News @ M-Media

Tag: Islam

  • ကုိရန္က်မ္းမွာ ဘာသာျခားကုိ သတ္ခုိင္းတယ္ဆုိတာ တကယ္လား

    ကုိရန္က်မ္းမွာ ဘာသာျခားကုိ သတ္ခုိင္းတယ္ဆုိတာ တကယ္လား

    ဧၿပီ ၁၀၊ ၂၀၁၇
    M-Media

    “တုိက္ခုိက္ျခင္းခံေနရၾကရေသာ မြတ္စလင္တုိ႔သည္ ခုခံတုိက္ခုိက္ခြင့္ ရရွိေလၿပီ။ အေၾကာင္းမူကား ၎တုိ႔သည္ ႏွိပ္စက္ညႇင္းပမ္းျခင္းကုိ ခံခဲ့ၾကရေလသည္။ ၎အျပင္ ဧကန္မလြဲ အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္သည္ ၎တုိ႔အား ကူညီေစာင္မႏုိင္စြမ္း ရွိေတာ္မူေသာ အရွင္ျမတ္ပင္ ျဖစ္ေတာ္မူေပသည္။”

    “အၾကင္သူသည္ ‘ကၽြႏု္ပ္အား ေမြးျမဴဖန္ဆင္းေတာ္မူေသာ အရွင္ကား အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္ပင္ ျဖစ္ေတာ္မူသည္’ ဟု ေျပာဆုိၾကျခင္းမွတစ္ပါး မည္သည့္အေၾကာင္းမွ်မရွိဘဲ မတရားသျဖင့္ မိမိတုိ႔၏ ေနအိမ္မ်ားမွ ႏွင္ထုတ္ျခင္းကုိ ခံခဲ့ၾကရေလသည္။ စင္စင္ေသာ္ကား အကယ္၍သာ အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္သည္ လူတုိ႔အား တစ္ဦးကုိ တစ္ဦးျဖင့္ ကာကြယ္ေတာ္မူျခင္း မရွိပါမူ ခရစ္ယာန္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမ်ားသည္လည္းေကာင္း၊ ခရစ္ယာန္ ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္မ်ားသည္လည္းေကာင္း၊ ယဟူဒီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္မ်ားသည္လည္းေကာင္း၊ အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္၏ နာမံေတာ္မ်ားကုိ မ်ားျပားစြာ ရြတ္ဆုိလ်က္ရွိေသာ မြတ္စလင္တုိ႔၏ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္မ်ားသည္လည္းေကာင္း ၿဖိဳဖ်က္ျခင္းခံၾကရမည္ အမွန္ပင္” (ကုန္အာန္က်မ္းေတာ္ျမတ္ ၂၂၊ ၃၉-၄၀)

    ကုရ္အာန္က်မ္းရဲ႕ က႑ ၂၂ က ဒီက်မ္းခ်က္ဟာ မြတ္စလင္ေတြ မိမိကုိယ္ကုိ ခုခံကာကြယ္ပုိင္ခြင့္ကုိ ေပးထားတာတင္ မကပါဘူး။ ဒီေန႔ေခတ္ IS အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕က က်ဴးလြန္ေနသလုိမ်ိဳး အၾကမ္းဖက္လုပ္ရပ္ အားလံုးကေန ခရစ္ယာန္ေတြ၊ ဂ်ဴးေတြနဲ႔ ဘာသာတရားေပါင္းစံုက လူအားလံုးကုိ ကာကြယ္ခြင့္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။

    ဒီက်မ္းခ်က္ေတြကုိ ေထာက္ျပၿပီး ‘ကုရ္အာန္ဟာ အၾကမ္းဖက္၀ါဒကုိ သင္ၾကားတယ္’ လို႔ စြပ္စြဲေျပာဆုိတာက ကမၻာမွာ အုပ္စုႏွစ္ခုပဲ ရွိပါတယ္။ ဒါကေတာ့ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္သူေတြနဲ႔ IS အစြန္းေရာက္ေတြပါပဲ။ သူတုိ႔ ႏွစ္ဖြဲ႕စလံုးဟာ လြဲမွားသူေတြပါ။

    ဒီလုိ တစ္လြဲ ေကာက္ခ်က္ခ်လုိက္မႈဟာ လက္ရွိအခ်ိန္မွာ ႏုိင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက လူအဖြဲ႕အစည္းေတြ အၾကမ္းဖက္မႈကုိ ခံစားေနရတယ္ဆုိတဲ့အခ်က္ကုိ လစ္လ်ဴ႐ႈလုိက္တာပါ။ လူ႕အခြင့္အေရးကုိ လံုး၀ ဂ႐ုမစုိက္ဘဲ ယီမင္မွာ ကေလးငယ္ေပါင္း ၆၀၀၀၀ ေလာက္ကုိ ေသေၾကေစခဲ့တဲ့ အင္အားႀကီး အေနာက္ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ႏုိင္ငံတကာျပန္႔ေနတဲ့ လက္နက္ေရာင္း၀ယ္မႈ၊ ဆုိမာလီျပည္သူေတြ အငတ္ေဘးဆုိက္ေနတာကို အေနာက္မီဒီယာေတြက မေဖာ္ျပတဲ့အခ်က္၊ ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေတြအတြင္း ဆီးရီးယားျပႆနာကုိ အေရးမစုိက္တဲ့အခ်က္ စတာေတြအားလံုးကုိ လစ္လ်ဴ႐ႈလုိက္တာပါ။

    ဒါေပမယ့္ အီဂ်စ္၊ လန္ဒန္နဲ႔ ဆီးရီးယားမွာ တုိက္ခုိက္မႈေတြ ထပ္ျဖစ္တဲ့အခါ ေ၀ဖန္သူေတြက ကုရ္အာန္က်မ္းစာကုိ အျပစ္ထပ္တင္ၾကၿပီး ‘အၾကမ္းဖက္သေဘာပါတဲ့ က်မ္းခ်က္ေတြ’ ဆုိတာကို ေထာက္ျပၾကပါတယ္။ ဆီးရီးယား၊ ယီမင္နဲ႔ ဆုိမာလီမွာျဖစ္ေနတ့ဲ အျဖစ္အပ်က္ေတြကုိ တရားမွ်တမႈမပါဘဲနဲ႔ မေျဖရွင္းႏုိင္ပါဘူး။ အၾကမ္းဖက္၀ါဒအတြက္ ကုရ္အာန္ကုိ အျပစ္တင္တာဟာ လံုးလံုး မွားယြင္းတာမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ စစ္ပြဲနဲ႔ အငတ္ေဘးေတြကုိ ရပ္တန္႔ေရး အသံုးခ်ႏုိင္မယ့္ ကုရ္အာန္က်မ္းရဲ႕ တန္ဖုိးရွိတဲ့ ရင္းျမစ္ေတြကုိ ျဖဳန္းတီးပစ္ရာလည္း ေရာက္ပါတယ္။

    ကုရ္အာန္က်မ္းဟာ အၾကမ္းဖက္၀ါဒကုိ ခြင့္မျပဳဘူးဆုိတာကုိ ေဖာ္ျပေနတဲ့ ခုိင္မာတဲ့ အခ်က္ ၃ ခု ရွိပါတယ္။ အစၥလာမ္ေၾကာက္ေရာဂါရွိသူေတြ၊ IS အၾကမ္းဖက္သမားေတြဟာ ကုရ္အာန္က ဒီအခ်က္ေတြကုိ လစ္လ်ဴ႐ႈထားပမယ့္ ကုရ္အာန္က်မ္းေတာ္ျမတ္၊ တမန္ေတာ္ မုဟမၼဒ္နဲ႔ ကမၻာတစ္၀ွမ္းက မြတ္စလင္ေတြဟာ ဒီအခ်က္ေတြအတြက္ ေရွ႕ေဆာင္လမ္းျပေတြပါပဲ။

    ပထမအခ်က္

    ကုန္အာန္က်မ္းေတာ္ျမတ္ဟာ အစကေနအဆံုးအထိ ဖတ္႐ႈရမယ့္က်မ္းပါ။ က႑ ၃၊ ပါဒေတာ္ ၇ မွာ

    “အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္သည္ အသင့္အေပၚ၀ယ္ က်မ္းျမတ္ကုရ္အာန္ကုိ ထုတ္ျပန္ပုိ႔ခ်တာ္မူေသာ အရွင္ျမတ္ပင္တည္း။ ထုိက်မ္းျမတ္အနက္ မေျပာင္းမလြဲ ေပၚလြင္ထင္ရွား ျပတ္သား၍ အနက္အဓိပၸါယ္ တစ္မ်ိဳးတစ္စားတည္းထြက္ေသာ ပါဒေတာ္မ်ားလည္း ရွိေပ၏။ ယင္း ပါဒေတာ္မ်ားသည္သာလွ်င္ ကုရ္အာန္က်မ္းျမတ္၏ မူလ အရင္းခံ အေျခအျမစ္ ျဖစ္ေလသည္။ ထုိ႔ျပင္တ၀ အျခားေသာ ပါဒေတာ္မ်ားမွာမူကား အဓိပၸါယ္ျပားေသာ၊ ဆင္တူ႐ုိးမွားျဖစ္ေသာ ပါဒေတာ္မ်ားလည္း ရွိ၏။ သုိ႔ရာတြင္ မည္သုိ႔ပင္ျဖစ္ေစ၊ စိတ္ႏွလံုးတြင္ ေသြဖည္ယိမ္းယိုင္မႈ ရွိေသာသူတုိ႔မွာမူကား လူခပင္းတုိ႔အား သာသနာေရးတြင္ လမ္းမွားေစလုိ၍လည္းေကာင္း၊ ထုိပါဒေတာ္မ်ားကုိ အဓိပၸါယ္မ်ားကို အမွားေကာက္လုိ၍လည္းကာင္း ယင္း ဆင္တူ႐ုိးမွား ပါဒေတာ္မ်ားကုိပင္ လုိက္နာ လုိက္စားၾကကုန္၏” လုိ႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

    IS နဲ႔ အစၥလာမ္ေၾကာက္ေရာဂါရွင္ေတြကေတာ့ ကုရ္အာန္က ႀကိဳတင္ ေဟာကိန္းထုတ္တားတဲ့အတုိင္း က်မ္းခ်က္ေတြကုိ လိုသလုိ ေကာက္ယူ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ခဲ့ပါတယ္။ ကုရ္အာန္ကေတာ့ ဒီလုိ ခုတံုးလုပ္သူေတြကို

    “လူခပင္းတုိ႔အား သာသနာေရးတြင္ လမ္းမွားေစလုိ၍လည္းေကာင္း၊ ထုိပါဒေတာ္မ်ားကုိ အဓိပၸါယ္မ်ားကို အမွားေကာက္လုိ၍လည္းကာင္း” လုိ႔ အတိအလင္းေဖာ္ျပထားၿပီး အဲဒီလူေတြကုိ ‘ေဖာက္ျပန္သူမ်ား’ လို႔ သမုတ္ထားပါတယ္။

    ဒုတိယအခ်က္

    အစၥလာမ္သာသနာဟာ လက္ေတြ႕အေျခအေနကုိ အေျခခံတဲ့ သာသနာျဖစ္တာေၾကာင့္ မိမိကုိယ္ကုိ ခုခံကာကြယ္ခြင့္ကုိ တင္းၾကပ္တဲ့ စည္းမ်ဥ္းေတြနဲ႔အတူ ခြင့္ျပဳထားပါတယ္။

    ဘယ္အခ်ိန္မ်ိဳးေတြမွာလဲ။

    တမန္ေတာ္မုဟမၼဒ္နဲ႔ သူ႕ရဲ႕ တပည့္သာ၀ကေတြဟာ မကၠာမွာ အလြန္အင္မတန္ ျပင္းထန္လွတဲ့ ညႇင္းပမ္း ႏွိပ္စက္မႈေတြကုိ ၁၃ ႏွစ္တုိင္တုိင္ သည္းခံရင္ဆုိင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ ညႇင္းပမ္းမႈေတြထဲမွာ ဒီလူစုကုိ ေတာင္ၾကားမွာ ပိတ္ထားၿပီး ၃ ႏွစ္တုိင္တုိင္ အစာေရစာ ျဖတ္ေတာက္ထားတာလည္း ပါ၀င္ခဲ့ၿပီး ေနာက္ဆက္တြဲအျဖစ္ မုဟမၼဒ္သခင္ရဲ႕ ဇနီးျဖစ္သူ ခဒီဂ်ာသခင္မ ကြယ္လြန္ အနိစၥ ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ မြတ္စလင္ေတြဟာ ျပန္လည္ လက္တုန္႔မျပန္ခဲ့ပါဘူး။

    ေနာက္တစ္ခါ တမန္ေတာ္ မုဟမၼဒ္က သာ၀ကအခ်ိဳ႕ကုိ ခရစ္ယာန္ဘုရင္အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ အဘီဆီးနီးနီးယား (ယခု အီသီယုိးပီးယား) ကုိ ေျပာင္းေရႊ႕ခုိလံႈခုိင္းခဲ့ၿပီး လက္တုန္႔ျပန္တာမ်ိဳးကုိ ေရွာင္ရွားေစခဲ့ပါတယ္။

    တစ္ခ်ိန္မွာ သာ၀ကအခ်ိဳ႕က သည္းမခံႏုိင္ေတာ့တဲ့အဆံုး ဖိႏွိပ္သူေတြကုိ ျပန္လည္တုိက္ခုိက္ဖုိ႔ ခြင့္ေတာင္းတဲ့အခါမွာ မုဟမၼဒ္သခင္က “တုိက္ခုိက္ဖုိ႔အတြက္ ဘုရားသခင္ရဲ႕ခြင့္ျပဳခ်က္ ကၽြႏု္ပ္ဆီမွာ မရွိပါ” လုိ႔ ျပန္လည္ ေျဖၾကားခ့ဲပါတယ္။

