News @ M-Media

Tag: MgTamardi

  • ဟုတ္ပါ့မလား ေမာင္ကာဠဳရယ္

    ဟုတ္ပါ့မလား ေမာင္ကာဠဳရယ္

    ဇူလိုင္ ၂၁ ၊ ၂၀၁၄
    M-Media
    .ေဆာင္းပါးရွင္ – ေမာင္သမာဓိ
    Report of Home affair Ministry
    စာ႐ႈသူ အေနျဖင့္ ပထမဦးစြာ ယေန႔ (၂၀ ဇူလုိင္၂၀၁၄) ထုတ္ သတင္းစာမ်ားတြင္ ေဖၚျပ ပါ႐ွိေသာ ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီးဌာန၏ မႏၱေလး ပဋိပကၡ ျဖစ္စဥ္အမွန္၊ အမ်ား ျပည္သူသုိ႔ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ကုိ ဦးစြာ ပထမ ဖတ္႐ႈၿပီးမွ ယခုသုံးသပ္ခ်က္ကုိ ဖတ္ေစခ်င္ပါသည္။

    ျပည္ထဲေရး ဝန္ၾကီးဌာန သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ ဒီေနရာတြင္ဖတ္ပါ။

    (၁) ဘဝတြင္ တစ္ခါမွ် မဆုံခဲ့ဘူးေသာ အမ်ဳိးသားႏွင့္ အမ်ဳိးသမီး မုဒိမ္းမႈျဖစ္ပြား။

    ဆန္းကဖီးတြင္ မည္သည့္အခါကမွ အလုပ္လုပ္ကုိင္ခဲ့ဘူးျခင္း မ႐ွိေသာ မစုိးစုိး (ခ) ျဖဴျဖဴမင္း (ခ) ကတုံးမ (၃၀) ႏွစ္ ဆုိသူက ဆန္းကဖီး ပုိင္႐ွင္ ညီအစ္ကုိ ႏွစ္ဦးသည္ ၎အား အဓမၼ သားမယားျပဳက်င့္ ပါ သည္ဟု ပ်ဥ္းမနား ရဲစခန္းတြင္ ေအာင္ျမင္စြာ အမႈဖြင့္ႏုိ္င္ခဲ့သည့္ ျဖစ္စဥ္သည္ ပ်ဥ္းမနား ရဲဌာနႏွင့္ စခန္းမွဴး အား ျပည္သူလူထုကုိ ဥပေဒျဖင့္ အကာအကြယ္ ေပးႏုိင္မႈ အလြန္အားနည္းေၾကာင္း ထုတ္ေဖၚေျပာဆုိသကဲ့သုိ႔ ျဖစ္ေစပါသည္။

    ျဖဴျဖဴမင္း (ခ) ကတုံးမ သည္ မစုိးစုိး အမည္ခံ၍ ပ်ဥ္းမနား ရဲစခန္းတြင္ အမႈဖြင့္ရာ မွတ္ပုံတင္ ေတာင္း ၾကည့္လုိက္႐ုံမွ်ႏွင့္ မိႏုိင္ေသာ လီဆယ္မႈကုိ ပ်ဥ္းမနား အမႈစစ္ အရာ႐ွိ အငုိက္မိသြားသည္မွာ အလြန္ ႐ွက္စရာ ေကာင္းပါသည္။

    (၂) ေဂါ့ဖါးသား တစ္ဦးကဲ့သုိ႔ အစြမ္းထက္ေသာ ဟာဂ်ီထြန္းထြန္း။

    ၾကက္ျခံအလုပ္သမ မေကသီခုိင္ (ခ) ခ်ယ္ရီသိန္းကုိ သားမယားျပဳက်င့္မႈျဖင့္ စစ္ကုိင္းၿမဳိ႕မရဲစခန္း၊ (ပ) ၂၈၁/၂၀၁၄၊ ျပစ္မႈဆုိင္ရာဥပေဒပုဒ္မ ၃၇၆ အရ ၁၇-၅-၂၀၁၄ ရက္ေန႔တြင္ အေရးယူခံထားရေသာ ဟာဂ်ီ ထြန္းထြန္း ဆုိသူသည္ မစုိးစုိး (ခ) ျဖဴျဖဴမင္း (ခ) ကတုံးမမွ ဆန္းကဖီး ညီအစ္ကုိ ႏွစ္ဦးကုိ ပ်ဥ္းမနား ရဲစခန္း တြင္ ၂၉-၆-၂၀၁၄ ရက္ေန႔၌ မုဒိမ္းမႈ လီဆယ္ ဖြင့္ႏုိင္ေအာင္ ၾကားလူမ်ားျဖစ္ေသာ ရဲထြဋ္ႏွင့္ ႏုႏုျမတ္တုိ႔ အကူအညီျဖင့္ ေဆာင္႐ြက္ႏုိ္င္ခဲ့သည္ဟု ဆုိရာ တကယ္က်ဴးလြန္ခဲ့သည့္ မုဒိမ္းမႈေၾကာင့္ မည္သို႔မွ် အာမခံ မရႏုိင္ေသာ (non-bailable)အမႈ တရားခံ ဟာဂ်ီထြန္းထြန္းသည္ အခ်ဳပ္၊ အေႏွာင္ အတြင္းမွ စီစဥ္ျခင္းျဖစ္ရာ ေဂါ့ဖါးသား တစ္ဦးသဖြယ္ ျဖစ္ေနေသာေၾကာင့္ အခ်ဳပ္ႏွင့္ အက်ဥ္းေထာင္တုိ႔တြင္ လုံၿခဳံေရး အားနည္းေန ေၾကာင္း ထုတ္ေဖၚေျပာရာ က်သျဖင့္ ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီးဌာနကိုသာ သိကၡာက်ဆင္းေစပါသည္။

    ဤေနရာတြင္ မွိတ္ကြက္ တစ္ခုမွာ ဟာဂ်ီထြန္းထြန္းသည္ ရမာန္ႏွင့္ တရားရင္ဆုိင္ဆဲ သုိ႔မဟုတ္ တရား႐ုံးမွ စီရင္ခ်က္ခ်ၿပီး၊ မၿပီး ႐ွင္းလင္းစြာ ေဖၚျပမထားဘဲ ပုဒ္မ ၃၇၆ အရ အေရးယူခံရသည္ဟုသာ ေဖၚျပထားပါသည္။

    ထုိ အဓိက ဇာတ္ေကာင္ ဟာဂ်ီထြန္းထြန္းဆုိသူ အမွန္တစ္ကယ္႐ွိ၊ မ႐ွိႏွင့္ ႐ွိပါက ျဖစ္ရပ္မွန္ ဟုတ္၊ မဟုတ္ CJ မ်ားမွ တစ္ခ်ိန္ခ်ိန္တြင္ ဟာဂ်ီထြန္းထြန္းကုိ ႐ွာေဖြ၊ ေတြ႔ဆုံေမးျမန္း ေဖၚထုတ္ႏုိင္ပါသည္။

    (၃) ျဖဴျဖဴမင္း (ခ) ကတုံးမကုိ ပ်ဥ္းမနား ဆရာဝန္၏ ေဆးစစ္သည့္ ရက္စြဲအား ေဖ်ာက္ထားသည္။

    ရက္ၾကာလွ်င္ ျပင္ပဒဏ္ရာမ်ား ေပ်ာက္ကြယ္ သြားႏုိင္ေသာေၾကာင့္ မုဒိမ္းမႈ မွန္သမွ် အမ်ဳိးသမီးကုိ ျပဳက်င့္ခံရေသာ ျပင္ပ ဒဏ္ရာ႐ွိ၊ မ႐ွိ ဆရာဝန္စစ္ခ်က္ကုိ ျဖစ္ႏုိင္သမွ် ေန႔ခ်င္းေပါက္ ရယူေလ့႐ွိသည္ ။

    ၂၉-၆-၂၀၁၄ ရက္ တနဂၤေႏြ ေန႔တြင္ ဖြင့္ေသာ မုဒိမ္းမႈအတြက္ ေနာက္တေန႔ ႐ုံးဖြင့္ရက္ျဖစ္ေသာ တနလၤာေန႔ (၃၀-၆-၂၀၁၄) တြင္ အဓမၼ ျပဳက်င့္ ခံထားရျခင္း မ႐ွိေၾကာင္း မႈခင္းဆုိင္ရာ ေဆးပညာ စစ္ေဆးခ်က္ ထြက္႐ွိေနပါက ၁-၇-၂၀၁၄ ရက္ေန႔တြင္ မႏၱေလး ပဋိပကၡေပၚေပါက္စရာ အေၾကာင္းမ႐ွိပါ။

    ထုိေဆးစာတြင္ လက္မွတ္ထုိးထားေသာ ဆရာဝန္ကုိ သတင္းေထာက္ CJ မ်ား အေနျဖင့္ အင္တာ ဗ်ဴးၿပီး အတည္ျပဳခ်က္ ရယူႏုိင္ပါသည္။

    (၄) သစ္ထူးလြင္ အဖြႏွင့္ တုိက္ဆုိင္စြာ သမၼတ မိန္႔ခြန္း ၂ ရက္ ေနာက္သုိ႔ေ႐ႊ႕။

    လစဥ္ ၁ ရက္ေန႔တိုင္းေျပာေလ့႐ွိေသာ သမၼတ မိန္႔ခြန္းကုိ တုိက္ဆုိင္စြာ ရက္ေ႐ႊ႕၍ ဇုူလုိင္လ အတြက္ မိန္႔ခြန္းကုိ ၃ ရက္ေန႔မွ ထုတ္ လႊင့္ခဲ့ပါသည္။ ထုံးစံ အတုိင္း မ်က္ေျဖလကၤာ ေရးသြင္းသြားပါသည္။

    သစ္ထူးလြင္ web site ကလည္း  ႐ုန္းရင္းဆံခတ္ ျဖစ္ေပၚေစရန္အတြက္ ပုိမိုေသခ်ာေအာင္ ျဖစ္စဥ္တြင္ ပါဝင္ သူမ်ား၏ လူမ်ဳိးႏွင့္ ကုိးကြယ္သည့္ ဘာသာကုိ conflict Sensitive media ethics ကုိခ်ဳိးေဖါက္ၿပီး (မူဆလင္၊ အစၥလာမ္ဘာသာ) ႏွင့္ (ျမန္မာ၊ ဗုဒၵဘာသာ) ဟူ၍ ႏွစ္ဆင့္ ေရးသားေဖၚျပခဲ့ပါသည္။

    (၅) X2O သႀကၤန္မ႑ပ္ ဗုံးခြဲမႈႏွင့္ ခပ္ဆင္ဆင္တူသည္။

    မႏၱေလးပဋိပကၡ ျဖစ္စဥ္ကုိ သတင္းထုတ္ျပမႈသည္ X2O သႀကၤန္မ႑ပ္ ဗုံးခြဲမႈ ျဖစ္စဥ္ကုိ သတင္း ထုတ္ျပန္မႈႏွင့္ မ်ားစြာ ဆင္တူေနပါသည္။

    ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ႏွင့္ က်ေနာ္၏ သုံးသပ္ခ်က္ကုိ ဖတ္႐ႈၿပီးေနာက္ စာဖတ္သူအေနျဖင့္ ဤထုတ္ျပန္ခ်က္ မွန္၊ မွန္ ဆုံးျဖတ္ရန္ႏွင့္ CJ မ်ားမွ အတည္ျပဳခ်က္မ်ား ရရန္အတြက္ သတင္းေထာက္ ရန္သာ က်န္ပါေတာ့သည္။

    ေလးစားစြာျဖင့္
    ေမာင္သမာဓိ
    ၂၀-၇-၂၀၁၄

  • (၆၇) ႏွစ္ေျမာက္ အာဇာနည္ေန႔ႏွင့္ ကြ်ႏု္ပ္၏ အေတြး

    ဇူလိုင္ ၁၉ ၊၂၀၁၄
    M-Media
    .ေမာင္သမာဓိ
    19_July_14_2014-07-19_20.45.41
    ယေန႔ထုတ္ သတင္းစာမ်ားတြင္ ေဖၚျပပါ႐ွိေသာ ေ႐ႊတိဂုံ အလယ္ပစၥယံတြင္ေဟာေသာ ဝံသာႏု ရကၡိတ တရားနဲ႔ ရန္ကုန္ၿမဳိ႕ ၿမဳိ႕ေတာ္ခန္းမ မ်ားမွာ ေျပာခဲ့ေသာ လြတ္လပ္ေရးရဲ့ အဓိပြါယ္ဆုိတဲ့ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္းဆန္းရဲ့ မိန္းခြန္းေတြကုိ ဖတ္ၿပီးေနာက္ ကြ်ႏု္ပ္ နားလည္သလုိ ေျပာဆုိ ပါေတာ့ မည္။

    (၁) ေန႔ခင္းေၾကာင္ေတာင္ က်ဴးလြန္ေသာ တရားခံမ်ားကုိ မမိျခင္း။

    ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အ႐ွိန္မေသေသးတဲ့ လူမ်ဳိးေရး ဘာသာေရး ပိဋပကၡေတြရဲ့ ေနာက္ကြယ္မွ ႀကိဳးကုိင္ သူမ်ားကုိ ေဖၚထုတ္၊ အေရးယူမယ္္လုိ႔ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အႀကိမ္ႀကိမ္ ေျပာခဲ့ဘူးေသာ္လည္း ယေန႔တုိင္ တရားခံ ႐ွာလုိ႔ မေတြ႔ေသးပါ။

    (၂) အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားသည္ ဥပေဒ အားလုံး၏ အထက္တြင္ ႐ွိေနျခင္း။

    အထိက႐ုံးျဖစ္တုိင္း အၾကမ္းဖက္ အုပ္စုႏွင့္ ဦးေဆာင္သူမ်ားသည္ လုံၿခဳံေရးခ်ထားေသာ ရဲမ်ား ေ႐ွ႕ ေမွာက္တြင္ ေပၚေပၚထင္ထင္ အဖ်က္လုပ္ငန္းမ်ားကုိ ဦးစီးကြပ္ကဲခြင့္၊ ျပဳလုပ္ခြင့္ ရွိသည္အထိ ဥပေဒ အထက္ တြင္ ရွိေနၾက႐ုံမက တာဝန္႐ွိသူမ်ားက အကာအကြယ္ မေပးသည့္အျပင္ အၾကမ္းဖက္ခံ သားေကာင္ (Victims) မ်ားကုိ မိမိတုိ႔ ေနအိမ္မ်ားမွ ႀကိဳတင္ စြန္႔ခြာေပးၾကရန္ ေျပာၾကား တုိက္တြန္းမႈမ်ား ႐ွိခဲ့ပါသည္။

    (၃) စနစ္ကက် ေလ့က်င့္ထားသူမ်ား ျဖစ္ေနျခင္း။

    အၾကမ္းဖက္ သမားမ်ားသည္ လုိအပ္ခ်ိန္တြင္ တၿပိဳင္နက္ စုၿပဳံေရာက္လာေအာင္ ဆက္သြယ္ေရးႏွင့္ သယ္ယူ ပို႔ေဆာင္ေရး ျမန္ဆန္ေကာင္းမြန္ ႐ုံမွ်မက၊ မလုိအပ္ခ်ိန္တြင္ စနစ္တက် တပ္ေဖ်ာက္ႏုိင္ေအာင္ စနစ္က် ေလ့က်င့္ေပးထားသူ စစ္ခ်ီ၊ စစ္တက္ တတ္ကြ်မ္းသူမ်ား ျဖစ္ေနသည္ဟု မ်က္ျမင္သက္ေသမ်ားက ထြက္ဆုိၾက ပါသည္။

    (၄) အုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ားတြင္ မွားခြင့္႐ွိေသာ္လည္း ျပည္သူမ်ားတြင္ ဥပေဒမဲ့ တုန္႔ျပန္ခြင့္မ႐ွိျခင္း။

    လစဥ္ေျပာၾကားေသာ ေရဒီယုိမိန္႔ခြန္းတြင္ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က ဒီမုိကေရစီျပဳျပင္ေရး ခရီးစဥ္တြင္ အမွားမ်ားကုိ လုပ္ခြင့္ေပးၿပီး ကုိယ့္အမွား ကုိယ္ျပင္ေစသည့္ နည္းလမ္းျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္သူ လုပ္ေဖၚကုိင္ဖက္မ်ားကုိ လက္တြဲေခၚယူၿပီး၊ ျပည္သူမ်ားကုိမူ အၾကမ္းဖက္သမား၏ ရန္ကုိ ဥပေဒမဲ့ မတုန္႔ျပန္ရန္တုိက္တြန္း ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။

    (၅) ဒို႔ဗုိလ္ခ်ဳပ္ကုိ ဆန္႔က်င္သူမ်ားျဖစ္ေနျခင္း။

    ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေျပာေသာ ဝံသာႏုရကၡိတ တရားႏွင့္ လြတ္လပ္ေရး၏ အဓိပြါယ္တုိ႔ျဖင့္ ဆန္႔က်င္ ကြဲလြဲစြာ တစ္မ်ဳိး သားလုံး ေကာင္းစားေရးဟု ေၾကြးေၾကာ္ လုပ္ေဆာင္ ေနသူ မ်ားသည္ အျခားႏုိင္ငံသားမ်ား၏ အက်ဳိး စီးပြားကုိ ကမာၻ့မီဒီယာမ်ားေ႐ွ႕တြင္ မ်က္ဝါးထင္ထင္ ဖ်က္ဆီးေနၾကပါသည္။

    (၆) ကြ်ႏု္ပ္တုိ႔၏ ဘုံရန္သူ။

    ထုိ႔ေၾကာင့္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္၏ သမုိင္းကို ေဖ်ာက္ရန္ ႀကိဳးစားအားထုတ္ခဲ့ဘူးေသာ၊ ဗုိလ္ခ်ဳပ္၏ မိန္႔ခြန္းမ်ားကုိ ထိန္ခ်န္ထားခဲ့ေသာ အုပ္စုႏွင့္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္၏ လမ္းညႊန္ ခ်က္မ်ားကုိ ဆန္႔က်င္စြာ လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာေရး ပဋိပကၡ မ်ားကုိ လက္ေတြ႔ လုပ္ေဆာင္ေနသူမ်ား သည္ အုပ္စုတစ္ခုတည္း ျဖစ္႐ုံ မွ်မက လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာေရး ပဋိပကၡမ်ား၏ ေနာက္ကြယ္မွ ႀကဳိးကုိင္သူမ်ားလည္း တဖန္ ျဖစ္ေနျပန္ေသာေၾကာင့္ ကၽြႏု္ပ္တုိ႔ တုိင္းျပည္၏ ဘုံရန္သူ မ်ားပင္ ျဖစ္ေၾကာင္း ကြ်ႏု္ပ္နားလည္သလုိ ေျပာဆုိလုိက္ ပါသည္။

    ေမာင္သမာဓိ

    ၁၉ ဇူလုိင္ ၂၀၁၄

  • ရာမည-ေသြးမြန္သုိ႔ အာေသာက ေက်ာက္စာကုိ အမည္ ေျပာင္းၾကစုိ႔။

    ေမ ၂၈ ၊ ၂၀၁၄
    M-Media
    .ေဆာင္းပါးရွင္- ေမာင္သမာဓိ

    forpage21fq

    ၁။ ျမန္မာမြတ္ဆလင္ ဦးပိန္၏ အမည္ကုိ မၾကားခ်င္သူ။

    ၂၀၁၄ ေမလ ၁၅ ရက္ေန႔ထုတ္ ေၾကးမုံသတင္းစာ စာမ်က္ႏွာ ၆ တြင္ ေရးသားထားေသာ ေဆာင္းပါး ရွင္ ရာမည-ေသြးမြန္ရဲ့ ေတာင္သမန္ တံတားလုိ႔ ေခၚပါ အမည္ရ ေဆာင္းပါးကုိ ဖတ္႐ႈၿပီးေနာက္ အေတြးနယ္ ခ်ဲ႕မိတယ္ခင္ဗ်ာ့။

