News @ M-Media

Tag: Islam in Cuba

  • သက္၀င္ယံုၾကည္သူဦးေရ တစစတိုးပြားလာေနသည့္ က်ဴးဘားႏိုင္ငံမွ အစၥလာမ္သာသနာ

    သက္၀င္ယံုၾကည္သူဦးေရ တစစတိုးပြားလာေနသည့္ က်ဴးဘားႏိုင္ငံမွ အစၥလာမ္သာသနာ

    ဇန္န၀ါရီ ၇၊ ၂၀၁၇
    M-Media

    – ၁၉၉၈ ခုႏွစ္တြင္ ကြန္ျမဴနစ္ႏိုင္ငံတစ္ခုျဖစ္ေသာ က်ဴးဘားသို႔ ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီးတစ္ဦး ပထမဦးဆံုး ေျခခ်ခဲ့သည္။ အဆိုပါ ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီး ဒုတိယေျမာက္ ဂၽြန္ေပါလ္၏ ေရာက္ရိွမႈသည္ ဗာတီကန္ႏွင့္ က်ဴးဘားသမၼတ ဖီဒဲလ္ ကက္စ္ထရိုတို႔အၾကား နားလည္မႈရရိွျခင္း၏ရလဒ္ျဖစ္သည္။

    ဖီဒဲလ္ ကက္စ္ထရို အာဏာရရိွစဥ္ ၁၉၅၉ ခုႏွစ္မွစ၍ ဘာသာေရးကို တားျမစ္ခဲ့သည္။ က်ဴးဘား၏ လူမ်ားစု ကက္သလစ္ဘာသာ၀င္မ်ားက ရိုမန္ကက္သလစ္ေခါင္းေဆာင္ႀကီးအား စိတ္လႈပ္ရွားစြာျဖင့္ ႀကိဳဆိုၾကသည္။ ကက္စ္ထရိုအပါအ၀င္ ေသာင္းႏွင့္ခ်ီေသာ လူထုတို႔က ဟာဗားနား၌ ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီး ဦးေဆာင္ေသာ လူထုအစည္းအရံုးသုိ႔ တက္ေရာက္သည္။ ထိုအေတာအတြင္း အျခား က်ဴးဘားႏိုင္ငံသား အနည္းစုတို႔သည္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္မွ ဘာသာေရးလိုက္ေလ်ာမႈအက်ဳိးကို မိမိတို႔၏ ကိုယ္ပိုင္ဆံုးျဖတ္ခ်က္ျဖင့္ ခံစားရယူခဲ့ၾကသည္။ ဤသည္ပင္ က်ဴးဘားႏိုင္ငံက အစၥလာမ္သာသနာအား တိုးျမင့္လက္ခံလာျခင္း ျဖစ္ေပမည္။

    အစၥလာမ္သာသနာသည္ က်ဴးဘား၌ အသံတိတ္စြာ ႀကီးထြားလာရာ မြတ္စ္လင္မ္ဦးေရ ၉၀၀၀ အထိ မ်ားျပားလာၿပီ ျဖစ္သည္။ သူတို႔သည္ က်ဴးဘားလူဦးေရ ၁၁.၃ သန္း၌ အလြန္ေသးငယ္လွသည့္ အစိပ္အပိုင္းတစ္ရပ္သာျဖစ္ေသာ္လည္း ၁၉၉၀ ခုႏွစ္မ်ားအေစာပိုင္းကာလ တစ္ဒါဇင္ခန္႔မွ်သာရိွေသာ အေျခအေနႏွင့္ႏိႈင္းစာလွ်င္ ထင္ရွားလွသည့္ တိုးတက္လာမႈဟု ဆိုရေပမည္။

    “ကြန္ျမဴနစ္ပါတီက ဘာသာေပါင္းစံုအတြက္ လမ္းဖြင့္ေပးလိုက္ၿပီျဖစ္တဲ့အတြက္ အစၥလာမ္သာသနာလည္း အထိုက္အေလ်ာက္ ႀကီးထြားလာမွာပါပဲ” ဟု အတၱလန္တာရိွ အီမိုရီတကၠသိုလ္မွ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံ႒ာန တြဲဖက္ပါေမာကၡ မိုက္ကယ္လီယိုအို၀င္စ္က ေျပာၾကားသည္။

    က်ဴးဘားတြင္ အစၥလာမ့္အေမြခံမႈ မရိွခဲ့ေသာေၾကာင့္ ဤကၽြန္းႏိုင္ငံ၏ မြတ္စ္လင္မ္အမ်ားအျပားမွာ ကူးေျပာင္းသက္၀င္လာၾကသူမ်ားသာျဖစ္၏။ သူတို႔သည္ မြတ္စ္လင္မ္လူမ်ားစုႏိုင္ငံမ်ားမွ လာေရာက္ၾကေသာ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားမ်ား၊ သံတမန္မ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆံုေျပာဆိုၿပီးေနာက္ ယင္းသို႔ ကူးေျပာင္းသက္၀င္လာၾကျခင္းျဖစ္သည္ဟု စပိန္ႏိုင္ငံ ဘာစီလိုနာအေျခစိုက္ ဓာတ္ပံုသတင္းေထာက္ Joan Alvado က ဆိုသည္။ အလ္ဗာဒုိသည္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွစၿပီး ၿမိဳ႕ေတာ္ဟာဗားနားႏွင့္ ႏိုင္ငံတစ္၀ွမ္းရိွ က်ဴးဘားမြတ္စ္လင္မ္တို႔၏ လူမႈဘ၀ကို ဓာတ္ပံုမွတ္တမ္းတင္သည္။ သူသည္ ၿပီးခဲ့သည့္ ေအာက္တိုဘာလဆန္းမွ ႏို၀င္ဘာလဆန္းအတြင္း က်ဴးဘားသုိ႔ တစ္ေက်ာ့ျပန္ေရာက္လာၿပီး သူ၏ အဆိုပါယဥ္ေက်းမႈငယ္ေလးအေပၚ ျပန္လည္ဆန္းစစ္ၾကည့္သည္တြင္ သူ၏ မွတ္တမ္းတင္လုပ္ေဆာင္ခ်က္လက္ရာမ်ားကို ဤသို႔ေတြ႕ရပါမည္။

