News @ M-Media

Tag: Islam in China

  • ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များနှင့် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များကို ဖိနှိပ်သည့် တရုတ်ထိပ်တန်း တာဝန်ရှိသူများကို ကန်အရေးယူ

    ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များနှင့် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များကို ဖိနှိပ်သည့် တရုတ်ထိပ်တန်း တာဝန်ရှိသူများကို ကန်အရေးယူ

    ဇူလိုင် ၁၀၊ ၂၀၂၀
    M-Media

    ကွန်မြူနစ်ပါတီ ပေါလစ်ဗျူရို အဖွဲ့ဝင် ချင်ချွမ်ဂို
    • နိုင်ငံအနောက်ပိုင်း ရှင်ကျန်းပြည်နယ်က ဝီဂါတွေနဲ့ အခြားလူမျိုးစုငယ်တွေကို ဖိနှိပ်ညှင်းပမ်းမှုမှာ အဓိကအခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်ခဲ့တဲ့ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ တာဝန်ရှိသူတွေကို အမေရိကန်အစိုးရက အင်္ဂါနေ့မှာ ထပ်မံ ပိတ်ဆို့အရေးယူလိုက်ပါတယ်။

    အရေးယူခံရသူတွေက ကွန်မြူနစ်ပါတီ ပေါလစ်ဗျူရို အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ချင်ချွမ်ဂိုနဲ့ အခြား ကွန်မြူနစ်ပါတီ အကြီးတန်းတာဝန်ရှိသူ ၃ ဦး​ ဖြစ်ပါတယ်။

    ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းက လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်သူတွေကို ပစ်မှတ်ထားတဲ့ Global Magnitsky Act အက်ဥပဒေအရ အမေရိကန်အစိုးရက အခုလို ပိတ်ဆို့ အရေးယူခဲ့တာပါ။ ဥပဒေအရ အရေးယူခံရသူတွေရဲ့ အမေရိကန်မှာရှိတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို သိမ်းဆည်းတာ၊ ပြည်ဝင်ခွင့်ပိတ်တာတွေ လုပ်မှာအပြင်၊ ဒီလူတွေနဲ့ မဆက္ဆံဖို႔ အမေရိကန်နိုင်ငံသားတွေကို တားမြစ်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

    ချင်ချွမ်ဂိုဟာ ရှင်ကျန်းပြည်နယ် ကွန်မြူနစ်ပါတီရဲ့ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးဖြစ်ပြီး အမေရိကန်က အမည်ပျက်စာရင်းသွင်းတဲ့ ကွန်မြူနစ်ပါတီတာဝန်ရှိသူတွေထဲမှာ ရာထူးအကြီးဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။ ရှန်ကျန်းပြည်နယ်ဟာ ဝီဂါမွတ်စလင်တွေနဲ့ အခြား လူနည်းစုတွေ ဖိနှိပ်ညှင်းပမ်းမှုကို အဓိကခံရတဲ့ ဒေသပါ။

    ဝီဂါနဲ့ အခြားလူမျိုးစု အနည်းဆုံး ၁ သန်းလောက်ကို တရုတ်အစိုးရက အကျဉ်းစခန်းတွေထဲမှာ ထိန်းသိမ်းထားပြီး ညှင်းပမ်းနေတယ်လို့ ကမ္ဘာ့မီဒီယာတွေ အဖွဲ့အစည်းတွေက ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖော်ထုတ်တင်ပြခဲ့ပါတယ်။

    “တရားလက်လွတ်ဖမ်းဆီးတာ၊ အဓမ္မ လုပ်အားခိုင်းစေတာ၊ ဘာသာရေးဖိနှိပ်တာ၊ အဓမ္မ သားကြောဖြတ်တာ၊ မြုံအောင်လုပ်တာ စတဲ့ ရှင်ကျန်းက လူမျိုးစုငယ်တွေအပေါ် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီရဲ့ ညှင်းပမ်းနေတာတွေကို ကမ္ဘာကြီးက ဆန့်ကျင်ကြဖို့ အမေရိကန်က တိုက်တွန်းဆော်ဩပါတယ်” လို့ အိမ်ဖြူတော် တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ ပြောကြားခဲ့ပြီး ဒီအရေးယူမှုဟာ ‘နောက်နေတာ’ မဟုတ်ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

