News @ M-Media

Tag: ethnic

  • `တုိင္​းရင္​းသားတုိင္​း ႏုိင္​ငံသားလား´

    `တုိင္​းရင္​းသားတုိင္​း ႏုိင္​ငံသားလား´

    ဧျပီ ၁၆ ၊ ၂၀၁၆
    M-Media
    ေမာင္​သာ.K ေရးသည္။
    cht-tribes
    ၂၀၀၈ ခုႏွစ္​၊ ဖြဲ႕စည္​းပုံအ​ေျခခံဥပ​ေဒပုဒ္​မ-၃၄၅(က)တြင္ `ျပည္ေထာင္စုသမၼတျမန္မာႏုိင္​ငံ​ေတာ္​၏ တုိင္းရင္းသားမိဘႏွစ္​ပါးမွ ​ေမြးဖြားသူမ်ားသည္​ ႏုိင္​ငံသားမ်ား ျဖစ္​သည္´ဟု ဆုိထားပါသည္။ တုိင္းရင္းသားဆုိသည္​့ စကားရပ္​မွာ လက္​ရွိတည္​ဆဲ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္​၊ ျမန္မာႏုိင္ငံသားဥပေဒႏွင္​့ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းပါ ျပဌာန္းခ်က္မ်ားအရ တိက်စြာ ခြဲျခားဆုံးျဖတ္​သတ္​မွတ္​ရန္​ အလြန္​ခက္​ခဲပါသည္​။

    ျမန္​မာႏုိင္​ငံသားဥပ​ေဒပုဒ္​မ-၅တြင္ `တုိင္းရင္းသားတုိင္းသည္လည္​း​ေကာင္​း၊ တုိင္းရင္းသားမိဘႏွစ္ပါးမ​ွ ​ေမြးဖြားသူတုိင္းသည္​လည္​း​ေကာင္​း ေမြးရာပါႏုိင္ငံသားျဖစ္​သည္​´ဟု ျပဌာန္​းထားၿပီး၊ ပုဒ္​မ-၃တြင္ `ႏုိင္ငံေတာ္တြင္ ပါဝင္ေသာ နယ္​​ေျမတစ္​ခုခု၌ ျမန္​မာသကၠရာဇ္​ ၁၁၈၅ ခုႏွစ္​၊ ခရစ္​သကၠရာဇ္​ ၁၈၂၃ ခုႏွစ္​ မတုိင္​မီကာလမွစ၍ ပင္​ရင္​းႏုိင္​ငံအျဖစ္​ အၿမဲ​ေနထုိင္​ခဲ့​ေသာ ကခ်င္​၊ ကယား၊ ကရင္​၊ ခ်င္​း၊ ဗမာ၊ မြန္​၊ ရခုိင္​၊ ရွမ္​း စသည့္ တုိင္းရင္းသားမ်ဳိးႏြယ္စုမ်ားသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံသားမ်ားျဖစ္သည္´ဟု ျပဌာန္​းထားပါသည္​။

    နဝတအစုိးရအဖြဲ႕သည္​ ႏုိင္​ငံ​ေတာ္​​ေကာင္​စီ၏ အာဏာကုိက်င့္သုံးၿပီး ထင္ရွားေသာ တုိင္းရင္းသား(၈)မ်ဳိးအပါအဝင္​ တုိင္းရင္းသားမ်ဳိးႏြယ္​စု (၁၃၅)မ်ဳိးစာရင္​းကုိ ထုတ္​ျပန္​ၿပီး ျမန္​မာႏုိင္​ငံ၏ တုိင္းရင္းသားမ်ားျဖစ္​​ေၾကာင္​း အသိအမွတ္​ျပဳခဲ့ပါသည္​။ ေနာင္​အစုိးရအဆက္​ဆက္​ကလည္​း အသိအမွတ္ျပဳထားပါသည္​။ ထူးျခားခ်က္​တစ္​ရပ္​မွာ နဝတအစုိးရက တုိင္းရင္းသား(၁၃၅)မ်ဳိးကုိ သတ္မွတ္စဥ္က ရွမ္​းလူမ်ဳိးတြင္​ `လြယ္​လ´မ်ဳိးႏြယ္​စု ပါရွိ​ေသာ္​လည္​း နအဖအစုိးရက ထုိမ်ဳိးႏြယ္​စုကုိ ျဖဳတ္​ၿပီး `၀´မ်ဳိးႏြယ္​စုကုိ အစားထုိးထားသည္​ကုိ ​ေတြ႕ရွိရသည္​။

    ၂၀၁၅ ခုႏွစ္​၊ ျပည္​​ေထာင္​စုလႊတ္​​ေတာ္​ဥပ​ေဒအမွတ္​-၈ ျဖစ္​သည္​့ တုိင္​းရင္​းသားလူမ်ဳိးမ်ား၏ အခြင့္အေရး ကာကြယ္​​ေစာင္​့​ေရွာက္​သည္​့ဥပ​ေဒပုဒ္​မ-၂(က)တြင္​ `တုိင္​းရင္​းသားလူမ်ဳိးမ်ား ဆုိသည္​မွာ ျပည္ေထာင္​စုသမၼတျမန္​မာႏုိင္​ငံ​ေတာ္​ကုိ ပင္​ရင္​းႏုိင္​ငံအျဖစ္​ သတ္​မွတ္​၍ စဥ္​ဆက္​မျပတ္​​ေနထုိင္​ခဲ့ၾက​ေသာ လူမ်ဳိးမ်ားကုိဆုိသည္​။ ယင္​းစကားရပ္​တြင္​ ႏုိင္​ငံသားျပဳခြင္​့ရသူမ်ားႏွင္​့ ဧည္​့ႏုိင္​ငံသားမ်ား မပါဝင္​´ဟု ျပဌာန္းထားသည္​ကုိ ​ေတြ႕ရပါသည္​။

    ႏုိင္​ငံသားဆုိင္​ရာ လုပ္​ထုံးလုပ္​နည္​းမ်ား အပုိဒ္​-၅ အရဆုိပါလ်ွင္​ ကခ်င္​၊ ကယား၊ ကရင္​၊ ခ်င္​း၊ ဗမာ၊ မြန္​၊ ရခုိင္​၊ ရွမ္​း စသည္​့လူမ်ဳိးမ်ားပင္​ ျဖစ္​​ေစကာမူ ႏုိင္ငံေတာ္တြင္ ပင္​ရင္​းႏုိင္​ငံအျဖစ္​ အၿမဲ​ေနထုိင္​ျခင္​းမရွိဘဲ အျခားႏုိင္ငံတြင္ ပင္ရင္းႏုိင္​ငံအျဖစ္​ အၿမဲ​ေနထုိင္​ၾကသူမ်ားသည္​ တုိင္​းရင္​းသားမ်ားမဟုတ္​ပါ။ AD ၁၈၂၃ ခုႏွစ္​ေနာက္​ပုိင္​း ျမန္​မာႏုိင္​ငံအတြင္​းသုိ႔ ျပန္​လည္​ဝင္​​ေရာက္​​ေနထုိင္​ၾက​ေသာ အမည္​တူမ်ဳိးႏြယ္​စုမ်ားသည္​လည္​း တုိင္​းရင္​းသား မဟုတ္​သည္​့အျပင္​ ​ေမြးရာပါႏုိင္ငံသားမ်ားလည္​း မဟုတ္​ပါ။ အျခားႏုိင္​ငံတစ္​ခု၏ ႏုိင္ငံသားအျဖစ္ကုိ ခံယူထား​ေသာ တုိင္​းရင္​းသားသည္​လည္​း​ေကာင္​း၊ ထုိသုိ႔ တုိင္​းရင္​းသားမိဘႏွစ္​ပါးမွ ​ေမြးဖြားသူမ်ားသည္​လည္း​ေကာင္​း ျမန္​မာႏုိင္​ငံသားမ်ားမဟုတ္​ပါဟု ​ေဖာ္ျပထားသည္​ကုိ ​ေတြ႕ရွိရပါသည္​။

    ဤသုိ႔ဆုိလ်ွင္​ ဗမာလူမ်ဳိးျဖစ္​သည္​ဆုိရုံမ်ွႏွင္​့ ျမန္​မာႏုိင္​ငံ၏ ႏုိင္​ငံသား တုိင္​းရင္​းသားဟု တထစ္​ခ် မ​ေျပာႏုိင္​ပါ။ ဘုိးေတာ္ဘုရားလက္​ထက္​မွစ၍ ထုိင္​းႏုိင္​ငံတြင္​ အစဥ္​တစုိက္​ ​ေနထုိင္ေသာ ဗမာလူမ်ဳိး၊ ရွမ္​းလူမ်ဳိး၊ မြန္​လူမ်ဳိး စသည္​တုိ႔သည္​ ထုိႏုိင္​ငံ၏ ႏုိင္ငံသားမ်ားသာ ျဖစ္​ၾကၿပီး ျမန္​မာႏုိင္​ငံ၏ ႏုိင္​ငံသား တုိင္​းရင္​းသားမ်ား မဟုတ္ႏုိင္ပါ။

    အလားတူ အိႏၵိယႏုိင္​ငံ မီဇုိရမ္​ျပည္​နယ္​ရွိ မီဇုိလူမ်ဳိးမ်ား၊ ဘဂၤလား​ေဒ့ရွ္​ႏုိင္​ငံ စစ္တေကာင္​း ​ေတာင္​တန္​း​ေဒသရွိ ရခုိင္​မ်ဳိးႏြယ္​စုဝင္​ ခ်က္​မႏွင္​့ ​ေမာက္တုိင္းရင္းသားမ်ားသည္​ ​ေရွးဘုရင္​မ်ားလက္​ထက္​ကလည္​း ၎တုိ႔အစဥ္တစုိက္​ ​ေနထုိင္​​ေသာ ယခု အိႏၵိယႏွင္​့ ဘဂၤလား​ေဒ့ရွ္​ႏုိင္​ငံတုိ႔၏ ​ေက်းဇူးသစၥာကုိသာ ခံယူေနၾကသူမ်ားျဖစ္​၍ ျမန္မာႏုိင္ငံသားဆုိင္ရာ လုပ္ထုံးလုပ္နည္​းမ်ားအရ ျမန္​မာႏုိင္​ငံ၏ တုိင္​းရင္​းသား ႏုိင္ငံသားမ်ားဟု သတ္မွတ္၍ မရႏုိင္​ပါ။

    လြတ္​လပ္​​ေရးရရွိၿပီး​ေနာက္​ အသက္​​ေဘး အႏၲရာယ္​အရ​ေသာ္​လည္​​း​ေကာင္​း၊ စီးပြားေရးအရေသာ္လည္းေကာင္း၊ ႏုိင္​ငံ​ေရးအရ​ေသာ္​လည္​း​ေကာင္​း နည္​းအမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင္​့ အမိႏုိင္​ငံကုိ စြန္႔လႊတ္ထြက္​ခြာသြားၿပီး ႏုိင္​ငံသားျဖစ္​​ေနသူမ်ားကုိလည္​း ၁၉၈၂ ခုႏွစ္​၊ ျမန္မာႏုိင္​ငံသား ဥပ​ေဒပုဒ္​မ-၇၂ (ဤဥပ​ေဒအာဏာတည္​သည္​့ေန႔မွစ၍ ဤဥပ​ေဒပါ ျပဌာန္​းခ်က္​တစ္​ရပ္​ရပ္​ အရမွအပ မည္​သည့္ႏုိင္​င​ံျခာသားမ်​ွ ႏုိင္​ငံသားျပဳခြင္​့ရရန္​ ​ေလ်ွာက္​ထားခြင္​့မရွိ​ေစရ)အရ ျမန္​မာႏုိင္​ငံသား တုိင္​းရင္​းသားမ်ားဟု သတ္​မွတ္​၍မရႏုိင္​ပါ။ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္​၊ ျမန္မာႏုိင္​ငံသားဥပ​ေဒအရ ျပဳႏုိင္​ငံသား အဆင္​့ကုိပင္​ ​ေလ်ွာက္​ထားႏုိင္​ခြင္​့မရ​ွိပါ။

    ၁၉၈၂ ခုႏွစ္​၊ ျမန္မာႏုိင္​ငံသားဥပ​ေဒပါ အဓိပၸါယ္​ဖြင္​့ဆုိခ်က္​ႏွင္​့ ထုိဥပ​ေဒဆုိင္​ရာ လုပ္​ထုံးလုပ္​နည္​းအပုိဒ္​-၅ တုိ႔အရ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္​း ​ေနထုိင္​သူတစ္​ဦးကုိ သမၼတျဖစ္​ခြင့္ အရည္အခ်င္​းတစ္​ရပ္​ျဖစ္​သည္​့ တုိင္းရင္းသား ဟုတ္​/မဟုတ္​ စစ္​​ေဆးမည္​ဆုိပါက တုိင္​းရင္​းသား(၁၃၅)မ်ဳိးတြင္​ အပါအဝင္​ျဖစ္​သည္​ဟု အေၾကာင္​းျပခ်က္​ကုိ အ​ေျချပဳ၍ တုိင္​းရင္​းသားဟု သတ္​မွတ္​ျခင္​း မျပဳႏုိင္​ဘဲ ထုိပုဂၢိဳလ္​၏ ​ေဆြစဥ္​မ်ဳိးဆက္​မ်ားမွာ AD ၁၈၂၃ ခုႏွစ္​ မတုိင္​မီက ျမန္​မာႏုိင္​ငံအတြင္​း တစ္ဆက္တည္​း ​ေနထုိင္​လာခဲ့ျခင္​း ဟုတ္​/မဟုတ္​ စစ္ေဆးၿပီးမွသာ တုိင္​းရင္​းသား ဟုတ္​/မဟုတ္​ ဆုံးျဖတ္​ရမည္​ျဖစ္​ပါသည္​။

    ျမန္​မာႏုိင္​ငံသားဥပ​ေဒကုိ ျပဌာန္​းရန္​ႏွင့္ မည္သည့္အေၾကာင္းအရာမ်ားကုိ ဥပ​ေဒတြင္ တရားဝင္ ထည့္သြင္းျပဌာန္​းပါဟု အ​ေသးစိတ္​ ၫႊန္​ၾကားခဲ့သည္​့ ဆုိရွယ္​လစ္​လမ္​းစဥ္​ပါတီ ဥကၠ႒ ဦး​ေနဝင္​းႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံသား ဥပ​ေဒကုိ လက္​မွတ္​​ေရးထုိးထုတ္​ျပန္​ခဲ့သည္​့ ႏုိင္​ငံ​ေတာ္​​ေကာင္​စီ ဥကၠ႒ ဦးစန္​းယုတုိ႔၏ ကုိယ္ေရးသမုိင္​းကုိပင္​ တုိင္​းသူျပည္​သားမ်ား မသိရွိႏုိင္​​ေသာ အ​ေျခ​အ​ေနတြင္​ ၎တုိ႔၏ ဘုိး​ေဘးဘီဘင္​တုိ႔ကုိ သိရွိႏုိင္​​ေအာင္​ စုံစမ္​း​ေမးျမန္​းရန္ဆုိသည္​မွာ မျဖစ္​ႏုိင္​သည္​ကုိ လဝကဝန္​ထမ္​းမ်ားအား ​ေဆာင္​႐ြက္​​ေစရန္ ဥပေဒတြင္​ ထည္​့သြင္​းျပဌာန္​း တာဝန္​​ေပးရာက​်​ေရာက္​​ေနပါသည္​။

    AD ၁၈၂၃ ခုႏွစ္​မတုိင္​မီကပင္​ ျမန္​မာႏုိင္​ငံတြင္​ အစဥ္​တစုိက္​ ​ေနထုိင္​​ေသာ တုိင္​းရင္​းသား ၁၃၅မ်ဳိးအနက္​မွ ​ေမြးဖြားလာသူျဖစ္​ေၾကာင္​း သက္​​ေသထင္​ရွားျပသႏုိင္​သူသာလ်ွင္​ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္​၊ ဖြဲ႕စည္​းပံုအ​ေျခခံဥပ​ေဒပုဒ္​မ-၅၉(ခ)ႏွင္​့ညီၫြတ္​​ေသာ တုိင္​းရင္​းသားမိဘႏွစ္​ပါးမွ ​ေမြးဖြား​ေသာ တုိင္​းရင္​းသားဟု သတ္​မွတ္​ႏုိင္​မည္ ျဖစ္ပါသည္​။

    အစုိးရမွ အသိအမွတ္​ျပဳခဲ့ၿပီးျဖစ္​​ေသာ တုိင္​းရင္​းသား(၁၃၅)မ်ဳိးမွာ လူမ်ဳိးႏြယ္​စုအမည္​ကုိသာ အသိအမွတ္​ျပဳခဲ့ျခင္​းျဖစ္​ၿပီး၊ မည္​သူမည္​ဝါသည္​ AD ၁၈၂၃ ခုႏွစ္​မွစ၍ ႏုိင္​ငံ​ေတာ္​အတြင္​း အစဥ္​တစုိက္​ ​ေနထုိင္​ခဲ့​ေသာ တုိင္းရင္​းသားမ်ဳိးႏြယ္​စုမွ ​ေပါက္​ဖြားလာသူျဖစ္​​ေၾကာင္​း သတ္​မွတ္​ထားျခင္​း မဟုတ္​ပါ။

    သုိ႔ရာတြင္​ ထင္​ရွား​ေသာ တုိင္​းရင္​းသားလူမ်ဳိး(၈)မ်ဳိးတြင္​ အက်ဳံးဝင္​သက္​ဆုိင္​​ေသာ မ်ဳိးႏြယ္​စုငယ္​မ်ားအနက္​ အခ်ဳိ႕မ်ဳိးႏြယ္​စုမ်ားမွာ ျပည္​ပတြင္​ ​ေနထုိင္​ျခင္​းမရွိဘဲ ျပည္​တြင္​းတြင္​သာ အစဥ္​တစုိက္​​ေနထုိင္​ျခင္​းျဖစ္​​ေၾကာင္​း၊ ျပည္​ပတြင္​ အလားတူ မ်ဳိးႏြယ္​စု လုံးဝမရွိ​ေၾကာင္​း၊ ျပည္​ပတြင္​​ေနထုိင္​​ေသာ ႏုိင္​ငံသား​ေဆြမ်ဳိးမရွိ​ေၾကာင္​း သက္ေသထင္​ရွားပါက ထုိလူတစ္​ဦး၊ လူတစ္​စုတို႔ကုိ တုိင္​းရင္​းသားမိဘႏွစ္​ပါးမွ ​ေမြးဖြားလာခဲ့​ေသာ ႏုိင္ငံသားအျဖစ္​ အသိအမွတ္​ျပဳမည္​ဆုိပါကလည္​း ထုိလူနည္​းစုအတြက္​ပင္​ တိက်​ေသာ လုပ္​ထုံးလုပ္​နည္​းကုိ အ​ေသးစိတ္​​ေရးဆြဲၿပီးမွ ​ေဆာင္​႐ြက္​ႏုိင္​မည္​ ျဖစ္​ပါသည္​။