    cuba
    က်ဴးဘားႏိုင္ငံတြင္ ပထမဆံုးေမြးဖြားေသာ မြတ္စ္လင္မ္မိန္းကေလး ယာရီမာအား ဖခင္ျဖစ္သူ အလီ (၃၃ ႏွစ္)မွ အစၥလာမ့္၀တ္ျပဳဆုေတာင္းျခင္းကို သင္ၾကားေပးေနပံု။ အလီႏွင့္ဇနီးသည္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ အစၥလာမ္သို႔ ကူးေျပာင္းသက္၀င္ခဲ့သူမ်ားျဖစ္သည္။

    အလ္ဗာဒိုမွ ဦးတည္စူးစမ္းသူမ်ားအနက္ အပါအ၀င္ျဖစ္ေသာ အြတ္စမာန္း ရီယက္စ္သည္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဇြန္လတြင္ အစၥလာမ္သို႔ ကူးေျပာင္းသက္၀င္သည္။ ဤသာသနာက သူအား လြတ္လပ္ျခင္းကို ပိုမိုခံစားရေစေၾကာင္း သူက ဆိုသည္။ ရီယက္စ္သည္ Camaguey ၿမိဳ႕လယ္အနီးတြင္ ေနထိုင္လ်က္ရိွသည္။ ထိုေနရာ၌ ေဒသခံမြတ္စ္လင္မ္မ်ားသည္ ၂၀၀၀ ခုႏွစ္မ်ားက သီးသန္႔ေနအိမ္တစ္လံုးအတြင္း ခပ္ႏုပ္ႏုပ္ ၀တ္ျပဳေဆာင္တစ္ခုအား တည္ေထာင္ထားၾကသည္။

    Pew Research Center ၏ အစီရင္ခံစာအရ အစၥလာမ္သည္ ကမာၻ႕အလ်င္ျမန္ဆံုးႀကီးထြားလာသည့္ သာသနာတစ္ခုျဖစ္ေနၿပီး ၂၀၅၀ ခုႏွစ္တြင္ ကမာၻ႕မြတ္စ္လင္မ္လူဦးေရမွာ ၇၃ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေရာက္ရိွမည္ဟု ခန္႔မွန္းထားသည္။ သို႔ပင္သို႔ျငား ထိုအဆိုသည္ က်ဴးဘားႏိုင္ငံသားတို႔၏အျမင္ႏွင့္ ကိုက္ညီျခင္းမရိွပါ။ “ဟာဗားနားၿမိဳ႕သားေတြအေနနဲ႔ ကၽြန္ေတာ့္ က်ဴးဘားမိတ္ေဆြမ်ားပင္လွ်င္ ဒီမွာ မြတ္စ္လင္မ္ေတြ ရိွေနေၾကာင္း မသိရိွၾကပါဘူး” ဟု အလ္ဗာဒိုက ေျပာျပသည္။

    cuba-2
    ဟာဗားနားၿမိဳ႕ေတာ္ရိွ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္သစ္၌ ၀တ္ျပဳရန္စုရံုးေနၾကေသာ မြတ္စ္လင္မ္မ်ား။ ထိုဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္အား က်ဴးဘားအစိုးရ၏ခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်အစိုးရမွ လာေရာက္တည္ေဆာက္ေပးခဲ့ၿပီး ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဇြန္လတြင္ ဖြင့္လွစ္ခဲ့သည္။

    ၁၉၉၀ ခုႏွစ္မ်ားအေစာပိုင္းကာလက က်ဴးဘားရိွ လက္တစ္ဆုပ္စာေသာ မြတ္စ္လင္မ္ၿမိဳ႕သားတို႔သည္လည္း အုပ္ခ်ဳပ္သူတို႔၏ ဘာသာေရးႏွိပ္ကြပ္မႈကို အထိုက္အေလ်ာက္ ေတြ႕ႀကံဳခဲ့ရသည္။ သူတို႔သည္ စုေ၀းက်င့္သံုးမႈ မျပဳဘဲ အမ်ားအားျဖင့္ မိမိဖာသာ ၀တ္ျပဳေလ့ရိွၾကသည္။ သူတို႔အား သာသနာ့ေရးရာ သင္ၾကားေပးႏိုင္သူ မရိွသေလာက္ နည္းပါးခဲ့သည္။ ယခုေသာ္ကား ၎တို႔ထံ၌ ေခါင္းေဆာင္၊ သင္ၾကားေပးသူဆရာမ်ား ရိွေနေလၿပီ။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဇြန္လက ဟာဗားနားၿမိဳ႕တြင္ အေတာ္အတန္ႀကီးမားေသာ ၀တ္ျပဳေဆာင္ႀကီးကိုလည္း ဖြင့္လွစ္ႏိုင္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။ ယင္းဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္မွ မြတ္စ္လင္မ္အမ်ဳိးသားအမ်ဳိးသမီးတို႔အား မြတ္စ္လင္မ္ရုိးရာ၀တ္စံုကို ျဖန္႔ေ၀ေပးေနၿပီး ရမႆြာန္ဥပုသ္လတြင္လည္း လာရာက္စုရံုး၀တ္ျပဳၾကသူတို႔အား သိုးသားမ်ား ဒါနျပဳေပးသည္။