    ရှင်ကျန်းကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးဟောင်း ကျိုဟိုင်လင်၊ ရှင်ကျန်း ပြည်သူ့လုံခြုံရေးဗျူရို ဒါရိုက်တာနဲ့ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဝမ်မင်ရှန်း၊ ဗျူရိုရဲ့ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးဟောင်း ဟိုလျိုးတို့လည်း အရေးယူခံရတဲ့စာရင်းမှာ ပါဝင်ပါတယ်။

    အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မိုက်ပွမ်ပီယိုက ချမ်ချွမ်ဂို၊ ကျိုဟိုင်လင်းနဲ့ ဝမ်မင်ရှန်းတို့ကို ဗီဇာကန့်သတ္မႈ ထပ်လုပ်ခဲ့ပြီး သူတို့နဲ့ သူတို့ရဲ့ မိသားစုဝင်တွေ အမေရိကန်ဝင်ရောက်ခွင့်ကို တားဆီးခဲ့တယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

    ချွမ်ချွန်ဂိုဟာ တိဘက်ဒေသကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၁၆ ခုနှစ်အထိ ၅ နှစ်တာ အုပ်ချုပ်မှုအတွင်း တိဘက်ပြည်သူတွေ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းကြီးတွေအပေါ် ဖိနှိပ်ညှမ်းပမ်းမှုလုပ်တာ၊ တိဘက်က ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဘုန်းကြီးကျောင်းကို ဖြိုဖျက်တာ စတဲ့လုပ်ရပ်တွေ လုပ်ခဲ့တဲ့အတြက္ နာမည္ဆိုးနဲ႔ ေက်ာ္ၾကားသူ ဖြစ်ပါတယ်။

    ၂၀၁၆ ခုနှစ် ရှင်ကျန်းပြည်နယ်ကို တာဝန်ယူရတဲ့အချိန်မှာတော့ တိဘက်မှာ ၅ နှစ်တာ ဖိနှိပ်မှုစနစ်ကို တစ်နှစ်တည်းနဲ့ အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ပါတယ္။

    Ref: Aljazeera

  • ဝီဂါအမျိုးသမီးများ၏ ဆံပင်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ဆံပင်တုများကို အမေရိကန်ဖမ်းဆီး

    ဝီဂါအမျိုးသမီးများ၏ ဆံပင်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ဆံပင်တုများကို အမေရိကန်ဖမ်းဆီး

    ဇူလိုင် ၃၊ ၂၀၂၀
    M-Media

    -ရှင်ကျန်းပြည်နယ်က ဝီဂါမွတ်စလင်​အမျိုးသမီးတွေရဲ့ ဆံပင်ကို ဖြတ်ယူပြီး ဖန်တီးထားတယ်ဆိုတဲ့ သံသယနဲ့ တရုတ်ကဝင်လာတဲ့ ဆံပင်တုတွေကို အမေရိကန်အကောက်ခွန်ဌာနက ဖမ်းဆီးလိုက်ပါတယ်။

    ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ ဖမ်းဆီးလိုက်တာဖြစ်ပြီး ဆံပင်အတု ၁၃ တန်ရှိကာ ကန်ဒေါ်လာ ၈ သိန်းလောက် တန်ဖိုးရှိပါတယ်။

    “ဒီလိုပစ္စည်းတွေ ထုတ်လုပ်တာမျိုးဟာ အလွန်ဆိုးဝါးတဲ့ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုကြီးပါ။ အမေရိကန်ရဲ့ ကုန်စည်ကွင်းဆက်မှာ တရားမဝင်တဲ့၊ လူမဆန်တဲ့ နည်းလမ်းတွေသုံးတာကို လုံး၀ သည်းမခံဘူးဆို အမေရိကန်နဲ့ စီးပွားရေးလုပ်နေတဲ့ လုပ်ငန်းတွေအားလုံးကို ဒီဖမ်းဆီးမှုက ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သတင်းစကားပါးလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်” လို့ အမေရိကန် အကောက်ခွန်နဲ့ နယ်စပ်လုံခြုံရေးဌာန လက်ထောက်ကော်မရှင်နာမင်းကြီး ဘရန်ဒါစမစ်က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

