News @ M-Media

Tag: MuslimScholars

  • အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား၊ ရန္မူတိုက္ခိုက္ျခင္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အစၥလာမ့္ ရပ္တည္ခ်က္ (Dr ယူစြဖ္အလ္ကဒြာဝီ)

    အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား၊ ရန္မူတိုက္ခိုက္ျခင္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အစၥလာမ့္ ရပ္တည္ခ်က္ (Dr ယူစြဖ္အလ္ကဒြာဝီ)

    ေမ-၂၃၊၂၀၁၃
    M-Media

    Woolwich တိုက္ခိုက္မႈႏွင့္ပတ္သက္၍ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ မြတ္စလင္ပညာရွင္မ်ား သမဂၢ(IUMS)၏ ဥကၠဌ ကမာၻေက်ာ္ အစၥလာမ့္ ဓမၼသတ္ပညာရွင္ၾကီး ေဒါက္တာ ယူစြဖ္အလ္ ကဒြာဝီ ၏ ဓမၼသတ္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္

    Qaradawi
    ကမာၻေက်ာ္ အစၥလာမ့္ ဓမၼသတ္ပညာရွင္ၾကီး ေဒါက္တာ ယူစြဖ္အလ္ ကဒြာဝီ

    အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား၊ ရန္မူတိုက္ခိုက္ျခင္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အစၥလာမ့္ ရပ္တည္ခ်က္

    သံသယဝင္စရာ အေၾကာင္းကို မရိွပါဘူး။ အျပစ္မဲ့သူေတြကို ရန္မူျခင္းဟာ အလိုဆုိးဝါးတဲ့ အျပစ္ျဖစ္ျပီး စက္ဆုတ္ ရြံရွာဖြယ္ ဒုစရိုက္မႈပါပဲ။ က်ဴးလြန္ခံရသူေတြဟာ မည္သည့္ ဘာသာဝင္ျဖစ္ပါေစ၊ မည္သည့္ႏိုင္ငံသားျဖစ္ပါေစ၊ ဒါမွမဟုတ္ မည္သည့္ လူမ်ိဳးေတြပဲ ျဖစ္ေနပါေစ။ မည္သူ႕ကိုမွ ဒီလိုျပစ္မႈက်ဴးလြန္ဖို႕ ခြင့္မျပဳထားပါဘူး။ အျမင့္ျမတ္ဆုံးျဖစ္ေတာ္မူေသာ အလႅာဟ္ရွင္ျမတ္က ဒီရန္မူတိုက္ခိုက္ျခင္းေတြကို မုန္းတီးေတာ္မူပါတယ္။ ဂ်ဴးဝါဒမွာလိုမ်ိဳး လူအခြင့္အေရးမ်ားကို ကာကြယ္ဖို႕အတြက္ စံႏႈန္းႏွစ္ခြ ေပၚလစီမ်ိဳး အစၥလာမ္္က စြဲကိုင္ မထားပါဘူး။
    ဆက္လက္ျပီး ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႕ ကုရ္အာန္က်မ္းေတာ္ျမတ္နဲ႕ မုဟမၼဒ္သခင္ရဲ့ က်င့္သုံးျပသမႈေတြကို အေျခခံတဲ့ သင့္ေလ်ာ္တဲ့ အစၥလာမ့္ သင္ၾကားမႈမ်ားကို အဓိကထား ေျပာသြားပါမယ္။

    (၁) အစၥလာမ္သည္ အျပစ္မဲ့သူမ်ားအား ရန္မူတိုက္ခိုက္ျခင္းကို တားျမစ္သည္။

    အစၥလာမ္ဟာ အျပစ္မဲ့သူမ်ားကို ရန္မူတိုက္ခိုက္ျခင္းကို ခြင့္မျပဳပါ။ အျပစ္မဲ့သူတို႕ရဲ့ အသက္ကိုျဖစ္ေစ ပိုင္ဆိုင္မႈ ဥစၥာပစၥည္း သို႕မဟုတ္ ဂုဏ္သိကၡာကိုပင္ ျဖစ္ေစ ရန္မူျခင္းကို လုံးဝခြင့္မျပဳပါ။ ဒီစည္းကမ္းဟာ ရာထူး၊ အဆင့္အတန္းနဲ႕ ၾသဇာေက်ာ္ေဇာ္ျခင္းအေပၚတြင္ မမူတည္ပဲ လူတိုင္းအေပၚမွာ သက္ေရာက္ပါတယ္။ အစၥလာမ္မွာ ႏိုင္ငံအုပ္ခ်ဳပ္ေရး နယ္ပယ္တြင္ပင္ သတ္မွတ္ထားေသာ သြန္သင္ခ်က္မ်ားရိွရာ ႏိုင္ငံအုပ္ခ်ဳပ္သူ သို႕မဟုတ္ သမၼတသည္ပင္လွ်င္ ျပည္သူတို႕၏ အခြင့္အေရးမ်ား၊ ဘဝႏွင့္ အသက္မ်ား၊ ဂုဏ္သိကၡာႏွင့္ ပိုင္ဆိုင္မႈစသည္တို႕ကို မတရားလြန္က်ဴးခြင့္ မရိွေပ။

    ေနာက္ဆုံးဟဂ်္ဘုရားဖူးတြင္ တမန္ေတာ္ျမတ္ (ကိုယ့္ေတာ့္အေပၚသို႕ ျငိမ္းခ်မ္းမႈက်ေရာက္ပါေစ) မွ တရားစီရင္ဆုံးျဖတ္ေတာ္မူမည့္ ေနာက္ဆုံးေန႕ေတာ္ၾကီးတိုင္ေအာင္ လူသားတုိ႕၏ အသက္၊ အိုးအိမ္စည္းစိမ္ႏွင့္ ဂုဏ္သိကၡာတို႕ကို အႏၱရာယ္ မျပဳရန္ စည္းကမ္းကို ေၾကျငာေတာ္မူခဲ့တယ္။ ဒီစည္းကမ္းဟာ မြတ္စလင္ေတြအတြက္ပဲ သီးသန္႕ ကန္႕သတ္ထားတာ မဟုတ္ဘူး။ မြတ္စလင္ေတြကို ရန္ျပဳတိုက္ခိုက္ျခင္း မရိွတဲ့ မြတ္စလင္မဟုတ္သူမ်ားအတြက္လည္းပဲ အၾကဳံးဝင္ပါတယ္။ စစ္ပြဲအတြင္းမွာေတာင္ အစၥလာမ္က စစ္တိုက္ခိုက္မႈထဲမွာ မပါတဲ့ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၊ ကေလးငယ္မ်ား၊ သက္ၾကီးရြယ္အိုမ်ားႏွင့္ ဝတ္ျပဳကိုးကြယ္မႈေတြအတြက္သာသီးသန္႕ မိမိတို႕ဘဝေတြကို ႏွစ္ျမဳပ္ထားတဲ့ ဘာသာျခား ရဟန္း ဘုန္းေတာ္ၾကီးေတြလိုမ်ိဳး သူေတြကို တိုက္ခိုက္သတ္ျဖတ္တာမ်ိဳး လုံးဝခြင့္မျပဳပါဘူး။

    ဒီသြန္သင္ခ်က္ဟာ အံ့ၾသစရာမေကာင္းပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႕လဲဆိုေတာ့ အစၥလာမ္ဟာ တိရိစာၦန္ေတြကို ရန္ျပဳျခင္းမ်ိဳးကိုေတာင္ တားျမစ္ထားတဲ့ ဘာသာတရားျဖစ္လို႔ပါပဲ။ တမန္ေတာ္ျမတ္ရဲ့ တပည့္သာဝကၾကီး တစ္ဦးျဖစ္သူ အစ္ဗေန႕ အုမရ္(အရွင္ျမတ္မွ ေက်နပ္ေတာ္မူပါေစ)က တမန္ေတာ္ျမတ္(ကိုယ့္ေတာ့္အေပၚသို႕ ျငိမ္းခ်မ္းမႈက်ေရာက္ပါေစ)ရဲ့ ဆုံးမစကားကို အခုလိုဆင့္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