    အထက္ပါေဆာင္းပါး႐ွင္ အဆုိအရ ေလာင္းကစား ခုံမင္ေသာ ပုဂံမင္းသည္ ၎ႏွင့္ ပုလင္းတူ ဘူးဆုိ႔ ဝါသနာတူ မ်ဳိးျခား ဘုိင္ဆပ္ကုိ ၿမဳိ႔ေတာ္ဝန္ခန္႔ထားရာ ဘုိင္ဆပ္၏တပည့္ ၿမဳိ႕စာေရး ဦးပိန္က ေတာင္သမန္ အင္း ကုိျဖတ္၍ တံတားထုိးရန္ အႀကံျပဳေလေသာေၾကာင့္ ပုဂံမင္းက ခြင့္ျပဳသျဖင့္ ၁၈၄၉ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ တည္ ေဆာက္ကာ ၁၈၅၀ ခုႏွစ္တြင္ၿပီး၍ ဦးပိန္တံတားဟု အမည္တြင္ေၾကာင္း  ေရးသားထားပါသည္။

    attack

    ဒါေပမဲ့ ၿမဳိ႕ဝန္ ဘုိင္ဆပ္နဲ႔ ဦးပိန္တုိ႔ႏွစ္ဦးဟာ တံတားတည္ေဆာက္ရာမွာ ဘုရင့္ဘ႑ာေတာ္ေငြ အလဲြ သုံးစာမႈနဲ႔ ကြပ္မ်က္ခံရတဲ့ လူဆုိးေတြျဖစ္လုိ႔ သူတုိ႔ တည္ေဆာက္ခဲ့တဲ့ တံတားကုိ ဦးပိန္တံတားလုိ႔ မေခၚသင့္ဘဲ ေတာင္သမန္တံတားလုိ႔သာ ေခၚသင့္ေၾကာင္း ေရးသားထားတာဟာ တကယ္ေတာ့ ျပည္ေထာင္စုသား ျမန္မာ မြတ္္ဆလင္ တုိ႔၏ သမုိင္းကုိေဖ်ာက္ရန္ ႀကဳိးပမ္းမႈမ်ားမွ တစ္ခုသာ ျဖစ္တယ္ခင္ဗ်ာ့။

    ၂။ ေခတ္ အဆက္ဆက္ ျမန္မာ မြတ္ဆလင္တုိ႔၏ သမုိင္းကုိ ေဖ်ာက္ရန္ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားမွာ အဆန္း မဟုတ္ပါ။

    (က) ေအာက္ပါ ဓါတ္ပုံတြင္ ေဖၚျပထားေသာ ေဆာ္ဒီအာေရးဗီးယားႏိုင္ငံ မကၠာၿမဳိ႔႐ွိ ျပည္ေထာင္စုသား ျမန္မာမြတ္ဆလင္တို႔ အတြက္ မင္းတုန္းမင္းႀကီး တည္ထားေပးခဲ့ေသာ ဟာ့ဂ်္ျပဳစဥ္ တည္းခုိရန္ ႏုိင္ငံေတာ္ပုိင္ ေဒါင္းဇရပ္ႏွင့္ ေျမကြက္မွာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ေနဝင္း လက္ထက္ကပင္ လက္သည္ မေပၚဘဲ ကြယ္ေပ်ာက္ သြားခဲ့ ရပါၿပီ။

    min-don-min-mecca

    (ခ) မင္းတုန္းမင္းႀကီး ကုိယ္ေတာ္တုိင္ ေ႐ႊပနက္တင္ကာ တည္ေဆာက္ေပးခဲ့ေသာ မႏၱေလး နန္းတြင္း ပလီသည္လည္း ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး သန္းေ႐ႊ လက္ထက္တြင္ လက္စေဖ်ာက္္ ဖ်က္သိမ္းျခင္း ခံခဲ့ရသည္။

    shwe pa nat masjid

    (ဂ) ဘုိးေတာ္ဘုရားမွ ရခုိင္ျပည္ကုိ သိမ္းပုိက္ၿပီး ရမ္းျဗဲၿမဳိ႕ အစၥလာမ္ သာသနာပုိင္အျဖစ္ ခန္႔အပ္ခဲ့ ေသာ အာေဗ့႐ွာ ဟုိစင္နီ၊ သတၱစာဆုိေတာ္ႀကီးဦးႏုႏွင့္ တံတား ၁၁ စင္း ကန္ ၁၁ ကန္ ဒါယကာ ဦးပိန္၊ ဆင္ ျဖဴရွင္ ဖမ္ဆီးေခၚေဆာင္ခဲ့ေသာ ထုိင္းဘုရင္ ေက်ာက္ဘြားေဒါက္ မဒူဝါး တုိ႔၏ သမိုင္းဝင္ အုတ္ဂူမ်ား တည္႐ွိ ေသာ ေတာင္သမန္ အင္းေဘးမွ လင္းဇင္းကုန္း သုႆန္ႏွင့္ ပလီကုိ သမၼတႀကီး ဦးသိန္းစိန္ လက္ထက္ ၂၀၁၄ ခု မတ္လ ၂၃ ရက္ေန႔က ဘူဒုိဇာမ်ားျဖင့္ ထုိး၍ ႐ွင္းလင္း ဖယ္႐ွားလုိက္ၾကေလသည္။

    10152412_684968381545635_1200128292_n

    ၃။ အာေသာက ေက်ာက္စာကုိ ေျပာင္းဖုိ႔ အမည္ ေရြးၾကစုိ႔။

    ဗုဒၶဘာသာ သမုိင္းတြင္ အဓိ္က ေနရာမွ ပါဝင္ေသာ အာေသာကမင္းႀကီးသည္ မင္းညီမင္းသား အရင္း အျခာ ၉၀ ေက်ာ္ ၁၀၀ ပတ္လည္ကုိ ကြပ္မ်က္ၿပီး ဘုရင္လုပ္ခဲ့သူ ျဖစ္ေၾကာင္း သီတဂူ ဆရာေတာ္ဘုရား ေဟာ ၾကားေတာ္မူေသာ တရားတစ္ခုကုိ FM ေရဒီယိုမွတဆင့္ နာခဲ့ဘူးပါသည္။ သုိ႔ေသာ္ ဗုဒၶျမတ္စြာ ဘုရား၏ တရား ေတာ္ကုိ နာယူၿပီးေနာက္ အဇာတသတ္မင္းကဲ့သုိ႔ပင္ အျမင္မွန္ရ႐ွိကာ ေသာတပန္ ျဖစ္ခဲ့တယ္လုိ႔ ဆုိတယ္ ခင္ ဗ်ာ့။ ဒီေနာက္ ဗုဒၶစာေပေတြကုိ သမုိင္းတန္ဘုိး မျဖတ္ႏိုင္တဲ့ ေက်ာက္စာေတြအျဖစ္ ေရးထြင္းခဲ့လုိ႔ အာေသာက ေက်ာက္စာရယ္လုိ႔ ကမာၻေပၚမွာ နာမည္တြင္ခဲ့တယ္မဟုတ္လား ရာမည-ေသြးမြန္ခင္ဗ်ား။

    ေကာင္းၿပီ…ဒါဆုိရင္ ဦးပိန္ဟာ လူဆုိးျဖစ္လုိ႔ ဦးပိန္တံတားကုိ ေတာင္သမန္တံတားလုိ႔ ေျပာင္းလဲ ေခၚ ေဝၚခ်င္တဲ့ ရာမည-ေသြးမြန္ အေနျဖင့္ တခ်ိန္က လူဆုိးလူမုိက္ႀကီး ျဖစ္ခဲ့ဘူးတဲ့ အာေသာကမင္းႀကီး ေရး ထြင္း ခဲ့တဲ့ ေက်ာက္စာကုိ ဘယ္ကဲ့သုိ႔ေသာ အမည္ကုိ ေျပာင္းလဲျခင္းျဖင့္ တစ္ေက်ာင္း တစ္ဂါထာ တစ္ရြာ တစ္ပုဒ္ ဆန္း အေရးမွား အမွတ္ မွားျဖင့္ ကမာၻ႔အလယ္တြင္ အ႐ုပ္ဆုိး အက်ည္းတန္ေစေသာ ကိစၥမ်ားမွ ကင္ေဝးႏုိင္မယ္ ဆုိတာကုိ ျပန္ၾကားေပးေစခ်င္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။

    ေမာင္သမာဓိ
    ၂၇ ေမ ၂၀၁၄

    ေဆာင္းပါးရွင္ ေမာင္သမာဓိ မွ M-Media သုိ႔ေပးပို႔လာေသာေဆာင္းပါးျဖစ္ပါသည္။

  • သမုိင္းဝင္ အမွားမ်ားကုိ အေျခခံ ဥပေဒမ်ား၊ နည္းဥပေဒမ်ားႏွင့္ ကုစားျခင္း

    သမုိင္းဝင္ အမွားမ်ားကုိ အေျခခံ ဥပေဒမ်ား၊ နည္းဥပေဒမ်ားႏွင့္ ကုစားျခင္း

    ဇူလုိင္ -၁ ၊ ၂၀၁၃
    M-Media
    ေဆာင္းပါးရွင္- ေမာင္သမာဓိ

    ဦးေနဝင္းႏွင့္ မဆလ ပါတီဝင္မ်ားျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းထားေသာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္၏ အမွားမ်ား အက်ဥ္းခ်ဳပ္။

    ၁၉၆၂ ခုႏွစ္တြင္ အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ ေဝဖန္ဆန္႔က်င္သည့္ အသံမ်ား တိတ္ဆိတ္သြားေစရန္ အတြက္ တကၠသုိလ္ ေက်ာင္း သားသမဂၢကုိ ဗုံးခြဲခဲ့ေသာ ဦးေနဝင္း အစိုးရသည္ တစ္ပါတီအာဏာ႐ွင္ စနစ္ကုိ အသက္သြင္းကာ ႏုိင္ငံႏွင့္ ျပည္သူမ်ားအေပၚ ဖုံးဖိ မရႏုိင္သည့္ အမွားမ်ားကုိ အထိန္းအကြပ္ မဲ့စြာ က်ဴးလြန္ခြင့္ ရသြားေလေတာ့သည္။

    အေ႐ွ႕ေတာင္ အာ႐ွတြင္ အခ်မ္းသာဆုံးႏိုင္ငံတစ္ခု၏ ကုန္ထုတ္စြမ္းအားစုမ်ားႏွင့္ ကုန္လုပ္ အရင္းအႏွီးမ်ားကုိ ျပည္သူပုိင္သိမ္းျခင္း ဟု နာမည္လွလွ ေပး၍ အဓမၼလုယူခဲ့ကာ ဆုိ႐ွယ္လစ္စီးပြားေရးစနစ္ ကုိ ေဖၚေဆာင္ခဲ့ေသာ္လည္း လက္ေတြ႔ တြင္ ႏုိင္ငံအုပ္ခ်ဳပ္ေရး၌ စီမံခန္႔ခြဲမႈမ်ား လြဲမွားခဲ့ေသာေၾကာင့္ ေနာက္ဆုံးတြင္ ကမာၻ႔ မိတ္ေဆြႏုိင္ငံမ်ား၏ အကူေငြကုိ ေမွ်ာ္ကုိး ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ LDC (Least Developed Country) အျဖစ္ ဦးေနဝင္းကိုယ္တုိင္ အ႐ွက္အ႐ြံ႔မဲ့စြာ ေၾကျငာခဲ့ေလသည္။

    တုိင္းျပည္တြင္ အရံဆန္မ်ား႐ွိပါလွ်က္ စီမံခန္႔ခြဲမႈ ညံ့ဖ်င္းေသာေၾကာင့္ ဆန္ျပတ္လတ္မႈ ျပႆနာႏွင့္ အတူ ရခုိင္ျပည္၊ စစ္ေတြ ဆန္လုပြဲႏွင့္ အလုပ္သမား အေရးအခင္းမ်ား ဆက္တုိက္ျဖစ္ေပၚလာခ်ိန္တြင္ အာ႐ုံေျပာင္း လမ္းေၾကာင္းလြဲသည့္အေနျဖင့္ တ႐ုတ္ ဗမာ အေရးအခင္း ကုိ ဖန္တီးကာ မၾကာမီက ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ မိတၳီလာ၊ လား႐ႈိး၊ ပဲခူးတုိင္းအေနာက္ျခမ္း ဘာသာေရး ႏွိပ္ကြပ္မႈ မ်ားကဲ့ သုိ႔ပင္ ႏုိင္ႏိုင္နင္းနင္း မထိန္းသိမ္းဘဲ လႊတ္ထား ခဲ့ဘူး၏။

    သုိ႔ေသာ္ တုိင္းျပည္မွာ GDP (Gross Domestic Product) တိုးတက္မႈ မရွိဘဲ မြဲၿမဲ မြဲေနေသာ အခါ အႀကံကုန္ ဂဠဳံဆားခ်က္သည့္ အေနျဖင့္ ၇၅ က်ပ္တန္၊ ၃၅ က်ပ္တန္ႏွင့္ ၂၅ က်ပ္တန္ ေငြစကၠဴမ်ားကုိ ျပန္လည္ လဲလွယ္မေပးဘဲ ဖ်က္သိမ္းေၾကာင္း ေၾကျငာျခင္းျဖင့္ ဒုတိယအႀကိမ္ ျပည္သူအားလုံးကုိ ဓါးျပ တုိက္ကာ သမိုင္းဝင္ အမွားတစ္ခုကုိ ၁၉၈၇ ခုႏွစ္တြင္ က်ဴးလြန္ လုိက္ပါေတာ့သည္။

    ျပည္သူမ်ား၏ အစုိးရအေပၚ အယုံအၾကည္ (Trust) မဲ့ေစေသာ ႏုိင္ငံေတာ္ ေကာင္စီ၏ ေလွ်ာ္ေၾကး မေပးဘဲ ေငြေၾကး ဖ်က္သိမ္းမႈကုိ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳေပးျခင္းျဖင့္ ထပ္ဆင့္ အမွားမ်ားကုိ က်ဴးလြန္ လုိက္ၾကေသာေၾကာင့္ အစုိးရေရာ လႊတ္ေတာ္ကိုပါ မယံုၾကည္ေသာ ျပည္သူလူထုတရပ္လုံး အုံၾကြ လာပါေတာ့သည္။

    ထုိအခါ ထုံးစံအတုိင္း ဘာသာေရးကုိ ခုတုံးလုပ္ကာ ျပည္သူလူထု အာ႐ုံကုိ လႊဲလုိေသာ(သုိ႔မဟုတ္) ႏုိင္ငံေရးအျမတ္ထုတ္ လုိေသာ ရည္႐ြယ္ခ်က္ျဖင့္ လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာေရး အထိက႐ုံးမ်ား ကုိ ျပည္ၿမဳိ႕ႏွင့္ ေတာင္ႀကီးၿမဳိ႕ တုိ႔တြင္ ႏုိင္ငံေရး ကစားကြက္ အျဖစ္ ဖန္းတီးခဲ့ေသးေသာ္လည္း ၈ ေလးလုံး ေက်ာင္းသားမ်ား၏ ဦးေဆာင္မႈႏွင့္ ျပည္သူလူထု၏ တခဲနက္ ပါဝင္မႈေၾကာင့္ မဆလ တစ္ပါတီ အာဏာ႐ွင္ စနစ္ဆုိးႀကီးသည္ ၁၉၈၈ ခုတြင္ အၿပီးတုိင္ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းခဲ့ေလသည္။

    ဦးေနဝင္း၏ အမွားမ်ားကုိ ဦးသန္းေ႐ႊက ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံႏွင့္ ကုစားျခင္း။

    ဦးေနဝင္း၏ အထိန္းအေၾကာင္းမဲ့ တစ္ပါတီ အာဏာ႐ွင္ စနစ္ဆုိးကုိ ကုစားရန္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံ ပုဒ္မ (၇) တြင္ ႏုိင္ငံေတာ္ သည္ ပါတီစုံ ဒီမုိကေရစီ စနစ္ ကုိ က်င့္သုံးသည္ဟု ျပဌာန္းလုိက္ပါသည္။

    ေမွာင္ခုိစီးပြားေရးစနစ္ကုိ ဖြံ႔ၿဖဳိးေစေသာ လက္ဝါးႀကီးအုပ္ စီးပြားေရး စနစ္တခုျဖစ္သည့္ ဆို႐ွယ္လစ္ စီးပြားေရးစနစ္ဆုိးကုိ ကုစားရန္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံ ပုဒ္မ (၃၅) တြင္ ႏုိင္ငံေတာ္၏ စီးပြားေရးစနစ္သည္ ေဈးကြက္ စီးပြားေ ရးစနစ္ ျဖစ္သည္ဟု ျပဌာန္း ထားပါသည္။ တဖန္ ခ႐ုိနီ စီးပြားေရး စနစ္ကုိ ဟန္႔တားရန္ ပုဒ္မ (၃၆) အပုိဒ္ခြဲ (ခ) တြင္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္း မ်ားတြင္ တရားသျဖင့္ယွဥ္ၿပဳိင္ျခင္းကုိ ပ်က္ျပားေစရန္ တစ္ဦး တစ္ေယာက္က ျဖစ္ေစ၊ အစုအဖြဲ႔ကျဖစ္ေစ လက္ဝါးႀကီးအုပ္ ေဆာင္႐ြက္မႈ သုိ႔မဟုတ္ ေဈးကစားမႈ ျပဳျခင္းျဖင့္ အမ်ားျပည္သူတုိ႔၏ အက်ဳိးစီးပြားကုိ ထိခုိက္နစ္နာေစျခင္းမွ တားဆီးကာကြယ္မည္ဟု အတိအလင္းဆုိထား၏။

    အမ်ားျပည္သူ၏ အစုိးရအေပၚ အယုံအၾကည္မဲ့ေစမည့္ အဓမၼ ဓါးျပတုိက္သည့္ နည္းလမ္းႏွစ္ခု ျဖစ္ေသာ ျပည္သူပုိင္သိမ္းျခင္းႏွင့္ တရားမဝင္ေငြေၾကး ေၾကျငာျခင္းကုိ ကုစားရန္ အတြက္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံ ပုဒ္မ (၃၆) အပိုဒ္ခြဲ (ဃ) ႏွင့္ (င) တုိ႔တြင္ စီးပြားေရးဆုိင္ရာ လုပ္ငန္းမ်ားကုိ ႏုိင္ငံပုိင္ သိမ္းယူျခင္းမျပဳ ႏွင့္ တရားဝင္ ထုတ္ေဝထားေသာ ေငြေၾကးကုိ တရားမဝင္ေငြေၾကးအျဖစ္ သတ္မွတ္ျခင္းမျပဳ ပါဟု ကတိျပဳထား၏။

