Palestinian Residency and Refugee Rights အဖြဲ႕ကေတာ့ ဒီအျဖစ္အပ်က္ကုိ ႐ႈတ္ခ်ခဲ့ၿပီး အစၥေရးရဲတပ္ဖြဲ႕က ဒီလုိေၾကျငာမႈဟာ “အုိင္ဒါ ဒုကၡသည္စခန္းက ပါလက္စတုိင္းျပည္သူေတြကုိ အလြန္ဆိုးရြားတဲ့ နည္းလမ္းနဲ႔ အစုလုိက္အၿပံဳလုိက္ သတ္ျဖတ္မယ္လုိ႔ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း၊ ထင္ထင္ရွားရွား ၿခိမ္းေျခာက္မႈသာ ျဖစ္တယ္” လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    “ဒီေၾကျငာခ်က္ဟာ လူသားေတြရဲ႕ အသက္ကုိ ၾကက္ကေလး၊ ငွက္ကေလးေတြလုိ သေထားတယ္ဆုိတာ ထင္ရွားေနသလုိ၊ ႏုိင္ငံတကာ ဥပေဒေတြကုိ အစၥေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြက မလုိက္နာဘူးလားဆုိတဲ့ စုိးရိမ္မႈေတြကုိ အလြန္အမင္းကုိ ျမင့္တက္ေစပါတယ္” လုိ႔  Badil အဖြဲ႕က ဆုိပါတယ္။

    ေနာက္ၿပီး ဒီအျဖစ္အပ်က္အတြက္ လြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ ျပဳလုပ္ေပးဖုိ႔ကုိလည္း တုိက္တြန္းခဲ့ပါတယ္။

    ၿပီးခဲ့တဲ့လက ပါလက္စတုိင္းပုိင္ အေနာက္ဖက္ကမ္းမွာရွိတဲ့ အလ္-အက္ဆြာ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ကုိ အစၥေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြနဲ႔ ဂ်ဴးအစြန္းေရာက္ေတြက ၀င္ေရာက္စီးနင္းကာ ပါလက္စတုိင္းေတြကုိ တုိက္ခုိက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ပုိင္း ပါလက္စတုိင္းေတြရဲ႕ ဆႏၵျပမႈေတြ၊ တုိက္ခုိက္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚလာခဲ့ပါတယ္။

    အဲဒီလိုအျဖစ္အပ်က္အတြင္းမွာ အစၥေရးတပ္ဖြဲ႕နဲ႔ ပါလက္စတုိင္းပုိင္နက္ေတြက အစၥေရးရဲ႕ တရားမ၀င္အိမ္ယာေတြမွာ ေနထုိင္တဲ့ ဂ်ဴးေတြရဲ႕ ပစ္ခတ္သတ္ျဖတ္မႈေၾကာင့္ ပါလက္စတုိင္း ၇၀ ေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။ မိမိတုိ႔ရဲ႕ပုိင္နက္ကို က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပုိက္မႈ၊ ျပည္သူေတြကုိ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈ စတာေတြကို မေက်နပ္တဲ့အတြက္ ပါလက္စတုိင္းေတြကလည္း ဓားနဲ႔ တုိက္ခုိက္မႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး အစၥေရး ၉ ဦး ေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။

    “(အစၥေရးရဲ႕ ဒီလုိေၾကျငာမႈဟာ) ကုိယ္က်င့္တရားပုိင္းနဲ႔ ဥပေဒပုိင္းဆုိင္ရာ စံခ်ိန္စံညႊန္းေတြကို ဆုိးဆုိး၀ါး၀ါး ေစာ္ကားေဖာက္ဖ်က္လုိက္တာျဖစ္ၿပီး၊ က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပုိက္ထားတဲ့ ပါလက္စတုိင္းက ျပည္သူေတြကုိ အၾကမ္းဖက္တုိ႔ ရည္ရြယ္တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလုိ ၿခိမ္းေျခာက္မႈနဲ႔ ရာဇ၀တ္မႈေတြကုိ က်ဴးလြန္မယ္ဆုိတဲ့ ရည္ညႊန္းမႈဟာ အစၥေရးစစ္တပ္ရဲ႕ က်ဴးလြန္မႈေတြကုိ အေရးမယူပဲထားတဲ့ အေျခအေနကေန ထြက္ေပၚလာတဲ့ ရလဒ္လည္း ျဖစ္ပါတယ္”

    ref: aljazeera

  • ဆီးရီးယား ကေလးငယ္ရဲ႕ အသက္မဲ့ ပံုရိပ္က ဥေရာပရဲ႕ သေဘာထား ေျပာင္းလဲေစမွာလား

    ဆီးရီးယား ကေလးငယ္ရဲ႕ အသက္မဲ့ ပံုရိပ္က ဥေရာပရဲ႕ သေဘာထား ေျပာင္းလဲေစမွာလား

    စက္တင္ဘာ ၄ ၊ ၂၀၁၅
    M-Media
    .11951273_1000485316669952_8896841551549368800_n
    – တူရကီကမ္းေျခေပၚမွာ ၃ ႏွစ္အရြယ္ ကေလးငယ္ရဲ႕ အသက္မဲ့ခႏၱာကုိယ္ ကမ္းေပၚလာတင္ေနတဲ့ ႏွလံုးသားေၾကကြဲဆုိ႔နင့္စရာ ဓာတ္ပံုက ဥေရာပရဲ႕ ဒုကၡသည္ျပႆနာ ႀကီးထြားေနတဲ့ အခ်ိန္ တုန္လႈပ္ေျခာက္ျခားစရာ အေျခအေနကို ျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္။
    .
    တူရကီရဲ႕ ကမၻာ့လွည္ခရီးသြား စည္ကားရာ အဓိက အပမ္းေျဖ ကမ္းေျခမ်ားထဲက တစ္ခုမွာ လႈိင္းလံုးေတြၾကား ကေလးငယ္ တစ္ေယာက္ ေမွာက္ခံုလဲေလ်ာင္းေနတဲ့ ပံုရိပ္ေတြဟာ အသက္ေတြ အႏၱရာယ္ရွိေနၿပီး ဥေရာပမွာ ဘ၀သစ္ရွာေဖြဖုိ႔ သေဘာထား ရွိေနတဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ပ်က္သံုးသူ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ အႏၱရာယ္ေတြအေပၚ လူသားေထြက ပုိၿပီး အာ႐ံုစုိက္ခဲ့ၾကပါတယ္။
    .
    တီရွပ္အနီေရာင္၊ ေဘာင္းဘီ အျပာေရာင္ေလး၀တ္ထားၿပီး အသက္မဲ့ေနတဲ့ အဲဒီကေလးဟာ ဆီးရီးယားက ကာ့ဒ္လူမ်ိဳးအမ်ားစုေန ထုိင္ရာ ကိုဘိန္းၿမိဳ႕က အသက္ ၃ ႏွစ္အရြယ္ ေအလန္ကာဒီဆုိသူျဖစ္ၿပီး ဂရိကုိေရာက္ဖုိ႔ ေလွနဲ႔ ကူးေနစဥ္မွာ ေလွေမွာက္လုိ႔ ေသဆံုးသြားတဲ့ အနည္းဆံုး ဆီးရီးယားျပည္သူ ၁၂ ဦးထဲက တစ္ဦးျဖစ္တယ္လုိ႔ ယံုၾကည္ရပါတယ္။
    .
    သူရဲ႕အကုိျဖစ္သူ အသက္ ၅ ႏွစ္အရြယ္ ဂါလစ္ေလးရဲ႕ အသက္မဲ့ ခႏၶာကုိယ္ကုိေတာ့ ကမ္းေျခရဲ႕ အျခားတစ္ဖက္မွာ ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။
    .
    “ကမ္းေျခမွာ လာတင္ေနတဲ့ ေသဆံုးသြားတဲ့ ဒီ ဆီးရီးယား ကေလးငယ္ရဲ႕ ဆုိ႔နင့္စရာ ဓာတ္ပံုေတြက ဒုကၡသည္ေတြ အေပၚ ဥေရာပရဲ႕ ဆက္ဆံမႈကုိ မေျပာင္းလဲေစဘူးဆုိရင္၊ ဘာက ေျပာင္းလဲေစမွာလဲ?” လုိ႔ ၿဗိတိန္ရဲ႕ နာမည္ႀကီး Independent သတင္းစာက ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ဥေရာပတစ္လႊားက သတင္းစာေတြထဲမွာလည္း ဒီသတင္းဟာ ပလူပ်ံခဲ့ပါတယ္။
    .
    တူရကီ ကမ္းေျခေစာင့္ တပ္ဖြဲ႕ကေတာ့ ႏုိင္ငံအတြင္းက ေဘာ့ဒ္ရမ္ ကၽြန္းဆြယ္ကေန ဂရိက ေအဂီယာကၽြန္းကုိ သီးျခားစီ ထြက္ခြာသြားတဲ့ ဒုကၡသည္ ေလွႏွစ္စင္းဟာ ဗုဒၶဟူးေန႔မနက္ ေစာေစာပုိင္းမွာ နစ္ျမဳပ္သြားခဲ့တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။
    .
    ေသဆံုးသြားသူေတြထဲမွာ ကေလးငယ္ေလးဦးနဲ႔ အမ်ိဳးသမီး တစ္ဦးတုိ႔ ပါ၀င္ၿပီး ၁၅ ဦးကုိေတာ့ ကယ္တင္ႏုိင္ခဲ့တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။
    . SyriaSlide11-630x472
    ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ေတာင္းဆုိ
    ————————-
    ေအလန္ကာဒီေလးရဲ႕ ဒီဓာတ္ပံုေတြကုိ ဆုိရွယ္မီဒီယာေတြထဲမွာ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ မွ်ေ၀ခဲ့ၾကၿပီး ျပင္းထန္တဲ့ တုန္႔ျပန္မႈေတြလည္း ရွိခဲ့ပါတယ္။
    .
    တစ္ခ်ိဳ႕ေတြက ဒုကၡသည္ေတြကုိ ကူညီေရး ခ်က္ျခင္းေဆာင္ရြက္ၾကဖုိ႔ အစုိးရေတြကုိ ေတာင္းဆုိခဲ့ၾကၿပီး အခ်ိဳ႕ကေတာ့ ဒီပံုေတြကုိ လႊင့္တင္ျခင္းဟာ အျခားလူေတြကုိ စိတ္အေႏွာက္အယွက္ျဖစ္ေစၿပီး၊ ခံစားရေစတယ္လုိ႔ ျပင္တင္မႈေတြလည္း ရွိခဲ့ပါတယ္။
    .
    Huffington Post ရဲ႕ ဥေရာပထုတ္မွာ “တစ္ခုခုလုပ္ပါ ေဒးဗစ္” ဆုိၿပီး ၿဗိတိန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒးဗစ္ ကင္မရြန္းကို တုိက္႐ုိက္ ရည္ညႊန္း ေရးသားခဲ့ပါတယ္။ ကင္မရြန္းဟာ အျခားေသာ ဥေရာပႏုိင္ငံေတြက လက္ခံတဲ့ ဒုကၡသည္ အေရအတြက္ထက္ နည္းၿပီး လက္ခံမယ္လုိ႔ ေျပာခဲ့သူပါ။