    “အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးဟာ ေၾကာင္ေလးတစ္ေကာင္ကို အစာလည္းမေၾကြး သူ႕ဖာသာ အစာရွာစားလို႕ရေအာင္လည္း လႊတ္မေပးဘဲ ဖမ္းခ်ည္ထားတာေၾကာင့္ ငရဲလားခဲ့ရတယ္” ( တမန္ေတာ္ျမတ္ ၾသဝါဒေတာ္ ဗုခါရီက်မ္း)

    တိရိစာၦန္ေတြကို ညွင္းပန္းျခင္းႏွင့္ပတ္သက္လို႕ အစၥလာမ့္စည္းမ်ဥ္းက ဒါမ်ိဳးျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ရန္ျပဳျခင္း၊ ႏွိပ္စက္ညွင္းပန္းျခင္းႏွင့္ အၾကမ္းဖက္ျခင္း ခံရသူဟာ လူသားျဖစ္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ အျပစ္ဒဏ္က ပိုျပီးျပင္းထန္မယ္ဆိုတာ ဆင္ျခင္သိႏိုင္ပါတယ္။

    (၂) တစ္ဦးခ်င္းစီ၏ တာဝန္

    အစၥလာမ္မွာ လူတိုင္းဟာ သူရဲ့ ကိုယ္ပိုင္ ျပဳမူေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြအတြက္ပဲ တာဝန္ရိွပါတယ္။ အျခားသူရဲ့ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ဟာ သူအေပၚတာဝန္မရွိပါဘူး။ ဘယ္သူမွ အျခားသူေတြရဲ့ အမွားေတြေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚတဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲအက်ိဳးဆက္ေတြကို ခံစရာမလိုပါဘူး။ အဲ့ဒီသူေတြဟာ သူရဲ့ ေဆြမ်ိဳးရင္းခ်ာၾကီးေတြျဖစ္ေနေစကာမူ မဆိုင္ပါဘူး။ ဒါဟာ က်မ္းေတာ္ျမတ္ ကုရ္အာန္မွာ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ျပဆိုထားတဲ့ တရားမွ်တမႈရဲ့ ပကတိပုံစံပါပဲ။ အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္က မိန္႕ေတာ္မူထားသည္မွာ-

    (၎သည္ ‘မူစာ’၏ က်မ္းမ်ား၌ လာရွိသည္ကိုလည္းေကာင္း၊(အမိန္႔ေတာ္မ်ားကို) ေက်ပြန္စြာေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာ ‘အီဗ္ရာဟီမ္’၏က်မ္းေတာ္မ်ား၌ လာရွိသည္ကိုလည္းေကာင္း၊ သတင္းေပးျခင္း မခံခဲ့ရေလသေလာ။ ဧကန္စင္စစ္ မည္သည့္သယ္ပိုးသူ တစ္ဦး တစ္ေယာက္မွ်ပင္ သူတစ္ပါး၏၀န္ထုပ္ကို သယ္ပိုး ရြက္ေဆာင္မည္ မဟုတ္ဟူ၍လည္းေကာင္း။) ( ၾကယ္တာရာမ်ားက႑ ၅၃၊ ပါဒေတာ္ ၃၆-၃၈)

    ဒါေၾကာင့္ အခ်ိဳ႕ အမည္ခံမြတ္စလင္ေတြကို ျမင္ရတာ စိတ္ပ်က္စရာ အလြန္ေကာင္းလွပါတယ္။ သူတို႕ေတြက ႏိုင္ငံအာဏာပိုင္ေတြနဲ႕ ရိွတဲ့ သူတို႕ရဲ့ မေၾကလည္မႈေတြအတြက္ အျပစ္မဲ့သူေတြကို ဓါးစာခံအျဖစ္လုပ္တာ၊ ရန္မူတိုက္ခုိက္တာေတြကို က်ဴးလြန္ေနၾကတယ္!! အဲ့ဒီေနာက္ သာမန္သူေတြရဲ့ ျပစ္မႈေတြကေရာ?! လူသတ္ျခင္းဟာ အစၥလာမ္က လုံးဝကို တားျမစ္ထားတဲ့ စက္စုပ္ရြံရွာဖြယ္ ျပစ္မႈၾကီးေတြထဲက တစ္ခုပါပဲ။ ဘယ္ေလာက္အတိုင္းအတာအထိ အျပစ္ၾကီးလည္းဆိုလွ်င္ အခ်ိဳ႕ မြတ္စလင္ပညာရွင္ေတြက လူသတ္သမားရဲ့ ဝန္ခ်ေတာင္းပန္မႈကို အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္က လက္ခံလိမ့္မွ မဟုတ္ဘူးလို႕ကို လက္ခံထားၾကပါတယ္။ ဒီကိစၥရပ္နဲ႔ပတ္သက္ျပီး ကၽြန္ေတာ္တို႕ က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္ရဲ့ သြန္သင္ခ်က္ပါဒေတာ္ကို ၾကည့္ၾကရေအာင္

    (မည္သူမဆုိ အၾကင္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္အား အသက္တစ္ေခ်ာင္း၏ အစားလည္းမဟုတ္ဘဲ၊တိုင္းျပည္၌ ဆူပူေသာင္းက်န္း (မႈကုိ ျပဳလုပ္)ျခင္းေၾကာင့္လည္း မဟုတ္ဘဲ (မတရားသက္သက္) သတ္ျဖတ္ခဲ့ပါလွ်င္၊ ထုိသူသည္လူခပ္သိမ္းတို႔ကုိ သတ္ျဖတ္ဘိသကဲ့သုိ႔ပင္ျဖစ္၏။) (ခဲဘြယ္ေဘာဇဥ္ က႑ ၅၊ ပါဒေတာ္ ၃၂)

    (၃) အဆုံးသတ္ရလဒ္မ်ားသည္ နည္းလမ္းမ်ားကို ေျဖာင့္မွန္ မသြားေစႏိုင္ပါ။

    အစၥလာမ္မွာ အဆုံးသတ္ရလဒ္မ်ားသည္ နည္းလမး္မ်ားကို ေျဖာင့္မွန္သြားေစသည္ဆိုတဲ့ အယူအဆအတြက္ ေနရာလုံးဝကို မရိွပါဘူး။ မေကာင္းတဲ့ နည္းလမ္းေတြနဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ေကာင္းေတြ ေအာင္ျမင္ေအာင္လုပ္တာမ်ိဳးကို ခြင့္မျပဳထားပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္လည္း မတရားတဲ့ နည္းေတြနဲ႕ ေကာက္ယူထားတဲ့ အလွဴေတြဟာ ဟလာလ္ မဟုတ္ပါဘူး(တရားေတာ္နဲ႕မညီပါဘူး)။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ျပီးေတာ့ တမန္ေတာ္ျမတ္က မိန္႕ၾကားေတာ္မူခဲ့သည္မွာ “မုခ် အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္သည္ ေကာင္းျမတ္ေတာ္ မူျပီး ေကာင္းျမတ္ျခင္းမွ လြဲ၍ ဘယ္ေသာအခါမွ လက္ခံေတာ္မမူေပ” ။

    ဒါေၾကာင့္ အစၥလာမ့္ ရွရီအဟ္တရားေတာ္နဲ႕ တရားေတာ္၏ ရင္းျမစ္မ်ားျဖစ္ၾကတဲ့ ကုရ္အာန္က်မ္းေတာ္ျမတ္၊ မုဟမၼဒ္သခင္၏ သြန္သင္က်င့္သုံးျပမႈႏွင့္ မြတ္စလင္ဥပေဒ ပညာရွင္မ်ား အားလုံး၏ တညီတညြတ္တည္း သေဘာ တူညီမႈမ်ားတြင္ အျပစ္မဲ့သူမ်ားအား ရန္မူ တိုက္ခိုက္ျခင္းႏွင့္ လူအခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ျခင္းမ်ားကို လုံးဝ တားျမစ္ထားပါတယ္။

    ဒါ့အျပင္ ေတြေဝရႈပ္ေထြးေနေသာ လူအမ်ားအား ေျဖာင့္မတ္မွန္ကန္လာရန္ႏွင့္ လမ္းမွန္ကို လမ္းညႊန္ရန္မွာ မြတ္စလင္ပညာရွင္မ်ား အဆုံးစြန္ဆုံး ေဆာင္ရြက္ရမည့္ တာဝန္ ဝတၱရားျဖစ္ပါတယ္။