    (မွတ္ခ်က္။     ။ ဦးသန္းေ႐ႊလက္ထက္တြင္ မႏၱေလး၌ တည္႐ွိေသာ ေဒၚဝင္းဝင္းႏုပုိင္ ဘီယာ စက္႐ုံကုိ ႏိုင္ငံပုိင္ သိမ္းခဲ့ေသာေၾကာင့္ အစုိးရမွ တရားတေဘာင္ ရင္ဆုိင္ခဲ့ရေသးသည္။)

    ႏုိင္ငံေရးအက်ဳိးအျမတ္အတြက္ ဘာသာ၊ သာသနာမ်ားအား အလြဲသုံးမႈမ်ားကုိ ကာကြယ္ ကုစားရန္ အတြက္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံ ပုဒ္မ (၃၆၄) တြင္ ႏုိင္ငံေရးကိစၥအလုိ႔ငွာ ဘာသာသာသနာကုိ အလြဲသုံးစားမျပဳရ။ ထုိ႔အျပင္ လူမ်ဳိးေရးေၾကာင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ဘာသာေရးေၾကာင့္ေသာ္လည္းေကာင္း တစ္ဖက္ႏွင့္တစ္ဖက္၊ တစ္ဂုိဏ္းႏွင့္ တစ္ဂုိဏ္း မုန္းတီးျခင္း၊ ရန္မူျခင္း၊ စိတ္ဝမ္းကြဲျခင္းတစ္မ်ဳိးမ်ဳိး ေပၚေပါက္လာေစရန္ ရည္ရြယ္ေသာ သုိ႔မဟုတ္ ေပၚေပါက္လာရန္ အေၾကာင္း႐ွိေသာ အျပဳအမူသည္ ဤဖြဲ႔စည္းပုံ ဥပေဒႏွင့္ ဆန္႔က်င္သည္။ ထုိအျပဳအမူမ်ဳိးအတြက္ ျပစ္ဒဏ္ေပးႏုိင္ရန္ ဥပေဒျပဌာန္းႏုိင္သည္ဟု ေရးသား ကုစား ထားပါသည္။

    ကုစားမႈမ်ား၏ ထိေရာက္ အက်ဳိး႐ွိမႈႏွင့္ အေဟာသိကံ ျဖစ္မႈမ်ား။

    ပထမဦးစြာ ကုစားမႈမ်ား၏ ထိေရာက္ ေအာင္ျမင္မႈမ်ားကုိ စတင္ ေဆြးေႏြးပါမည္။ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းမ်ား ကုိ ႏိုင္ငံပုိင္သိမ္းယူျခင္း မျပဳဆုိေသာ ကုစားမႈ ပုဒ္မေၾကာင့္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္း႐ွင္မ်ား ပုိမုိ ရင္းႏွီး ျမႈပ္ႏွံ လာသည္ကုိ ေတြ႔ေနရပါသည္။ တရားဝင္ လွည့္လည္ သုံးစြဲေနေသာ ေငြေၾကးကုိ တရားမဝင္ ေငြေၾကး အျဖစ္ သတ္မွတ္ျခင္းမျပဳပါ ဟူေသာ ကုစား မႈေၾကာင့္ ႏုိင္ငံျခားေငြလဲလွယ္မႈ လက္မွတ္ (FEC, Foreign Exchange Certificate) ကုိ အိေျႏၵ႐ွိစြာ ႐ုပ္သိမ္းႏုိင္ခဲ့ပါသည္။ ေနာက္ဆုံး သတ္မွတ္ရက္ နီးေလ ေဈးတက္ ေလ ျဖစ္ျခင္းသည္ ဖြဲ႔စည္းပုံပါ ေငြေၾကးဆုိင္ရာ မူဝါဒကုိ ျပည္သူလူထုမွ ယုံၾကည္ ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ သည္။

            ကုစားမႈမ်ား မေအာင္ျမင္၊ မထိေရာက္သည့္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံပါ ပုဒ္မမ်ားကုိ ေဆြးေႏြးပါဦးမည္။ လက္႐ွိ ဦးပုိင္ကုမၸဏီႏွင့္ ခ႐ိုနီတုိ႔၏ စီးပြားေရးနယ္ပယ္တြင္ လႊမ္းမုိးထားႏိုင္မႈသည္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံ ပုဒ္မ (၃၆) အပုိဒ္ ခြဲ (ခ) သည္ ထိေရာက္မႈ မ႐ွိေၾကာင္း ျပသေနပါသည္။

    ယခုေဆာင္းပါးတြင္ အဓိက ေထာက္ျပလုိသည့္ အခ်က္မွာ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံ ပုဒ္မ (၃၆၄) သည္ လုံးဝ အသက္ဝင္ျခင္းမ႐ွိ သည့္ အခ်က္ပင္ျဖစ္သည္။ ထုိ႔ထက္ ပုိ၍ဆုိးသည္မွာ ႏုိင္ငံေရးပါတီႏွစ္ခုက လာမည့္ ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ ၿပဳိင္ဖက္ပါတီအေေပၚ လူမ်ားစု၏ အမုန္းတရားမဲႏွင့္ လူနည္းစု၏ အစြန္းေရာက္ေဘးရန္ အေၾကာက္တရားမဲ တုိ႔ကုိ ရလုိေသာ ရည္႐ြယ္ခ်က္ျဖင့္ ဗုဒၶဘာသာႏွုင့္ သံဃာေတာ္တုိ႔ကုိ အသုံးခ်၍ အမ်ဳိး သားေရးလႈပ္႐ွားမႈ ႏုိင္ငံေရး ကစားကြက္ကုိ ဖင္လိမ္ကြင္း (Hoopla hoop) ေလးလွည့္ကာ၊ လွည့္ကာ ကစားရာ ပရိတ္သတ္ေ႐ွ႕ ပုဆုိးကၽြတ္က်၍ အ႐ွက္ကြဲရသည့္အလား ဗုဒၶသားေတာ္ သံဃာတစ္ပါး ျဖစ္ေသာ မႏၱေလး မစုိးရိမ္ ေက်ာင္းတုိက္ ဆရာေတာ္ ဥဴးဝီရသူကုိ အၾကမ္းဖက္သမား တစ္ဦးအျဖစ္ ကမာၻ႔ မီဒီယာႀကီးမ်ားက မွတ္တမ္း တင္ခံရသည္ အထိ ဗုဒၶဘာသာ၏ ပုံရိပ္သည္ ကမာၻေပၚတြင္ က်ဆင္းခဲ့ရ ပါေတာ့သည္။

    ထုိ႔ေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေရးသမားမ်ား ကပ္လွဴေသာ ေႏွာင္ႀကဳိးပါသည့္ ဆြမ္းႏွင့္ ဝတၳဳပစၥည္းတုိ႔ကုိ သတိ ႀကီးစြာျဖင့္ လက္ခံရန္  ႀကဳံႀကဳိက္တုံး ဥဴးဝီရသူ အပါအဝင္ ဆရာေတာ္၊ သံဃာေတာ္မ်ားကုိ ေလွ်ာက္တင္ ခ်င္ပါသည္။ အဘယ္ ေၾကာင့္ ဆုိေသာ္ ႏိုင္ငံေရး သမားတုိ႔သည္ ၎တုိ႔ အာဏာရေရး၊ မဲႏုိင္ေရးအတြက္ဆုိလွ်င္ ေမတၱာဝါဒီ ဗုဒၶ ဘာသာ သံဃာကုိပင္ ေအာ့ေၾကာလန္ အၾကမ္းဖက္ဝါဒီ အျဖစ္ ကမာၻက သမုတ္ခံရသည္အထိ ဘာသာေရးကုိ အလြဲသုံးစား ျပဳရန္ ဝန္မေလးသူမ်ားျဖစ္သည္ကုိ မ်က္ျမင္ဒိဌ ေတြ႔ေန ရေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ လုိအပ္တုံးအခါ အသုံးခ်၍ မလုိအပ္ခ်န္တြင္ ထုိးေၾကြးျခင္းႏွင့္ ႏွိပ္ကြပ္ျခင္းတုိ႔ကုိလည္း ခံရႏုိင္ပါေသးသည္။

    ပရိယတၱိ၊ ပရိပတၱီ၊ ပ႐ိေဝဒ သာသနာ့ တာဝန္ သုုံးရပ္ က်င့္ႀကံအားထုတ္ျခင္းကသာ အေကာင္းဆုံးကုစားမႈ။

    မိမိသမီးတြင္ ရည္းစား႐ွိေၾကာင္း ေနာက္ဆုံးမွ သိသူမွာ မိဘႏွစ္ပါးသာ ျဖစ္သည္။ ပတ္ဝန္းက်င္မွ သူတုိ႔၏ နားႏွင့္ မ်က္ေစ့မ်ား လွ်ံထြက္လာမွသာ မိသားစုဝင္မ်ားက သိႏုိင္ၾကပါလိမ့္မည္။ လူမ်ားစုမွ လူနည္းစု မူဆလင္မ်ား အေပၚ ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မေနာကံတုိ႔ျဖင့္ တုိက္ခုိက္ေဆာ္ကားေနမႈမ်ားကုိ ခံေနရသူ မြတ္ဆလင္ မ်ားက အရင္ဆုံး သိပါလိမ့္မည္။ ဒုတိယအေနျဖင့္ ၾကားလူ (Third Person) က သတိျပဳမိပါလိမ့္မည္။ ရည္းစား တိတ္တိ္တ္ခုိးထားသည့္ သမီး႐ွင္၏ မိဘမ်ားႏွင့္ တူေသာ ဗုဒၶဘာသာဝင္ စစ္စစ္ ျပည္သူအမ်ားစုမွာ ျပည္တြင္း တြင္ မြတ္ဆလင္မ်ား ႏွိပ္ကြပ္ ခံရမႈကုိ ေနာက္ဆုံး ဗုဒၶပုံရိပ္ေပၚ၌ ႏုိင္ငံေရး အရိပ္ထုိးခံရခ်ိန္က်မွ အိပ္ယာမွ လန္႔ႏုိးကာ သတိထားမိ သူမ်ား ျဖစ္ေနေပလိမ့္မည္။

    ဆရာဝန္ တစ္ဦးသည္ လူနာ၏ ေသြးနမူနာဓါတ္ခြဲမႈ အေျဖကုိ ၾကည့္ၿပီးေနာက္ ဆရာဝန္တုိ႔၏ နည္းပရိယာယ္ (Counseling) ကုိ မသုံးဘဲ ခင္ဗ်ားမွာ HIV ပိုး႐ွိတယ္ဟု ႐ုတ္တရက္ ေျပာလုိက္လွ်င္ (Breaking the bad news)  လူနာ၏ ပထမဆုံး တုံ႔ျပန္မႈမွာ ျငင္းဆုိျခင္း (Denial) ပင္ျဖစ္သည္။ ဒုတိယအဆင့္ အေနျဖင့္ ဆရာဝန္ သည္ လူနာ၏ တုိက္ခုိက္ ျခင္းကုိ ခံရႏုိင္ပါသည္။ တတိယ အဆင့္တြင္ လူနာသည္ ေသြးေအးလာၿပီး တျဖည္း ျဖည္း လက္ေတြ႔ အေျခ အေနကုိ လက္ခံ လာပါ လိမ့္မည္။

    ထုိ႔အတူ ကမာၻေက်ာ္ Time မဂၢဇင္းက အၾကမ္းဖက္ သံဃာတစ္ပါး အေၾကာင္း ဆုိင္းမဆင့္ ဗုံမဆင့္ ထုတ္ေဖၚလုိက္ခ်ိန္တြင္ တစ္ခါမွ် မၾကားခဲ့ဘူးေသာ အေၾကာင္းအရာျဖစ္၍ ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ား အမ်ားစုက လက္ မခံ ျငင္းဆန္ၾကပါသည္။ Time မဂၢဇင္းတုိက္ အနီးအနားတြင္႐ွိလွ်င္ အတုိက္အခုိက္ ခံရမည္မွာ ေသခ်ာ သည္။ ထုိ႔ေနာက္ ဤအျဖစ္အပ်က္သည္ ျပန္ျပင္၍ မရေသာ သမုိင္းအမဲစက္ အျဖစ္ ျပည္သူအမ်ား လက္ခံၿပီး သင္ခန္း စာ ယူလာခ်ိန္တြင္ ေနာင္အခါ ဘာသာတရား ကုိးကြယ္ယုံၾကည္မႈတုိ႔ကုိ ႏုိင္ငံေရး သမားမ်ား အက်ဳိးအျမတ္ အ တြက္ ကမာၻ႔ဘာသာႀကီးမ်ား အၾကား ဂုဏ္ငယ္ေစသည္အထိ အသုံးခ်ျခင္း မခံရေလေအာင္ ကာကြယ္ဖုိ႔ စဥ္းစား လာပါလိမ့္မည္။

    ထုိ႔ေၾကာင့္ ယခုသံဃာေတာ္မ်ား ႀကဳိးပမ္းေနၾကေသာ အမ်ဳိးေစာင့္ ဥပေဒထက္စာလွ်င္ ဗုဒၶဘာသာကုိ သန္႔႐ွင္းေသာ ေမတၱာတရား ေ႐ွ႕႔ထားသည့္ ဘာသာအျဖစ္ ထာဝရတည္တန္႔ေစရန္အတြက္ ႏုိင္ငံေရးသမားႏွင့္ စည္းျခားသည့္ ဥပေဒသည္သာ အျမန္ဆုံးျပဌာန္းသင့္သည္ဟု ျမင္ပါသည္။ ႏုိင္ငံေရးသမားမ်ား၏ ႀကဳိးကုိင္ ခုိင္း ေစမႈကုိလည္း သံဃာေတာ္မ်ား အေနျဖင့္ သတိျဖင့္ ေ႐ွာင္႐ွားၾကရပါလိမ့္မည္။ ႏုိင္ငံေရးသမားမ်ားႏွင့္ ေရာ ေထြး ယွက္တင္ ႏိုင္ငံေရးလုပ္ေသာ သံဃာကုိလည္း ရဟန္းအျဖစ္မွ က်ဥ္ျခင္းမ်ဳိးျဖင့္ ကုစားမွသာ လူ႐ုိေသ ႐ွင္ ႐ုိေသ သာသနာ ျဖစ္လာ႐ုံမွ်မက ေနာက္ထပ္ Time မဂၢဇင္း မ်က္ႏွာဖုံး႐ွင္ သံဃာတစ္ပါး မေပၚေပါက္ေစရန္ ကာကြယ္ၿပီးလည္း ျဖစ္သြားပါလိမ့္မည္။

    တနည္းအားျဖင့္ သံဃာေတာ္မ်ားသည္ ဥပေဒျပဳဖုိ႔ ႀကဳိးစားေနၾကျခင္းထက္ ပရိယတ္၊ ပရိပၸတ္၊ ပရိ ေဝဒ သာသနာ့တာဝန္ သုံးရပ္ကုိ ဘုရားေဟာ အတုိင္း က်င့္ႀကံအားထုတ္ျခင္းကသာလွ်င္ ဗုဒၶသာသနာႀကီးကုိ ဂုဏ္ေရာင္ ေျပာင္ေစမည့္ ေနာက္ထပ္ သမုိင္းအမဲစက္ မထင္ေစရန္ အေကာင္းဆုံး ကုစားမႈ ျဖစ္ေပသည္။ ခရစ္ ယာန္ ဘာသာကလည္း လူသားတုိ႔ ျပဳစုေသာ ဥပေဒႏွင့္ လူသားတို႔ ၏ အုပ္ခ်ဳပ္မႈသည္ မည္သုိ႔မွ် တရား မွ်တမႈ မ႐ွိႏုိင္ဟု ဆုိေသာေၾကာင့္ ဥပေဒျပဳသူ သံဃာေတာ္မ်ားသည္ အဂတိတရား ၄ ပါး ကင္းရန္ မျဖစ္ႏုိင္ပါေသာ ေၾကာင့္ အစဥ္ အၿမဲ အာဘတ္ သင့္ေနပါလိမ့္မည္။

    ၂၀၁၃ ခု ဇြန္လ ၂၇ ရက္ေန႔တြင္ အင္းစိန္ ႐ြာမ၌ က်င္းပေသာ သံဃာ့ညီလာခံတြင္ သီတဂူ ဆရာေတာ္ ဘုရားက မ်ဳိးခ်စ္စိတ္ လြန္ကဲေသာ လူငယ္မ်ားကုိ သံဃာေတာ္မ်ားက ထိန္းသိမ္းရမည္ဟု မိန္႔ၾကားခ်က္ အေပၚ တပည့္ေတာ္ ဘဝင္မက်ပါ။ ထုိသုိ႔ေသာ အစြန္းေရာက္တုိ႔ကုိ အာဏာစက္ျဖင့္  ထိန္းသိမ္းရန္ အတြက္ အစုိးရႏွင့္ လုံၿခဳံေရး အဖြဲ႔မ်ား တြင္သာ တာဝန္ အျပည့္႐ွိမည္ဟု ျမင္ပါသည္။

    ထုိ႔အျပင္ ျမင့္ျမတ္ေသာ ဘာသာေရးကုိ ညစ္ပတ္ေလ့႐ွိေသာ ႏုိင္ငံေရးႏွင့္ ေရာေထြးယွက္တင္ မျဖစ္ ေစရန္အတြက္ သံဃာေတာ္မ်ားကုိ ပါတီေထာင္ခြင့္၊ မဲေပးခြင့္မ်ားကုိ ေခတ္အဆက္ဆက္ ဖြဲ႔စည္းပုံမ်ားက ဟန္႔တားထားေသာေၾကာင့္ ဘုရားသားေတာ္ သံဃာမ်ားသည္ ႏုိင္ငံေရးႏွင့္ ကင္း႐ွင္းသင့္ပါသည္။

             (မွတ္ခ်က္။      ။ ရခုိင္ပဋိပကၡ စုံစမ္းေရး ေကာ္မ႐ွင္ ဖြဲ႔စဥ္က ဆရာေတာ္ သံဃာေတာ္မ်ားက မိမိတို႔နည္းတူ အုိလမာအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ႏွင့္ ေမာ္လဝီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္တုိ႔သည္ သာသနာ့ ဝန္ထမ္းမ်ား ျဖစ္ၾကေသာေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေရးႏွင့္ မပတ္သက္သင့္သည္ျဖစ္၍ ေကာ္မ႐ွင္တြင္ မပါဝင္သင့္ေၾကာင္း ေထာက္ျပကန္႔ကြက္သည့္အတြက္ သံဃာ့ အဖြဲ႔အစည္း၊ အုိလမာႏွင့္ ေမာ္လဝီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္တုိ႔မွ ကုိယ္စားလွယ္မ်ား ေကာ္မရွင္တြင္ ထည့္သြင္း ဖြဲ႔စည္းျခင္း မ႐ွိေသာျဖစ္စဥ္ ႐ွိခဲ့ဘူးေသာ္လည္း ယေန႔သံဃာေတာ္မ်ားအေနျဖင့္ ဥပေဒျပဳရန္ ၾကိဳးစားေနသည္ကို အံ့ၾသ ဖြယ္၊ ဝမ္းနည္းဖြယ္ အျဖစ္ ေတြ႔ေနရပါသည္။)