    ေနာက္ဆံုးမွာ မကၠာၿမိဳ႕သားေတြရဲ႕ ဘက္ေပါင္းဆံုက ဖိႏွိပ္၊ ခ်ဳပ္ခ်ယ္၊ ညႇမ္းပမ္း၊ ႏွိပ္စက္လာတာကို မခံႏုိင္ေတာ့တဲ့အဆံုး ထိပ္တုိက္ေတြ႕ဆံုမႈကုိ ေရွာင္ရွားဖုိ႔အတြက္ တမန္ေတာ္ မုဟမၼဒ္နဲ႔ သူ႕ရဲ႕ ေနာက္လုိက္ေတြဟာ မဒီနာၿမိဳ႕ကုိ ေရႊ႕ေျပာင္းသြားခဲ့ပါတယ္။

    ဒီအုပ္စုဟာ အၾကမ္းဖက္၀ါဒကေန လြတ္ေျမာက္ဖုိ႔အတြက္ မုိင္ေပါင္း ၂၄၀ ေလာက္ကြာေ၀းတဲ့ မဒီနာၿမိဳ႕ကုိ သဲကႏၱာရရဲ႕ အပူရွိန္ကုိ အန္တုကာ ကုန္းေၾကာင္းခရီး သြားခဲ့ရတာပါ။ မဒီနာဟာ အဲဒီအခ်ိန္က ဂ်ဴးလူမ်ိဳးေတြ လႊမ္းမုိးတဲ့ေဒသျဖစ္ၿပီး အစၥလာမ္ကသာ အၾကမ္းဖက္၀ါဒ၊ ညႇင္းပမ္းမႈေတြကို သြန္သင္မယ္ဆုိရင္ မုဟမၼဒ္သခင္နဲ႔ သူ႕ရဲ႕ ေနာက္လုိက္ေတြဟာ အဲဒီအခ်ိန္မွာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖုိ႔ အေကာင္းဆံုးအခ်ိန္ပါ။ ဒါေပမယ့္ တမန္ေတာ္ဟာ ဂ်ဴးေတြနဲ႔ပူးေပါင္းၿပီး ‘မဒီနာ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ’ ကုိ ေရးဆြဲခဲ့ကာ ဘာသာေရးမႏြယ္တဲ့ စည္းလံုးတဲ့ ႏုိင္ငံတစ္ခုကုိ တည္ေထာင္ႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။

    ဒါေပမယ့္ မကၠာက အစြန္းေရာက္ေတြဟာ လက္မေလွ်ာ့ေသးဘဲ မဒီနာကုိလာေရာက္ကာ မြတ္စလင္ေတြကုိ အျမစ္ျဖဳတ္ဖုိ႔ ႀကိဳးစားလာတာေၾကာင့္ မြတ္စလင္ေတြအေနနဲ႔ မိမိကုိယ္ကုိ ကာကြယ္ေရးအတြက္ ခုခံတုိက္ခုိက္ခြင့္အမိန္႔ဟာ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ဘုရားသခင္ထံကေန က်ေရာက္လာခဲ့ပါတယ္။

    ဒါကေတာ့ ကုရ္အာန္က်မ္းေတာ္ျမတ္ က႑ ၂၂၊ ပါဒေတာ္ ၃၉-၄၀ မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ ေအာက္ပါ က်မ္းခ်က္ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

    တုိက္ခုိက္ျခင္းခံေနရၾကရေသာ မြတ္စလင္တုိ႔သည္ ခုခံတုိက္ခုိက္ခြင့္ ရရွိေလၿပီ။ အေၾကာင္းမူကား ၎တုိ႔သည့္ ႏွိပ္စက္ညႇင္းပမ္းျခင္းကုိ ခံခဲ့ၾကရေလသည္။ ၎အျပင္ ဧကန္မလြဲ အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္သည္ ၎တုိ႔အား ကူညီေစာင္မႏုိင္စြမ္း ရွိေတာ္မူေသာ အရွင္ျမတ္ပင္ ျဖစ္ေတာ္မူေပသည္။”

    “အၾကင္သူသည္ ‘ကၽြႏု္ပ္အား ေမြးျမဴဖန္ဆင္းေတာ္မူေသာ အရွင္ကား အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္ပင္ ျဖစ္ေတာ္မူသည္’ ဟု ေျပာဆုိၾကျခင္းမွတစ္ပါး မည္သည့္အေၾကာင္းမွ်မရွိဘဲ မတရားသျဖင့္ မိမိတုိ႔၏ ေနအိမ္မ်ားမွ ႏွင္ထုတ္ျခင္းကုိ ခံခဲ့ၾကရေလသည္။ စင္စင္ေသာ္ကား အကယ္၍သာ အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္သည္ လူတုိ႔အား တစ္ဦးကုိ တစ္ဦးျဖင့္ ကာကြယ္ေတာ္မူျခင္း မရွိပါမူ ခရစ္ယာန္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမ်ားသည္လည္းေကာင္း၊ ခရစ္ယာန္ ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္မ်ားသည္လည္းေကာင္း၊ ယဟူဒီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္မ်ားသည္လည္းေကာင္း၊ အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္၏ နာမံေတာ္မ်ားကုိ မ်ားျပားစြာ ရြတ္ဆုိလ်က္ရွိေသာ မြတ္စလင္တုိ႔၏ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္မ်ားသည္လည္းေကာင္း ၿဖိဳဖ်က္ျခင္းခံၾကရမည္ အမွန္ပင္” (ကုန္အာန္က်မ္းေတာ္ျမတ္ ၂၂၊ ၃၉-၄၀)

    ဒီက်မ္းခ်က္ဟာ ‘မိမိတုိ႔အေပၚ စစ္ဆင္ႏႊဲသူမ်ားအေပၚ’ ခုခံတုိက္ခုိက္ဖုိ႔ ရည္ရြယ္တာျဖစ္ၿပီး၊ ခရစ္ယာန္ေတြ၊ ဂ်ဴးေတြနဲ႔ အျခားေသာ ဘာသာ၀င္ေတြကုိလည္း ကာကြယ္ဖုိ႔လည္း ေျပာထားတယ္ဆုိတာ ထင္ထင္ရွားရွား ေတြ႕ျမင္ႏုိင္ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ပုိင္းမွာ တုိက္ခုိက္ေရးအတြက္ က်ေရာက္တဲ့ က်မ္းခ်က္ေတြအားလံုးဟာ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ ကာကြယ္ေရးဆုိတဲ့ ဒီက်မ္းခ်က္ေတြအေပၚမွာ အေျခခံပါတယ္။ လုိရာေကာက္ဆြဲၿပီး အသံုးခ်တာမ်ိဳးကုိ ကုရ္အာန္က်မ္းက တားျမစ္တားထယ္ဆုိတာကုိ အေပၚမွာ ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီးပါၿပီ။

    ေနာက္ထပ္တစ္ခုက က႑ ၂၊ ပါဒေတာ္ ၁၉၁ ကေန ၁၉၃ ျဖစ္ပါတယ္။

    “ထုိ႔ျပင္တ၀ အသင္တုိ႔သည္ ထုိသူတုိ႔ (ကာဖရ္ မိစၦာဒိဌိတုိ႔) အား ေတြ႕ဆံုဖမ္းဆီးမိရာအရပ္၌ သုတ္သင္ရွင္းလင္းၾကကုန္ေလာ့။ ထုိ ကာဖရ္တုိ႔က အသင္တုိ႔အား မကၠာၿမိဳ႕ေတာ္မွ ႏွင္ထုတ္သကဲ့သုိ႔ အသင္တုိ႔သည္လည္း ထုိကာဖရ္တုိ႔အား မကၠာၿမိဳ႕ေတာ္မွ ႏွင္ထုတ္ၾကကုန္။ အမွန္ေသာကား သာသနာေရး၌ ညႇင္းဆဲႏွိပ္စက္ ေႏွာက္ယွက္ျခင္းသည္ သတ္ျဖတ္ျခင္းထက္ပင္ ပုိမို၍ ဆုိးရြားလွ၏”

    “အကယ္၍သာ ယင္းသူတုိ႔သည္ အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္၏ အမိန္႔ေတာ္ကုိ ေသြဖည္ျခင္း၊ မြတ္စလင္တုိ႔အား ညႇင္းဆဲျခင္းႏွင့္ ၿပိဳင္ဆုိင္တုိက္ခုိက္ျခင္းတုိ႔ကုိ ရပ္စဲခဲ့ၾကပါလွ်င္ မုခ်ဧကန္ အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္သည္ ျမစ္မႈဒုစ႐ုိက္တုိ႔ကုိ အဖန္တလဲလဲ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ေပးသနားေတာ္မူေသာအရွင္ သတၱ၀ါအေပါင္းတုိ႔အား မျပတ္မစဲ သနားၾကင္နာ ညႇာတာေတာ္မူေသာအရွင္ ျဖစ္ေတာ္မူေလသတည္း”

    “ထုိ႔ျပင္တ၀ အသင္တုိ႔သည့္ သာသနာေရး ညႇင္းပမ္းမႈ လံုး၀ ပေပ်ာက္၍ သာသနာသည္ အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္အဖုိ႔သာ ျဖစ္သြားသည့္တုိင္ေအာင္ ထုိသူတုိ႔ႏွင့္ စစ္မက္ၿပိဳင္ဆုိင္တုိက္ခုိက္ၾကကုန္ေလာ့။ သုိ႔ရာတြင္ အကယ္စင္စစ္ ထုိသူတုိ႔သည္ စစ္မက္ၿပိဳင္ဆုိင္တုိက္ခုိက္ျခင္းကို ရပ္စဲၾကပါမူ က်ဴးလြန္ႏွိပ္စက္ ညႇင္းပမ္းသူတုိ႔မွတစ္ပါး အျခားသူတုိ႔အေပၚ၀ယ္ မည္သုိ႔မွ် က်ဴးေက်ာ္ေစာ္ကား တုန္႔ျပန္သတ္ျဖတ္ရန္ အေၾကာင္းမရွိေပ” (ကုန္အာန္က်မ္းေတာ္ျမတ္ ၂၊ ၁၉၁-၁၉၃)

    ဒီက်မ္းခ်က္အရ မြတ္စလင္ေတြဟာ မိမိတုိ႔ကုိ တုိက္ခုိက္လာသူေတြကုိသာ တုိက္ခုိက္ရမွာျဖစ္ေပမယ့္ ရန္သူက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ကမ္းလွမ္းလာရင္ေတာ့ လက္ခံရမယ္လုိ႔ အတိအလင္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အစၥလာမ္သာသနာမွာ အားလံုးကုိ သိမ္းႀကံဳးသတ္ျဖတ္တာ၊ ကိုယ္လက္အဂၤါအစိတ္အပုိင္းေတြ ျဖတ္ေတာက္တာ၊ ညႇင္းပမ္းႏွိပ္စက္တာမ်ိဳးေတြကုိ ခြင့္မျပဳထားပါဘူး။ တတိယအခ်က္ကေတာ့ IS အၾကမ္းဖက္သမားေတြနဲ႔ အစၥလာမ္ေၾကာက္ေရာဂါသည္ေတြအတြက္ ေတာ္ေတာ္ေလး အထိနာမွာပါ။

    တတိယအခ်က္

    အေပၚမွာ ရွင္းျပသေလာက္ဆုိရင္ ‘သူတုိ႔ကုိ ေတြ႕ရာေနရာမွာ သုတ္သင္ရွင္းလင္းၾက’ ဆုိတဲ့ အမိန္႔ရဲ႕ ‘သူတုိ႔’ ဆုိတာ ဘယ္သူေတြကုိ ရည္ညႊန္းလဲဆုိတာ နားလည္ႏုိင္မွာပါ။ ‘သူတုိ႔’ ဆုိတာ လူေတြကုိ သူတုိ႔ရဲ႕ ဘာသာတရားေၾကာင့္ ႏွိပ္စက္သူေတြ၊ ေနအိမ္ကေန ေမာင္းထုတ္သူေတြ၊ အုိးသစ္အိမ္သစ္ထူေထာင္ၾကသူေတြကုိ သတ္ျဖတ္ဖုိ႔ ႀကိဳးစားၾကသူေတြျဖစ္ပါတယ္။

    အျခားတစ္နည္းနဲ႔ေျပာရရင္ ဒီ ‘သူတုိ႔’ ဆုိတဲ့စကားလံုးဟာ လက္ရွိမွာမွာ IS ကုိ ဆုိလုိတာမ်ိဳးပါ။ မိမိတုိ႔ကုိ၊ ခရစ္ယာန္ေတြကို၊ ဂ်ဴးေတြ၊ အျခာဘာသာ၀င္ေတြကုိ ႀကိဳတင္ႀကံရြယ္ တုိက္ခုိက္တဲ့ အၾကမ္းဖက္သမားေတြကုိ သုတ္သင္ကာ မိမိတုိ႔ကုိယ္ကုိ ခုခံကာကြယ္ဖုိ႔ ကုရ္အာန္က အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ေတြကို ခြင့္ျပဳခ်က္ေပးထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကုိယ့္ကုိယ္ မတုိက္ခဲ့တဲ့သူေတြကုိ တုိက္ခုိက္တာမ်ိဳး၊ က်ဴးေက်ာ္တာမ်ိဳးကုိေတာ့ ကုရ္အာန္က ခြင့္မျပဳပါဘူး။ ဒီသြန္သင္ခ်က္ဟာ အေျပာသက္သက္သာမဟုတ္ဘဲ လက္ေတြ႕ လုိက္နာ က်င့္သံုးခဲ့တဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြ အစၥလာမ့္သမုိင္းမွာ မ်ားစြာရွိပါတယ္။

    တမန္ေတာ္ မုဟမၼဒ္ဟာ ေမြးရပ္ေျမ မကၠာကို ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ၾကာၿပီး ျပန္လည္သိမ္းပုိက္ႏုိင္ခဲ့တဲ့အခ်ိန္မွာ အင္မတန္ အံ့ၾသဖြယ္ေကာင္းတဲ့ အရာေတြကို လုပ္ျပခဲ့ပါတယ္။ မိမိရဲ႕ သားသမီးေတြ၊ ေဆြးမ်ိဳေတြ၊ ေရာင္းရင္းေတြ၊ ေနာက္လုိက္သာ၀ကႀကီးေတြကုိ သတ္ျဖတ္ခဲ့တဲ့သူေတြကုိ တမန္ေတာ္က ႁခြမ္းခ်က္မဲ့ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ေပးခဲ့သလုိ မကၠာၿမိဳ႕သားေတြကုိ ဘာသာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ အျပည့္အ၀ ေပးခဲ့ပါတယ္။ အစၥလာမ္ကုိ ၀င္ေရာက္ဖုိ႔ အတင္းအၾကပ္မျပဳခဲ့သလုိ၊ တုန္႔ျပန္လက္စားေခ်တာမ်ိဳးလည္း မလုပ္ခဲ့ပါဘူး။ ၿမိဳ႕ကုိ ပိတ္ဆုိ႔ထားတာမ်ိဳးလည္း မလုပ္ခဲ့ဘဲ လံုး၀ ခြင့္လႊတ္ေပးခဲ့တာပါ။