    Ref: “Woolwich Attack: Justified in Islam?” from OnIslam.net/english/ask-the-scholar/international-relations-and-jihad

  • ေဘာ္စတြန္ ဗုံးေပါက္ကြဲမႈ႕အေပၚ မြတ္စလင္ ပညာရွင္မ်ား၏ အျမင္ႏွင့္ ေျပာၾကားခ်က္မ်ား

    ဧျပီ ၁၈၊ ၂၀၁၃
    ဘာသာျပန္-ေအာင္မ်ိဳးဟိန္း
    Source: OnIslam

    “ေဘာ္စတြန္ မာရသြန္ ေျပးပြဲ ဗုံးေပါက္ကြဲမႉ ျဖစ္စဥ္အေပၚ မြတ္စလင္ ေရွ႕ေဆာင္ ဆရာမ်ားႏွင့္ ပညာရွင္မ်ား၏ အျမင္ႏွင့္ ေျပာၾကားခ်က္မ်ား”

    Muslim Scholarson Boston Attacks

     

    ေဘာ္စတြန္ မာရသြန္ ပြဲ ဗုံးေပါက္ကြဲမႉ ျဖစ္ပြါးျပီးျပီးခ်င္း မဆိုင္းမတြမွာပင္  မြတ္စလင္ ေရွ႕ေဆာင္ ဆရာမ်ားႏွင့္ ပညာရွင္မ်ားမွေန၍ ဒီလို အၾကမ္းဖက္ျဖစ္ရပ္ အေပၚ ႐ံႈ႕ခ်လိုက္ ျပီး အၾကမ္းဖက္မႉ၏ သားေကာင္ျဖစ္ခဲ့ရေသာ  အျပစ္မဲ့ ျပည္သူမ်ားအား အျမန္ဆုံးႏွင့္ ထိေရာက္စြာ ကူညီမႉေပးႏိုင္ရန္ ေတာင္းဆိုလိုက္ၾကျပီး သူတို႕၏ အျမင္ႏွင့္ သေဘာထားမ်ားကို ေဖ့ဘုတ္ လူမႉကြန္ရက္မွ တဆင့္ ျပည္သူလူထုထံသို႕ ပန္ၾကားႏိႈးေဆာ္ခဲ့ၾကပါသည္။

    အီမန္ ဇိုင္ဒ္ ရွကစ္(Co-founder and faculty member of Zaytuna College in Berkeley, CA. )
    Imam_Zaid_Shakir  အၾကမ္းဖက္ဝါဒ ဟာ လူေပ်ာ့လူညံ့ေတြရဲ့ လက္နက္ခ်ည္းသက္သက္ပဲ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါဟာ စိတ္ဓာတ္ေရးရာအေနနဲ႕ မြဲေတ ယုတ္ညံ့ျပီး အသိဉာဏ္ ေခါင္ခိုက္သူမ်ားရဲ့ လက္နက္လဲ ျဖစ္ပါတယ္။ကြၽန္ေတာ္တို႕ မြတ္စလင္ေတြအေနနဲ႕  ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႕ျပီး တရားမွ်တမႉကို လိုလားတဲ့ လူ႕အဖြဲ႕ အစည္း ေတြနဲ႕ လက္တြဲျပီး ဒီလိုလုပ္ရပ္မ်ိဳးကို ႐ံႈ႕ခ်သင့္ပါတယ္။ေဘာ္စတြန္ မွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဘဂၢဒက္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ဘားမား(ျမန္မာ) မွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ မည္သည့္ေနရာ ေဒသတြင္မဆို ႐ံႈ႕ခ်ရမည္ျဖစ္ပါသည္။

    ကြၽန္ေတာ္တို႕အေနနဲ႕ ဒီလုပ္ရပ္မ်ိဳးဟာ အစိုးရကေန ေနာက္ကြယ္ကၾကိဳးကိုင္တာပဲျဖစ္ျဖစ္၊အစြန္းေရာက္ အၾကမ္းဖက္ သမားတစ္ဦးတစ္ေယာက္ရဲ့ လုပ္ရပ္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ အားလုံးကို ႐ံႈ႕ခ်သင့္ပါတယ္။  အၾကမ္းဖက္ခံရသူ အျပစ္မဲ့ျပည္သူမ်ားဟာ မြတ္စလင္၊ခရစ္ယာန္၊ဂ်ဴး၊ ဟိႏၷဳ အစရွိတဲ့ မည္သည့္ ဘာသာ အယူဝါဒကို ခံယူသူ ျဖစ္ပါေစ အျပစ္မဲ့ျပည္သူ မ်ားနဲ႕အတူရပ္တည္ျပီး ဒီလို အၾကမ္းဖက္မႉမ်ိဳးကို မဆိုင္းမတြ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ႐ံႈ႕ခ်လိုက္ပါတယ္။  ကု႐္အာန္က်မ္းရဲ့ (Al-Israa’ 17: 33)မွာ တိတိက်က်ကို ျပ႒ာန္းထားပါတယ္။
    “လည္းေကာင္းအျပင္ အသင္တို႕သည္ အလႅာအရွင္ျမတ္က တားျမစ္ပညတ္ထားေတာ္မူေသာ အသက္ဇီဝိန္ကို မွန္ကန္ေသာ အေၾကာင္းမရွိပဲလ်က္ သတ္ျဖတ္ျခင္း မျပဳၾကရေခ်။” ကုရ္အာန္( ၁၇း၃၃)
    ကု႐္အာန္က်မ္းရဲ့ အျခားေနရာေတြမွာလည္း ျပငွာန္းထားပါေသးတယ္။ မည္သူ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ မဆို အျပစ္မဲ့ လူသားတစ္ေယာက္ကို သတ္ျဖတ္ျခင္းဟာ လူသားထုတစ္ရပ္လုံးကို  သတ္ျဖတ္ျခင္းနဲ႕ ညီတယ္လို႕ ေဖာ္ျပလာရွိပါတယ္။ကြၽန္ေတာ္တို႕အေနနဲ႕ မြန္ျမတ္ျပီး အျပစ္မဲ့တဲ့ လူသားေတြရဲ့ အသက္ကို သတ္ျဖတ္ အၾကမ္းဖက္ျခင္းမွန္သမွ်ကို ျပင္းထန္စြာ ကန္႕ကြက္႐ံႈ႕ခ်ျပီး  လူသားထုတစ္ရပ္လုံး အတြက္ မလိုလားဆန္႕က်င္တဲ့  အၾကမ္းဖက္ ဝါဒကို အျမစ္ျပတ္ ေခ်မႈန္းသင့္ပါတယ္။

     ေဒါက္တာ ဝါအီ ရွီဟတ္(Head of the Shari`ah Dept. of OnIslam.net)

    Dr._Wael_Shihabေဘာ္စတြန္ မာရသြန္ ဗုံးေပါက္ကြဲမႉ ျဖစ္စဥ္သတင္းကိုကြၽန္ေတာ္ ၾကားၾကားခ်င္းပဲ တုန္လႈပ္သြားခဲ့ျပီး ကမ႓ာေပၚရွိ  သန္းေပါင္းေျမာတ္မ်ားစြာေသာ မြတ္စလင္မ်ားနဲ႕ ထပ္တူထပ္မွ် ဝမ္းနည္းေၾကာင္းေျပာခ်င္ပါတယ္။ လူမဆန္ သူရဲေဘာ ေၾကာင္ျပီး လူ ၃ေယာက္ ေသဆုံး ၁၄၀ ေက်ာ္ ဒါဏ္ရာရရွိခဲ့ရတာဟာ အင္မတန္ ၾကီးမားတဲ့ ျပစ္မႉၾကီးျဖစ္ျပီး ဒီလို လုပ္ရပ္က်ဴးလြန္သူကို မွတ္ေလာက္သားေလာက္ေအာင္ ျပင္းထန္စြာ အေရးယူ အျပစ္ေပးသင့္ပါတယ္။
    မြတ္စလင္ေတြနဲ႕ အတူ ဘာသာေပါင္းစုံမွ လူမ်ား ပူးေပါင္းျပီး မည္သည့္ဘာသာ မည္သည့္လူမ်ိဳးမဆို အၾကမ္းဖက္ ခံခဲ့ရတဲ့ အျပစ္မဲ့ ျပည္သူမ်ားဘက္မွရပ္တည္ကာ ဒီလို လုပ္ရပ္မ်ိဳးကို ႐ံႈ႕ခ်ရမည္သာျဖစ္ပါတယ္။