    ဒါဟာ အခုနှစ်အတွင်း တရုတ်နိုင်ငံကတင်သွင်းတဲ့ ဆံပင်တုတွေကို အမေရိကန်အကောက်ခွန်ဌာနက ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ဖမ်းဆီးမှုဖြစ်ပါတယ်။ ထုတ်လုပ်သူတွေဟာ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေရှိတယ်ဆိုတဲ့ သံသယနဲ့ ဒီလိုဖမ်းဆီးတာဖြစ်ပါတယ်။

    အမေရိကန်က ဝီဂါအရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ ရူရှန် အဘတ်စ်က ဆံပင်တုသုံးသူတွေအနေနဲ့ မသုံးခင်မှာ ဒီပစ္စည်းတွေကို ဘယ်သူတွေက လုပ်ဆောင်လည်းဆိုတာ စဉ်စားသုံးသပ်ဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။

    မေလက ဖမ်းဆီးမှုနဲ့ အခုတစ်ပတ်ဖမ်းဆီးမှုအတွင်း ဆံပင်အတုတွေကို တင်ပို့တဲ့ ကုမ္ပဏီဟာ တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်ပိုင်း ရှင်ကျန်းဒေသက ဖြစ်ပါတယ်။

    ပြီးခဲ့တဲ့ ၄ နှစ်ကစလို့ တရုတ်အစိုးရဟာ ရှကျန်းပြည်နယ်က ဝီဂါမွတ်စလင်တွေနဲ့ အခြား လူနည်းစု အနည်းဆုံး ၁ သန်းလောက်ကို အကျဉ်းစခန်းတွေထဲမှာ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားပြီး ဖိနှိပ်ညှင်းပမ်းတာ၊ လုပ်အားခေါင်းပုံဖြတ်တာ၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားတာတွေ လုပ်ဆောင်ခဲ့တယ်လို့ ကမ္ဘာ့မီဒီယာတွေက ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖော်ပြခဲ့ကြပါတယ်။

    တရုတ်အစိုးရက ဒီသတင်းတွေကို ငြင်းဆိုထားပါတယ်။

    Ref: The Guardian

  • တိုင်းရင်းသားများ လူဦးရေနည်းလာအောင် တရုတ်က စီမံကိန်းဖြင့် ဆောင်ရွက်နေ

    တိုင်းရင်းသားများ လူဦးရေနည်းလာအောင် တရုတ်က စီမံကိန်းဖြင့် ဆောင်ရွက်နေ

    ဇွန် ၃၀၊ ၂၀၂၀
    M-Media

    တရုတ်နိုင်ငံမှ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ

    -နိုင်ငံအတွင်း ဝီဂါနဲ့ အခြား တိုင်းရင်းသားလူနည်းစုတွေ လူဦးရေ နည်းသမျှနည်းအောင် တရုတ်အစိုးရက စီမံကိန်းချ ဆောင်ရွက်နေတာကို AP သတင်းဌာနက စုံစမ်းဖော်ထုတ်လိုက်ပါတယ်။

    ဒီစုံစမ်းဖော်ထုတ်မှုအတွက် AP သတင်းဌာနဟာ တရုတ်အစိုးရက ထုတ်ပြန်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေ၊ ကိန်းဂဏန်းတွေကို အရယူခဲ့သလို၊ တရုတ်အစိုးရက စီမံတဲ့ အကျဉ်းစခန်းတွေမှာ ကြီးကြပ်ရေးတာဝန် ယူခဲ့ရသူ၊ ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသူ စုစုပေါင်း ၃၀ လောက်ကိုလည်း တွေ့ဆုံမေးမြန်းခဲ့ပါတယ်။

