News @ M-Media

Tag: Guinea

  • အာဏာသိမ်းစဥ်က ပြည်သူကို အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် စစ်ခေါင်းဆောင်ကို တရားရုံးက စစ်ဆေးမည်

    အာဏာသိမ်းစဥ်က ပြည်သူကို အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် စစ်ခေါင်းဆောင်ကို တရားရုံးက စစ်ဆေးမည်

    စက်တင်ဘာ ၁၉၊ ၂၀၂၂
    M-Media

    -အနောက်အာဖရိကနိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်တဲ့ ဂီနီနိုင်ငံဟာ အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆောင်ဟောင်း မူဆာ ဒါဒစ် ကာမာရာကို လူအစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုနဲ့ လာမယ့်တစ်ပတ်မှာ ကြားနာစစ်ဆေးတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

    ၂၀၀၉ ခုနှစ်က မြို့တော် ကိုနာကရီ ဘောလုံးကွင်းမှာ ပြည်သူလူထုရဲ့ ဆန္ဒပြမှုကို ကာမာရာရဲ့ တပ်ဖွဲ့တွေက အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် အမျိုးသမီးတွေ၊ ကလေးငယ်တွေနဲ့ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေ အပါအ၀င် အနည်းဆုံး ၁၅၇ ဦး သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။

    ဒီအဖြစ်အပျက်မှာ စစ်သားတွေဟာ အမျိုးသမီး ၁၀၀ ကျော်ကိုလည်း အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့ပါတယ်။

    ဂီနီတရားရေး၀န်ကြီး ချားလ်စ် အလ်ဖွန်ရိုက်က ဒီကြောက်မယ်ဖွယ်ရာအဖြစ်အပျက် ၁၃ နှစ်ပြည့်မြောက်တဲ့ စက်တင်ဘာ ၂၈ ရက်နေ့မှာ အမှုကို စတင်ကြားနာမယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

    ကာမာရာဟာ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ခရစ္စမတ်နေ့မှာ အာဏာသိမ်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဇန်န၀ါရီလအထိ သမ္မတအဖြစ် တိုင်းပြည်ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်မှာ ဘာကီနာဖာဆိုကို ထွက်ပြေးခဲ့ပြီး ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်က ဂီနီကို ပြန်ရောက်လာခဲ့ပါတယ်။

    တရားရုံးက မှန်မှန်ကန်ကန် စီရင်ဆုံးဖြတ်မယ်ဆိုတာကို ယုံကြည်တဲ့အတွက် နိုင်ငံကို ပြန်လာတာလို့ ကာမာရာက ပြောပါတယ်။

    အရင်အစိုးရတွေက ၂၀၀၉ ခုနှစ် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု ကိစ္စအတွက် ကာမာရာနဲ့ အပေါင်းအပါတွေကို တရားစွဲဖို့ ကြိုးစားခဲ့ပေမယ့် ပြင်းပြတဲ့ စိတ်ဆန္ဒမျိုး မရှိဘူးလို့ လူ့အခွင့်အရေး စောင့်ကြည့်အဖွဲ့ Human Rights Watch က ၀ေဖန်ထားပါတယ်။

    ဂီနီမှာ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်က စစ်အာဏာသိမ်းမှု ဖြစ်ခဲ့ပြီး ကာမာရာဟာ သူ့အတွက် ပိုမိုအဆင်ပြေမယ့်အနေအထား ရှိတဲ့အတွက် တိုင်းပြည်ကို ပြန်လာတာလို့ သုတေသီတွေက သုံးသပ်ပါတယ်။

    ၂၀၀၉ ခုနှစ် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုမှာပါ ကာမာရာအပါအ၀င် စစ်အစိုးရအဖွဲ့၀င်ဟောင်း တစ်ဒါဇင်ကျော်လောက် တရားစွဲခံထားရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

    Ref: Aljazeera

  • ဂီနီတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင်က သမ္မတဖြစ်လာ

    ဂီနီတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင်က သမ္မတဖြစ်လာ

    အောက်တိုဘာ ၂၊ ၂၀၂၁
    M-Media

    -အာဖရိကအလယ်ပိုင်း ဂီနီနိုင်ငံမှာ စက်တင်ဘာ ၅ ရက်နေ့က အာဏာသိမ်းလိုက်တဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်မှူး မမ်မာဒီ ဒွမ်ဘူယာဟာ မနေ့က အသွင်ကူးပြောင်းရေးအစိုးရရဲ့ သမ္မတအဖြစ် ကျမ်းကျိန်ပါတယ်။