    syrian-migrant-boy-turkey
    .
    ဒုတိယကမၻာစစ္ေနာက္ပုိင္း အႀကီးဆံုး ဒုကၡသည္ေရႊ႕ေျပာင္းလာမႈက လူသားတန္ဖုိးအတြက္ ဥေရာပက အေျပးအလႊားျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ ျပင္သစ္၊ အီတလီနဲ႔ ဂ်ာမနီတုိ႔က ထိပ္တန္း သံတမန္ေတြဟာ ဥေရာပ ၂၈ ႏုိင္ငံစလံုး ဒုကၡသည္ေတြကုိ အညီအမွ်လက္ခံဖုိ႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ဥေရာပသမဂၢရဲ႕ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြကုိ ျပန္လည္စဥ္းစားဖုိ႔ တုိက္တြန္းေနၾကပါတယ္။
    .
    အဲဒီလုိ တုိက္တြန္းမႈဟာ ဂရိႏုိင္ငံရဲ႕ ကၽြန္းမႀကီးကုိ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ ဒုကၡသည္ေတြ ထပ္မံေရာက္ရွိလာခ်ိန္မွာ ဒုကၡသည္ေတြ အစုလုိက္အၿပံဳလုိက္ ၀င္ေရာက္လာမႈႀကီးကုိ ဥေရာပႏုိင္ငံေတြက ဘယ္လုိ ကိုင္တြယ္မလဲဆုိတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တင္းမာမႈမ်ား ျမင့္တက္လာေနခ်ိန္မွာ ထြက္ေပၚလာခဲ့တာပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဂရိႏုိင္ငံဟာ ဒုကၡသည္ ၁၆၀၀၀၀ ေလာက္ကုိ လက္ခံထားပါတယ္။
    .
    ၿပီးခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္အတြင္းမွာ ဒုကၡသည္ အေရအတြက္ဟာ သိသိသာသာကုိ တက္လာခဲ့ၿပီး အဓိကအားျဖင့္ ဆီးရီးယား၊ အာဖဂန္နစၥတန္၊ ပါကစၥတန္နဲ႔ အာဖရိကတုိ႔ကျဖစ္ကာ ဥေရာပမွာ ဘ၀သစ္ေတြ စတင္ဖုိ႔အတြက္ တူရကီကေန ဂရိကုိ ေရလမ္းေၾကာင္းကေန ထြက္ခြာဖုိ႔ ႀကိဳးစားၾကသူေတြျဖစ္ပါတယ္။
    .
    Ref: Aljazeera
    ေလးေမာင္ တင္ဆက္သည္။

  • အစၥေရး ဝန္ၾကီးခ်ဴပ္အား ဖမ္းဆီးေရး အြန္လိုင္းမွ လက္မွတ္ထိုး ေတာင္းဆိုမႈ  UK တြင္ အရိွန္ျမင့္လာ

    အစၥေရး ဝန္ၾကီးခ်ဴပ္အား ဖမ္းဆီးေရး အြန္လိုင္းမွ လက္မွတ္ထိုး ေတာင္းဆိုမႈ UK တြင္ အရိွန္ျမင့္လာ

    ၾသဂုတ္ ၂၈ ၊ ၂၀၁၅
    M-Media
    1439727302
    –  ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ အစၥေရးက ဂါဇာအား တုိက္ခုိက္မႈ၌ စစ္ရာဇ၀တ္မႈမ်ား က်ဴးလြန္ခဲ့သည္ဆုိေသာ စြပ္စြဲခ်က္ အတြက္ အစၥေရး၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ေနတန္ယာဟုအား ဖမ္းဆီးရန္ တုိက္တြန္းသည့္ အြန္လုိင္းမွ ေတာင္းဆိုမႈမွာ ယူေကပါလီမန္တြင္ ေဆြးေႏြးရန္ လုိအပ္ေသာ ျပည္သူမ်ား၏ လက္မွတ္ တစ္သိန္း ရရွိေတာ့မည္အေျခအေန ရွိေနသည္။

    “႐ုိး႐ုိးသားသားေျပာရရင္ ကမၻာ့ တရားစီရင္ေရး ဥပေဒေတြေၾကာင့္ သူ႕(ေနတန္ယာဟု)ကုိ ဖမ္းဆီးဖုိ႔ မေမွ်ာ္လင့္ပါဘူး။ သူ႕ကုိ ဒီမလာေစခ်င္တဲ့သူ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ရွိတယ္ဆုိတဲ့ သတင္းစကားကုိပဲ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေပးခ်င္တာပါ” ဟု ယူေကသုိ႔ စက္တင္ဘာလတြင္ လာေရာက္မည္ဟု ေနတန္ယာဟု၏ ေၾကညာခ်က္ကုိ တုန္႔ျပန္သည့္အေနျဖင့္ အဆုိပါ ေတာင္းဆို လႈပ္ရွားမႈကုိ စတင္ ေဖာ္ေဆာင္ခဲ့ေသာ ဒါမိန္း ေမာ္ရန္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    ၾသဂုတ္လ ၇ ရက္ေန႔က စတင္လႊင့္တင္ခဲ့ေသာ အဆုိပါ ေတာင္းဆိုမႈတြင္ ယခုအခ်ိန္အထိ လူေပါင္း ၇၆၀၀၀ ေက်ာ္ လက္မွတ္ေရးထုိးထားၿပီး အစိုးရထဲမွ တရား၀င္ တုန္႔ျပန္ေျပာၾကားေရး အတြက္ လုိအပ္ေသာ လက္မွတ္ ၁၀၀၀၀ ကုိ ေကာင္းမြန္စြာ ေက်ာ္ျဖတ္ႏုိင္ခဲ့သည္။

    အဆုိပါလက္မွတ္မ်ား တစ္သိန္းေက်ာ္သြားပါက ေတာင္းဆိုမႈတြင္ပါ၀င္သည့္ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို ပါလီမန္တြင္ ေဆြးေႏြးရန္အတြက္ စဥ္းစားခံရမည္ျဖစ္သည္။

    လက္နက္သေဘာတူညီခ်က္

    ေမာ္ရန္၏ အဆုိပါအသနားခံစာတြင္ အဓိကေဖာ္ျပမႈမွာ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ဇူလုိင္လမွစ၍ ၅၁ ရက္ၾကာျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး အရပ္သား ၁၄၉၂ ဦးအပါအ၀င္ ပါလက္စတုိင္းျပည္သူ ၂၂၀၀ ေက်ာ္ ေသဆံုးခဲ့သည့္ ဂါဇာကုိ အစၥေရးက ဗံုးႀကဲမႈျဖစ္သည္။