    အကယ္​၍ AD ၁၈၂၃ ခုႏွစ္​မွစ၍ စဥ္​ဆက္​မျပတ္​​ေသာ ​ေဆြစဥ္​မ်ဳိးဆက္​စာရင္​းကုိ မည္​သူကမ်ွ တင္​ျပရန္ မျဖစ္ႏိုင္​ပါဟုဆုိလ်ွင္​ မည္​သူ႔အား တုိင္​းရင္​းသား(​ေမြးရာပါႏုိင္​ငံသား)ဟု အသိအမွတ္​ျပဳမည္​နည္​း၊ မည္သူတုိ႔အား တုိင္​းရင္​းသားမိဘႏွစ္​ပါးမွ ​ေမြးဖြားသူ(​ေမြးရာပါႏုိင္​ငံသား)မ်ားဟု ဆုိမည္​နည္​း။ အ​ေျဖမရွိပါက… ​ေျဖရွင္​းစရာ နည္​းလမ္​းကား အလြယ္​ပင္​၊ မည္​သူမဆုိ စဥ္​းစားႏုိင္​ၾက​ေပလိမ္​့မည္​။   ။

  • မအ,ေအာင္ သမိုင္းသိရသကဲ့သို႕ နင္းျပား မျဖစ္ရေအာင္ ဥပေဒကိုသိရမည္

    ႏိုဝင္ဘာ-၁၅ ၂၀၁၃
    M-Media
    စုစည္းတင္ဆက္သူ- ျမင့္မိုရ္ေမာင္ေမာင္

    အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံသား ႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ ( International Covenant on Civil and Political Rights – ICCPR )

    International Convenant on Civil and Political Rights

    အပိုဒ္ ၁၈

    ၁။ လူတိုင္းတြင္ လြတ္လပ္စြာ ေတြးေခၚႏိုင္ခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာယူဆႏိုင္ခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ သက္၀င္ယံုၾကည္ကိုးကြယ္ႏိုင္ခြင့္ ရိွသည္။ အဆိုပါအခြင့္အေရးမ်ား၌ မိမိကိုးကြယ္သည့္ဘာသာ သို႕မဟုတ္ သက္၀င္ယံုၾကည္မႈကို လြတ္လပ္စြာ ေျပာင္းလဲႏိုင္ခြင့္ ပါ၀င္သည့္အျပင္ မိမိ တစ္ေယာက္ခ်င္းျဖစ္ေစ၊ အျခားသူမ်ားႏွင့္စုေပါင္း၍ျဖစ္ေစ၊ ျပည္သူလူထု အမ်ားေရွ႕ေမွာက္တြင္ မဟုတ္ဘဲျဖစ္ေစ မိမိတို႕ကိုးကြယ္ေသာဘာသာ သို႕မဟုတ္ သက္၀င္ယံုၾကည္မႈကို လြတ္လပ္စြာ တင္ျပႏိုင္ခြင့္၊ က်င့္သံုးႏိုင္ခြင့္၊ ဘုရားေက်ာင္းကန္သြားလာ၀တ္ျပဳႏိုင္ခြင့္ ႏွင့္ ေဆာက္တည္ႏိုင္ခြင့္တို႕လည္း ပါ၀င္သည္။

    ၂။ မည္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ကိုမွ် မိမိေရြးခ်ယ္ ကိုးကြယ္ေသာဘာသာ သို႕တည္းမဟုတ္ ယံုၾကည္မႈ ပ်က္စီးေစရန္ တိုက္တြန္းျခင္း မျပဳႏိုင္။

    ၃။ ျပည္သူ႕လံုၿခံဳမႈ သို႕မဟုတ္ ျပည္သူ႕လုပ္ငန္း၊ ျပည္သူ႕က်န္းမာေရး သို႕မဟုတ္ က်င့္၀တ္တရား သို႕မဟုတ္ လူအမ်ား၏ လြတ္လပ္မႈႏွင့္ အခြင့္အေရးတုိ႕ကို ဥပေဒျပ႒ာန္းခ်က္မွအပ ကာကြယ္ရန္မွတစ္ပါး ဘာသာ သို႕မဟုတ္ ယံုၾကည္မႈကို သြန္သင္ျပသရန္ လြတ္လပ္ခြင့္အား ခ်ဳပ္ျခယ္ျခင္း မျပဳရ။

    ၄။ လက္ရိွသေဘာတူစာခ်ဳပ္အဖြဲ႕၀င္ႏိုင္ငံတုိ႕၏အာဏာပိုင္တို႕သည္ မိဘတို႕လြတ္လပ္ခြင့္ျဖစ္ေသာ က်င့္၀တ္ အရေသာ္ လည္းေကာင္း၊ ဘာသာေရးအရေသာ္ လည္းေကာင္း မိမိတို႕၏သားသမီးမ်ားအား တညီတညြတ္တည္း ပညာေပးဆံုးမမႈ အားလံုးတို႕ကို တတ္ႏိုင္သေရြ႕ ေစာင့္ေရွာက္ ကာကြယ္အာမခံေပးရန္ တာ၀န္ရိွသည္။

    လူတိုင္းတြင္ မိမိသေဘာအရ လြတ္လပ္စြာေတြးေခၚယံုၾကည္ခြင့္ရိွသည္။ ၄င္းသည္ မရုပ္သိမ္းႏိုင္ေသာ အခြင့္အေရးတစ္ခုျဖစ္ၿပီး၊ မည္သည့္အေၾကာင္းေၾကာင့္မွ် ဆိုင္းငံ့ျ့ခင္း မျပဳႏိုင္။
    ———————————————————————-
    ဘာသာေရး သို႕မဟုတ္ ယံုၾကည္မႈ စသည္တို႕အေပၚအေျခခံ၍ ပံုသ႑ာန္အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ သည္းမခံမႈမ်ား၊ ဖိႏွိပ္ ခြဲျခားမႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ေၾကညာစာတမ္း (The Declaration on the Elimination of All Forms of Intolerance and of Discrimination Based on Religion or Belief)

    — လြတ္လပ္စြာေတြးေခၚမႈ၊ လြတ္လပ္စြာခံယူႀကံဆမႈ သို႕မဟုတ္ လြတ္လပ္စြာယံုၾကည္မႈႏွင့္ကိုးကြယ္မႈ စသည္တို႕ကို က်ဴးလြန္ေဖာက္ဖ်က္ေစာ္ကားျခင္းသည္ လူသားမ်ားကို ဒုကၡ မ်ားစြာေပးေသာ စစ္မက္ျဖစ္ပြားမႈကို တုိက္ရိုက္ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ သြယ္၀ိုက္၍ေသာ္ လည္းေကာင္း ျဖစ္ေပၚေစသည္။ ယင္းသည္ ခြင့္ျပဳ လက္ခံႏိုင္ေသာအရာ မဟုတ္။

    — လြတ္လပ္စြာ ကိုးကြယ္မႈ ၊ယံုၾကည္မႈ စသည့္အခြင့္အေရးတို႕ကို ေလးစားရန္၊ သည္းခံရန္ ႏွင့္ နားလည္မႈတို႕ကို တိုးျမွင့္ရန္လုိၿပီး  ကုလသမဂၢ ခ်ာတာ စာခ်ဳပ္ႀကီးပါ မူတို႕ႏွင့္ မကိုက္ညီမႈမ်ားကို အဆံုးသတ္ရန္ ေသခ်ာေစရမည္ျဖစ္သည္။ [ အဖြင့္စကားခ်ီး ]

    ေၾကညာစာတမ္း၏အပိုဒ္ ၁၈ ပါအခြင့္အေရးမ်ားထံတြင္ ေအာက္ပါအခြင့္အေရးမ်ား ပါ၀င္သည္။

    * ျပည္သူအမ်ားစုေပါင္း၀တ္ျပဳခြင့္ ႏွင့္ ယင္း၀တ္ျပဳရန္ေနရာမ်ား သတ္မွတ္ေစရန္
    * ကုသိုလ္ျပဳအသင္းအဖြဲ႕မ်ားကို တည္ေထာင္ႏိုင္ရန္
    * ေစတနာအရအလွဴမ်ားကို လက္ခံျခင္းႏွင့္ရွာေဖြႏိုင္ရန္
    * ဆီေလ်ာ္သင့္ေတာ္ေသာစာေပမ်ားကို ထုတ္ေ၀ျဖန္႕ခ်ိႏိုင္ရန္
    * သင့္ေလ်ာ္ရာေနရာေဒသတို႕တြင္ ဘာသာေရးႏွင့္ ယံုၾကည္မႈဆိုင္ရာ ပညာေပး၊ ပညာျပန္႕ပြားေရးအစီအစဥ္မ်ားကို လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ရန္
    * ယံုၾကည္မႈႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ေန႕ထူးေန႕ျမတ္မ်ားကို ဆင္ႏႊဲက်င္းပႏိုင္ရန္
    * ဘာသာေရးႏွင့္ယံုၾကည္မႈအတြက္၊ လုိအပ္ေသာျပည္တြင္းျပည္ပဆက္သြယ္ေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ရန္

    ကန္႕သတ္ခ်က္မ်ားကို ေအာက္ပါအတိုင္း ျပ႒ာန္းရမည္။

    * ဥပေဒျဖင့္ ျပ႒ာန္းရန္
    * ျပည္သူ႕လံုၿခံဳမႈ၊ လုပ္ငန္း၊ က်န္းမာေရး သို႕မဟုတ္ က်င့္၀တ္သိကၡာ သို႕မဟုတ္ အျခားသူမ်ား၏အခြင့္အေရးတို႕ကို ကာကြယ္ေပးရန္
    * သည္းမခံႏိုင္မႈႏွင့္ဖိႏွိပ္ခြဲျခားမႈတို႕ကို အားေပးအားေျမွာက္ျပဳေသာ အတန္းအစားခြဲျခားျခင္း၊ ဖယ္ရွားျခင္း၊ ကန္႕သတ္ခ်ဳပ္ျခယ္ျခင္း ႏွင့္ မ်က္ႏွာသာေပးမႈမ်ား မပါ၀င္ေစရန္တို႕ျဖစ္သည္။

    ႏိုင္ငံအစိ္ုးရမ်ားသည္ သည္းမခံႏိုင္ဖြယ္ရာမ်ားကိုလည္းေကာင္း၊ ခြဲျခားမႈမ်ားကိုလည္းေကာင္း ရပ္တန္႕ေစရန္အတြက္ (ႏွင့္) ဥပေဒမ်ားျပ႒ာန္းရာတြင္ ထိေရာက္ေသာေဆာင္ရြက္မႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ရမည္။ ကေလးသူငယ္မ်ားကို မိမိတို႕၏မိဘမ်ားႏွင့္ အုပ္ထိန္းသူတုိ႕ ကိုးကြယ္ႏွစ္သက္ေသာ ဘာသာတရား၏ သြန္သင္ဆံုးမခ်က္မ်ားတြင္သာ ေပ်ာ္ေမြ႕ေစရမည္။ မိဘသားသမီး အားလံုးႏွင့္ လူသားအားလံုးတြင္ နားလည္မႈ ႏွင့္ ခႏၱီပါရမီ စသည့္ မြန္ျမတ္ေသာ စိတ္ထား ပြားမ်ားၿပီး သူတစ္ပါး၏ သာသနာႏွင့္ ယံုၾကည္မႈတို႕၏ လြတ္လပ္မႈမ်ားကို ေလးစားကာ မိႆဟာရ ဆက္ဆံေရး ေကာင္းမြန္ေစရမည္။

    အပိုဒ္ ၂၆

    လူတိုင္းသည္ ဥပေဒေရွ႕ေမွာက္တြင္ အညီအမွ်ျဖစ္ၿပီး မည္သည့္နည္းႏွင့္မွ် ခြဲျခားဆက္ဆံမႈမရိွဘဲ ဥပေဒ၏အကာအကြယ္ကို ခံစားပိုင္ခြင့္ရိွသည္။
    ဤကဲ့သို႕ပင္ အသားအေရာင္၊ လိင္၊ ဘာသာစကား၊ ဘာသာေရး သို႕မဟုတ္ အျခားအယူအဆ၊ အမ်ဳိးသားဇာစ္ျမစ္ သို႕မဟုတ္ လူမႈေရးဇာစ္ျမစ္၊ ဥစၥာဓန၊ မ်ဳိးရိုးဇာတိ ႏွင့္ အျခားအဆင့္အတန္းျခားနားျခင္းရိွေသာ လူတို႕ကို အစိုးရက တူညီစြာ ႏွင့္ ထိေရာက္စြာ အာမခံေပးလ်က္ ကာကြယ္ေပးရသည္။

    လူတိုင္းသည္ ခြဲျခားမႈမ်ားတို႕မွ အကာအကြယ္ရပိုင္ခြင့္ ရိွသည္
    —————————————————————–
    ရွင္းလင္းေဖာ္ျပခ်က္

    ဤအပိုဒ္တြင္ မည္သည့္လူတန္းစားကိုမဆို အထူးမ်က္ႏွာသာေပးမႈကို တားျမစ္သည္။ အပိုဒ္ ၂ အရ တရား၀င္အာမခံခ်က္မ်ားအေပၚ ထပ္ဆင့္ ကတိေပးေရးသားထားသည္။

    “ အသားအေရာင္၊ လိင္၊ လူတိုင္း၊ လူမ်ဳိး၊ မ်ဳိးႏြယ္ စသည္ျဖင့္ သူ႕ထက္ငါ ေကာင္း၊ဆိုးသည္ဟူေသာ အေတြးအျမင္ ထင္ျမင္ယူဆမႈမ်ားမွ တဆင့္ အုပ္စု၊ အတန္းအစား၊ အလႊာအသီးသီးတို႕ေၾကာင့္ ခြဲျခားျခင္း ေပၚေပါက္လာရေပသည္ ” [ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႕ႀကီး ]

    ၁၉၇၈ ခုႏွစ္ လူမ်ဳိး ႏွင့္ မ်ဳိးႏြယ္စြဲလန္းမႈ အေပၚပတ္သက္သည့္ ေၾကညာစာတမ္း

    လူတစ္မ်ုဳိးကို တစ္မ်ဳိးထက္တစ္မ်ဳိး နိမ့္ျမင့္သည္ဟူ၍ ခြဲျခားရန္အတြက္ လူမ်ဳိးကြဲျပားမႈအေပၚ အေၾကာင္းျပ၍ မရႏိုင္။

    — လူမ်ဳိး သို႕မဟုတ္ မ်ဳိးစု မ်ဳိးႏြယ္တစ္မ်ဳိးႏွင့္တစ္မ်ဳိး ေမြးရာပါဂုဏ္သိကၡာအားျဖင့္ နိမ့္ျမင့္၊ ႀကီးငယ္၊ ယုတ္ည့ံသည္၊ မြန္ျမတ္သည္ ဟူေသာအဆိုတြင္ ပါ၀င္သက္ဆိုင္ေနသည့္ မည္သည့္၀ါဒသေဘာတရားမွ်မဆို အေျခခံသိပၸံပညာႏွင့္လည္းေကာင္း၊ လူ႕က်င့္၀တ္တရားႏွင့္ လူသား၀ါဒဥပေဒမူႏွင့္ လည္းေကာင္း ေျဖာင့္ေျဖာင့္ႀကီး ဆန္႕က်င္လ်က္ရိွသည္။

    -သမိုင္းေၾကာင္းတစ္ေလွ်ာက္တြင္ မတူညီေသာ အာဏာ၏ေနာက္ဆက္တြဲ အားေပးမႈအျဖစ္ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ အမ်ဳိး၊ အလႊာ စသည့္ ကြာျခားျခင္းႏွင့္ ကြာဟမႈတို႕ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာရေသာ လူမ်ဳိးေရးစြဲလန္းမႈ(ဘက္လိုက္လိုမႈ) တို႕သည္ လံုးလံုးလ်ားလ်ား မွားယြင္းေလၿပီ။ [ အပိုဒ္ ၂ ]

    လူမ်ဳိး သို႕မဟုတ္ မ်ဳိးႏြယ္တစ္စုသည္ အျခားေသာလူမ်ဳိး သို႕မဟုတ္ မ်ဳိးႏြယ္တစ္စုထက္ ပို၍ျမင့္ျမတ္သည္ဟူေသာ အဆိုသည္ အေျခအျမစ္မရိွသလို လူမ်ဳိးေရးစြဲလန္းမႈသည္လည္း မွန္ကန္ေသာ သေဘာမရိွ။

    အပိုဒ္ ၂၇

    လူမ်ုဳိးစု၊ ဘာသာအယူအဆ သို႕မဟုတ္ ဘာသာစကားအားျဖင့္ ကြဲျပားၾကၿပီး လူနည္းစုမ်ားေနထိုင္ေသာတိုင္းျပည္မ်ားတြင္ အျခားလူနည္းစု သို႕မဟုတ္ မ်ုဳိးႏြယ္စုတစ္ခုႏွင့္အတူ လူနည္းစုတစ္စုက မိမိတို႕၏ ယဥ္ေက်းမႈအရျဖစ္ေစ၊ ဘာသာ စကားျဖစ္ေစ၊ ဘာသာ အယူအဆျဖစ္ေစ လြတ္လပ္စြာ က်င့္သံုးေဟာေျပာ သြန္သင္ျခင္းကို တားျမစ္ပိတ္ပင္ကန္႕သတ္ျခင္း မျပဳႏိုင္။

    * လူနည္းစုမ်ားတြင္ မိမိတို႕၏လူမ်ဳိးစုတစ္စုတည္းအျဖစ္ရိွေနရန္ အခြင့္အေရးရိွသည္။

    ရွင္းလင္းေဖာ္ျပခ်က္

    လူ႕အသိုင္းအ၀ိုင္းတြင္ လူနည္းစုမ်ားသည္ လံုၿခံဳရာမဲ့ေသာအုပ္စုတစ္စုျဖစ္ၿပီး အထူးေစာင့္ေရွာက္မႈႏွင့္ကာကြယ္မႈကို လိုအပ္သည္။ ထို႕အတြက္ လူနည္းစုကိုအထူး ရည္ရြယ္ေသာ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားစြာတို႕ ေပၚေပါက္အသက္၀င္လာခဲ့ရသည္။

    အျခားဆီေလ်ာ္ေသာအခ်က္အလက္မ်ား

    ၁။ မ်ဳိးျပဳန္းသတ္ျဖတ္မႈဆိုင္ရာသေဘာတူညီခ်က္ –  Convention of the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (GC)

    “ ျပႆနာအားလံုးလိုလိုတြင္ လူနည္းစုမ်ားသည္ သဘာ၀အားျဖင့္ မ်ဳိးျပဳန္းသတ္ျဖတ္မႈ၏ဓားစာခံမ်ား ျဖစ္ရသည္ ”
    [ လူနည္းစုအခြင့္အေရးအုပ္စု ]