    အၾကမ္းဖက္ျဖစ္စဥ္မွာ ဒါဏ္ရာရရွိခဲ့ေသာ လူတို႕ရဲ့ က်န္းမာေရး အျမန္ဆုံး တိုးတက္ေကာင္းမြန္လာေစရန္ အတြက္လည္း ကြၽန္ေတာ္ ဆုမြန္ေကာင္းေတာင္းေပးလိုက္ပါတယ္။ဒုကၡေရာက္ရသူမ်ားကို ကူညီတဲ့ ေနရာမွာ မြတ္စလင္မ်ား အေနျဖင့္ ေႏြးေထြးစြာ ပါဝင္ ေဆာင္ရြက္ၾကဖို႕ကိုလည္း ေဆာ္ဩလိုက္ပါရေစ။ ဒီေနရာမွာ  ေသြးလႉဒါန္းေရး လႈပ္ရွားမႉ(ကန္ပိန္း) ကို ဦးေဆာင္ ေပးေနၾကတဲ့ အေမရိကန္ မြတ္စလင္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကိုလည္း အထူး ေက်းဇူးတင္ရွိပါေၾကာင္း ေလးေလးနက္နက္ ေျပာၾကားပါရေစ။

    မြတ္စလင္လူထုအေနနဲ႕  အၾကမ္းဖက္ခံရသူ ဒုကၡသည္မ်ားကို ကူညီရန္ ေဆာ္ဩထားတဲ့ မြတ္စလင္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားရဲ့ ေစ့ေဆာ္ခ်က္ကို တတပ္တအားလိုက္နာေပးၾကဖို႕ ေတာင္းဆိုပါတယ္။ ဒါဏ္ရာရလူမ်ား အျမန္ဆုံးေကာင္းမြန္လာျပီးသက္ေတာင့္သက္သာျဖစ္ေစရန္နဲ႕ ကြၽန္ေတာ္တို႕ ေနထိုင္ရာ ကမာၻၾကီးတစ္ ခုလုံး ျငိမ္းခ်မ္းလုံျခံုဖို႕ အလႅာအသွ်င္ျမတ္ ထံပါးမွာ ဆုမြန္ေကာင္းေတာင္းလိုက္ပါတယ္ခင္မ်ာ။

    ေဒါက္တာ မိုဟာမက္ အဗၺဒူ အဇစ္(Director of the SALAM Islamic Center, Sacramento, California )

    Dr_Mohamed_Abdul-Azeez_2ဒီေန႕ ဗုံးေပါက္ကြဲမႉမွာ အသက္ဆုံးရွုံးခဲ့ရတဲ့ လူမ်ားရဲ့ မိသားစုဝင္မ်ားနဲ႕ ထပ္တူထပ္မွ် ဝမ္းနည္းရပါေၾကာင္း ပထမဦးစြာ ေျပာခ်င္ပါတယ္။
    ကြၽန္ေတာ္အေနနဲ႕ မြတ္စလင္မ်ားအေနနဲ႕ အခ်င္းခ်င္းအၾကံျပဳေနတဲ့ မိမိအိမ္မွာပဲေနျပီး လူအမ်ားရွိရာကိုေရွာင္ရွားဖို အၾကံျပဳေနတာကို ေကာင္းေကာင္းသိပါတယ္။

    ၾကည့္ရတာ ေတာ္ေတာ္မွန္မဲ့ပုံပဲ မဟုတ္ဘူးလား? လုံးဝ မဟုတ္ပါဘူးခင္မ်ာ။ ဒါဟာ မွားယြင္းပါတယ္။အခုအခ်ိန္ဟာ ကြၽန္ေတာ္တို႕ အေနနဲ႕ ပိုျပီး အိမ္က အျပင္ထြက္သင့္၊ လူအမ်ားနဲ႕ စုံဆည္းရာကိုသြားသင့္ လူေတြနဲ႕ ထိေတြ႕သင့္ပါတယ္။

    ကြၽန္ေတာ္တို႕အေနနဲ႕ ဆင္ျခင္သင့္သေလာက္ေတာ့ ဆင္ျခင္သင့္ပါတယ္။အဲဒီအတြက္ေတာ့  အိမ္ထဲပုန္းေနစရာမလိုပါဘူး။ဘာလို႕လဲဆိုေတာ့ ဒီကိစၥအတြက္ ကြၽန္ေတာ္တို႕မွာ ဘာအျပစ္မွမရွိဘူး။

    ေလာကၾကီးမွာျဖစ္ပ်က္ေနတာအားလုံးဟာ ကြၽန္ေတာ္တို႕ အျပစ္မဟုတ္သလို ဒါေတြကို မထိေတြ႕ ေရွာင္ရွားျပီးေတာ့လဲေနမယ္ ဆိုတာမ်ိဳးဟာ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။မိဘမ်ားအေနနဲ႕ ကိုယ့္ရဲ့ ရင္ေသြးငယ္မ်ားအား ကရာေတး သင္တန္း ပို႕လႊတ္ျခင္းကို ရပ္တန္႕စရာ မလိုအပ္ပါဘူး။ အိမ္ရွင္မမ်ား အေနနဲ႕လည္း မိမိတို႕ မိသားစုရဲ့ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို ယခင္အတိုင္း ရဲရဲဝင့္ဝင့္ ေစ်းဝယ္ထြက္ၾကပါ။

    ေက်ာင္းသားမ်ားအေနနဲ႕ အစၥလာမ္နဲ႕ ပတ္သတ္တဲ့ အခ်က္အလက္ ေတြကို အတန္းထဲ ေက်ာင္းဝင္းထဲမွာ အမ်ားသိေအာင္ေျပာေပးၾကပါ။

    မိသားစုမ်ားအေနနဲ႕လဲပန္းျခံထဲလမ္းေလွ်ာက္ထြက္မဲ့ အစီအစဥ္ကို ဖ်က္ဖို႕ မစဥ္းစားၾကပါနဲ႕။ေဖ့ဘုတ္သုံးတဲ့လူမ်ားအေနနဲ႕ မိမိကိုယ္ကို အျပစ္တင္တဲ့ စာသားမ်ားကို ဖယ္ရွားလိုက္ပါ။ကိုယ္မလုပ္တဲ့ အျပစ္တစ္ခုအတြက္ ကိုယ္ေတာင္းပန္စရာမလိုပါဘူး။ ဘုရားသခင္ က လူသားတိုင္းရဲ့  ႏွလုံးသားမွာ ေမတၲာတရားနဲ႕ အၾကင္နာတရားကို ခ်ီးျမႇင့္ေတာ္မူပါေစလို႕ ဆုမြန္ေကာင္းေတာင္းလိုက္ရပါတယ္။

    အီမန္ အဖ္ဖရြတ္ အလီ(Managing director of Seekers Guidance)

    Imam_Afroz_Aliမည္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္မဆို ေဘာ္စတြန္အတြက္ ဆုေတာင္းေနလွ်င္ အာဖဂန္နစၥတန္ အတြက္ ဆုေတာင္းဖို႕ မေမ့ပါနဲ႕။
    အကယ္၍ တစ္ဦးတစ္ေယာက္က အာဖဂန္နစၥတန္ အတြက္ ဆုေတာင္းေနလွ်င္ ေဘာ္စတြန္ အတြက္ မေမ့ပါနဲ႕။

    သင့္ရဲ့ ဘာသာတရားဟာ လူသားအားလုံးအတြက္ ပြင့္လင္းမွ်တျပီး ၾကင္နာမႉ ျဖစ္ေစတဲ့ ဘာသာျဖစ္ပါတယ္။

     

    ရွိတ္ဝါလစ္ ဘက္စ္ယူနီ(Member of the Assembly of Muslim Jurists in America (AMJA)

    Waleed_Basyouniအျပစ္မဲ့ လူၾကီးကေလးေတြကို တိုက္ခိုက္တဲ့ ေဘာ္စတြန္ တိုက္ခိုက္မႉဟာ အၾကင္နာတရားကင္းတဲ့ လုပ္ရပ္ျဖစ္တယ္။