    အဆုိပါတုိက္ခုိက္မႈအတြင္း အစၥေရးစစ္သား ၆၆ ဦးႏွင့္ အရပ္သား ၅ ဦး ေသဆံုးခဲ့သည္။

    “ဘင္ဂ်မင္ေနတန္ယာဟုက ဒီစက္တင္ဘာမွာ လန္ဒန္လာၿပီး ေဆြးေႏြးမွာပါ။ ႏုိင္ငံတကာဥပေဒေအာက္မွာ ေနတန္ယာဟုကို ယူေကေရာက္တာနဲ႔ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္က အရပ္သား ၂၂၀၀ ေက်ာ္ ေသဆံုးမႈအတြက္ စစ္ရာဇ၀တ္မႈနဲ႔ ဖမ္းဆီးသင့္ပါတယ္” ဟု အဆုိပါ ေတာင္းဆိုမႈ ကမ္ပိန္းတြင္ ေရးသားထားသည္။
    fe2fe18865d84d7e845dbe7be823cbd4_18
    ဒါရီတြင္ ေမြးဖြားၿပီး လက္ရွိတြင္ မန္ခ်က္စတာ၌ ေနထုိင္ေနေသာ ေဆာ့ဖ္၀ဲ ပညာရွင္ ေမာ္ရန္က ၎အေနျဖင့္ ထုိလႈပ္ရွားမႈေၾကာင့္ ရလဒ္ တစ္ခုခုထြက္ရန္ မေမွ်ာ္လင့္ဟုဆုိသည္။ သုိ႔ေသာ္လည္ အစၥေရး၏ ဂါဇာတြင္ စစ္ေရးေဆာင္ရြက္မႈကုိ ထင္ရွားေစခ်င္ေန၏။

    “ယူေကက ႏုိင္ငံေရးသမားေတြက အစၥေရးကို ေထာက္ခံၾကတယ္။ (၀န္ႀကီးခ်ဳပ္) ေဒးဗစ္ ကင္မရြန္းကလည္း အစၥေရးကုိ ေထာက္ခံတယ္။ ၿဗိတိန္အစုိးရကလည္း လက္နက္ေရာင္းခ်ဖုိ႔ အစၥေရးနဲ႔သေဘာတူညီခ်က္သစ္ တစ္ခု ရထားတယ္။ ၿပီးေတာ့ ၿဗိတိန္ရဲ႕လက္နက္ေတြကုိ ဂါဇာအေပၚ က်ဴးလြန္မႈမွာ သံုးမလားဆုိတာကုိလည္း သူတုိ႔ ေသေသခ်ာခ်ာ မေျပာႏုိင္ပါဘူး” ဟု ေမာ္ရန္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    “တုိက္ခုိက္ေနတဲ့ သီတင္းပတ္အတြင္းမွာပဲ သေဘာတူညီခ်က္ကုိ ေဒးဗစ္ ကင္မရြန္းက အတည္ျပဳလုိက္တယ္။ ဒါမ်ိဳးက မျဖစ္သင့္ဘူးဗ်။ လူေတြက ဒါကုိမလုိခ်င္ဘူးဆုိ၊ ဘာ့ေၾကာင့္ အစုိးရက လုပ္ရတာလဲ။ ဒီမွာ ဘယ္သူက ဘယ္သူ႕အတြက္ အလုပ္လုပ္ေနတာလဲ” ဟု ယူေကက အတည္ျပဳခဲ့ေသာ ကန္ေဒၚလာ ၆.၃ သန္းတန္ လက္နက္ေရာင္းခ်ေရး သေဘာတူညီခ်က္ကုိ ရည္ညႊန္း၍ ၎က ထပ္ေလာင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။ အဆုိပါ သေဘာတူညီခ်က္တြင္ ေ၀ဟင္မွ ေျမျပင္ပစ္ မစ္ဆုိင္းဒံုးက်ည္မ်ားလည္း ပါ၀င္ေလသည္။

    ယခုႏွစ္ဇူလုိင္လတြင္ အစၥေရးအေပၚ က်န္ရွိေနသည့္ လက္နက္ေရာင္း၀ယ္ေရး ကန္႔သတ္ခ်က္အားလံုးကုိ ယူေကအစုိးရက ဖယ္ရွားလုိက္သည္။ ယူေက၏ ႏုိင္ငံျခားသုိ႔ လက္နက္ေရာင္းခ်မႈ သတ္မွတ္ခ်က္တြင္ လက္နက္မ်ားကုိ လူ႕အခြင့္အေရးအား ခ်ိဳးေဖာက္ေရး အသံုးျပဳမည္ဟု “ထင္ရွားေသာ အႏၱရာယ္” ရွိေနသည့္ မည္သည့္ေနရာကုိမဆုိ လက္နက္ေရာင္းခ်မႈကုိ ပိတ္ပင္ရမည္ဟု ပါ၀င္သည္။

    အစုိးရက တုန္႔ျပန္မႈျပဳလုပ္ရန္အတြက္ လုိအပ္ေသာ လက္မွအေရအတြက္ ရရွိခဲ့ၿပီး သီတင္းပတ္အနည္းငယ္ ၾကာျမင့္ခဲ့ေသာ္လည္း အစုိးရ၏ တုန္႔ျပန္မႈကုိ ေမာ္ရန္တစ္ေယာက္ ေစာင့္ေနရဆဲျဖစ္သည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း မိမိ၏ အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္မွာ လႊတ္ေတာ္တြင္ ျငင္းခံုရသည့္ ကိစၥတစ္ခု ျဖစ္လာရန္ ျဖစ္သည္ဟု သူကဆုိသည္။ ထုိကိစၥအား ေျဖရွင္းေပးေရး အတြက္ေတာ့ သူက မေမွ်ာ္လင့္။

    “သူတုိ႔က ကမၻာလံုးဆုိင္ရာ တရားစီရင္ေရးစနစ္၊ ကံေကာင္းပါေစ.. ဘာညာ ေလွ်ာက္ေျပာမွာေပါ့ဗ်ာ”

    လန္ဒန္ရွိ အစၥေရးသံ႐ံုးမွ အလ္ဂ်ာဇီးရားသတင္းဌာနသုိ႔ ေပးပို႔ေသာ အီးေမးလ္တြင္ အဆုိပါ ေတာင္းဆိုမႈကုိ “အဓိပၸါယ္မရွိေသာ စတန္႔တစ္ခု” သာ ျဖစ္သည္ဟု ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

    “အစၥေရးနဲ႔ ယူေကအစုိးရတုိ႔ရဲ႕ဆက္ဆံေရးဟာ ဘယ္တုန္းကမွ နီးကပ္မႈ မရွိခဲ့ပါဘူး အျပန္အလွန္ကုန္သြယ္မႈေတြက ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ေတြမွာ ၂ ဆ တုိးလာတယ္။ ပညာေရး၊ သိပၸံနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈဆုိင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ ကလည္း ပံုမွန္တုိးတက္ေနပါတယ္” ဟု အဆုိပါေမးလ္တြင္ ထည့္သြင္းေရးသားထားသည္။

    စစ္ရာဇ၀တ္မႈလား

    Operation Protective Edge (ဂါဇာအား အစၥေရးတုိ႔၏ တုိက္ခုိက္မႈအမည္) ႏွင့္ပတ္သက္၍ စစ္ရာဇ၀တ္မႈ ျပႆနာမ်ားအျဖစ္ အသံထြက္လာျခင္းမွာ ယခုအႀကိမ္သည္ ပထမဆံုးအႀကိမ္မဟုတ္ေတာ့။

    အစၥေရး၏ဗံုးႀကဲမႈၿပီးဆံုးၿပီး သိပ္မၾကာခင္မွာပင္ Amnesty International က “ထုိတုိက္ခုိက္မႈမ်ားမွာ အရပ္သားမ်ားႏွင့္ အရပ္သားမ်ား၏ ပိုင္ဆုိင္မႈမ်ားကုိ တမင္သက္သက္ ပစ္မွတ္ထား ေဆာင္ရြက္ပံုေပၚၿပီး စစ္ရာဇ၀တ္မႈတြင္ အႀကံဳး၀င္သည္” ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    ထုိ႔ျပင္ ပါလက္စတုိင္းျပည္သူမ်ားအေပၚ အစၥေရးတုိ႔၏ လုပ္ရပ္မ်ားကုိ မွတ္တမ္းတင္ထားေသာ အစီရင္ခံစာတစ္ေစာင္ကုိလည္း ထုိအဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