    မ်ဳိးျပဳန္းသတ္ျဖတ္မႈဆိုင္ရာသေဘာတူညီခ်က္စာခ်ဳပ္ GC တြင္ မ်ဳိးျပဳန္းသတ္ျဖတ္မႈကို

    – ျပည္သူလူထုကို သတ္ျဖတ္ျခင္း
    – ျပည္သူလူထုကို ကိုယ္ကာယအားျဖင့္လည္းေကာင္း၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာအားျဖင့္လည္းေကာင္း အနာတရာထိခိုက္ေစျခင္း
    – ျပည္သူလူထုတစ္ရပ္လံုး သို႕မဟုတ္ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းတို႕အား ကိုယ္ကာယ(ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ)ပ်က္စီးေစရန္ တမင္သက္သက္ စီမံေဆာင္ရြက္ျခင္း
    – ေမြးဖြားမႈကို တားျမစ္ျခင္း ႏွင့္
    – ကေလးသူငယ္မ်ားကို ေရႊ႕ေျပာင္းပစ္ျခင္း
    စသည္ျဖင့္ လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိး၊ လူမ်ဳိးစုတစ္စု၊ ဘာသာေရးအုပ္စုတစ္စုတို႕ကို ရည္ရြယ္ခ်က္ရိွရိွျဖင့္ ဖ်က္ဆိးျခင္း သို႕မဟုတ္ ဖ်က္ဆီးရန္ရည္ရြယ္ျခင္း ဟူ၍ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုထားပါသည္။

    မ်ဳိးျဖဳတ္သတ္ျဖတ္မႈႏွင့္စပ္လ်ဥ္းေသာ ထုိျပႆနာမ်ဳိးအတြက္ သင့္ေလ်ာ္သည့္အတိုင္းအတာျဖင့္ အေရးယူေဆာင္ရြက္ေစရန္ ႏိုင္ငံေတာ္အာဏာပိုင္မ်ားသည္ ကုလသမဂၢကို အကူအညီေတာင္းဆိုႏိုင္ပါသည္။

    ၂။ ပညာေရးအေပၚ ခြဲျခားမႈဆိုင္ရာ ပဋိညာဥ္ – Convention against Discrimination in Education

    ပညာေရးအေပၚခြဲျခားမႈဆိုင္ရာပဋိညာဥ္သည္ လူနည္းစုတို႕အေနျဖင့္ မိမိတို႕ဘာသာစကားျဖင့္ မိမိတို႕၏ပညာေရး ရယူသင္ၾကားႏိုင္ေရးအတြက္ ကူညီေဆာင္ရြက္သည္။

    ၃။ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာလူမ်ဳိးေရးခြဲျခားမႈနည္းမ်ဳိးစံုအား ဖ်က္သိမ္းေရးဆိုင္ရာ ပဋိညာဥ္စာခ်ဳပ္ – International Convention on the Elimination of all Forms of Racial Discrimination (CERD)

    အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူမ်ဳိးေရးခြဲျခားမႈ နည္းမ်ဳိးစံုအား ဖ်က္သိမ္းေရးဆိုင္ရာ ပဋိညာဥ္စာခ်ဳပ္သည္ မ်ဳိးႏြယ္အုပ္စုမ်ားတို႕၏ တိုးတက္မႈကို အာမခံခ်က္ေပးႏိုင္ေသာ ျပဳလုပ္ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ား အေပၚ ကူညီအားေပးသည္။

    ၄။ လြတ္လပ္ေရးရေသာ တိုင္းျပည္မ်ားရိွ ေဒသခံႏွင့္ ေတာင္တန္းေဒသ လူမ်ဳိးမ်ားႏွင့္ ဆိုင္ေသာ ပဋိညာဥ္ – Convention concerning Indigenous and Tribal Peoples in Independent Countries (IL0 169)

    ေတာင္တန္းေဒသရိွလူမ်ဳိး ဆိုသည္မွာ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ၏အသိုင္းအ၀ိုင္းႏွင့္သက္ဆိုင္ေသာ္လည္း မိမိတို႕၏ဥပေဒ၊ ဓေလ့ထံုးစံ ႏွင့္ ဘာသာစကားတုိ႕မွာ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အျခားေသာ တိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ ကြာျခားသည္။ သို႕ရာတြင္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဥပေဒ၏မူအရ ၄င္းတို႕၌ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္း ခြင့္မရိွဟု ဤစာခ်ဳပ္တြင္ ျပ႒ာန္းထားသည္။

    မူရင္းဌာေနလူမ်ဳိးစု ဆိုသည္မွာ တိုင္းရင္းသား အသိုင္းအ၀ိုင္းရိွ လူတစ္စုျဖစ္ၿပီး

    – ယင္းႏိုင္ငံ၏နယ္ပယ္သို႕ က်ဴးေက်ာ္သူမ်ား မေရာက္လာခင္ကတည္းက ထိုေဒသတြင္ ေနထိုင္လ်က္ရိွသူ
    – မိမိကုိယ္ကိုမိမိ က်ဴးေက်ာ္မႈမတိုင္မီလူူမ်ဳိး သို႕မဟုတ္ ကိုလိုနီမတိုင္မီလူမ်ဳိးအေနျဖင့္သာ ခံယူသူ
    – မည္သူ၏ႀကီးစိုးမႈမွ်မခံေသာ လူမ်ဳိးမ်ားဟုခံယူသူ
    – မိမိယဥ္ေက်းမႈပံုစံ၊ မိမိ၏လူမႈေရးရာဥပေဒ၊ တရားဥပေဒက်င့္ထံုးမ်ားကို ထိန္းသိမ္းၿပီး အနာဂတ္၌ ထိုကဲ့သို႕ပင္ လူမ်ဳိးစုတစ္မ်ဳိးအေနႏွင့္ ဆက္လက္၍ သီးသန္႕ပိုင္နက္အတြင္း ေနထိုင္သြားႏိုင္ရန္ လက္ဆင့္ကမ္းျဖန္႕ျဖဴးေပးႏိုင္သူ ဟူ၍ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုထားသည္။

    ေျမယာျပႆနာ

    ကမာၻတစ္၀ွမ္းရိွ ဌာေနေဒသခံလူမ်ဳိးတို႕ ရင္ဆိုင္ေနရေသာ ျပႆနာမ်ားသည္ ေျမယာပဋိပကၡကို အေျခခံသည္။ ဘိုးဘြားအေမြေျမယာမ်ား လက္မဲ့ျဖစ္မႈ၊ အစဥ္အလာပိုင္ျဖစ္ေသာ သယံဇာတမ်ား ဆံုးရံႈးမႈတို႕ေၾကာင့္ ေဒသခံလူမ်ဳိးတို႕သည္ စီးပြားေရးပ်က္သုဥ္းျခင္း၊ ၄င္းတို႕ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနယ္ေျမ၏ အနာဂတ္ေရးအား ကိုယ္ပိုင္ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္တို႕ ဆံုးရံႈးျခင္း၊ ယဥ္ေက်းမႈတိမ္ေကာေပ်ာက္ကြယ္သြားျခင္း စသည့္ မလႊဲမေရွာင္ႏိုင္ေသာ အက်ဳိးဆက္မ်ားႏွင့္ႀကံဳေတြ႕လာရေတာ့သည္။ [ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာအသက္ရွင္ေရးအဖြဲ႕ ]

    IL0 169  သည္

    – ေတာင္တန္းေဒသလူမ်ဳိးမ်ား ေျမယာပိုင္ဆိုင္ခြင့္ရိွရန္
    – မိမိတို႕၏သဘာ၀သယံဇာတပစၥည္း ကာကြယ္ရန္
    – ျပည္သူမ်ားကို အဓမၼေျပာင္းေရႊ႕ေစျခင္းမွ တားျမစ္ရန္
    – ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ေရးကိစၥအတြက္ လုိအပ္ခ်က္မ်ားေပးရန္
    – က်ဴးေက်ာ္၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္မႈအေပၚ အျပစ္ဒဏ္ေပးရန္တို႕ကို ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးသည္။

    ၅။ တိုင္းရင္းသား သို႕မဟုတ္ လူမ်ုဳိးစု၊ ကိုးကြယ္သည့္ဘာသာ ႏွင့္ ဘာသာစကားကြဲျပားေသာ လူနည္းစုမ်ား အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ေၾကညာစာတမ္း – Declaration on the Rights of Persons Belonging to National or Ethnic, Religious and Linguistic Minorities. 1992

    ဤစာခ်ဳပ္သည္
    – မိမိတို႕၏ယဥ္ေက်းမႈကို ေက်နပ္စြာခံစားရန္
    – မိမိတို႕၏ဘာသာယံုၾကည္မႈကို က်င့္သံုးသြန္သင္ဆံုးမရန္
    – မိမိတို႕ဘာသာစကားကို အသံုးျပဳရန္
    – မိမိဖာသာအေနႏွင့္လည္းေကာင္း၊ လူထုအေနႏွင့္လည္းေကာင္း လြတ္လပ္စြာေနၿပီး ၄င္းအေပၚ အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ေစမည့္ ခြဲျခားမႈပံုသ႑ာန္အမ်ဳိးမ်ဳိးမွ ကင္းေ၀းေစရန္
    – မိမိတို႕၏လူနည္းစုအေရးႏွင့္ဆိုင္ေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္ရာတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္အဆင့္အေနႏွင့္ျဖစ္ေစ၊ ေဒသအေနႏွင္ျဖစ္ေစ ပါ၀င္ရန္ စသည့္အခြင့္အေရးမ်ားကို ပဓာနျပဳသည္။

    ႏိုင္ငံအစိုးရမ်ားသည္
    – ဥပေဒေရွ႕ေမွာက္တြင္ ခြဲျခားမႈ မရိွ၊ တူညီေသာအခြင့္အေရးျဖင့္ ၄င္းတို႕၏လူ႕အခြင့္အေရးမ်ားကို က်င့္သံုးႏိုင္ေသာ အခြင့္အေရးကို အာမခံခ်က္ေပးရန္
    – ႏိုင္ငံေတာ္ဥပေဒႏွင့္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ စံခ်ိန္စံၫႊန္းကို ခ်ဳိးေဖာက္ရေသာ လုပ္ရပ္မ်ားမွလြဲ၍ လူနည္းစုတို႕၏ အျခားေသာ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားကို ျမွင့္တင္ေပးရန္
    – ၄င္းတို႕၏တိုင္းရင္းသား ဘာသာစကားကို ေကာင္းမြန္ေသာ အခြင့္အေရးရရိွေရး အတြက္ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားခ်မွတ္ရန္
    – ႏိုင္ငံတစ္ႏို္င္ငံ အတြင္းရိွေသာ လူနည္းစုတို႕၏ သမိုင္း၊ ဓေလ့ထံုးတမ္း ႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈဆိုင္ရာ အတတ္ပညာမ်ားကို ဆည္းပူးေလ့လာရန္ အတြက္ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကို အားေပးရန္
    – ႏို္င္ငံေတာ္၏ႀကီးပြား တိုးတက္မႈဆိုင္ရာ စီမံကိန္းမ်ားတြင္ ၄င္းလူနည္းစုတို႕ပါ၀င္ႏိုင္ေရးအတြက္ စဥ္းစားရန္
    စသည့္ အခ်က္မ်ားေပၚတြင္ တာ၀န္ရိွသည္။

    ၆။ ဗီယင္နာ ေၾကညာစာတမ္း

    အစိုးရတုိ႕သည္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာဥပေဒအရ တူညီေသာအေျခခံမူ ႏွင့္ ေဒသခံျပည္သူတို႕၏ လူ႕အခြင့္အေရးမ်ား အားလံုးႏွင့္အေျခခံ လြတ္လပ္မႈမ်ားကို  ခြဲျခားမႈမရိွဘဲ ေလးစားရန္အတြက္ ဟန္ခ်က္ညီညီ အျပဳသေဘာေဆာင္သည့္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကို စီစဥ္ခ်မွတ္ၿပီး၊ ၄င္းတို႕၏ ကြဲျပားျခားနား၍သီးျခားျဖစ္လ်က္ရိွေသာ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ား တန္ဖိုးကို ေလးစားရမည္။ [ အပိုဒ္ ၂၀ ]

    ၇။ ႏိုင္ငံတကာေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ားႏွင့္ ၄င္းတို႕၏မိသားစုမ်ားအခြင့္အေရး ကာကြယ္မႈဆိုင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္ စာခ်ဳပ္ – International Convention on the Protection of the Rights of All Migrant Workers and Members of their Families. 1990

    ဤစာခ်ဳပ္သည္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံသားႏွင့္ႏိုင္ငံေရးအခြင့္အေရးဆိုင္ရာသေဘာတူစာခ်ဳပ္ ICCPR တြင္ ပါ၀င္ေသာ အခြင့္အေရးမ်ားအနက္ ေအာက္ပါ အခြင့္အေရးမ်ားကို ထပ္မံ ဖြင့္ဆိုျခင္းျဖစ္သည္။ ၄င္းတို႕မွာ

    – ျပည္သူမ်ားကို တိုင္းျပည္မွႏွင္ထုတ္ျခင္းအား ကာကြယ္မႈ
    – လူမ်ဳိးစုခြဲျခားျခင္း မရိွဘဲ တန္းတူညီမွ် ရိွေစမႈ၊ အထူးသျဖင့္ လစာႏွင့္ လုပ္ငန္းခြင္ အေျခအေနမ်ားတြင္ တန္းတူညီတူရိွမႈ၊
    – ၀င္ေငြႏွင့္စုေငြမ်ားကို မိမိတို႕ကိုယ္တုိင္ ေပးပို႕လႊဲေျပာင္းေပးပို႕ႏိုင္မႈ
    – ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားမ်ားတို႕၏ ယဥ္ေက်းမႈသီးျခားရိွေနေရးကိုေလးစားမႈ
    စသည္တို႕ျဖစ္သည္။

    ဤသေဘာတူစာခ်ဳပ္သည္ လံုေလာက္ေသာတိုင္းျပည္မ်ား၏အတည္ျပဳမႈ မရရိွေသးေသာေၾကာင့္ ေလာေလာဆယ္အားျဖင့္ အာဏာသက္ေရာက္ျခင္း မရိွေသးေပ။ (ယခုအခါ အတည္ျပဳအင္အားမ်ားျပားလာၿပီး အာဏာသက္ေရာက္လုၿပီျဖစ္သည္)

    The Human Rights Handbook (Kathryn English & Adam Stapleton)အား ျမန္မာျပန္ဆိုထားေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ လူ႕အခြင့္အေရး လက္စြဲစာအုပ္(စက္တင္ဘာ၊ ၂၀၀၀) မွ ေကာက္ႏႈတ္တင္ျပသည္။

  • တုိင္းရင္းသားေတြကုိ ဖုတ္စား၊ ျပဳတ္စား၊ သုတ္စားၾကသူမ်ား

    စက္တင္ဘာ၊ ၂၁
    ေဆာင္းပါးရွင္- ေအာင္တင္

    ခုတေလာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး (၁၃၅)မ်ိဳးဆုိျပီး ဝန္ႀကီးဦးခင္ရီခမ်ာ ထပ္တလဲလဲ ေျပာေနလုိက္ရတာ တေတြး(တံေတြး)ေတာင္ သီးေလာက္ေပျပီ။ မၾကာေသးခင္က တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳး (၁၀၁)မ်ိဳးဆုိျပီး သူဘဲ အခုလို ထပ္တလဲလဲ ျမည္ခဲ့တာကုိ ေမ့သြားရွာျပီနဲ႔ တူပါတယ္။ မွတ္ညာဏ္က တုိသကုိး။

    ဒီေတာ့ တုိင္းရင္းသား (၁၃၅)မ်ိဳး ဘယ္ကရသလဲ ဆိုတာကို ဆန္းစစ္ဖုိ႔လုိပါတယ္။ တစ္ကယ္ေတာ့ စစ္အစုိးရေတြက တုိင္းရင္းသားေတြ ဘယ္လုိ ျပန္႔ႏွံ႔ေနထုိင္ ဝတ္စားၾကတယ္၊ အသက္ေမြးၾကတယ္။ ဘယ္လုိ ယဥ္ေက်းမႈေတြ၊ ဓေလ့ေတြ ရွိၾကတယ္။ ဘာေၾကာင့္ တုိင္းရင္းသား (၁၃၅)မ်ိဳးဆုိတဲ့ အေရအတြက္ကုိ ရခဲ့တယ္ဆုိျပီး တုိင္းရင္းသား ျပည္သူလူထုကို တင္ျပတာမ်ိဳး၊ ညွိႏႈိင္းတုိင္ပင္တာမ်ိဳး၊ ဘယ္တုန္းကမွ မရွိခဲ့ဘူး။ ဒါ့အျပင္ ဘာေၾကာင့္ ၁၃၅ဆုိတဲ့ ဂဏန္းကုိမွ ေရြးခဲ့တာလဲ ဆုိတာက ေမးခြန္းထုတ္စရာ ျဖစ္တယ္။

    ေဒၚစုက ျမန္မာျပည္မွာ တုိင္းရင္းသားဆုိျပီး တိတိက်က် သတ္မွတ္ထားတဲ့ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆုိခ်က္ေတြ မရွိတဲ့အတြက္ ရႈပ္ေထြးမႈေတြျဖစ္ေနတယ္။ တိက်ရွင္းလင္းစြာ သတ္မွတ္မႈေတြ လုိအပ္ေနျပီလုိ႔ ဆုိခဲ့တာ ၾကာပါျပီ။

    တိုင္းရင္းသားပါတီ ခုနစ္ပါတီျဖင့္ စုဖြဲ႔ထားတဲ့ “ညီေနာင္ တိုင္းရင္းသားမ်ား ဖက္ဒေရးရွင္း”ကလည္း ျမန္္မာႏိုင္ငံမွာ အဓိက လူမ်ိဴးႀကီး ရွစ္မ်ိဳးရွိၿပီး မ်ိဳးႏြယ္စုေပါင္း (၁၃၅)မ်ိဳးရွိတယ္လုိ႔ အစုိးရက ေျပာဆိုေနမႈကို ကန္႔ကြက္ေၾကာင္း၊ ၂၀၁၃ခု မတ္လ(၂-၃)ရက္ေန႔က ျပဳလုပ္ေသာ ႏွစ္လတႀကိမ္ လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေဝးအၿပီးမွာ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့တယ္။