    မိမိတို့အစိုးရဟာ အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလမှာ အခြေခံဥပဒေ ပြန်လည်ရေးဆွဲတာ၊ ခြစားမှုတိုက်ဖျက်တာ၊ ရွေးကောက်ပွဲစနစ်ကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲတာတွေလုပ်ဆောင်ကာ တိုင်းပြည်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်မှာဖြစ်ပြီး အဲဒီနောက်ပိုင်း လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပပေးသွားမယ်လို့ ဒွမ်ဘူယာက ဆိုပါတယ်။

    ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပတဲ့အခါ စစ်တပ်က သူအပါအဝင် ဘယ်သူမှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှာ မဟုတ်ဘူးလို့လည်း ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သူဦးဆောင်တဲ့ အသွင်ကူးပြောင်းရေးအစိုးရ သက်တမ်း ဘယ်လောက်ရှိမလဲဆိုတာ တိတိကျကျ မသိရပါဘူး။

    အရင်အစိုးရတွေက ချုပ်ဆိုထားတဲ့ ဒေသတွင်းနဲ့ နိုင်ငံတကာ သဘောတူညီချက်တွေကို ဆက်လက်လိုက်နာ စောင့်ထိန်းသွားမယ်လို့လည်း ဒွမ်ဘူယာက ဆိုပါတယ်။

    ဒွမ်ဘူယာဟာ ပြင်သစ်ရဲ့ နိုင်ငံခြားတပ်ဖွဲ့ဟာ အချိန်အတော်ကြာအမှုထမ်းခဲ့ပြီး အစ္စရေး၊ ယူကေနဲ့ အခြားနိုင်ငံတစ်ချို့မှာ စစ်သင်တန်းတွေလည်း တက်ခဲ့ပါတယ်။ ဂီနီသမ္မတ အလ်ဖာကွန်ဒီက ၂၀၁၈ ခုနှစ်မှာ ဒွမ်ဘူယာကို ပြန်ခေါ်ကာ အထူးတပ်ဖွဲ့ကို ဦးဆောင်ဖွဲ့စည်းခိုင်းခဲ့ပြီး အဲဒီအထူးတပ်ဖွဲ့ကပဲ ပြီးခဲ့တဲ့လမှာ ကွန်ဒီကို ဖြုတ်ချ အာဏာသိမ်းခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

    Ref: AFP

  • အစ္စရေးအဆင့်မြင့်ထောင်မှ ပါလက်စတိုင်းအကျဉ်းသား ၆ ဦး ထောင်ဖောက်ပြေး

    အစ္စရေးအဆင့်မြင့်ထောင်မှ ပါလက်စတိုင်းအကျဉ်းသား ၆ ဦး ထောင်ဖောက်ပြေး

    စက်တင်ဘာ ၇၊ ၂၀၂၁
    M-Media

    -အစ္စရေးက လုံခြုံ​ရေးအဆင့်မြင့်ထောင်ကနေ ပါလက်စတိုင်းအကျဉ်းသား ၆ ဦး မယုံနိုင်စရာ ထောင်ဖောက်ထွက်ပြေးသွားခဲ့ပြီး အစ္စရေးအာဏာပိုင်တွေကတော့ ပိုက်စိပ်တိုက် ရှာဖွေနေပါတယ်။

    အစ္စရေးမြောက်ပိုင်းမှာရှိတဲ့ Gilboa ထောင်ကနေ လှိုင်ခေါင်းဖောက်ပြီး အကျဉ်းသားတွေ ထွက်ပြေးသွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ Gilboa ဟာ အစ္စရေးက အလုံခြုံဆုံးထောင်တွေထဲက တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဒီလို ထောင်ဖောက်​ပြေးတာမျိုး အရင်က မရှိခဲ့ပါဘူး။

    ရဲတပ်ဖွဲ့၊ စစ်သားနဲ့ ပြည်တွင်းထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့ Shin Bet တို့ ပူးပေါင်းကာ ပိုက်စိပ်တိုက် ရှာဖွေမှုတွေ ပြုလုပ်နေပြီး၊ ပါလက်စတိုင်းပိုင် အနောက်ဖက်ကမ်းမှာလည်း အစ္စရေးစစ်တပ်က တပ်တွေ ထပ်တိုးချထားဖို့ စီစဉ်နေပါတယ်။

    ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်သွားတဲ့ အကျဉ်းသားတွေထဲမှာ ပါလက်စတိုင်းအာဏာရ ဖာတာပါတီရဲ့ မြို့နယ်အဆင့် ခေါင်းဆောင်ဟောင်း အသက် ၄၆ နှစ်အရွယ် ဇာကာရီယီ ဇူဘိုင်ဒီနဲ့ ပါလက်စတိုင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်း Islamic Jihad က အဖွဲ့ဝင် ၅ ဦး ပါဝင်ပါတယ်။

    ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွေက အစ္စရေးရဲ့ ကျူးကျော်မှုကိုဆန့်ကျင်တဲ့ ပါလက်စတိုင်းလူထုအုံကြွမှုအတွင်း အစ္စရေးတွေကို တိုက်ခိုက်တယ်ဆိုတဲ့ စွဲချက်နဲ့ ဒီ ၆ ဦးကို အစ္စရေးအာဏာပိုင်တွေက တစ်သက်တစ်ကျွန်း ချထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

    သူတို့အတူနေရတဲ့ အကျဉ်းဆောင် အိမ်သာအောက်ကနေ လှိုင်ခေါင်းတူးကာ ထွက်ပြေးခဲ့ကြတာဖြစ်ပြီး ပြင်ပက အကူအညီ ပါလိမ့်မယ်လို့လည်း ယူဆရပါတယ်။

    ပါလက်စတိုင်းအကျဉ်းသားများအဖွဲ့ အကြီးအကဲ ကွာဒူရာ ဖာရက်စ်က လုံခြုံရေးမြင့်တဲ့ အကျဉ်းထောင်ကနေ ဒီလို ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်သွားမှုဟာ မတရားဖမ်းဆီးခံရတဲ့ ပါလက်စတိုင်းအကျဉ်းသားတွေရဲ့​ ​အောင်မြင်မှုဖြစ်တယ်လို့ ​ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

    ပါလက်စတိုင်းလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့တွေဖြစ်တဲ့ ဟားမက်စ်နဲ့ Islamic Jihad အဖွဲ့တို့ကလည်း ဒီလွတ်မြောက်မှုကို ချီးကျူးပြောဆိုခဲ့ပြီး ဒါဟာ အစ္စရေးရဲ့ လုံခြုံရေးစနစ်ကို အောင်နိုင်မှုဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

    အစ္စရေးဟာ နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းက အကျဉ်းထောင်တွေမှာ ပါလက်စတိုင်း စုစုပေါင်း ၄၇၅၀ ကို ဖမ်းဆီးအကျဉ်းချထားပြီး အဲဒီအထဲမှာ အမျိုးသမီး ၄၂ ဦး၊ ကလေးငယ် ၂၀၀၊ တရားစွဲမှုမလုပ်ဘဲ လုံခြုံရေးအကြောင်းပြချက်နဲ့ တရားလက်လွတ် ဖမ်းဆီးထားသူ ၅၅၀ ဦး ပါဝင်ပါတယ်။

    ပါလက်စတိုင်းတွေရဲ့ ဒီထောင်ဖောက်မှုဟာ ပထမဆုံးအကြိမ် မဟုတ်ပါဘူး။ ၁၉၉၅ ခုနှစ်က Kfar Yona အကျဉ်းထောင်က ပါလက်စတိုင်း ၃ ဦး ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်သွားခဲ့ပြီး၊ အခုဖြစ်တဲ့ အကျဉ်းထောင်အနီးက Shata ထောင်မှာလ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တုန်းက အခုလို လှိုင်ခေါင်းဖောက်ထွက်ပြေးဖို့ကြိုးစားမှု ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

    Ref: Aljazeera

  • တိုင်းပြည်ကို ကယ်တင်တာလို့ဆိုတဲ့ ဂီနီ အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင်က ဘယ်သူလဲ

    တိုင်းပြည်ကို ကယ်တင်တာလို့ဆိုတဲ့ ဂီနီ အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင်က ဘယ်သူလဲ

    စက်တင်ဘာ ၇၊ ၂၀၂၁
    M-Media

    -အာဖရိကအနောက်ပိုင်း နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်တဲ့ ဂီနီမှာ တနင်္ဂနွေနေ့က စစ်အာဏာသိမ်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ဗိုလ်မှူးကြီး မာမာဒီ ဒွမ်ဘူယာက အထူးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို ဦးဆောင်ပြီး အာဏာသိမ်းခဲ့တာပါ။