    မြတ္စလင္မဟုတ္တဲ့ သမုိင္းပညာရွင္ စတန္ေလ လိန္း ပုိလီးက “မုဟမၼဒ္ဟာ သူရဲ႕ ရန္သူေတြအေပၚ အႀကီးက်ယ္ဆံုး ေအာင္ပြဲရလုိက္တဲ့ေန႔ဟာ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ ေအာင္ျမင္သြားတဲ့ေန႔လည္းျဖစ္ပါတယ္။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ သူတုိ႔ကုိ နာက်င္မႈေတြ၊ ရက္ရက္စက္စက္ ေစာ္ကားမႈေတြနဲ႔ ဒုကၡေရာက္ေအာင္လုပ္ခဲ့တဲ့ ကုိ႐ုိက္ရွ္မ်ိဳးႏြယ္ေတြကုိ သူဟာ လြတ္လပ္ခြင့္ေပးခဲ့ၿပီး၊ မကၠာၿမိဳ႕သားအားလံုးကုိ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ေပးခဲ့ပါတယ္” လုိ႔ မွတ္ခ်က္ျပဳခဲ့ပါတယ္။

    ဒါေတြဟာ အစၥလာမ္နဲ႔ ကုရ္အာန္က သင္ၾကားေပးတဲ့ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာနဲ႔ ဂ႐ုဏာေတြပါ။ စိတ္ေစတနာသန္႔တဲ့ မည္သူမဆုိ IS နဲ႔ တမန္ေတာ္ မုဟမၼဒ္တုိ႔ဟာ အလင္းနဲ႔အေမွာင္ ကြာသလုိ ကြာတယ္ဆုိတာ ျမင္ႏုိင္မွာပါ။

    အစၥလာမ္သာသနာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လူေတြ နားလည္မႈလြဲရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းကေတာ့ ဒီသာသနာရဲ႕ ရင္းျမစ္ျဖစ္တဲ့ ကုရ္အာန္နဲ႔ တမန္ေတာ္မုဟမၼဒ္ရဲ႕ သင္ၾကားမႈေတြထက္ မီဒီယာက သတင္းေတြကုိ ပုိၿပီး ဦးစားေပးၾကလုိ႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ကုရ္အာန္က်မ္းကုိ ဖတ္ၾကည့္ပါ။ တမန္ေတာ္မုဟမၼဒ္ရဲ႕ အထုပၸတၱိကို ဖတ္ၾကည့္ပါ။

    အစၥလာမ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သင္ယူပါ။ ဒီလုိသင္ယူျခင္းဟာ အၾကမ္းဖက္၀ါဒကုိ တုိက္ဖ်က္ျခင္ျဖစ္ၿပီး ကမၻာလံုးဆုိင္ရာ လူ႕အခြင့္အေရးရဲ႕ အသက္ေသြးေၾကာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

    (Indendent တြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ Anyone who says the Quran advocates terrorism obviously hasn’t read its lessons on violence ေဆာင္းပါးကုိ ေလးေမာင္မွ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆုိသည္။)

    Ref: Independent

  • အၿငိဳးတရားႏွင့္ ထိပါးေစာ္ကားမႈကို တစိုက္မတ္မတ္ ဆန္႔က်င္ခဲ့ေသာ တမန္ေတာ္မုဟမၼဒ္

    အၿငိဳးတရားႏွင့္ ထိပါးေစာ္ကားမႈကို တစိုက္မတ္မတ္ ဆန္႔က်င္ခဲ့ေသာ တမန္ေတာ္မုဟမၼဒ္

    ဇန္န၀ါရီ ၂၂၊ ၂၀၁၇
    M-Media

    – အစၥလာမ္အေပၚ တဖက္သတ္ရြံ႕ေၾကာက္ရန္ရွာေနၾကေသာ လက္တစ္ဆုပ္စာလူစုမ်ားအဖို႔ တမန္ေတာ္ မုဟမၼဒ္ (ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ ခေညာင္းေစသား)သည္ မိမိရန္သူရန္ဖက္မ်ားကိုု ခပ္ၾကမ္းၾကမ္းကိုင္တြယ္ျခင္းျဖင့္ ႏွိမ္ႏွင္းအႏိုင္ယူခဲ့သည့္ လူၾကမ္းႀကီးတစ္ဦးအျဖစ္လည္းေကာင္း၊ ၎တို႔အေပၚ ရက္စက္စြာ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သူတစ္ဦးအျဖစ္လည္းေကာင္း အျမင္ရိွေနပါမည္။ သန္းႏွင့္ခ်ီေသာ မြတ္စ္လင္မ္ထုအဖို႔ေတာ့ သူသည္ စံျပကရုဏာရွင္အျဖစ္ ကိုယ္စားျပဳလ်က္ရိွၿပီး သူ႔ဂုဏ္အင္ႏွင့္ပတ္သက္၍ အလ်ဥ္း ထိပါးမခံတတ္ၾကသည္။ သို႔ျဖစ္ရာ မည္သည့္ပံုရိပ္က ပိုတိက်ေသခ်ာပါသနည္း ?

    တမန္ေတာ္မုဟမၼဒ္၏ ဘ၀ျဖစ္စဥ္၊ စစ္ေရးလုပ္ငန္းစဥ္၊ ဓေလ့မ်ားက သူ႔တာ၀န္မ်ားႏွင့္စပ္လ်ဥ္းၿပီး စီရင္ဆံုးျဖတ္ခ်က္အမ်ားစုအတြက္ အေျခခံအုတ္ျမစ္အျဖစ္ ပံုေဖာ္ေလ့ရိွၾကသည္။ ဤေကာက္ေၾကာင္းမ်ားအားျဖင့္ အစၥလာမ္သာသနာတစ္ခုလံုးအား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသာသနာေလာ၊ စစ္လိုလားသည့္သာသနာေလာ ဟူသည္ကို တမန္ေတာ္ႏွင့္ တမန္ေတာ့္သတင္းစကားမ်ားအေပၚ ဖြင့္ဆိုခ်က္ေပၚ မူတည္ၿပီး ၾကည့္ျမင္တတ္ၾကေပသည္။

    တမန္ေတာ္၏တာ၀န္၀တၱရားမ်ားအေပၚ အခ်ဳိ႕ေခတ္သစ္ေ၀ဖန္ခ်က္မ်ားက အစၥလာမ့္ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႕မႈႏွင့္ပတ္သက္၍ ေမးခြန္းထုတ္စရာမ်ား ျဖစ္လာေစသည္။ ၎က အစၥလာမ္အေပၚတဖက္သတ္ရြံ႕ေၾကာက္မုန္းတီးသူမ်ားေရာ အစြန္းေရာက္သမားမ်ားအတြက္ပါ မီးေမြးေနသည့္ ယဥ္ေက်းမႈထိပ္တိုက္ေတြ႕ေနမႈမ်ားအေပၚ ရိုက္ခတ္လ်က္ရိွသည္။ Michael Bonner မွ ဤသို႔ မွတ္ခ်က္ျပဳထားသည္ “အစၥလာမ္ရဲ႕သမိုင္းလမ္းေၾကာင္း၊ ထြန္းေပၚလာမႈ၊ ဂ်ိဟာ့ဒ္ရဲ႕ ဇာတိရင္းျမစ္ အစရိွသျဖင့္တို႔အေပၚ ေခတ္သစ္ေစာဒကအဆိုမ်ားစြာတို႔က ၁၉ ရာစုနဲ႔ ၂၀ ရာစုအေစာပိုင္းကာလအတြင္း ဥေရာပတိုက္သား အေရွ႕တိုင္းပညာရွင္မ်ား ဆုိသူတို႔အၾကားမွာ စတင္ခဲ့တယ္။ …. ဒီေစာဒကအဆိုမ်ားရဲ႕ အရင္းခံအေၾကာင္းကိုၾကည့္ရင္ သူတုိ႔ရဲ႕ကိုလိုနီစီမံကိန္းကေန ျဖတ္ေတာက္လို႔မရႏိုင္တာကို ေတြ႕ရပါမယ္” (ၾကည့္ – Michael David. Bonner, Jihad in Islamic History: Doctrines and Practice (Princeton: Princeton University Press, 2006), 16.) တမန္ေတာ္ကိုယ္တိုင္က ရိုင္းစိုင္းၾကမ္းၾကဳတ္သူအျဖစ္ ပံုေဖာ္တင္ျပထားျခင္းေၾကာင့္ သူ၏ေနာက္လိုက္မ်ားမွာ ကမာၻကိုလႊမ္းမိုးေရးအတြက္ နည္းလမ္းမွန္သမွ်အသံုးျပဳမည့္ အၾကမ္းဖက္ႏိုင္ငံေရးပံုဟန္ကို အေျခခံေသာသူမ်ားအျဖစ္ ဆက္ဆံခံေနရေပသည္။ (တနည္းဆိုေသာ္ အဆိုပါ ဥေရာပသားတို႔၏ ကိုလိုနီနယ္ခ်ဲ႕စီမံကိန္းမ်ားကို အစၥလာမ္သာသနာဖက္သို႔ အာရံုလႊဲလိုက္ျခင္းဟု နားလည္ႏိုင္ေပမည္)။

    (တမန္ေတာ္)မုဟမၼဒ္သည္ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ ႏွိပ္စက္ညွင္းပန္းခံရၿပီးေနာက္ ကမာၻ႕သမိုင္းတြင္မရိွဖူးေသာ ၾသဇာအာဏာကို ရၿပီး ေအာင္ျမင္သြားခဲ့ေၾကာင္း အျငင္းပြားဖြယ္ရာ မရိွေခ်။ သူ႔အား ကမာၻ႕ၾသဇာအႀကီးမားဆံုးပုဂၢိဳလ္ အျဖစ္ သံုးသပ္တင္ျပထားသည့္ Michael Hart က ဤသို႔ ေရးသားထားေပသည္။ “(တမန္ေတာ္)မုဟမၼဒ္ကို ကမာၻ႕ၾသဇာအႀကီးမားဆံုး (တနည္း) ကမာၻ႕လူထုအေပၚ အလႊမ္းမိုးႏိုင္ဆံုး ပုဂၢိဳလ္မ်ားစာရင္းထဲ ထိပ္ဆံုးမွာ ထားရိွရျခင္းအေပၚ စာဖတ္သူအခ်ဳိ႕အတြက္ အႀကီးအက်ယ္ အံ့အားသင့္ေနပါလိမ့္မယ္။ အခ်ဳိ႕ေသာသူမ်ားအတြက္ ေမးခြန္းထုတ္စရာ ျဖစ္ေနႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူဟာ ေလာကီေရးမွာေရာ ေလာကုတၱရာ(သာသနာေရး)နယ္ပယ္မွာပါ အထြဋ္အထိပ္အဆင့္အထိ တၿပိဳင္တည္း ေအာင္ျမင္ခဲ့တဲ့ ကမာၻ႕သမိုင္းေၾကာင္းတစ္ေလွ်ာက္ ရွားရွားပါးပါး တစ္ဦးတည္းေသာ ထြန္းေပၚလာခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္”။ (ၾကည့္ – Michael H. Hart, The 100: a ranking of the most influential persons in history (New York: Hart Pub. Co., 1978), 21.) ထိုသို႔ေသာ ေအာင္ျမင္မႈအား လက္၀ယ္ပိုင္ပိုင္ရယူေရး၌ သူ(မုဟမၼဒ္)သည္ မိမိ၏စည္းမ်ဥ္းမ်ား စေတးခဲ့ျခင္း ရိွမရိွ ဟူသည့္ ေမးခြန္းရိွေနသည္။ ၎အတြက္အေျဖမွာ ေျပာင္းလဲလႈပ္ရွားေနေသာ ႏိုင္ငံေရးေနာက္ခံအေနအထားအမ်ဳိးမ်ဳိး၌ သူသည္ ကိုယ္က်င့္တရားေကာင္းအေပၚ တစိုက္မတ္မတ္ ရပ္တည္စြဲၿမဲျခင္း ရိွမရိွ ဆိုသည့္အခ်က္အား အကဲျဖတ္ျခင္းပင္တည္း။

    ရန္ၿငိဳးထားျခင္း၊ ေစာ္ကားျခင္းမ်ားအေပၚ တမန္ေတာ္ မုဟမၼဒ္မွ မႏွစ္ၿမိဳ႕မႈ အေၾကာင္းရပ္ေပါင္း ၇၀ ကို ဘာသာစကားမ်ားစြာႏွင့္ ပထမဆံုးအႀကိမ္အျဖစ္ အစၥလာမ့္သုေတသနဆိုင္ရာ တကၠသိုလ္ Yaqeen Institute က ထုတ္ေ၀လိုက္ပါသည္။ ေစာ္ကားခံရခ်ိန္ႏွင့္ တိုက္ခိုက္ခံေနရစဥ္မွာပင္ (တမန္ေတာ္) မုဟမၼဒ္သည္ ေမတၱာတရားကို လက္ကိုင္ထားေတာ္မူခဲ့ေၾကာင္း သိျမင္နားလည္ေစရန္အတြက္ ဦးတည္ေရွ႕ရႈ၍ စုစည္းတင္ျပထားျခင္းျဖစ္သည္။