    “လႊတ္ေတာ္မွာ လဝကဒုတိယဝန္ႀကီး ဦးဝင္းျမင့္က တိုင္းရင္းသား ၁၃၅မ်ိဳး နာမည္ေတြ ခ်ျပတယ္၊ နာမည္ထပ္ေနတာ ေတြ႔ရတယ္။ ရွမ္းမွာဆိုလွ်င္ ရွမ္း၊ရွမ္းႀကီး၊ တိုင္းလ်မ္တို႔ဆို တမ်ိဳးတည္းပဲ၊ တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္စု ၁၃၅ မ်ိဳးရွိသည္ဟု သံုးႏႈန္းျခင္းသည္ မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားလြန္း၍ တစ္မ်ိဳးစီ၏ အခြင့္အေရးအား သီးျခား ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ ခက္ခဲသည္ဟု ႏိုင္ငံေရးအရ အေၾကာင္းၿပရန္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္လုိ႔ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီမွ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးစိုင္းမိုးေအာင္ကလည္း ကန္႔ကြက္ ေထာက္ျပခဲ့ျပီးျဖစ္တယ္။

    တုိင္းရင္းသား(၁၃၅)မ်ိဳးကုိ လက္မခံႏုိင္ဘူးဆုိရင္ အဲဒီ(၁၃၅)မ်ိဳးကုိ ရယူခဲ့တဲ့ မူလအေျခခံ တုိင္းရင္းသား (၁၄၄)မ်ိဳးကုိေကာ ဘယ္လုိသတ္မွတ္ထားခဲ့သလဲ။ ဘာေၾကာင့္ (၁၄၄)ဆုိတဲ့ ဂဏန္းကုိ ရခဲ့ျပန္တာလဲ။ ဒါကလည္း စိတ္ဝင္စားစရာပါ။

    တေလာတုန္းက ဝန္ႀကီးဦးခင္ရီႏွင့္ ေရြးေကာက္ပဲြေကာ္မရွင္ ဥကၠဌ ဦးတင္ေအးတုိ႔ ထပ္တလဲလဲ ရြတ္ခဲ့တဲ့ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳး (၁၀၁)မ်ိဳးကုိေကာ အခု ဘယ္ေနရာမွာ ေခ်ာင္ထုိးလုိက္ျပန္ပလဲလုိ႔ ေမးလုိပါတယ္။ ဇုိမီးအမ်ိဳးသား ကြန္ဂရက္ပါတီက ပါတီမွတ္ပုံတင္ေတာ့ ဇုိမီးလူမ်ိဳးဆုိတာ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳး (၁၀၁)မ်ိဳးထဲမွာ မပါဘူးဆုိျပီး ေရြးေကာက္ပဲြ ေကာ္မရွင္က ပယ္ခ်တယ္။ ဦးသိန္းစိန္အစုိးရလက္ထက္မွာမွ ၾကားဖူးရတဲ့ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳး(၁၀၁)မ်ိဳးကုိ ဘယ္သူက ဘယ္တုန္းက ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ကုိ ေဘးခ်ိတ္ျပီး တိတ္တိတ္ႀကိတ္ သတ္မွတ္ခဲ့တာလဲ။ ျပည္သူကုိ တာဝန္ခံမဲ့ ပြင့္လင္းျမင္သာေသာ ျပည္သူ႔အစုိးရျဖစ္တယ္လို႔ ဦးသိန္းစိန္ အႀကိမ္ႀကိမ္ဆုိခဲ့တာနဲ႔ မဆန္႔က်င္ေနဘူးလား။ ဒါဆုိ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳး (၁၃၅)မ်ိဳးထဲက (၁၀၁)မ်ိဳးဘဲက်န္ေအာင္ တုိင္းရင္းသား(၃၄)မ်ိဳးကုိ ဘယ္ေခ်ာင္မွာ ဘယ္သူ႔အမိန္႔နဲ႔ လူမသိ သူမသိ သြားသတ္(GENOCIDE)လုိက္ျပီလဲလို႔ ေမးရပါမယ္။

    ဇုိမီးေတြက တင္းခံေတာ့ ဇုိမီးကုိ တုိင္းရင္းသားအျဖစ္ လကံၡလုိက္ရတယ္။ ဒါဆုိ တုိင္းရင္းသား (၁၀၂)မ်ိဳးျဖစ္ရမွာေပါ့။ မဟုတ္ရပါဗ်ာ။ ဇုိမီးကုိ တုိင္းရင္းသားအျဖစ္ လကၡံျပီးေနာက္ပုိင္းလည္း တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးက (၁၀၁)မ်ိဳးပါဘဲ။ တုိင္းရင္းသား(၁၀၁)မ်ိဳးထဲက ကံဆုိးသူေမာင္ရွင္ ဘယ္တုိင္းရင္းသားကုိ ျဖဳတ္ထုတ္သတ္ လုပ္လုိက္လဲ မသိျပန္ဘူး။

    ေတာ္ေတာ္ လက္ယဥ္ၾကတယ္ေနာ္။ မူလတုိင္းရင္းသား (၁၄၄)က ထင္ရာျမင္ရာ ခုတ္ျဖတ္ျပီး (၁၃၅) လုပ္တယ္။ ေနာက္ (၁၃၅)ကေန ျဖဳတ္ခ်င္ရာ ျဖဳတ္ျပီး (၁၀၁)မ်ိဳး လုပ္ခ်လုိက္ျပန္တယ္။ ေနာက္တစ္ခါ မျဖစ္ေခ်ဘူး ျပန္ထဲ့ျပန္ထဲ့ဆုိျပီး (၁၃၅)ျပန္တုိး လုိက္ျပန္တယ္။ တိုင္းရင္းသားေတြ ရွိေစ၊ ေပ်ာက္ေစ၊ ရွင္ေစ၊ ေသေစ၊ ျပန္ရွင္ေစဆုိတဲ့ အခြင့္အာဏာ သူတို႔ကုိ ဘယ္တုိင္းရင္းသား ျပည္သူက အပ္ႏွင္းထားသလဲ။

    ဒီေနရာမွာ ဘာေၾကာင့္ (၁၃၅)ဆုိတဲ့ ဂဏန္းက (၁၀၁)ဆုိတဲ့ ဂဏန္းကုိ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေတြ တန္းတန္းစဲြ ၿကုိက္သြားျပန္ရတာလဲဆုိတာ ေမးခြန္းထုတ္စရာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကလည္း တစ္မ်ိဳး စိတ္ဝင္စားစရာပါ။

    တစ္ကယ္ေတာ့ သူတုိ႔ေတြဟာ တုိင္းရင္းသားေတြ တစ္ကယ္ရွိတာ၊ မရွိတာ၊ တိုင္းရင္းသားဘဝ တုိးတက္တာ မတုိးတက္တာ၊ တရားတာ၊ မတရားတာေတြကို ဘယ္တုန္းကမွ ဂရုမစုိက္ခဲ့ၾကဘူး။ သူတုိ႔နားလည္တဲ့ တုိင္းရင္းသားဆုိတာ တစ္ႏွစ္တစ္ခါ ျပည္ေထာင္စုေန႔ေတြမွာ တုိင္းရင္းသူေခ်ာေခ်ာေလးေတြက သူတုိ႔ကုိ ကျပေဖ်ာ္ေျဖတာရယ္၊ ေခၚရင္လာ၊ ခုိင္းတာလုပ္၊ ေပးတာယူ၊ ျပန္မေျပာနဲ႔ရယ္နဲ႔၊ သူတုိ႔ရဲ့ တန္းတူညီမွ်မႈဆုိတာက ကရင္တစ္က်ပ္ ဗမာတစ္က်ပ္၊ ခ်င္းတစ္က်ပ္ ဗမာတစ္က်ပ္၊ မြန္တစ္က်ပ္ ဗမာတစ္က်ပ္နဲ႔ ေနာက္ဆုံး တုိင္းရင္းသား အသီးသီးက တစ္က်ပ္စီ ရသြားတဲ့အခါမွာ သူတုိ႔က ခုႏွစ္က်ပ္တိတိကုိ သပိတ္ဝင္ အိတ္ဝင္ ရသြားတာဘဲျဖစ္တယ္။ ဒါ့ထက္ ဘယ္တုန္းကမွ ပုိ မသိဘူး။

    ျမန္မာ့သမုိင္းမွာ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစာရင္း မွတ္တမ္းမွတ္ရာ ဘယ္လုိရွိခဲ့သလဲဆုိတာကုိ ေလ့လာၾကရေအာင္။

    ကုန္းေဘာင္ေခတ္က ပုဂံေခတ္အထိ အဓိကက်တဲ့ လူမ်ိဳးအုပ္စုႀကီးေတြျဖစ္တဲ့ ျမန္မာ၊ ကရင္၊ ခ်င္း၊ ရွမ္း၊ ရခုိင္၊ မြန္၊ ကခ်င္စတဲ့ အမည္ေတြသာ မွတ္တမ္းတင္ခံရတာ မ်ားပါတယ္။ ဂၽြန္း၊ ေတာင္သူ၊ ပ်ဴ၊ ကဒူး၊ သက္၊ တရုတ္(စိန္႔)၊ တရက္(မြန္ဂုိ)၊ ကုလား၊ ပသီ၊ ပန္းေသး(ပန္းသီ)တုိ႔ကုိလည္း ရံဖန္ရံခါ ေဖၚျပခဲ့တယ္။ ဒါေလာက္ဘဲ။ ဘယ္တုန္းကမွ တုိင္းရင္းသား (၁၃၅)မ်ိဳးဆုိတာ မရွိခဲ့ဘူး။

    အဂၤလိပ္ေခတ္မွာ လူမ်ိဳးအမည္အခ်ိဳ႕ကုိ ေဖၚျပခဲ့ေသာ္လည္း တုိင္းရင္းသား (၁၃၅)မ်ိဳး ရွိေၾကာင္းမွတ္တမ္း မရွိဖူးဘူး။ ေဒသိယဘာသာစကားအပါအဝင္ ဘာသာစကားေပါင္း (၆၅)မ်ိဳးရွိေၾကာင္းကို ၁၉၁၁သန္းေခါင္စာရင္းႏွင့္ တရုပ္ႏွင့္ အိႏၵိယစကားအပါအဝင္ ဘာသာစကား (၁၃၅)မ်ိဳးရွိေၾကာင္းကုိ ၁၉၃၁သန္းေခါင္စာရင္းမွာ ေဖၚျပခဲ့ဘူးတယ္။

    လြတ္လပ္ေရးရျပီး ဖဆပလ၊ ပထစ၊ အိမ္ေစာင့္အစုိးရ ဘယ္ကာလမွာမွ တုိင္းရင္းသား (၁၃၅)မ်ိဳးဆိုတာ နတၳိ မရွိ။ မဆလေခတ္ဦးမွာလည္း ၾကားေတာင္ မၾကားဖူးဘူး။

    ပထမဆုံး တုိင္းရင္းသားစာရင္းကုိ မွတ္တမ္းမွတ္ရာနဲ႔ ေတြ႔မိတာက ၁၉၇၂ခု ဒီဇဘၤာ(၉)ရက္ေန႔ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္၊ ျပည္ထဲေရးႏွင့္ သာသနာေရး ဦးစီးဌာနက ထုတ္ျပန္တဲ့ တုိင္းရင္းသား (၁၄၄)မ်ိဳး စာရင္းျဖစ္တယ္။ (၁၄၄)ထဲမွာ ျမန္မာမြတ္စလင္(ပသီ)၊ ရုိဟင္ဂ်ာ၊ ေျမဒူး၊ ပသွ်ဴး(မေလး)၊ ပန္းေသးတို႔ ပါဝင္တယ္။ စဥ္းစားစရာ ေကာင္းတာက လူမ်ိဳး(၁၄၄)ကုိ ၁+၄+၄လုပ္ၾကည့္ရင္ ၉ ဂဏန္းကုိ ရျခင္းဘဲ။ လူမ်ိဳး (၁၄၄)မ်ိဳးရွိလုိ႔ ၁၄၄လုိ႔ သတ္မွတ္တာလား။ ကုိးဂဏန္းရေအာင္ (၁၄၄)မ်ိဳးလို႔ သတ္မွတ္ခဲ့တာလား။

    ေနာက္တုိင္းရင္းသား (၁၃၅)မ်ိဳးဆုိတာကုိ မူလ(၁၄၄)မ်ိဳးထဲမွာ ပါဝင္တဲ့ အစၥလာမ္သာသနာဝင္ တုိင္းရင္းသား အမ်ားအျပားကုိ ျဖဳတ္၊ ဖဆပလ၊ မဆလ ေခတ္အဆက္ဆက္က တရုပ္ေတြျဖစ္တယ္ဆုိျပီး ဖယ္ထားခဲ့တဲ့ ကိုးကန္႔ကုိ တုိင္းရင္းသားလုပ္ အသစ္ျဖည့္ထဲ့ျပီး ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးေစာေမာင္က ၁၉၈၉ ဇူလိုင္ (၅) သုံးနာရီၾကာ မိန္႔ခြန္းမွာ မာရွယ္ေလာနဲ႔ ေၾကျငာသြားခဲ့တာျဖစ္တယ္။ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳး (၁၃၅)မ်ိဳးထက္ မာရွယ္ေလာလူမ်ိဳး(၁၃၅)မ်ိဳးလုိ႔သာ ေခၚသင့္တယ္။ စဥ္းစားစရာ ျဖစ္ရျပန္တာက လူမ်ိဳး(၁၃၅)ကုိ ၁+၃+၅ ဆုိရင္ ၉ ဂဏန္းကုိ ရေနျပန္ျခင္းဘဲ။

    ေနာက္တခါ တုိင္းရင္းသား (၁၀၁)မ်ိဳးဆုိတာက ဘယ္လုိဂဏန္းမ်ိဳးျဖစ္လုိ႔ တန္းတန္းစဲြ ေနၾကျပန္သလဲ။

    ကမၻာ့ႏုိင္ငံေတြမွာ ကိုယ့္ျပည္သူေတြ ေရတြက္ရလြယ္ေအာင္ ၁၀တန္၊ ၂၀တန္၊ ၁၀၀တန္ ေငြစကၠဴေတြ ထုတ္ေနၾကေပမဲ့ လူထုဒုကၡေရာက္တာကုိ ဂရုမစုိက္တဲ့ ျမန္မာစစ္အစုိးရ ေဗဒင္ရူး၊ ယၾတာရူးေတြက ထူးထူးဆန္းဆန္း ၁၅က်ပ္တန္၊ ၄၅က်ပ္တန္၊ ၉၀က်ပ္တန္ ေငြစကၠဴေတြ ထုတ္ခဲ့ၾကတယ္။ အခုလည္း တုိင္းရင္းသား တစ္ကယ္ရွိတာ၊ မရွိတာထက္ သူတုိ႔ အာဏာသက္ရွည္ေရးအတြက္ ကိန္းဂဏန္းေကာင္းေကာင္းရျပီး ယၾတာေခ်ဖို႔ေလာက္သာ အာရုံရွိတဲ့ လူတစ္စုပါ။

    ဇုိမီးေတြကုိ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳး(၁၀၁)မ်ိဳးထဲမွာ မပါဘူးလို႔ လူသိရွင္ၾကား ျငင္းခဲ့တယ္။ ဇုိမီးေတြကုိ တုိင္းရင္းသားအျဖစ္ ျပန္လက္ခံျပီးေတာ့လည္း (၁၀၁)မ်ိုးဘဲဆုိခဲ့တာကုိ ၾကည့္ျခင္းျဖင့္ လူမ်ိဳး (၁၀၁)ပါး ခစားရတဲ့ ထီးျဖဴေဆာင္း ျမန္မာစၾကာဝေတးမင္းရူး ရူးေနၾကျပန္ျပီ တူပါရဲ့ဗ်ာ။ တျခား ဘာေရာဂါ ရွိအုံးမွာလဲ။

    ဦးခင္ရီတုိ႔ အခု ေျပာေနတဲ့ ဒီတုိင္းရင္းသား (၁၃၅)မ်ိဳးကုိဘဲ ဘယ္ေလာက္ မွန္သလဲဆုိတာ ဆန္းစစ္ ၾကည့္ရေအာင္။

    လူမ်ိဳးအုပ္စုႀကီး ရွစ္စု(ဗမာ၊ ကရင္၊ ကခ်င္၊ ခ်င္း၊ ရွမ္း၊ ကယား၊ မြန္၊ ရခုိင္)ဆုိတဲ့ အုပ္စုႀကီး ရွစ္အုပ္စုလုံး တစ္အုပ္စုမက်န္ အကုန္လဲြပါ။ မဆီမဆုိင္တဲ့ လူမ်ိဳးငယ္ေတြကုိ ဗရမ္းဗတာ ေပါင္းထဲ့ ခ်ဲ႕ကားထားတာက ျမင္မေကာင္း ရႈမေကာင္းပါဘဲ။

    ကခ်င္အုပ္စုမွာ ကခ်င္နဲ႔ ဂ်ိန္းေဖာ အတူတူဘဲကုိ ႏွစ္မ်ိဳးခဲြလုိက္တယ္။ ေဂၚရီ၊ ခခူ၊ ဒူးလန္းတုိ႔ဟာ ဂ်ိန္းေဖာ(ကခ်င္)ျဖစ္လွ်က္နဲ႔ ထပ္ခဲြထုတ္ျပန္တယ္။ တစ္ကယ္ျဖစ္သင့္တာက (၆)မ်ိဳးကုိ (၁၂)မ်ိဳးလုပ္ထားတယ္။

    ကယားလူမ်ိဳး (၉)မ်ိဳးမွာ ဇယိမ္း၊ ကယန္း၊ ပေဒါင္၊ ကဲ့ခုိ၊ ယင္းေဘာ္ဆုိတာ မ်ိဳးတူ အမည္ကဲြေတြျဖစ္တယ္။ ကယားလူမ်ိဳး (၅)မ်ိဳးရွိမဲ့ေနရာမွာ (၉)မ်ိဳးလုပ္ပစ္တယ္။

    ကရင္ကုိလည္း ကရင္၊ စေကာ၊ ပုိး၊ ဘဲြဆုိျပီး ကရင္ကုိ ကရင္အျဖစ္က ခဲြထုတ္ျပီး (၃)မ်ိဳးျဖစ္ရမွာကုိ (၁၁)မ်ိဳး လုပ္ျပန္တယ္။

    ခ်င္းလူမ်ိဳးကဲြေတြ သတ္မွတ္ပုံက တာဝန္အမဲ့ဆုံးႏွင့္၊ အက်ည္းတန္ဆုံးျဖစ္တယ္။ ခ်င္းလူမ်ိဳး(၅၃၀) မလုပ္ဘဲ (၅၃)မ်ိဳးဘဲလုပ္ခဲ့လို႔ သူတုိ႔ကုိ ေက်းဇူးျပန္တင္ရမလုိပါဘဲ။ ကာယကံရွင္ ခ်င္းတုိင္းရင္းသားေတြကုိ အခ်င္းခ်င္း ပြင့္လင္းစြာ တုိင္ပင္ခြင့္ျပဳမယ္ဆုိရင္ ခ်င္းလူမ်ိဳး (၈)မ်ိဳးမွ (၁၀)မ်ိဳးေက်ာ္ေက်ာ္ေလာက္ ျဖစ္သြားႏုိင္ပါတယ္။