     

    က်ဴးဘားႏိုင္ငံသားမ်ားအဖို႔ အစၥလာမ္ကို လက္ခံျခင္းသည္ အစဥ္အလာမွ ခြဲထြက္လာရျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုသူတို႔သည္ ၀က္သားစားျခင္း၊ အရက္ေသစာေသာက္သံုးျခင္းျဖင့္ ႀကီးျပင္းလာၾကသည္။ လမ္းေၾကာင္းျပညႊန္ၾကားသည့္ ကၽြမ္းက်င္သူ (၀ါ) အိမာမ္မ်ား မရိွခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ေျပာင္းလဲသက္၀င္လာသူမ်ားသည္ အစဥ္အလာေဟာင္းမ်ားကို ယတိျပတ္စြန္႔လႊတ္ရန္ မလြယ္ကူေသးဘဲ အစၥလာမ့္ဘ၀တည္ေဆာက္မႈလမ္းစဥ္ေအာက္သို႔ ျဖည္းျဖည္းခ်င္းသာ အသြင္ေျပာင္းယူလ်က္ ရိွၾကေပသည္။ ကက္သလစ္ဘာသာ၀င္အျဖစ္ ေမြးဖြားလာၿပီး လြန္ခဲ့ေသာငါးႏွစ္မွ မြတ္စ္လင္မ္ျဖစ္လာေသာ က်ဴးဘားအမ်ဳိးသမီးမွ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်အလံႏွင့္ကပ္လ်က္ ခရစၥမတ္သစ္ပင္အား ဆင္ယင္ထားမႈကို အလ္ဗားဒိုး၏ဓာတ္ပံုတစ္ခု၌ ေတြ႕ရသည္။ “သူမကေတာ့ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း ခရစၥမတ္သစ္ပင္ကို စိုက္ထူေနတုန္းပါပဲ။ က်ဴးဘားက မြတ္စ္လင္မ္အသိုင္းအ၀ိုင္းက တကယ့္ကို သက္တမ္းအားျဖင့္ ႏုနယ္ေသးပါတယ္” ဟု အလ္ဗားဒိုးက ရွင္းျပသည္။

    cuba-3
    ဟာဗားနားၿမိဳ႕၊ Habana Vieja ရပ္ကြက္ရိွ Capitolio အေဆာက္အဦေအာက္မွ ေနအိမ္သို႔ လမ္းေလွ်ာက္ျပန္လာေသာ မုဟမၼဒ္အလီ။ အလီသည္ အစၥလာမ္ကို သိသူမရိွသေလာက္ကာလ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ ၂၀ကတည္းကပင္ မြတ္စလင္မ္ျဖစ္ခဲ့သည္။

    ႏို၀င္ဘာအတြင္း ကက္စ္ထရို ကြယ္လြန္သြားမႈက က်ဴးဘား၏ဘာသာေရးဆိုင္ရာ ျပန္လည္အားေကာင္းလာမႈအေပၚ ထိခိုက္မႈရိွမရိွ မသိႏိုင္ေသးေခ်။ ကက္စ္ထရိုကလည္း က်ဴးဘားႏိုင္ငံေရးတြင္ ယွဥ္ဖက္မရိွ ထိန္းခ်ဳပ္ထားႏိုင္လင့္ကစား သူ၏အရိုက္အရာကို ညီျဖစ္သူ ရာအူးထံ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ကပင္ လႊဲအပ္ထားၿပီးျဖစ္သည္။ က်ဴးဘားအစိုးရအမာခံအုပ္စု၀င္ေတြအဖို႔ သူတို႔၏ အႀကီးမားဆံုးအာေဘာ္တစ္ခုကို လက္လႊတ္ဆံုးရံႈးသြားၿပီျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဘာသာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ သို႔မဟုတ္ က်င့္သံုးခြင့္ ဆက္လက္တည္တံ့ျခင္းကိစၥမွာ ေမးခြန္းတစ္ခုျဖစ္ေနသည္ဟု ၀ါရွင္တန္အေျခစိုက္ က်ဴးဘားေရးရာေလ့လာေရးပညာရွင္အဖြဲ႕ အမႈေဆာင္ဒါရိုက္တာ Andrew Otazo က ေျပာသည္။ က်ဴးဘားႏိုင္ငံသားတို႔ကလည္း ကက္စ္ထရို၏ကြယ္လြန္ျခင္းက ျပန္လည္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲျခင္းဖက္သို႔ ဦးတည္မည္ေလာ၊ အဆိုပါအမာခံအုပ္စု၏ရပ္တည္ခ်က္အရ ဘာသာေရးအား ျဖိဳလွဲမည္ေလာ ဟူသည္ကို စိုးရိမ္တႀကီး ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကေပသည္။

    cuba-4
    Baracoa ခရိုင္ရိွ သီးျခားရြာငယ္ေလးတစ္ခု၏အိမ္ေရွ႕၌ ၀တ္ျပဳေနၾကေသာ မြတ္စ္လင္မ္အုပ္စုတစ္စု။ ထိုမိသားစု၏အိမ္မွာ Matthew မုန္တိုင္းဒဏ္သင့္ခံရၿပီးေနာက္ ေဒသတြင္း အျခားမြတ္စ္လင္မ္တို႔မွ လာေရာက္ကာ စီးပြားေရးအကူအညီမ်ား ေပးခဲ့ၾကသည္