    “အစၥေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြဟာ….. အရပ္သားေတြရဲ႕ အိမ္ေတြကုိ အႀကိမ္ႀကိမ္အခါခါ တုိက္ခုိက္ျခင္း၊ လူသတ္ပြဲနဲ႔မျခား လုပ္ျပျခင္းျဖင့္ စစ္ပြဲ၏ ဥပေဒမ်ားကို ေျပာင္ေျပာင္ တင္းတင္း ခ်ိဳးေဖာက္ခဲ့သည္ ” ဟု Amnesty အဖြဲ႕၏ အေရွ႕အလယ္ပုိင္းႏွင့္ အေျမာက္အာဖရိကဆုိင္ရာ ဒါ႐ုိက္တာ ဖီးလစ္ လူသာက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    “အစၥေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြက အရပ္သားအိမ္ေတြဆီ တုိက္ခုိက္မႈေတြကုိ ဒီအစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားၿပီး ဒါေတြက သတိေပးခ်က္မရတဲ့၊ ထြက္ေျပးဖုိ႔အခြင့္အေရးမရတဲ့ ပါလက္စတုိင္းျပည္သူေတြရဲ႕ အသက္ေတြအေပၚ အေလးမထားမႈကုိ တုန္လႈပ္ဖြယ္ရာ ေတြ႕ရတာလည္းျဖစ္ပါတယ္”

    “လူေနအိမ္ေတြကုိ ထပ္ခါတစ္လဲလဲနဲ႔ မသင့္ေလ်ာ္တဲ့တုိက္ခုိက္မႈေတြက အစၥေရးရဲ႕ လက္ရွိ စစ္ဘက္နည္းလမ္းေတြဟာ သိသိသာသာ အျပစ္အနာအဆာရွိေနၿပီး ႏုိင္ငံတကာ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆုိင္ရာ ဥပေဒရဲ႕ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြနဲ႔လည္း အေျခခံက်က်ကုိ ဆန္႔က်င္ေနပါတယ္” ဟု လူသာက ထပ္ေလာင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။

    အစၥေရး၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ေနတန္ယာဟုကမူ အစၥေရး၏ လုပ္ရပ္မ်ားကုိ ကာကြယ္ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး ကုလသမဂၢအပါအ၀င္ ႏုိင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ ေ၀ဖန္မႈမ်ားကုိ ပယ္ခ်ခဲ့သည္။

    “အစၥေရးဟာ ႏုိင္ငံတကာဥပေဒအရ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ ကာကြယ္တာပါ။ ဒီလုိေျပာတာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ တစ္ႏုိင္ငံတည္း မဟုတ္ပါဘူး” ဟု ၂၀၁၄ ခုႏွစ္က ျပည္သူအား ေျပာၾကားေသာ မိန္႔ခြန္း၌ ထည့္သြင္းေျပာဆုိခဲ့သည္။

    အဆုိပါအသနားခံစာ၏ တရား၀င္မႈကလြဲလွ်င္ အမွန္တစ္ကယ္ အရာေရာက္သည့္ ရလဒ္မ်ိဳး ထြက္လာႏုိင္သည့္ အလားအလာမရွိ။

    ယူေက၏ ႏုိင္ငံျခားေရးႏွင့္ ဓနသဟာယေရးရာ ႐ံုးမွ အလ္ဂ်ာဇီးရားသုိ႔ ေျပာၾကားရာတြင္ ႏုိင္ငံတကာ ဥပေဒေအာက္၌ မိမိႏုိင္ငံသုိ႔ လာေရာက္လည္ပတ္ေသာ ႏုိင္ငံျခား တုိင္းျပည္အစုိးရ၏ အႀကီးအကဲတစ္ဦးမွာ ဥပေဒေရးရာ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားႏွင့္ ကင္းလြတ္ခြင့္ရွိၿပီး ဖမ္းဆီး ထိန္းသိမ္း၍ မရဟု ဆုိသည္။

    သို႔ေသာ္လည္း အဓိကအခ်က္က အစုိးရ၏ အေရးယူမႈမ်ား မဟုတ္ဘဲ၊ ျပည္သူမ်ား၏ တုံ႔ျပန္မႈသာ ျဖစ္ေလသည္။

    “လက္မွတ္တစ္ေသာင္းေလာက္ထက္ပုိၿပီး ကၽြန္ေတာ္ မမွန္းခဲ့ပါဘူး။ ဒီကိစၥေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး မီးေမာင္းထုိးျပခ်င္႐ံုေလာက္ပါပဲ။ ဒါႀကီးကုိ လစ္လ်ဴမ႐ႈေစခ်င္ပါဘူး”

    Source: Al Jazeera

  • “အၾကမ္းဖက္မႈ” စကားလံုးဟာ မြတ္စလင္ေတြ အတြက္ပဲလား

    “အၾကမ္းဖက္မႈ” စကားလံုးဟာ မြတ္စလင္ေတြ အတြက္ပဲလား

    ဇူလိုင္ ၈ ၊ ၂၀၁၅
    M-Media
    .feaabb83-e601-4260-b8f2-aaa49de726d2
    – “ကၽြန္ေတာ္တုိ႔တုိင္းျပည္ရဲ႕ အၾကမ္းဖက္သမုိင္းကုိ ဒီေလာက္ ေၾကာက္စရာ ပဲတင့္ထပ္ခဲ့ေပမယ့္ ခ်ာလ္စတန္ ေသနတ္ပစ္မႈကုိ “အၾကမ္းဖက္မႈ” အျဖစ္ သတ္မွတ္ဖုိ႔ မီဒီယာ ဌာနေတြက တြန္႔ဆုတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အေမရိကန္စတုိင္ အၾကမ္းဖက္၀ါဒ ဆုိတာ ႏုိင္ငံေရးအာဏာမွာ ပထမဆံုး အစိတ္အပုိင္း တစ္ခု ျဖစ္လာတဲ့ လြတ္ေျမာက္ခါစ လူမည္းေတြရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈနဲ႔ လြတ္လပ္မႈကုိ ကန္႔သတ္ဖုိ႔ကေန အစျပဳတာျဖစ္ပါတယ္” လုိ႔ နယူးေယာက္တုိမ္းစ္သတင္းစာရဲ႕ ေဆာင္းပါးရွင္ ဘရစ္ဘန္းနက္က ေရးသားခဲ့ပါတယ္။
    .
    ဘန္းနက္ဟာ ခ်ာလ္စတန္က သမုိင္း၀င္ခရစ္ယာန္ ဘုရားေက်ာင္းမွာ လူမည္း ၉ ဦးအသတ္ခံလုိက္ရတာကုိ “အၾကမ္းဖက္မႈ” လုပ္ရပ္အျဖစ္ ဘာ့ေၾကာင့္ မျဖစ္မေန သတ္မွတ္ ရမယ္ဆုိတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေစာဒကတက္ခဲ့တဲ့ မေရတြက္ႏုိင္တဲ့ ေ၀ဖန္ ဆန္းစစ္သူ၊ ေဆာင္းပါးရွင္ေတြထဲက တစ္ဦးလည္းျဖစ္ပါတယ္။

    နယူးေယာက္တုိင္းမ္စ္က ေဆာင္းပါး တစ္ခုမွာ ခ်ားလ္စ္ အမ္ ဘလုိးဆုိသူ ေဆာင္းပါးရွင္ကလည္း အဲဒီလူသတ္မႈအတြက္ ၀န္ခံခဲ့တဲ့ လူသတ္သမားကုိ ရည္ညႊန္းၿပီး ဒီလုိေရးပါတယ္။

    “(ဒုိင္လန္) ႐ုဖ္ဟာ လူမ်ိဳးေရးအမုန္းတရားနဲ႔ အစြန္းေရာက္သြားတဲ့ လူငယ္တစ္ေယာက္ျဖစ္ၿပီး လူမ်ိဳးေရးစစ္ပြဲ ျဖစ္ေစခ်င္တဲ့၊ ကနဦးပစ္ခတ္မႈမွာ လူ ၉ ေယာက္ကုိ တစ္ၿပိဳင္တည္း သတ္ခဲ့တဲ့သူ တစ္ေယာက္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ အၾကမ္းဖက္၀ါဒ မဟုတ္ဘူးဆုိရင္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဟာ ဒီစကားလံုးကုိ အဓိပၸါယ္ျပန္ဖြင့္ဖုိ႔ လုိပါတယ္”

    ဂ်ီလာနီ ေကာ့ဘ္ ဆုိသူက “၁၈၇၁ Ku Klux Klan အက္ဥပေဒက အေမရိကန္ရဲ႕ အၾကမ္းဖက္၀ါဒ တုိက္ဖ်တ္ေရး ဥပေဒဟာ ဥပေဒဆုိင္ရာ အေျခခံ အေၾကာင္းအရင္းေတြရွိၿပီး၊ ဒါေတြက လူမည္းေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးနဲ႔စပ္လ်ဥ္းၿပီး ဖက္ဒရယ္ဥပေဒကုိ မေလးစားမလုိက္နာမႈအတြက္ Klan အဖြဲ႕၀င္ေတြကုိ တရားစြဲဆုိဖုိ႔ သမၼတ အူလစ္ဆက္ အက္စ္ ဂရန္႔ကုိ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ လုပ္ပုိင္ခြင့္ေပးထားတယ္” လုိ႔ ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။