    ဗမာအုပ္စုကုိ ဗမာျဖစ္တဲ့ ေယာ၊ ထားဝယ္၊ ဘိတ္ကုိ အတင္းခဲြထုတ္ျပီး ကုိးနဝင္းေၾကတဲ့လူမ်ိဳး ကိုးမ်ိဳး လုပ္ခ်လိုက္ျပန္ေရာ။ ငါရွင္ဘုရင္ ဘယ္ႏွစ္ပတ္ လွည့္ လွည့္ေပါ့။

    မြန္က်ေတာ့ မြန္ခမာအႏြယ္ဝင္ ဝ၊ ပေလာင္ေတြကုိ ရွမ္းအုပ္စုမွာ ထဲ့လုိက္ျပီး မြန္ကို တစ္မ်ိဳးတည္းျဖစ္ေအာင္ လုပ္တယ္။ က်န္တဲ့လူမ်ိဳးေတြကုိ မတရားေဖာင္းပြခုိင္းျပီး မြန္က်မွ အထီးက်န္ျဖစ္ေအာင္ ထားခ်င္ဟန္တူပါရဲ့။

    ရခုိင္အုပ္စုထဲမွာ ခ်င္းေတြျဖစ္တဲ့ ခမြီးနဲ႔ ျမိဳကုိ ႏွစ္မ်ိဳးခဲြျပီး ထဲ့ထားတယ္။ ခမီြးနဲ႔ ျမိဳက လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးတည္းက မ်ိဳးႏြယ္ကဲြေတြျဖစ္တယ္။ ရခုိင္အုပ္စုနဲ႔ မဆုိင္ပါ။

    ရွမ္းေတြကုိလည္း အစိပ္စိပ္အမႊာမႊာ ခဲြျခားျဖစ္တဲ့အျပင္ တိဗက္ျမန္မာ၊ မြန္ ခမာေတြကုိ ထဲ့ထားတယ္။ ရွမ္းလူမ်ိဳး (၃၃)က (၂၁)မ်ိဳးေလာက္ဘဲ တစ္ကယ္ရွိေနႏုိင္တယ္။

    အေသအခ်ာစိစစ္ရင္ တုိင္းရင္းသား (၁၃၅)က လူမ်ိဳး (၆၀)ေလာက္ဘဲရွိမယ္။ ပါသင့္လွ်က္ ခ်န္ထားတဲ့ ေဂၚရခါး၊ ပန္းေသး၊ ပသီ(ျမန္မာမြတ္စလင္)၊ ရုိဟင္ဂ်ာ၊ ပသွ်ဴး(မေလး)၊ ေျမဒူး စသည္တုိ႔ကုိ ေပါင္းထဲ့ရင္ (၇၀)ေတာင္ ျပည့္မယ္ မထင္ပါ။

    တုိင္းရင္းသားအျဖစ္ သတ္မွတ္ျခင္းႏွင့္ ရပုိင္ခြင့္ျပသနာေတြကုိ ေျဖရွင္းဖုိ႔ ပထမေျခလွမ္းအျဖစ္ ဦးသိန္းစိန္အစုိးရ အခုကိုင္စဲြက်င့္သုံးေနတဲ့ တုိင္းရင္းသားအျဖစ္ သတ္မွတ္ျခင္းႏွင့္ ပယ္ဖ်က္ျခင္း အာဏာကုိ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ကုိ ခ်က္ခ်င္းလႊဲအပ္သင့္ပါတယ္။ ဒီအာဏာမ်ိဳးကုိ အစုိးရထက္ လႊတ္ေတာ္ကသာ ကုိင္တြယ္က်င့္သုံးသင့္တယ္။

    ေနာက္တဆင့္အေနနဲ႔ ဦးသိန္းစိန္အစုိးရက ပါတီစဲြ မရွိဘဲ၊ သမုိင္းအခ်က္အလက္ႏွင့္ တုိင္းျပည္တည္ျငိမ္၊ တိုးတက္ေရးကုိ အာရုံထားျပီး ဒီမုိကေရစီႏွင့္ ကုိယ္ပုိင္ျပဌာန္းခြင့္ကုိ လက္ေတြ႔က်က် ေပါင္းစပ္ႏုိင္တဲ့ တုိင္းရင္းသားေရးရာ ညီလာခံတစ္ရပ္ကုိ စနစ္တက် အလွ်င္အျမန္ က်င္းပေပးျခင္းျဖင့္ လမ္းေၾကာင္းမွန္ေပၚ တက္သင့္တယ္။

    ဒီလိုညီလာခံမ်ိဳးကုိ အဆင့္ႏွစ္ဆင့္ခဲြျပီး ျဖတ္သန္းဖုိ႔ ျပင္ဆင္ထားသင့္တယ္။ ကာလရွည္ၾကာ အဖိႏွိပ္ခံေနရတဲ့ တုိင္းရင္းသားေတြရဲ့ မိမိကုိယ္ကုိ တန္ဖိုးျပန္ျမွင့္လုိမႈေတြ (Identity Protection or Reassertion)ႏွင့္ မိမိကုိယ္ကုိ လုံျခံဳမႈ၊ ကုိယ္ပုိင္ျပဌာန္းခြင့္ေတြ (Security and Self-determination)ကုိ အဆင့္တစ္ခုထားရွိ ျဖတ္သန္းေရးက ပထမအဆင့္ျဖစ္တယ္။ အဲဒီ ပထမအဆင့္ကုိ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ဦးသိန္းစိန္အစုိးရက အေမွ်ာ္အျမင္ႀကီးမႈ၊ သေဘာထားႀကီးမႈ၊ သတၱိရွိမႈျဖင့္သာ ျဖတ္သန္းႏုိင္မယ္။ ႏုိ႔မဟုတ္ရင္ တုိင္းျပည္က ဒုံရင္းျပန္ျဖစ္သြားမယ္။ ဘယ္အဆင့္ေတြႏွင့္ ဘယ္လုိျဖတ္ေက်ာ္ရမယ္ဆုိတဲ့ အေသးစိပ္ကုိ တစ္ဖဲြ႔ေကာင္း၊ တစ္ဦးတစ္ေကာင္း မည္သူမွ် စြမ္းေဆာင္ႏုိင္မွာ မဟုတ္ဘူး။ တုိင္းရင္းသားမ်ား၊ ႏုိင္ငံေရးအင္အားစုမ်ား၊ တပ္မေတာ္အားလုံး တန္းတူရည္တူ ပါဝင္ေဆြးေႏြး ဆုံးျဖတ္ၾကရမွာျဖစ္တယ္။

    ပထမအဆင့္ကုိ ကာလတစ္ခုျဖတ္ေက်ာ္ေနစဥ္ လုံျခံဳမႈေတြ၊ စိတ္ခ်မႈေတြ၊ ယုံၾကည္မႈေတြ ရရွိလာေအာင္ အားလုံးဝုိင္း ၿကုိးစားၾကရမယ္။ တရားဥပေဒကလည္း စုိးမုိးလာမယ္ဆုိရင္ တုိင္းရင္းသားအခြင့္အေရးႏွင့္ ႏုိင္ငံသားအခြင့္အေရးႏွစ္ခု တူညီတဲ့ ကာလတစ္ခုကုိ ေရာက္လာမွသာ ျခံစည္းရုိး ခတ္ထားတာေတြ၊ တံခါးတပ္ထားတာေတြ၊ သံသယေၾကာင့္ ဖန္တီးထားတဲ့ အတားအဆီးေတြကုိ အားလုံးသေဘာတူ ဖယ္ထုတ္ႏုိင္မွာ ျဖစ္တယ္။

    တစ္ကယ္ေတာ့ တုိင္းျပည္တျပည္မွာ တုိင္းရင္းသား (၁၄၄)မ်ိဳးျဖစ္ျဖစ္၊ (၁၃၅)မ်ိဳးျဖစ္ျဖစ္၊ (၁၀၁)မ်ိဳးျဖစ္ျဖစ္က အေရးမႀကီးပါဘူး။ အေရးႀကီးတာက တုိင္းရင္းသား၊ ႏုိင္ငံသားအခ်င္းခ်င္း ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြ မရွိၾကဖုိ႔ျဖစ္တယ္။

    တုိင္းျပည္တျပည္မွာ အဆင့္ႏွိမ့္ခံထားရတဲ့ ႀကီးမားေသာ လူအုပ္စုႀကီးတစ္စု တည္ရွိေနျခင္းကုိ ခြင့္ျပဳထားျခင္းကုိက တရားမွ်တမႈ၊ လြတ္လပ္မႈအတြက္ စိန္ေခၚမႈႀကီးျဖစ္ေနပါျပီ။ အဖိႏွိပ္ခံရသူေတြက ဖိႏွိပ္မႈမွ လြတ္ေျမာက္ေအာင္ ၿကုိးစားၾကမယ္။ ဖိႏွိပ္သူေတြက ဖိႏွိပ္ေရးယႏၱရား ရွင္သန္ေနေအာင္ ေမာင္းႏွင္ေနၾကမယ္ ဆုိကတည္းက တုိင္းျပည္ရဲ့ အရင္းအျမစ္ေတြ၊ အခ်ိန္ေတြကုိ ျဖံဳးတီးရာလည္း က်ေနတယ္။ တုိင္းျပည္ မတည္ျငိမ္ေအာင္ တမင္ဖန္တီးထားသလုိလည္း ျဖစ္တယ္။ တဖန္ အႏွိမ္ခံထားရသူေတြက သဘာဝအရ ပုိၿကုိးစားဖုိ႔လုိလို႔ ပုိၿကုိးစားၾကေတာ့ ပုိေတာ္လာၾကတယ္။ အလိုအေလွ်ာက္ အေပၚစီးရေနသူေတြက အခြင့္ထူးခံျဖစ္လာျပီး ၿကုိးစားမႈ ေလွ်ာ့လွ်ဲလာမယ္ဆုိရင္ ပုိည့ံလာၾကမယ္။ က်ေနာ္တုိ႔လုိ ဖူးသစ္စ ႏုိင္ငံတစ္ခုရဲ့ ႏုိင္ငံသားေတြအတြက္ ဘယ္လုိမွ မေကာင္းႏုိင္တဲ့ ေရခံေျမခံေတြလည္းျဖစ္တယ္။

    လူဦးေရ ထူထပ္တဲ့ ႏုိင္ငံႀကီးေတြၾကား ညွပ္ေနတဲ့ ျမန္မာျပည္ရဲ့ လုံျခံဳေရးက အေရးႀကီးတယ္ဆုိတာနဲ႔ ႏုိင္ငံျခားသားေတြကုိ အလြယ္တကူ ႏိုင္ငံသား မေပးသင့္ဘူး ဆုိတာကုိ ေထာက္ခံပါတယ္။ နယ္စပ္လုံျခံဳေရးကုိ တင္းၾကပ္ထားရပါမယ္။ သို႔ေသာ္ ဒါေၾကာင့္ တရားဝင္ရွိေနတဲ့ ႏိုင္ငံသားေတြကုိ မတရား ဖိႏွိပ္တာက ဘာမွ မဆုိင္ပါဘူး။

    ရုိဟင္ဂ်ာေတြ ျမန္မာျပည္က အခြင့္သင့္တုိင္း ခုိးထြက္ေနလုိ႔ ရုိဟင္ဂ်ာ ေလွစီးဒုကၡသည္(Boat People) ျပသနာက ေဒသဆုိင္ရာ ျပသနာ(Regional Issue)မက ၾသစေတလ်အထိေတာင္ ရုိက္ခတ္ေနလုိ႔ ကမၻာ့ျပသနာ ျဖစ္ေနတာလည္း ၾကာပါျပီ။ သမၼတဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ လူဝင္မႈဝန္ႀကီး ဦးခင္ရီတုိ႔က ခုိးဝင္လာသူဆုိတာ မရွိသေလာက္ ျဖစ္ပါတယ္လုိ႔ လူသိရွင္ၾကား ေျပာၾကားခဲ့ေသာ္လည္း ခုိးဝင္ ဘဂၤါလီဆုိျပီး က်ားက်ား မီးယပ္ မလုပ္ေကာင္းပါဘူး။ ဆင္ျခင္သင့္ျပီ။

    Muzaw
    Ref: Link 1 Click Here

    Ref: Link 2 Click Here

    သမၼတရုံးညြန္ၾကားေရးမွဴး ဗုိလ္မွဴးေဇာ္ေဌးက ဘဂၤါလီ အၾကမ္းဖက္ လက္နက္ကုိင္ေတြ က်ဴးေက်ာ္လာလုိ႔ ကာကြယ္ရမယ္ ဆုိပါတယ္။ နယ္စပ္ေရးရာ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဒုဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးသိန္းေဌးက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ဘယ္လက္နက္ကုိင္မွ မဝင္လာဘူးဆုိခဲ့တဲ့ သာဓကကုိလည္း သခၤန္းစာ ယူဖုိ႔လုိပါတယ္။

    ၂၁ရာစုလုိ ေခတ္မ်ိဳးမွာ ရခုိင္ျပည္နယ္ရဲ့ ဒုတိယ လူဦးေရအမ်ားဆုံးျဖစ္တဲ့ ရုိဟင္ဂ်ာေတြကို အဆင့္နိမ့္ထားျပီး ရခုိင္ျပည္နယ္ လုံျခံဳေရး၊ တုိးတက္ေအး၊ ေအးခ်မ္းေရးကုိ လုံးဝ မေဖၚေဆာင္ႏုိင္ဘူးဆုိတာေလာက္ကုိ ရခုိင္အမ်ိဳးသားေတြ ျမင္သင့္ျပီ။ တုိင္းရင္းသားျပသနာကုိ ေနာက္မွာခဏထားျပီး ႏုိင္ငံသားခ်င္း တန္းတူထား မဆက္ဆံႏုိင္ရင္ အေျဖ မရွိပါဘူး။

    နိဂုံးခ်ဳပ္အေနႏွင့္ ဘာသာေရးကို အေျခခံျပီး လူမ်ိဳးေရးတရား လုပ္ေနတာမ်ိဳးကုိ ခ်က္ခ်င္း ရပ္ပစ္ဖုိ႔ ေတာင္းဆုိပါတယ္။

    ဒီေနရာမွာ ဝန္မင္းဦးခင္ရီ ကုိယ္တုိင္က အင္မတန္လုိက္ဖက္တဲ့ ပုံစံ(Perfect Candidate) ျဖစ္ေနလို႔ ဥပမာေဆာင္ခ်င္ပါတယ္။ နားနဲ႔ မနာ၊ ဖဝါးနဲ႔ နာပါ ဝန္မင္း။

    နာမည္ကုိက ဦးစန္းယု၊ ဦးရႈေမာင္ကဲ့သုိ႔ အမည္မ်ိဳးရွိေသာ ဦးခင္ရီမွာ ကုလားကဲ့သုိ႔ေသာ မဲေမွာင္ေသာ အသားအေရႏွင့္ တရုပ္ကဲ့သုိ႔ေသာ ဗန္ဒါေစ့ မ်က္လုံးရွိပါတယ္။ တစ္ကယ္လုိ႔ ဦးခင္ရီသာ အစၥလာမ္ဘာသာ ကုိးကြယ္ရင္ ဦးခင္ရီရဲ့ ဘုိးေဘးေတြက ျမန္မာျပည္မွာ ၁၈၂၃ခုႏွစ္ မတုိင္မီကတည္းက ေနထုိင္ခဲ့ေၾကာင္း အေထာက္အထား ျပရမွာျဖစ္တယ္။ သန္း(၆၀)ေသာ ျမန္မာျပည္သူေတြ ဘယ္သူမွ သက္ေသမထူႏုိင္တာကုိ ျမန္မာမြတ္စလင္ေတြကုိမွ ကြက္ျပီး မရွက္မေၾကာက္ သက္ေသထူခုိင္းတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ဦးခင္ရီလည္း သက္ေသထူႏုိင္မယ္ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါဆုိ ဦးခင္ရီဟာ ဘဂၤါလီ+တရုပ္+ျမန္မာလူမ်ိဳး ျဖစ္သြားျပီး ဝန္ႀကီးရာထူးလည္း ျပဳတ္၊ ဗုိလ္ခ်ဳပ္လည္း ဘယ္ေတာ့မွ မျဖစ္ေတာ့ဘဲ၊ ေနရာတကာမွာ လူတကာ အထင္ေသးခံ၊ အေစာ္ကားခံေနရမွာကုိ ျမင္ေယာင္မိပါရဲ့။ ျမန္မာျပည္က အစၥလာမ္ဘာသာဝင္ေတြ ခံစားေနရတဲ့ ေန႔တဓူဝ ဒုကၡေတြကို ကိုယ္ခ်င္းစာႏုိင္ဖုိ႔ ခဏေလာက္ျဖစ္ျဖစ္၊ စိတ္ကူးထဲမွာဘဲျဖစ္ျဖစ္ မြတ္စလင္ျဖစ္ၾကည့္ပါလား ဝန္မင္းရယ္။

     

    **ေဆာင္းပါးရွင္ ၏ အျမင္ႏွင့္ အာေဘာ္သာျဖစ္ပါသည္။

  • “တိုင္း” “ရင္း” “သား”၊ Social Construction ႏွင့္ Critical လူမွဳေရး သိပၸံ သုေတသန

    စက္တင္ဘာ ၁၀ ၊ ၂၀၁၃

    ေခတ္ေမာင္း ဂ်ာနယ္ Vol 2 No 4 မွ ကူးယူေဖာ္ျပသည္။

    စိုင္းလတ္
    PhD Candidate – Geography (Human Geography), Simon Fraser University
    MA Geography (Human Geography), York University
    BA (Hon) International Development Studies, York University

    မွတ္ခ်က္။ Human Geography ရွဳေထာင့္အေျခခံျဖင့္ concept မ်ားကို အႀကမ္းဖ်ဥ္းတင္ျပထားျခင္းျဖစ္သည္။ လူမွဳေရး သိပၸံသုေတသနျပဳစုလိုသူမ်ား၊ စိတ္၀င္စားသူမ်ား၊ ဘြဲ ့လြန္ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားမ်ား အတြက္ အေရးႀကီးသည့္ အခ်က္မ်ားကိုေထာက္ျပထားသည္။ သမရိုးက် သမားမ်ားအတြက္ ဤစာတမ္း သည္ အက်ံဳးမ၀င္ပါ။ ဖတ္ပါက အခ်ိန္ကုန္သည္သာ အဖတ္တင္မည္။ သမိုင္းပါေမာကၡ ေဒါက္တာသန္းထြန္း စကားလံုးျဖင့္ေျပာရလွ်င္ ဖတ္ေကာင္းမည္ဟု အာမ,မခံပါ။ Critical social science ႏွင့္ progressive change ကို လိုလားသည့္ သုေတသနျပဳသူမ်ား၊ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားမ်ား အတြက္သာ ရည္ရြယ္သည္။ အဂၤလိပ္စကားလံုးမ်ားကို ျမန္မာသို ့ အဓိပၺါယ္ျပန္လွ်င္ မူရင္း အဓိပၺါယ္လြဲသြားႏိုင္သျဖင့္ အခ်ိဳ ့စကားလံုးမ်ားကုိ အဂၤလိပ္စာလံုး (သို ့) အသံထြက္ျဖင့္သာ တင္ျပထားသည္။ Convention ႏွင့္ rule တိုင္းကို လိုက္နာစရာ မလို ဟုခံယူသည့္ အတြက္ နိဂံုးျဖင့္ ဤစာတမ္းကိုစသည္။

