News @ M-Media

Tag: violence

  • ျမန္မာျပည္မွာ အျပန္အလွန္ အၾကမ္းဖက္မႈ ဆိုတာ မရိွခဲ့ (ဘာသာျပန္ ေဆာင္းပါး)

    ႏိုဝင္ဘာ- ၂၈ ၂၀၁၃
    M-Media
    ေဆာင္းပါးရွင္- Rachel Wagley
    ဘာသာျပန္- ျမင့္မိုရ္ေမာင္ေမာင္

    rohingya-burma-470x313
    ဓာတ္ပံုအညႊန္း – အဓမၼေနရာေရႊ႕ေျပာင္းျခင္း ႏွင့္ ခြဲျခားခ်ဳိးႏွိမ္ဆက္ဆံျခင္း ခံစားေနရဆဲ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ား
    (Evangelos Petratos EU/ECHO January 2013)

    ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလ ၁၂ ရက္ေန႔တြင္ ကမာၻ႕ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံမွ ျမန္မာႏိုင္ငံအေရးႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ထုတ္ျပန္စာတစ္ေစာင္ ထြက္လာခဲ့သည္။ ျမန္မာျပည္ရိွ မြတ္စ္လင္မ္မ်ားကို တိုက္ခိုက္ရာ၌ “အျပန္အလွန္ အၾကမ္းဖက္မႈ”၊ “လူမ်ဳိးေရးအၾကမ္းဖက္မႈ”၊ “လူ႔အဖြဲ႕အစည္းဆိုင္ရာပဋိပကၡ” ဟူေသာအသံုးအႏႈန္းျဖင့္ ျမန္မာအစိုးရမွ အဖန္တလဲလဲ သံုးႏႈန္းေဖာ္ျပေနၾကသည္။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ႏွင့္ ေအာက္တိုဘာလအတြင္း ရခိုင္ျပည္နယ္၌ျဖစ္ပြားေသာ တိုက္ခိုက္မႈျဖစ္ရပ္မ်ားအေပၚ အထူးရည္ညႊန္းသံုးစြဲခဲ့ၾကသည္။ ယင္းအသံုးအႏႈန္းမ်ားမွာ အတိုင္းအတာတစ္ရပ္အထိေတာ့ လက္ခံႏိုင္ေသး၏။ သို႔ရာတြင္ ျမန္မာျပည္အႏွံ႔ ဆက္လက္ျဖစ္ပြားလာေသာ မြတ္စ္လင္မ္ ဆန္႔က်င္ေရးတိုက္ခိုက္မႈမ်ားကို ဤအသံုးအႏႈန္းမ်ားျဖင့္ လႊမ္းၿခံဳေဖာ္ျပေနသည္မွာ တိက်မွန္ကန္မႈမရိွသည္သာမက လူမိုက္အားေပး အဆင့္သို႔ပင္ ေရာက္သြားေစပါသည္။ မြတ္စ္လင္မ္တို႔သည္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္အတြင္း အၾကမ္းဖက္သားေကာင္မ်ား ႏွင့္ အၾကမ္းဖက္ က်ဴးလြန္သူမ်ား ႏွစ္မ်ဳိးလံုး တစ္ၿပိဳင္တည္းျဖစ္ေနသည့္ လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္း တစ္ရပ္ကဲ့သို႔ အထင္ေရာက္ေအာင္ အထင္လြဲအျမင္မွား သြားေစပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏မြတ္စ္လင္မ္ ဆန္႔က်င္ေရး အေနအထား၌ ဤသို႔အထင္မွားမႈသည္ မြတ္စ္လင္မ ္ဆန္႔က်င္ေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ားကို လက္ခံေအာင္ျပဳရာေရာက္ေန၏။ ထို႔အျပင္ ဤလႈပ္ရွားမႈမ်ားအတြင္း အာဏာပိုင္မ်ား၏ ပါ၀င္ပတ္သက္ က်ဴးလြန္ေနမႈမ်ားကိုလည္း အာရံုလႊဲလိုက္ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။

    ရခိုင္ျပည္နယ္၌ျဖစ္ေစ ျမန္မာႏို္င္ငံ အတြင္းပိုင္း၌ျဖစ္ေစ လူမ်ဳိးေရး ဘာသာေရးဆိုင္ရာ ဆက္ဆံမႈမ်ားမွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အာဏာပိုင္တို႔၏ ေကာက္က်စ္မႈ၊ ဘက္လိုက္မႈ၊ စြက္ဖက္ေစာ္ကားေျပာဆိုမႈ၊ အစီအစဥ္ခ် မႈိင္းတိုက္မႈမ်ားအေပၚ အေျခခံ၍ မယံုႏိုင္စရာေကာင္းေလာက္ေအာင္ ရႈပ္ေထြးသြားရသည္။ သို႔ျဖစ္ရာ ဤႏွစ္ပိုင္းအတြင္း တိုက္ခိုက္မႈမ်ားသည္ အျပန္အလွန္/ပဋိပကၡ ဟူ၍ မဟုတ္ေလၿပီ။ အျပန္အလွန္အၾကမ္းဖက္မႈ (တစ္နည္း) ပဋိပကၡ Communal Violence ဟူသည္ ဥပမာအားျဖင့္ လူမ်ဳိး သို႔မဟုတ္ ဘာသာေရးအုပ္စုႏွစ္စု အတြင္း အျပန္အလွန္အၾကမ္းဖက္/တိုက္ခိုက္မႈကို ေဖာ္ျပသံုးႏႈန္းသည့္ ေ၀ါဟာရ တစ္ခုျဖစ္၏။ အုပ္စု ၂စု သို႔မဟုတ္ ၄င္းတို႔ထက္ ပိုမိုပါ၀င္ေနသည့္ အုပ္စုမ်ားမွာ အၾကမ္းဖက္ က်ဴးလြန္သူမ်ားႏွင့္ အၾကမ္းဖက္ခံ သားေကာင္မ်ားအျဖစ္ ေခၚဆိုႏိုင္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္မွ စ၍ ျမန္မာႏိုင္ငံရိွ မြတ္စ္လင္မ္တို႔မွာ စတင္ အၾကမ္းဖက္ က်ဴးလြန္မႈမ်ဳိး မျပဳထားၾက။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား ဦးေဆာင္သည့္ ၀ါဒျဖန္႔လႈံ႕ေဆာ္မႈမ်ား၊ မီဒီယာမ်ား၊ ခြင့္ျပဳခ်က္မ်ား၊ ခြဲျခားျခင္းအေျခတည ္ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ ဘာသာေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ား၊ မဲေပးခြင့္ မရေစမႈမ်ား၊ ဘက္လိုက္တရားစီရင္မႈမ်ား၏ ဓားစားခံ သားေကာင္တို႔မွာ မြတ္စ္လင္မ္မ်ားသာလွ်င္ ျဖစ္ေနေၾကာင္း ရွင္းလင္း ထင္ရွားလ်က္ရိွေနေပသည္။