    ထင္ရွားသည့္ အေထာက္အထားမ်ား
    ————————————
    ေနာက္ထပ္ ပုိၿပီးသက္ဆုိင္တဲ့ အခ်က္တစ္ခုက မၾကာေသးမီက ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့အစီရင္ခံစာ တစ္ခုမွာ “၉/၁၁ တုိက္ခုိက္မႈၿပီး ကတည္းက လူျဖဴလူမ်ိဳးႀကီး၀ါဒီေတြ၊ တယူသန္ အစုိးရဆန္႔က်င္သူေတြနဲ႔ အျခား မြတ္စလင္မဟုတ္တဲ့ အစြန္းေရာက္ေတြရဲ႕ သတ္ျဖတ္မႈေၾကာင့္ ေသဆံုး ရသူေတြဟာ အစြန္းေရာက္ မြတ္စလင္ေတြထက္ ၂ ဆနီးနီးေလာက္ ရွိတယ္” ဆုိတဲ့ အခ်က္ပါပဲ။

    ဒါေတာင္ အခ်က္အလက္ တစ္ခုအရ ၁၉၈၀ ေနာက္ပုိင္း အေမရိကန္ဟာ မြတ္စလင္ႏုိင္ငံ ၁၄ ႏုိင္ငံထက္ မနည္း က်ဴးေက်ာ္၊ သိမ္းပုိက္၊ ဗံုးႀကဲခဲ့ၿပီး လူသိန္းနဲ႔ခ်ီ ေသဆံုးခဲ့ရတာ၊ သန္းနဲ႔ခ်ီ ဒုကၡသည္ဘ၀ ေရာက္ခဲ့ရတာေတြ ထည့္မတြက္ထားပါဘူး။ အေမရိကန္က အားေပး အားေျမႇာက္ျပဳထားၿပီး လက္နက္တပ္ဆင္ေပးထားတဲ့ အစၥေရးက မေရမတြက္ႏုိင္တဲ့ ပါလက္စတုိင္းေတြ (မြတ္စလင္နဲ႔ မြတ္စလင္ မဟုတ္သူေတြ) ကုိ သတ္ျဖတ္ပစ္တာ၊ အိမ္ယာမဲ့ ဒုကၡသည္ဘ၀ေရာက္ေအာင္ လုပ္ပစ္တာေတြလည္း မပါေသးပါဘူး။

    ဒီလုိ ထင္ရွားတဲ့ အေထာက္အထားေတြ ရွိေနတာေတာင္ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ဥပေဒစုိးမုိးေရး တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ ထိပ္တန္းဂ်ာနယ္လစ္ေတြကက ဒီလုိ စက္ဆုပ္စရာေကာင္းတဲ့ ရာဇ၀တ္မႈကုိ အၾကမ္းဖက္လုပ္ရပ္အျဖစ္ ဘာ့ေၾကာင့္ မသတ္မွတ္ၾကတာလဲ?

    မြတ္စလင္ တစ္ေယာက္က က်ဴးလြန္တဲ့ ဒီလုိ လုပ္ရပ္မ်ိဳးကုိ အနည္းဆံုးအေထာက္အထားေတြနဲ႔ “အၾကမ္းဖက္လုပ္ရပ္” အျဖစ္၊ အာဖရိကန္-အေမရိကန္ေတြ က်ဴးလြန္တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြကုိ “လူဆုိးဂုိးဏ္နဲ႔ ဆက္စပ္တဲ့” လုပ္ရပ္အျဖစ္ အဲဒီအုပ္စုေတြကပဲ သတ္မွတ္ေနၾကတာေရာ မရွက္ၾကဘူးလား။

    စာေရးဆရာ ဖိလစ္ဘန္႔ကေတာ့ ဘာ့ေၾကာင့္ ႐ုဖ္ကုိ အၾကမ္းဖက္သမားအျဖစ္ မေခၚႏုိင္တာလဲဆုိတာကုိ ၀ါရွင္တန္ပုိ႔စ္မွာ ရွင္းခဲ့ပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ “လူျဖဴ” တစ္ေယာက္ ျဖစ္ေနလုိ႔ပါတဲ့။

    “အေမရိကန္အမ်ားစုက လူျဖဴေတြပါ။ ၿပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔က လူျဖဴေတြကုိ ကၽြန္ေတာ့္တုိ႔ ကုိယ္တုိင္လုိပဲ ျမင္ၾကပါတယ္။ ဒုိင္လန္႐ုဖ္ကုိ ကၽြန္ေတာ္ၾကည့္တဲ့အခါ သူ႕အရြယ္ လူျဖဴအမ်ိဳးသား တစ္ေယာက္ျဖစ္ရတာ၊ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ ဆယ္ေက်ာ္သက္ဘ၀နဲ႔၊ အဲဒီတုန္းက ခက္ခဲတဲ့အခ်ိန္မွာ ထိတ္လန္႔ဖြယ္ ေဒါသေတြ ခံစားရတာကုိ ျပန္ေျပာင္းသတိရပါတယ္။ ဒ့ါေၾကာင့္(လႊတ္ေတာ္အမတ္ လင္ေဆး) ဂေရဟန္က ႐ုဖ္ကုိ ထူးဆန္းတဲ့ နာမည္နဲ႔ အၾကမ္းဖက္သမား တစ္ေယာက္အျဖစ္ သူမျမင္ပါဘူး။ သူ႕တူမရဲ႕ အဂၤလိပ္စာအတန္းက ခ်ာတိတ္ တစ္ေယာက္အျဖစ္ပဲ သမန္ကာလွ်ံကာ ျမင္ပါတယ္”

    မြတ္စလင္ေတြအတြက္သာ
    ————————–
    ဘန္႔က အခ်က္တစ္ခ်က္ကုိ ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။ “အၾကမ္းဖက္၀ါဒ” ဆုိတဲ့စကားလံုးဟာ မြတ္စလင္ျဖစ္ျခင္းဆုိတာနဲ႔ လံုး၀ကုိ အဓိပၸါယ္သြားတူေနတာမ်ိဳး (ရာဇ၀တ္မႈေတြကို က်ဴးလြန္တဲ့ သူတင္မဟုတ္ဘဲ မြတ္စလင္အကုန္လံုးကုိ ဆုိလုိတာမ်ိဳး) ျဖစ္လာၿပီး၊ ဒီအသံုးႏႈန္းကုိ လူျဖဴေတြအတြက္သံုးတဲ့ အခါ အေမရိကန္ (နဲ႔ အစၥေရး) ႏုိင္ငံေရး ယဥ္ေက်းမႈရဲ႕ အဘိဓာန္ျပဳစုမႈ တစ္ခုလံုးကုိ ၿဖိဳဖ်က္လုိက္တာပဲလုိ႔ သူ႕ရဲ႕ ေဆာင္းပါးမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

    ဂ်ဴးအၾကမ္းဖက္သမား တစ္ေယာက္က ေဟဘရြန္ ဒါမွမဟုတ္ ပါလက္စတုိင္းရဲ႕ ဘယ္ေနရာမွမဆုိ ေသာင္းက်န္းတာ၊ ေကသံုးလံုးဂုိဏ္းကို အားက်တဲ့ အေမရိကန္တစ္ေယာက္က  ခ်ာလ္စတန္ ဒါမွမဟုတ္ အေမရိကန္ရဲ႕ ဘယ္ေနရာမွာမဆုိ ရက္ရက္စက္စက္ သတ္ပစ္တဲ့ အခ်ိန္တုိင္းမွာ ဒီႏုိင္ငံေရး အဘိဓာန္ျပဳမႈရဲ႕ အေျခခံအုတ္ျမစ္ကုိ တုန္ခါသြားေစပါတယ္။

    လူျဖဴအေမရိကန္ေတြ အတြက္ ႐ုဖ္ရဲ႕လုပ္ရပ္ကုိ အၾကမ္းဖက္၀ါဒ အျဖစ္ သတ္မွတ္လုိက္ျခင္းက အာဖရိကန္-အေမရိကန္ေတြ၊ အာရွသားေတြ၊ လာတီႏုိေတြ ဒါမွမဟုတ္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ ေနာက္ခံေတြကလာတဲ့ မြတ္စလင္ေတြအေပၚမွာ သူတုိ႔ သမုိင္းနဲ႔ခ်ီၿပီး က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈ အစစ္အမွန္ကုိ လက္ခံရာလည္း ေရာက္သြားပါလိမ့္မယ္။