    စစ္အာဏာ႐ွင္ေဟာင္း ဦးသန္းေ႐ႊ၏ အမွားမ်ားကုိ ကုစားရန္ ႀကဳိးစားျခင္း။

    (က) ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္းသည္ ဦးႏုကုိ၎၊ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေစာေမာင္သည္ ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ကုိ၎၊ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ သန္းေ႐ႊသည္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေစာေမာင္ကုိ၎ အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ေရးဆြဲရန္ အေၾကာင္းမ်ဳိးစုံျပ အခ်ိန္ဆြဲျခင္းျဖင့္ အာဏာ႐ွင္ စနစ္ကုိ ႐ွည္ၾကာေစခဲ့ၾကေလသည္။ ထုိင္းႏိုင္ငံသည္ ကမာၻေပၚတြင္ အာဏာ အသိမ္းဆုံးႏုိင္ငံျဖစ္ေသာ္လည္း ပွ်မ္းမွ် တႏွစ္အတြင္း ဖြဲ႔စည္းပုံ အသစ္ေရးဆြဲၿပီး ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ျပန္လည္ က်င္းပေပးေလ့႐ွိေသာေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံထက္ အစစ အရာရာ သာေလသည္။

    ထုိ႔ေၾကာင့္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံကုိျပင္ဆင္ေရးဆြဲလွ်င္ ႏုိင္ငံေတာ္ အာဏာသိမ္းျခင္းကုိ ဟန္႔တားသည့္ ဥပေဒ ကုိ တည္ထြင္ျပဌာန္းျခင္းျဖင့္ မၾကာခဏ အာဏာသိမ္းမႈမ်ားကုိ ကုစားသင့္ပါသည္။

    (ခ) ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကုိ ျငင္းပယ္ျခင္းသည္ ဦးသန္းေရႊ၏ မဟာ့ မဟာ အမွားတစ္ခု ျဖစ္သည္။ ကမာၻ႔ႏိုင္ငံ အမ်ားစုက စည္းပြားေရးပိတ္ဆုိ႔မႈေၾကာင့္ လက္ေလွ်ာ့ ေနာင္တရခ်ိန္တြင္ တုိင္းျပည္သည္ သူမ်ား ေၾကြးကုိ မဆပ္ႏုိင္သည့္ ႏုိင္ငံ အျဖစ္သို႔ ဆုိက္ေရာက္ခဲ့ရေလသည္။ ဆရာကLDC (Least Developing Country) ဂုဏ္ေဆာင္၍ တပည့္က ေဒဝါလီ ခံေလ၏။

    ထုိ႔ေၾကာင့္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အသစ္ျပင္ဆင္ ေရးဆြဲလွ်င္ ေရြးေကာက္ပြဲ ရလဒ္ကုိ ျငင္းပယ္ျခင္းမ်ားကုိ ကာကြယ္ ကုစားႏိုင္ရန္ ဥပေဒ အသစ္တစ္ခုကုိ ေရးဆြဲရန္ ထည့္သြင္းစဥ္းစားသင့္သည္။

    (ဂ) ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မ႐ွင္ကုိယ္တုိင္ ပါဝင္ပတ္သက္ေသာ မဲလိမ္မႈ မ်ဳိးမ်ား ေနာက္ထပ္ မေပၚေပါက္ေစရန္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မ႐ွင္ ဥပေဒ ကုိ ျပန္လည္ ေရးဆြဲၿပီး ဘက္မလုိက္ လူ႐ုိေသ၊ ႐ွင္႐ုိေသ ေကာ္မ႐ွင္ အသစ္ ကုိလည္း ျပန္လည္ဖြဲ႔စည္းသင့္ပါသည္။

    (ဃ) ေနာက္ဆုံးကုစားရမွာကေတာ့ ဒီပဲယင္း အၾကမ္းဖက္မႈကဲ့သုိ႔ေသာ အစုိးရ ကုိယ္တုိင္ဦးစီးသည့္ အၾကမ္း ဖက္မႈမ်ား ႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖါက္မႈမ်ားကုိ ကာကြယ္ ကုစားေရး ဥပေဒ မ်ား ဖြဲ႔စည္းပုံ အသစ္တြင္ ထည့္ သြင္း ျပဌာန္း ေရးဆြဲ ကုစား ေရးဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ ဦးသန္းေ႐ႊ အုပ္ခ်ဳပ္စဥ္ ကာလတြင္ ေတာင္ငူႏွင့္ ေက်ာက္ဆည္ၿမဳိ႕တုိ႔တြင္ ဘာသာေရး၊ လူမ်ဳိးေရး ပ႗ိပကၡမ်ား အႀကီးအက်ယ္ ျဖစ္ခဲ့ ေသာေၾကာင့္ပင္ ျဖစ္သည္။ ယေန႔ နာမည္ေက်ာ္ ဥဴးဝီရသူသည္လည္း ေက်ာက္ဆည္ အၾကမ္းဖက္မႈအတြက္ ေထာင္ဒဏ္ အႏွစ္ ၂၅ က်ခံခဲ့ဘူးသူ အၾကမ္းဖက္ သမုိင္းဝင္ ပုဂၢိဳလ္ တစ္ဦးျဖစ္ေပသည္။

    ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ၏ အမွားမ်ားကုိ ႐ုိဟင္ဂ်ာျပတုိက္၊ ၉၆၉ ျပတုိက္မ်ားဖြင့္ၿပီး ကုစားရန္ ႀကဳိးစားျခင္း။

    (က) ျမန္မာႏိုိင္ငံ၏ လြတ္လပ္ေရး ဗိသုကာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၊ ပါကစၥတန္ ေခါင္းေဆာင္ အလီ ဂ်င္းနား၊ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ပထမဆုံး သမၼတ စဝ္ေ႐ႊသုိက္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ပထမဆုံး ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးႏုႏွင့္ ေမယုခ႐ုိင္ စစ္ေဒသ စစ္တုိင္းမွဴး  ဗုိလ္မွဴးခ်ဳပ္ ေအာင္ႀကီး တုိ႔က တုိင္းရင္းသား အျဖစ္လက္ခံေသာ ႐ုိဟင္ဂ်ာလူမ်ဳိးကုိ ဦးသိန္းစိန္အစုိးရက ဇြတ္တ႐ြတ္ ျငင္းဆန္ေနျခင္းသည္ ရည္႐ြယ္ခ်က္ တစုံတရာ ႐ွိပုံရ၏၊၊

    ရုိဟင္ဂ်ာျပတုိက္တစ္ခု ဖြင့္ႏုိင္ေလာက္သည့္ အေထာက္အထားမ်ားျဖစ္ေသာ ရခုိင္ျပည္္နယ္ ေျမာက္ဦး ၿမဳိ႕ ကုိးေသာင္းဘုရား ႐ွိ ေက်ာက္စာတြင္ ႐ုိဟင္ဂ်ာ ဘာသာႏွင့္ ေရးသားထားျခင္း၊ ျမန္မာ တုိင္းရင္းသား မ်ားတြင္ ႐ုိဟင္ဂ်ာ ပါဝင္ေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံသုိ႔ ကုိယ္တုိင္ေရာက္႐ွိ မွတ္တမ္းတင္ခဲ့သည့္ ေဒါက္တာဖရန္စစ္ ဘူခ်နန္၏ ၁၇၉၉ ခုတြင္ ေရးသားခဲ့ေသာ စာအုပ္တြင္ ပါ႐ွိျခင္း၊ ျမန္ မာႏိုင္ငံသုိ႔ အစၥလာမ္ ဘာသာ စတင္ျပန္႔ပြားရာေဒသျဖစ္၍ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ ပလီအလုံးေရ ၁၆၀၀ ေက်ာ္႐ွိျခင္းေၾကာင့္ တႏုိင္ငံလုံးတြင္ ပလီအေရအတြက္ အမ်ားဆုံး႐ွိျခင္း၊ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ ၁၀၀၀ ေက်ာ္က တည္ေဆာက္ခဲ့ေသာ စႏီၵခန္းပလီ တည္႐ွိရာ အရပ္ျဖစ္ျခင္း၊ ၁၉၄၇ ဖြဲ႔စည္းပုံေရးဆြဲရာတြင္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္းႏွင့္အတူ ႐ုိဟင္ဂ်ာ ႏွစ္ဦးျဖစ္ေသာ အဗၺဒူဂဖါးႏွင့္ ဆူလတန္အာမက္တုိ႔႔ႏွစ္ဦး ပါဝင္ျခင္း၊ လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးေနာက္ ႐ုိိဟင္ဂ်ာ (မူဂ်ာေဟဒင္) လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႔႐ွိျခင္း၊ လက္နက္ခ်ၿပီးေနာက္ ႐ုိဟင္ဂ်ာ အမည္ကုိ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ႀကီးႏွင့္ ရခုိင္ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ႐ုိဟင္ဂ်ာ အလယ္သံေက်ာ္ Conference တြင္ လက္ခံသေဘာတူျခင္း၊ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးႏုေခတ္က ႐ုိဟင္ဂ်ာ သတင္းစာ ထုတ္ေဝခဲ့ျခင္းႏွင့္ ျမန္မာ့အသံ တုိင္းရင္းသား အစီအစဥ္မွ ႐ုိဟင္ဂ်ာ တုိင္းရင္းသား အစီအစဥ္ကုိ ႐ုိဟင္ဂ်ာ ဦးဘထြန္းမွ အသံလႊင့္ခဲ့ျခင္း၊ ရခုိင္ျပည္တြင္ ဗမာစကားေျပာလွ်င္ ရခုိင္တုိင္းရင္းသာတုိ႔က  တုိက္ခိုက္ေလ့ ႐ွိေသာ္လည္း ႐ုိဟင္ဂ်ာ စကားကုိေျပာခြင့္ေပးျခင္း၊ စသည္တုိ႔ေၾကာင့္ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္မွ ႐ုိဟင္ဂ်ာကုိ တုိင္းရင္းသား အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳလုိက္လွ်င္ ရခုိင္ျပည္ အျမန္ဆုံး ေအးခ်မ္းသြားစရာ အေၾကာင္း ႐ွိသည္ကုိ အဘယ္အတြက္ေၾကာင့္ အခ်ိန္ဆြဲေနၾက သနည္း။

    တဖန္ ၉၆၉ အဖြဲ႔ အေၾကာင္းေဆြးေႏြးပါဦးမည္။ ၉၆၉ အဖြဲ႔ဝင္ သံဃာေတာ္မ်ားႏွင့္ လူပုဂၢဳိလ္ အဖြဲ႔ဝင္ တုိ႔သည္ ဘာသာေရး မတည္မၿငိမ္ ျဖစ္ေအာင္ လႈံ႔ေဆာ္ေဟာေျပာ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ား႐ွိေၾကာင္း ယေန႔ အခ်ိန္ အခါတြင္ ဗုဒၶဘာသာဝင္ အမ်ားစုႀကီးက လက္ခံေၾကာင္း ဇြန္လ ၃၀ ရက္ တနဂၤေႏြေန႔ နံက္ပုိင္းက ထုတ္လႊင့္ သြားေသာ VOA ေဆြးေႏြးခန္းက သက္ေသျပေနပါသည္။

    အစုိးရအဖြဲ႔ ေၾကျငာခ်က္တြင္ ၉၆၉ အမွတ္ တံဆိပ္သည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေသာ သေကၤတျဖစ္၍ လႈံ႔ေဆာ္ဆူပူ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားတြင္ မသုံးရန္တည့္သြင္းေရးသား ထားေသာ္လည္း ၉၆၉ အဖြဲ႔၏ တရားဝင္မႈကုိ ဒုဝန္ႀကီး ဦးရဲထြဋ္က အာမ မခံႏိုင္ပါ။ သုိ႔ေသာ္ ၉၆၉ အဖြဲ႔ကုိ ဆက္လက္ လႈပ္႐ွားခြင့္ေပးထားျခင္းက ေတာင္သာတြင္ ေျဗာင္က်က် ဆုိင္းဘုတ္တင္ထားေသာ စြမ္းအာ႐ွင္ ဝါးရင္းတုတ္ တပ္ရင္းကဲ့သုိ႔ ႏုိင္ငံေရး ကစားကြက္တြင္ အသုံးခ်ရန္ ရည္႐ြယ္ထားပုံရ၏။

    (မွတ္ခ်က္။     ။ တႏုိင္ငံလုံး႐ွိ မြတ္ဆလင္ အဖြဲ႔အစည္း အသီးသီးက တာဝန္သိစြာျဖင့္ ႏုိင္ငံေတာ္ သံဃာ့မဟာနာယကအဖြဲ႔၊ သာသနာေရး ဝန္ႀကီးဌာနႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အာဏာပုိင္ အဖြဲ႔အစည္း အသီးသီးထံ ေပးပုိ႔ထားေသာ ျပည္သူလူထုအတြင္း လြတ္လပ္စြာ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနသည့္ ဘာသာေရး၊ လူမ်ဳိးေရး လႈံ႔ေဆာ္မႈ မ်ားပါဝင္ေသာ DVD, VCD ႏွင့္ စာ႐ြက္စာတန္း၊ ဓါတ္ပုံမ်ားသည္ Holocaust Museum ကဲ့သို႕ ၉၆၉ ျပတုိက္ တစ္ခု ဖြင့္ႏိုင္ေလာက္သည္ အထိ မ်ားျပား၏။ ေနာင္အခါ ကုိယ္က်ဳိး႐ွာ ႏုိင္ငံေရးသမားမ်ား ဗုဒၶဘာသာကုိ Abuse မလုပ္ႏိုင္ေစရန္ ၉၆၉ ျပတုိက္တစ္ခု သို႔မဟုတ္ Web Site တစ္ခုကုိ ဖြင့္သင့္ပါသည္။)

    ဤေနရာတြင္ အႀကံေပးလုိသည္မွာ ၉၆၉ အဖြဲ႔ကို မတရားအသင္းအျဖစ္ ေၾကျငာျခင္း၊ သို႔မဟုတ္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာနတြင္ တရားဝင္ မွတ္ပုံတင္ေပးျခင္းကသာလွ်င္ ႏိုင္ငံတကာ ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ ႏုိင္ငံ တကာ မီဒီယာမ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆုံခ်ိန္တြင္ ဦးသိန္းစိန္ အစုိးရ အေနျဖင့္ ဂုဏ္သိကၡာ႐ွိ႐ွိ ေျပာဆုိႏိုင္မည္ျဖစ္၏။ အစုိးရတရပ္၏ ႏိုင္ငံတကာသုိ႔ လွည့္ပတ္လိမ္ညာေနျခင္းသည္ ႏုိင္ငံေတာ္ႏွင့္ ႏုိင္ငံသား မ်ား၏ ပုံရိပ္ႏွင့္ ဂုဏ္သိကၡာ က်ဆင္းေစပါသည္။

    ထုိ႔အျပင္ ၉၆၉ အဖြဲ႔ႏွင့္ ရုိဟင္ဂ်ာ ျပႆနာကုိ ဆြဲဆန္႔ထားျခင္း ေနာက္ကြယ္တြင္ ႏုိင္ငံေရး ရည္႐ြယ္ခ်က္ ႀကီးႀကီးမားမား ႐ွိပုံရ၏။ ေဒၚစုကုိမုန္းေသာ ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ား၏ မဲႏွင့္ အစြန္းေရာက္ကုိ ေၾကာက္ေသာ မြတ္ဆလင္တုိ႔၏ မဲတုိ႔ကုိ ေမွ်ာ္ကုိးေသာ ႏိုင္ငံေရး ကစားကြက္ (Political Games) မ်ားအျဖစ္ ႏုိင္ငံေရး ေလ့လာအကဲခတ္သူမ်ားက ယူဆၾက၏။ ကၽြႏု္ပ္၏ ကုိယ္ပုိင္အျမင္ကုိ ေျပာရလွ်င္ ၂၀၁၅ တြင္ ေဒၚစု မေတာ္တဆ သမၼတ ျဖစ္သြားလွ်င္ တည္ၿငိမ္စြာ မအုပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္ေအာင္ ေထာင္ထားေသာ နင္းမုိင္းမ်ားျဖစ္ၿပီး ေနာက္ဆုံး တြင္ ေဒၚစုကုိယ္တုိင္ စစ္တပ္ကုိ အာဏာျပန္အပ္သည္ အထိ ရည္႐ြယ္ခ်က္ႀကီးမား၏။

    ထုိ႔ေၾကာင့္ ေဒၚစုအေနျဖင့္ ဤျပႆနာမ်ားကုိ ၂ ႏွစ္အတြင္း အၿပီးအျပတ္ မေျဖ႐ွင္းဘဲ သမၼတ အလွ်င္စလုိ မလုပ္သင့္ဟု ျမင္ ပါသည္။ မိမိသမၼတ မျဖစ္မီအရင္ ဤကိစၥမ်ားကုိ အေၾကြး မထားေစဘဲ ဦးသိန္းစိန္ အစုိးရ လက္ထက္တြင္ အေၾကအလည္ ေျဖ႐ွင္းဖုိ႔ နည္းမ်ဳိးစုံ သုံးၿပီး လုပ္ေဆာင္သင့္ပါသည္။

    (ခ) ဦးသိန္းစိန္အစုိးရ၏ ႏုိင္ငံျခားမွ အရင္းအႏွီးမ်ား ဝင္လာေစရန္ မက္လုံးမ်ားေပး၍ ဆြဲေဆာင္ ေနခ်ိန္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသား မြတ္ဆလင္တုိ႔၏ ပုိင္ဆုိင္မႈ အရင္းအႏွီးမ်ားကုိ မကာကြယ္ေပးႏိုင္ျခင္းသည္ တုိင္းျပည္ကုိ ဆင္းရဲတြင္းနက္ေစယုံမွ်မက ဥပေဒမစုိးမုိးေသာ၊ မတည္ၿငိမ္ေသာ တုိင္းျပည္တြင္းသုိ႔ ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႈပ္ႏွံမႈမ်ား ဝင္မလာေစရန္ ဟန္႔တားလုိက္သကဲ့သုိ႔ျဖစ္ေစ၍ အျမန္ဆုံးတည္ၿငိမ္ေအာင္ ျပန္လည္ ထိန္းသိမ္း သင့္ပါသည္။

    (ဂ) ဗုဒၶဘာသာဝင္ ေအာ့ေၾကာလန္ (Face of Buddhist Terror) တစ္ဦးကုိ ေပၚထြက္ လာေစျခင္း သည္ ဦးသိန္းစိန္ အစုိးရ၏ အဆုိးဆုံးေသာ သမုိင္းအမဲစက္ျဖစ္သည္။ How militant monks are fueling anti-muslim violence in Asia ဟု Time မဂၢဇင္း မ်က္ႏွာဖုံးတြင္ ေရးထားေသာေၾကာင့္ ေနာက္ထပ္ ေအာ့ေၾကာလန္မ်ား ထပ္ထြက္မလာေအာင္ ထိထိေရာက္ေရာက္ ကာကြယ္ရန္ ယခုေခၚယူထားေသာ ကာ-လုံ (အမ်ဳိးသားကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံၿခဳံေရး ေကာင္စီ) အစည္းအေဝးတြင္ ထည့္သြင္းေဆြးေႏြးသင့္ပါသည္။

    သေရာ္စာႏွင့္ ကုစားျခင္း။

    ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး အခါသမယတြင္ ဘုန္းဘုန္းတို႔အေနျဖင့္ ဥပေဒျပဳရန္ စိတ္ဝင္စား လာ႐ုံမွ်က ႏုိင္ငံေတာ္ သံဃာ့မဟာနာယက အဖြဲ႔ႏွင့္ အစုိးရ အဖြဲ႔တုိ႔မွလည္း ကန္႔ကြက္ျခင္းမ႐ွိေသာေၾကာင့္ အင္အားခ်ိန္ခြင္ညွာ ညွိၿပီးလည္းျဖစ္ေစမည့္အျပင္ ဘုန္းဘုန္းတုိ႔ လူထြက္ရန္လည္း မလုိဘဲ ဥပေဒျပဳႏိုင္ေသာ အခြင့္ အေရး တစ္ရပ္ကုိ တင္ျပခ်င္ပါသည္။