    အၾကမ္းဖက္မႉဟာ ေဘာ္စတြန္မွာျဖစ္ျဖစ္ ဘဂၢဒက္ပဲျဖစ္၊ ဘားမား(ျမန္မာ)မွာပဲျဖစ္ျဖစ္ သို႕မဟုတ္ ဆီးရီးယားမွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ အရုပ္ဆိုးကာ အက်ည္းတန္လြန္းပါတယ္။

     

     

    မူဖူေသာင္ အေဒးဝလီ အိုလာလီေရး(Shari`ah Dept. Editor, OnIslam.net )

    Mufutau_Adewole_Olaleye ေဘာစတြန္ တိုက္ခိုက္မႉသတင္း ကြၽန္ေတာ္ၾကားျပီး အင္မတန္မွပင္ တုန္လႈပ္သြားရပါတယ္။ဒီျဖစ္ရပ္ဟာ အင္မတန္မွ ဝမ္းနည္းစရာေကာင္းပါတယ္။။ ဒီမာရသြန္ေျပးပြဲဟာ ျငိမ္းခ်မ္းေရးကို အားေပးတဲ့လုပ္ရပ္ျဖစ္တယ္ ၊

    ကြၽန္ေတာ္တို႕ မြတ္စလင္လူထုတစ္ရပ္ အေနနဲ႕ အၾကမ္းဖက္မႉကို ႐ံႈ႕ခ်ျပီး မြတ္စလင္ေတြဟာ ျငိမ္းခ်မ္းမႉကို လိုလားတဲ့  လူေတြျဖစ္ျပီး အခုလို အက်ည္းတန္တဲ့ လုပ္ရပ္မ်ိဳး ကို လက္မခံပဲ ျပတ္ျပတ္သားသား ေၾကျငာခ်က္ ထုတ္ခဲ့တဲ့ အတြက္ အင္မတန္မွ ႏွစ္ေထာင္းအားရျဖစ္မိပါတယ္။ အလႅာအရွင္ျမတ္ထံေတာ္ပါး၌ ဒီျဖစ္ရပ္မွာ ဓားစာခံျဖစ္ရတဲ့ လူေတြအေပၚ ၾကင္နာမႉအေပါင္းခေညာင္းပါေစလို႕ ဆုေတာင္းေမတၲာပို႕သလိုက္ရပါတယ္ ခင္ဗ်ာ။

    **ကိုေအာင္မ်ိဳးဟိန္း M-Media သို႔ ေပးပို႔ေသာ ဘာသာျပန္ သတင္းေဆာင္းပါးျဖစ္ပါသည္။

  • ကမာၻ႕ပထမဆံုး သိပၸံပညာရွင္ – အိဗ္ႏု အလ္ ဟိုင္သမ္ (Alhazen)

    မတ္လ ၊ ၁၉ ၊ ၂၀၁၃
    M-Media
    စုစည္းတင္ျပသူ – ဂ်ဴလိုင္ရဲရင့္

    ကမာၻေက်ာ္ မြတ္စလင္မ်ား က႑

    ibn_al-haythamအတိတ္ေခတ္က မြတ္စ္လင္မ္သိပၸံပညာရွင္ေတြအေၾကာင္းကို ေလ့လာၾကည့္လိုက္ပါ။ သူတို႕ရဲ႕ ထက္ျမက္မႈ၊ ကၽြမ္းက်င္လိမၼာစြာ အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈ၊ ပညာမွ်ေ၀ေပးမႈေတြက ကမာၻႀကီးကို ေခတ္မွီသြားေစတာကို တအ့ံတၾသႀကီး ေတြ႕ၾကရပါလိမ့္မယ္။ သူတို႕ တစ္ဦးခ်င္းစီဟာ ဒီေန႕ေခတ္ကာလ နဲ႕ သူတုိ႕ေခတ္ကာလကို ကမာၻ႕အေျပာင္းအလဲျဖစ္သြားေစတဲ့ အေမြတစ္ရပ္စီ ထားရစ္ေပးခဲ့ၾကတယ္။ ဒီလို သမိုင္းမွတ္တိုင္ထူခဲ့ၾကတဲ့သူေတြထဲက သိပၸံပညာရွင္တစ္ဦးရိွတယ္။ သူကေတာ့ စူးစမ္းတီထြင္ပညာရွင္ႀကီး အိဗ္ႏု အလ္ ဟုိင္သမ္ ( ၉၆၅ – ၁၀၄၀) ပါဘဲ။

    အဘၻာစစ္ ခလီဖာမင္းဆက္ကာလ၊ အီရတ္ႏိုင္ငံက ဘဆြ္ရာၿမိဳ႕မွာ သူ႕ကို ေမြးဖြားခဲ့တယ္။ ဘဂၢဒက္ၿမိဳ႕မွာ ပညာ့ဗိမာန္ တည္ေထာင္ၿပီး ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀ နီးပါးမွာေပါ့။ သူ႕ဘ၀အေစာပိုင္းမွာ အဲ့ဒီအခ်ိန္က မြတ္စ္လင္မ္ ကမာၻမွာရိွေနတဲ့ ေလ့လာေရး၊ တိုးတက္ေရး ယဥ္ေက်းမႈေတြကို ေတာ္ေတာ္ အထင္ႀကီးခဲ့တယ္။ အစၥလာမ့္ေရးရာပညာရပ္ေတြသင္ၾကားၿပီး သိပ္မၾကာခင္ ဘဆြ္ရာရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ ျဖစ္လာခဲ့တယ္။ ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ဘ၀မွာလဲ သူဟာ သိပၸံနဲ႕အျခား လက္ေတြ႕က်တဲ့ဒႆနိကေဗဒ ဘာသာရပ္ေတြကို ေလ့လာ မပ်က္ခဲ့ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ သူဟာ မြတ္စ္လင္မ္ေဒသ တစ္ေနရာေရာက္သြားၿပီး ျပင္ပေလာကနဲ႕ေခတၱ အဆက္ျပတ္သြားရာကေန ႀကီးက်ယ္မႈေတြ ပြင့္ထြက္လာပါေတာ့တယ္။

    အီဂ်စ္ျပည္ေရာက္ အိဗ္ႏု အလ္ ဟုိင္သမ္

    သူ ဘဆြ္ရာၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ျဖစ္ေနခ်ိန္ အီဂ်စ္ျပည္မွာ ဖာသြိမိုဒ္ ခလီဖာ က အလ္ ဟကီးမ္ ျဖစ္တယ္။ သူဟာ အီရတ္က စြႏၷီမြတ္စ္လင္မ္ အဘၻာစစ္မင္းေတြရဲ႕ ၿပိဳင္ဖက္ အစၥမာအီလီ ရီွအဟ္ ခလီဖာေခါင္းေဆာင္ ျဖစ္တယ္။ အလ္ ဟကီးမ္က အိဗ္ႏု အလ္ ဟိုင္သမ္ဟာ ႏိုင္းလ္ျမစ္ကို ပိတ္ဆို႕ႏိုင္တဲ့ အႀကံေကာင္း ရိွေနတယ္လို႕ ၾကားရတယ္။ သူဟာ ေရွ႕ေနာက္မညီ အျငင္းသန္လြန္းသူတစ္ဦး၊ ရွီအဟ္၀ါဒအစဥ္အလာကေနခြဲထြက္လာတဲ့ အစၥမာအီလီဂိုဏ္းေခါင္းေဆာင္တစ္ဦး ျဖစ္ေပမယ့္ မိမိနယ္ေျမအတြက္ အက်ဳိးျပဳသူမွန္သမွ်ကို လက္ကမ္းႀကိဳဆိုတတ္သူျဖစ္တယ္။ ႏိုင္းလ္ျမစ္ကို ပိတ္မယ့္အေတြးအျမင္နဲ႕ပတ္သက္ၿပီး ခ်ဥ္းကပ္ဖို႕ အလ္ ဟကီးမ္က အိဗ္ႏု အလ္ဟုိင္သမ္ကို အီဂ်စ္လာဖို႕ ဖိတ္ေခၚခဲ့တယ္။ အလ္ဟိုင္သမ္ဟာ ႏိုင္းလ္ျမစ္ တစ္ေလွ်ာက္ ေလ့လာၿပီးတဲ့အခါ အဲ့ဒီေခတ္ကာလက နည္းပညာနဲ႕ အထေျမာက္ေအာင္ေဆာင္ရြက္လို႕မျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ရိပ္စားမိသြားတယ္။ ဒါက ျပႆနာ တက္ရပါၿပီ။ အလ္ ဟကီးမ္ဟာ အဆင္ျခင္မဲ့ ရက္စက္တတ္သူ ၊ စိတ္မမွန္ဘဲ ရူးသြပ္စြာျပဳမူဆက္ဆံတတ္သူလို႕ ေက်ာ္ၾကားတယ္။ ဒီေတာ့ သူ႕အႏၱရာယ္ကလြတ္ေအာင္
    အလ္ဟိုင္သမ္ဟာ အဲ့ဒီပုဂၢိဳလ္ထက္ ပိုၿပီး ရူးႏွမ္းသူအျဖစ္ ဟန္ေဆာင္ပစ္လိုက္တယ္။ အဲ့ဒီလို ရဲရဲေတာက္ ရူးခ်င္ေယာင္ေဆာင္လိုက္တဲ့အခါ အသက္ေဘးက သီသီေလး လြတ္သြားရေပမယ့္ ကိုင္ရိုၿမိဳ႕မွာ အက်ယ္ခ်ဳပ္အက်ဥ္းစံဘ၀ ေရာက္သြားခဲ့တယ္။ အဲ့ဒါ အလ္ဟိုင္သမ္ရဲ႕ ေနာက္ဆံုး ဘ၀သက္တမ္း ၁၀ ႏွစ္ပါဘဲ။