    အသက် ၄၁ နှစ်အရွယ်သာရှိသေးတဲ့ ဗိုလ်မှူးကြီးဟာ ပြင်သစ်ကြေးစားစစ်သားဟောင်းတစ်ယောက် ဖြစ်ပါတယ်။ သမ္မတ အလ်ဖာကွန်ဒီလက်အောက်မှာ အလွန်အမင်းခြစားမှုတွေ၊ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေ၊ စီးပွားရေး စီမံခန့်ခွဲမှုအမှားတွေကြောင့် စစ်တပ်မှာ အာဏာသိမ်းဖို့ကလွဲရင် အခြားရွေးစရာ သိပ်မရှိခဲ့ဘူးလို့ မာမာဒီက ပြောပါတယ်။

    ဂီနီမှာ နိုင်ငံရေးကို ကိုယ်ကျိုးအတွက်အသုံးချတဲ့ခေတ် ကုန်ဆုံးသွားပြီဖြစ်​ကြောင်း၊ နိုင်ငံရေးကို လူတစ်ဦးရဲ့လက်ထဲမှာ အပ်ထားတော့မှာမဟုတ်ဘဲ ပြည်သူအပေါ်မှာသာ အပ်ထားမှာဖြစ်ကြောင်း မာမာဒီက နိုင်ငံပိုင်သတင်းဌာနကနေ မိန့်ခွန်းပြောခဲ့ပါတယ်။ သူဟာ တိုင်းပြည်ကို ကယ်တင်လိုက်တာလို့လည်း ဆိုပါတယ်။

    ဖြုတ်ချခံလိုက်ရတဲ့ သမ္မတ အလ်ဖာကွန်ဒီဟာ အသက် ၈၃ နှစ်အရွယ်ရှိပြီး အာဏာကို နှစ်ပေါင်းများစွာ ကိုင်ထားမှု​ကြောင့် လူထုရဲ့ ငြိုငြင်မှုကို ခံနေရသူ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ် ကုလသမဂ္ဂ၊ အာဖရိကသမ္မဂနဲ့ အနောက်အာဖရိက စီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ Ecowas တို့က စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ရှုတ်ချပါတယ်။

    ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ပျက်ပြယ်သွားပြီး အစိုးရကိုလည်း ဖျက်သိမ်းလိုက်ပြီလို့ မာမာဒီက ကြေငြာခဲ့ပါတယ်။ မနေ့က ဝန်ကြီးဟောင်းတွေနဲ့ တွေ့ဆုံခဲ့ပြီးတဲ့နောက် သီတင်းပတ်အနည်းငယ်အတွင်း အစိုးရဖွဲ့မှာဖြစ်ကြောင်း မာမာဒီကပြောခဲ့သလို၊ အစိုးရတာဝန်ရှိသူဟောင်းတွေကို ဖယ်ရှားမှာ မဟုတ်ဘူးလို့လည်း သူက ဆိုပါတယ်။

    ကြံရာပါလား

    သမ္မတ ကွန်ဒီလိုပဲ ဗိုလ်မှူးကြီး မာမာဒီဟာလည်း မာလင်ကီလူမျိုးစုကဖြစ်ပြီး ဂီနီနိုင်ငံအရှေ့ပိုင်း ကန်ကန်ဒေသက ဖြစ်ပါတယ်။

    သူဟာ ထက်မြက်တဲ့ ဗိုလ်မှူးတစ်ဦးဖြစ်တယ်လို့ တစ်ချို့တွေက ပြောဆိုနေကြပေမယ့်၊ ဘယ်လောက်အထိ ယုံကြည်ရနိုင်လဲဆိုတာကတော့ မေးခွန်းထုတ်စရာပါ။

    သမ္မတကွန်ဒီလက်ထက် ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်တွေအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေအတွက် ဥရောပသမဂ္ဂက ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုလုပ်ထားတဲ့ ဂီနီအာဏာပိုင် ၂၅ ဦးစာရင်းမှာ ဗိုလ်မှူးကြီး မာမာဒီလည်း ပါဝင်ပါတယ်။

    တနင်္ဂနွေ​နေ့ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်မှာတော့ မိမိတို့အားလုံး ကျူးလွန်ခဲ့ဖူးကြတဲ့ အမှားတွေကနေ သင်ခန်းစာ ယူရမယ်လို့ တိုင်းပြည်ကို သူက ပြောပါတယ်။