    အျပန္အလွန္၊ ပဋိပကၡ ႏွင့္အလားတူ သံုးႏႈန္းေဖာ္ျပမႈမ်ားက ဆိုးက်ဳိးႏွစ္ရပ္ကို ေပၚေပါက္ေစသည္။
    ၁။ မြတ္စ္လင္မ္ဆန္႔က်င္ေရး အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား၏ ဇာစ္ျမစ္ႏွင့္ သေဘာ သဘာ၀ကို နားလည္မႈလြဲမွားႀကီးထြားလာေစသည္။
    ၂။ အၾကမ္းဖက္မႈကို အားေပးေနသည့္ ခြဲျခား ဆက္ဆံမႈဆိုင္ရာ ဥပေဒႏွင့္ႏိုင္ငံေရး ဆက္စပ္မႈမ်ားကို မျမင္ေတာ့ဘဲ မြတ္စ္လင္မ္ႏွင့ ္ဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႔၏ ေအာ္သံမ်ား အေပၚ ျပည္သူတို႔မွ စိတ္၀င္သြားေစရန္ ဦးတည္လိုက္ျခင္းျဖင့္ အၾကမ္းဖက္မႈအတြင္း အစိုးရ၏ပါ၀င္မႈအခန္းက႑အား ျပည္ဖံုးကားခ်လိုက္ရာ၌ အေထာက္အကူျဖစ္ေစသည္။

    ဤဆိုးက်ဳိးႏွစ္ရပ္က ျပႆနာေျဖရွင္းေရး၏လမ္းေၾကာင္း အစစ္အမွန္ကို အစေဖ်ာက္လိုက္ပါေတာ့သည္။

    ယင္းသို႔သံုးႏႈန္းလိုက္ျခင္းေၾကာင့္ မီဒီယာႏွင့္ ကမာၻ႕ဇာတ္စင္ေပၚရိွသူမ်ားသည္ ျပႆနာ၏ အေၾကာင္းရင္းမွန္မွ လမ္းေခ်ာ္ကာ၊ လူထု အေတြးအျမင္ႏွင့္မူ၀ါဒမ်ားကို အမွားမွား အယြင္းယြင္းျဖစ္ေစေသာ ေဆြးေႏြးျငင္းခံုမႈမ်ားထဲ နစ္၀င္သြားၾကသည္။ အကယ္၍မ်ား အျပန္အလွန္အၾကမ္းဖက္မႈ (၀ါ) ပဋိပကၡျဖစ္စဥ္မွန္ပါက ယင္းျပႆနာမ်ားအေပၚ အုပ္စုအားလံုးမွ တူညီစြာ ျပစ္တင္ေ၀ဖန္ရႈတ္ခ်မႈမ်ား ရိွရေပမည္။ ယခုေသာ္ တကယ့္သားေကာင္မ်ားမွာ တရားစီရင္ေရးႏွင့္ဥပေဒစိုးမိုးေရး၌ က်ဴးလြန္သူမ်ားထက္ တစ္ဖက္ေစာင္းနင္းဆက္ဆံခံေနရ၏။ အေၾကာင္းေသာ္ သူတို႔သည္သာ က်ဴးလြန္သူတရားခံမ်ားအျဖစ္ တမင္ေကာက္က်စ္စြာ အသိသြင္းခံရေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပသည္။ သူတို႔၏ လူမ်ဳိးစု၊ ဘာသာေရးအသင္းအဖြဲ႕မ်ားပင္လွ်င္ ထိုအစြန္းအထင္း မကင္းစင္ခဲ့။

    ဤအေရးအရာမ်ားကို အျပန္အလွန္/ပဋိပကၡအျဖစ္ ေဖာ္ျပေနျခင္းသည္ – ဗမာလူမ်ဳိးႏွင့္ဗုဒၶဘာသာမဟုတ္သူမ်ားမွာ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ျခင္းႏွင့္တင္းျပည့္က်ပ္ျပည့္မထိုက္တန္ ဟူသည့္ အေတြးအျမင္အား အေျချပဳထားေသာ ဗမာအစိုးရ၏ လူမ်ဳိးဘာသာခြဲျခားျခင္းမူ၀ါဒအေပၚလည္း အျမင္လွ်မ္းသြားေစျခင္းျဖစ္သည္။ အစိုးရသည္ ႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာကတည္းက ၄င္း၏လူမ်ဳိးဘာသာခြဲျခားေရးအစီအမံအား – ခြဲျခားခ်ဳိးႏွိမ္ဆက္ဆံေသာဥပေဒႏွင့္လည္းေကာင္း၊ လူနည္းစုမြတ္စ္လင္မ္တို႔အေပၚ ထင္သာျမင္သာ အၾကမ္းဖက္မႈႏွင့္လည္းေကာင္း အလ်ဥ္မျပတ္ေအာင္ ဖန္တီးထားခဲ့၏။

    ၁၉၇၈ ခုႏွစ္ နဂါးမင္းစီမံခ်က္/စစ္ဆင္ေရးက ျမန္မာအစိုးရ၏ခြဲျခားခ်ဳိးႏွိမ္ဆက္ဆံမႈအစီအမံအား နားလည္သေဘာေပါက္ေစသည့္ မီးေမာင္းထိုးျပခ်က္တစ္ခုျဖစ္သည္။ ၄င္းစစ္ဆင္ေရးကာလအတြင္း ရိုဟင္ဂ်ာ ႏွင့္ လူနည္းစု၀င္အျခားအုပ္စုမ်ား၏ တရား၀င္တည္ရိွမႈကို ပယ္ဖ်က္ေသာအားျဖင့္ အာဏာပိုင္ႏွင့္ေဒသခံတို႔မွ သတ္ျဖတ္ျခင္း၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေစာ္ကားခ်က္၊ ဖ်က္ဆီးမႈတို႔ကို သံုး၍ မ်ဳိးသုဥ္းေပ်ာက္ကြယ္ေအာင္ ႀကံေဆာင္ခဲ့ၾကသည္။ ထိုစဥ္က ရခိုင္ျပည္ရိွ ရိုဟင္ဂ်ာေပါင္း ႏွစ္သိန္းမွာ ျမန္မာျပည္ျပင္ပသို႔ ေမာင္းထုတ္ခံၾကရသည္။ ၂၀၀၀ ခုႏွစ္မ်ား တစ္ေလွ်ာက္တြင္လည္း ရိုဟင္ဂ်ာႏွင့္ အျခားမြတ္စ္လင္မ္တို႔ကို တမင္ႀကံစည္ တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။