    ထက္ျမက္လွတဲ့ သိပၸံပညာရွင္ႀကီးဟာ အဲ့ဒီ ၁၀ ႏွစ္တာကာလကို ဒုကၡလို႕ မျမင္ခဲ့ဘူး။ သူလုပ္ခ်င္ေနတဲ့ သူ႕ရဲ႕သုေတသနအလုပ္ေတြကို ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ တိတ္တဆိတ္လုပ္ခြင့္ ရသြားလို႕ေလ။ အဲ့ဒီအေတာ အတြင္း အလင္းနဲ႕ပတ္သက္ၿပီး စူးစူးစိုက္စိုက္ ေလ့လာပါေတာ့တယ္။ အလင္း /အလင္းေရာင္ဆိုတာ ဘာလဲ၊ ဘယ္လို လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြရိွလဲ၊ အရာ၀တၳဳေတြကို လူသားေတြက ဘယ္ပံုဘယ္နည္းနဲ႕ျမင္ေတြ႕ရတာလဲ ဆိုၿပီး သူ သိခ်င္ခဲ့တယ္။ သူ႕ရဲ႕ေလ့လာမႈနဲ႕ရွာေဖြေတြ႕ရိွမႈေတြဟာ အေျပာင္းအလဲတစ္ရပ္သာျဖစ္ေပမယ့္ သူ သုေတသနျပဳလိုက္တဲ့လမ္းေၾကာင္းဟာ အႀကီးမားဆံုး အေထာက္အကူျပဳပညာရပ္ႀကီးတစ္ရပ္ ျဖစ္သြားခဲ့ပါတယ္။

    သိပၸံနည္းက် ပညာရပ္

    ဘယ္အရာမဆို သက္ေသျပခ်က္ရိွရမယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ ကေန႕သိပၸံပညာသင္ၾကားသူတိုင္း နားလည္ထားၿပီးသားပါ။ လက္ေတြ႕စမ္းသပ္ခ်က္ မပါဘဲ ယူဆခ်က္သက္သက္ကိုသာ အေျခခံၿပီး သိပၸံဆိုင္ရာ သီအိုရီမ်ားကို ေဖာ္ထုတ္တင္ျပလို႕ မရႏိုင္ပါဘူး။ အိဗ္ႏု အလ္ဟုိင္သမ္ရဲ႕ အလ်င္က ဒီအခ်က္ဟာ အေရးပါအရာေရာက္မႈ မရိွခဲ့ပါဘူး။ ေရွးေခတ္ ဂရိေတြရဲ႕ သိပၸံအေတြးအေခၚေတြက အားေကာင္းေနခဲ့တယ္။ ဂရိေတြဟာ သိပၸံ အခ်က္အလက္ကို ဆင္ျခင္တံုတရားအားျဖင့္ ရွာေဖြႏိုင္တယ္ သို႕တည္းမဟုတ္ နတ္ဘုရားေတြရဲ ႕ေဆာင္ရြက္ေပးမႈလို႕ယံုၾကည္ခဲ့ၾကတယ္။ ဒါကို အိဗ္ႏု အလ္ဟိုင္သမ္ ေကာင္းေကာင္းနားလည္ထားပါတယ္။ ဒီၾကားထဲကေန အခ်က္အလက္ အသစ္တစ္ရပ္အတြက္ သက္ေသျပခ်က္ေပးႏိုင္ရမယ္ ဆိုတဲ့ သိပၸံနည္းက်ပညာရပ္အဆုိကို ခ်ျပခဲ့တာကေတာ့ ရာဇ၀င္မွာ အိဗ္ႏု အလ္ဟိုင္သမ္က ပထမဆံုးေသာသိပၸံပညာရွင္ ျဖစ္ခဲ့တယ္။

    ဒီလို သိပၸံနည္းက်ပညာရပ္သမိုင္းနဲ႕ပတ္သက္လာယင္ ကေန႕ေခတ္ အေနာက္တိုင္းသင္ရိုးစာအုပ္ေတြထဲမွာ မဆိုစေလာက္ေလးသာေဖာ္ျပ တတ္ၾကတယ္။ ေရွးဂရိ အေတြးအေခၚေတြကိုသာ ပံုႀကီးခ်ဲ႕ထားၾကတယ္။ ေခတ္သစ္သိပၸံဟာ ေရာ္ဂ်ာေဘကဲန္၊ ဂလီလီယို ဂါလီေလး နဲ႕ အိုင္းဇက္ ႏ်ဴတန္ တို႕ေၾကာင့္ ျဖစ္လာသေယာင္ေယာင္နဲ႕ေပါ့။ သူတို႕ေမ့ေလ်ာ့ေနတဲ့ အမွန္တရားတစ္ခုရိွတယ္။

    အဲ့ဒါကေတာ့ အဲ့ဒီ ဥေရာပသားပညာရွင္ေတြဟာ အိဗ္ႏု အလ္ဟိုင္သမ္ (နဲ႕အျခား မြတ္စ္လင္မ္သိပၸံပညာရွင္ေတြ)ရဲ႕ ပုခံုးေပၚတက္ရပ္ျခင္းဆိုတဲ့ အေၾကာင္းပါ။ (တစ္နည္းဆိုရယင္ စိန္နားကပ္ေရာင္နဲ႕ ပါးေျပာင္ၾကတာပါ)။ တကယ္လို႕သာ သက္ေသျပႏိုင္မွသိပၸံသီအိုရီမ်ား ျဖစ္တယ္ ဆိုတဲ့ သူ႕အိုင္ဒီယာ မရိွလာခဲ့ယင္ – အေျခခံသိပၸံဆိုတာက ရမ္းတုပ္မွန္းဆမႈေတြ၊ အယူသည္းမႈေတြ၊ သက္ေသျပမရတဲ့ဒ႑ာရီေတြျဖစ္ေနတဲ့ ေခတ္ေဆြးႀကီးထဲ ကၽြန္ေတာ္တို႕အားလံုး ေနထိုင္ေနၾကရဦးမွာ မလြဲပါဘူး။