    ၁၉၇၉ ဂါနာနိုင်ငံမှာ စစ်အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်စဉ်က အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင် ဂျာရီ ရော်လင်ပြောခဲ့တဲ့ ‘လူထုခေါင်းဆောင်တွေက လူထုကို ဖိနှိပ်ညှင်းပမ်းလာရင် ပြည်သူတွေကို လွတ်မြောက်အောင် စစ်တပ်က လုပ်ပေးရမှာပဲ’ ဆိုတဲ့စကားကို ဗိုလ်မှူးကြီး မာမာဒီက ပြန်သုံးပါတယ်။

    စစ်မှုထမ်းသက် ၁၅ နှစ်ရှိတဲ့ မာမာဒီဟာ အာဖဂန်နစ္စတန်၊ အိုက်ဗရီကို့စ်၊ ဒီဘောက်တီ၊ ဗဟိုအာဖရိကနိုင်ငံတွေမှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးပြီး အစ္စရေး၊ ဆိုက်ပရက်စ်၊ ယူကေနဲ့ ဂီနီနိုင်ငံတို့မှာ အနီးကပ်လုံခြုံရေးတာဝန်တွေ ယူခဲ့ဖူးပါတယ်။

    အစ္စရေးက နိုင်ငံတကာ လုံခြုံရေးအကယ်ဒမီ၊ ဆီနီဂေါ၊ ဂါဘွန်နဲ့ ပြင်သစ်တို့က အထူးတပ်ဖွဲ့ သင်တန်းကျောင်းတွေမှာ လေ့ကျင့်သင်ကြားမှုတွေကို ထူးထူးချွန်ချွန် အောင်မြင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

    ပြင်သစ်ရဲ့ နိုင်ငံခြားတပ်ဖွဲ့မှာ နှစ်များစွာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့တဲ့ မာမာဒီကို သူဖြုတ်ချလိုက်တဲ့ သမ္မတ အလ်ဖာကွန်ဒီက ၂၀၁၈ ခုနှစ်မှာ ပြန်ခေါ်ခဲ့ပြီး အထူးတပ်ဖွဲ့အသစ် GFS ကို ဦးဆောင်ဖွဲ့စည်းခိုင်းခဲ့ပါတယ်။

    မာမာဒီဟာ နိုင်ငံအနောက်ပိုင်း ဖိုရီကြာရီယာမှာ ရုံးထိုင်ပြီး နယ်မြေစောင့်ကြည့်ရေးဗျူရို (DST) နဲ့ ထောက်လှမ်းရေးဌာနတွေကို ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခဲ့ပါတယ်။

    ဗိုလ်မှူးကြီး မာမာဒီကို ပြန်ခေါ်ပြီး GFS တပ်ဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခိုင်းလိုက်တာဟာ သူ့ရဲ့ နိုင်ငံရေးနိဂုံး အစဆိုတာ အလ်ဖာကွန်ဒီတစ်ယောက် မသိခဲ့ရှာပါဘူး။

    Ref: BBC

  • အီဘုိလာ ဗုိင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ဂီနီႏုိင္ငံတြင္ ေသဆံုးသူ ၇၀ အထိရွိလာ

    ဧျပီ ၂ ၊ ၂၀၁၄
    M-Media
    Ebola outbreak kills 70 in Guinea
    – အာဖရိကအေနာက္ျခင္းမွ ႏုိင္ငံတစ္ခုျဖစ္သည့္ ဂီနီႏုိင္ငံအတြင္းပ်ံ႕ႏွံ႔ေနသည့္ အီဘုိလာ ဗုိင္းရပ္စ္ပုိးေၾကာင့္ ေသဆံုးသူအေရအတြက္မွာ ၇၀ အထိရွိလာၿပီဟု ဂီနီက်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာန တာ၀န္ရွိသူမ်ားက ယမန္ေန႔တြင္ သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

    အၿမိဳ႕ေတာ္ ကုိနက္ရီ၌ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနမွ ထုတ္ျပန္ေသာ ေၾကညာခ်က္တြင္ ထိုကဲ့သုိ႔ ေဖာ္ျပထားျခင္းျဖစ္ၿပီး၊ ႏုိင္ငံအေရွ႕ေတာင္ပုိင္း ေ၀းလံေခါင္သီေသာေနရာမ်ားတြင္ အမ်ားဆံုးျဖစ္ပြားေနသည္ဟု ထည့္သြင္းေဖာ္ျပထားသည္။