    မြတ္စ္လင္မ္တို႔အေပၚ သမိုင္းႏွင့္ခ်ီ၍ ခြဲျခားခ်ဳိးႏွိမ္ဆက္ဆံမႈမ်ားက ၂၀၁၂-၂၀၁၃ တိုက္ခိုက္မႈအားလံုးနီးပါး၌ အစိုးရလံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ားကို ငုတ္တုတ္ရပ္ၾကည့္ေစခဲ့သည္ သာမက၊ ၄င္းတို႔သည္ မြတ္စ္လင္မ္တို႔အား အၾကမ္းဖက္သည့္ ျဖစ္ရပ္ အမ်ားအျပားတြင္လည္း ပါ၀င္ေစခဲ့သည္အထိ ခြင့္ျပဳခံရသည္။

    ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဇြန္လမွစတင္လာေသာ မြတ္စ္လင္မ္ဆန္႔က်င္ေရးတိုက္ခိုက္မႈမ်ားသည္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးတို႔၏ အစၥလာမ္ဆန္႔က်င္ေရးလက္ကမ္းစာေစာင္မ်ား၊ ၀ါဒျဖန္႔ လႈံ႕ေဆာ္မႈမ်ားအားျဖင့္ အစိုးရက ကန္႔လန္႔ကာေနာက္ကြယ္မွ စံနစ္တက် ႀကိဳတင္ႀကံစည္ထားျခင္း ျဖစ္သည္။ မြတ္စ္လင္မ္ဆန္႔က်င္ေရး၌ အမည္ပ်က္ျဖင့္ေက်ာ္ၾကားလွေသာ ဦး၀ီရသူအား က်ားက်ားမီးယပ္ အကာအကြယ္ေပးေနသည့္ သမၼတဦးသိန္းစိန္ကိုယ္တိုင္က “ ရိုဟင္ဂ်ာျပႆနာ၏ တစ္ခုတည္းေသာ အေျဖမွာ ၄င္းတို႔အားလံုးကို ႏိုင္ငံမွ ထြက္ခြာသြားေစျခင္း သို႔မဟုတ္ ဒုကၡသည္ စခန္းသို႔ ပို႔ေဆာင္လိုက္ျခင္းပင္ျဖစ္သည္ ” ဟု လူသိရွင္ၾကား ဆိုဖူးသည္။ သူ႔ရည္မွန္းခ်က္မွာ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ အတိုင္းအတာ တစ္ရပ္အထိ ျပည့္၀ခဲ့သည္။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွစ၍ ရိုဟင္ဂ်ာေပါင္း တစ္သိန္းေလးေသာင္းခန္႔မွာ ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားအတြင္း အက်ယ္ခ်ဳပ္ အက်ဥ္းသားဘ၀သို႔ ဆိုက္ေရာက္ခဲ့ၿပီး ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာမွာ ႏိုင္ငံစြန္႔ထြက္ေျပးခဲ့ၾကရသည္။ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားျဖစ္ပြားသည္ကို အစိုးရဖက္မွ ၀န္ခံေနေသာ္လည္း ၾကား၀င္တားျမစ္ျခင္း မရိွသည့္အျပင္ ဦးစားေပး စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈလည္း မျပဳခဲ့ေခ်။ ဤသို႔ျဖစ္ေနျခင္းမွာ ယင္းတိုက္ခိုက္မႈမ်ားသည္ အစိုးရ၏ လူမ်ဳိးဘာသာ ခြဲျခားေရးမူ၀ါဒမွ ကၽြံထြက္လာသည့္ေျခလွမ္းထဲမွ ျဖစ္ေနျခင္းေၾကာင့္ပင္။ ထို႔အတူ ထိုတိုက္ခိုက္မႈမ်ားေၾကာင့္ အစိုးရ၏ အင္အားႏွင့္ၾသဇာကို ပို၍ ႀကီးမားလာေစသည္ဟု ကၽြမ္းက်င္သူအခ်ဳိ႕မွဆိုၾကသည္။

    တစ္ဖက္သတ္ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားကို ပဋိပကၡဟု သံုးႏႈန္းျခင္းက မုသာ၀ါဒ လမ္းေၾကာင္းမွား တစ္ရပ္ ျဖစ္သည့္အျပင္ လူ႔ အဖြဲ႕အစည္းႏွစ္ရပ္၏ အတြင္းအျပင္၌ လိမ္ညာသြတ္သြင္းထားမႈ တည္တံ့ေအာင္ အားျဖည့္ေပးရာေရာက္ေန၏။ ကုလသမဂၢႏွင့္ အျခား ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းတို႔သည္လည္း အျပန္အလွန္ပဋိပကၡအေရးဟု ရႈျမင္သြားၿပီး လူမ်ဳိးေရးဘာသာေရး တင္းမႈမ်ားအေပၚ ေျပၿငိမ္းေလ်ာ့ပါးေစရန္ ျမန္မာအစိုးရ အတြက္ အင္တိုက္အားတိုက္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ျဖစ္လာၾကကုန္သည္။ သို႔ေစကာမူ ျမန္မာ အစိုးရမွာကား လူမ်ဳိးေရးဘာသာေရး တင္းမာမႈမ်ားကို ေျဖေလ်ာ့ေပးသူျဖစ္လာရန္ေ၀းစြ၊ ၄င္းကိုယ္တိုင္ကပင္ မြတ္စ္လင္မ္မ်ားအေပၚ ခြဲဲျခားဆန္႔က်င္မႈ၏ အဓိကေသာ့ခ်က္၊ လူမ်ဳိးေရးဘာသာေရး အဓိကရုဏ္းျဖစ္လာေအာင္ မီးေမႊးရာ၌ ကၽြမ္းက်င္သူ၊ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ ဤက႑၌ ေပါက္ေျမာက္ေစခဲ့သူ ျဖစ္ေနေလ၏။