    တိုင်းရင်းသားတွေ လူနည်းအောင် ဆောင်ရွက်တာအပြင် လူများစုဖြစ်တဲ့ ဟန်တရုတ်တွေ လူဦးရေတိုးပွားလာအောင်လည်း တရုတ်ကအစိုးရက စီစဉ်ထားပြီး ဒါဟာ လူမျိုးတုန်းအောင်လုပ်မှုတစ်ခု ဖြစ်တယ်လို့ ကျွမ်းကျင်သူတွေက ပြောကြားခဲ့ကြပါတယ်။

    ဝီဂါမွတ်စလင်တွေအပါအဝင် လူနည်းစုတိုင်းရင်းသားတွေရဲ့ လူဦးရေ လျော့ပါးအောင်၊ တိုင်းရင်းသားဒေသတွေမှာ ဟန်တရုတ်တွေ များလာအောင် ကွန်မြူနစ်အစိုးရက စီမံကိန်းချ ​ဆောင်ရွက်နေတာကို ကမ္ဘာက အရင်ကတည်းက သိထားခဲ့ပေမယ့် AP သတင်းဌာနရဲ့ ဒီဖော်ထုတ်မှုအရ အရင်ကထင်ထားတာထက်ကို ပိုပြီး တင်းကြပ် ပြင်းထန်တယ်ဆိုတာ တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။

    တရုတ်အစိုးရဟာ လူနည်းစုတိုင်းရင်းသား အမျိုးသမီးတွေရဲ့ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မှုကို ပုံမှန် စစ်ဆေးလေ့ရှိပြီး သန္ဓေတားပစ္စည်းထည့်တာ၊ သားကြောဖြတ်တာ၊ ကိုယ်ဝန်အဓမ္မဖျက်ချခိုင်းတာတွေကို လုပ်ဆောင်တာပါ။ ဒီလိုအလုပ်ခံရတဲ့ အမျိုးသမီးအရေအတွက်ဟာ အနည်းဆုံး သိန်းချီရှိတယ်လို့ AP သတင်းဌာနက ဆိုပါတယ်။

    နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းမှာ ကိုယ်ဝန်တားမှု၊ သားကြောဖြတ်မှုနှုန်း ကျဆင်းသွားပေမယ့် ဝီဂါလူမျိုးတွေရဲ့ဒေသသဖြစ်တဲ့ တရုတ်နိုင်ငံအနောက်ပိုင်း ရှင်ကျန်းပြည်နယ်မှာ ဒီနှုန်းက သိသိသာသာ မြင့်တက်လာခဲ့ပါတယ်။ ဒီလုပ်ဆောင်မှုကို မလိုက်နာရင် တရုတ်ကအစိုးရက ပြင်းပြင်းထန်ထန် အရေးယူပါတယ်။

    ကလေး ၃ ဦးနဲ့အထက်ရှိနဲ့ မိသားစုတွေကို ဒဏ်ကြေးဆောင်ခိုင်းတာမျိုးလည်း လုပ်လေ့ရှိပါတယ်။ မဆောင်နိုင်ရင် အိမ်ကို ရဲတွေကဝင်စီးပြီး ကလေးတွေကိုဖမ်းကာ အကျဉ်းစခန်းတွေဆီ ပို့ဆောင်လေ့ရှိတာကို AP သတင်းဌာနရဲ့ စုံစမ်းဖော်ထုတ်မှုမှာ တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။

    ဒီစီမံကိန်းကြောင့် ဝီဂါအများစုရှိရာဒေသမှာ ကလေးမွေးဖွားမှုနှုန်းဟာ ၂၀၁၅ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင်း ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက် ကျဆင်းသွားခဲ့ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်က တရုတ်နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းမှာ ကလေးမွေးမှုနှုန်း ၄.၂ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ပေမယ့် ရှင်ကျန်းပြည်နယ်မှာတော့ ၂၄ ရာခိုင်နှုန်းအထိ လျော့ကျသွားခဲ့ပါတယ်။