    လက္႐ွိတည္ဆဲ ဖြဲ႔စည္းပုံအရ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္သားတုိင္းတြင္ မဲေပးခြင့္ႏွင့္ လႊတ္ေတာ္အသီးသီးတြင္ ေရြးေကာက္ခံစရာ မလုိဘဲ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္မွ စစ္သား လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ၂၅% (တမတ္သား) ခန္႔အပ္ခြင့္ ႐ွိပါသည္။

    ထုိ႔ေၾကာင့္ အင္အားခ်ိန္ခြင္ညွာ ညီေအာင္ ကုစားသည့္အေနျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းပုံအသစ္တြင္ တပ္မေတာ္သား မ်ားက မဲေပးခြင့္ႏွင့္ ေရြးေကာက္ခံပုိင္ခြင့္ကုိယူလွ်င္၊ ဘုန္းဘုန္းတုိ႔က လႊတ္ေတာ္ တမတ္သား အခြင့္အေရးကုိ အရယူၿပိီး လႊတ္ေတာ္ အတြင္းသုိ႔ အေရာက္ၾကြပါ။ သုိ႔မဟုတ္ လႊတ္ေတာ္ တမတ္သား အခြင့္အေရးကို တပ္မ ေတာ္သားမ်ား အတြက္ ပစားေပးမွ်ေဝစြန္႔ႀကဲၿပီး ဘုန္းဘုန္း တုိ႔အတြက္ မဲေပးပုိင္ခြင့္ႏွင့္ ကုိယ္တုိင္ ေရြးေကာက္ ခံပုိင္ခြင့္ကုိ ဖြဲ႔စည္းပုံ အသစ္တြင္ ျပင္ဆင္ ထည့္သြင္း ေရးဆြဲေစျခင္းျဖင့္ လူထြက္စရာမလုိ၊ ဗုဒၶဘာသာဝင္ အခ်င္းခ်င္း ကဲ့ရဲ့ခံေနစရာလည္း မလုိေတာ့ဘဲ ဘုန္းဘုန္းတုိ႔ အေနျဖင့္ ႏုိင္ငံေရးႏွင့္ ဘာသာေရးကုိ ဒြန္တြဲကာ ပုိင္ပုိင္ႏုိင္ႏုိင္ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး လုပ္ေဆာင္ ႏုိင္ၾက ပါလိမ့္မည္။

    အႏွစ္ခ်ဳပ္။ (Summary)

    (က) စစ္အာဏာ႐ွင္ အစုိးရအဆက္ဆက္ႏွင့္ အသြင္ေျပာင္း စစ္သားအစုိးရ လက္ထက္တြင္ တုိင္းျပည္ ဆုတ္ယုတ္ခဲ့ရျခင္း အဓိက အေၾကာင္းရင္းသည္ ဥပေဒ စုိးမုိးမႈမ႐ွိဘဲ လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာေရး ခြဲျခားဆက္ဆံေရး အေျခခံ ပ႗ိပကၡမ်ား အႀကိမ္ႀကိမ္ ျဖစ္ေပၚခဲ့ေသာေၾကာင့္ တုိင္းျပည္၏ ပုိင္ဆုိင္မႈ (Asset) မ်ားၿပဳိကြဲကာ ကုန္ထုတ္ အရင္းအႏွီးႏွင့္ လူ႔စြမ္းအား အရင္းအျမစ္မ်ား ျပည္ပတုိင္းျပည္မ်ားမွ ဝင္မလာသည့္အျပင္ ျပည္ပတုိင္းျပည္မ်ားသုိ႔ စီးထြက္ေစသည့္အတြက္ တုိင္းျပည္ ဆင္းရဲတြင္းနက္ေစခဲ့ ေသာေၾကာင့္ ဤျပႆနာ မ်ားကုိ ကုစားရန္ လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာ ေရး ပဋိပကၡကာကြယ္ေရး ဥပေဒ မ်ား ဖြဲ႔စည္းပုံ အသစ္တြင္ ခုိင္ခိုင္မာမာ ျပင္ဆင္ေရးဆြဲရန္ႏွင့္ တရားဥပေဒ စုိးမိုးရန္ အေရးတႀကီး ေဆာင္႐ြက္သင့္ပါသည္။

    (ခ) လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာေရး ပဋိပကၡလုပ္ရန္ လႈံ႕ေဆာ္မႈမ်ား႐ွိလာပါက Potential Victims တုိ႔ အေန ျဖင့္ လႈံ႔ေဆာ္သည့္ သက္ေသ အေထာက္အထား အျပည့္အစုံႏွင့္ တရား႐ုံးမ်ားထံ ဦးတုိက္ ေလွ်ာက္ထားၿပီး တရား႐ုံး၏ လႈံ႕ေဆာ္ေသာ အဖြဲ႔အစည္းအား ဟန္႔တားမိန္႔႔ ကုိ ေတာင္းခံႏုိင္သည့္ ပဋိပကၡကာကြယ္ေရး ဥပေဒ မ်ားကုိ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံ ပုဒ္မ (၃၆၄) ကေပးအပ္ထားေသာ လုပ္ပုိင္ခြင့္ အရ မၾကာမီ ျပင္ဆင္ေရးဆြဲမည့္ ဖြဲ႔စည္း ပုံတြင္ ထည့္သြင္း ေရးသား သင့္ ေၾကာင္း အႀကံျပဳအပ္ပါသည္။

    (ဂ) သက္ဆုိင္ရာ ဘာသာေရး အဖြဲ႔ အစည္းမ်ား၏ တင္ျပလာသည့္ ခုိင္လုံေသာ သက္ေသ အေထာက္ အထားမ်ားႏွင့္တကြ ညႊန္ၾကားခ်က္အရ ဗဟုိတရား႐ုံး ေ႐ွ႕ေနတဦးမွ အၾကမ္းဖက္ရန္ လႈံ႕ေဆာ္သူ သုိ႔မဟုတ္ စည္း႐ုံးသူ သုိ႔မဟုတ္ လက္နက္ကုိင္ေဆာင္ အားထုတ္သူ ထံ သတိေပးစာ (Letter of Notice) ထုတ္ဆင့္ခြင့္ကုိ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံ ပုဒ္မ (၃၆၄) ကေပးအပ္ထားေသာ လုပ္ပုိင္ခြင့္ အရ အသစ္ေရးဆြဲရာတြင္ ျဖည့္စြက္သင့္ပါ သည္။

    (ဃ) ဂ်ပန္ႏုိင္ငံတြင္ မီးအာမခံထားေသာ အိမ္၌တပ္ဆင္ထားေသာ မီးလန္႔ အခ်က္ေပး ဥၾသသည္ မီးလန္႔ခ်ိန္တြင္ မီးသတ္ဌာနႏွင့္ မီးအာမခံ ဌာနတုိ႔တြင္ တၿပဳိင္နက္ ျမည္ေအာင္ (Network) ခ်ိတ္ဆက္ထား ေသာ ေၾကာင့္ မီးလန္႔သည့္ အိမ္ေ႐ွ႔သုိ႔ မီးသတ္ဌာနႏွင့္ အာမခံဌာနမွ ပုဂၢိဳလ္မ်ား ခ်က္ခ်င္းေရာက္႐ွိလာၿပီး မီးမကူး ဆက္ေအာင္ ဝိုင္းဝန္းႀကဳိးပမ္းၾကသည္ဆုိ၏။

    ျမန္မာ့အာမခံလုပ္ငန္းမွ အထိက႐ုံး အာမခံ ပ႐ီမီယံ အသစ္ထုတ္ေရာင္းျခင္းျဖင့္ အၾကမ္းဖက္ရန္ လူစု သည္ႏွင့္တၿပဳိက္နက္ အာမခံဌာနသည္ အရပ္ဖက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အာဏာပုိင္မ်ားကုိ လုံၿခဳံေရး အျမန္ေပးဖုိ႔ တုိက္ တြန္းႏႈိးေဆာ္ျခင္းျဖင့္ အၾကမ္းဖက္ မီး႐ႈိ႕မႈ၊ လူသတ္မႈမ်ားကုိ ကာကြယ္ႏုိင္မည္ ျဖစ္သည္။

    (င) ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံ ပုဒ္မ (၃၅၆) တြင္ ႏုိင္ငံေတာ္သည္ ႏုိင္ငံသားမ်ား၏ တရားဝင္ ရ႐ွိပုုိင္ဆုိင္ထား ေသာ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းႏိုင္ေသာ ပစၥည္း၊ မေ႐ႊ႕ေျပာင္းႏိုင္ေသာပစၥည္းမ်ားႏွင့္ စပ္လွ်င္း၍ ဥပေဒအရ ကာကြယ္ ေပးရ မည္ဟု ပါ႐ွိပါသည္။

    ထုိ႔ေၾကာင့္ လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာေရး အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ေသဆုံး ဒဏ္ရာရသူမ်ားႏွင့္ ပ်က္စီး ဆုံး႐ႈံးခဲ့ ရေသာ ပစၥည္းႏွင့္ အိမ္မ်ားအတြက္ အစုိးရမွ ေလွ်ာ္ေၾကးေပးရန္ ဥပေဒ အား ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ မွ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံကုိ ျပင္ဆင္ ေရးဆြဲ ရာတြင္ ထည့္သြင္းေရးဆြဲျခင္းျဖင့္ လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာေရး အၾကမ္းဖက္မႈ မ်ားကုိ အစုိးရအေနျဖင့္ အီေလးမဆြဲဘဲ မျဖစ္မေန အျမန္ဆုံး ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ ႀကဳိးစားပါလိမ့္မည္။

    ထုိင္းနယ္စပ္႐ွိ ေ႐ွးေဟာင္း ဟိႏၵဴဘုရားေက်ာင္း ပုိင္ဆုိင္မႈ အျငင္းပြားသည့္ ပဋိပကၡေၾကာင့္ ကေမာၻ ဒီးယား ႏုိင္ငံအတြင္း႐ွိ ကေမာၻဒီးယားႏုိင္ငံသား ထုိင္းလူမ်ဳိးတုိ႔ ပိုင္ဆုိင္ေသာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားအား ကေမာၻဒီးယားတုိ႔က အၾကမ္းဖက္ ဖ်က္စီးရာ ကေမာၻဒီးယား အစုိးရက ပ်က္စီးဆုံး႐ႈံးမႈမ်ား အတြက္ ေလွ်ာ္ေၾကး ေပးပါသည္။ တနည္းအားျဖင့္ ႏုိင္ငံသားတုိ႔၏ ဥစၥာပစၥည္း ပုိင္ဆုိင္မႈကုိ အစုိးရမွ အာမခံျခင္းပင္ျဖစ္သည္။

    ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ ေလွ်ာ္ေၾကးမေပးသည့္အျပင္ အၾကမ္းဖက္ခံရေသာ မိတၳီလာေန မြတ္ဆလင္တုိ႔ ပုိင္ဆုိင္သည့္ ေျမကြက္ မ်ားကုိပင္  ျပန္မေပးဘဲ သိမ္းယူျခင္းမ်ား ႐ွိေနပါသည္။ ဤအခ်က္သည္ ျမန္မာအစိုးရ ႏွင့္ ကေမာၻဒီးယား အစုိးရတုိ႔၏ သိသာ ထင္႐ွားေသာ ကြာျခားခ်က္ျဖစ္ရာ ဤအတုိင္းဆက္သြားေနလွ်င္ ျမန္မာ ႏုိင္ငံ၏ ဖြံ႔ၿဖဳိးတုိးတက္မႈသည္ ကေမာၻဒီးယားႏုိင္ငံ၏ ေနာက္တြင္ အၿမဲက်န္ ေနပါလိမ့္မည္။

    (စ) ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ႏွစ္ေထာင္ခ်ီၿပီး အတူတကြ ေနထုိင္လာခဲ့ၾကေသာ ဗုဒၶဘာဝင္ႏွင့္ မြတ္္ဆလင္ တုိ႔အၾကား ပဋိပကၡမ်ား မၾကာခဏ ျဖစ္ေပၚေနျခင္းသည္ တဖက္ႏွင့္ တဖက္ နားလည္မႈ လြဲမွားေအာင္ ႏွစ္႐ွည္လမ်ား စနစ္က်စြာ ေသြးခြဲေနသည့္ ဥပေဒ အထက္တြင္ ႐ွိေသာ လူတစ္စု ႐ွိေနျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္၏။ ေသြးခဲြေနသူမ်ား ကုိယ္တုိင္လည္း ျမန္မာမြတ္ဆလင္တုိ႔၏ ႐ွည္လွ်ားေသာ သမုိင္းေၾကာင္းကုိ မသိေသာေၾကာင့္ ျဖစ္၏။

    ယခုအခါ အင္တာနက္တြင္ ၿငိမ္းခ်မ္း PhD. ဆုိသူ၏ ဦးရာဇတ္ကုိ အာဇာနည္ ၉ ဦးစာရင္းမွ ပယ္ထုတ္ဖုိ႔ ေတာင္းဆုိသည့္ Video file တစ္ခု ပ်ံ႕ႏွံေနပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ ေသနတ္ျပစ္ ခံရ႐ုံႏွင့္ အာဇာနည္အျဖစ္ သတ္မွတ္ရသနည္း၊ မသိ၍ေမးပါသည္ဟု ဆုိ၏။ အဆုိပါ ပုဂၢိဳလ္သည္ ႏုိင္ငံရပ္ျခားမွ PhD ဘြဲ႔ရခဲ့ေသာ္လည္း ၎ငယ္စဥ္က ေနခဲ့သည့္ TTC အထက္တန္းေက်ာင္းက အေျခခံ ပညာကုိ ေကာင္းစြာ သင္ မေပးႏုိင္ခဲ့ေၾကာင္း သက္ေသျဖစ္ပါသည္။

    Internet Google ႏွင့္တကၠသိုလ္မ်ား ဗဟုိစာ ၾကည့္တုိက္တြင္ ဦးရာဇတ္အမည္ႏွင့္ ႐ွာလွ်င္ အေထာက္အထား စာ႐ြက္စာတမ္း၊ ဓါတ္ပုံႏွင့္ စာအုပ္မ်ား တစ္ထမ္းစာ ရႏိုင္ပါသည္။ ပန္းဆုိးတန္း စာအုပ္ အသစ္ႏွင့္ အေဟာင္းဆုိင္မ်ားတြင္ စာေရးဆရာ အသီးသီး တုိ႔ ေရးသားထားေသာ ဦးရာဇတ္ႏွင့္ဆုိင္သည့္ စာအုပ္မ်ားကုိ ႐ွာလွ်င္ ဆုိကၠားတစ္စီးစာမွ်ရႏုိင္ပါလွ်က္ ေၾကာင္ကုိ ေရးခ်ဳိးၿပီး သန္း႐ွာေပးေနေသာ ပီအိပ္ခ်္ဒီ ေဒါက္တာဆုိသူ Video ဖိုင္ပုိင္ရွင္ႏွင့္ ထုိဗီဒီယို ဖိုင္ကုိ LIKE လုပ္ေနသူတို႔သည္ စာၾကည့္တုိက္ (Libiary) ကုိ သုံးတတ္ေအာင္ မသင္ေသာ အေျခခံ ပညာသင္ၾကားေရးကုိသာ ရခဲ့ေသာ ေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

    (မွတ္ခ်က္။     ။ စာဖတ္ပ်င္းလွ်င္ ဝမ္းအုိဝမ္း ဦးေက်ာ္ဝင္းေမာင္ ေရးသားေသာ  ဦးရာဇတ္ အထုပၸတၱိ စာေပဆုရ စာအုပ္ ပါးပါးေလးကုိ ဝယ္ဖတ္ႏုိင္ပါသည္။)

    ထုိ႔ေၾကာင့္ ပုဂံေခတ္၊ ပင္းယေခတ္၊ အင္းဝေခတ္၊ စစ္ကုိင္းေခတ္၊ ကုန္းေဘာင္ေခတ္ စသည္ ေခတ္ အသီးသီးတြင္ ႏုိင္ငံေတာ္ ကာကြယ္ေရး၊ လုံၿခဳံေရးႏွင့္ ၿမဳိ႕ျပအုပ္ခ်ဳပ္ေရးတုိ႔တြင္ ႐ြပ္႐ြပ္ခၽြန္ခၽြန္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၾကေသာ ျမန္မာမြတ္ဆလင္ တုိ႔၏ ထြန္းေျပာင္ေသာ သမုိင္းဆုိင္ရာ အေထာက္အထား စာ႐ြက္ စာတန္းႏွင့္ ဓါတ္ပုံမ်ား၊ ကုိလုိနီေခတ္ တကၠသုိလ္ ေက်ာင္းသားသမဂၢ၊ လြတ္လပ္ေရးႀကဳိးပမ္းမႈမ်ားႏွင့္ ဂ်ပန္ ေတာ္လွန္ေရးတြင္ ပါဝင္ခဲ့ေသာ ျမန္မာမြတ္ဆလင္ ကြန္ကရက္ (မမက)တုိ႔၏ အေထာက္အထား စာ႐ြက္ စာတန္းမ်ားႏွင့္ ဓါတ္ပုံမ်ား၊ ပင္လုံစာခ်ဳပ္ဆုိင္ရာ အေထာက္အထားမ်ား၊ ပါလီမန္ေခတ္ ျမန္မာမြတ္ဆလင္ ဝန္ႀကီးႏွင့္ ပါလီမန္အမတ္မ်ား၏ သမုိင္းဆုိင္ရာ အေထာက္အထားမ်ား၊ မြန္ဘုရင္၊ ရခုိင္ဘုရင္ႏွင့္ ျမန္မာ ဘုရင္တုိ႔ စစ္တုိက္ရာတြင္ သုံးဖက္စလုံးတြင္ ပါဝင္ေသာ သစၥာ႐ွိ မြတ္ဆလင္ တပ္မွဴးတပ္သားမ်ား၏ သမုိင္းဆုိင္ရာ အခ်က္လက္မ်ား၊ ၈ ေလးလုံး အေရးေတာ္ပုံတြင္ မြတ္ဆလင္တုိ႔ ပါဝင္ခဲ့ေသာ အေထာက္ အထားမ်ားကုိ သိမ္းဆည္းထားရန္ ျမန္မာမြတ္ဆလင္ သမုိင္းေမာ္ကြန္းတုိက္ (Myanmar Muslim Archive) တစ္ခုကုိ ရန္ကုန္ၿမဳိ႕တြင္ တည္ေဆာက္ျခင္းျဖင့္ က်န္ႏို္င္ငံသားမ်ားႏွင့္ ယုံၾကည္မႈ ပုိမုိတည္ေဆာက္ႏုိင္ပါ လိမ့္မည္။ ထုိေမာ္ကြန္းတုိက္အား အမ်ား ျပည္သူကို ေလ့လာခြင့္ေပးျခင္းျဖင့္ ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ားႏွင့္ မြတ္ဆလင္ မ်ားအၾကား အျပန္အလွန္ နားလည္မႈမ်ား႐ွိလာခ်ိန္တြင္ ဘာသာေရး အလြဲသုံးစားျပဳမည့္သူမ်ား၏ သားေကာင္ မျဖစ္ႏုိင္ေတာ့ပါ။