    World_location_map_burma

    နိဂံုး

    လူမွဳေရးသိပၸံ သုေတသနျပဳသူမ်ား၊ သုေတသနလုပ္ရန္ စိတ္၀င္စားသူမ်ား၊ ဘြဲ ့လြန္ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသားမ်ား သည္ တိုင္းရင္းသားႏွင့္ လူဦးေရးဆိုင္ရာ စာတမ္းေရးရန္ သုေတသနျပဳရာတြင္ အစိုးရစံႏွဳန္းမ်ား၊ မွတ္တမ္းမ်ား၊ စာရင္းဇယားမ်ားကို ေပတံသဖြယ္ အသံုးျပဳျပီး သုေတသနလုပ္ စာတမ္းေရးရမည္ မဟုတ္။ ရွိျပီးသားစာရင္းမ်ား၊ နံပတ္မ်ား၊ အိုင္ဒီယာမ်ားကို Framework (သို ့) baseline အေနျဖင့္သံုးျပီး ေနရာေဒသတခုခုမွ ေဒတာ ေကာက္ ျခင္း၊ မိမိေတြ ့ရွိခ်က္ကို မွန္သည္ဟု သက္ေသျပရန္ ယခင္ေတြ ့ရွိ သိျပီးသားမ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီႏွိဳင္းယွဥ္ျပရမည္ မဟုတ္။ ဤသို ့ေသာ စာတမ္းမ်ားသည္ သုေတသန မဟုတ္ပါ။ အေပါစား သန္းေခါင္စာရင္းသာျဖစ္ေပေတာ့မည္။ သုေတသနဆိုသည္မွာ ျဖစ္စဥ္မ်ား၊ သိႏွင့္ျပီးသားျဖစ္စဥ္မ်ား၊ အိုင္ဒီယာမ်ား၊ အခ်က္အလက္မ်ားကို စံုေထာက္သ ဖြယ္ ျပန္လည္ဆန္းစစ္ ေ၀ဖန္ျခင္းျဖစ္သည္။ စံုေထာက္ဆိုေသာ လူမ်ိဳးမွာ ညစ္ပတ္တတ္သျဖင့္ ႏွိဳင္းယွဥ္ေကာင္း ေသာ ဥပမာမဟုတ္ေသာ္လည္း သုေတသီမ်ား၏ အလုပ္မွာ စံုေထာက္အလုပ္ပင္ျဖစ္္သည္။ ပညာေရး စံုေထာက္ဟု ဆိုလွ်င္ မွားမည္မထင္ပါ။ သို ့ေသာ္ အုပ္စုတစု အက်ိဳးအတြက္ မဟုတ္ပဲ လူတိုင္းအတြက္ လူမွဳေရး တရားမွ်တမွဳ (Social Justice) ကို အေလးထား မွတ္ယူျပီး ဓမၼဒိဌာန္က်စြာ အရာရာတိုင္းကို ျပန္လည္ ဆန္းစစ္သူမ်ားျဖစ္သင့္သည္။ သုိ ့ရွိရာ သုေတသနျပဳသူမ်ားသည္ အစိုးရ မလိမ့္တပတ္လုပ္ထားသည့္ အခ်က္မ်ား၊ ယခင္ သုေတသီ မ်ား ေရးသားတင္ျပ ရွာေဖြ ေတြ ့ရွိထားမွဳမ်ား၊ အိုင္ဒီယာမ်ား စသည္တို ့ကို ျပန္လည္ စမ္းစစ္ရန္ျဖစ္သည္။ ဗဟုသု တအသစ္မ်ား၊ ရွင္းျပခ်က္အသစ္မ်ားကို ထုတ္ျပရန္ျဖစ္သည္။ ဤသည္ကိုသာလွ်င္ သုေတသနဟုဆိုႏိုင္သည္။

    နိဒါန္း

    ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာတ၀ွမ္း လူဦးေရစစ္တမ္း ေကာက္ခံရန္ရွိရာ မည္သည့္ စနစ္ျဖင့္ေကာက္ခံမည္၊ တိုင္းရင္း သားမ်ားကို မည္သို ့မည္ပံု သတ္မွတ္မည္၊ စာရင္းသြင္းေကာက္ခံမည္ စသည့္ေမးခြန္းမ်ားမွာ အေရးႀကီးေသာ ေမးခြန္းမ်ားျဖစ္သည္။

    ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တိုင္းရင္းသား ၁၃၅ မ်ိဳးရွိသည္ဟု အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာမ်ား၊ ဂ်ာနယ္ေဆာင္းပါးမ်ား၊ စာအုပ္စာ ေပမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပႀကသည္။ မဟာဝိဇၨာ စာတမ္းမ်ားပင္လွ်င္ တိုင္းရင္းသား၊ လူဦးေရ စသည့္ အေႀကာင္းအရာမ်ားကို တင္ျပပါက ျမန္မာျပည္တြင္ တိုင္းရင္းသား ၁၃၅ မ်ိဳးရွိသည္ ဆိုသည့္အခ်က္ကို အေျခခံ baseline ယူျပီး တင္ျပႀကသည္။ “တိုင္းရင္းသား”ဆိုသည့္ အေခၚအေ၀ၚကို Concept အရ မေဆြးေႏြးခင္ အခ်က္တခ်ိဳ ့ ေထာက္ျပခ်င္သည္။

    (၁) Academic research မ်ားသည္ သိျပီးသား အခ်က္မ်ား၊ ျဖစ္စဥ္မ်ား၊ အိုင္ဒီယာမ်ား၊ ေတြ ့ရွိခ်က္မ်ားကို သိရွိနားလည္ရံုမွ်မဟုတ္။ စာတမ္းတေစာင္ျပီး တေစာင္မွတဆင့္ လက္ဆင့္ကမ္းသြားရံု မဟုတ္။ Academic research (အထူးသျဖင့္ critical social science research) ၏ ရည္ရြယ္ခ်က္သည္ သိရွိျပီးသားမ်ားကို ျပန္လည္ ဆန္းစစ္ရန္ျဖစ္သည္။ အရိုးစြဲေနေသာ အယူအဆမ်ား၊ အခ်က္အလက္မ်ား၊ စနစ္မ်ား၊ ျဖစ္စဥ္မ်ားကို ျပန္လည္ လွဳပ္ခါကာ ေနာက္ထပ္တဖန္ ဆန္းစစ္ေလ့လာရန္ (အဂၤလိပ္ အေခၚအေ၀ၚျဖင့္ ေျပာဆိုလ်က္ရွိေသာ Unsettle၊ destabilize၊ problematize စသျဖင့္) ျဖစ္သင့္သည္။

    မိမိေလ့လာျဖစ္ေသာ မဟာ၀ိဇၨာ စာတမ္းအခ်ိဳ ့တြင္ “တိုင္းရင္းသား ၁၃၅ မ်ိဳးရွိသည္” ဆိုသည့္အခ်က္ကို problematize ျခင္း၊ unsettle ျပီး တဖန္ျပန္လည္ ေလ့လာျခင္းမဟုတ္ပဲ ၁၃၅ ဆိုသည္ကို ေပတံသဖြယ္သံုးကာ ေဒသတစ္ခုတြင္ မည္သည့္ တိုင္းရင္းသား အေရအတြက္ မည္မွ်ရွိသည္၊ မည္သည့္အုပ္စုမ်ား ရွိသည္၊ ဤအုပ္စု ေအာက္တြင္ ဤတိုင္းရင္းသားမ်ားရွိသည္၊ စသျဖင့္တင္ျပထားသည္ကို သတိျပဳမိသည္။

    ထုိသုေတသနစာတမ္းမ်ားတြင္ စာတမ္း၏ အဓိကအေျခခံအေႀကာင္းအရာျဖစ္သည့္ “တိုင္းရင္းသား” ဆိုသည့္ “ေ၀ါဟာရ” ကို အေျခခံက်က်ျပန္လည္ဆန္းစစ္ျခင္းမရွိ၊ ၁၃၅ မ်ိဳးမည္သို ့မည္ပံုျဖစ္လာသည္ဆိုသည့္ “ျဖစ္စဥ္” ကိုျပန္လည္ ဆန္းစစ္ ျခင္းမရွိ။ သိႏွင့္ျပီးသား အုပ္စု ၁၃၅ မ်ိဳးဆိုသည့္အခ်က္ေပၚအေျခခံျပီး ဤတိုင္းရင္းသားတြင္ မည္သည့္အုပ္စုမ်ားပါသည္၊ လူဦးေရးမည္မွ်ရွိ သည္ စသည့္ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေကာက္ထားသည္ကိုေတြ ့ရသည္။

    သို ့ရွိရာ ၁၃၅ မ်ိဳးရွိသည္ဟူသည့္အခ်က္ကို ဘုရားေပး က်မ္းေပးအလား ေရွးပေ၀ဏသီကတည္းက ရွိခဲ့သကဲ့သို ့မွတ္ယူႀကသည္။ အမွန္မွာ ထို ၁၃၅ မ်ိဳး သတ္မွတ္ခ်က္သည္ social construction ျဖစ္သည္။ အႀကမ္းဖ်င္း ရွင္းရလွ်င္ social construction ဆိုသည္မွာ ပါ၀ါ၊ လူ ့အဖြဲ ့အစည္းအေနအထား၊ ရည္ရြယ္ခ်က္ တခုခု စသည္တို ့ကို အေျခခံျပီး လူေတြက ဖန္တီးထားျခင္းျဖစ္သည္။ ၁၃၅ မ်ိဳး သတ္မွတ္ခ်က္မွာ အစိုးရက သူ ့ရည္ရြယ္ခ်က္ႏွင့္သူ၊ သူ ့နည္းသူ ့စနစ္ျဖင့္သူ သတ္မွတ္ထားျခင္းျဖစ္သည္။ သို ့ရွိရာ သုေတသန စာတမ္းမ်ားသည္ အစိုးရ သတ္မွတ္ခ်က္ကို ဘုရားေပးက်မ္းေပး အမွန္တရားကဲ့သို ့ မွတ္ယူရမည္မဟုတ္ပါ။ မည္သည့္ရည္ရြယ္ခ်က္၊ မည္သည့္ နည္းနာမ်ားျဖင့္၊ မည္သို ့သတ္မွတ္ခဲ့သည္၊ မည္သို ့စာရင္းသြင္းခဲ့သည္၊ မည္သူ ့အက်ိဳးအျမတ္ အတြက္ လုပ္ခဲ့သည္၊ မည္သူေတြနစ္နာခဲ့သည္၊ မည္မွ်မွန္ကန္ျပီး၊ မည္မွ်တရား မတရားခဲ့သည္၊ မရည္ရြယ္ထားေသာ ႀကိဳမတြက္ထားေသာ ဆိုုးက်ိဳးမည္သို ့ရွိသည္၊ စသျဖင့္ ေလ့လာဆန္းစစ္ရမည္ျဖစ္သည္။

    (၂) Social construction ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ေနာက္ထပ္အခ်က္တစ္ခ်က္မွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ လြတ္လပ္ေရးေခါင္းေဆာင္မ်ား ေရးဆြဲခဲ့သည့္ ၁၉၄၇ ဖြဲ ့စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒအရ တိုင္းရင္းသား ၁၄၄ မ်ိဳးရွိသည္ဟုဆိုသည္။ ၁၉၇၃ ခုႏွစ္ လူဦးေရ စစ္တမ္းေကာက္ယူရန္ လူ၀န္မွဳႀကီး ႀကပ္ေရးမွ ေကာက္ယူေသ ာ စာရင္းတြင္ တိုင္းရင္းသား ၁၄၃ မ်ိဳးဟုဆိုသည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေစာေမာင္လက္ထက္တြင္ ၁၃၅ မ်ိဳးဟု တဖန္လုပ္ျပီး ယခုဦးသိန္းစိန္လက္ထက္တြင္ လူ၀င္မွဳႀကီးႀကပ္ေရးအသစ္ျပန္ေကာက္သည့္ စာရင္းအရ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး ၁၀၁ (သို ့) ၁၀၀ ဟု ဆိုသည္။ တိုင္းရင္းသား စာရင္းမ်ားအား ျပန္လည္ ဆန္းစစ္ ေလ့လာသည့္ ဂါမဏိ ေရးသားေသာ ေဆာင္းပါးတြင္မူ တိုင္းရင္းသား ၅၀ ေက်ာ္သာရွိသည္ဟုဆိုသည္။ ၁၉၅၀ ခုႏွစ္မ်ားအတြင္း တကၠသိုလ္မ်ားအကူ အညီျဖင့္ အစိုးရမွ ေကာက္ခံခဲ့ေသာ စာရင္းမ်ားတြင္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး ၅၀ ေက်ာ္ဟုသာဆိုျပန္သည္။ ေသခ်ာ သည္မွာ အလြဲႀကီး လြဲေနသည္။

    သုေတသနျပဳစုသူမ်ားအေနျဖင့္ ျပန္လည္ အေျဖရွာရမည့္အခ်က္မ်ားမွာ – (က) လိုတိုးပိုေလ်ာ့ ဘာေႀကာင့္ျဖစ္ေန ရတာလဲ၊ (ခ) စံ၊ မူ၊ လူ၊ ရည္ရြယ္ခ်က္၊ စစ္တမ္းစနစ္ မွားယြင္းမွဳ စတဲ့ အခ်က္ေတြ ဘယ္လိုျဖစ္ခဲ့လို ့လဲ၊ စသျဖင့္ ျဖစ္သည္။

    ေကာက္ခံ ျပဳစုရာတြင္ မွားယြင္းစြာ စာရင္းသြင္းေကာက္ခံျခင္း၊ အုပ္စုတူေသာ္လည္း အမည္ကြဲမ်ားျဖင့္ စာရင္းေကာက္ခံခဲ့ျခင္း၊ ကြင္းဆင္းမွတ္တမ္း ေကာက္ခံ သူမ်ားသည္ ေျဖ ဆိုသူမ်ားေျပာသည့္အတိုင္း မွတ္တမ္းတင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေႀကာင္း အခ်ိဳ ့ကေထာက္ျပသည္။ တိုင္းရင္းသား အဖြဲ ့အစည္းႏွင့္ ေခါင္းေဆာင္အခ်ိဳ ့ ကလည္း အစိုးရအဆက္ဆက္မွ တိုင္းရင္းသားမ်ားအား ေသြးခြဲရန္ အမ်ိဳးတူအုပ္စုကို လူမ်ိဳးျခားမ်ားအျဖစ္ ခြဲထုတ္စာရင္းသြင္း ထားျခင္းျဖစ္သည္ဟုဆိုသည္။ မွားသည္မွန္သည္ မဆံုးျဖတ္လိုပါ။ ယခုအခ်ိန္တြင္ စင္ျပိဳင္ အိုင္ဒီယာမ်ား (competing ideas) ႏွင့္ပတ္သက္၍ critical လူမွဳေရးသပၸံသုေတသနမ်ား လိုအပ္ေနသည္မွာေတာ့ ေသခ်ာ သည္။

    – “တိုင္း” “ရင္း” “သား”

    “တိုင္းရင္းသား” ဆိုသည့္ ေ၀ါဟာရကို သီအိုရီအရ အတိုခ်ဳံး ဆက္လက္တင္ျပပါမည္။

    ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တိုင္းရင္းသားကို အဂၤလိပ္လို national races ဟု သံုးႏွဳန္းသည္။ ထိုအသံုးအႏွဳန္းသည္ ကိုလို နီေခတ္ကအသံုးအႏွဳန္းျဖစ္ျပီး concept အရ မွားသည္။ ယခုေခတ္ လူမွဳေရးသပၸံ concept မ်ားႏွင့္ ယွဥ္စဥ္း စားပါကလည္း မကိုက္ညီေတာ့ေပ။ Race သည္ biological difference (အသားအေရာင္၊ ေကာ္ေကးရွန္း၊ အာဖရိကန္ စသျဖင့္ ဇီ၀ေဗဒျခားနားမွဳ) ကို ရည္ညြန္းသည္။ Nationalities ဆိုသည့္ ေ၀ါဟာရသည္လည္း ႏိုင္ငံတကာ စံႏွဳန္းမ်ားႏွင့္ မကိုက္ညီေတာ့ေပ။ ႏိုင္ငံတကာတြင္ Nationality ဆိုသည့္ ေ၀ၚဟာရကို ႏိုင္ငံသားဟု ေယ ဘုယ် သံုးလ်က္ရွိသည္ (ဥပမာ ျပည္၀င္ခြင ့္ဗီဇာေဖာင္မ်ား)။

    ျမန္မာျပည္ရွိလူမ်ိဳးစုမ်ား၏ ျခားနားခ်က္မွာ biology ထက္ ယဥ္ေက်းမွဳ (ဓေလ့ထံုးစံ၊ ဘာသာစကား၊ အေလ့အထ၊ ေန ့တဓူ၀ အျပဳအမူစသျဖင့္) ကြဲျပားႀကျခင္းျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံတကာတြင္ “Ethnic” ဟုေခၚသည္။ သို ့ရွိရာ race ႏွင့္ အက္သနစ္ကြာျခားခ်က္မွာ race သည္ ဇီ၀ေဗဒႏွင့္ဆိုင္ျပီး အေျပာင္းအလဲခက္သည္။ အက္သနစ္မွာ အစဥ္ေျပာင္းလဲလ်က္ရွိျပီး အက္သနစ္ ကြာျခားမွဳ (Ethnic difference) ကို အဂၤလိပ္လို “socially constructed differences” ဟုအဓိပၺါယ္ဖြင့္ႀကသည္။

    ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အက္သနစ္ (Ethnic) ႏွင့္ မူရင္းဌာေနလူမ်ိဳး (Indigenous or Native) ကိုေရာေထြးကာ တိုင္း ရင္းသား (“တိုင္း” “ရင္း” “သား”) ဟု ေခၚေ၀ၚသံုးစြဲႀကသည္။ သို ့ရွိရာ ေရာေထြးကုန္ျပီး အုပ္စုတစ္စုသည္ “တိုင္း” ရဲ ့လား၊ ဘယ္ “တိုင္း” လဲ၊  အ“ရင္း”အျခာရဲ ့လား၊ “သား” ရဲ ့လား စသျဖင့္ လံုးေထြးကုန္သည္။