     

    cuba-5
    အစၥလာမ္သုိ႔ကူးေျပာင္းလာေသာ က်ဴးဘားမိန္းကေလး Rosalba Lamanier ကို သူမ၏ခင္ပြန္း၊ မိတ္ေဆြမ်ားႏွင့္အတူ ဟာဗားနားၿမိဳ႕ Lawton ရပ္ကြက္၌ ေတြ႕ရစဥ္။ သစ္လြင္မြတ္စ္လင္မ္အခ်ဳိ႕အတြက္ အစၥလာမ့္နည္းက် ၀တ္စားဆင္ယင္မႈက အဆင္မေျပေသးေသာ္လည္း Lamanier ကမူ ဆံပင္ႏွင့္ရင္ညြန္႔ ဖံုးကာျခင္းကို ႏွစ္သက္ၿပီး က်ဴးဘားဓေလ့၊ ပံုဟန္ႏွင့္လည္း အံ၀င္ေအာင္ ႀကိဳးစားလ်က္ရိွသည္

     

    cuba-6
    သမီးျဖစ္သူႏွင့္ ေနအိမ္တြင္ အနားယူေနေသာ Rolando Tamayo (၃၀ ႏွစ္)။ သူသည္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္က အစၥလာမ္သို႔ ေျပာင္းလဲသက္၀င္ခဲ့ၿပီး ယခုအခါ Sancti Spiritus ခရိုင္၏ အီမာမ္တစ္ဦးျဖစ္သည္ 

     

    cuba-7
    ခရစၥမတ္သစ္ပင္ႏွင့္ အစၥလာမ့္အလံကို တြဲလ်က္ေတြ႕ရေသာ ေနအိမ္။ က်ဴးဘားမြတ္စ္လင္မ္သစ္လြင္အမ်ားစုမွာ ခရစ္ယာန္ဘာသာမွ ကူးေျပာင္းလာျခင္းျဖစ္၍ ခရစ္ယာန္ဓေလ့အခ်ဳိ႕ ၿငိတြယ္ေနဆဲျဖစ္သည္

     

    cuba-8
    Boris Viana ႏွင့္ အစၥလာမ္ေလ့လာေရး က်ဴးဘားႏိုင္ငံသားမ်ားအသင္း၀င္တစ္ဦးကို စုေ၀းမႈတစ္ခုအၿပီး လမ္းျဖတ္ကူးစဥ္ ေတြ႕ရပံု။ ၀တ္ျပဳေက်ာင္းမရိွသျဖင့္ က်ဴးဘားမြတ္စ္လင္မ္အမ်ားအျပားမွာ ဘာသာေရးစုေ၀းမႈအတြက္ ခရီးေ၀းသြားလာေနရသည္

     

    cuba-9
    လာဗားနားၿမိဳ႕ Alamar ရပ္ကြက္တြင္ သမီးႏွစ္ဦးႏွင့္အတူေတြ႕ရေသာ Lázara Molina (၅၃)ႏွစ္။ သူမသည္ လြန္ခဲ့သည့္ ၂ ႏွစ္က ခရစ္ယာန္မွ အစၥလာမ္သို႔ သက္၀င္ခဲ့ၿပီး သမီးတစ္ဦးမွာ သူ႔ေနာက္လိုက္၍ ေနာက္တစ္ဦးမွာ Afro-Cuban ဘာသာကို ကိုးကြယ္သည္
    cuba-10
    Abu Duyanah Ali မွ မိမိ၏ဇနီးအား ဟာဗားနားၿမိဳ႕လယ္ Playa District သို႔ အလုပ္သြားရန္ပို႔ေဆာင္စဥ္။ ထိုၿမိဳ႕တြင္ ေမြးဖြားေသာ အလီသည္ က်ဴးဘားႏိုင္ငံတြင္ မဆိုစေလာက္သာရိွေသာ အစၥလာမ္အဖြဲ႕မ်ားအတြင္း အပါအ၀င္ျဖစ္သည့္ အစၥလာမ့္ေလ့လာေရးက်ဴးဘားႏိုင္ငံသားမ်ားအသင္းကို ထူေထာင္သူျဖစ္သည္

     

    cuba-11
    Rosalba Lamanier အား သူမ၏မိတ္ေဆြ Danay ႏွင့္ ၎၏သားႏွင့္အတူ ေတြ႕ရစဥ္
    cuba-12
    က်ဴးဘား၏ တတိယအႀကီးဆံုးၿမိဳ႕ Camagüey မွာပင္ မြတ္စ္လင္မ္ျဖစ္လာခဲ့ေသာ Ahmed Agüero အား ၅ မိုင္ရွည္ Malecón of La Habana ပင္လယ္ကမ္းေျခ၌ ေတြ႕ရစဥ္။ သူသည္ ထိုေနရာတြင္ နံနက္ခင္းတိုင္း အေျပးေလ့က်င့္သည္
    cuba-13
    သမိုင္း၀င္ Havana ၿမိဳ႕ေဟာင္းရိွ ဂ်ဴဂ်စ္ဆုအားကစားရံုတြင္ သင္တန္းတက္ေနေသာ ေျမးျဖစ္သူအား Che Guevara and Fidel Castro ပံုတူပန္းခ်ီကားေအာက္တြင္ ေစာင့္ဆိုင္းေနသည့္ မုဟမၼဒ္အလီ