    “စာေရးသူအခ်ဳိ႕က တမန္ေတာ္ မုဟမၼဒ္ကို ၾကမ္းၾကဳတ္ရက္စက္သူအျဖစ္ စြပ္စြဲတင္ျပထားျခင္းဟာ သမိုင္းေၾကာင္းအခ်က္အလက္မ်ားကို ရုပ္ပ်က္ဆင္းပ်က္ျဖစ္ေအာင္ ပံုဖ်က္ထားျခင္းတစ္ရပ္သာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥေရာပမွာ ဓားေရးၿပိဳင္သလိုမ်ဳိးပဲ အာေရဗ်မွာ ကလဲ့စားေခ်ျခင္းကို အလြန္ေလးစားတန္ဖိုးထားခဲ့ၾကတယ္။ သို႔ပင္သို႔ျငား အာရဗ္မ်ဳိးႏြယ္/လူမ်ဳိးေတြအၾကား အစဥ္အလာအရ ကလဲ့စာေခ်လိုစိတ္ကို စုိးစဥ္းမွ် အားေပးအားေျမွာက္ မျပဳခဲ့ပါဘူး။ ဒီအခ်က္ကိုေတာ့ အဆိုပါစာေရးသူမ်ားက ေမ့ေလ်ာ့ထားၾကတယ္။ ေမြးကင္းစသမီးမိန္းကေလးငယ္ေတြကို အရွင္လတ္လတ္ ေျမျမွဳပ္သတ္ျဖတ္ျခင္း ဆိုတဲ့ ဆိုး၀ါးတဲ့ဓေလ့ကို တမန္ေတာ္ မုဟမၼဒ္က ကုရ္အာန္က်မ္းခ်က္အရ ရိုက္ခ်ဳိးသၿဂၤဳိလ္ခဲ့ျခင္းအေၾကာင္း သူတို႔ မဖတ္ရႈဖူးပါဘူး။ မကၠဟ္ၿမိဳ႕ေတာ္ကို ေအာင္ႏိုင္ၿပီးတဲ့ေနာက္ တမန္ေတာ္ဟာ သူ႔ရဲ႕ အဆိုးရြားဆံုးရန္သူေတာ္မ်ားအေပၚ အၾကြင္းမဲ့ ခြင့္လႊတ္လိုက္တာကိုလည္း သူတို႔ ေတြးေတာင္ေတြးမိမွာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါ့အျပင္ စစ္မက္ကာလအတြင္း မ်ဳိးႏြယ္စုအမ်ားအျပားကို သူ(မုဟမၼဒ္)က ကရုဏာထားခဲ့တာကိုလည္း သူတို႔ ဆင္ျခင္တတ္ၾကမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ သူ(မုဟမၼဒ္)ဟာ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈအတြက္ အတၱဆႏၵျပည့္၀ေရးအလို႔ငွာ အာဏာကို တလြဲအသံုးခ်တာမ်ဳိး ဘယ္ေသာအခါမွ မရိွခဲ့ဖူးဘူးဆိုတာ သူတို႔(စာေရးသူေတြ) သိရိွၾကတာ မဟုတ္ပါဘူး” ဆိုၿပီး ျပင္သစ္သမိုင္းပညာရွင္ Louis Sedillot ကလည္း ေရးသားတင္ျပထားပါတယ္။ (ၾကည့္ – [4] Louis Sédillot (d. 1875), Histoire des Arabes (Brief History of the Arabs), p. 63-64 – published 1854)

    ဒီသုေတသနစာတမ္းထဲ စုေဆာင္းတင္ျပထားတဲ့ ျဖစ္ရပ္မ်ားက ဒီအေၾကာင္းအခ်က္ေတြကို ေဖာ္ျပေနပါတယ္။ (တမန္ေတာ္) မုဟမၼဒ္ဟာ ညွင္းပန္းႏွိပ္စက္မႈဒဏ္ပိခဲ့တဲ့ အပယ္ခံတစ္ဦး ျဖစ္ခဲ့ခ်ိန္မွာေရာ၊ အုပ္ခ်ဳပ္သူဘ၀ ေရာက္လာၿပီးေနာက္ပိုင္းအခ်ိန္မွာပါ စံတင္စရာ ခႏၱီစတရားအဆင့္တစ္ရပ္ (နဲ႔) သမိုင္းမွာ အစဥ္အလာမရိွခဲ့တဲ့ ကိုယ္က်င့္တရားကိုပါ မျပတ္တမ္း ခင္းက်င္းျပသႏိုင္ခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီျဖစ္အင္မွတ္တမ္း ၇၀ က အက်ဥ္းသေဘာ ရွင္းျပခ်က္မွ်သာ ျဖစ္ေသာ္လည္း တမန္ေတာ္မုဟမၼဒ္ဟာ အမွန္တကယ္ ဘယ္လိုလူစားလဲ၊ ၁ ဘီလီယံေသာ ကမာၻ႕လူဦးေရက ဘာေၾကာင့္ သူ႔အေပၚ ဤေရြ႕ဤမွ်အထိ အေလးအျမတ္ထားၾကသလဲ ဆိုတာကို အသိေပးမႈတစ္ရပ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီသုေတသနစာတမ္းအျပည့္အစံုကို https://www.yaqeeninstitute.org/publications/how-the-prophet-muhammad-rose-above-enmity-and-insult/ မွာ ၀င္ေရာက္ေလ့လာဖတ္ရႈႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။

    —————————

    Imam Omar Suleiman ၏ How the Prophet Muhammad Consistently Rose Above Enmity and Insult ေဆာင္းပါးကို ၾသရသ ေရခ်မ္း မွ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျပန္ဆိုသည္။ စာေရးသူ အိမာမ္ အုမရ္ စုလိုင္မာန္ သည္ Yaqeen Institute for Islamic Research ၏ တည္ေထာင္သူႏွင့္ ဥကၠ႒၊ ၎ျပင္ SMU (Southern Methodist University) ၏ Graduate Liberal Studies Program မွ အစၥလာမ့္ေရးရာေလ့လာမႈ႒ာန တြဲဖက္ပါေမာကၡလည္း ျဖစ္သည္။ Valley Ranch Islamic Center ၏ ပင္တိုင္ပညာရွင္တစ္ဦး၊ Thanks-Giving Square မွ Faith Forward Dallas ၏ တြဲဖက္သဘာပတိလည္း ျဖစ္သည္။ စာရင္အင္းပညာ၊ အစၥလာမ့္ဥပေဒပညာျဖင့္ ဘြဲ႕ရရိွခဲ့ၿပီး၊ အစၥလာမ့္နည္းက်ဘ႑ာေရးလုပ္ငန္း ႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံဘာသာရပ္တြင္ ဘြဲ႕လြန္ရယူထားသူျဖစ္သည္။ လက္ရိွတြင္ မေလးရွား IIU တကၠသိုလ္မွ အစၥလာမ့္အေတြးအျမင္ႏွင့္ယဥ္ေက်းမႈဆုိင္ရာ ေဒါက္တာဘြဲ႕အတြက္ ေရွ႕ဆက္ေလွ်ာက္လွမ္းလ်က္ရိွသည္။

  • ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ အထင္ကရျဖစ္ခဲ့ေသာ မြတ္စ္လင္မ္အမ်ဳိးသား ၉ ဦး

    ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ အထင္ကရျဖစ္ခဲ့ေသာ မြတ္စ္လင္မ္အမ်ဳိးသား ၉ ဦး

    ဇန္န၀ါရီ ၂၁၊ ၂၀၁၇
    M-Media

    ၂၀၁၆ ခုႏွစ္က ၾကမ္းတမ္းစြာေက်ာ္ျဖတ္ရတဲ့ႏွစ္ဆိုတာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အားလံုး လက္ခံၾကမွာပါ။ ဒါေပမယ့္ မြတ္စ္လင္မ္ေတြအဖို႔ ပိုၿပီး အားစိုက္ခဲ့ၾကရပါတယ္။ ဒီႏွစ္အတြင္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ စိတ္အာရံုကို ႏိႈးဆြႏိုင္ခဲ့တဲ့ အမ်ဳိးသားေတြကို ဒီလိုစာရင္းျပဳစုတင္ျပလိုက္ပါရေစ။

    ၁။ ရိဇ္ အဟ္မဒ္ – Riz Ahmed

    ရိဇ္ အဟ္မဒ္ဟာ ၿဗိတိသွ် ရုပ္ရွင္သရုပ္ေဆာင္နဲ႔ ရက္ပါ တစ္ဦးျဖစ္ပါတယ္။ The Four Lions နဲ႔ The Road to Guantanamo လို အေရာင္ဆိုးမႈကင္းရွင္းတဲ့ ရုပ္ရွင္မ်ားမွာ ၀င္ေရာက္ရိုက္ကူးျခင္းမျပဳမီက သူဟာ ေအာ့စ္ဖုိ႔ဒ္ တကၠသိုလ္ကေန ႏိုင္ငံေရး၊ ဒႆနိကနဲ႔ စီးပြားေရးဘြဲ႕မ်ားကို ရယူထားခဲ့တယ္။ မၾကားေသးမီက သူ႔ကို ေနာက္ဆံုး စတား၀ါးရုပ္ရွင္ကားျဖစ္တဲ့ Rogue One မွာ ေတြ႕ျမင္ၾကရပါလိမ့္မယ္။ အဲ့ဒီမွာ သူက ဘိုဒီေရာ့ အျဖစ္ သရုပ္ေဆာင္ထားပါတယ္။ ဘိုဒီေရာ့ ဆိုတာ ဂါလင္ရဲ႕ၾသဇာခံ သူပုန္မ်ားကို ဆန္႔က်င္စြန္ခြာခဲ့တဲ့ အင္ပီရီယယ္ကုန္တင္ယာဥ္ ပိုင္းေလာ့ေဟာင္းတစ္ဦးျဖစ္တယ္။ လူထုပရိသတ္ေရွ႕ေရာက္ရိွလာတဲ့ သူဟာ လူနည္းစု၀င္ သရုပ္ေဆာင္တစ္ဦးအေနနဲ႔ သူ႔အေတြ႕အႀကံဳေတြ၊ ေလဆိပ္ေတြမွာ လူမ်ဳိးေရးဘာသာေရးေခါင္းစဥ္တပ္ခံေနရမႈအေၾကာင္းကို ေျပာထုတ္ႏိုင္ေစတဲ့ အခြင့္အေရး ရသြားေစပါတယ္။

    ၂။ ရမီ အန္းနစၥ – Rami Anis


    သူဟာ ၂၀၁၆ ေႏြရာသီအိုလံပစ္အားကစားပြဲေတာ္ရဲ႕ Rio de Janeiro မွာ ဒုကၡသည္မ်ားအသင္းငယ္ေလးကို ကိုယ္စားျပဳ၀င္ေရာက္ၿပိဳင္ဆိုင္ခဲ့သူ ဆီးရီးယားအမ်ဳးိသား ေရကူးသမားတစ္ဦးျဖစ္ပါတယ္။ မီတာ ၁၀၀ အလြတ္တန္းေရကူးၿပိဳင္ပြဲမွာ သူ႔ကိုယ္ပိုင္စံခ်ိန္ကို ျပန္ခ်ဳိးႏိုင္ခဲ့သူပါ။ သူဟာ ေရကူးအားကစားသမားေကာင္းတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၂ မွာ ဆီးရီးယားအသင္းအတြက္ ေရြးခ်ယ္စာရင္း၀င္ခဲ့တယ္။ သုိ႔ေသာ္ ျပည္တြင္းစစ္ အရိွန္ျမင့္လာတာေၾကာင့္ သူဟာ အလက္ပို ကေန တူရကီကို ထြက္ခြာလာၿပီး အစ္ကိုျဖစ္သူနဲ႔အတူ ေနထိုင္ခဲ့တယ္။ အိတ္ငယ္ေလးတစ္လံုးထဲ ရက္သတၱပတ္အနည္းငယ္စာ အ၀တ္အစားေလးထည့္ၿပီးထြက္လာလိုက္တာ ဘယ္ေတာ့မွ ျပည္ေတာ္မျပန္ႏိုင္ေတာ့မယ့္အေၾကာင္း အဲ့ဒီအခ်ိန္က သူ မသိခဲ့ဘူး။ တူရကီမွာ ေလးႏွစ္ေနထိုင္ျဖစ္ၿပီးေနာက္ ဘယ္လ္ဂ်ီယံမွာ ခိုလႈံေနထိုင္ခြင့္ ရယူခဲ့ပါတယ္။ “လာမယ့္ ၂၀၂၀ အိုလံပစ္မွာ ကၽြန္ေတာ့္အမိေျမႏိုင္ငံေတာ္အလံေအာက္က ကိုယ္စားျပဳ၀င္ၿပိဳင္ႏိုင္ဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေနပါတယ္” လို႔ သူက ေျပာၾကားထားပါတယ္။

    ၃။ ခေမာက္ျဖဴမ်ား – White Helmets

    ဆီးရီးယားအရပ္ဖက္ကာကြယ္ေရး လို႔လည္း ေက်ာ္ၾကားတဲ့ ခေမာက္ျဖဴအဖြဲ႕သားမ်ားကေတာ့ ကိုယ္ထူကိုယ္ထ ေစတနာ့၀န္ထမ္းေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ဆီးရီးယားျပည္တြင္းစစ္ပြဲကာလအတြင္း သူပုန္ေတြ ထိန္းခ်ဳ႔ပ္ထားတဲ့ နယ္ေျမမ်ားထဲ လွည့္လည္လုပ္ကိုင္ေနခဲ့ၾကသူေတြပါ။ သူတို႔ဟာ မိမိတို႔အသက္ကို ပဓာနမထားပဲ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ အရပ္သားလူထုေတြကို အပ်က္အစီးပံုမ်ားအၾကားက ဆြဲထုတ္ၿပီး လံုၿခံဳေဘးကင္းေအာင္ စြမ္းစြမ္းတမံ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ျပည္သူလူထုေတြကို ကူညီတဲ့အတြက္ သူတို႔ဟာ မၾကာခဏ ပစ္မွတ္ထားခံရၿပီး၊ ေျမာက္မ်ားစြာေသာ အဖြဲ႕၀င္မ်ားဟာလည္း ကယ္ဆယ္ေရးလုပ္ငန္းခြင္မ်ားမွာ အသက္ဆံုးရႈံးခဲ့ၾကရပါတယ္။