    အက္သနစ္ဆိုသည္မွာ လူစု (cultural group) ပင္ျဖစ္သည္။ အက္သနစ္ကို မဆက္ခင္ culture ဆိုသည့္ စ ကားလံုးကို ရွင္းဖို ့လိုသည္။ ျမန္မာစကားတြင္ culture ကို လူအုပ္စုတစ္စု၏ ယဥ္ေက်းမွဳ (သို ့) ထံုးတမ္းစဥ္လာ ဟု ဘာသာျပန္သျဖင့္ ဒုကၡေရာက္ေတာ့သည္။ ထံုးတမ္းစဥ္လာကို မေျပာင္းရဟု သတ္မွတ္သျဖင့္ Culture ကို လည္း မေျပာင္းရဟု ျဖစ္လာသည္။ အမွန္မွာ culture ဆိုသည္မွာ မေျပာင္းမလဲရမဲ့ လူေတြရဲ ့ ႏွစ္ေပါင္း ေထာင္ ခ်ီ ဓေလ့ထံုးတမ္းစဥ္လာကို ဆိုလိုျခင္းထက္ လူအုပ္စု၏ ေန ့တဓူ၀ လုပ္ကိုင္ေနထိုင္ႏွင့္ အျပဳအမူ အယူအဆ သာျဖစ္သည္။ အရွင္းဆံုးဆိုရလွ်င္ Culture ဆိုသည့္အသံုးအႏွဳန္းမွာ လူမ်ိဳးစုေတြအတြက္သာ သက္ဆိုင္သည္မ ဟုတ္ လူစုလူေ၀းတိုင္းမွာ သူ ့ culture ႏွင့္ သူရွိသည္။ အမူအက်င့္ဟုသာ ဆိုပါစုိ ့။ ဥပမာ ဆိုင္ရာဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသားမ်ားမွာလည္း သူ ့ေက်ာင္း၊ ေမဂ်ာ၊ ေနရာ သျဖင့္ အေပၚလိုက္ျပီး သူ ့culture ႏွင့္ သူရွိသည္။ ဥပမာ တခ်ိဳ ့ေက်ာင္းသား အုပ္စုမ်ားတြင္ လူမွဳေရးဖက္အေလးထားျပီး တခ်ိဳ ့ေက်ာင္းသားမ်ားတြင္ ပညာေရး (အတန္း စာ) ကိုပိုအေရးေပးသည္။ လူမွဳေရး (သို ့) အတန္းစာ ကို အေလးေပးတာသည္ပင္ ထိုေက်ာင္းသားအုပ္စုမ်ား၏ culture ျဖစ္သည္။ အေျခအေနႏွင့္ လူအေပၚမူတည္ျပီး ထို အမူအက်င့္မ်ားမွာလည္း ေျပာင္းလဲသြားတတ္သည္။

    အက္သနစ္သည္လည္း ထိုနည္းတူပင္။ အျပဳအမူ အယူအဆ သတ္သတ္မွတ္မွတ္ ရွိတဲ့ လူစုလူေ၀းကို ေခၚျခင္း ျဖစ္သည္။ လူတစုတြင္ဘာသာ၊စကား၊ လူအမ်ားျပဳက်င့္သည့္ ဓေလ့ထံုးတမ္း စသျဖင့္အုပ္စုတစ္ခု၏ သြင္ျပင္ လကၡဏာမ်ားရွိျပီး လူအစုအေ၀းျပ စရာရွိပါက ထိုအုပ္စုသည္ အက္သနစ္ျဖစ္သည္။ လူစုလူေ၀းတစ္ခုျဖစ္သည္။ ထိုအုပ္စု၏ characteristics (သို ့) identity ေခၚ ၀ိေသသလကၡဏာမ်ားသည္ ရာသက္ပန္ တည္ျငိမ္မွ ဳမရွိႏိုင္ပါ။ ထို၀ိေသသ လကၡဏာမ်ားသည္ culture ေပၚအေျခခံထားျခင္းေႀကာင္းျဖစ္သည္။

    အုပ္စု၀င္မ်ား ကိုယ္တိုင္လည္း ယဥ္ေက်းမွဳ၊ ဓေလ့ထံုးစံစသည္တို ့ကို ေလွနံဓားထစ္ဆုတ္ကိုင္မထားပါ။ သူ့သေဘာသဘာ၀အရ စီးပြားေရး၊ႏိုင္ငံေရး စသျဖင့္ လိုအပ္ခ်က္ေပၚ မူတည္ျပီးေျပာင္းလဲျခင္း၊ျပင္ျခင္း၊ အသစ္သြင္းျခင္း၊ ထုတ္ျပစ္ျခင္းစသျဖင့္ လုပ္ေလ့ရွိသည္။ ဥပမာ ဘာသာစကားဆိုပါစို ့။ ျမန္မာျပည္တြင္ ဗမာ တိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ အထိ စပ္မ်ားသည့္ ရွမ္းေဒသမ်ားတြင္ ရွမ္းစကားေျပာရာတြင္ ဗမာစကားလံုးမ်ားကို တြဲေျပာတတ္ျပီး ထိုင္းေျမာက္ပိုင္းသို ့ေျပာင္းေရြ ့လာေသာ အခါ ထိုင္း စာလံုးမ်ားႏွင့္တြဲေျပာႀကသည္။ ရွမ္းလူမ်ိဳးမ်ား အေလးထားသည့္ က်ားဓာတ္ပံု ပန္းခ်ီကားမ်ားကို ထိုင္းဘုရင္မိသားစုပံုႏွင့္အတူအိမ္တြင္ ခ်ိတ္ဆြဲႀကသည္။ အေမေက်ာ္ ေဒြးေတာ္လြမ္းကာ ထိုင္းဘုရင္မိသားစုပံုခ်ိတ္ျခင္းမဟုတ္။ ဘုရင္ပံုရွိလွ်င္ ရဲမဖမ္းသျဖင့္ ႏိုင္ငံကူး လက္မွတ္ မရွိေသာ ရွမ္းအလုပ္သမားမ်ားက သူတုိ ့လံုျခံဳေရးအတြက္ လက္ေတြ ့က်ေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့့္ ခ်ိတ္ဆြဲျခင္းျဖစ္သည္ (အမွန္တကယ္ ေလးစားတာလည္းျဖစ္ႏိုင္သည္)။

    ထို ့အတူ ရွမ္းလူမ်ိဳးမ်ား၏ ထံုးစံတခုျဖစ္သည္ဟုယူဆထားသည့္ ေဆးမင္ေႀကာင္ကို ထိုင္းတြင္ အလုပ္လုပ္ေနေသာ ရွမ္းအလုပ္သမားမ်ား အေနျဖင့္ ရဲဖမ္းခံရျခင္းမွ ေရွာင္ရွားရန္ ၀ွက္ထားတတ္၊ ဖ်က္ထား တတ္ႀကသည္။ ရွမ္းစကားထက္ ထိုင္းစကား သာေျပာႀကသည္ (ရွမ္းႏွင့္ ထိုင္းစကား ဆင္တူသည္)။ အ၀တ္အစားမ်ားကို ထိုင္းမ်ားႏွင့္တူေအာင္ ၀တ္စားဆင္ယင္ႀကသည္။ အားလံုးသည္ အေမေက်ာ္ေဒြးေတာ္ လြမ္းျခင္းမဟုတ္၊ ရဲဖမ္းျခင္းမွ ေရွာင္ႀကဥ္ရန္၊ အလုပ္ရွင္ႏွင့္ ေစ်း၀ယ္သူမ်ား ခြဲျခားႏွိမ္ခ်ျခင္းမွာ ေရွာင္ႀကဥ္ရန္ျဖစ္သည္။ (ethnic identity၊ ယဥ္ေက်းမွဳ၊ ဘုရင္မိသားစ ုဓာတ္ပံု၊ ေဆးမင္ေႀကာင္ႏွင့္ အ၀တ္အစား၀တ္တာ ဘာမွမဆိုင္ဟု ျငင္းခုန္လိုသူမ်ား ရွိခ်င္ရွိလိမ့္မည္။ ဤအခ်က္ကို အျခားစာတမ္းတြင္ အလ်ဥ္းသင့္ပါက ေဆြးေႏြးပါမည္)။ ထိုင္းႏိုင္ငံေရာက္ ရွမ္းမ်ားေနထုိင္ပံုႏွင့္ အိုင္တန္တတီ (၀ီေသသလကၡဏာ) ကို University of California (Berkeley) မွ လူမွဳေရးသီ အိုရီပညာရွင္ Judith Butler ၏ ေ၀ါဟာရျဖင့္ performative identity ဟု ေခၚဆိုႏိုင္သည္။ အေျခအေနအရ အိုင္ဒန္တတီကို performing (ေဖ်ာ္ေဖ်ထုတ္ေဖာ္ျပသ) လုပ္သည္ဟုနားလည္ႏိုင္သည္။ ဤအခ်က္သည္ အိုင္ဒန္တတီ၏ အေရးႀကီးေသာ သေဘာသဘာ၀တခုပင္ျဖစ္သည္။ (culture ဆိုသည့္ concept ႏွင့္ ယွဥ္စဥ္းစား ပါ)။

    ဆိုလိုရင္းမွာ အက္သနစ္ လူအုပ္စုတစ္စု၏ အျပဳအမူ၊ အေလ့အထမ်ားသည္ အျမဲထာ၀ရ တည္ျမဲေနသည္မ ဟုတ္။ လူမွဳေရးပညာရွင္ Stuart Hall အရဆိုရလွ်င္ Ethnic identity ဆိုသည္မွာ ျဖစ္တည္ျခင္း “being” သာမဟုတ္၊ ျဖစ္လာျခင္း “becoming” လည္းျဖစ္သည္။ အိုင္တန္တတီမ်ားသည္ အျမဲတရားေသမဟုတ္ေႀကာင္း၊ အုပ္စုတစ္စုကိုသတ္မွတ္သည့္ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားသည္ အျမဲေျပာင္းလဲေနေႀကာင္း၊ အုပ္စုတြင္းရွိလူမ်ားကလည္း ဓေလ့မ်ား အျပဳအမူမ်ားေျပာင္းလဲေႀကာင္း ကခ်င္လူမ်ိဳးအေႀကာင္းေလ့လာသည့္ Edmond Leach က၁၉၅၀ကတည္းကေထာက္ျပျပီးျဖစ္သည္။ ခ်င္းႏွင့္ကယားလူမ်ိဳးအေႀကာင္းေလ့လာသည့္ Dr. FK Lehman (aka) Chit Hlaing ကလည္း၁၉၇၀အတြင္းက အလားတူေထာက္ျပျပီးျဖစ္သည္ (FK Lehman ႏွင့္ Edmond Leach ရာႏွဳန္းျပည့္သေဘာမတူႀကေသာ္လည္း ဓေလ့မ်ား လကၡဏာမ်ားေျပာင္းလဲသည့္အခ်က္ကို ႏွစ္ေယာက္လံုးေထာက္ျပသည္)။

    ထို ့ေႀကာင့္ အေျခအေနအရ ေျပာင္းလဲသြားရသည္ကို လိမ္သည္ ညာသည္လည္းေကာင္း၊ မစစ္ေတာ့ဟုလည္း ေကာင္း သတ္မွတ္၍မရပါ။ ထိုင္းေရာက္ေနသည့္ရွမ္းမ်ားအား ရွမ္းအစစ္မဟုတ္ေတာ့၍ ျမန္မာႏိုင္ငံမွရွမ္း ဟုမသတ္မွတ္ေတာ့ပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမေပးေတာ့ဟု ခြဲျခားမရပါ။အေျခအေနႏွင့္ အခ်ိန္ေျပာင္းလဲလာျခင္းအရ ေန ့စဥ္ျပဳမွဳလိုက္စားမွဳမ်ားလည္း ေျပာင္းလဲလ်က္ရွိရာ အုပ္စုတစ္စုအား ဤသို ့ျဖစ္သည္၊ ဤသို ့ရွိရမည္ဆိုကာ တရားေသသတ္မွတ္ျခင္းသည္ မွားယြင္းသည္။ ျဖစ္လာျခင္း (သို ့) “ျဖစ္စဥ္” ကို လ်စ္လ်ဴရွဳျပီး ဤတိုင္းရင္းသား သည္ ဤသို ့ ဤမည္ျဖစ္သည္ဟု တရားေသမွတ္ယူေထာက္ျပေသာ သုေတသနသည္ ေခတ္ပညာရွင္မ်ားလက္မခံႏိုင္ေတာ့သည့္ Essentialist study ျဖစ္သည္။

    – Social Construction

    အက္သနစ္သည္ Social construction ျဖစ္သည့္အတြက္ အုပ္စုတစ္စု၏ အမည္မွအစ အစစ အရာရာတိုင္း သည္ ကံယာကံရွင္မ်ား ကိုယ္တိုင္ဖန္တီးထားျခင္း (ႏွင့္/သို ့) ျပင္ပမွ အဓမၼညြန္းျခင္း (ႏွင့္/သို ့) ကံယာကံရွင္မ်ားကိုယ္တိုင္ဆန္ ့က်င္ျခင္း၊ ျပင္ဆင္ျခင္းျဖစ္သည္။ ဥပမာအက္သနစ္အမည္ျဖစ္သည့္ ရွမ္း (သို့) သွ်မ္းမွာ ယခင့္ယခင္ကမရွိခဲ့ပါ။ရွမ္းမ်ားက ယခုုထက္ထိသူတို့ကိုယ္သူတို့တိုင္း (Tai) ဟုေခၚသည္။ ရွမ္းျပည္ကိုမုံးတိုင္းဟုေခၚသည္။ ကိုလိုနီေခတ္ပတ္၀န္းက်င္တြင္ ရွမ္းမ်ားႏွင့္ လူမ်ိဳးခ်င္းနီးစပ္သည့္ တိုင္းလူမ်ိဳးမ်ားေနထိုင္သည့္ စယမ္ (Siam) – ယခုုထိုင္းႏိုင္ငံ – ကိုအေျချပဳျပီးစယမ္ – စယမ္ဆိုရာမွ တျဖည္းျဖည္းေျပာင္းလဲလာကာ Shan (သွ်မ္း)ဆိုျပီးျဖစ္လာသည္။ ပတ္ကေညာမွ ကရင္၊ကယားလီမွ ကယားမွ ယခု ကရင္နီ (Karenni)၊ ဂ်ိမ္းေဖာ္ အုပ္စုတစုမွ အစခ်ီျပီး ကခ်င္စသည့္ အမည္မ်ားျဖစ္လာသည္။ ဘာသာစကား ဆိုလွ်င္လည္း ယခင္က ကရင္နီ စာေပမရွိခဲ့ေသာ္လည္း ယခုကရင္နီ ဘာသာစာေပ အသစ္ကို၂၀၁၁ တြင္ ကြယ္လြန္သြားသည့္ ကရင္နီေခါင္းေဆာင္ေဟာင္း ထယ္ဗူးဖဲက တီထြင္ခဲ့သည္။ သို ့ရွိရာ အုပ္စုနာမည္ အပါအ၀င္ အျခားအရာမ်ား ေျပာင္းလဲျခင္း ပတ္သက္ျပီး အမွားအမွန္၊ ယခင္ရွိမရွိစသည့္ အျငင္းပြားခ်က္မ်ားသည္ social construction သေဘာ သေဘာ၀ကို သတိမမူပဲ ျငင္းခုန္ေနျခင္းျဖစ္သည္။

    တိုင္းရင္းသားအုပ္စုမ်ား ခြဲရာတြင္လည္း နာမည္တစ္မ်ိဳးျဖင့္ လူမ်ိဳးငယ္တခုသည္ လူမ်ိဳးႀကီး တစ္ခုေအာက္တြင္ ပါသည္ စသျဖင့္ ေရးသားႀကသည္ (ဥပမာ ဓႏုႏွင့္ ရွမ္းကို ရွမ္း လူမ်ိဳးေအာက္တြင္ ထည့္ထားသည္ကို ဘုရားေပး အမွန္တရားကဲ့သို ့ ယူဆႀကသည္)။ အမွန္မွာ ရွမ္းႏွင့္ ဓႏုသည္ လူမ်ိဳးမတူသကဲ့သို ့ ဘာသာစကားလည္းမတူပါ။ သို ့ေသာ္ ဓႏုမ်ားသည္ “ရွမ္းလူမ်ိဳး” ေအာက္ေရာက္ေနသည္။ ထိုသိုု ့ ထည့္ထားျခင္းသည္ တရားေသ အမွန္တရား အရွိတရား မဟုတ္ပါ။ စစ္တမ္းေကာက္သူမ်ား၊ အစိုရမ်ားက စစ္တမ္းေကာက္ခ်ိန္က သူ ့ရည္ရြယ္ခ်က္၊ သူ ့စနစ္၊ သူ ့နားလည္မွဳအရ  မွတ္တမ္းတင္ထားျခင္း၊ သတ္မွတ္ထားျခင္း၊ စစ္တမ္းေကာက္ ထားျခင္းျဖစ္ရာ မွားခ်င္မွားေနေပမည္။

    ျမန္မာႏိုင္ငံရွိတိုင္းရင္းသားမ်ားအုပ္စုခြဲျခင္းကို ျမန္မာအစုိးရခ်ည္း စိတ္ထင္ရာခြဲထားသည္မဟုတ္။ ကိုလိုနီေခတ္ ကပင္ ကိုလိုနီအရာရွိမ်ား၊ ခရီးသြား မႏုသေဗဒ ပညာရွင္ဆိုသူမ်ားက သူတို ့နားလည္သည့္ အတိုင္း၊ အဂၤလိပ္အစိုး ရအတြက္ ေလ့လာအုပ္စု ခြဲသြားျခင္းျဖစ္ျပီး ဦးေန၀င္း လက္ထက္မွ ျပန္လည္ အုပ္စုထပ္ ခြဲျခင္းျဖစ္သည္။ အုပ္စုခြဲမွဳ ႏွစ္မ်ိဳးလံုးတြင္ ေလ့လာသူမ်ားက သူတို ့စိတ္တိုင္းက်ေလ့လာ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ေဒသခံလူမ်ိဳးစုမ်ားကို တိုင္ပင္ျခင္း၊ ေဆြးေႏြးျခင္း၊ ဆႏၵေကာက္ခံျခင္း အလ်ဥ္းမရွိခဲ့။ သူတို ့အျမင္အတိုင္း “သြပ္သြင္း” ခဲ့ႀကျခင္းျဖစ္ သည္။

    ထိုစစ္တမ္းမ်ားတြင္ လူမ်ိဳးႀကီးတခု ေအာက္ေရာက္ေနေသာ လူမ်ိဳးတခုသည္ ထိုလူမ်ိဳးႀကီးႏွင့္ အုပ္စုခ်င္း လူမ်ိဳးခ်င္း ဘာသာ စကားခ်င္း တူခ်င္မွတူမည္။ စစ္တမ္းတြင္ နာမည္ တမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ေရးထားေသာ လူမ်ိဳးသည္ အမွန္တကယ္ ဟုတ္ခ်င္မွဟုတ္မည္။ စစ္တမ္းတြင္ က်န္ခဲ့ေသာ (သို ့) ခ်န္ခဲ့ေသာ လူမ်ိဳးသည္လည္း တိုင္းျပည္ႏွင့္ မသက္ဆိုင္ဟု ေအာ္တိုမစ္တစ္ ယူဆ၍မရ။