     

    (Europe Newsweek မွေဖာ္ျပေသာ Why Cuba Mmusli Ppopulatio Ggrowing သတင္းေဆာင္းပါးကို မင္းထြဋ္ေခါင္ မွ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ျပန္ဆိုသည္။)

  • ယံုၾကည္ခ်က္ကုိ ႏွလံုးသားျဖင့္ က်င့္သံုးသူမ်ား (သုိ႔မဟုတ္) က်ဴးဘားမွ မြတ္စလင္လူ႕အဖြဲ႕အစည္း

    ယံုၾကည္ခ်က္ကုိ ႏွလံုးသားျဖင့္ က်င့္သံုးသူမ်ား (သုိ႔မဟုတ္) က်ဴးဘားမွ မြတ္စလင္လူ႕အဖြဲ႕အစည္း

    ဇူလုိင္ ၅၊ ၂၀၁၆
    M-Media

    cu 4
    ၿမိဳ႕ေတာ္ဟာဗားနားၿမိဳ႕လယ္ေကာင္မွ ၀တ္ျပဳေဆာင္

    – အာရဘီစကားကုိ အနည္းငယ္သာေျပာတတ္ၿပီး ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ အဂၤါရပ္ႏွင့္ျပည့္စံုေသာ အေဆာက္အဦးပင္ မရွိသည့္ က်ဴးဘားႏုိင္ငံမွ မြတ္စလင္လူနည္းစုကေလးမွာ ၎တုိ႔၏ ဘာသာတရားကုိ လက္ေတြ႕လုိက္နာက်င့္သံုးကာ ရမ္ဇာန္ဥပုသ္လကုိ ၎တုိ႔ စြမ္အားရွိေလာက္ တိတ္ဆိတ္ၿငိမ္သက္စြာ အဆံုးသတ္ေတာ့မည္ျဖစ္သည္။

    ၿမိဳ႕ေတာ္ဟာဗားနားရွိ သက္တမ္းရင့္ ရပ္ကြက္တစ္ခုတြင္ အျဖဴေရာင္ႏွင့္ အစိမ္းေရာင္ ေပါင္းစပ္ထားည့္ မင္နာရတ္ (၀တ္ျပဳရန္ႏႈိးေဆာ္သည့္ ေမွ်ာ္စင္) ရွိေသာ ကုိလုိနီအေဆာက္ဦးတစ္လံုးကုိ အလြယ္တကူ ေတြ႕ျမင္ႏုိင္သည္။ ထုိဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္မွာ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္အတြင္း က်ဴးဘားမြတ္စလင္မ်ားစုေ၀းကာ တစ္ေန႔လွ်င္ ၅ ႀကိမ္ စု႐ံုး၀တ္ျပဳၾကသည့္ေနရာ ျဖစ္ေလသည္။

    ဗလီအတြင္း နံရံကုိ အာရဘီလက္ေရးကားခ်ပ္မ်ားႏွင့္ ပါလက္စတုိင္းအလံတစ္ခုတုိ႔ျဖင့္ အလွဆင္ထားကာ စပိန္ဘာသာျပန္ ကုရ္အာန္က်မ္းစာအုပ္မ်ားကုိလည္း ဗလီအတြင္း ေတြ႕ႏုိင္ေလသည္။

    ဂ်ာဗီယာဟူသည့္ အမ်ိဳသားတစ္ဦးက ပူျပင္းေသာေႏြရာသီ ေန႔လည္ခင္းတြင္ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္သုိ႔ လာေရာက္လည္ပတ္ၾကသူမ်ားကုိ “အတ္စလားမု အာလုိက္ကြမ္း” (ၿငိမ္းခ်မ္းမႈသက္ေရာက္ပါေစ) ဟူသည့္ စကားျဖင့္ ၿပံဳးရႊင္စြာ ခရီးဦးႀကိဳျပဳေလ၏။

    ဂ်ာဗီယာမွာ ခရစ္ယာန္ကက္သလစ္မိသားစုမွ ေပါက္ဖြားလာၿပီး လြန္ခဲ့သည့္ ၂ ႏွစ္က အစၥလာမ္သုိ႔ ေျပာင္းလဲသက္၀င္ခဲ့သူျဖစ္သည္။

    “သမၼာက်မ္းစာက ကၽြန္ေတာ့္အတြက္ မျပည့္စံုဘူးလုိ႔ ခံစားရတယ္ေလ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဘာသာေျပာင္းခဲ့တာပါ” ဟု ဂ်ာဗီယာက ၎ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အေၾကာင္း ေျပာျပသည္။ ႏုိင္ငံ၏ ၇၀ ရာခုိင္ႏႈန္းက ခရစ္ယာန္ကက္သလစ္ႏွင့္ အာဖ႐ုိ-က်ဴးဘန္း ဘာသာတရားမ်ားကုိ ယံုၾကည္ကုိးကြယ္ၾကသည့္ က်ဴးဘားႏုိင္ငံတြင္ ဂ်ာဗီယာ၏ အျဖစ္အပ်က္က ထူးျခားသည့္ ကိစၥျဖစ္သည္။

    က်ဴးဘားႏုိင္ငံတြင္ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ဦးေရ ၁၀၀၀၀ ခန္႔သာရွိၿပီး ထုိပမာဏက ႏုိင္ငံလူဦးေရ၏ ၀.၁ ရာခုိင္ႏႈန္းသာ ျဖစ္သည္။