    “ဒီလိုလျော့ကျမှုက မကြုံစဖူးပါ။ ရက်စက်မှုအပေါင်း သရဖူဆောင်းတယ်လို့ ပြောလို့ရပါတယ်။ ဝီဂါတွေကိုနှိမ်နှင်းရေး ကြီးမားတဲ့ စီမံကိန်းကြီးရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းပဲ ရှိပါသေးတယ်” လို့ တရုတ်ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ​အေဒရီယန် ဇန့်က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

    အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကိုလိုရာဒို တက္ကသိုလ်က ဝီဂါအရေးကျွမ်းကျင်သူ ဒါရန် ဘိုင်လာက ဝီဂါတွေကို လုံး၀ အစဖျောက်လိုက်တာထက် တစ်ဖြည်းဖြည်း အားနည်းအောင်လုပ်ပြီး တရုတ်ဇာတ်သွင်းတာမျိုး တရုတ်အစိုးရက ရည်ရွယ်ထားတယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

    ဒီတွေ့ရှိချက်တွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကို အကြိမ်ကြိမ် ဆက်သွယ်မေးမြန်းခဲ့ပေမယ့်လည်း ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်းမရှိဘူးလို့ AP သတင်းဌာနက ဆိုပါတယ်။

    Ref: AP

  • ဝီဂါများကိုဖိနှိပ်သည့် တရုတ်အာဏာပိုင်များကို အရေးယူမည့်ဥပဒေကို ထရမ့် လက်မှတ်ထိုးမည်

    ဝီဂါများကိုဖိနှိပ်သည့် တရုတ်အာဏာပိုင်များကို အရေးယူမည့်ဥပဒေကို ထရမ့် လက်မှတ်ထိုးမည်

    ဇွန် ၁၀၊ ၂၀၂၀
    M-Media

    -ဝီဂါမွတ်စလင်တွေအပေါ် ဖိနှိပ်မှုမှာ တာဝန်ရှိတဲ့ တရုတ်အာဏာပိုင်တွေကို ပိတ်ဆို့အရေးယူရေး တိုက်တွန်းတဲ့ ဥပဒေတစ်ရပ်ကို အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က လက်မှတ်ရေးထိုးဖို့ ရှိတယ်လို့ ဒီကိစ္စနဲ့ နီးစပ်သူတွေက တနင်္လာနေ့မှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

    အဲဒီဥပဒေကို ပြီးခဲ့တဲ့လမှာ အမေရိကန် အထက်လွှတ်တော်၊ အောက်လွှတ်တော် နှစ်ရပ်စလုံးက တစ်ညီတစ်ညွတ်တည်း ထောက်ခံအတည်ပြုခဲ့ကြတာပါ။

    တရုတ်နိုင်ငံအနောက်ပိုင်း ရှင်ကျန်းပြည်နယ်မှာ ဝီဂါနဲ့ အခြား အစ္စလာမ်ဘာသာဝင် လူမျိုးစုတွေအပေါ် တရုတ်အစိုးရက အကြီးအကျယ် ဖိနှိပ်ညှင်းပမ်းနေပြီး အနည်းဆုံး လူတစ်သန်းလောက်ကိုလည်း အကျဉ်းစခန်းတွေထဲ ထည့်ပိတ်ထားတယ်လို့ ကုလနဲ့ နိုင်ငံတကာမီဒီယာတွေက ဖော်ထုတ်တင်ပြခဲ့ပါတယ်။

    တရုတ်အစိုးရကတော့ ဒီသတင်းတွေကို ငြင်းပါတယ်။ အမေရိကန်ရဲ့ အခုဥပဒေသစ်အတွက်လည်း တရုတ်က မှတ်ချက်မပေးသေးပါဘူး။

    ထရမ့်က လက်မှတ်ရေးထိုးမယ့် ဥပဒေရဲ့ မူကြမ်းကို ရီပက်ဘလစ်ကန်အမတ် မာခရို ရူဘီယိုက လွှတ်တော်မှာ တင်သွင်းအဆိုပြုတာပါ။