    မုသာ၀ါဒလမ္းေၾကာင္းမွားက ႏိုင္ငံတကာအေရးလႈပ္ရွားသူမ်ားအတြက္ နက္ရိႈင္းခက္ခဲသည့္ ျပႆနာမ်ားကို အေျခခံက်က် ေဖာ္ထုတ္တင္ျပမႈမွ ေရွာင္လႊဲႏိုင္သည့္ ဆင္ေျခတစ္ခုျဖစ္လ်က္ရိွသည္။ အၾကမ္းဖက္မီးေမႊးရာ၌ လည္းေကာင္း၊ အၾကမ္းဖက္မႈေရွ႕ဆက္ေနမႈ၌လည္းေကာင္း အလြန္ၾသဇာေညာင္းလွေသာ ထိုအေျခခံျပႆနာမ်ားဟူသည္ ျပစ္ဒဏ္မွ ကင္းလြတ္ေအာင္ စံနစ္တက် ဖန္တီးထားျခင္း၊ ဥပေဒေၾကာင္းအရ ခြဲျခားခ်ဳိးႏွိမ္ဆက္ဆံျခင္း၊ အစိုးရ၏မူ၀ါဒႏွင့္ပါ၀င္ ပတ္သက္ေနမႈမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ အကယ္၍ လူမႈေရးတင္းမာမႈမ်ားကို မဆိုင္းမတြ ေျဖခ်ေလ်ာ့ပါးႏိုင္ေစသည့္ တိုင္ေအာင္ ျမန္မာ့ အေရးအား ေျဖရွင္း၌ မရႏိုင္ေသးေခ်။ ႏိုင္ငံတြင္းရိွ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ႏွင့္ မြတ္စ္လင္မ္တို႔အၾကား  အခိုင္အမာစိုက္ထူထားသည့္ အၾကမ္းဖက္မႈ၏ အရင္းအျမစ္မ်ားအတြင္းမွသာလွ်င္ အေျဖထုတ္ႏိုင္ပါမည္။

    အာဏာပိုင္အစိုးရ၏ အခန္းက႑ပါ၀င္ေၾကာင္း လက္ခံထုတ္ေဖာ္မႈ မရိွဘဲ ျမန္မာႏိုင္ငံရိွ မြတ္စ္လင္မ္ ဆန္႔က်င္ေရး အၾကမ္းဖက္မႈအား အေျဖရွာရန္ ခ်ဥ္းကပ္ စူးစမ္းျခင္းက ရူးသြပ္မႈသာ ျဖစ္ခ်ိမ့္မည္။ မည္သည့္အေၾကာင္းရင္းေၾကာင့္ မြတ္စ္လင္မ္ေရးရာျပႆနာျဖစ္ရသည္ကို တိက်ပီျပင္စြာ သတ္မွတ္ေဖာ္ျပႏိုင္ရပါမည္။ အဖိႏွိပ္ခံလူနည္းစု တစ္ရပ္အေပၚ ဆန္႔က်င္တိုက္ခိုက္မႈမ်ား စံနစ္တက် က်ယ္ျပန္႔လာေအာင္ အာဏာပိုင္မ်ားမွ ေဖာ္ေဆာင္အားေပးေနျခင္းတည္းဟူေသာ အခ်က္သည္သာလွ်င္ အျမန္ဆံုး အေျဖမွန္ရရိွေရးအတြက္ ပထမဦးဆံုး ႏွင့္ ပဓာနအက်ဆံုး ဦးတည္ေရွ႕ရႈရမည့္ေျခလွမ္းပင္ ျဖစ္ေပ၏။

    xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

    Rachel Wagley ၏ In Burma, There is No ‘Communal Violence’ သံုးသပ္ခ်က္ေဆာင္းပါးကို ျမင့္မိုရ္ေမာင္ေမာင္မွ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျပန္ဆိုေရးသားပါသည္။

  • ဗံုးေတြေပါက္တာ ဘယ္သူလုပ္

    ေအာက္တုိဘာ-၁၇
    M-Media

    Mandalay boom2
    ဓါတ္ပံု အညႊန္း >> ေအာက္တိုဘာ ၁၄ ရက္ ေန႔က မႏၱေလးျမိဳ႔ ၁၆ လမ္းႏွင့္ လမ္း ၈၀ ၾကား ခ်ိန္ကိုက္ဗံုးေတြ႔ရိွခဲ့ျပီး စနက္တံျဖဳတ္မရသျဖင့္ လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ား ေဖာက္ခြဲလိုက္ရသည္။

    ေသာၾကာေန႔ကတည္းက ေပါက္လာတဲ့ ဗံုးေတြေၾကာင့္ လူႏွစ္ေယာက္ေသခဲ့ျပီလို႔ အတည္ျပဳထားသလို ဒဏ္ရာရသူေတြလည္း အမ်ားအျပားပါပဲ။ ဗံုးေပါက္တာ ၉ လံုးရွိပါျပီ။ ကုန္သည္ၾကီးမ်ားဟို တယ္မွာ ေပါက္တဲ့ဗံုးေၾကာင့္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံသူ တစ္ဦး ဒဏ္ရာရခဲ့ပါတယ္။ ဘယ္သူကမွ ဒါသူတို႔လက္ခ်က္ပါလို႔ ေၾကညာျခင္းမ်ိဳးမရွိေသးပါဘူး။ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ အထီးတည္းျဖစ္ေနခဲ့ရာကေန ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမွဳေတြ ၀င္ေရာက္လာေနခ်ိန္၊ ႏိုင္ငံကလည္း ေဒသတြင္းမွာ အေရးၾကီးတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေနရာကို ရယူထားတဲ့ အခုလို အခ်ိန္မွာ ဗံုးေတြေပါက္တာေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ တည္ျငိမ္ေအးခ်မ္းမွဳက ေမးခြန္းထုတ္စရာ၊ သံသယ၀င္စရာျဖစ္လာပါတယ္။