    ကၽြမ္းက်င္သူမ်ား၏ အဆုိအရ အစၥလာမ္သာသနာမွာ ၁၉၇၀ ႏွင့္ ၁၉၈၀ ျပည့္ႏွစ္မ်ားတြင္ ပါကစၥတန္ကဲ့သုိ႔ ႏုိင္ငံမ်ားမွ ေက်ာင္းသားမ်ားႏွင့္အတူ ေရာက္ရွိလာၾကသည္ဟု သိရသည္။

    “ကမၻာလွည့္ခရီးသြားေတြက ဒီလမ္းကုိ ျဖတ္သြားတဲ့အခါ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ကိုျမင္ၿပီး ေတာ္ေတာ္ေလး အံ့ၾသၾကပါတယ္” ဟု လြန္ခဲ့သည့္ ၁၇ ႏွစ္က အစၥလာမ္သုိ႔ ေျပာင္းလဲသက္၀င္ခဲ့သူ အဟ္မဒ္ အဂူလုိက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ၎မွာ ေသာၾကာေန႔တြင္ ၀တ္ျပဳသူ ၂၀၀ ေက်ာ္အထိ လာေရာက္ၾကသည့္ အဆုိပါ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္အား စီမံခန္႔ခြဲေနသူျဖစ္သည္။

    “ေရွ႕ေဆာင္အီမာမ္ေတြကုိ ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးတဲ့ သင္တန္းေတြ မရွိတာေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္က လက္မွတ္ရ ေရွ႕ေဆာင္အီမာမ္ေတာ့ မဟုတ္ဘူးေပါ့ေလ။ ဒါေပမယ့္ သာသနာရဲ႕ အေျခခံစည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြကုိေတာ့ ကၽြန္ေတာ္သိပါတယ္” ဟု အဂူလုိက ဖြင့္ဟခဲ့သည္။

    ဟာဗားနားမွ ရက္ကြက္ေဟာင္းတစ္ခုတြင္ရွိသည့္ အဆုိပါဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ႏွင့္ မလွမ္းမကမ္းတြင္ ေၾကာ္ျငာဆုိင္းဘုတ္တစ္ခု ေထာင္ထားၿပီး ၅ ဧကက်ယ္ေသာ ေျမေနရာတစ္ခု၌ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္လံုး တည္ေဆာက္ရန္ အစီအစဥ္ရွိသည္ဆုိသည့္ ဆုိင္းဘုတ္ျဖစ္သည္။ ထုိဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ ေဆာက္လုပ္ရန္အတြက္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလက တူရကီသမၼတ အာဒုိဂန္လေရာက္ခ်ိန္တြင္ ကတိေပးသြားခဲ့သည္။

    သုိ႔ေသာ္လည္း ေဆာက္လုပ္မႈက မစရေသး။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဇြန္လတြင္ ဟာဗားနားၿမိဳ႕၏ ၿမိဳ႕လယ္ေကာင္း Old Havana ၌ ၀တ္ျပဳေဆာင္တစ္ခုကုိ က်ဴးဘားအစုိးရက ဖြင့္လွစ္ခြင့္ေပးခဲ့သည္။ ထုိ၀တ္ျပဳေဆာင္က က်ဴးဘားႏုိင္ငံ၏ ပထမဆံုး ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ဟုလည္း ေခၚဆုိထုိက္သည္။

    “ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္တစ္ခုလုိ ၀တ္ျပဳဆုေတာင္းမႈေတြ ျပဳလုပ္တာေၾကာင့္ တံခါးေပါက္မွာေတာ့ ‘ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္’ ဆုိၿပီး ေရးသားထားပါတယ္” ဟု ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ကုိ စီမံကြပ္ကဲေနေသာ ‘အာရပ္အသင္း’ မွ ဒါ႐ုိက္တာ ရီဂုိဘာတုိ မီနန္ဒက္ဇ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    “တကယ့္ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ဆုိရင္ ေနရာပုိက်ယ္ရမွာေပါ့ေလ။ ဒါေပမယ့္ မြတ္စလင္ေတြအတြက္ အဓိကက်တာက တစ္ေနရာမွာ စုေပါင္း၀တ္ျပဳႏုိင္ဖုိ႔ပါ” ဟု ၎က ထည့္သြင္းေျပာဆုိခဲ့သည္။

    က်ဴးဘားမြတ္စလင္မ်ားမွာ စုေပါင္း၀တ္ျပဳရာေနရာတစ္ခု ရရွိရန္အတြက္ ၂၅ ႏွစ္ၾကာ ေတာင္းဆုိခဲ့ၾကသည္။

    “အရင္က ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဟာ ၿမိဳ႕ထဲက တုိက္ခန္းတစ္ခုမွာ စုေပါင္းေတြ႕ဆံုၾကပါတယ္။ က်ဴးဘားမွာ ကၽြန္ေတာ္ယံုၾကည္ရာကုိ လြတ္လပ္စြာ လုိက္နာက်င့္သံုးခြင့္ရပါတယ္” ဟု ၁၉၈၈ ခုႏွစ္က အစၥလာမ္ဘာသာသုိ႔ ေျပာင္းလဲသက္၀င္ခဲ့သည့္ လာဇုိေတာရက္စ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ေတာရက္စ္ကုိ က်ဴးဘား၏ ပထမဆံုး အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ဟူ၍လည္း မွတ္ယူႏုိင္ေပသည္။

    cu 3
    က်ဴးဘားမြတ္စလင္မ်ား ၀ါေျဖေနသည့္ ပံုရိပ္

    ရမ္ဇာန္ဥပုသ္လတြင္ က်ဴးဘားရွိ မြတ္စလင္မ်ားအဖုိ႔ ဥပုသ္သီလ ေဆာက္တည္ျခင္းမွာ လြယ္ကူသည့္ ကိစၥမ်ိဳးမဟုတ္။ ကမၻာတစ္၀ွမ္းရွိ မြတ္စလင္မ်ားမွာ ဥပုသ္ေျဖရာတြင္ စြန္ပလြံသီးမ်ား စားသံုးေလ့ရွိၿပီး က်ဴးဘားတြင္ေတာ့ စြန္ပလြံသီးမရွိ။