    ဝီဂါမွတ်စလင်တွေအပေါ် ဖိနှိပ်ညှင်းပမ်းမှုနဲ့ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေမှာ ရှင်ကျန်းကွန်မြူနစ်ပါတီရဲ့ အတွင်းရေးမှူးဖြစ်ပြီး ဩဇာရှိ နိုင်ငံရေးဗျူရိုက အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးလည်းဖြစ်တဲ့ ချန်ကျွမ်ဂိုဟာ အဓိက တာဝန်ရှိသူ ဖြစ်နေတယ်လို့ မူကြမ်းမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။



  • ရှင်ကျန်းပြည်နယ်မှ ဝီဂါများ လုပ်အားခေါင်းပုံဖြတ်ခံနေရ

    ရှင်ကျန်းပြည်နယ်မှ ဝီဂါများ လုပ်အားခေါင်းပုံဖြတ်ခံနေရ

    မတ် ၂၊ ၂၀၂၀
    M-Media

    ဝီဂါများ၏လုပ်အားကို ခေါင်းပုံဖြတ်နေသည့် တရုတ်စက်ရုံတစ်ခု

    -တရုတ်နိုင်ငံအနောက်ပိုင်း ရှင်ကျန်းဒေသက ဝီဂါမွတ်စလင်တွေဟာ ကမ္ဘာ့နာမည်ကျော်တံဆိပ်တွေကို ထုတ်လုပ်ပေးတဲ့ စက်ရုံတွေအပါအဝင် တရုတ်နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းက စက်ရုံအလုပ်ရုံတွေမှာ အဓမ္မလုပ်အားခိုင်းစေမှုကို ခံနေရတယ်လို့ ဩစတေးလျအခြေစိုက် တတ်သိပညာရှင်များအဖွဲ့ Australian Strategic Policy Institute (ASPI) က ထုတ်ပြန်ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။

    အနည်းဆုံး ဝီဂါတစ်သန်းလောက်ဟာ ရှင်ကျန်းပြည်နယ်က တရုတ်အစိုးရဲ့ အကျဉ်းစခန်းတွေမှာ ပိတ်လှောင်ကာ ညှင်းပမ်းမှုတွေ ခံနေရတယ်လို့ ကမ္ဘာမီဒီယာတွေက ဖော်ပြခဲ့ကြပါတယ်။ တရုတ်ကတော့ ဒါကိုငြင်းပြီး အကျဉ်းစခန်းတွေမဟုတ်ဘဲ ပညာပေးစခန်းတွေသာ ဖြစ်တယ်လို့ ပြောကြားထားပါတယ်။

    ASPI က ၂၀၁၇ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၁၉ ခုနှစ်အတွင်း ရှင်ကျန်းပြည်နယ်ကနေ ဝီဂါ ၈ သောင်းကျော်လောက်ကို နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းက စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံတွေဆီ ပို့ဆောင်ခဲ့တာကို တွေ့ရပြီး တစ်ချို့တွေဆိုရင် အကျဉ်းစခန်းတွေကနေ တိုက်ရိုက်ပို့ဆောင်ခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ အစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

    ဒီခိုင်းစေမှုကို ဗဟိုအစိုးရရဲ့ Xinjiang Aid ခေါင်းစဉ်အောက်မှာ ဆောင်ရွက်တာဖြစ်ပြီး Nike၊ Apple နဲ့ Dell တို့ အပါအဝင် ကမ္ဘာကျော်တံဆိပ် ၈၃ မျိုးလောက်ကို ပစ္စည်းထောက်ပံ့ပေးနေတဲ့ စက်ရုံတွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်။