    ဒါက ဘာကုိျပသလဲဆုိေတာ့ ဌာေန အေမရိကန္ေတြရဲ႕ေဒသမွာ ေစာေစာပုိင္း အေျခခ်ခဲ့ၾကတဲ့ လူျဖဴေတြကေန ဆင္းသက္လာတဲ့ အေမရိကန္ အခ်ိဳ႕မွာရွိတဲ့ လူမ်ိဳးျခားေၾကာက္ေရာဂါ ႀကိဳ႕တုိ႔ႀကဲတဲကုိ ျပေနပါတယ္။ ကၽြန္ေခတ္ကေန အခုအခ်ိန္အထိ သူတုိ႔ၾကားက ဘယ္သူ႕ကုိမဆုိ ေစ်းေပါတဲ့ အလုပ္သမားတစ္ေယာက္၊ ကၽြန္တစ္ေယာက္၊ လူမ်ိဳးျခားတစ္ေယာက္၊ ဒါမွမဟုတ္ အၾကမ္းဖက္သမား တစ္ေယာက္အျဖစ္ ျမင္ၾကတာပါပဲ။

    စိတ္ထဲက သမုိင္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ ဒီအေျခအေနနဲ႔ အတူ လူေတြက ဂီယာရ္ ၀ုိင္းလ္ဒါး၊ ပါမယ္လာ ဂီလာ၊ ဘီလ္ မာဟာရ္၊ ဒါမွမဟုတ္ ဆမ္ဟားရစ္တုိ႔ရဲ႕ မ်က္ႏွာကုိ ၾကည့္တဲ့အခါ ၿပီးေတာ့ အာဖရိကန္-အေမရိကန္ေတြကေန လာတီႏုိေတြ၊ အာရွသားေတြ၊ မြတ္စလင္ေတြအထိ သူတုိ႔အားလံုးအေပၚမွာ လူျဖဴေတြရဲ႕ သေဘာထားေတြကေန ထြက္ေပၚလာတဲ့ အယူသည္းမႈကုိ ျမင္ရတဲ့အခါ “အၾကမ္းဖက္၀ါဒ” ဆုိတဲ့ ဒီ တရားမဲ့တဲ့ အသံုးအႏႈန္းဟာ အေမရိကန္နဲ႔ အစၥေရးက လူျဖဴလူမ်ိဳးႀကီး၀ါဒီေတြက အၾကမ္းဖက္မႈ ပံုစံအားလံုးကုိ ျပတ္ျပတ္သားသား ႐ႈတ္ခ်ဖုိ႔မဟုတ္ဘဲ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈကုိ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာခုခံျခင္းကုိ ဂုဏ္သိကၡာခ်ဖုိ႔ ေဖာ္ေဆာင္ထားတဲ့ လူမ်ိဳးေရးခြဲျခားတဲ့ စကားလံုးျဖစ္တယ္ဆုိတာ ထင္ရွားလာပါေတာ့တယ္။

    သိမ္းႀကံဳး႐ုိက္သည့္ စကားလံုး
    ——————————-
    ခ်ာလ္စတန္ အစုလုိက္ အၿပံဳလုိက္ သတ္ျဖတ္မႈအတြက္ အာဖရိကန္-အေမရိကန္ေတြက ၀မ္းနည္းပူေဆြးေနၾကတုန္းမွာပဲ တူနီးရွား၊ ျပင္သစ္နဲ႔ ကူ၀ိတ္ႏုိင္ငံ တုိ႔မွာ မၾကာေသးမီက ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြကုိ ေဖာ္ျပရာမွာ အၾကမ္းဖက္၀ါဒဆုိတဲ့ စကားလံုးဟာ ျပန္ၿပီး သံသရာလည္လာခဲ့ပါတယ္။

    ဒါဟာ “အၾကမ္းဖက္၀ါဒ” ဆုိတဲ့ အသံုးအႏႈန္းကုိ မြတ္စလင္ေတြအတြက္ ၿပီးေတာ့ မြတ္စလင္သီးသန္႔ အတြက္ အသံုးခ်တယ္ ဆုိတဲ့ ေနာက္ထပ္ သက္ေသပါပဲ။

    အၾကမ္းဖက္၀ါဒနဲ႔ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈေတြ၊ ဒီေန႔အျဖစ္အပ်က္ေတြအတြက္ အစၥလာမ္နဲ႔ မြတ္စလင္ေတြဟာ ဘယ္လုိ တင္စားေျပာဆုိစရာ ျဖစ္လာသလဲဆုိတာ ကၽြန္ေတာ္ ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ အေတြးအျမင္တိုးတက္တဲ့ အေနာက္ႏုိင္ငံသား အမ်ားစုကေတာင္မွ “ဂ်ီဟတ္” “ဂ်ီဟတ္၀ါဒီ” ဒါမွမဟုတ္ “ဖသ္၀ါ” စတဲ့ စကားလံုးေတြကို အသံုးျပဳၾကပါတယ္။ သူတုိ႔နဲ႔ ဘာသာ၊ လူမ်ိဳးတူတဲ့သူေတြ (ခရစ္ယာန္ ဒါမွမဟုတ္ ဂ်ဴးေတြ) အတြက္ သူတုိ႔ရဲ႕ ကုိယ္ပုိင္အၾကမ္းဖက္ လုပ္ရပ္ေတြကုိ တံဆိပ္ကပ္ဖုိ႔ၾကေတာ့ အဂၤလိပ္ ဒါမွမဟုတ္ ဥေရာပဘာသာ စကားေတြမွာ အျခားစကားလံုး မရွိေတာ့သလုိ “အယူသည္းသူ” လုိ႔သာ ရည္ညႊန္းခ်င္ၾကပါတယ္။

    ဒါေပမယ့္ ဒီ “အၾကမ္းဖက္၀ါဒ” ဆုိတဲ့ အသံုးအႏႈန္းနဲ႔ စုိးရိမ္စရာ အေကာင္းဆံုး ျပႆနာက ဒါဟာ သိမ္းက်ံဳး႐ုိက္တဲ့ စကားလံုး ျဖစ္လာ တာပါပဲ။ အေၾကာင္းအရင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔အတူ လူမႈေရးဆုိင္ရာ အားနည္းမႈေတြကုိ သိမ္းႀကံဳး႐ုိက္မယ္။ ၿပီးေတာ့ အဲဒါေတြအားလံုးကုိ အစၥလာမ္အမည္ခံတဲ့ လုပ္ရပ္ေတြနဲ႔ မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ လုပ္ရပ္ေတြေအာက္မွာ သြားၿပီး ထည့္ေတာ့တာပါပဲ။

    ကူ၀ိတ္၊ ျပင္သစ္နဲ႔ တူနီးရွားႏုိင္ငံေတြက အျဖစ္အပ်က္ ၃ ခုမွာ က်ဴးလြန္တဲ့သူ မတူညီတဲ့အေၾကာင္းအရင္းေတြ၊ တစ္ေယာက္ ခ်င္းစီရဲ႕ ျပည္တြင္း အျဖစ္အပ်က္ေတြရဲ႕ သက္ဆုိင္ရဲ႕ လႈံ႕ေဆာ္မႈေတြ ရွိခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ “အၾကမ္းဖက္၀ါဒ” ဆုိတဲ့ စကားလံုးဟာ ဒီ အၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္လာတဲ့ အေျခခံအေၾကာင္းအရင္းတုိင္းကို နားလည္ေအာင္လုပ္ဖုိ႔ကုိ တားဆီး ဟန္႔တားလုိက္ၿပီး မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ ၀မ္းတြင္း သေႏၶကကုိ ဒီလုိလုပ္တာပါလားဆုိၿပီး သတ္မွတ္မႈကုိ ျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္။

    **Aljazeera တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည့္ ေဆာင္းပါးရွင္ Hamid Dabashi ၏ “Terrorism: For Muslim crimes only?” ေခါင္းစဥ္ႏွင့္ ေဆာင္းပါးအား ေလးေမာင္ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆိုသည္။

  • ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ျဖစ္ပြားေနေသာ ဘာသာေရးအသြင္ေဆာင္ အၾကမ္းဖက္မႈအားေျဖရွင္းျခင္း

    ႏိုဝင္ဘာ- ၂၂ ၂၀၁၃
    M-Media
    ေဆာင္းပါးရွင္ – Nehginpao Kipgen
    ဘာသာျပန္ – O’Laie Manzu

    11 from 11
    ဓါတ္ပံုအညႊန္း- ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ေမလ ၂၈ ရက္ေန႔တြင္ ရွမ္းျပည္နယ္ လားရိႈးျမိဳ႕မွ မြတ္စလင္မ္ ေနအိမ္မ်ား၊ ဆိုင္ခန္းမ်ားကို အၾကမ္းဖက္ မီးရိႈ႕ဖ်က္ဆီးေနသည့္ ျမင္ကြင္း (Photo-AP)