    “အရာရာတုိင္းကုိ ျပည္ပက တင္သြင္းရတာဗ်။ ေဆာ္ဒီသံ႐ံုးကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ကုိ စြန္ပလြံသီးေတြ၊ ႐ုိးရာ၀တ္စံုေတြ၊ ဟာလာလ္အသားေတြ ေပးပါတယ္။ ဘုရားသခင္ရဲ႕ အကူအညီနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ အဆင္ေျပပါတယ္” ဟု ေတာရက္စ္က ထပ္ေလာင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။

    အသက္ ၃၃ ႏွစ္အရြယ္ရွိၿပီး အာဖရိကႏြယ္ဖြားတစ္ဦးျဖစ္သည့္ အလန္ ဂါစီယာက ၎အေနျဖင့္ အစၥလာမ္သုိ႔ သက္၀င္ယံုၾကည္ၿပီးေနာက္ လုပ္ရပ္ဆုိး ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကုိ စြန္႔လႊတ္ခဲ့သည္ဟု ဆုိသည္။

    “ကၽြန္ေတာ္ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္တစ္ေယာက္ ျဖစ္သြားၿပီလုိ႔ ေျပာလုိက္တဲ့အခါမွာ သူငယ္ခ်င္းေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက အဆက္အသြယ္ ျဖတ္သြားတယ္ေလ။ တစ္ျခားေၾကာင့္ေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ အရပ္မေသာက္ေတာ့တာ၊ ၀က္သားမစားေတာ့တာ၊ ပါတီသြားၿပီး မကေတာ့တာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ျခားတစ္ဖက္မွာေတာ့ ဒါဟာ က်ဴးဘားရဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈေေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကုိ စြန္႔လႊတ္လုိက္တယ္လုိ႔ ျမင္ၾကတာကုိး” ဟု ဂါစီယာက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    က်ဴးဘားတကၠသုိလ္မ်ားတြင္ အာရဘီဘာသာစကား သင္ၾကားျခင္းမ်ိဳးလည္း မရွိ။

    က်ဴးဘားသုိ႔လာေရာက္ကာ လက္တင္အေမရိက ေဆးတကၠသုိလ္ တက္ေရာက္ေနသည့္ ခ်ဒ္၊ အာဖဂန္ႏွင့္ လစ္ဗ်ားတုိ႔မွ အာရဘီစကားေျပာ ေက်ာင္းသားမ်ားက က်ဴးဘားမြတ္စလင္မ်ားကုိ ကုရ္အာန္က်မ္းစာ ရြတ္ဖတ္နည္း အခမဲ့သင္ေပးသည္ဟု ဂါစီယာက ဆုိသည္။

    ထုိ႔ျပင္ က်ဴးဘားမြတ္စလင္မ်ားမွာ offline အသံုးျပဳ၍ရသည့္ ဖုန္းေဆာ့ဖ္၀ဲမ်ားျဖင့္လည္း အာရဘီ ဘာသာစကားကုိ သင္ယူေလ့လာၾကေလသည္။

    ရမ္ဇာန္ဥပုသ္လ၏ ၀ါေျဖခ်ိန္နီးကပ္လာသည့္အခါ ၿမိဳ႕လယ္ေကာင္ရွိ ၀တ္ျပဳေဆာင္မွာ လူမ်ားျဖင့္ ျပည့္က်ပ္သြားသည္။

    ေခါင္းေဆာင္ပု၀ါမ်ားျဖင့္ က်က္သေရရွိလွသည့္ မြတ္စလင္အမ်ိဳးသမီးမ်ားအတြက္ သီးသန္႔သတ္မွတ္ထားသည့္ အခန္းတြင္ ကေလးမ်ားက ျမဴးတူးေဆာ့ကစားၾကသည္။

    ၀ါေျဖရန္အစားေသာက္မ်ားကုိ ေ၀ငွေနသည့္ အဖုိးအုိ၏အမည္က လီယြန္နယ္ ဒီယက္ဇ္ျဖစ္ၿပီး အသက္ ၇၃ ႏွစ္တြင္ အစၥလာမ္သုိ႔ ေျပာင္းလဲသက္၀င္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

    “ေကာင္းမြန္တဲ့ကိစၥတစ္ခုကုိ လက္ခံႀကိဳဆုိဖုိ႔ အသက္အရြယ္က အဓိကမက်ပါဘူး” ဟု ဒီယက္ဇ္က ဆုိသည္။

    စက္တင္ဘာ ၁၁ တုိက္ခုိက္မႈေနာက္ပုိင္း က်ဴးဘားႏုိင္ငံအေရွ႕ပုိင္းတြင္ ဖြင့္လွစ္ခဲ့သည့္ ဂြါတာနာမုိအက်ဥ္းစခန္းတြင္ အၾကမ္းဖက္သံသယျဖင့္ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းကာ အေမရိကန္၏ ညႇင္းပမ္းႏွိပ္စက္မႈမ်ားကုိလည္း ၎က ေျပာျပခဲ့သည္။