    စကၡဳေဗဒက်မ္း

    အိဗ္ႏု အလ္ဟိုင္သမ္ဟာ သူရဲ႕သိပၸံဆိုင္ရာေတာ္လွန္ေရးအျမင္ကို အသံုးျပဳၿပီး စကၡဳေဗဒပညာရပ္နယ္ပယ္ထဲ တိုးတက္မႈနဲ႕ အနားသတ္ေပးႏိုင္ခဲ့တယ္။ အလင္းဟာ မ်က္ေစ့ထဲ ကထြက္ၿပီး အရာ၀တၳဳေတြအေပၚခုန္ေပါက္ေရာက္ရိွသြားတယ္၊ တစ္ခါ မ်က္ေစ့ထဲ ျပန္၀င္လာတယ္ ဆိုတဲ့ ေရွးေဟာင္းဂရိအေတြးအေခၚႀကီး မွားယြင္းေနေၾကာင္း သူက ပထမဆံုး သက္ေသျပခဲ့သူပါ။ ဒါ့အျပင္ မ်က္ေစ့ရဲ႕လုပ္ငန္းစဥ္ကိုလည္း ႏိႈက္ႏိႈက္ခၽြတ္ခၽြတ္ ေလ့လာေဖာ္ထုတ္ခဲ့တယ္။ တစ္ခ်ိန္က ပညာရွင္တို႕ရဲ႕ဗဟုသုတနဲ႕ခြဲျခမ္းစိပ္ျဖာမႈအတတ္ကို အသံုးျပဳၿပီး မ်က္လံုးထဲ အလင္းေရာင္၀င္ေရာက္ပံု၊ အလင္းစုစည္းပံု၊ မ်က္လံုးေနာက္ဖက္မွာ ပံုရိပ္ထြက္ပံုကို ပထမဆံုး ရွင္းျပႏိုင္ခဲ့တယ္။

    pinhole-camera

    အလားတူစြာဘဲ သူက ကင္မရာရဲ႕သေဘာသဘာ၀ကို ပထမဆံုး ေလ့လာတင္ျပခဲ့သူလည္း ျဖစ္ျပန္တယ္။ ကင္မရာရဲ႕အယူအဆက ရွင္းရွင္းေလးပါ။ ဘူးခြံတစ္ဖက္မွာ အေပါက္ေသးေသးေလးေဖာက္ထားတယ္။ ဘူးခြံအတြင္းထဲကေန အျပင္ဖက္အရာေတြကို ၿခံဳလႊမ္းျမင္ေတြ႕ႏိုင္ဖို႕သာ ျဖစ္တယ္။ ဒါက ခုေခတ္ကင္မရာေတြရဲ႕ အလုပ္လုပ္ေဆာင္ပံု အတိုင္းပါဘဲ။ ခုေခတ္မွာကေတာ့ မွန္ဘီလူးေတြ ထပ္ျဖည့္ထားတာပဲ ကြာျခားခ်က္ ရိွတာပါ။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႕သိရိွထားတဲ့ ေခတ္မွီဓါတ္ပံုပညာရပ္ မတိုင္မီ ႏွစ္ရာေပါင္းမ်ားစြာကတည္းက ဒီလိုပံုစံမ်ဳိးကို အိဗ္ႏု အလ္ဟိုင္သမ္က တည္ေဆာက္ႏိုင္ခဲ့ၿပီးပါၿပီ။

    ဒါတင္မကေသးပါဘူး။ ေရျပင္ သို႕မဟုတ္ ဖန္သား စတဲ့ ၾကားခံနယ္တစ္ခုခုထဲ အလင္းျဖတ္သန္းပံုစံနစ္ (အလင္းယိုင္ျခင္း) ကိုလည္း ေလ့လာေဖာ္ထုတ္ခဲ့သူပါ။ ဒီတင္ျပခ်က္ကေနတဆင့္ ဆည္းဆာခ်ိန္မွာ ဘာေၾကာင့္ေကာင္းကင္အေရာင္ေျပာင္းသြားသလဲဆိုတာကို ရွင္းျပသြားႏိုင္ခဲ့ပါတယ္ ( ေနရဲ႕အလင္းတန္းက ေလထုကို ေထာင့္ခ်ဳိး တစ္ခုကေန ထိခတ္တဲ့အခါ ေရာင္ျခည္လမ္းလြဲမႈ ျဖစ္သြားေစတယ္)။

    ဒီအခ်က္ကေနထပ္ဆင့္ၿပီးေတာ့ ကမာၻ႕ေလထုရဲ႕ထုထည္ကို တြက္ျပႏိုင္ခဲ့တယ္။ ဒါဟာ အာကာသယာဥ္နဲ႕ လက္ေတြ႕မျပႏိုင္ခင္ ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀၀ ေလာက္က ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီ စကၡဳေဗဒက်မ္းကို ဘာသာျပန္လိုက္တဲ့ခါ ဥေရာပတစ္ခြင္ ဟိုးေလးတေက်ာ္ ျဖစ္သြားတယ္။ ေနာက္ပိုင္း ဥေရာပသားပညာရွင္ေတြက ဒီက်မ္းကို အေျချပဳလို႕ အလင္းနဲ႕စကၡဳ အလုပ္လုပ္ေဆာင္ခ်က္၊ သူတီထြင္ခ်ျပခဲ့တဲ့ ကိရိယာမ်ားကို ေပၚထြက္လာေအာင္ လုပ္ႏိုင္ခဲ့ၾကတာပါ။

    ေနာက္တစ္ဆင့္တက္ၿပီး မ်က္ကပ္မွန္တို႕၊ မွန္ဘီလူးတို႕၊ အေ၀းၾကည့္မွန္ေျပာင္းတို႕၊ ကင္မရာတို႕ စသျဖင့္ တိုးျမွင့္ေပၚေပါက္လာခဲ့တာျဖစ္တယ္။ အလင္း ၏ အလြန္ အလင္းအေၾကာင္း နဲ႕ အလင္းဆိုင္ရာပစၥည္းပစၥယေတြအေၾကာင္း နားမလည္ယင္၊ မသံုးယင္ ၂၁ ရာစုမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႕ လူျဖစ္ရက်ဳိးမနပ္သလို ၊ မျပည့္စံုသလို ျဖစ္ေနပါၿပီ။ အလင္းဆိုင္ရာ အေၾကာင္းအရာတင္ မကေသးဘူး – အိဗ္ႏု အလ္ဟိုင္သမ္ဟာ တျခားပညာရပ္နယ္ပယ္ေတြမွာ စဦး လမ္းေဖာက္သူလည္း ျဖစ္ခဲ့တယ္။

    သူဟာ ၁၀၂၀ နဲက ၁၀၃၀ ခုႏွစ္မ်ားမွာ အာကာသေလ့လာေရးပညာ (Astronomy) က်မ္းမ်ားစြာကိုလည္း ေရးသားခဲ့တယ္။ ၾကယ္၊ ၿဂိဳလ္ေတြ ေရြ႕လ်ားမႈ ဆိုင္ရာ ေတာ္လမီရဲ႕ေတြးလံုးေတြ မွားယြင္းေၾကာင္း သူက ေထာက္ျပခဲ့တယ္။ စၾက၀ဠာအလုပ္လုပ္ပံုစံနစ္ကို ယုတၱိဆန္တဲ့ အျမင္ တစ္ရပ္ကိုလည္း  ခ်ျပႏိုင္ခဲ့တယ္။  ကမာၻၿဂိဳလ္ဟာ စၾက၀ဠာရဲ႕ဗဟိုခ်က္မ ဆိုတဲ့ ဂရိအေတြးအေခၚကို ရိုက္ခ်ဳိးပစ္လိုက္တာပါ။

    GodfreyKneller-IsaacNewton-1689
    စင္စစ္မွာေတာ့ ႏ်ဴတန္ေျပာတဲ့ ကမာၻ႕ဆြဲအားအေၾကာင္းဟာ သစ္ပင္ေပၚက ျပဳတ္က်လာတဲ့
    ပန္းသီးေၾကာင့္ မဟုတ္ပါဘူး – အိဗ္ႏု အလ္ဟိုင္သမ္ရဲ႕ က်မ္းဂန္ေတြထဲက အခ်က္အလက္ေတြသာျဖစ္ပါတယ္။