    “ဇန္န၀ါရီလမွ မတ္လ ၂၈ ရက္ေန႔အထိ ႏုိင္ငံတစ္၀ွမ္း အဆုိပါဗုိင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ အဖ်ားေရာဂါခံစားေနရေသာ လူဦးေရမွာ ၁၁၁ ဦးရွိၿပီး ထုိအထဲမွ ၇၀ ေသဆံုးခဲ့ကာ၊ ေသဆံုးမႈမွာ ၆၃ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိရွိသည္” ဟု အဆုိပါေၾကညာခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

    ထုိဗုိင္းရပ္စ္ပုိးမွာ လူဦးေရ ၂ သန္းေနထုိင္သည့္ ၿမိဳ႕ေတာ္အတြင္းသုိ႔ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံလာမည္ကုိ ဂီနီအာဏာပုိင္မ်ားက စုိးရိမ္ေနသည္။ ကုိနက္ရီၿမိဳ႕ရွိ Donak ေဆး႐ံုကမူ ထုိဗုိင္းရပ္စ္ကူးစက္ေနသည့္ လူနာ ၃၀၀ ခန္႔ ေဆး႐ံုသုိ႔ လာေရာက္ကုသခဲ့ၿပီး၊ အျခားသူမ်ားသုိ႔ ေရာဂါပုိး ကူးစက္ျခင္းမွ တားဆီးရန္ ေရာဂါျဖစ္ပြားေနသူမ်ားအား ျပည္သူမ်ားက သီးသန္႔ခြဲထားျခင္းေၾကာင့္ ေဆး႐ံုေရာက္သည့္ အေရအတြက္မွာ ေလ်ာ့က်ေနသဟု သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

    ထုိ႔ျပင္ လုိက္ေဘးရီးယာႏွင့္ စီယာလီယုိနီ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္လည္း အီဘိုလာေရာဂါးပုိး ကူးစက္သူ ရာေပါင္းမ်ားစြာရွိေနၿပီး အနည္းဆံုးေသဆံုးသူ ၆ ဦးေနၿပီဟု သိရသည္။ ဆီနီေဂါႏုိင္ငံကလည္း အီဘုိလာေရာဂါပုိး ႏုိင္ငံအတြင္းသုိ႔ မ၀င္ေရာက္ေစရန္ ႏုိင္ငံေရွ႕ေတာင္ပုိင္းရွိ ဂနီနယ္စပ္အား ပိတ္ပစ္ခဲ့သည္။

    အီဘုိလာဗုိပ္စ္ပုိးေၾကာင့္ ေသြးယုိသည့္ အဖ်ားေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္ၿပီး ႂကြက္သားမ်ားနာက်င္ျခင္း၊ အားနည္းျခင္း၊ အန္ျခင္း၊ ၀မ္းေရွာျခင္း စသည္တုိ႔ ဆုိးရြားစြာျဖစ္ႏုိင္ကာ၊ ကိုယ္လက္အဂၤါမ်ား အသံုးျပဳ၍ မရေတာ့ျခင္းႏွင့္ ေသြးယုိမႈ မရပ္တန္႔ျခင္းတုိ႔ျဖစ္ပြားႏုိင္သည္။

    အဆုိပါ ဗုိင္းရပ္စ္ပုိးမွာ ေသြး၊ မစင္၊ ေခၽြး စသည္တုိ႔ျဖင့္ တုိက္႐ုိက္ထိေတြ႕ျခင္းမွ ကူးဆက္ႏုိင္ၿပီး၊ လိင္ဆက္ဆံျခင္းႏွင့္ ထုိဗုိင္းရပ္စ္ပုိးေၾကာင့္ ေသဆံုးသြားသည့္ အေလာင္းမ်ားအား အကာအကြယ္မရွိဘဲ ထိေတြ႕ကုိင္တြယ္ျခင္းတုိ႔ေၾကာင့္လည္း အီဘုိလာဗုိင္းရပ္စ္ပုိး ပ်ံ႕ႏွံ႔ႏိုင္သည္။

    ကမၻာေပၚတြင္ ေၾကာက္စရာေကာင္းသည့္ ဗုိင္းရပ္စ္ပုိးထဲမွ တစ္ခုျဖစ္သည့္ အီဘုိလာဗုိင္းရပ္စ္ပုိးမွာ ၁၉၇၆ ခုႏွစ္က ကြန္ဂုိႏုိင္ငံတြင္လည္း ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့ဖူးၿပီး ကူးစက္သူ ၂၅ မွ ၉၀ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ ေသဆံုးခဲ့သည္။

    CAH/HSN/SS