    ေမာင္သမာဓိ ႏုိင္ငံေရး ေဗဒင္ အတတ္ေဟာၿပီး ကုစားမည္။

    (က) ျမန္မာႏုိင္ငံ ဆင္းရဲေနတာ ႏုိင္ငံနဲ႔ ျပည္သူေတြေၾကာင့္လား၊ ႏုိင္ငံေရးသမားမ်ားႏွင့္ ၄င္းတုိ႔ခ်မွတ္ ေသာ စနစ္ေၾကာင့္လား အရင္စဥ္းစားၾကည့္ေသာအခါ ႏုိင္ငံေရး သမားမ်ားႏွင့္ လြဲမွားေသာ စနစ္ေၾကာင့္ဟု တညီတညြတ္တည္း ေျဖၾကပါလိမ့္မည္။

    (ခ) ျပည္ပရန္ ၿခိမ္းေခ်ာက္မႈ မ႐ွိတဲ့ လူမ်ဳိးစုံ၊ ဘာသာစုံ ေနထုိင္ေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တုိင္းျပည္ တည္ ၿငိမ္ေရး၊ ဥပေဒစုိးမုိးေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရးေတြကုိ ဦးစား မေပးဘဲ အမ်ဳိး၊ ဘာသာ၊ သာသနာေရးကုိ ခြဲျခား ဆက္ ဆံေရး၊ ႏူိင္ငံေရး  ဦးတည္ခ်က္ေတြ အေနနဲ႔ အေလးထားေဖၚေဆာင္ေနမယ္ဆုိရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ တကၠႏုိ လုိဂ်ီ ပညာအသုံးခ် စီးပြား ေရးေတာင့္တင္းေသာ ႏိုင္ငံ တစ္ခုျဖစ္လာစရာအေၾကာင္း မ႐ွိဘဲ၊ ကမာၻအႏွံ႔ အလုပ္ ၾကမ္း သမားေတြကုိ အဆက္မျပတ္ ဆက္လက္ တင္ပုိ႔ ေပးေနရဦးမယ္ ဆုိတာကေတာ့ ေျမႀကီးလက္ခတ္ မလြဲ ေသခ်ာပါသည္ဟု အတတ္ေဟာပါသည္။

    (ဂ) ျမန္မာျပည္၏ ကံၾကမၼာသည္ အာဏာၿမဲေရး အဓိကထားေသာ ညံ့ဖ်င္းသည့္ ကုိယ္က်ဳိး႐ွာ ႏုိင္ငံေရးသမားမ်ား လက္သုိ႔ ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ခန္႔ ေရာက္႐ွိခဲ့၍ တျဖည္ျဖည္း ျပာပုံျဖစ္ခဲ့၊ ျဖစ္ဆဲျဖစ္သည္။

    ႏုိင္ငံေရးသမားမ်ား၏ ကံၾကမၼာသည္ ၿပီးျပည့္စုံေသာ ေရခံေျမခံ ႐ွိသည့္ ျမန္မာျပည္၏ လက္တြင္း ေရာက္ေသာေန႔တြင္ တဟုန္ထုိ းတုိးတက္ လာပါလိမ့္မည္။

    သုိ႔ေသာ္ သတိျပဳစရာ အခ်က္တစ္ခုမွာ အာဏာရ႐ွိေသာ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ ေခါင္းေဆာင္ အဆက္ဆက္တုိ႔သည္ ေနာင္လာ လတ့ံေသာ ႏုိင္ ငံေရးေခါင္းေဆာင္မ်ားအေနျဖင့္ တုိင္းျပည္အေပၚ မေဖါက္ျပန္ႏိုင္ေအာင္(Check & Balance)  ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ ရန္ ေစတနာျဖင့္ လုိအပ္သည္ဟု ထင္ျမင္ေသာ ဥပေဒ အသီးသီးကုိ အေမရိကန္သမၼတမ်ား ျပဳလုပ္သကဲ့သုိ အတည္ျဖစ္ေအာင္ ႀကဳိးစားျပဌာန္းရစ္ခဲ့မွ သာ ျမန္မာျပည္ အေနျဖင့္ ႏုိင္ငံေရးသမားမ်ားကုိ ႏုိင္ႏုိင္နင္းနင္း ႀကဳိးကုိင္ႏိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေဗဒင္ေဟာ စာတမ္း ေရးသားရင္း နိဂုံးသံပတ္ ဆုံးသတ္ လုိက္ပါသည္။

    ေမာင္သမာဓိ

    * ေဆာင္းပါးရွင္၏ အျမင္ႏွင့္ အာေဘာ္သာျဖစ္ပါသည္။

  • ဆရာဝန္တုိ႔ လုိက္နာအပ္သည့္ သမားက်င့္ဝတ္ (Medical Ethics)

    ဇြန္ ၆၊ ၂၀၁၃
    ေရးသူ – ေမာင္သမာဓိ

    medical-lawေမးခြန္းထုတ္စရာ RFA မွထုတ္လြင့္ေသာ အစီအစဥ္ တစ္ခု။

    မီဒီယာက်င့္ဝတ္ မသိေသာ RFA အသံလႊွင့္ဌာနမွ အစီအစဥ္တင္ဆက္သူ၊ ႏုိင္ငံေရး၊ အမ်ဴိးသားေရးႏွင့္ က်န္မာေရး ျပႆနာ မ်ားကုိ ေရာေထြး စဥ္းစားေသာ ျမန္မာ့အေရးေလ့လာသူ ဦးေအာင္မိုးဝင္းႏွင့္ သမားက်င့္ဝတ္ (Medical Ethics) ကို ဂဃနဏ မသိေသာ ေဒါက္တာ ေဒၚခင္ေစာဝင္းတို႔ ၃ ဦးေပါင္းကာ ေသာတ႐ွင္ျပည္သူ အေပါင္းကုိ လမ္းမွားသုိ႔ေရာက္ေအာင္ ၂၀၁၃ခုႏွစ္ ဇြန္လ၂ ရက္ေန႔ ည၇:၀၀အခ်ိန္တနဂၤေႏြ စကားဝုိင္း၌ RFA မွ တလြဲပညာေပးမႈ မ်ားထုတ္လြင့္သြားသည္ကို ဝမ္းနည္းဖြယ္ ၾကားေနရခ်ိန္တြင္ ျမန္မာႏို္င္ငံေဆးေလာကမွ ဆရာဝန္ သစ္လြင္ေလးမ်ားအတြက္ စိတ္ပူေနမိပါေတာ့သည္။

    လူနာထံမွာ Informed Consent မယူဘဲရုိဟင္ဂ်ာမ်ားကုိ သေႏၶ တားရန္ အတင္းအၾကပ္ ျပဳမူေနမႈ သည္ နာဇီဟစ္တလာ လက္ထက္က ဂ်ာမန္မဟုတ္သည့္ လူသားမ်ားႏွင့္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာရက္စက္သည့္ ေဆးဝါး စမ္းသပ္မႈမ်ားတြင္ ပါဝင္က်ဴးလြန္ခဲ့သူ နာဇီဆရာဝန္တုိ႔၏ က်င့္ဝတ္မဲ့ စိ္တ္ဓါတ္ႏွင့္ ခံယူခ်က္မ်ဳိးကို ေနာင္မ်ဳိးဆက္ ဆရာဝန္တုိ႔အား ႐ုိက္သြင္းေပးေနေလေရာ့ သလားဟု ေစ့ငုေနမိပါသည္။

    သားဆက္ျခားျခင္းကုိ မလုိက္နာသည့္ ႐ုိဟင္ဂ်ာမ်ားကုိ အေရးယူ အျပစ္ေပးရန္ အထိ ေဒါက္တာ ေဒၚခင္ေစာဝင္းက ရက္ရက္စက္စက္ ေတာင္းဆုိခဲ့ပါသည္။ ဘာသာေရးကို အေျချပဳၿပီး ေမြးဖြားႏႈန္းကန္႕သတ္သည့္ ဥပေဒမ်ဳိးသည္ ကမာၻေပၚ၌ မည္သည့္ တိုင္းႏိုင္ငံမွာမွ မရိွပါ။ တရုတ္ျပည္၏ “ကေလး တစ္ဦးတည္းသာယူရမည္” ဆိုသည့္ တင္းၾကပ္ေသာ မူ၀ါဒသည္ပင္လွ်င္ လူနည္းစုမ်ား အတြက္ ျခြင္းခ်က္ေပး ထားခဲ့သည္။

    RFA ဦးခင္ေမာင္ညိမ္း ဦးေဆာင္ထုတ္လႊင့္ေသာ ထုိအသံလႊင့္ခ်က္ကုိ အင္တာနက္မွတဆင့္ တုိက္႐ိုက္ နားဆင္ရင္း ယၡဳေဆာင္းပါးကုိ ဆက္လက္ဖတ္႐ႈ ႏုိင္ပါသည္။

    ေျခပခြင့္ရရန္ႏွင့္ Counter Balance ျဖစ္ေစရန္ အလႊာအသီးသီးမွ လူမ်ဳိးစုံပါဝင္ေသာစကားဝိုင္းမ်ဳိးျဖစ္သင့္

    ရခုိင္ျပည္နယ္ ေမာင္းေတာခရုိင္ေန ႐ုိဟင္ဂ်ာတုိ႔အေပၚ ရခုိ္င္ျပည္နယ္အစုိးရမွ တစ္အိမ္ေထာင္ ကေလး ႏွစ္ေယာက္သာယူရန္ ခြဲျခားဆက္ဆံသည့္ ဥပေဒ (Two Child Policy) ကုိ ျပဌာန္းခဲ့သည္ႏွင့္ ပတ္သက္ ၍ လူထုေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က လူသိ႐ွင္ၾကားကမာၻသိ ကန္႔ကြက္ခဲ့ပါသည္။

    ထုိကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ ကုလသမဂၢ ကေလးငယ္မ်ား အခြင့္ အေရး ေကာ္မတီ၊ ျမန္မာနိုင္ငံ ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္ အေရးအထူးကိုယ္စားလွယ္ မစၥတာေသာမတ္ ကင္တားနားႏွင့္ ကုလသမဂၢ အေထြေထြ အတြင္းေရမွဴး ဘန္ကီမြန္ တုိ႔မွလည္း အလားတူကန္႔ကြက္ခဲ့ပါသည္။

    RFA မွ ဦးခင္ေမာင္ညိမ္း  ဦးေဆာင္ေသာ စကားဝုိင္းသည္ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ဦးေဆာင္ေသာ NLD ပါတီ၏ သေဘာထားကုိဆန္႔က်င္ေသာ စကားဝိုင္းျဖစ္ေသာေၾကာင့္၎၊ ေဆးပညာက်င့္ဝတ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ ေနေသာေၾကာင့္၎၊ ႐ိုဟင္ဂ်ာတုိ႔ကို ခြဲျခားဆက္ဆံေသာ ဥပေဒအေၾကာင္းအရာကို ေဆြးေႏြးသည့္ အတြက္၎၊ ထုိစကားဝိုိင္းတြင္ NLD ႏွင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္ အစုိးရအဖြဲ႔မွ ေျပာေရးဆုိခြင့္႐ွိသူတစ္ဦးစီ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ သမားက်င့္ဝတ္ ကၽြမ္းက်င္သူ Medical Ethics Adjunct Professor Dr. ျမင့္ဦး (GP, ကေလာင္အမည္ ေဒါက္တာေစတနာ)၊ ဥပေဒ ကၽြမ္းက်င္သူ ေ႐ွ႔ေနဦးေအာင္ထူးႏွင့္ ႐ုိဟင္ဂ်ာေခါင္းေဆာင္ လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ ဦးေ႐ႊေမာင္ စသည္ဂုဏ္သေရ႐ွိ လူႀကီးလူေကာင္းမ်ား ပါဝင္သင့္သည့္ အျပင္ ထုိကဲ့သုိ႔ေသာ စကားဝိုင္းအစီအစဥ္ အသစ္တစ္ခုကုိ RFA မွ အျမန္ဆုံး စီစဥ္ထုတ္လႊင့္ သင့္ပါသည္။

    မဆုိင္သည့္အေပါက္ ဂလုိင္ႏွင့္ ေခါက္သည့္ ဦးေအာင္မုိးဝင္း။

    ဆုိဗီယက္ျပည္ေထာင္စုႀကီး ေဂၚဘာေခ်ာ့လက္ထက္ ၿပဳိကြဲရသည့္ အေၾကာင္းရင္းမွာ ျပည္ေထာင္စု အတြင္း႐ွိ မြတ္ဆလင္ျပည္နယ္ အသီးသီးတြင္ ႐ု႐ွ အစုိးရအဆက္ဆက္ ဂ႐ုမျပဳမိေသာ မြတ္ဆလင္လူဦးေရ ေပါက္ကြဲမႈေၾကာင့္ဟု ဦးေအာင္မုိးဝင္းက အတိအလင္းဆုိ၏။

    ထုိ႔ေၾကာင့္ ႐ုိဟင္ဂ်ာတုိ႔အေပၚ တစ္အိမ္ေထာင္ ကေလးႏွစ္ေယာက္သာ ယူရန္ ျပဌာန္းထားေသာ ဥပေဒသည္ အမ်ဳိးသားေရး၊ လုံျခဳံေရးအရ မွန္ကန္သည္ဟု ဆုိ၏၊

    ေဒၚေအာင္ ဆန္းစုၾကည္သည္ ႏုိင္ငံေရး သမား၊ ႏုိင္ငံေရးအျမင္ျဖင့္ မသုံးသပ္ဘဲ၊ လူ႔အခြင့္အေရးသမား၊ လူ႔အခြင့္ အေရးအျမင္ ျဖင့္ ၾကည့္ေသာ ေၾကာင့္သာ ဤဥပေဒကုိကန္႔ကြက္ျခင္း ျဖစ္မည္ဟု ဦးေအာင္မုိးဝင္းက ဆုိ၏။ အမ်ဳိးသားေရးအတြက္ဆုိလွ်င္ လူ႔အခြင့္ အေရးကုိ ယွဥ္တြဲ မစဥ္းစားသင့္သည့္သေဘာ ေျပာသည္ဟု နားလည္လိုက္ပါသည္။

    အမ်ဳိးသားေရး၊ လုံၿခဳံေရးႏွင့္ ဆုိင္လွ်င္ လူ႔အခြင့္အေရးကုိ ေဘးဖယ္စဥ္းစားေသာ ဦးေအာင္မုိးဝင္း သည္ လူသားတုိ႔၏ က်န္းမာေရးႏွင့္ ပတ္သက္လွ်င္ သမားက်င့္ဝတ္ႏွင့္ Patient Right တုိ႔ကုိ လုိက္နာဖို႔ ေယာင္လုိ႔ေတာင္ အိမ္မက္မည္ မဟုတ္ပါ။

            တနည္းအားျဖင့္ မ်က္ကန္းမ်ဳိးခ်စ္ အမ်ဳိးသားေရး လႈပ္႐ွားမႈမ်ားႏွင့္ ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္ လႈပ္႐ွားမႈတို႔ကုိ ဥပေဒအားလုံး၏ အထက္တြင္ ႐ွိေနေစခ်င္သည့္ ႏုိင္ငံအတြက္ အလြန္ အႏၱရာယ္ႀကီးေသာ ဦးေအာင္မုိးဝင္း၏ အေတြးအေခၚ အယူအဆျဖစ္သည္။

    နာဇီတုိ႔သည္ ဂ်ဴးလူမ်ဳိးမ်ားအေပၚ လူမ်ဳိးတုံးသတ္ျဖတ္သကဲ့သို႔ ဆုိဗီယက္႐ု႐ွားတုိ႔သည္လည္း ၎တုိ႔ သိမ္းပုိက္ ခဲ့ေသာနယ္ေျမမ်ားတြင္ မူလကတည္းက ေနထုိင္ခဲ့ၾကသည့္ အစၥလာမ္ဘာသာဝင္တုိ႔ကုိ လူဦးေရ ေလွ်ာ့နည္းေအာင္ ခြဲျခားဆက္ဆံ ႏွိပ္ကြပ္ခဲ့လွ်င္ ဆုိဗီယက္ျပည္ေထာင္စုႀကီး မၿပဳိကြဲႏုိင္ဟု လူသားမ်ဳိးႏြယ္တုိ႔ အေပၚ အလြန္ အႏၱရာယ္ႀကီးေသာ မွတ္ခ်က္ကုိ ဦးေအာင္မုိးဝင္း သြယ္ဝုိက္ကာ ေျပာခဲ့ေလၿပီ။ ျမန္မာ ႏုိင္ငံေတာ္သီခ်င္းႏွင့္ ဆန္႔က်င္ဘက္ျဖစ္ေနသည့္ မျဖဴစင္ေသာ၊ အလြန္မဲညစ္သည့္ဝါဒ ျဖစ္သည္။ ယဥ္ေက်း ေသာလူ႔ေဘာင္ကို ပ်က္စီးေစမည့္ Genocide ကုိ သိသိသာသာႀကီး အားေပးေနသူအျဖစ္ ေပၚလြင္ ေနပါသည္။

    တကယ္ေတာ့ အဇာဘုိင္ဂ်န္၊ တာဂ်ီကစၥတန္၊ ခ်က္ခ်င္းညွာစသည့္ေဒသတုိ႔မွ ေဒသခံတုိ႔မွာ ဒုတိယကမာၻစစ္ မျဖစ္မီကပင္ အစၥလာမ္ ဘာသာဝင္မ်ား ျဖစ္ေနၾကၿပီး ဆုိဗီယက္ကသိမ္းပုိက္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ ျခင္းသာျဖစ္ သည္ဟု ကၽြႏု္ပ္ မွတ္သားဘူးပါသည္။

    ဒီေနရာမွာ RFA သတင္းဌာနမွ ဦးခင္ေမာင္ညိမ္း ၊ ဦးေအာင္မုိးဝင္းႏွင့္ ေဒါက္တာခင္ေစာဝင္း တုိ႔ကုိ ေျပာခ်င္သည္မွာ အကယ္၍သာ ႐ုိဟင္ဂ်ာတုိ႔သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ တုိင္းရင္းသားမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း လက္႐ွိ ခုိင္လုံေသာသက္ေသ ျပခ်က္မ်ား ကုိ ျမန္မာႏို္င္ငံ၏ အစုိးရ တရပ္ရပ္ သုိ႔မဟုတ္ လႊတ္ေတာ္တရပ္ရပ္္က လက္ခံ လုိက္ခ်ိန္တြင္ အမ်ဳိးသားေရး၊ လုံၿခဳံေရးအေၾကာင္းျပခ်က္ေတြနဲ႔ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြကို ခြဲျခားဆက္ဆံသူေတြဟာ သမုိင္းတရားခံမ်ား ျဖစ္သြားပါလိမ့္မည္။

    ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လြတ္လပ္ေရးဗိသုကာဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၊ ပါကစၥတန္ ေခါင္းေဆာင္ အလီဂ်င္းနား၊  ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ဗုဒၶဘာသာႏိုင္ငံအျဖစ္ ေၾကျငာသူဦးႏု၊ ပထမဆုံးသမၼတစဝ္ေ႐ႊသုိက္၊ ဒုတိယဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ႏွင့္ ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီး ဦးဗေဆြႏွင့္ ေမယုခ႐ုိင္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ေသာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ႀကီးတုိ႔က တုိင္းရင္းသားအျဖစ္ လက္ခံေသာ သမုိင္းဝင္ ႐ုိဟင္ဂ်ာလူမ်ဳိးတုိ႔ကို ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္းႏွင့္ လက္႐ွိ ဦးသိန္းစိန္ အစုိးရကမ်က္ေစ့စုံမွိတ္ ျငင္းေနျခင္းသာ ျဖစ္သည္။ သုိ႔ေသာ္ ျပည္နယ္တုိင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ အသီးသီးတြင္ ႐ုိဟင္ဂ်ာ တုိင္းရင္းသား မ်ားသည္ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ အျဖစ္ တက္ေရာက္ ေနၾကပါသည္။