    ရန္ကုန္ျမိဳ႕မွာေပါက္တဲ့ဗံုးတစ္လံုးကေတာ့ ေစ်း၊ ဘတ္စ္ကားမွတ္တိုင္တစ္ခုနဲ႔ တရုတ္စားေသာက္ဆိုင္တစ္ဆိုင္တို႔ကို ထိမွန္ခဲ့ပါတယ္။ အဲသလိုေပါက္တာက ႏုိင္ငံတ၀ွမ္းလံုးမွာပါ။ မေပါက္ေသးတဲ့ ဗံုး ေလးလံုးကိုလည္း ရွာေဖြေတြ႔ရွိခဲ့ပါတယ္။

    ဘန္ေကာက္ျမိဳ႕ အေမရိကန္သံရံုးက ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ကေတာ့ ဘန္ေကာက္ေရာက္ ဒဏ္ရာရအေမရိကန္အမ်ိဳးသမီးနဲ႔ ပတ္သတ္ျပီး သူမရဲ႕ ပုဂၢလိကလံုျခံဳေရးအတြက္ တစ္စံုတစ္ရာထုတ္ေဖာ္ျပ ေျပာဆိုဖို႔ ျငင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။ ရန္ကုန္က အေမရိကန္သံရံုးကေတာ့ အေမရိကန္ေတြကို လူထူထပ္တဲ့ေနရာေတြမွာ သတိထားသြားလာဖို႔ ႏွိဳးေဆာ္ထားပါတယ္။ ရဲကေတာ့ အသက္ ၂၆ ႏွစ္အရြယ္ လူတစ္ေယာက္ကို ကုန္သည္ၾကီးမ်ားဟိုတယ္ဗံုးကြဲမွဳနဲ႔ ဆက္စပ္ျပီး ဖမ္းဆီးခဲ့ပါတယ္။ မႏၱေလးမွာ ဗံုးခြဲဖို႕ ၾကိဳးစားတယ္လို႔ သံသယ၀င္ရတဲ့ အျခားလူငါးဦးကိုလည္း ဖမ္းဆီးထားပါတယ္။ ဒီလို ႏိုင္ငံတ၀ွမ္းဗံုးကြဲမွဳေတြဟာ တစ္ခုနဲ႕တစ္ခု ဆက္စပ္ေနသလား၊ မေနဘူးလားဆိုတာကိုေတာ့ ဆက္လက္စံုစမ္းေနဆဲျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

    စစ္အစိုးရလက္ထက္တံုးကေတာ့ ဒါမ်ိဳးအေသးစားဗံုးေပါက္မွဳေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္အနည္းငယ္ကစျပီး နည္းပါးလာခဲ့ရာကေန အခုမွ ထျဖစ္ေတာ့ ဘာေတြျဖစ္ေနျပီလဲလို႔ ေမးခြန္းထုတ္စရာပါ။

    ဦးသိန္းစိန္ရံုးက ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ကေတာ့ ဒီလိုမ်ိဳး ႏုိင္ငံျခားက အေရးၾကီးဧည့္သည္ေတြ၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြ၊ ကမၻာလွည့္ခရီးသြားေတြ ၀င္လာေနခ်ိန္မွာ ျမန္မာျပည္ၾကီး မျငိမ္းခ်မ္းဘူးဆိုတာမိ်ဳး အထင္ေရာက္ဖို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ လုပ္ေဆာင္တာျဖစ္တယ္လို႔ ဗံုးကြဲမွဳေတြကို ရည္ညႊန္းျပီး နယူးေယာက္တိုင္းမ္စ္ကို ေျပာျပထားပါတယ္။

    အစိုးရနဲ႔ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြအၾကား ျငိမ္းခ်မ္းေရးစကားေျပာေဆြးေႏြးပြဲေတြ ပ်က္သြားဖို႔ ရည္ရြယ္လုပ္ေဆာင္တာျဖစ္တယ္လုိ႔လည္း သံုးသပ္ၾကပါတယ္။

    အစိုးရအတိုက္အခံျဖစ္ခဲ့ဖူးသူတစ္ဦးကေတာ့ ဒါေတြက လက္ရွိအစိုးရကို သိကၡာလည္းက်ေစမယ္၊ လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြ ျပန္ေနရာရေအာင္လုပ္ေဆာင္ရာလည္း က်တယ္လို႔ တိုင္းမ္စ္မဂၢဇင္းကို ေျပာျပထားပါတယ္။

    အေရွ႕ေတာင္အာရွက သံတမန္တစ္ဦးကေတာ့ ဒီဗံုးကဲြမွဳေတြဟာ ႏုိင္ငံျပင္ပက အဖြဲ႕ေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ေနႏုိင္တယ္လို႔ ရိုက္တာကို ေျပာျပထားျပန္ပါတယ္။

    ဒီရက္သတၱပတ္ထဲမွာ ေပါက္ခဲ့တဲ့ဗံုးေတြကေတာ့ သတိထားမိစရာေကာင္းေနပါျပီ။ ဒီဇင္ဘာမွာ ျမန္မာျပည္က အေရွ႕ေတာင္အာရွအားကစားျပိဳင္ပြဲကို အိမ္ရွင္အျဖစ္လက္ခံက်င္းပမယ္၊ ၂၀၁၄ မွာ အာဆီယံဥကၠဌလုပ္ဖို႔ ရာထူးယူမယ္၊ ဒါေၾကာင့္ လာမယ့္ႏွစ္ထဲမွာ အာဆီယံအစည္းအေ၀းေတြကို ျပည္တြင္းမွာ က်င္းပရလိမ့္မယ္။ “ဒီဗံုးအေသးစားေတြက ထိခုိက္ဒဏ္ရာၾကီးၾကီးမားမား ရေစဖို႔ ရည္ရြယ္ပံုမရဘူး၊ နုိင္ငံတြင္းမွာ တည္ျငိမ္မွဳမရွိဘူးဆိုတာေလာက္ကို မီးေမာင္းထိုးျပဖို႔ ရည္ရြယ္ရာက်တယ္။” လို႔ ကမၻာ့လံုျခံဳေရးအၾကံေပးလုပ္ငန္း  IHS-Jane’s ရဲ႕ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာေရးဆရာၾကီး အန္တိုနီေဒးဗစ္က ရိုက္တာကို ေျပာျပထားတာပါ။

    ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကေတာ့ လူေတြအေနနဲ႔ လိုတာထက္ပိုျပီး တုန္႔ျပန္တာေတြမလုပ္ဖို႔၊ ဒါေတြဟာ ျပည္သူလူထုကို အထိတ္တလန္႔ျဖစ္ေစဖို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရိွလုပ္ေဆာင္တာေတြျဖစ္ေၾကာင္း၊ လူေတြက သတိရွိရွိေနျပီး ေထာင္ေခ်ာက္ထဲေရာက္မသြားဖုိ႔လုိေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

    Ref:The Atlantic Wire

  • ျမန္မာမြတ္စ္လင္မ္ ဒုကၡသည္မ်ားနဲ႕တဒဂၤဆံုစည္းမႈ (ဘာသာျပန္ ေဆာင္းပါး)

    စက္တင္ဘာ ၁၆- ၂၀၁၃
    M-Media
    ျမင့္မိုရ္ ေမာင္ေမာင္ ဘာသာျပန္ဆိုသည္။

    1
    (ဓာတ္ပံု- ခရုိင္အားကစားကြင္းရိွ ျပည္တြင္းဒုကၡသည္ယာယီစခန္း IDP Camp ကို ေနအိမ္သဖြယ္သေဘာထားေနရေသာ ဒုကၡသည္မ်ား)

    ၿပီးခဲ့တဲ့လအတြင္း ကုလသမဂၢလူ႕အခြင့္အေရးကိုယ္စားလွယ္ ေသာမတ္စ္ကင္တားနားဟာ မိတၳီလာၿမိဳ႕ထဲက မြတ္စ္လင္မ္ဒုကၡသည္မ်ား စခန္းကိုသြားေရာက္ႏိုင္ဖို႕ႀကိဳးစားစဥ္က လူရမ္းကားတစ္စုရဲ႕၀ိုင္းရံမႈကို ခံခဲ့ရတယ္။
    “ လူ ၂၀၀ ေလာက္ ရိွတဲ့ လူအုပ္ႀကီးက ကၽြန္ေတာ့္ ကားကို ၀ိုင္းၿပီး ရပ္တန္႕ေစခဲ့တယ္။ သူတုိ႕က ဆဲဆိုေအာ္ဟစ္ၿပီး ကားရဲ႕ျပဴတင္းနဲ႕တံခါးေတြကို ရိုက္ပုတ္ ကန္ေက်ာက္ခဲ့ၾကတယ္ ” လို႕ ကင္တားနားရဲ႕ေျပာဆိုခ်က္မွာ ေတြ႕ရတယ္။

    ဒါေပမယ့္ ျမန္မာအစိုးရကေတာ့ ဒါဟာ အေႏွာင့္အယွက္ေပးတာ မဟုတ္ပါဘူးတဲ့။ သမၼတရဲ႕ေျပာေရးဆိုခြင့္ရိွသူ ဦးရဲထြဋ္က ကင္တားနားဟာ အဲ့ဒီအျဖစ္အေပၚ အျမင္မွားအထင္လြဲတာပါဆိုၿပီး မီဒီယာအသိုင္းအ၀ိုင္းကို ေျပာၾကားခဲ့တယ္။ အဲ့ဒီလူအုပ္ဟာ လူရမ္းကားေတြ လံုး၀ မဟုတ္ပါဘူးတဲ့။ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵျပယင္း ႀကိဳဆိုေနၾကတဲ့ လူစုပါတဲ့။ သူတို႕က ကင္တားနားကို စာတစ္ေစာင္ေပးႏိုင္ဖို႕ ႀကိဳးစားခဲ့ၾကတာပါတဲ့။ အဲ့ဒီျဖစ္ရပ္မတိုင္ခင္ ရက္ပိုင္းေလာက္မွာ ႏိုင္ငံေရးကိစၥ အလ်ဥ္းမပါ၀င္ဘဲ ကၽြန္ေတာ္ နဲ႕ ဓာတ္ပံုဆရာ အင္ဒရူး စတင္းဘရစ္ဂ်္ တို႕က ကင္တားနားသြားခ်င္ခဲ့တဲ့ေနရာနဲ႕အနီးတစ္၀ိုက္ကလူေတြဆီ ေရာက္ရိွခဲ့တယ္။ ကုလသမဂၢရဲ႕နာမည္ႀကီးပုဂၢိဳလ္ေတြမဟုတ္ေတာ့ အဲ့ဒီလိုမ်ဳိး မႀကံဳဆံုခဲ့ရပါဘူး။ ကားကိုရပ္တန္႕ေစၿပီး ျပဴတင္းေပါက္ကတဆင့္ စာေတြကမ္းေပးဖို႕ ရာဂဏန္းရိွ လူတစ္စုရဲ႕ႏႈတ္ဆက္မႈမ်ဳိး မျဖစ္ခဲ့ၾကပါဘူး။

    ဒီႏွစ္အတြင္း ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြရဲ႕အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ အိုးအိမ္စြန္႕ခြာခဲ့ၾကတဲ့ မြတ္စ္လင္မ္ ၁၆၀၀ ေလာက္က IDP စခန္းမွာ ဇေ၀ဇ၀ါနဲ႕ ေနေနရစဲပါ။ ေရႊဆိုင္ ပိုင္ရွင္ မြတ္စ္လင္မ္တစ္ဦး နဲ႕ ေရႊေရာင္းသူဗုဒၶဘာသာ၀င္ တစ္ဦး အျငင္းပြားျပႆနာျဖစ္ရာကေန လမ္းအျပင္ဖက္ေရာက္လာၿပီး မြတ္စ္လင္မ္ ဆန္႕က်င္ေရး အၾကမ္းဖက္မႈ စတင္ခဲ့တာ ျဖစ္တယ္။ အေျခအေန အလွည့္အေျပာင္း ျမန္ဆန္လွပါတယ္။ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္စီးလာတဲ့ ဘုန္းႀကီးတစ္ပါးကို မြတ္စ္လင္မ္ေတြက ဆြဲခ်ၿပီး မီးရိႈ႕သတ္ျဖတ္တယ္ဆိုၿပီးတဲ့ေနာက္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြဟာ လက္စားေခ်ေသာအားျဖင့္ မြတ္စ္လင္မ္ေတြရဲ႕ ေနအိမ္၊ ဆိုင္ခန္းေတြကို မီးရိႈ႕ဖ်က္ဆီးခဲ့ၾကကုန္တယ္။ လူေတြကို လိုက္လံဖမ္းဆီးၿပီး မီးရိႈ႕သတ္ျဖတ္တဲ့အထိ ျဖစ္ကုန္တယ္။ ရဲေတြကေတာ့ ကူညီခြင့္မရိွလို႕လား ကူညီခ်င္စိတ္မရိွလို႕လား မသိဘူး။ အနီးမွာ ရပ္ၾကည့္လ်က္သာ ရိွခဲ့ၾကတယ္။