    “ဒီအက်ဥ္းစခန္းပိတ္ပစ္ဖုိ႔အတြက္ ႏုိင္ငံေတြက အေျဖတစ္ခု ရွာရပါမယ္”

    ရာစုႏွစ္စတစ္၀က္ၾကာ တုိက္ခုိက္မႈမ်ားၿပီးေနာက္ FARC လက္၀ဲသူပုန္မ်ားႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ယူရန္ရွိေနသည့္ ကုိလံဘီယာႏုိင္ငံအေၾကာင္းကုိ ဒီယက္ဇ္က ေထာက္ျပခဲ့သည္။

    cu 5
    စပိန္ဘာသာျပန္ ကုရ္အာန္က်မ္းေတာ္ျမတ္ႏွင့္ ကုရ္အာန္ရြတ္ဖတ္ေနသူတစ္ဦး

    “ဂြါတာနာမုိမွာ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံရတဲ့ မြတ္စလင္ေတြအတြက္လည္း ဒီလုိ သေဘာတူညီခ်က္မ်ိဳး ရေစခ်င္ပါတယ္”

    ယာကြီလင္ ဒီယက္စ္ဟုအမည္ရသည့္ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးကေတာ့ စပိန္တြင္ ၈ ႏွစ္ၾကာေနထုိင္ခဲ့ၿပီး ပါကစၥတန္လူမ်ိဳးတစ္ဦး၏ ေက်းဇူးေၾကာင့္ စပိန္တြင္ပင္ အစၥလာမ္ကုိ ေျပာင္းလဲလက္ခံခဲ့သည္။

    “ကၽြန္မတုိ႔ရဲ႕ ေနပံုထုိင္ပံု မတူတာေၾကာင့္ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ကၽြန္မတုိ႔ဟာ ႏုိင္ငံျခားသားေတြလုိ႔ ထင္ၾကပါတယ္။ သူတို႔ႏုိင္ငံမွာ မြတ္စလင္ေတြရွိေနတယ္ဆုိတာကုိ သူတုိ႔ မေတြးမိၾကပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ က်ဴးဘားႏုိင္ငံမွာေတာ့ အစၥလာမ္သာသနာဟာ တစ္စထက္တစ္စ ပုိမုိျပန္႔ႏွံ႔လာခဲ့ပါၿပီ” ဟု သူမက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    က်ဴးဘားႏုိင္ငံတြင္ အေကာင္အထည္ေပၚမလာေသးသည့္ အရာတစ္ခုက ၀တ္ျပဳဆုေတာင္းရာတြင္ အသံုးျပဳသည့္ အ၀တ္အထည္မ်ားျဖစ္သည္ဟု ယာကြီလင္က ဆုိသည္။

    “အဲဒီအ၀တ္အစားေတြကုိ ေဆာ္ဒီက ကၽြန္မတုိ႔ရဲ႕ ညီေနာင္ေတြက ေထာက္ပံ့ေပးပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတုိ႔ရဲ႕ ေထာက္ပံ့မႈနဲ႔ ကၽြန္မတုိ႔ တစ္သက္လံုး ရပ္တည္လုိ႔ မရဘူးေလ။ ကၽြန္မတုိ႔ႏုိင္ငံမွာ ကၽြန္မတုိ႔စတုိင္နဲ႔ ကုိယ္ပုိင္ဆုိင္ေတြ လုိအပ္ပါတယ္။ က်ဴးဘားမွာ ကၽြန္မတုိ႔ဟာ အစၥလာမ္သာသနာကုိ ျဖန္႔ခ်ီရပါမယ္”

    ၁၉၅၉ ခု က်ဴးဘားေတာ္လွန္ေရးၿပီးကတည္းက က်ဴးဘားႏုိင္ငံမွာ တရား၀င္ ဘာသာမဲ့ႏုိင္ငံ ျဖစ္သြားခဲ့ၿပီး ဘာသာတရားမ်ားအားလံုးကုိ ကန္႔သတ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း အခ်ိန္ၾကာလာသည္ႏွင့္အမွ် ထုိကန္႔သတ္မႈမ်ားကုိ ေျဖေလ်ာ့ေပးခဲ့ေလသည္။

    ၁၉၉၂ ခုႏွစ္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈႏွင့္အတူ က်ဴးဘားႏုိင္ငံမွာလည္း ဘာသာေရးမႏြယ္သည့္ႏုိင္ငံ ျဖစ္လာခဲ့ဟု မီနန္ဒက္ဇ္က ဆုိသည္။

    ေရွ႕ေဆာင္အီမာမ္တစ္ဦးျဖစ္သူ အဟ္မဒ္ကေတာ့ ယခုလုိ ဖြင့္ဟခဲ့သည္။

    “တုိင္းျပည္တစ္ျပည္ရဲ႕ သမုိင္းမွာ အဆင့္ဆင့္တုိးတက္ေျပာင္းလဲမႈေတြကေတာ့ ရွိစၿမဲပါပဲ။ အေမရိကန္ကုိၾကည့္ရင္ လြန္ခဲ့တဲ့ရာစုက လူမည္းေထာင္ခ်ီ သတ္ျဖတ္ခဲ့ေပမယ့္ အခုေတာ့ လူမည္းတစ္ေယာက္က သမၼတ ျဖစ္ေနပါၿပီ”

    Ref: Yahoo