    ၄။ အဗ္ဒုလႅာဟ္ ဟမ္မူးဒ္ – Abdullah Hammoud


    အဗ္ဒုလႅာဟ္ ဟမ္မူးဒ္ဟာ ယခုႏွစ္ မီရွီဂန္ျပည္နယ္ ဒဲဘြန္းက ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားအနက္ ပထမဦးဆံုးေသာ အာရဗ္-အေမရိကန္ မြတ္စ္လင္မ္တစ္ဦး ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ စဦးပိုင္းအဆင့္မ်ားမွာ မြတ္စ္လင္မ္ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္းရဲ႕ ခြဲျခားဆက္ခံမႈ အမ်ားအျပား ခံစားခဲ့ရတယ္။ ပထမဆံုး မဲဆြယ္ကမ္ပိန္းအတြက္ ကိုယ္စာလွယ္ေလာင္းမ်ားစာရင္း ထုတ္ျပန္လိုက္ခ်ိန္ “အာရဗ္မ်ား အလိုမရိွ၊ မြတ္စ္လင္မ္မ်ား အလိုမရိွ၊ ကိုယ့္ႏိုင္ငံ ကိုယ္ျပန္သြား” စတဲ့ မွတ္ခ်က္ေတြနဲ႔ သူ႔အီးေမးလ္ထဲ တဖြဲဖြဲ ၀င္ေရာက္လာၾကတယ္။ မည္သို႔ပင္ဆိုေစ သူ႔ရဲ႕ ၂၆ ႏွစ္တာသက္တမ္းရိွ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ၊ သဘာ၀၀န္းက်င္၊ ပညာေရး၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး ဆိုင္ရာ အျပင္းအထန္ေဆာင္ရြက္လႈပ္ရွားခ်က္မ်ားေၾကာင့္ အဲ့ဒီေနရာကို ထိုက္တန္စြာ ရရိွသြားခဲ့ပါတယ္။

    ၅။ ဆဒီးက္ ခန္း – Sadiq Khan


    ဒီႏွစ္ဦးပိုင္းမွာ ဆဒီးက္ ခန္းက လန္ဒန္ၿမိဳ႕ရဲ႕ ပထမဆံုးေသာ မြတ္စ္လင္မ္ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ ျဖစ္လာခဲ့တယ္။ သူဟာ စုေပါင္းအိမ္ရာတစ္ခုမွာ အေျခခံလူတန္းစားမိသားစုနဲ႔အတူ ႀကီးျပင္းလာခဲ့သူပါ။ သူ႔ဖခင္က ၂၅ ႏွစ္လံုးလံုး ဘတ္စ္ကားေမာင္းသမားအျဖစ္၊ မိခင္က အပ္ခ်ဳပ္သမအျဖစ္ ခက္ခက္ခဲခဲ ရုန္းကန္ခဲ့ရတဲ့အေၾကာင္းကို သူက မၾကာခဏ ျပန္ေျပာင္းေျပာဆိုတတ္ပါတယ္။ တကၠသိုလ္မွာ သူက ဥပေဒပညာကို သင္ယူခဲ့ၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အဓိကထားအေရးဆိုသူအျဖစ္ လုပ္ကိုင္ခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။

    ၁၉၉၄ ခုႏွစ္မွာ ေလဘာပါတီကို ၀င္ေရာက္ၿပီး London Borough of Wansworth ရဲ႕ အတိုင္ပင္ခံအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္တယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္မွာ ေရြးခ်ယ္ခံအမတ္တစ္ေယာက္ ျဖစ္လာတယ္။ ခန္းဟာ လန္ဒန္ၿမိဳ႕ေတာ္ရဲ႕ ပထမဆံုးေသာ လူနည္းစု၀င္ထဲက ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ျဖစ္သြားတယ္။ လန္ဒန္ရဲ႕ အမ်ားျပည္သူ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးစားရိတ္ကန္႔သတ္ေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားကိုလည္း ထိေတြ႕ေစႏိုင္ခဲ့တဲ့အျပင္ ၿမိဳ႕ေတာ္က မတူကြဲျပားလူ႔အဖြဲ႕အစည္းေတြ စုစည္းညီညြတ္ေရးအေပၚ ဦးတည္ေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့သူလည္းျဖစ္ပါတယ္။

    ၆။ မို(မုဟမၼဒ္) ဖာရဟ္ – Mo Farah

    ဆာ မုဟမၼဒ္ မုခ္သာရ္ ဂ်မား ဖာရဟ္ ဟာ ကမာၻ႕ဂုဏ္ျပဳတံဆိပ္ ၉ ဆုရွင္ျဖစ္ယံုသာမက ေခတ္သစ္ အိုလံပစ္ကစားသမိုင္းမွာ အေအာင္ျမင္ဆံုးေသာ ၿဗိတိသွ် ေျပးခုန္ပစ္အားကစားသမား ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၁၂ နဲ႔ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွာ မီတာ ၅၀၀၀ နဲ႔ မီတာ ၁၀၀၀၀ အတြက္ ေရႊတံဆိပ္ဆုကို ဆြတ္ခူးခဲ့တယ္။ ဖာရဟ္ရဲ႕အေကာင္းဆံုးအမွတ္တရကေတာ့ မီတာတစ္ေသာင္းၿပိဳင္ပြဲမွာ အႏိုင္ရရိွၿပီး ၂၇ မိနစ္နဲ႔ ၅ စကၠန္႔ စံခ်ိန္ကို ထိန္းထားႏိုင္ျခင္းပါပဲ။ ဖာရဟ္ဟာ ဘုရင္မႀကီးရဲ႕ ႏွစ္သစ္ဂုဏ္ျပဳစာရင္းထဲ ပါ၀င္ခဲ့ၿပီး အားကစားသူရဲေကာင္းဘြဲ႕တံဆိပ္ကို ခ်ီးျမွင့္ခံခဲ့ရပါတယ္။

    ၇။ ဟမ္ဒီ အူလူးကယာ – Hamdi Ulukaya

    ဟမ္ဒီ အူလူးကယာက စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္တစ္ဦးပါ။ အေမရိကန္ရဲ႕ နံပါတ္တစ္ ေရွးေဟာင္းဂရိစတိုင္ ဒိန္ခ်ဥ္ေရာင္းခ်မႈလုပ္ငန္း Chobani ကို တည္ေထာင္သူျဖစ္ပါတယ္။ နယူးေယာ့ခ္ေျမာက္ပိုင္း ႏို႔ထြက္ပစၥည္းလုပ္ငန္းနဲ႔ ေက်ာ္ၾကားတဲ့ေဒသက ေခတ္မမီွေတာ့တဲ့ ဒိန္ခ်ဥ္စက္ရံုတစ္ခုကို စြန္႔စြန္႔စားစား ၀ယ္ယူခဲ့တယ္။ သူဟာ ဒီလုပ္ငန္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အေတြ႕အႀကံဳမရိွေပမယ့္လည္း ျပည္နယ္မ်ားစြာမွာ စက္ရံုေတြတည္ၿပီး ဒိန္ခ်ဥ္နယ္ပယ္သစ္ႀကီးတစ္ခုကို ဖန္တီးႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ စတင္ထူေထာင္ၿပီး ငါးႏွစ္မေက်ာ္ခ်ိန္မွာပဲ ႏွစ္စဥ္ အေရာင္းတန္ဖိုး ေဒၚလာ ၁ ဘီလီယံထိ ေရာက္ရိွလာတယ္။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွာေတာ့ မိမိရဲ႕၀န္ထမ္းေတြကို ကုမၸဏီရဲ႕ရွယ္ယာ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ခြဲေပးမယ္လို႔ အူလူးကယာက ေၾကျငာခဲ့ပါတယ္။

    ၈။ မဟ္ဒီ ဟစန္ – Mehdi Hasan


    မဟ္ဒီ ဟစန္ က ၿဗိတိသွ် ႏိုင္ငံေရး ဂ်ာနယ္လစ္၊ အစီအစဥ္ေၾကျငာသူနဲ႔ စာေရးဆရာ အလုပ္လုပ္ကိုင္သူျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ကို အလ္ဂ်ဇီးရားရဲ႕ အဂၤလိပ္အစီအစဥ္ပိုင္းတင္ဆက္သူအျဖစ္ လူသိမ်ားၾကတယ္။ Huffington Post ရဲ႕ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံေရးအာေဘာ္ အယ္ဒီတာတစ္ဦးျဖစ္သလို Ed Miliband အတၳဳပၸတၳိကို တြဲဖက္ေရးသားသူလည္း ျဖစ္တယ္။ မိမိတို႔ရဲ႕ယံုၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ မြတ္စ္လင္မ္ေတြ ပစ္မွတ္ထားခံေနရတဲ့ ယခုႏွစ္ အေမရိကန္ေရြးေကာက္ပြဲကာလအတြင္း မဟ္ဒီက လူမ်ဳိးျခားေၾကာက္တလြဲအဆိုမ်ားအေပၚ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းမႈမွာ အေထာက္အကူျပဳေပးခဲ့တယ္။

    ၉။ ေဒ့ဗ္ ခ်က္ပလီ – Dave Chappelle

    ေဒ့ဗ္ ခ်က္ပလီဟာ အာဖရိကန္-အေမရိကန္ မြတ္စ္လင္မ္တစ္ဦးျဖစ္ပါတယ္။ ေဒၚနယ္ထရမ့္ ေရြးခ်ယ္ခံရၿပီးေနာက္ စေနေန႔ညတိုက္ရိုက္ရုပ္သံထုတ္လႊင့္မႈ ပထမဆံုးအစီအစဥ္ကို စီစဥ္သူျဖစ္ပါတယ္။ ထရမ့္ရဲ႕ေအာင္ပြဲနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အေရးပါတဲ့ မိန္႔ခြန္းတစ္ရပ္ကို ဒီလို ေျပာၾကားခဲ့တယ္ “ကၽြန္ေတာ္ သူ႔ကို အခြင့္အေရးတစ္ခု ေပးသြားပါမယ္။ ၿပီးေတာ့ သမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္ မဲေပးခြင့္မရခဲ့တဲ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကိုလည္း အခြင့္အေရးတစ္ရပ္ေပးဖို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ သူ႔ကို ေတာင္းဆိုသြားမွာျဖစ္ပါတယ္”။ ဒါ့အျပင္ “ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ အေမရိကန္ႏိုင္ငံက အင္တာနက္ရုပ္ေျပာင္တစ္ဦးကို သမၼတအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္လိုက္ပါတယ္” လို႔ ရြတ္ေနာက္ေနာက္ ဆုိခဲ့ပါေသးတယ္။ ထရမ့္ဟာ ေအာင္ပြဲခံႏိုင္လင့္ကစား အေမရိကန္ျပည္သူမ်ားက အယူသည္းမႈနဲ႔ လိင္အသားေပး၀ါဒအတြက္ သူ႔ကို လႊတ္မထားဘူးဆိုတာ သူက ထင္ရွားေအာင္ ျပဆိုသြားႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

    (လန္ဒန္ၿမိိဳ႕မွ ျပဳျပင္ေရးစာေပေရးသားသူ Diyora Shadijanova ေရးသားေသာ 9 Inspiring Muslim Men Who Ruled 2016 ကို မင္းထြဋ္ေခါင္ မွ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျပန္ဆိုသည္။)

     

  • အစၥလာမ့္ေရးရာ အသိပညာေပးမႈမွာ ဘာေတြလုိအပ္ေနေသးလဲ

    အစၥလာမ့္ေရးရာ အသိပညာေပးမႈမွာ ဘာေတြလုိအပ္ေနေသးလဲ

    ဇန္န၀ါရီ ၁၆၊ ၂၀၁၇
    M-Media

    – အစၥလာမ္သာသနာနဲ႔စပ္လ်ဥ္းၿပီး မျပည့္မစံုလြဲေခ်ာ္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ အလြန္မ်ားျပားေနပါတယ္။ အစၥလာမ္ဟာ အၾကမ္းဖက္သာသနာ၊ မြတ္စ္လင္မ္အမ်ဳိးသမီးေတြဟာ အဖိႏွိပ္ခံ ဆိုတဲ့ တယူသန္အစြဲေတြကို အေနာက္တိုင္းမီဒီယာမ်ားက မျပတ္တမ္း သြတ္သြင္းေလ့ရိွတယ္။ “American Sniper” လို လူႀကိဳက္မ်ား ရုပ္ရွင္ေတြကလည္း အီရတ္လိုေဒသမ်ဳိးကို သက္ဆိုင္ရာ ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ သမိုင္းေၾကာင္း လံုး၀မပါ၀င္ဘဲ စစ္မက္ဇံုဖုန္ထူေတာအျဖစ္ အသြင္ေဆာင္ေစခဲ့တယ္။ သူတို႔ကိုယ္တိုင္က အေၾကာက္တရား၊ ေသာကမ်ားနဲ႔အတူ ဗလီမီးရိႈ႕ျခင္း၊ ကာယကံေျမာက္ လူေတြအေပၚ တိုက္ခိုက္ျခင္း ဆိုတဲ့ တဖက္သတ္အစၥလာမ္ေၾကာက္လုပ္ရပ္မ်ားထဲ နစ္၀င္ေနတာ ထင္ရွားေနပါတယ္။

    အဆိုပါ စိုးရိမ္ေသာကမ်ဳိးရဲ႕ အဓိကအေၾကာင္းရင္းကေတာ့ အသိပညာဗဟုသုတ ကင္းမဲ့ျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၁၅ ခုနွစ္ ဒီဇင္ဘာလကျပဳလုပ္တဲ့ စစ္တမ္းတစ္ခုမွာ အေမရိကန္အမ်ားစု(၅၂ ရာခိုင္ႏႈန္း)က အစၥလာမ္အေၾကာင္း လံုး၀ မသိရိွၾကဘူး ဆိုၿပီး ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ၃၆ ရာခိုင္ႏႈန္းက ဒီသာသနာအေၾကာင္း ပိုမို သိရိွခ်င္ေနပါတယ္လို႔ ဆိုေနၾကတယ္။ စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းတာကေတာ့ အသက္ ၃၀ ေအာက္လူငယ္မ်ားအနက္ အစၥလာမ္သာသနာအေပၚ အေကာင္းျမင္သူ ၄၆ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ရိွေနတာပါပဲ။