    ၂၀၁၂ ခုႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံအေနာက္ပိုင္း ရခိုင္ျပည္နယ္ မွာျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ဘာသာေရးပဋိပကၡဟာ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ အလယ္ပိုင္းမွာ မြတ္စလင္နဲ႔ ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြအၾကား ပိုမိုၾကီးဆိုးရြားတဲ့ ပဋိပကၡၾကီး အသြင္ကူးေျပာင္းသြားခဲ့ပါတယ္။

    ဒီအၾကမ္းဖက္မႈၾကီးေၾကာင့္ လူေပါင္း ၂၀၀ ေက်ာ္ ေသဆံုးခဲ့ရျပီး ၁၄၀၀၀၀ ေက်ာ္အိုမဲ့အိမ္မဲ့ျဖစ္ခဲ့ရပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ဒီမိုကေရစီအသြင္ ကူးေျပာင္းလာေနျပီဆိုေပမယ့္ ဒီလူ႕အသိုင္းအဝိုင္းၾကီး ႏွစ္ခုအၾကားမွာ ရွိေနတဲ့ တင္းမာမႈၾကီးကေတာ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အသိုင္းအဝုိင္း အၾကား စိုးရိမ္စရာေတြျဖစ္ေနပါေတာ့တယ္။

    ေနာက္ဆံုးထင္ေပၚေစတဲ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ စိုးရိမ္မႈကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကို မေမၽွာ္လင့္ဘဲ လာေရာက္လည္ပတ္ခဲ့တဲ့ ၄၂ ဦးေျမာက္ အေမရိကန္ သမၼတေဟာင္း ေဘကလင္တန္ (Bill Clinton) ရဲ႕ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ Myanmar Peace Center မွာေျပာၾကားခဲ့တဲ့ မိန္႔ခြန္းအေပၚမွာ ထင္ဟပ္ေနတာကိုေတြ႕ရပါတယ္။

    ကလင္တန္ဟာ ႏိုင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲအတြက္ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရရဲ႕လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြက “မွတ္ေက်ာက္တင္ရေလာက္ေအာင္” ပါဘဲလို႔ ခ်ီးမြန္းခဲ့ေပမယ့္ ႏိုင္ငံအတြင္းမွာ ဘာသာေရးပဋိပကၡေတြ ခ်ဳပ္ျငိမ္းေစဖို႔အတြက္ တိုက္တြန္းႏိုးေဆာ္ သြားခဲ့ပါတယ္။

    “သတင္းေကာင္းတိုင္းကို တကမၻာလံုးက ခ်ီးက်ဴးၾကသလို ဘာသာေရးပဋိပကၡေတြ အေၾကာင္း လူေတြ ဖတ္ရႈၾကရတဲ့ အခ်ိန္တိုင္းမွာလည္း ေအာ့ႏွလံုးဆန္ၾကပါတယ္။ … ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ မတူညီမႈေတြအေပၚမွာ လူေတြက အခ်င္းခ်င္း သတ္ၾကျဖတ္ၾကတယ္၊ တိုက္ခိုက္ေနၾကတယ္။ ဒါကို တကမၻာလံုးမွာရွိတဲ့ လူေတြက ေတာ္ေတာ္ေလးကို စိတ္ပ်က္ေနလို႔ပါဘဲ” လို႔ ႏိုင္ငံေရး၊ လူမႈေရး၊ ဘာသာေရး ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေရာပြန္းေနတဲ့ ပရိသတ္ၾကီးကို ကလင္တန္ကေျပာခဲ့ပါတယ္။

    ကလင္တန္ဟာ သူ႔ရဲ႕ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းျဖစ္တဲ့ ကလင္တန္ေဖာင္ေဒးရွင္းႏွင့္ အတူ ျမန္မာႏိုင္ငံကိုလာေရာက္ လည္ပတ္ခဲ့တာျဖစ္ျပီး သမၼတ ဦးသိန္းစိန္၊ လြတ္ေတာ္ဥကၠဌ ဦးေရႊမန္း နဲ႔ အတိုက္အခံေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည့္တို႔နဲ႔ ေတြ႕ဆံုခဲ့ပါတယ္။

    ကလင္တန္ ျမန္မာႏိုင္ငံကိုေရာက္တဲ့အခ်ိန္နဲ႔ သူေျပာတဲ့ကိစၥေတြမွာ အေရးၾကီးတဲ့အခ်က္ သံုးခ်က္ရွိပါတယ္။ ပထမတစ္ခ်က္ကေတာ့ ကလင္တန္ ဟာ သူရဲ႕ သမၼတျဖစ္စဥ္သက္တမ္း ႏွစ္ၾကိမ္ျဖစ္တဲ့ ၁၉၉၃ ကေန ၂၀၀၁ ၾကားကာလမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ စစ္အာဏာရွင္အေပၚမွာ အေမရိကန္စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔မႈကို ၾကီးမွဴးခဲ့သူျဖစ္ျပီး အခုအခါမွာေတာ့ ပထမဆံုး ျမန္မာႏိုင္ငံကို လာေရာက္လည္ပတ္တာျဖစ္ပါတယ္။

    ဒုတိယအခ်က္ကေတာ့ ကလင္တန္ လည္ပတ္တဲ့အခ်ိန္ဟာ ဥေရာပသမဂၢရဲ႕ ႏိုင္ငံျခားဆက္ဆံေရးေပၚလစီဦးစီခ်ဳပ္္ ကက္သရင္း အရွ္တန္ (Catherine Ashton) ဦးေဆာင္တဲ့ အီးယူ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ၊ ဥေရာပ ေကာ္မရွင္နာေတြ၊ ပါလီမန္ အမတ္ေတြ၊ စီးပြားေရးသမားေတြနဲ႔ လူမႈအေျချပဳ အဖြဲ႕အစည္းဝင္ေတြ (ႏိုဝင္ဘာ ၁၃ ရက္မွ ၁၅ ရက္ေန႔အတြင္း) လာေရာက္လည္ပတ္တဲ့ သံုးရက္ ခရီးစဥ္နဲ႔ တိုက္ဆိုင္ေနပါတယ္။

    ကလင္တန္ခရီးစဥ္နဲ႔ အေရးအၾကီးဆံုးေသာ တိုက္ဆိုင္မႈလိုဆိုႏိုင္တဲ့ တတိယတိုက္ဆိုင္မႈကေတာ့ အစၥလာမ္မစ္ ပူးေပါင္းေရးအဖြဲ႕ (အိုအိုင္စီ) ကိုယ္စားလွယ္ေတြ လာေရာက္လည္ပတ္တဲ့ အခ်ိန္နဲ႔လည္း အခ်ိန္ကိုက္ေနပါတယ္။ အိုင္အိုင္စီ ခရီးစဥ္မွာေတာ့ အိုအိုင္စီ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး အက္ခ္မယ္လက္ဒင္န္ အီဆာႏိုဂ္လူ (Ekmeledin Ihsanoglu) ဦးေဆာင္ျပီး အခ်ိဳ႔ေသာ မြတ္စလင္လူမ်ားစုေနထိုင္တဲ ့ႏိုင္ငံေတြျဖစ္တဲ့ အင္ဒိုနီးရွား၊ မေလးရွား၊ တူရကီ၊ ေဆာ္ဒီအာေရးဗီးယား၊ အီဂ်စ္၊ ဂ်ဘူတီ နဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံမွ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ပါဝင္ပါတယ္။

    အိုအိုင္စီလာေရာက္လည္ပတ္တဲ့ ခရီးစဥ္ရဲ႕ အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြနဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ေတြ အၾကား ဆက္လက္ က်န္ရစ္ေနေသးတဲ့ တင္းမာမႈေတြရဲ႕ အေျခအေနေတြကို စမ္းစစ္ေလ့လာဖို႔ျဖစ္ေပမယ့္ ဘုန္းၾကီးေတြဦးေဆာင္တဲ့ ဗုဒၶဘာသာဝင္ ဆႏၵျပသူေတြကေတာ့ အိုအိုင္စီဟာ ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ေတြအတြက္ တစ္ဖက္သတ္ ရပ္တည္တယ္လို႔ စြပ္စြဲၾကျပီး အိုအိုင္စီလာေရာက္ လည္ပတ္ခဲ့စဥ္မွာ ဆႏၵျပခဲ့ၾကပါတယ္။

    အိုအိုင္စီဟာ ျမန္မာ့ျပည္တြင္းေရးကို ဝင္ေရာက္ စြက္ဖက္တယ္၊ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္မွ ဖံုးဖိထားတဲ့ ၁၉၈၂ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒကို ျပင္ဆင္ဖို႔အတြက္ ၾသဇာ လႊမ္းဖို႔ၾကိဳးစားေနတယ္လို႔ ဗုဒၶဘာသာဝင္ ဆႏၵျပသူေတြက စြပ္စြဲခဲ့ၾကပါတယ္။

    ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ေအာက္တိုဘာလမွာေတာ့ ျမန္မာအစိုးရဟာ အိုအိုင္စီအဖြဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အျမဲတမ္းရံုးဖြင့္လွစ္ျပီး ဘာသာေရး ပဋိပကၡေတြေၾကာင့္ ဒုကၡေရာက္ၾကရသူေတြကို လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားတဲ့  အကူအညီေတြေပးဖို႔ ႏွစ္ဖက္သေဘာတူ လက္မွတ္ေရးထိုးခ့ဲျပီးေနာက္မွာ [အိုအိုင္စီ ရံုးဖြင့္ခြင့္ သေဘာတူညီခ်က္ကို] ျပန္လည္ျငင္းဆိုခဲ့ျပန္ပါတယ္။

    ဒီျပႆနာၾကီးဟာ အလြယ္တကူနဲ႔ ခ်က္ခ်င္းဆိုသလို ေျဖရွင္းႏိုင္မွာ မဟုတ္ေပမယ့္ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ကေတာ့ ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြနဲ႔ မြတ္စလင္ေတြအၾကား ခင္မင္ရင္းနီးစြာနဲ႔ ျငိမ္းခ်မ္းစြာ အတူယွဥ္တြဲေနႏိုင္မယ့္ နည္းလမ္းတိုင္းကို ဆက္လက္ရွာေဖြေနရမွာျဖစ္ပါတယ္။

    တမူထားျခားတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ ျပႆနာကို ေရရွည္ေျဖရွင္းခ်က္ေတြျပဳလုပ္တိုင္း ဒီျပႆနာရဲ႕ အရင္းအျမစ္ကို ကိုင္တြယ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံအတြင္းမွာ တျခားလူနည္းစု ေတြကေတာ့ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ေတြ၊ ဖယ္ဒရယ္မူေတြကို ေျပာဆိုေနခ်ိန္မွာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကေတာ့ (Identity Crisis) နဲ႔ရင္ဆိုင္ေနၾကရပါတယ္။

    ျမန္မာအစိုးရဟာ ရိုဟင္ဂ်ာျပႆနာကို အေႏွးနဲ႔အျမန္ ဆိုသလို တခ်ိန္ခ်ိန္မွာေတာ့ ေျဖရွင္းေပးရပါလိမ့္မယ္။ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားတဲ့ အကူအညီေတြဟာ လူေတြလက္တေလာ ၾကံဳေတြ႕ေနရတဲ့ အခက္အခဲကို ေျဖရွင္းေပးႏိုင္မယ့္ ေရတိုေျဖရွင္းခ်က္ သာျဖစ္ျပီး ျပႆနာေတြေျပလည္သြားဖို႔အတြက္ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးအရအေျဖရွာဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။

    ႏိုင္ငံေရးအရ အေျဖရွာတယ္ဆိုေပမယ့္ အုပ္စုတစ္ခု ကို တျခားအုပ္စုတစ္ခုထက္ပိုျပီး ဦးစားေပးတာမ်ိဳးကိုေတာ့ မဆိုလိုပါဘူး။ (Consociational Democracy) စနစ္ဟာ အေျဖရွာေပးႏိုင္မယ့္ နည္းစနစ္တစ္ခုျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ဒီနည္းစနစ္ဟာ လူမႈအုပ္စု အသီသီးက ၾသဇာ အရိွန္အဝါရွိသူေတြ (elites) ကို အက်ိဳးတူ (common interest) အတြက္ အတူတကြ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မယ့္ အခြင့္အလမ္းေတြ ဖြင့္ေပးတဲ့ ႏိုင္ငံေရးလမ္းေၾကာင္းတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။

    လူေတြဟာ တစ္ဖက္နဲ႔တစ္ဖက္ သြင္ျပင္လကၡဏာသက္မွတ္မႈေတြ၊ ယဥ္ေက်းမႈေတြကို တန္ဖိုးမထား မေလးစား သမၽွကာလပတ္လံုး တင္းမာမႈေတြကေတာ့ ဆက္လည္းတည္ရွိေနမွာပါဘဲ။ ဒီကိစၥမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္အစိုးရနဲ႔ ျပည္ေထာင္စု အစိုးရ ႏွစ္ရပ္လံုးဟာ ႏွစ္ဖက္လံုးမွာ ရွိေနတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြကို ေခၚေဆာင္ျပီး ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရး အစီအစဥ္ေတြကို ညိွႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

    အကယ္လို႔ျမန္မာအစိုးရဟာ အျခားေနရာေတြကေန အကူအညီေတြ လိုအပ္တယ္ဆိုရင္လည္း အခ်ိန္ဆြဲမေနသင့္ပါဘူး။ ျပႆနာ သေဘာသဘာဝ [ဆိုးရြားတာက] တစ္ေၾကာင္း၊ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အသိုင္းအဝိုင္းက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ေအာင္ျမင္စြာနဲ႔ ကူးေျပာင္းတာကို ျမင္ခ်င္တဲ့ စိတ္ဝင္စားမႈေတြရွိေနတာက တစ္ေၾကာင္း ျဖစ္တဲ့အတြက္ အျခားေနရာက ဒီအခက္အခဲၾကီးကို ဝိုင္းဝန္း ကူညီေျဖရွင္းေပးလိုစိတ္ရွိၾကပါလိမ့္မယ္။

    တခ်ိန္တည္းမွာလည္း ဒီအသိုင္းအဝိုင္း ႏွစ္ခုအၾကား မလိုမုန္းတီးမူေတြ ပိုမိုေတာက္ေလာင္မႈေတြျဖစ္ေစမယ့္ လုပ္ရပ္ေတြ သို႔မဟုတ္ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြကို မလုပ္မိဖို႔ အိုအိုင္စီနဲ႔ မြတ္စလင္လူမ်ားစုေနထိုင္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြက သတိမူၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရက အၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္ပြားတဲ ့ေနရာေတြကိုသြားေရာက္ လည္ပတ္ဖို႔ခြင့္ျပဳသလို အိုင္အိုင္စီကလည္း လူမ်ိဳးဘာသာ ခြဲျခားမႈမရွိဘဲ အၾကမ္းဖက္ခံရသူေတြအားလံုးကို တန္းတူညီမၽွကူညီေပးႏိုင္မယ့္ မူဝါဒေတြနဲ႔ အညီလုပ္ေဆာင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

    ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြနဲ႔ မြတ္စလင္ေတြအၾကား ယံုၾကည္မႈနဲ႔ နားလည္မႈေတြ တည္ေဆာက္ဖို႔အတြက္ ဒီလို ဘက္မလိုက္တဲ့ ညိွႏိႈင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြက အေရးၾကီးပါတယ္။ အျပန္အလွန္ နားလည္မႈေတြ တည္ေဆာက္ႏိုင္ျပီးဆိုမွ ႏွစ္ဖက္လံုးက လက္ခံႏိုင္ေလာက္တဲ့ ေျဖရွင္းနည္းေတြကို ျမန္မာအစိုးရက စီမံေဆာင္ရြက္ႏိုင္ဖို႔ အတြက္ ဝိုင္းဝန္း ကူညီေပးရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အိုအိုင္စီအေနနဲ႔လည္း ဗုဒၶဘာသာ လူမ်ားစုနဲ႔ ဆက္ဆံေရး ေကာင္းေနဖို႔အတြက္ အျပန္အလွန္ယံုၾကည္မႈကိုလည္း တည္ေဆာက္ဖို႔ အေရးၾကီးပါတယ္။

    ဒီအခ်ိန္အတြင္းမွာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အသိုင္းအဝိုင္းကလည္း ဘာသာေရး ပဋိပကၡေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးျပႆနာေတြေျပလည္ဖို႔ အတြက္၊ တည္ျငိမ္တဲ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ထြန္းကားဖို႔ အတြက္ ဆက္လက္ျပီး တက္ႏိုင္သမၽွ ကူညီလုပ္ေဆာင္ေပးေနရမွာျဖစ္ပါတယ္။

    Nehginpao Kipgen ဟာ အေမရိကန္အေျခစိုက္ Kuki International Forum ရဲ႕ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံေရးကိုဦးစားေပးျပီး ေတာင္အာရွနဲ႔ အေရွ႕ေတာင္အာရွရဲ ႏိုင္ငံေရးကို အဓိကထား သုေတသနျပဳေနသူ တစ္ဦးျဖစ္ပါတယ္။

    Nehginpao Kipgen ေရးသားျပီး The China Post မွာေဖာ္ျပထားတဲ့ “Resolving Myanmar’s sectarian violence issue” ကို O’Laie Manzu မွ ဆီေလၽွာ္ေအာင္ဘာသာျပန္ထားပါတယ္။