    ေနရာအႏွံ႕က အိုးအိမ္စြန္႕ခြာထြက္ေျပးရတဲ့သူေတြဟာ ၁၀၀၀၀ ကေန ၁၈၀၀၀ ၾကားမွာရိွၿပီး အနည္းဆံုး ၄၃ ဦး သတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရတယ္။ မိတၳီလာ အာဏာပိုင္မ်ားရဲ႕အဆိုအရ လက္ရိွ ကယ္ဆယ္ေရး စခန္းေတြမွာ လူ ၄၀၀၀ ေလာက္ ရိွေနေၾကာင္း၊ မြတ္စ္လင္မ္ေတြအတြက္ စခန္း ၃ ခု နဲ႕ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြအတြက္ စခန္း ၁ ခု စီစဥ္ထားေပးထားေၾကာင္း သိရပါတယ္။

    2(ဓာတ္ပံု  ဗုဒၶဘာသာ၀င္အၾကမ္းဖက္အုပ္စုမ်ား ဖ်က္ဆီးသြားခဲ့ေသာ မိတၳီလာရိွမြတ္စ္လင္မ္ေနအိမ္အပ်က္အစီးပံုအၾကား ထိုင္ေနေသာ လူတစ္ဦး)

    စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအေပၚ အံုၾကြေပါက္ကြဲခဲ့တဲ့ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးၿပီးတဲ့ေနာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ဒီမိုကေရစီနဲ႕လြတ္လပ္မႈဖက္ကို စတင္ကူးေျပာင္းလာခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ကတည္းက ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြနဲ႕ မြတ္စ္လင္မ္ေတြအၾကား ထိပ္တိုက္ေတြ႕ေစမႈက ျပႆနာတက္လာေစခဲ့တယ္။

    ျမန္မာျပည္ရဲ႕အေနာက္ပိုင္းကမ္းေျမွာင္ေဒသတစ္ခုျဖစ္တဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ၂၀၁၂ ႏွစ္လယ္ပိုင္းက ေဒသခံ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြနဲ႕ ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စ္လင္မ္ေတြအၾကား အၾကမ္းဖက္မႈ စတင္ျဖစ္ပြားတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာေတြက လူနည္းစု၀င္ တစ္ရပ္ျဖစ္ၿပီး ဗုဒၶဘာသာ၀င္ျမန္မာမ်ားက သူတုိ႕ကို ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ လက္မခံၾကပါဘူး။ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲမွာ ဗုဒၶ ဘာသာ၀င္ေတြ နဲ႕ မြတ္စ္လင္မ္မ်ားအၾကား ကာလအတန္ၾကာေအာင္ တင္းမာမႈရိွေနခဲ့ၾကတယ္။ မိတၳီလာက်ေတာ့ လံုး၀ကြဲျပားျခားနားေနၿပီး မြတ္စ္လင္မ္ေတြရဲ႕ဆင္းသက္မႈ၊ ႏိုင္ငံသားျဖစ္မႈနဲ႕ ပတ္သက္လို႕ အျငင္းပြားမႈမရိွသလို သာမန္အေသးအဖြဲေလာက္နဲ႕ ပဋိပကၡျဖစ္ရတဲ့ရာဇ၀င္မ်ဳိးလည္း မရိွခဲ့တာ အမွန္ပါ။ အခုလို ရက္စက္မႈေတြ ပြင့္ထြက္လာလိမ့္မယ္လို႕ ဘယ္တုန္းကမွ် ထင္မထားဘဲ ဗုဒၵဘာသာ၀င္ေတြနဲ႕ သင့္တင့္မွ်တညီညြတ္စြာ အတူေနထိုင္လာခဲ့ေၾကာင္း ေဒသတြင္း မြတ္စ္လင္မ္မ်ားစြာတို႕က ဆိုပါတယ္။

    ဒီေျပာဆိုခ်က္ေတြအမွန္ျဖစ္ေၾကာင္း မြတ္စ္လင္မ္ေခါင္းေဆာင္နဲ႕ေရွ႕ေနတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဦးေအာင္သိန္းက အတည္ျပဳခဲ့ပါတယ္။ သူ႕ကို မိတၳီလာၿမိဳ႕ဗလီေတြထဲက အဖ်က္ဆီးမခံရပဲက်န္ရစ္ေနတဲ့ တစ္ခုတည္းေသာဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္မွာ ကၽြန္ေတာ္တို႕ေတြ႕ဆံုခဲ့ၾကပါတယ္။ အလားတူ အမည္မေဖာ္လိုတဲ့ အျခား မြတ္စ္လင္မ္မ်ားစြာကလည္း ေျပာျပၾကပါတယ္။ တိုက္ခိုက္မႈမျဖစ္ပြားခင္က မြတ္စ္လင္မ္နဲ႕ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြဟာ ေတာ္ေတာ္ေလး သင့္ျမတ္ေျပလည္မႈရိွၾကတယ္၊ အတူ သြားလာစားေသာက္စီးပြားလုပ္ေနခဲ့ၾကတာပါတဲ့။ အာဃာတ ေတာက္ေလာင္လာေအာင္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕အမုန္းတရား သြတ္သြင္းေဟာေျပာေနခ်က္ေတြက ျပစ္တင္ ရႈတ္ခ်စရာပါဘဲ။ ဒီလို အစၥလာမ္ဆန္႕က်င္ေရး အမ်က္သိုမုန္းတီးေရး တရားပြဲမ်ားစြာကို ဖန္တီးေနခဲ့သူကေတာ့ အစြန္းေရာက္ဘုန္းႀကီး အရွင္၀ီရသူ နဲ႕ သူ႕ေနာက္လိုက္ ၉၆၉ အဖြဲ႕သားေတြျဖစ္ၾကတယ္။ ၉၆၉ ဆိုတာ မ်ားမၾကာေသးတဲ့ကာလတစ္ခုကဖြဲ႕စည္းခဲ့တဲ့ ဗုဒၶဘာသာ၀င္အမ်ုဳိးသားေရး၀ါဒီအုပ္စုပါ။