    ပြန်အဖမ်းခံရမယ်ဆိုတဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုကြောင့် ဝီဂါတွေဟာ အဓမ္မလုပ်အားခိုင်စေမှုကို ငြင်းဆိုဖို့ ခက်​နေကြောင်း၊ ​လူခေါ်ပေးတဲ့ ပွဲစားတွေ၊ ဒေသခံအာဏာပိုင်တွေကို ရှင်ကျန်းအစိုးရက ဆုကြေးပေးတယ်ဆိုတဲ့ အထောက်အထားတွေ တွေ့ရကြောင်း ASPI ရဲ့ အစီရင်ခံစာက ဆိုပါတယ်။ ဒါဟာ ‘ဝီဂါတွေအပေါ် ဖိနှိပ်မှု အသစ်တစ်မျိုး’ လို့ ASPI က သမုတ်ခဲ့ပါတယ်။

    အစီရင်ခံစာကို ပူးတွဲရေးသားတဲ့ နသန် ရူဆာက ​ရှင်ကျန်းပြည်နယ်မှာ ဝီဂါနဲ့ အခြားလူနည်းစုတွေကို အခြားနေရာ ခေါ်ဆောင်သွားမှုဟာ လုပ်အားခေါင်းပုံဖြတ်ဖို့ဆိုတာ အလွန်သိသာနေကြောင်း အစီရင်ခံစာမှာ တွေ့ရလိမ့်မယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

    ၂၀၁၇ ခုနှစ်ကပြီး တရုတ်နိုင်ငံ ပြည်နယ် ၉ ခုမှာရှိတဲ့ စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံ ၂၇ ခုလောက်ဟာ ဝီဂါတွေရဲ့ လုပ်အားကို ခေါင်းပုံဖြတ်နေတယ်လို့လည်း အစီရင်ခံစာက ဆိုပါတယ်။ ဝီဂါတွေကို တရုတ်စာ အဓမ္မသင်ကြားတာ၊ အလုပ်ချိန်ပြီးရင် ဦးနှောက်ကျင်းတာ၊ အဆက်မပြတ်စောင့်ကြည့်တာတွေ ရှိနေပြီး ဘာသာရေးကျင့်သုံးမှုကိုလည်း တာဝန်ရှိသူတွေက ပိတ်ပင်ထားပါတယ်။

    ASPI က တရုတ်နဲ့ နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီတွေအနေနဲ့ သူတို့ဟာ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေမှာ ပါဝင်နေတယ်ဆိုတာကို မသိတာမျိုး ဖြစ်နိုင်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံက လုပ်ငန်းကွင်းစက်တွေကို ချက်ခြင်းလက်ငင်း သုံးသပ်စစ်ဆေးကြဖို့လည်း တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။

    Nike အတွက် ပစ္စည်းတွေထုတ်လုပ်ပေးပြီး ASPI ရဲ့ စာရင်းထဲမှာပါဝင်တဲ့ စက်ရုံတစ်ခုကို ဝါရှင်တန်ပို့စ်သတင်းဌာနက သွားရောက်ရာမှာ စက်ရုံမှာ လျှပ်စစ်ဝါယာခြံစည်းရိုးတွေ၊ မျှော်စင်တွေ၊ ကင်မရာတွေ၊ ရဲစခန်းတွေရှိနေကာ အကျဉ်းထောင်တစ်ခုနဲ့ တူနေတာကို တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ ဝီဂါအမျိုးတစ်ဦးကို မေးမြန်းရာမှာ စက်ရုံအတွင်း လမ်းလျှောက်လို့ရပေမယ့် ရှင်ကျန်းကို ပြန်လို့မရဘူးလို့ ပြောခဲ့ကြောင်း ဝါရှင်တန်ပို့စ် သတင်းဌာနက ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

    Nike နဲ့ Apple တို့က သူတို့ရဲ့ လုပ်ငန်းကွင်းဆက်မှာ ပါဝင်တဲ့ ဘယ်သူမဆို ဂုဏ်သိက္ခာရှိရှိ အလုပ်လုပ်နိုင်အောင် ဆောင်ရွက်သွားမှာဖြစ်ပြီး၊ နိုင်ငံတကာ အလုပ်သမားအခွင့်အရေးကိုလည်း လေးစားလိုက်နာသွားမယ်လို့ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

    Ref: BBC