    ဒီစာရင္းကိန္းညႊန္းေတြက ပညာေပးလိုသူမ်ားအဖို႔ အခြင့္အလမ္းေကာင္းတစ္ရပ္ကို လွစ္ဟျပေနပါတယ္။ ပညာေပးသြန္သင္သူမ်ားဟာ အထက္တန္းေက်ာင္းနဲ႔ ေကာလိပ္သမိုင္းသင္ရိုးမ်ားမွာပါ အစၥလာမ့္သြန္သင္ခ်က္မ်ားကို အဆင့္ျမင့္တင္ေပးဖို႔ ႀကိဳးစားေနၾကေၾကာင္း အစၥလာမ့္အႏုပညာရွင္နဲ႔ ဗိသုကာပညာရွင္ျဖစ္တဲ့ ကၽြန္ေတာ္ဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္ ၂၀ ေက်ာ္ကတည္းကပင္ သတိျပဳမိပါတယ္။

    ဒါေပမယ့္လည္း ျပႆနာကေတာ့ – အစၥလာမ့္ေရးရာသြန္သင္ခ်က္မ်ားကို သာသနာ့က်င့္သံုးမႈနဲ႔ ေဘာင္ခတ္ထားျခင္း ခံေနရတာပါပဲ။ အႏုပညာနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈအေပၚ ဒီအက်ဳိးသက္ေရာက္မႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အေမရိကမွာလည္း ရံဖန္ရံခါမွသာ ေဆြးေႏြးမိၾကတယ္။

    အစၥလာမ့္ေရးရာသြန္သင္ခ်က္မ်ားမွ လိုအပ္မႈမ်ား

    အထက္တန္းသမိုင္းစာအုပ္ေတြထဲမွာ အလယ္ေခတ္နဲ႔ ပညာေရးျပန္လည္ဆန္းသစ္မႈေခတ္ကာလအတြင္း ဥေရာပ၊ အာရွနဲ႔ အာဖရိကတို႔ရဲ႕ ဆက္ႏႊယ္ပတ္သက္မႈသမိုင္းေၾကာင္းတို႔ကို မဆိုစေလာက္ေလးသာ ေဖာ္ျပထားၾကတယ္။ ဒီေခတ္ရဲ႕ အႏုပညာ၊ စာေပနဲ႔ ဗိသုကာလက္ရာအေၾကာင္းဆိုရင္ ပိုလို႔ေတာင္ နည္းပါးတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

    ဥပမာအားျဖင့္ နယူးေယာ့ခ္ လူထုအထက္တန္းေက်ာင္းရဲ႕ ကမာၻ႕သမိုင္းဖတ္စာအုပ္ အခန္း ၁၀ ထဲမွာ “မြတ္စ္လင္မ္ေလာက” အေၾကာင္းကိုေတာ့ ေဖာ္ျပထားပါရဲ႕။ သို႔ေသာ္ ေအဒီ ၇ ရာစုကေန ၁၇ ရာစုထိ ႏွစ္တစ္ေထာင္ေက်ာ္ သမိုင္းရွည္ႀကီးထဲက “အာရဗ္စစ္တပ္ေတြနဲ႔ အေစာပိုင္းေခတ္သစ္မြတ္စ္လင္မ္အင္ပါယာေတြ” အေၾကာင္းကိုသာ ေဇာင္းေပးၿပီး အက်ဥ္းသေဘာ ေဖာ္ျပလိုက္ၾကတယ္။

    ဖာသြိမိုက္ေခတ္၏အႏုပညာကို ေမြးစားပံုေဖာ္ထားသည့္ Palatine ဓမၼာရံု

    အဲ့ဒီလို အက်ဥ္းရံုးေလးသာ ကြက္ကြက္ေလးေဖာ္ျပလိုက္တဲ့အတြက္ ဒီကာလအတြင္း ယဥ္ေက်းမႈဖလွယ္ကူးလူးျခင္းေတြအေၾကာင္း လစ္ဟာေပ်ာက္ဆံုးသြားရတယ္။ ဥပမာ အလယ္ေခတ္ စပိန္မွာဆိုရင္ Troubadour စာဆိုေက်ာ္မ်ားဟာ အရဗီဘာသာစကားကေန စပ္ဆိုနည္းေတြကို ေမြးစားအသံုးျပဳခဲ့ၾကတယ္။ စပိန္ႏိုင္ငံေတာင္ပိုင္းမွာက ၁၅ ရာစုေရာက္တဲ့အထိ အာရဗီဟာ တရား၀င္ရံုးသံုးဘာသာစကား ျဖစ္ခဲ့တယ္။ အလားတူစြာပဲ စစၥလီက ၁၂ ရာစု Palatine ဓမၼာရံုဟာလည္း ၁၀ နဲ႔ ၁၂ ရာစုအၾကား အီဂ်စ္မင္းဆက္ ဖာသြိမိုက္တို႔ရဲ႕ နန္းေဆာင္ပံုဟန္မ်ားအတိုင္း ေရႊခ်ေဆးျခယ္ထားခဲ့တာပါ။

    လူေတြရဲ႕ ေရႊ႕ေျပာင္းသြားလာမႈ၊ အေတြးအျမင္မ်ားေပၚ အေျခတည္တဲ့ အဆုိပါ ဖလွယ္ကူးလူးမႈေတြကေတာ့ ျဖစ္ရိုးျဖစ္စဥ္ပါပဲ။

    အစၥလာမ့္ယဥ္ေက်းမႈသမိုင္းကို နက္နက္ရိႈင္းရိႈင္း နားမလည္ဘဲ အစၥလာမ့္သမိုင္းကို ေျပာျပဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးလို႔ အဓိက ဆိုခ်င္တာပါ။

    ၁၉ ရာစုႏွစ္က်မွ တီထြင္အသံုးျပဳလိုက္တဲ့ “အေရွ႕အလယ္ပိုင္း” ဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းမွာ အစၥလာမ္နဲ႔နီးစပ္ေနတဲ့ ေဒသတြင္းက လူမႈေရးနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈဆိုင္ရာ ေပါင္းစပ္ျဖစ္တည္မႈေတြ သုိ႔မဟုတ္ ဘာသာတရားေတြ မပါ၀င္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဒီအသံုးအႏႈန္းကို ဒီအတိုင္းပဲ ဒီေန႔ထက္ထိ ဆက္လက္အသံုးျပဳေနၾကပါတယ္။

    အႏုပညာနဲ႔ အေရးပါအခရာက်တဲ့ အခ်ိတ္အဆက္မ်ား

    ဒါဆိုရင္ ပညာေပးလမ္းညႊန္သူမ်ားအေနနဲ႔ ဒီအေပၚ ဘယ္လိုအသိအျမင္ ျမွ့င္တင္အပ္ပါသလဲ ?
    ကၽြန္ေတာ့္အျမင္ရႈေထာင့္အရ တကယ္လို႔မ်ား အေထာက္အထားေတြကို ဘာသာေရးတစ္မ်ဳိးတည္းနဲ႔ ဖြင့္ဆိုျခင္း မျပဳဘူးဆိုရင္ေတာ့ ျမင္ကြင္းတစ္ခုလံုးကို ေဆးျခယ္ေပးႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ ဆိုလိုတာက ပညာေပးလမ္းညႊန္သူမ်ားဟာ စာဆိုနဲ႔ အႏုပညာရွင္မ်ား၊ ဂီတပညာရွင္နဲ႔ ဗိသုကာမ်ားအားျဖင့္ ျဖတ္သန္းယွက္ႏႊယ္ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ယဥ္ေက်းမႈကူးလူးဖလွယ္ခ်က္မ်ားအေပၚမွာလည္း အာရံုစိုက္အေလးထားႏိုင္ရပါမယ္။ အထက္တန္းေက်ာင္းေရာ တကၠသိုလ္မွာပါ စိတ္ကူး၊ ဂီတ၊ စာေပ အစရိွေသာ အႏုပညာက အစၥလာမ္နဲ႔ အျခားကမာၻ႕သမိုင္းမ်ားအၾကားက အေရးပါအခရာက်တဲ့ အခ်ိတ္အဆက္တို႔ကို ရွင္းလင္းပံုေဖာ္ေပးႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

    ဥပမာေပးရရင္ ပညာတန္ေဆာင္ေခတ္အေၾကာင္းသင္ၾကားတဲ့ သင္တန္းက ၁၅ ရာစုႏွစ္ အီတလီ ပန္းခ်ီဆရာ Gentile Bellini ဟာ အစၥတန္ဘူလ္ျပည့္ရွင္ Mehmet II ရဲ႕ ညီလာခံသဘင္မွာ ဘယ္ေလာက္ေက်ာ္ၾကားသြားေၾကာင္း ရွင္းျပေပးႏိုင္ပါမယ္။ Mehmet II က ေတာ္၀င္နန္းပံုတူပန္းခ်ီကားတစ္ခ်ပ္ ပံုေဖာ္ဖို႔ တာ၀န္ေပးခဲ့တယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒါကို ဥေရာပတစ္ခြင္က ဘုရင္မင္းေတြဆီ ပို႔ေဆာင္ခဲ့တယ္။ သူ႔ရဲ႕အႏုပညာလက္ရာဟာ ေဒလီ၊ အစၥတန္ဘူလ္၊ ဗင္းနစၥ၊ အမ္စတာဒမ္ စတဲ့ အေစာပိုင္းေခတ္မီၿမိဳ႕ျပႀကီးေတြအၾကား ျဖစ္တည္ေနတဲ့ အႏုပညာကူးလူးဖလွယ္မႈဆိုင္ရာ အံ့မခန္း စံနမူနာတစ္ခု ျဖစ္သြားေစခဲ့တယ္။

    ဒီလိုသင္တန္းမ်ဳိးက သင္တန္းတက္သူမ်ားကို ဒတ္ခ်္ပန္းခ်ီဆရာ Rembrandt ရဲ႕ မဂိုလက္ရာ အေသးစားပန္းခ်ီကားခ်ပ္ေတြ စုေဆာင္းတဲ့အေၾကာင္း သိေစဖို႔လည္း အေထာက္အကူျပဳေစႏိုင္ပါတယ္။ ၁၆ ရာစုမွ ၁၈ ရာစုႏွစ္မ်ားအတြင္း အီရန္မင္းဆက္ ဆာဖာ၀ီ အင္ပါယာက ပိုးထည္မ်ားဟာ အလြန္ေက်ာ္ၾကားလူႀကိဳက္မ်ားလွတဲ့အတြက္ ပိုလန္ဘုရင္မ်ားက သူတို႔ရဲ႕၀တ္ရံုေတြကို အစၥဖာဟန္မွာ ယက္လုပ္ေစခဲ့ၾကတယ္။

    ဒီအႏုပညာဖလွယ္မႈဟာ ဥေရာပရဲ႕ ပညာစံုဆန္းသစ္ျခင္းေခတ္ကာလအထိ ေရြ႕လ်ားေနခဲ့တယ္။ အ့ဲဒီေခတ္က ႏိုင္ငံေရးဗဟိုျပဳအေတြးအျမင္ေတြ၊ ဒႆန၊ သိပၸံ၊ ဆက္သြယ္ေရးေတြဖက္ တမဟုတ္ခ်င္း ဦးစိုက္ထိုး၀င္လာၾကတဲ့ ကာလတစ္ရပ္ျဖစ္တယ္။ Montesquieu လို ကေလာင္ရွင္မ်ားက မိမိတို႔ရဲ႕ သာသနာ့ေရးရာထံုးတမ္းမ်ားနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး နည္းလမ္းတက်ေ၀ဖန္သံုးသပ္ဖို႔ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းဖက္ ဦးလွည့္ခဲ့ၾကတဲ့အေၾကာင္းလည္း ဒီလိုသင္တန္းမ်ဳိးက ခင္းက်င္းျပဆိုေပးသြားပါလိမ့္မယ္။

    အလားတူစြာ ကဗ်ာလကၤာအတန္းကလည္း ဂ်ာမန္စာေရးဆရာ Wolfgang von Goethe ရဲ႕ ေရးသားခ်က္မ်ားနဲ႔ အစၥလာမ္အၾကားက အခ်ိတ္အဆက္ေတြကို ျပသေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သာဓကအားျဖင့္ “West-Eastern Diwaan” ဆိုတဲ့ သူရဲ႕ ကဗ်ာလကၤာစုစည္းခ်က္တစ္ခုပါပဲ။

    ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားအမ်ားစုအဖို႔ အစၥလာမ္အေပၚ မိမိတို႔ရဲ႕တင္ႀကိဳမွန္းဆခ်က္ေတြ လႊမ္းမိုးေနတာေတာင္မွ ဒီအခ်ိတ္အဆက္မ်ားကို သိျမင္သြားေစႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ ဥပမာ အလယ္ေခတ္ဗိသုကာလက္ရာအေၾကာင္း အတန္းထဲ ကၽြန္ေတာ္ သင္ၾကားခ်ိန္မွာ ကမာၻေရွးအက်ဆံုးနဲ႔ လက္ရိွထိ လည္ပတ္ေနတဲ့ တကၠသိုလ္ႀကီးႏွစ္ခုဟာ ေျမာက္အာဖရိကတိုက္၊ ေမာ္ရိုကိုမွာရိွတဲ့ Fez နဲ႔ ကိုင္ရို ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း သိလိုက္ရတဲ့အခါ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြက အံအားတႀကီးျဖစ္သြားခဲ့ၾကတယ္။

    စင္စစ္မွာေတာ့ သမိုင္းအခ်က္အလက္ထဲက ေခတ္ၿပိဳင္ႏိုင္ငံေရးကို တစ္ကန္႔စီ ခြဲထုတ္ျပဖို႔၊ ႏွစ္ ၂၀၀၀ နီးပါး သက္တမ္းရိွ ဘာသာတရားတစ္ခုရဲ႕ မတူကြဲျပားမႈနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈကို ျပည့္ျပည့္စံုစံု သင္ၾကားဖို႔ မလြယ္ကူလွပါဘူး။