    ဦးေအာင္မုိးဝင္း၏ ေျပာစကားမ်ားကုိနားေထာင္ၿပီးေနာက္ ဦးေအာင္မုိးဝင္းကို လူ႔အခြင့္အေရးမသိ၊ ဥပေဒ မသိ႐ုံမက ေဆးပညာ က်င့္ဝတ္ကုိ လစ္လွ်ဴ႐ႈေသာ ဥပေဒအထက္တြင္ ေနခ်င္သည့္ အမ်ဳိးသားေရးဝါဒီ၊ မ်က္ကန္းမ်ဳိးခ်စ္ ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္ ဝါဒီအျဖစ္ ကၽြႏု္ပ္ကသတ္မွတ္မည္ဆုိလွ်င္ သင့္ေတာ္၏၊ မေတာ္၏ စာ႐ႈသူကုိယ္တိုင္ RFA ၏ထုတ္လႊင့္ခ်က္ကုိ အင္တာနက္မွတဆင့္ တုိက္႐ုိက္ နားေထာင္ျပီး ဆုံးျဖတ္ ၾကည့္ေစ ခ်င္ပါသည္။

    ဥပေဒမစုိးမုိးျခင္းႏွင့္ ဝါဒမျဖဴစင္ျခင္းသည္သာတုိင္းျပည္မ်ားကုိ ၿပဳိကြဲေစေသာတရားခံအစစ္ျဖစ္သည္။

    ဥပေဒမစုိးမုိးလွ်င္၊ သို႔မဟုတ္ ဥပေဒအထက္တြင္ လူတန္းစားတရပ္႐ွိေနမည္ဆုိလွ်င္ ျပည္သူ ျပည္ သားတုိ႔၏ အခြင့္ေရးသည္ တူညီစရာအေၾကာင္းမ႐ွိ၍ ထုိတုိင္းျပည္၏ ဝါဒသည္ ျဖဴစင္စရာ အေၾကာင္း မ႐ွိေသာေၾကာင့္ တုိင္းရင္းသားမ်ားအၾကား ရင္ၾကားေစ့ရန္လည္း မျဖစ္ႏုိင္ပါသျဖင့္ တုိင္းျပည္ၿပဳိကြဲရန္ လမ္းစျဖစ္ေသာ ျပည္တြင္းစစ္ကို ဖိတ္ေခၚေနပါလိမ့္မည္။ ျပည္တြင္းစစ္ျဖစ္ လွ်င္လည္းထုိႏုိင္ငံမ်ဳိးမ်ားတြင္ ၿငိမ္းသတ္ ရန္မလြယ္ပါ။ မၾကမီက ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ ၿပဳိကြဲသြားေသာ ဆူဒန္ႏုိင္ငံကုိ နမူနာ ယူသင့္ပါသည္။

    ဂ်ာမဏီၿပဳိကြဲျခင္းသည္ လူမ်ဳိးႀကီးဝါဒ၊ နာဇီဝါဒေၾကာင့္သာ ျဖစ္၏၊ ဆုိဗီယက္ ျပည္ေထာင္စု ၿပဳိကြဲျခင္းသည္ တစ္ပါတီ အာဏာ႐ွင္ ဗဟုိဦးစီးစနစ္ေၾကာင့္သာ ျဖစ္၏။ ရခုိင္လူမ်ဳိးႀကီးဝါဒေၾကာင့္ ႐ုိဟင္ဂ်ာႏွင့္ ပ႗ိပကၡျဖစ္၏။ ျမန္မာလူမ်ဳိးႀကီး ဝါဒေၾကာင့္ ႐ွိသမွ် က်န္တုိင္းရင္းသား အားလုံးႏွင့္ မတည့္၍ အႏွစ္ ၆၀ ၾကာ ျပည္တြင္းစစ္ ျဖစ္ေနသည့္အျပင္ ဘာသာေရးအထိက႐ုံးမ်ားလည္း မၾကာခဏ ျဖစ္ေပၚ ေန႐ုံမက လူမ်ဳိးတုံး သတ္ျဖတ္မႈမ်ား (Genocide & Ethnic Cleansing) အထိ  ျဖစ္ေပၚေနေလသည္။

    ဥပေဒစုိးမုိးမႈ (Rule of Law) မ႐ွိေသာ၊ လူမ်ဳိးႀကီးဝါဒထြန္းကားေသာ၊ ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ၾကာ ျပည္တြင္းစစ္ျဖစ္ေနေသာ၊ ႀက့ံခုိင္ေရးတစ္ပါတီအာဏာ႐ွင္စနစ္ ႀကီးစုိးေသာ၊ လူမ်ဳိးေရးဘာသာေရး အထိက႐ုံး မ်ား တစ္ၿမဳိ႕ၿပီးတစ္ၿမဳိ႕ေျပာင္းျဖစ္ေနေသာ၊ စသည့္ အေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္ မ်ားမၾကာမီ ၿပဳိကြဲရန္ အလားအလာ ႐ွိေနေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ႀကီး မၿပဳိကြဲရန္အတြက္ဟု အေၾကာင္းျပ၍ ႐ုိဟင္ဂ်ာ အိမ္ေထာင္သည္ အမ်ဳိးသမီး မွန္သမွ် မျဖစ္မေန သားဆက္ျခားရန္ ဥပေဒ ျပဌာန္းျခင္းသည္ အလြန္ညံ့ဖ်င္းသည့္ အေတြးအေခၚျဖစ္ေၾကာင္း ဦးေအာင္မုိးဝင္းကုိ သိေစအပ္ပါသည္။

    ထိုေဒသဆုိင္ရာ ခြဲျခားဆက္ဆံသည့္ ဥပေဒကုိ ျပဌာန္းလုိက္ျခင္းသည္ Genocide အသြင္ကုိ ပုိမုိေပၚလြင္ေစေသာေၾကာင့္ ႏုိင္ငံတကာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတပ္မ်ား ကုလသမဂၢမွ မလႊတ္၊ လႊတ္ေအာင္ ဖိတ္ေခၚလုိက္သည္ႏွင့္ တူေနပါသည္။

    မြတ္ဆလင္မ်ားကုိ မုန္းခ်င္မုန္းပါ၊ သမားက်င့္ဝတ္၊ ေဆးေလာကႏွင့္ သမားစိတ္ဓါတ္တုိ႔ကုိ မဖ်က္ဆီးသင့္ပါ။

    ေရာဂါ အသည္းအသန္ ခံစားေနရသူ လူနာက ၎အား ေသေဆး ေပးရန္ ေတာင္းဆုိမႈကုိ ဆရာဝန္ တစ္ဦးသည္ လူနာေကာင္းက်ဴိးအတြက္ သမားက်င့္ဝတ္အရ လုိက္ေလွ်ာမႈ မျပဳရပါဟု ေဒါက္တာ ေဒၚခင္ေစာဝင္းက ေျပာပါသည္။ Ethics က Don’t harm the patient. ဟုဆုိေသာေၾကာင့္ မွန္ပါသည္။ လူနာအား ေသေစေသာ ေဆးဝါးကုိ မေပးရန္ ဆရာဝန္တုိင္း က်မ္းႀကိမ္ ကတိျပဳထားရပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ လူနာကုိ ညွင္သာစြာ ေသေအာင္ (Euthanasia) လုပ္ေပးခြင့္ မ႐ွိပါ။

             (က) Consent ။              ။ ႐ုိဟင္ဂ်ာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအတြက္ ခြဲျခားျပဌာန္းေသာ Two Child Policy သည္ မိခင္ေရာ ကေလး အတြက္ပါ က်န္းမာေရး၊ လူမႈေရးႏွင့္ ပညာေရးအတြက္ ေကာင္းက်ဳိး ရေစသည္သာ ျဖစ္၍ တရားမွ်တ ေသာေၾကာင့္ မျဖစ္မေနလုိက္နာရမည္ဟု ေဒါက္တာ ေဒၚခင္ေစာဝင္းက ဆုိလုိက္ျခင္းသည္ Ethics ႏွင့္ လုံးဝ လြဲသြား ပါေတာ့ သည္။

    မည္သို႔ေသာ ေဆးကုသမႈကုိ မဆုိ လူနာ၏ သေဘာတူညီမႈ (Consent) ႐ွိမွ ေပးခြင့္႐ွိသည္ကို ကထိက ေဒၚခင္ေစာဝင္း လက္ခံမည္ဟု ယုံၾကည္ပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆရာဝန္အသင္း မ်ဳိးဆက္ပြား က်န္းမာေရး (RH, reproductive health) စီမံခ်က္၊ IUD Project ႏွင့္ PSI တုိ႔မွ လုပ္ေဆာင္လွ်က္႐ွိေသာ သားဆက္ျခား (Contraception) ေပးျခင္းလုပ္ငန္း အားလုံး မလုပ္ေဆာင္မီအရင္ (Informed Consent) ယူၿပီး နည္းလမ္း အမ်ဳိးမ်ဳိး႐ွိသည့္အနက္ Client အႀကဳိက္ကုိသာ ေ႐ြးခ်ယ္ေစရ ပါသည္။

    လက္႐ွိျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အနာႀကီးေရာဂါ႐ွိသူမ်ားႏွင့္ HIV/AIDS ႐ွိသူ အိမ္ေထာင္သည္မ်ားကုိပင္ ၎တို႔ႏွင့္ အမ်ား အက်ဳိးအတြက္ဟု ဆုိကာ အတင္းအဓမၼ သားဆက္ျခားခြင့္၊ သားေၾကာျဖတ္ခြင့္မ႐ွိပါ။ ေဒါက္တာေဒၚခင္ေစာဝင္းက အမ်ားျပည္သူ စုေဝးရာတြင္ ေဆးလိပ္ မေသာက္ရ အမိန္႔ႏွင့္ ရုိဟင္ဂ်ာ အမ်ဳိးသမီး တစ္ဦးသည္ ခေလးႏွစ္ေယာက္ထက္ ပုိမေမြးရ ဥပေဒသည္ အမ်ား ေကာင္းစားေရးျဖစ္ ေသာေၾကာင့္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖါက္ျခင္းမဟုတ္ဟု အေျခခံခ်င္း လုံးဝမတူညီသည့္ ကိစၥရပ္ႏွစ္ခုကုိ ႏႈိင္းယွဥ္ျပ သြားပါသည္။ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းသည္ မေကာင္းေသာ အမူအက်င့္ (Behavior) သာျဖစ္ၿပီး၊ ကုိယ္ဝန္ ေဆာင္ျခင္းသည္ မလြဲေ႐ွာင္ႏုိင္ေသာ လူ႔သဘာဝ (Nature) ျဖစ္၏။

    Patient has the right to refuse the treatment. ဟု Ethics ကဆုိ၏။ ဥပမာ လူနာက သူ၏ ႏွလုံးခုံျခင္း ရပ္သြားလွ်င္ ႏွလုံးကုိ စက္ျဖင့္ႏႈိးျခင္း (CPR) မျပဳလုပ္ရန္ ႀကဳိတင္ေျပာထားလွ်င္ မည္သုိ႔ပင္ ေကာင္းက်ဳိးကုိ ေဆာင္ေစကာမူ CPR လုပ္ေပးခြင့္မ႐ွိပါ။

    တဖန္ ေထာင္တြင္း ယုံၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ အစာငတ္ခံ ဆႏၵျပ၍ အားနည္း ေသြးေပါင္က် ေနသူ အက်ဥ္းသား တစ္ဦးကုိ အေၾကာတြင္း ေဆးရည္သြင္းကုသရန္ သုိ႔မဟုတ္ ႏွာေခါင္းပုိက္သြင္း၍ အစာထည့္ရန္ ေထာင္ပုိင္ႀကီးက ခုိင္းေစေသာ္လည္း လူနာက လက္မခံလွ်င္ ဆရာဝန္ တစ္ဦးသည္ လူနာေကာင္းက်ဳိးကုိ အေၾကာင္းျပ၍ အတင္းအၾကပ္ သြင္းခြင့္ မ႐ွိပါဟု Ethic Lecture တစ္ခုတြင္ ေဒါက္တာျမင့္ဦး (GP) ေျပာဘူးပါသည္။

    ထုိ႔အတူ ဆရာဝန္တစ္ဦးသည္ လူနာ၏ အတြင္းေရးကုိ လူနာ၏သေဘာတူညီခ်က္ (Consent) မ႐ွိဘဲ ထုတ္ေဖၚ ခြင့္မ႐ွိပါ။ တရာ႐ုံးတြင္ တရားသူႀကီး၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္၎၊ ရပ္ကြက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး၊ ရဲစခန္းႏွင့္ ေထာက္လွမ္းေရးမွ အလြတ္သေဘာ မဟုတ္ဘဲ တရားဝင္ ႐ုံးစာထုတ္ ေမးျမန္းမွသာ လူနာ၏ အတြင္းေရးကုိ ထုထ္ေဖၚခြင့္ ႐ွိသည့္အတြက္ ဆရာဝန္ တစ္ဦးအဖုိ႔ Ethics သည္ ဥပေဒ အထက္တြင္ ႐ွိသေယာင္ ထင္ရသည္ဟု ေဒါက္တာျမင့္ဦး (ဂ်ီပီ) က Lecture ပုိ႔ခ်ရာ တက္ေရာက္နားေထာင္သူမ်ား အမွတ္မမွားေစရန္ အတြက္ ေဒါက္တာ ေဒးဗစ္ေက်ာ္မွ Ethics အထက္တြင္ ဥပေဒ အျမဲ႐ွိေၾကာင္း ေထာက္ျပပါသည္။ Ethics အေၾကာင္းေျပာဆုိလွ်င္ ထုိကဲ႔သုိ႔ Check & Balance ရွိသင့္ပါသည္ဟု RFA ဦးခင္ေမာင္ညိမ္းကုိ ေျပာခ်င္ပါသည္။

             ေဒါက္တာ ေဒးဗစ္ေက်ာ္ႏွင့္ ေဒါက္တာ ျမင့္ဦး (GP) တုိ႔ေဆြးေႏြးသည္ကုိ နားေထာင္ၿပီးေနာက္ လူနာႏွင့္ ပတ္သက္လာ လွ်င္ ႏုတ္မိန္႔ အထက္တြင္ (Ethics) ႐ွိေၾကာင္း ႐ွင္းလင္းစြာ သိလုိက္ရပါသည္။

             (ခ) Equity ။         ။ ဆရာဝန္ တစ္ဦးသည္ အသားအေရာင္၊ လူမ်ဳိး၊ က်ားမ လူတန္းစား မခြဲျခား ဘဲ စမ္းသပ္ခကုိ လူနာတုိင္း အေပၚတြက္ အညီအမွ်ယူၿပီး ကုသမႈကုိလည္း အညီအမွ်ေပးရန္ သမားက်င့္ဝတ္က ျပဌာန္း ထားေသာေၾကာင့္ ျမန္မာတျပည္လုံးမွာမွ ရခုိင္ျပည္နယ္တစ္ခုတည္း၊ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ ၄ ခ႐ုိင္ ႐ွိသည့္အနက္ ေမာင္ေတာခ႐ုိင္ တစ္ခုတည္း၊ ေမာင္ေတာ ခ႐ုိင္တြင္ ၿမဳိ၊ ခမြီ၊ ဒုိင္းနက္၊ သက္၊ မရမာႀကီး၊ ခ်င္းႏွင့္ ႐ုိဟင္ဂ်ာ လူမ်ဳိးတုိ႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔ ေနထုိင္ၾကသည့္အနက္ ႐ုိဟင္ဂ်ာလူမ်ဳိးတစ္စုတည္းသာ Two Child Policy ကို လုိက္နာရန္ ျပဌာန္းျခင္းသည္ Ethics အရ တရားမွ်တမႈ ႐ွိပါသလားဟု ေဒါက္တာေဒၚခင္ေစာဝင္းကုိ ေမးခ်င္ပါသည္။

            (ဂ) Medical Neutrality ။   ။ ရန္သူ ဃီလာနကုိပင္ ဆရာဝန္သည္ ေဆးကုသမႈေပးရမည္ဟု က်မ္းက်ိမ္ၾကရ ပါသည္။ ရခုိင္ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားတြင္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေ႐ွာက္မႈ ေပးရန္ ဆရာဝန္ အသင္းမွ အဖြဲ႔တစ္ခု သြားရာတြင္ ရခုိင္ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားမွ ေဆးကုသမႈေပးၿပီး ျပန္လာခ်ိန္တြင္ ၿပဳံး႐ႊင္စြာ ႀကဳိဆုိခဲ့ေသာ စစ္ေတြ ေဆး႐ုံမွ ေဆးဝန္ထမ္းတုိ႔သည္ ႐ုိဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ စခန္းမွ ေဆးကုသမႈေပးၿပီး ျပန္လာခ်ိန္တြင္ ေဆးဝန္ထမ္း က်င့္ဝတ္ ကင္းမဲ့စြာ မေၾကနပ္သည့္ ဟန္အမူအယာမ်ား ေတြ႔လုိက္ၾကရရာ ဆရာဝန္ကေလးမ်ား အ့ံၾသ ထိတ္လန္႔ ခဲ့ရသည္ဟုဆုိ၏။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ထုိအစီစဥ္ကုိ ဆရာဝန္ေလးမ်ား လုံၿခဳံေရးအတြက္ ေခတၱ ရပ္ဆုိင္း လုိက္ရသည္။

    ယၡဳရက္ပုိင္းအတြင္း အေျခအေန အတန္ငယ္ ေအးခ်မ္းလာေသာေၾကာင့္ ဆရာဝန္အသင္းမွ ရခုိင္ ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားသုိ႔ ဆရာဝန္မ်ားေစလႊတ္၍ ေဆးကုသမႈ ေပးေစရာတြင္လည္း ႐ုိဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားသုိ႔ သြားေရာက္ကုသမႈေပးသူ ဆရာဝန္ တည္းခုိသည့္အိမ္ကုိ ခဲေပါက္ခံရျခင္းႏွင့္ ဝုိင္းဝန္း ဆႏၵျပျခင္းမ်ား  ေတြ႔ႀကဳံရ ေၾကာင္းၾကားသိရပါသည္။

    လူမ်ဳိးေရး ပဋိပကၡ ျဖစ္ေနေသာေနရာတြင္ ေဆးဝန္ထမ္းတုိ႔၏ ေပးေသာ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေ႐ွာက္မႈသည္ ႏွစ္ဖက္စလုံးတြင္ ညီမွ်မႈ (Medical Neutrality) ႐ွိရမည္ ဆုိသည့္အခ်က္ကုိ ဆရာဝန္အသင္းမွ ဆရာဝန္မ်ားက လက္ေတြ႔က်က်လုိက္နာသည္ကုိ အဘယ္အ တြက္ေၾကာင့္ ေဒသခံတုိ႔က အျပစ္ျမင္ေန ၾကသနည္း။