    ဆုိလိုရင္းမွာ တိုင္းရင္းသားသည္ social construction ျဖစ္သကဲ့သို ့ အုပ္စုခြဲျခင္းသည္လည္း social construction ျဖစ္သည္။ ဘုရားေပး က်မ္းေပး ပေ၀ဏသီ သမိုင္းေပး အမွန္တရား အရွိတရားမဟုတ္။ လူမွဳေရး သပၸံသုေတသနမ်ားသည္ ဤကဲ့သို ့ေသာ ျဖစ္စဥ္မ်ားကို စမ္းစစ္ရမည္ ျဖစ္သည္။

    – Ethnic Vs. Indigenous

    အက္သနစ္သည္ Indigenous (မူရင္းဌာေနလူမ်ိဳး) ႏွင့္ကြာသည္။ ကေနဒါႏိုင္ငံတြင္ Red Indian (သို ့) Native Canadian (သို ့) First Nations ဟုေခၚေသာ လူမ်ိဳးမ်ားသည္ Native (သို ့) Indigenous (မူရင္းဌာေနလူမ်ိဳး) မ်ားျဖစ္သည္။ “ျဖစ္သည္”ဟုဆိုျခင္းထက္ “သတ္မွတ္သည္”ဟုဆိုပါက ပိုမွန္မည္။ ႏွစ္ေထာင္ေပါင္း မ်ားစြာ ကတည္းက ကေနဒါတြင္ေနထုိင္ေနသူမ်ားျဖစ္သည ့္အတြက္ မူရင္းဌာေန လူမ်ိဳးဟု သတ္မွတ္ထားျခင္းျဖစ္သည္။ ေနာက္ပိုင္းမွ ၀င္ေရာက္လာသည့္ ဗီယက္နမ္၊ျမန္မာ၊ အာရဗ္၊ တရုတ္၊ ကိုးရီးယား၊ အီသီယိုးပီးယန္း စသျဖင့္တို့ကို အက္သနစ္ဟုေခၚသည္။ ဘာသာ၊ စကား၊ ဓေလ့ႏွင့္ လူစုလူေ၀း ျဖင့္ ရွိ ေနျခင္းေႀကာင့္ အက္စနစ္ ဟုသတ္မွတ္ထားသည္။ Ethnic Communities of Canada ေခါင္းစဥ္ေအာက္တြင္ အိုင္းရစ္၊တရုတ္ ၊ဗီယက္နမ္စသျဖင့္ ပါ၀င္သည္။ (ဥပမာ ကေနဒါအစိုးရ အင္တာနက ္စာမ်က္ႏွာကို ႀကည့္ႏိုင္သည္။ http://www.statcan.gc.ca/bsolc/olc-cel/olc-cel?catno=89-621-X&CHROPG=1&lang=eng)။ ထိုလင့္ခ္တြင္ေဖာ္ျပထားေသာ ကိုးရီးယား၊ ဗီယက္နမ္ စသည့္ လူစုမ်ားမွာ မူရင္းဌာေနလူမ်ိဳးမ်ား မဟုတ္ပဲ၊ အက္သနစ္ေတြျဖစ္ျပီး နိုင္ငံသား စည္းကမ္းႏွင ့့္ညီပါက ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ရွိျပီး ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရး အျပည့္အ၀ရႀကသည္။

    အင္တီးဂ်ီးနက္စ္ဟု သတ္မွတ္ျခင္းသည္လည္း ဘုရားေပး က်မ္းေပး မဟုတ္။ ျပသနာမရွိမဟုတ္။ ျငင္းခုန္ႏို္င္ေသာ ကိစၥျဖစ္သည္။ လူအုပ္စု တစ္စုသည္ ေနရာေဒသ တစ္ခုတြင္ အခ်ိန္ႀကာရွည္စြာေနထိုင္လာျပီး သူတို ့သည္ အင္ တီးဂ်ီးနက္စ္ျဖစ္ျပီး အျခားအုပ္စုတစ္စု၏ အင္တီးဂ်ီးနက္စ္ျဖစ္မွဳကို ဆန္ ့က်င္ေကာင္း ဆန္ ့က်င္လိမ့္မည္။ သို ့ရွိ ရာ အုပ္စုတစု အင္တီးဂ်ီးနက္စ္ ဟုတ္သည္ မဟုတ္သည္ဆိုသည္မွာ စင္ျပိဳင္ေတာင္းဆို ရုန္းကန္မွဳ ျဖစ္သည္။ သို ့ေသာ္ လူမွဳေရးသိပၸံ သုေတသနျပဳသူမ်ား သတိျပဳရမည္မွာ အာဒမ္ႏွင့္ ဧ၀မွ လူသားမ်ား ဆင္းသက္လာသည္ဟူသည့္ ဘာသာေရးအယူ၀ါဒကို လက္ခံသည္ျဖစ္ေစ၊ ဒါ၀င္၏ Evaluation theory ကို လက္ခံသည္ျဖစ္ေစ လူသားမ်ားသည္ တေနေနရာမွ လက္ရွိေနရာသို ့ ေရြ ့ေျပာင္း လာႀကျခင္းျဖစ္သည္။ ေျမေအာက္မွ ထိုးထြက္လာျခင္း မဟုတ္၊ ေကာင္းကင္မွ ဆင္းလာျခင္း မဟုတ္။ အုပ္စုတိုင္းသည္ သမိုင္း တခ်ိန္ခ်ိန္တြင္ ေဒသ တခုခုသို ့ ေရြ ့ေျပာင္းလာသည့္ migrant group မ်ားျဖစ္ရာ အင္တီးဂ်ီးနက္စ္ျဖစ္ မျဖစ္ဆိုသည့္အခ်က္မွာလည္း အုပ္စုေပၚမူတည္ျပီး၊ အခ်ိန္အခါေပၚ မူတည္ျပီး ျငင္းခုန္ရႏိုင္သည္။ သို ့ရွိရာ သုေတသနျပဳသူမ်ား အေနျဖင့္ အုပ္စုတစ္စုအား ေထာက္ခံျပီး အျခားအုပ္စုအားဆန္ ့က်င္ျခင္းမ်ိဳးကို ေရွာင္ရန္ အေရးႀကီးသည္။ သုေတသနျပဳစုရာတြင္ အုပ္စုတစ္စုစုဖက္မွ ရပ္တည္ျခင္းထက္ ထိုအုပ္စုမ်ား မူရင္းဌာေန လူမ်ိဳးအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳရန္ မည္သို ့မည္ပံု လွဳပ္ရွားေတာင္းဆိုသည္၊ စဥ္းစားသည္၊ သက္ေသထူသည္ စသည့္ကိစၥရပ္ႏွင့္ ျဖစ္စဥ္တို ့ကို ဓမၼဒိဌာန္က်စြာ မွ်မွ်တတ ေလ့လာတင္ျပရန္ လိုသည္။

    အထူးသျဖင့္ Critical social science သုေတသနျပဳလိုသူမ်ားအေနျဖင့္ သိျပီးသား ဗဟုသုတမ်ား၊ နားလည္မွဳ မ်ား၊ အခ်က္အလက္မ်ားကို problematize (or) unsettle ျပီး လူတိုင္းအတြက္ လူမွဳေရးတရားမွ်တမွဳ (social justice) ႏွင့္ progressive change ကို ေရွးရွဳျပီး နားလည္မွဳ အသစ္၊ ရွင္းလင္းခ်က္အသစ္မ်ားကို ရွာေဖြေဖာ္ ထုတ္ တင္ျပႏိုင္ရမည္။

  • ၁၉၈၃-ခုႏွစ္က ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ တုိင္းရင္းသား ၁၃၅-မ်ဳိး ျပန္လည္ စိစစ္ရန္ တုိင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ား ေျပာၾကားၿပီ

    စက္တင္ဘာ ၁၀၊ ၂၀၁၃
    M-Media
    သုတ

    IMG_20130908_170010

    ရန္ကုန္ ။         ။          ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၁၉၈၃-ခုႏွစ္က ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ တုိင္းရင္းသား ၁၃၅-မ်ဳိး ဆုိသည္မွာ ျပန္လည္ စိစစ္ရန္ လုိအပ္ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း တုိင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ားက ေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

    တုိင္းလိုင္(႐ွမ္းနီ)အမ်ဳိးသားမ်ား ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ေရးပါတီ ဥကၠ႒ ဦးစုိင္းေ႒းေအာင္မွ ႐ွမ္းတုိင္းရင္းသားတြင္လည္း ႐ွမ္းႀကီး၊ တုိင္းလုံ၊ တုိင္းခႏၲီး၊ ခႏၲီး႐ွမ္း၊ ႐ွမ္းကေလး၊ တုိင္းလ်န္၊ ႐ွမ္းဗမာ၊ ႐ွမ္းနီ ဆုိၿပီး အမ်ဳိးမ်ဳိး႐ွိေနတာေၾကာင့္ တုိင္းရင္းသားစာရင္းကုိ ျပန္လည္စိစစ္သင့္ေၾကာင္း ႐ွမ္းနီပါတီအေနျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မ႐ွင္ထံ တင္ျပထားေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။’

    လီဆူတုိင္းရင္းသားမ်ား၏ အမည္မွာလည္း အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖစေနသျဖင့္ ျပန္လည္ ေဆာင္႐ြက္ရာ၌ အခက္အခဲမ်ား ႀကံဳေတြ႕လ်က္႐ွိေၾကာင္း ႐ွမ္းျပည္နယ္ လီဆူတုိင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီး၏ ကုိယ္ေရးအရာ႐ွိ ဦးထြန္းေ႐ႊမွလည္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    တုိင္းရင္းသားမ်ဳိးႏြယ္စု ၁၃၅-စုဆုိတာဟာ ၁၉၈၃-ခုႏွစ္က အစုိးရက ထုတ္ျပန္ထားတာ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ ေက်ာ္ၿပီျဖစ္ျဖစ္သည့္အတြက္ ကိန္းဂဏန္းမ်ားလည္း ေျပာင္းလဲေနေၾကာင္း၊ တခ်ဳိ႕အမည္ေတြ ထပ္ေနတာ၊ တခ်ဳိ႕လူမ်ဳိးမတူတာေတြ ပါေနတဲ့အတြက္ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားရဲ႕ အခြင့္အေရး ကာကြယ္ေစာင့္ေ႐ွာက္တဲ့ ဥပေဒၾကမ္း မေပၚလာမီ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တုိင္းရင္းသား မ်ဳိးႏြယ္စု ဦးေရကုိ ပထမဦးဆုံး တိက်စြာ ေကာက္ယူ သင့္ေၾကာင္း ႐ွမ္းျပည္နယ္ အင္း တုိင္းရင္းသားေရးရာ ၀န္ႀကီး ဦး၀င္းျမင့္က ေျပာၾကားသည္။

    တုိင္းရင္းသားမ်ား၏ လူမ်ဳိးမွန္ကုိ ေဆာင္႐ြက္ရန္ လုိအပ္သကဲ့သုိ႔ ေပ်ာက္ကြယ္လု မတတ္ျဖစ္ေနေသာ မ်ဳိးႏြယ္စုမ်ား အေရးလည္း ဥပေဒၾကမ္းကုိ မေစာင့္ဆုိင္းဘဲ ေဆာင္႐ြက္သင့္ေၾကာင္း ဥပေဒၾကမ္းေကာ္မတီသုိ႔ ဦး၀င္းျမင့္မွ တင္ျပခဲ့ေၾကာင္း တုိ႔ကုိ ယူနတီဂ်ာနယ္သုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    ယခု အမိျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူမ်ဳိး ၁၃၅ မ်ဳိးဆုိတာဟာ ၁၉၇၃-ခုႏွစ္စာရင္းမွာ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိး ၁၄၄-မ်ဳိး႐ွိတယ္။ ၁၉၈၂-ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသားဥပေဒ အာဏာျပင္ဆင္တဲ့အခါမွာ ၉-န၀င္းေခ်တဲ့အေနနဲ႔ တိုင္းရင္းသား ၉-မ်ဳိးကုိ မည္သူ႔သေဘာထားဆႏၵမွ် မပါပဲ ျဖဳတ္ျပစ္ခဲ့တာေၾကာင့္ ၁၃၅-မ်ဳိးပဲ က်န္ေတာ့တာ ဟု ေဒါက္တာျမင့္သိန္းကလည္း သင့္ျမတ္သူမ်ား ပြဲေတာ္တြင္ ထည့္သြင္း ေျပာၾကားထားပါတယ္။

    အခု တိုင္းရင္းသား ၁၃၅-မ်ဳိးစာရင္းဆုိတာ ၁၉၈၃-ခုႏွစ္ကမွ လုပ္လိုက္တာ။ ဟုိးယခင္က ၁၄၄ မ်ဳိး႐ွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၁၄၄ မ်ဳိးကေန ၁၃၅ မ်ဳိးလုပ္လိုက္ေတာ့ ၉-မ်ဳိးကုိ ျဖဳတ္ခ်လိုက္တယ္။ ျဖဳတ္လိုက္တဲ့အထဲမွာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ပသီ (ခ) ျမန္မာမြတ္စလင္မ္ ဆုိတာလည္း ပါတယ္။ စာရင္းမွာ က်န္တဲ့ ၁၃၅-မ်ဳိးဆုိတာမွာလည္း တခ်ဳိ႕စာရင္းေတြက ထပ္ေနတယ္။ တခ်ဳိ႕စာရင္းက လူမ်ဳိးမ႐ွိေတာ့တာေတြ ပါေနတယ္။ ၁၉၆၂-ခုႏွစ္ကေနစၿပီး ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ေတြ လွိမ့္ပိန္႔ ခံခဲ့ရတာ။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔တင္ မဟုတ္ပါဘူး။ တျခားတုိင္းရင္းသားေတြလည္း အတူတူပါပဲ။ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ၾသဂုတ္လတုန္းက ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ႐ွစ္ေလးလုံးေငြရတု ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ အမ်ဳိးသားညီညြတ္ေရးကြန္ဂရက္အေနနဲ႔ တုိင္းရင္းသားအေရးနဲ႔ အနာဂတ္ျပည္ေထာင္စု ေခါင္းစဥ္နဲ႔ စာတမ္းတင္ၿပီး ေဆြးေႏြးခဲ့တယ္။ အဲ့ဒီမွာ ျပည္ေထာင္စု ၀န္ႀကီး ဦးေအာင္မင္းလည္း ေရာက္လာတယ္။ အဲ့ဒီမွာ ေဆြးေႏြးတာက လူမ်ဳိး ၁၃၅-မ်ဳိးကုိလည္း ႏိုင္ငံေတာ္က က်င္းပတဲ့ ဒီလုိ ေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာ ဖိတ္ၾကားမယ္လုိ႔ ေျပာၿပီး ျပန္သြားခဲ့တယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ အဲ့ဒီမွာ လူမ်ဳိး ၁၃၅-မ်ဳိး႐ွိတာမဟုတ္ပဲ ၁၄၄-မ်ဳိး ႐ွိတာကုိ ေဆြးေႏြးခဲ့တယ္။ ၁၉၇၃-ခုႏွစ္မွာ သတင္းမွာ လူမ်ဳိး ၁၄၄ မ်ဳိး႐ွိတယ္ဆုိတာ ေၾကျငာၿပီးသားပါဆုိတဲ့ အေထာက္အထားေတြ ေျပာျပခဲ့တယ္။ ေဆြးေႏြးပြဲအၿပီးမွာ ေပၚလာတဲ့ ေခါင္းစဥ္တစ္ခုက ညီလာခံမွာ ဘယ္သူေတြကုိ ဖိတ္ရမလဲဆုိတာ ေပၚလာတယ္။   သေဘာတူညီခ်က္က လူမ်ဳိး ၁၃၅-မ်ဳိးမွာ မပါတဲ့ လူမ်ဳိးစုငယ္ေတြကုိလည္း ဒီလုိ ညီလာခံကုိ တက္ေရာက္ခြင့္ျပဳဖုိ႔ဆုိတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ပါ။ တိုင္းနဲ႔ ျပည္နယ္အတြင္းမွာ႐ိွတဲ့ လူမ်ဳိး ၁၃၅ မ်ဳိးမွာ မပါေသးတဲ့ က်န္တဲ့ တုိင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုငယ္ေတြကုိလည္း တုိင္ပင္ ေဆြးေႏြးခြင့္ျပဳရန္ဆုိတဲ့ အႀကံျပဳခ်က္ ႐ွစ္ေလးလုံး ေဆြးေႏြးပြဲက အသံေတြမွာ ပါလာတယ္။ ဒီ ၁၃၅-မ်ဳိးနဲ႔ ရပ္ထားလုိ႔ မရဘူး။ ဒီ ၁၃၅ မ်ဳိးမွာ ျခြင္းခ်န္ၿပီး က်န္ရစ္ခဲ့တဲ့ လူမ်ဳိးစုေတြ႐ွိတယ္ဆုိတာ ဆက္ၿပီး ေျပာရမယ္ လုိ႔ မေန႔ကျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ အမ်ဳိးသားညီညြတ္ေရးကြန္ဂရက္ပါတီမွ ဦးခင္ေမာင္ခ်ဳိ(တရားလႊတ္ေတာ္ေ႔႐ွေန)က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။”

    ယခုကဲ့သုိ႔ တုိင္းရင္းသားမ်ားကုိယ္တုိင္ ေဖာ္ထုတ္ေျပာလာၾကတဲ့ ၁၉၈၃-ခုက သတ္မွတ္လိုက္တဲ့ တုိင္းရင္းသား ၁၃၅ မ်ဳိးစာရင္းကုိ ျပန္လည္ စိစစ္ၿပီး ေ႐ွးယခင္ ကတည္းက ႐ွိခဲ့သည့္ အမိျမန္မာျပည္မွ တုိင္းရင္းသားမ်ားကုိ ဖယ္ထုတ္ခံထားရျခင္း၊ ဖယ္ေဖ်ာက္ ခံထားရျခင္း၊ ေပ်ာက္ကြယ္ေနျခင္းတုိ႔မွ ျပန္လည္ေဖာ္ ထုတ္ရန္ လုိအပ္ေၾကာင္း သုံးသပ္လိုက္ရပါတယ္။

    Photo credit >>   စက္တင္ဘာ ၇၊ ၂၀၁၃ စေနေန႔ ထုတ္ ယူနတီ တုိင္းရင္းသားသတင္း ဂ်ာနယ္၊ အတြဲ ၂၊ အမွတ္ ၃၅၊ မွ