    နယူးေယာ့ခ္ၿမိဳ႕က Metropolitan အႏုပညာျပတိုက္မွာ “Jerusalem 1000-1400: Every People Under Heaven” လို႔ ေခါင္းစဥ္တပ္ထားတဲ့ ျပပြဲတစ္ရပ္ကို ပညာေပးလမ္းညႊန္သူမ်ားက ေလ့လာေကာင္းေလ့လာမိၾကပါလိမ့္မယ္။ အဲ့ဒီျပပြဲဟာ ခရစ္ယာန္၊ ဂ်ဴး၊ အစၥလာမ္ ဆိုတဲ့ (တမန္ေတာ္) ေအဘရာဟင္နဲ႔ ဆက္ႏႊယ္ေနတဲ့ ဘာသာတရားမ်ားက တစ္ခုနဲ႔တစ္ခု လြတ္လပ္စြာကူးလူးဆက္စပ္ေနပံုကို အႏုပညာ၊ ဂီတ၊ စာေပရဲ႕ ေဘာင္အတြင္းကေန ေဖာ္က်ဴးထားပါတယ္။ ေဂ်ရုဆလင္ၿမိဳ႕ေတာ္ဟာ မတူကြဲျပားတဲ့ တစ္ရာ့တစ္ပါးေသာလူမ်ဳိးမ်ား အေျခစိုက္ရာေဒသျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဒီၿမိဳ႕ရဲ႕ ဘာသာေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္အတြင္းထဲမွာ အႏုပညာမ်ားက အဓိကအခန္းက႑မွာ ပါ၀င္ေနေၾကာင္း ျမင္ေတြ႕ၾကရမွာပါ။

    အေမရိကမွ မြတ္စ္လင္မ္မ်ား

    ဒီအခ်ိတ္အဆက္မ်ားဟာ အတိတ္ကာလတစ္ခုထဲတင္မက လက္ရိွေခတ္မ်ားအထိ ျဖစ္တည္ေနဆဲပါ။ အေမရိကကို ၾကည့္ၾကပါစို႔။ အစၥလာမ္ဟာ ရာစုႏွစ္မ်ားစြာ ရိွေနၿပီး ယဥ္ေက်းမႈသေႏၶရဲ႕အစိပ္အပိုင္းတစ္ရပ္အထိ ျဖစ္ေနပါၿပီ။

    မစၥစၥပီျမစ္၀ွမ္းကေန ရွီကာဂိုမုိးကုပ္စက္၀ိုင္းအနားသတ္မ်ဥ္းအထိ မြတ္စ္လင္မ္ေတြက ေကာင္းက်ဳိးေဆာင္ေပးဆပ္ခဲ့ၾကတယ္။ ဒီေပးဆပ္မႈေတြက မထင္မရွား ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္ေနပါလိမ့္မယ္။ ဥပမာ – ေတာင္ပိုင္းေဒသက အေနာက္အာဖရိကန္ကၽြန္ေတြဟာ ဘလူးစ္ေတးဂီတကို အဓိက မိတ္ဆက္ေပးခဲ့သူေတြျဖစ္တယ္။ သူ႔ရဲ႕ ရႈပ္ေထြးနက္နဲတဲ့ အသံထုတ္သီဆိုပံုနဲ႔ စည္းခ်က္ဂီတမ်ားဟာ အစၥလာမ့္ခ၀ပ္မႈထံုးတမ္းစဥ္လာမ်ားနဲ႔ ေပါင္းစပ္ထားပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း ဒီအရာေတြထဲက ေက်ာခိုင္းခံရတာ မနည္းလွေပဘူး။

    ဗိသုကာပညာလည္း ဒီအတိုင္းပဲ ျဖစ္ရပါတယ္။ ေခတ္သစ္အေမရိကန္ဗိသုကာပညာမ်ားအနက္ စံျပလက္ရာတစ္ခုဟာ ရွီကာဂိုၿမိဳ႕က Sears တာ၀ါႀကီးျဖစ္ပါတယ္။ ဒီတာ၀ါကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏြယ္ အေမရိကန္လူမ်ဳိး အင္ဂ်င္နီယာ ဖဇ္လုရ္ ရဟ္မာန္းခန္းက ပံုစံထုတ္ခဲ့တာပါ။

    အႏုပညာနဲ႔ ဗိသုကာပညာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး မြတ္စလင္မ္တို႔ရဲ႕ အားထုတ္ေပးဆပ္မႈမ်ားက အေမရိကရဲ႕ မတူကြဲျပားမႈကို ထင္ဟပ္ေစယံုမွ်သာမက ဒီတိုင္းျပည္ထဲက အစၥလာမ္ရဲ႕မတူကြဲျပားမႈကိုပါ ေပၚလြင္ေနေစပါတယ္။ အေမရိကမွာရိွတဲ့ မြတ္စ္လင္မ္မ်ားထံမွာ လူမ်ဳိး၊ ဘာသာစကားနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈေတြ စံုလင္ၾကြယ္၀လွပါတယ္။ ဒီအသိအျမင္က အေမရိကန္မြတ္စ္လင္မ္လူငယ္မ်ားအဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ ရံဖန္ရံခါ ျပင္ပလူအျဖစ္ မိမိဖာသာ ခံစားမိေစတဲ့ တိုင္းျပည္ထဲမွာ သူတို႔တစ္ေတြက ကိုယ္ပိုင္ရပ္တည္မႈအတြက္ ရုန္းကန္ေနၾကရတယ္။

    အထူးသျဖင့္ အႏုပညာနဲ႔ ၀ိဇၹာပညာရပ္ဆိုင္ရာ ပညာေပးလမ္းညႊန္သူမ်ားအဖို႔ အေရးႀကီးအခန္းက႑တစ္ရပ္အေနနဲ႔ ဒီဘာသာေရးအသိအျမင္ထဲ ကၽြမ္းက်င္စြာ ကိုင္တြယ္ထိန္းေက်ာင္းေပးရပါမယ္။ ဒါဆိုရင္ျဖင့္ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားမ်ားဟာ မတူကြဲျပားမႈထဲရိွတဲ့ ညီညြတ္စုစည္းမႈအေပၚ သိျမင္နားလည္သြားေစမွာျဖစ္ပါတယ္။ ၁၃ ရာစုႏွစ္က ဂႏၳ၀င္ မြတ္စ္လင္မ္စာဆိုႀကီး ရူမီရဲ႕ အေက်ာ္ၾကားဆံုး ကဗ်ာတစ္ပုဒ္နဲ႔ အဆံုးသတ္လိုက္ပါရေစ။

    “ဘာသာတရားအားလံုးက သီခ်င္းတစ္ပုဒ္တည္းကိုသာ သီက်ဴးေနၾကတာပါ။ ကြာျခားမႈမ်ားကေတာ့ ျမင္ေယာင္မွန္းဆမႈနဲ႔ အတၱတရားေလးပါပဲ”

    မူရင္း – What’s missing in the teaching of Islam ; The Conversation
    ျပန္ဆိုသူ – ၾသရသ ေရခ်မ္း

  • သက္၀င္ယံုၾကည္သူဦးေရ တစစတိုးပြားလာေနသည့္ က်ဴးဘားႏိုင္ငံမွ အစၥလာမ္သာသနာ

    သက္၀င္ယံုၾကည္သူဦးေရ တစစတိုးပြားလာေနသည့္ က်ဴးဘားႏိုင္ငံမွ အစၥလာမ္သာသနာ

    ဇန္န၀ါရီ ၇၊ ၂၀၁၇
    M-Media

    – ၁၉၉၈ ခုႏွစ္တြင္ ကြန္ျမဴနစ္ႏိုင္ငံတစ္ခုျဖစ္ေသာ က်ဴးဘားသို႔ ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီးတစ္ဦး ပထမဦးဆံုး ေျခခ်ခဲ့သည္။ အဆိုပါ ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီး ဒုတိယေျမာက္ ဂၽြန္ေပါလ္၏ ေရာက္ရိွမႈသည္ ဗာတီကန္ႏွင့္ က်ဴးဘားသမၼတ ဖီဒဲလ္ ကက္စ္ထရိုတို႔အၾကား နားလည္မႈရရိွျခင္း၏ရလဒ္ျဖစ္သည္။

    ဖီဒဲလ္ ကက္စ္ထရို အာဏာရရိွစဥ္ ၁၉၅၉ ခုႏွစ္မွစ၍ ဘာသာေရးကို တားျမစ္ခဲ့သည္။ က်ဴးဘား၏ လူမ်ားစု ကက္သလစ္ဘာသာ၀င္မ်ားက ရိုမန္ကက္သလစ္ေခါင္းေဆာင္ႀကီးအား စိတ္လႈပ္ရွားစြာျဖင့္ ႀကိဳဆိုၾကသည္။ ကက္စ္ထရိုအပါအ၀င္ ေသာင္းႏွင့္ခ်ီေသာ လူထုတို႔က ဟာဗားနား၌ ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီး ဦးေဆာင္ေသာ လူထုအစည္းအရံုးသုိ႔ တက္ေရာက္သည္။ ထိုအေတာအတြင္း အျခား က်ဴးဘားႏိုင္ငံသား အနည္းစုတို႔သည္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္မွ ဘာသာေရးလိုက္ေလ်ာမႈအက်ဳိးကို မိမိတို႔၏ ကိုယ္ပိုင္ဆံုးျဖတ္ခ်က္ျဖင့္ ခံစားရယူခဲ့ၾကသည္။ ဤသည္ပင္ က်ဴးဘားႏိုင္ငံက အစၥလာမ္သာသနာအား တိုးျမင့္လက္ခံလာျခင္း ျဖစ္ေပမည္။

    အစၥလာမ္သာသနာသည္ က်ဴးဘား၌ အသံတိတ္စြာ ႀကီးထြားလာရာ မြတ္စ္လင္မ္ဦးေရ ၉၀၀၀ အထိ မ်ားျပားလာၿပီ ျဖစ္သည္။ သူတို႔သည္ က်ဴးဘားလူဦးေရ ၁၁.၃ သန္း၌ အလြန္ေသးငယ္လွသည့္ အစိပ္အပိုင္းတစ္ရပ္သာျဖစ္ေသာ္လည္း ၁၉၉၀ ခုႏွစ္မ်ားအေစာပိုင္းကာလ တစ္ဒါဇင္ခန္႔မွ်သာရိွေသာ အေျခအေနႏွင့္ႏိႈင္းစာလွ်င္ ထင္ရွားလွသည့္ တိုးတက္လာမႈဟု ဆိုရေပမည္။

    “ကြန္ျမဴနစ္ပါတီက ဘာသာေပါင္းစံုအတြက္ လမ္းဖြင့္ေပးလိုက္ၿပီျဖစ္တဲ့အတြက္ အစၥလာမ္သာသနာလည္း အထိုက္အေလ်ာက္ ႀကီးထြားလာမွာပါပဲ” ဟု အတၱလန္တာရိွ အီမိုရီတကၠသိုလ္မွ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံ႒ာန တြဲဖက္ပါေမာကၡ မိုက္ကယ္လီယိုအို၀င္စ္က ေျပာၾကားသည္။

    က်ဴးဘားတြင္ အစၥလာမ့္အေမြခံမႈ မရိွခဲ့ေသာေၾကာင့္ ဤကၽြန္းႏိုင္ငံ၏ မြတ္စ္လင္မ္အမ်ားအျပားမွာ ကူးေျပာင္းသက္၀င္လာၾကသူမ်ားသာျဖစ္၏။ သူတို႔သည္ မြတ္စ္လင္မ္လူမ်ားစုႏိုင္ငံမ်ားမွ လာေရာက္ၾကေသာ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားမ်ား၊ သံတမန္မ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆံုေျပာဆိုၿပီးေနာက္ ယင္းသို႔ ကူးေျပာင္းသက္၀င္လာၾကျခင္းျဖစ္သည္ဟု စပိန္ႏိုင္ငံ ဘာစီလိုနာအေျခစိုက္ ဓာတ္ပံုသတင္းေထာက္ Joan Alvado က ဆိုသည္။ အလ္ဗာဒုိသည္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွစၿပီး ၿမိဳ႕ေတာ္ဟာဗားနားႏွင့္ ႏိုင္ငံတစ္၀ွမ္းရိွ က်ဴးဘားမြတ္စ္လင္မ္တို႔၏ လူမႈဘ၀ကို ဓာတ္ပံုမွတ္တမ္းတင္သည္။ သူသည္ ၿပီးခဲ့သည့္ ေအာက္တိုဘာလဆန္းမွ ႏို၀င္ဘာလဆန္းအတြင္း က်ဴးဘားသုိ႔ တစ္ေက်ာ့ျပန္ေရာက္လာၿပီး သူ၏ အဆိုပါယဥ္ေက်းမႈငယ္ေလးအေပၚ ျပန္လည္ဆန္းစစ္ၾကည့္သည္တြင္ သူ၏ မွတ္တမ္းတင္လုပ္ေဆာင္ခ်က္လက္ရာမ်ားကို ဤသို႔ေတြ႕ရပါမည္။

    cuba
    က်ဴးဘားႏိုင္ငံတြင္ ပထမဆံုးေမြးဖြားေသာ မြတ္စ္လင္မ္မိန္းကေလး ယာရီမာအား ဖခင္ျဖစ္သူ အလီ (၃၃ ႏွစ္)မွ အစၥလာမ့္၀တ္ျပဳဆုေတာင္းျခင္းကို သင္ၾကားေပးေနပံု။ အလီႏွင့္ဇနီးသည္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ အစၥလာမ္သို႔ ကူးေျပာင္းသက္၀င္ခဲ့သူမ်ားျဖစ္သည္။

    အလ္ဗာဒိုမွ ဦးတည္စူးစမ္းသူမ်ားအနက္ အပါအ၀င္ျဖစ္ေသာ အြတ္စမာန္း ရီယက္စ္သည္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဇြန္လတြင္ အစၥလာမ္သို႔ ကူးေျပာင္းသက္၀င္သည္။ ဤသာသနာက သူအား လြတ္လပ္ျခင္းကို ပိုမိုခံစားရေစေၾကာင္း သူက ဆိုသည္။ ရီယက္စ္သည္ Camaguey ၿမိဳ႕လယ္အနီးတြင္ ေနထိုင္လ်က္ရိွသည္။ ထိုေနရာ၌ ေဒသခံမြတ္စ္လင္မ္မ်ားသည္ ၂၀၀၀ ခုႏွစ္မ်ားက သီးသန္႔ေနအိမ္တစ္လံုးအတြင္း ခပ္ႏုပ္ႏုပ္ ၀တ္ျပဳေဆာင္တစ္ခုအား တည္ေထာင္ထားၾကသည္။