            (ဃ) ဘက္လုိက္ျခင္း(Bias)။ ။စစ္ေတြေဆး႐ုံမွ ေဆးဝန္ထမ္းတုိ႔သည္ သမားက်င့္ဝတ္ႏွင့္ က်မ္းက်ိမ္ခဲ့ရသည္တုိ႔ကုိ ေမ့ေလွ်ာ့ သြားသည္ အထိ ႐ုိဟင္ဂ်ာတုိ႔အေပၚ အမုန္းပြားၾကေလရာ ေဒါက္တာ ေဒၚခင္ေစာဝင္းသည္လည္း ႐ခုိင္လူမ်ဳိး ျဖစ္ေလေသာေၾကာင့္ Ethics ကတားျမစ္ေသာ ဘက္လုိက္မႈ (Bias) ျဖစ္သြားေလသလားဟု ေစ့ငုေနမိပါသည္။

    လက္႐ွိ မြတ္ဆလင္ကုိ အလြန္မုန္းေသာ အစုိးရပင္ ျပန္လည္ သုံးသပ္ပါဦးဟုဆုိကာ မဆုံးျဖတ္ရ ေသးေသာ Two Child Policy ျပႆနာကုိ ဦးခင္ေမာင္ညိမ္္းတုိ႔ တသုိက္ ေထာက္ခံခ်က္ ျမန္လြန္းသည္ဟု ထင္ပါသည္။ အလြန္႐ႈပ္ေထြးေသာ ျပႆနာ (Issue) ႀကီးတစ္ခုကုိ ခပ္လြယ္လြယ္ အေပၚယံ႐ွပ္ ေဆြးေႏြးျပီး အေျဖ မထုတ္သင့္ပါ။

           (င) Patient Centered ။   ။ လူနာႏွင့္ လူနာ၏ ဂုဏ္သိကၡာ (Dignity)၊ ဘာသာ၊ ႏုိင္ငံေရး ယုံၾကည္ခ်က္၊ ယဥ္ေက်းမႈ ဓေလ့စ႐ုိက္ စသည္တုိ႔ကို ဗဟုိျပဳ စဥ္းစားရန္ အေရးႀကီးပါသည္။

    ရခုိင္ျပည္မွ ႐ုိဟင္ဂ်ာ အမ်ဴိးသမီးမ်ားကုိ ခေလးႏွစ္ေယာက္ေမြးၿပီးေနာက္ သားေၾကာျဖတ္ခြင့္ ေပးျခင္း ကုိ အထူးအခြင့္ေရးေပးသည္ ဟုထင္၍ အျခားျပည္နယ္မ်ားမွ အမ်ဳိးသမီးမ်ားက သူတုိ႔ကုိလည္း ခေလး ႏွစ္ေယာက္ ေမြးၿပီးေနာက္ သားေၾကာျဖတ္ေပးရန္ ဆႏၵျပ ေတာင္းဆုိလာလွ်င္ လုိက္ေလွ်ာႏိုင္ပါမည္လား။

    သေႏၱတားရန္ အသုံးျပဳသည့္ မည္သည့္ နည္းမဆုိ ၁၀၀% ကုိယ္ဝန္ မရရန္ အာမ မခံႏုိင္ပါ။ Failure rate ရွိပါသည္။ ပုိမုိေသ ခ်ာေအာင္ သားေၾကာျဖတ္လုိက္သည္ထားဦး၊ အမ်ဳိးသမီးမ်ားတြင္ ဥျပြန္မွားျဖတ္၍ ေသာ္၎၊ ေယာက်ာႍးမ်ားတြင္ သုတ္ျပြန္မွားျဖတ္ ၍ေသာ္၎၊ သားဆက္ျခားထား ေသာ္လည္း သားသမီး ရႏုိင္ ပါေသးသည္။ Technical Failure ေၾကာင့္ ထုိသုိ႔ ရ႐ွိလာေသာ ႏွစ္ဦး ထက္ပုိလာသည့္ ခေလးအတြက္ မိဘ မ်ားကုိ ေထာင္ခ်လွ်င္ တရားပါသလား။ ေမြးလာေသာ ထုိခေလးကုိ ေက်ာင္းတက္ခြင့္ မေပးလွ်င္ တရား ပါသလား၊ ထုိကုိယ္ဝန္ (Unwanted or Illegal Pregnancy) ကုိ တရားဝင္ ဖ်က္ခ်ခြင့္ ေပးမွာလား။ ဒါဆုိရင္ အျခား ျပည္နယ္မ်ားက အမ်ဳိးသမီးမ်ား လြယ္ထားေသာ Unwanted Pregnancy မ်ားကိုေရာ တရားဝင္ ဖ်က္ခ်ေပးမွာလား၊ ဒါမွမဟုတ္ ေသခ်ာသည္ထက္ ေသခ်ာေအာင္္ Ethics ကခြင့္မျပဳသည့္ ႐ုိဟင္ဂ်ာ ေယာက်ာၤးမ်ားကုိ ေဝွးေစ့ျဖတ္ သင္းကြပ္ျခင္း (Castration) လုပ္ဖုိ႔ ေဒါက္တာ ေဒၚခင္ေစာဝင္း တုိက္တြန္း အႀကံေပး မည္လား။ ထုိေမးခြန္းမ်ားကုိ အရင္ စဥ္းစားၿပီးမွသာ ဥပေဒတစ္ခု ျပဳသင့္ပါသည္။

            မွတ္ခ်က္။      ။ ၈ ေလးလုံး ေက်ာင္းသားေခါင္ေဆာင္ ကုိဂ်င္မီက မတရားမႈတုိ႔ကုိ ေမးခြန္းမ်ား ေမးျခင္းျဖင့္ အလြယ္တကူ  ကာကြယ္တားဆီးႏိုင္သည္ ဆုိေသာေၾကာင့္ ေမးခြန္းမ်ား တရစပ္ ေမးေနရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

    (စ) Religion and Culture ။                ။ သမားက်င့္ဝတ္သည္ လူနာ၏ ဘာသာေရး၊ ႏိုင္ငံေရး ယုံၾကည္ခ်က္ႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ အေလ့အထတုိ႔ကုိ အေလးထားရန္ ညႊန္ျပထားပါသည္။

    လူနာေကာင္းက်ဳိးအတြက္ဟုဆုိကာ ဟီဗ႐ူးႏွင့္ ေယေဟာဝါဘာသာဝင္တုိ႔ကုိ ေသြးသြင္း ကုသျခင္း ျပဳလုပ္ခြင့္မ႐ွိပါ။ Patient has the right to refuse treatment. ဟုဆုိ၏။

    ဥပမာေပးသည့္အေနျဖင့္ ကၽြႏု္ပ္၏ အေတြ႔အႀကံဳ တစ္ခုကုိ ေျပာျပခ်င္ပါသည္။ တေန႔တြင္ ကၽြႏု္ပ္၏ ေဆးခန္းသုိ႔ ကုလားထုိင္ေပၚမွလိမ့္က်၍ ေခါင္းေပါက္သြားေသာ ၁ ႏွစ္ခြဲ အ႐ြယ္ ဆံပင္ ႐ွည္႐ွည္ ဟိႏၵဴ ခေလးငယ္ တစ္ဦးလာ ျပရာ ကၽြႏု္ပ္က Dressing လုပ္ရန္အတြက္ ဆံပင္ကုိ ညွပ္ဖုိ႔ျပင္ဆင္ေနစဥ္ အတူပါသူ ခေလး၏ မိခင္က ဟိႏၵဴဘာသာတြင္ အသက္ ၂ ႏွစ္ျပည့္မွ ဆံပင္ ရိတ္ရပါသည္ဟု ေျပာလာေသာေၾကာင့္ ဆံပင္ကုိ မျဖတ္၊ မရိတ္ဘဲ ေဆးကုသမႈ ေပးခဲ့ရပါသည္။

    အေမရိကား႐ွိ ပဋိသေႏၱတားေပးေသာ မိသားစု စီမံကိန္း ေဆးခန္း (Family Planning Clinic) မ်ားကုိ ႐ုိမန္ ကက္သလစ္ ဘာသာဝင္တုိ႔ တုိက္ခုိက္ေလ့႐ွိသည္ကုိ ကေနဒါတြင္ ေနထုိင္ေသာ ေဒါက္တာ ေဒၚခင္ေစာဝင္း သိပါ လိမ့္မည္။ ရခုိင္ျပည္တြင္ ႐ွိေသာ ကက္သလစ္ ဘာသာဝင္ အမ်ဳိးသမီး တစ္ဦးကုိ သားဆက္ျခားရန္ အတြက္ ေဒါက္တာ ေဒၚခင္ေစာဝင္း က်န္းမာေရး ပညာေပးလွ်င္ လက္ခံမည္ဟု ထင္ပါသလား။ ဒါမွမဟုတ္ လူနာေကာင္းက်ဳိးအတြက္ ထုိကက္သလစ္ဘာသာဝင္ အမ်ဳိသမီးကုိ အတင္းအဓမၼ ဥပေဒျပဳ၍ သားဆက္ ျခားေပးမည္လား၊ သားေၾကာျဖတ္မည္လား။ ကက္သလစ္ဘာသာဝင္ အတြက္ Ethics ရွိျပီး ႐ုိဟင္ဂ်ာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအတြက္ Ethics မ႐ွိဟု ဆုိလွ်င္ ေဒါက္တာ ေဒၚခင္ေစာဝင္း တေယာက္ နာဇီလက္သစ္ ျဖစ္သြားပါလိမ့္မည္။

    ေဒါက္တာေဒၚခင္ေစာဝင္းအေနျဖင့္ မြတ္ဆလင္မ်ားကုိ မုန္းခ်င္လွ်င္ မုန္းႏုိင္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ေဆး ေလာကႀကီး ဂုဏ္သေရ တင့္ေစရန္ သမားက်င့္ဝတ္တုိ႔ကုိေတာ့ ခါးဝတ္ပုဆုိးကဲ့သုိ႔  ၿမဲေစခ်င္ပါသည္။

             ဘက္လုိက္ျပီး တစ္ဖက္ေစာင္းနင္း ေရးတတ္ေသာ ဥပေဒႏွင့္ လူကုိလူလုိ႐ႈ႕ျမင္ေသာ ေဆးပညာ က်င့္ဝတ္ တုိ႔သည္  တခါတရံ ထိပ္တုိက္ရင္ဆုိင္ ဆန္႔က်င္ဖက္ ျဖစ္ေနေလ့႐ွိပါသည္။ ႏုိင္ငံတကာတြင္ လုပ္ရန္ လြယ္ကူ ေသာ Therapeutic Abortion ကုိ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ လုပ္ေပးရန္ အလြန္ခဲယဥ္း လက္ဝင္ သည္ကုိ ေဒါက္တာ ေဒၚခင္ေစာဝင္း သိပါသည္။ သမားက်င့္ဝတ္ အထက္တြင္ ဥပေဒ႐ွိသည္ဟု ဆုိသည့္ စကားရပ္ အတြက္ အေကာင္းဆုံး ဥပမာ ျဖစ္ပါသည္။

    ေအာ္ႀကီးဟစ္က်ယ္ ျပန္လည္ေတာင္းပန္သင့္သည္။

    ၈ ေလးလုံး ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ကုိဂ်င္မီက မတရားမႈမ်ားကုိ ေမးခြန္းေမးျခင္းျဖင့္ ဆန္႔က်င္ႏိုင္ သည္ဟု ေဟာေျပာပါသည္။

    အကယ္၍သာေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလက္ခံမည္ဆုိလွ်င္ ဤကိစၥႏွင့္ပတ္သက္ ဦးခင္ေမာင္ၿငိမ္း၊ ဦးေအာင္မုိးဝင္း ႏွင့္ ေဒါက္တာ ခင္ေစာဝင္းတုိ႔ ၃ ဦးသည္ ေဒၚစုႏွင့္ မ်က္ႏွာခ်င္းဆုိင္ အေၾကအလည္ေျပာဝန္႔ (Debate လုပ္ဝန္႔) ပါသလားဟု ေမးလုိက္ခ်င္ပါသည္။

    မည္သူ႔တြင္ တာဝန္႐ွိသည္ျဖစ္ေစ ဤကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ သမိုိင္းတြင္ နာဇီအျဖစ္ သတ္မွတ္မႈ မခံရေစရန္ RFA သတင္း ဌာန၊ ေဒါက္တာ ခင္ေစာဝင္းႏွင့္ ဦးေအာင္မုိးဝင္းတုိ႔ အလွ်င္အျမန္ႏွင့္ က်ယ္က်ယ္ ေလာင္ေလာင္ ၃ ရက္ခန္႔ ဆက္တုိက္ ေတာင္း ပန္သင့္ပါသည္။

    အႀကံေပးရင္းေတာင္းဆိုခ်င္ပါသည္။

    (၁) ျမန္မာႏုိင္ငံ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားအတြင္းတြင္ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသမား မ႐ွိပါဟု ဇြတ္ျငင္းခဲ့ေသာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ကုိယ္တုိင္ ယၡင္ေခတ္ အဆက္ဆက္က (၎ကုိယ္တုိင္ပါေသာေခတ္က) ႏုိင္ငံေရးႏွင့္ ရာဇတ္မႈတုိ႔ကုိ ေရာေထြးကာ တရားစီရင္ခဲ့မႈမ်ားေၾကာင့္ ေထာင္က်ခံေနရေသာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား အားလုံးကုိ လႊတ္ပါေတာ့မည္ဟု ဇြန္လ ၄ရက္ေန႔ ညေနပုိင္းတြင္ ေၾကျငာခဲ့ပါသည္။

    ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္႐ုိဟင္ဂ်ာ လူမ်ဳိးမ႐ွိပါဟု တစ္ခ်ိန္လုံးျငင္းဆုိေနရာမွ ထုိင္းႏိုင္ငံတြင္ လုပ္ေသာ ဖုိရမ္ တစ္ခုတြင္ ရခုိင္ လူမ်ဳိးသမုိင္း ဆရာ ေဒါက္တာ ေအးခ်မ္းက သမုိင္းဝင္ ေ႐ွးေဟာင္း ႐ုိဟင္ဂ်ာလူမ်ဳိးဆုိသည္မွာ ရခုိင္ ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ားကုိ ေခၚဆုိျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ဇြတ္ေရာ အဓမၼပါ ေၾကျငာပါေတာ့သည္။

    အထက္ပါ ဦးသိ္န္းစိန္ႏွင့္ ေဒါက္တာေအးခ်မ္းတုိ႔၏ လုပ္ရပ္မ်ားကုိ အေျခခံစဥ္းစားေသာ္ မူလေဒသခံ ႐ုိဟင္ဂ်ာႏွင့္ ခုိးဝင္လာသူ ဘဂၤလာလီမ်ားကုိ ေရာေထြးျပႆနာ ႐ွာေနမႈမ်ားကုိ ရပ္တန္႔ၿပီး သမုိင္းဝင္ ေဒသခံ ႐ုိဟင္ဂ်ာတုိ႔ကုိ ျမန္မာႏိုင္ငံသားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳပါေတာ့မည္ဟု တေန႔ေန႔တြင္ ေၾကျငာရန္ အလားအလာ ႐ွိပါသည္ဟု ဒႆနိကေဗဒ (Logic) နည္းျဖင့္တြက္ၾကည့္လွ်င္ မမွားႏိုင္ေၾကာင္း သမုိင္းကို ႏွံ႕စပ္သူတုိင္း သိပါလိမ့္မည္။ ထုိအခ်ိန္တြင္ ႐ုိဟင္ဂ်ာမ်ားအတြက္ Two Child Policy ျပဌာန္း သူႏွင့္ ေထာက္ခံသူတုိ႔ ဒုကၡေတြ႔မည္ကုိ ျမင္ေယာင္ေနမိပါသည္။

    (၂) ယေန႔ေခတ္သည္ နာဇီဟစ္တလာေခတ္ မဟုတ္ေသာေၾကာင့္ လူသားတုိ႔ အတြက္သာမက တိရိစာၦန္တုိ႔ အတြက္ ကုသေရးႏွင့္ ေဆးသုေတသနဆုိင္ရာ ဥပေဒမ်ားကုိ ျပဌာန္းသည့္အခါ ဥပေဒ ပညာ႐ွင္ တုိ႔သည္ သမားက်င့္ဝတ္ (ေဆးပညာက်င့္ဝတ္) ပညာ႐ွင္မ်ားႏွင့္ ညိွႏႈိင္းေရးဆြဲ ျပဌာန္းၾကရပါသည္။

    (၃) M.B.,B.Sေအာင္႐ုံ၊ MRCP ရ႐ုံမွ်ႏွင့္ သမားက်င့္ဝတ္မ်ားတတ္သိနားလည္ၿပီဟု မမွတ္ယူသင့္ပါ။ ေဆးသုေတသနႏွင့္ ကုသေရး အပုိင္းတြင္သာမက ကုိယ္ခႏၱာ အစိတ္အပုိင္းမ်ား အစားထုိး ကုသျခင္းဆုိင္ရာ က်ယ္ဝန္းသည့္ ေဆးပညာက်င့္ဝတ္ (Medical Ethics) မ်ားကုိသီးသန္႔ အထူးျပဳေလ့လာထားမွသာက်င့္ဝတ္ ခ်ဳိးေဖါက္မႈမ်ားကုိ ခ်က္ (ဂ်က္) က်က် ေထာက္ျပႏိုင္ပါမည္။

    ထုိ႔ေၾကာင့္ ဆရာဝန္တုိင္း သိသင့္သည့္ Medical Governance and Humanity workshop ကုိ ဇြန္ ၁၇၊ ၁၈၊ ၁၉ သုံးရက္တိတိ ျမန္မာႏိုင္ငံဆရာဝန္ အသင္းတုိက္တြင္ အေထြေထြေရာဂါကု အသင္း ေဆးပညာ က်င့္ဝတ္ ေကာ္မတီမွ ဦးစီးက်င္းပရန္ ႐ွိပါသျဖင့္ ေဒါက္တာေဒၚခင္ေစာဝင္း တက္လုိပါက [email protected] ကုိဆက္သြယ္ကာ စာရင္းေပးသြင္းႏိုင္သည့္အေၾကာင္း သတင္းေကာင္း ပါးအပ္ပါသည္။

    (၄) RFA မွ ဦးခင္ေမာင္ၿငိမ္းကုိ အႀကံေပးခ်င္ပါသည္။ ေဆးပညာ႐ွင္ သမားက်င့္ဝတ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ လွ်င္ Ethics ပညာ႐ွင္မ်ားျဖစ္ေသာ မာမီႀကီးေဒါက္တာေဒၚျမင့္ျမင့္ခင္၊ ေဒါက္တာဦးရဲေသြး၊ မႈခင္းဆရာဝန္ႀကီး ေဒါက္တာ ဦးသိန္းေဇာ္၊ ေဒါက္တာေဒးဗစ္ေက်ာ္ႏွင့္ လူငယ္လက္တက္ ေဒါက္တာ ျမင့္ဦး (ဂ်ီပီ) စသည္တုိ႔ႏွင့္ ဒုတိယ ေဆြးေႏြးျခင္း (Second Consultation) မလုပ္ဘဲ မထုတ္လႊင့္သင့္ေၾကာင္း RFA အသံလႊင့္ဌာနကို အႀကံ ေကာင္းတစ္ခု ေပးခ်င္ပါသည္ ခင္ဗ်ား။

    ** M-Media သို႔ အီးေမးလ္မွ တဆင့္ေပးပို႔လာေသာ ေဆာင္းပါးျဖစ္ပါသည္။

    ေဆာင္းပါးရွင္၏ အာေဘာ္သာျဖစ္ပါသည္။