    နကၡတၱေဗဒ (Astrology) ဟာ သိပၸံပညာရပ္ မဟုတ္ေၾကာင္း ျပတ္ျပတ္သားသား ေခ်ပခဲ့တယ္။ သက္ေသျပခ်က္လိုအပ္တယ္ဆိုတဲ့ သူ႕ရဲ႕ကိုယ္ပိုင္ သိပၸံအေတြးအျမင္ကို ၿမဲၿမံစြာ ဆုပ္ကိုင္လို႕ နကၡတၱေဗဒဟာ မည္သည့္သိပၸံဘာသာရပ္နဲ႕ ဆက္ႏႊယ္မႈ မရိွေၾကာင္း၊နကၡတၱေဗဒသမားေတြရဲ႕ ထင္လံုးနဲ႕ခံစားခ်က္ေတြသာျဖစ္ေၾကာင္း သံုးသပ္ျပခဲ့တယ္။ ဖန္ဆင္းရွင္သာလွ်င္ ခပ္သိမ္းေသာအရာေတြရဲ႕ အေၾကာင္းရင္းခံျဖစ္တယ္ – ၿဂိဳလ္နကၡတ္သြားလာလွည့္ပတ္မႈအေပၚ အရင္းမခံဘူး ဆိုတဲ့ အစၥလာမ့္မ႑ိဳင္ အယူ၀ါဒတစ္ခုနဲ႕ ျပႆားတစ္လမ္းသံတစ္လမ္း ဖီလာဆန္႕က်င္ေနေၾကာင္း နကၡတၱေဗဒပညာအေပၚ ေ၀ဖန္ခဲ့သူျဖစ္တယ္။

    အလ္ဟိုင္သမ္ရဲ႕က်မ္းေတြကို ဖတ္ထားတဲ့ အိုင္းဇက္ ႏ်ဴတန္ ဟာ ဒီအေတြးအေခၚေတြအေပၚ အေတာ္ဘဲ အားထားခဲ့တယ္။ ႏ်ဴတန္ဟာ ကေန႕ အသံုးျပဳေနတဲ့ အင္ဂ်င္နီယာ ေဖာ္ျမဴလာနဲ႕နည္းစံနစ္ကို ဦးေဆာင္မႈေပးမယ့္ Calculus သခၤ်ာပညာအေျခခံကို ေလ့လာခဲ့တယ္။အရာ၀တၳဳတို႕ရဲ႕ေရြ႕လ်ားမႈနိယာမ ( ေနာက္ပိုင္း ႏ်ဴတန္ရဲ႕ တတိယနိယာမ လို႕ ေက်ာ္ၾကားလာတယ္)၊ အရာ၀တၳဳအခ်င္းခ်င္းဆြဲငင္အား (ကမာၻ႕ဆြဲအား)ကိုလည္း ေရးထုတ္ခဲ့တယ္။ စင္စစ္မွာေတာ့ ႏ်ဴတန္ေျပာတဲ့ ကမာၻ႕ဆြဲအားအေၾကာင္းဟာ သစ္ပင္ေပၚက ျပဳတ္က်လာတဲ့ ပန္းသီးေၾကာင့္ မဟုတ္ပါဘူး – အိဗ္ႏု အလ္ဟိုင္သမ္ရဲ႕ က်မ္းဂန္ေတြထဲက အခ်က္အလက္ေတြသာျဖစ္ပါတယ္။

    အလ္ဟိုင္သမ္ဟာ အစၥလာမ့္ပညာေရးမွာလည္း ေခသူ မဟုတ္ခဲ့ဘူး။ တမန္ေတာ္အတုအေယာင္မ်ားကို ေဖာ္ထုတ္နည္း၊ မကၠဟ္ၿမိဳ႕ေတာ္ဖက္ မ်က္ႏွာမူ၀တ္ျပဳႏိုင္ေအာင္ လားရာတြက္ခ်က္မႈ ပညာ စာအုပ္မ်ားကိုလည္း က်မ္းျပဳေရးသားႏိုင္ခဲ့သူပါ။ ေခတ္သစ္စိတ္ပညာရပ္နဲ႕ပတ္သက္လို႕ လူနဲ႕တိရစာၦန္ေတြ အေပၚ ေတးဂီတအသံုးခ် ကုထံုးအေၾကာင္းကို ေရွ႕ေျပး သုေတသနျပဳခဲ့သူလည္း ျဖစ္ေနျပန္ပါတယ္။

    အေမြအႏွစ္

    အိဗ္ႏု အလ္ဟိုင္သမ္ရဲ႕ ႀကိဳးပမ္းမႈ နဲ႕ တင္ျပမႈေတြဟာ ခရီးရွည္ႀကီးကို ျဖတ္သန္းေနဆဲပါဘဲ။ သူျပဳစုခဲ့တဲ့က်မ္းဂန္မ်ားဟာ ၂၀၀ ေက်ာ္အထိ ရိွခဲ့ေပမယ့္ ယေန႕မွာေတာ့ က်မ္းေပါင္း ၅၀ ၀န္းက်င္သာ က်န္ရစ္ခဲ့ပါတယ္။ သူ႕ရဲ႕ရွာေဖြေတြ႕ရိွမႈေတြဟာ ယေန႕ကာလတိုင္ေအာင္ ကၽြန္ေတာ္တို႕ လက္လွမ္းမမီႏိုင္ေလာက္တဲ့အထိ ရိွခဲ့မွာ အမွန္ပါဘဲ။ ကံမေကာင္းအေၾကာင္း မလွစြာနဲ႕ သူကြယ္လြန္ခဲ့ၿပီးကတည္းက သူ႕ရဲ႕တင္ျပခ်က္ေတြဟာ လ်စ္လ်ဴရႈခံလိုက္ရတယ္။ သူဟာ ပညာရွင္ႀကီးေတြနဲ႕တြဲလ်က္ရိွတတ္တဲ့ ေက်ာ္ၾကားလိုမႈ၊ သိကၡာတင္မႈေတြကို လံုး၀ ဂရုမစိုက္ခဲ့သူ ျဖစ္လို႕ပါဘဲ။ ဒါေၾကာင့္လဲ ယေန႕ကမာၻမွာ သူ႕က်မ္းေတြနဲ႕ပတ္သက္ၿပီး သတိမထားမိၾကတာပါ။ အီဗာရီယန္ကၽြန္းဆြယ္က မြတ္စ္လင္မ္နယ္ေျမေတြကို စပိန္ေတြ ႀကီးစိုးေတာ့ သူ႕စာအုပ္ေတြကို လက္တင္ဘာသာျပန္ဆိုခဲ့ၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူ႕နာမည္ရင္းမဟုတ္ဘဲ Alhazen လို႕ ေဖာ္ျပလိုက္ၾကတယ္။ ဥေရာပ ပညာႏိုးၾကားေရးေခတ္အတြင္း ထိပ္တန္းမြတ္စ္လင္မ္ပညာရွင္ႀကီးေတြရဲ႕ အမည္နာမမ်ားဟာ ဥေရာပေလယူေလသိမ္းအသြင္နဲ႕ ေျပာင္းလဲလိုက္တဲ့အစဥ္အလာတစ္ရပ္ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ဥေရာပတိုက္က ခရစ္ယာန္ေတြအၾကား မြတ္စ္လင္မ္ေတြကို ခ်ဳိးႏွိမ္လိုတဲ့အတြက္ -သူတို႕ရဲ႕တင္ျပခ်က္ေတြကို ေဖ်ာက္ဖ်က္လိုတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ပါဘဲ။

    သူ႕ရဲ႕ထက္ျမက္ေတာက္ေျပာင္လွတဲ့ အသိဥာဏ္စဥ္ကို မေရတြက္ႏိုင္တဲ့လူေတြက ခုတံုးလုပ္ခဲ့ၾကၿပီးပါၿပီ။ သူ႕ရဲ႕သုေတသန သာ မရိွခဲ့ယင္ ဒီကေန႕ ကၽြန္ေတာ္တို႕ သိရွိၾကတဲ့ ေခတ္သစ္ သိပၸံပညာရပ္ နယ္ပယ္ဆိုတာလည္း ျဖစ္ထြန္းလာစရာအေၾကာင္း ရိွေတာ့မွာ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး လို႕ဘဲ ဆုိခ်င္ပါေတာ့တယ္။

    Sources:
    Morgan, M. (2007). Lost History. Washington D.C. : National Geographic Society.
    Masood, E. (2006). Science and Islam. Icon Books.
    “Ibn al-Haytham.” The Columbia Encyclopedia, 6th ed.. 2012.
    Encyclopedia.com:http://www.encyclopedia.com/doc/1E1-IbnalHay.html
    Steffens, B. (2007). Ibn al-Haytham : first scientist. Greensboro, N.C. : Morgan Reynolds Pub.
    http://lostislamichistory.com/ibn-al-haytham-the-first-scientist/