    Pew Research Center ၏ အစီရင္ခံစာအရ အစၥလာမ္သည္ ကမာၻ႕အလ်င္ျမန္ဆံုးႀကီးထြားလာသည့္ သာသနာတစ္ခုျဖစ္ေနၿပီး ၂၀၅၀ ခုႏွစ္တြင္ ကမာၻ႕မြတ္စ္လင္မ္လူဦးေရမွာ ၇၃ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေရာက္ရိွမည္ဟု ခန္႔မွန္းထားသည္။ သို႔ပင္သို႔ျငား ထိုအဆိုသည္ က်ဴးဘားႏိုင္ငံသားတို႔၏အျမင္ႏွင့္ ကိုက္ညီျခင္းမရိွပါ။ “ဟာဗားနားၿမိဳ႕သားေတြအေနနဲ႔ ကၽြန္ေတာ့္ က်ဴးဘားမိတ္ေဆြမ်ားပင္လွ်င္ ဒီမွာ မြတ္စ္လင္မ္ေတြ ရိွေနေၾကာင္း မသိရိွၾကပါဘူး” ဟု အလ္ဗာဒိုက ေျပာျပသည္။

    cuba-2
    ဟာဗားနားၿမိဳ႕ေတာ္ရိွ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္သစ္၌ ၀တ္ျပဳရန္စုရံုးေနၾကေသာ မြတ္စ္လင္မ္မ်ား။ ထိုဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္အား က်ဴးဘားအစိုးရ၏ခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်အစိုးရမွ လာေရာက္တည္ေဆာက္ေပးခဲ့ၿပီး ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဇြန္လတြင္ ဖြင့္လွစ္ခဲ့သည္။

    ၁၉၉၀ ခုႏွစ္မ်ားအေစာပိုင္းကာလက က်ဴးဘားရိွ လက္တစ္ဆုပ္စာေသာ မြတ္စ္လင္မ္ၿမိဳ႕သားတို႔သည္လည္း အုပ္ခ်ဳပ္သူတို႔၏ ဘာသာေရးႏွိပ္ကြပ္မႈကို အထိုက္အေလ်ာက္ ေတြ႕ႀကံဳခဲ့ရသည္။ သူတို႔သည္ စုေ၀းက်င့္သံုးမႈ မျပဳဘဲ အမ်ားအားျဖင့္ မိမိဖာသာ ၀တ္ျပဳေလ့ရိွၾကသည္။ သူတို႔အား သာသနာ့ေရးရာ သင္ၾကားေပးႏိုင္သူ မရိွသေလာက္ နည္းပါးခဲ့သည္။ ယခုေသာ္ကား ၎တို႔ထံ၌ ေခါင္းေဆာင္၊ သင္ၾကားေပးသူဆရာမ်ား ရိွေနေလၿပီ။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဇြန္လက ဟာဗားနားၿမိဳ႕တြင္ အေတာ္အတန္ႀကီးမားေသာ ၀တ္ျပဳေဆာင္ႀကီးကိုလည္း ဖြင့္လွစ္ႏိုင္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။ ယင္းဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္မွ မြတ္စ္လင္မ္အမ်ဳိးသားအမ်ဳိးသမီးတို႔အား မြတ္စ္လင္မ္ရုိးရာ၀တ္စံုကို ျဖန္႔ေ၀ေပးေနၿပီး ရမႆြာန္ဥပုသ္လတြင္လည္း လာရာက္စုရံုး၀တ္ျပဳၾကသူတို႔အား သိုးသားမ်ား ဒါနျပဳေပးသည္။

     

    က်ဴးဘားႏိုင္ငံသားမ်ားအဖို႔ အစၥလာမ္ကို လက္ခံျခင္းသည္ အစဥ္အလာမွ ခြဲထြက္လာရျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုသူတို႔သည္ ၀က္သားစားျခင္း၊ အရက္ေသစာေသာက္သံုးျခင္းျဖင့္ ႀကီးျပင္းလာၾကသည္။ လမ္းေၾကာင္းျပညႊန္ၾကားသည့္ ကၽြမ္းက်င္သူ (၀ါ) အိမာမ္မ်ား မရိွခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ေျပာင္းလဲသက္၀င္လာသူမ်ားသည္ အစဥ္အလာေဟာင္းမ်ားကို ယတိျပတ္စြန္႔လႊတ္ရန္ မလြယ္ကူေသးဘဲ အစၥလာမ့္ဘ၀တည္ေဆာက္မႈလမ္းစဥ္ေအာက္သို႔ ျဖည္းျဖည္းခ်င္းသာ အသြင္ေျပာင္းယူလ်က္ ရိွၾကေပသည္။ ကက္သလစ္ဘာသာ၀င္အျဖစ္ ေမြးဖြားလာၿပီး လြန္ခဲ့ေသာငါးႏွစ္မွ မြတ္စ္လင္မ္ျဖစ္လာေသာ က်ဴးဘားအမ်ဳိးသမီးမွ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်အလံႏွင့္ကပ္လ်က္ ခရစၥမတ္သစ္ပင္အား ဆင္ယင္ထားမႈကို အလ္ဗားဒိုး၏ဓာတ္ပံုတစ္ခု၌ ေတြ႕ရသည္။ “သူမကေတာ့ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း ခရစၥမတ္သစ္ပင္ကို စိုက္ထူေနတုန္းပါပဲ။ က်ဴးဘားက မြတ္စ္လင္မ္အသိုင္းအ၀ိုင္းက တကယ့္ကို သက္တမ္းအားျဖင့္ ႏုနယ္ေသးပါတယ္” ဟု အလ္ဗားဒိုးက ရွင္းျပသည္။

    cuba-3
    ဟာဗားနားၿမိဳ႕၊ Habana Vieja ရပ္ကြက္ရိွ Capitolio အေဆာက္အဦေအာက္မွ ေနအိမ္သို႔ လမ္းေလွ်ာက္ျပန္လာေသာ မုဟမၼဒ္အလီ။ အလီသည္ အစၥလာမ္ကို သိသူမရိွသေလာက္ကာလ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ ၂၀ကတည္းကပင္ မြတ္စလင္မ္ျဖစ္ခဲ့သည္။

    ႏို၀င္ဘာအတြင္း ကက္စ္ထရို ကြယ္လြန္သြားမႈက က်ဴးဘား၏ဘာသာေရးဆိုင္ရာ ျပန္လည္အားေကာင္းလာမႈအေပၚ ထိခိုက္မႈရိွမရိွ မသိႏိုင္ေသးေခ်။ ကက္စ္ထရိုကလည္း က်ဴးဘားႏိုင္ငံေရးတြင္ ယွဥ္ဖက္မရိွ ထိန္းခ်ဳပ္ထားႏိုင္လင့္ကစား သူ၏အရိုက္အရာကို ညီျဖစ္သူ ရာအူးထံ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ကပင္ လႊဲအပ္ထားၿပီးျဖစ္သည္။ က်ဴးဘားအစိုးရအမာခံအုပ္စု၀င္ေတြအဖို႔ သူတို႔၏ အႀကီးမားဆံုးအာေဘာ္တစ္ခုကို လက္လႊတ္ဆံုးရံႈးသြားၿပီျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဘာသာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ သို႔မဟုတ္ က်င့္သံုးခြင့္ ဆက္လက္တည္တံ့ျခင္းကိစၥမွာ ေမးခြန္းတစ္ခုျဖစ္ေနသည္ဟု ၀ါရွင္တန္အေျခစိုက္ က်ဴးဘားေရးရာေလ့လာေရးပညာရွင္အဖြဲ႕ အမႈေဆာင္ဒါရိုက္တာ Andrew Otazo က ေျပာသည္။ က်ဴးဘားႏိုင္ငံသားတို႔ကလည္း ကက္စ္ထရို၏ကြယ္လြန္ျခင္းက ျပန္လည္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲျခင္းဖက္သို႔ ဦးတည္မည္ေလာ၊ အဆိုပါအမာခံအုပ္စု၏ရပ္တည္ခ်က္အရ ဘာသာေရးအား ျဖိဳလွဲမည္ေလာ ဟူသည္ကို စိုးရိမ္တႀကီး ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကေပသည္။

    cuba-4
    Baracoa ခရိုင္ရိွ သီးျခားရြာငယ္ေလးတစ္ခု၏အိမ္ေရွ႕၌ ၀တ္ျပဳေနၾကေသာ မြတ္စ္လင္မ္အုပ္စုတစ္စု။ ထိုမိသားစု၏အိမ္မွာ Matthew မုန္တိုင္းဒဏ္သင့္ခံရၿပီးေနာက္ ေဒသတြင္း အျခားမြတ္စ္လင္မ္တို႔မွ လာေရာက္ကာ စီးပြားေရးအကူအညီမ်ား ေပးခဲ့ၾကသည္

     

    cuba-5
    အစၥလာမ္သုိ႔ကူးေျပာင္းလာေသာ က်ဴးဘားမိန္းကေလး Rosalba Lamanier ကို သူမ၏ခင္ပြန္း၊ မိတ္ေဆြမ်ားႏွင့္အတူ ဟာဗားနားၿမိဳ႕ Lawton ရပ္ကြက္၌ ေတြ႕ရစဥ္။ သစ္လြင္မြတ္စ္လင္မ္အခ်ဳိ႕အတြက္ အစၥလာမ့္နည္းက် ၀တ္စားဆင္ယင္မႈက အဆင္မေျပေသးေသာ္လည္း Lamanier ကမူ ဆံပင္ႏွင့္ရင္ညြန္႔ ဖံုးကာျခင္းကို ႏွစ္သက္ၿပီး က်ဴးဘားဓေလ့၊ ပံုဟန္ႏွင့္လည္း အံ၀င္ေအာင္ ႀကိဳးစားလ်က္ရိွသည္

     

    cuba-6
    သမီးျဖစ္သူႏွင့္ ေနအိမ္တြင္ အနားယူေနေသာ Rolando Tamayo (၃၀ ႏွစ္)။ သူသည္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္က အစၥလာမ္သို႔ ေျပာင္းလဲသက္၀င္ခဲ့ၿပီး ယခုအခါ Sancti Spiritus ခရိုင္၏ အီမာမ္တစ္ဦးျဖစ္သည္ 

     

    cuba-7
    ခရစၥမတ္သစ္ပင္ႏွင့္ အစၥလာမ့္အလံကို တြဲလ်က္ေတြ႕ရေသာ ေနအိမ္။ က်ဴးဘားမြတ္စ္လင္မ္သစ္လြင္အမ်ားစုမွာ ခရစ္ယာန္ဘာသာမွ ကူးေျပာင္းလာျခင္းျဖစ္၍ ခရစ္ယာန္ဓေလ့အခ်ဳိ႕ ၿငိတြယ္ေနဆဲျဖစ္သည္

     

    cuba-8
    Boris Viana ႏွင့္ အစၥလာမ္ေလ့လာေရး က်ဴးဘားႏိုင္ငံသားမ်ားအသင္း၀င္တစ္ဦးကို စုေ၀းမႈတစ္ခုအၿပီး လမ္းျဖတ္ကူးစဥ္ ေတြ႕ရပံု။ ၀တ္ျပဳေက်ာင္းမရိွသျဖင့္ က်ဴးဘားမြတ္စ္လင္မ္အမ်ားအျပားမွာ ဘာသာေရးစုေ၀းမႈအတြက္ ခရီးေ၀းသြားလာေနရသည္

     

    cuba-9
    လာဗားနားၿမိဳ႕ Alamar ရပ္ကြက္တြင္ သမီးႏွစ္ဦးႏွင့္အတူေတြ႕ရေသာ Lázara Molina (၅၃)ႏွစ္။ သူမသည္ လြန္ခဲ့သည့္ ၂ ႏွစ္က ခရစ္ယာန္မွ အစၥလာမ္သို႔ သက္၀င္ခဲ့ၿပီး သမီးတစ္ဦးမွာ သူ႔ေနာက္လိုက္၍ ေနာက္တစ္ဦးမွာ Afro-Cuban ဘာသာကို ကိုးကြယ္သည္
    cuba-10
    Abu Duyanah Ali မွ မိမိ၏ဇနီးအား ဟာဗားနားၿမိဳ႕လယ္ Playa District သို႔ အလုပ္သြားရန္ပို႔ေဆာင္စဥ္။ ထိုၿမိဳ႕တြင္ ေမြးဖြားေသာ အလီသည္ က်ဴးဘားႏိုင္ငံတြင္ မဆိုစေလာက္သာရိွေသာ အစၥလာမ္အဖြဲ႕မ်ားအတြင္း အပါအ၀င္ျဖစ္သည့္ အစၥလာမ့္ေလ့လာေရးက်ဴးဘားႏိုင္ငံသားမ်ားအသင္းကို ထူေထာင္သူျဖစ္သည္

     

    cuba-11
    Rosalba Lamanier အား သူမ၏မိတ္ေဆြ Danay ႏွင့္ ၎၏သားႏွင့္အတူ ေတြ႕ရစဥ္
    cuba-12
    က်ဴးဘား၏ တတိယအႀကီးဆံုးၿမိဳ႕ Camagüey မွာပင္ မြတ္စ္လင္မ္ျဖစ္လာခဲ့ေသာ Ahmed Agüero အား ၅ မိုင္ရွည္ Malecón of La Habana ပင္လယ္ကမ္းေျခ၌ ေတြ႕ရစဥ္။ သူသည္ ထိုေနရာတြင္ နံနက္ခင္းတိုင္း အေျပးေလ့က်င့္သည္
    cuba-13
    သမိုင္း၀င္ Havana ၿမိဳ႕ေဟာင္းရိွ ဂ်ဴဂ်စ္ဆုအားကစားရံုတြင္ သင္တန္းတက္ေနေသာ ေျမးျဖစ္သူအား Che Guevara and Fidel Castro ပံုတူပန္းခ်ီကားေအာက္တြင္ ေစာင့္ဆိုင္းေနသည့္ မုဟမၼဒ္အလီ

     

    (Europe Newsweek မွေဖာ္ျပေသာ Why Cuba Mmusli Ppopulatio Ggrowing သတင္းေဆာင္းပါးကို မင္းထြဋ္ေခါင္ မွ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ျပန္ဆိုသည္။)