    3

    ( ဓာတ္ပံု  –  မႏၱေလးၿမိဳ႕၊ ၉၆၉ အဖြဲ႕ဌာနခ်ုဳပ္ျဖစ္ေသာ မစိုးရိမ္ေက်ာင္းတိုက္မွ ဦး၀ီရသူ )

    သူ႕ေက်ာင္းတိုက္ကို ေရာက္ခဲ့စဥ္က မြတ္စ္လင္မ္ေတြဟာ ဘာသာေရးအဓိကရုဏ္းေတြကို စတင္ဖန္တီးသူေတြျဖစ္ေၾကာင္း၊ သူ႕ေနာက္လိုက္ေတြကေတာ့ မိမိကိုယ္ကိုကာကြယ္သူေတြသာျဖစ္ေၾကာင္း “ မြတ္စ္လင္မ္ အမ်ားစုဟာ ေသြးၾကြသူေတြျဖစ္ၾကတယ္။ ဒီလူမ်ဳိးေရးပဋိပကၡရဲ႕ အဓိက အေၾကာင္းရင္းဟာ သူတို႕ေတြပဲျဖစ္တယ္။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ျမန္မာလူမ်ဳိးေတြက သည္းညည္းမခံႏိုင္ေတာ့လို႕ သူတို႕ကို တန္ျပန္တိုက္ခိုက္ၿပီး ကိုယ္ပိုင္ဥပေဒနဲ႕စီရင္လိုက္တာပါဘဲ ” ဆိုၿပီး ဦး၀ီရသူက ကၽြန္ေတာ့္ကိုေျပာပါတယ္။

    မြတ္စ္လင္မ္မ်ားက ျမန္မာျပည္ကို ဒုကၡေရာက္ေအာင္လုပ္ေနတယ္လို႕ မၾကာခဏေဟာေျပာေနေပမယ့္ “ ဘာသာ အသီးသီးက လူေတြနဲ႕ ညီညြတ္မွ်တစြာေနထိုင္ဖို႕ အားလံုးကိုတိုက္တြန္းေနပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႕သင့္ျမတ္ေရးထဲ ေနထိုင္ႏိုင္မယ့္အစီအစဥ္ကို စတင္ခ်မွတ္ေနပါၿပီ ” ဆိုၿပီး ျပႆနာ မွန္သမွ်ကေန ေရွာင္ၾကဥ္ဖို႕ႀကိဳးစားေနတယ္လို႕ ဦး၀ီရသူက ဆိုပါတယ္။

    မိတၳီလာၿမိဳ႕ခံ တစ္ခ်ဳိ႕က ဦး၀ီရသူရဲ႕စကားကို ပယ္ခ်ခဲ့ၾကတယ္။ ၉၆၉ ေခါင္းေဆာင္ႀကီးရဲ႕တရားပြဲၿပီးတဲ့ေနာက္ မိတၳီလာတစ္ခြင္လံုးမွာ မြတ္စ္လင္မ္ဆန္႕က်င္ေရးအတြက္ မိႈင္းတိုက္၀ါဒျဖန္႕စာေစာင္ေတြ၊ ဒီဗီဒီေတြကို ပလူပ်ံေအာင္ ျဖန္႕ျဖဴးခဲ့တယ္လို႕ ဆိုၾကပါတယ္။ “ ရခိုင္ျပည္နယ္အၾကမ္းဖက္မႈေနာက္ပိုင္း ဒီဖက္မွာ အမုန္းမိႈင္းတိုက္ တရားပြဲေတြကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕လုပ္လာၾကတယ္။ ေဒသတြင္း အာဏာပိုင္ေတြကလည္း ဒါကိုရပ္ဆိုင္းေစဖို႕ ဘာဆိုဘာမွ မလုပ္ခဲ့ၾကပါဘူး ”။

    ၿမိဳ႕ခံရဲတပ္ဖြဲ႕ကလည္း မြတ္စ္လင္မ္ေတြကို စုရံုးခြင့္မျပဳပါဘူး။ “ တကယ္လို႕ သူတို႕အမိန္႕ကို မလိုက္နာယင္ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ထပ္မံျဖစ္ပြားဦးမယ္လို႕ အာဏာပိုင္ေတြက ကၽြန္ေတာ္တို႕ကို အၿမဲတေစ ဖိအားေပးေနပါတယ္ ” လို႕ ေတြ႕ဆံုခဲ့သူတစ္ဦးက ဆက္လက္ရွင္းျပတယ္။ ေဒါသအံုၾကြမႈေတြ ဆံုးခန္းတိုင္သြားေပမယ့္ သူကေတာ့ လံုၿခံဳၿပီလို႕ မခံစားရေသးဘူး၊ ယာယီဒုကၡသည္စခန္းေတြကေန မိမိေနအိမ္မ်ားကို ျပန္ခြင့္မျပဳဘဲ အာဏာပိုင္ေတြက အေၾကာင္းျပခ်က္အမ်ဳိးမ်ဳိးေပးေနပါတယ္ ဆိုၿပီး ဆိုပါတယ္။

    ၿမိဳ႕ထဲမွာ တင္းမာမႈေတြ ၾကြင္းက်န္ေနဆဲျဖစ္ၿပီး မြတ္စ္လင္မ္ေတြအေနနဲ႕ အက်ဥ္းအၾကပ္ထဲရိွေနဆဲဆိုတာေတြ႕ရတယ္။ မိမိတို႕ရဲ႕မိတ္ေဆြေတြ၊ မိသားစု၀င္ေတြကို သတ္ျဖတ္တဲ့ထဲမွာ အိမ္နီးခ်င္းေတြလည္း ပါ၀င္တယ္လို႕ လူမ်ားစြာက ေျပာၾကားၾကတယ္။ “ အၾကမ္းဖက္အုပ္စုထဲပါ၀င္တဲ့လူတစ္ခ်ဳိ႕ဟာ လွည့္ပတ္သြားလာေနဆဲပါဘဲ။ မိမိခင္ပြန္းကို သတ္ျဖတ္လိုက္သူကို သိခဲ့တဲ့ အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးက သက္ဆိုင္ရာကို တိုင္ၾကားေပမယ့္ အာဏာပိုင္ေတြက လံုး၀ အေရးတယူမလုပ္ၾကပါဘူး ”။

    ျမန္မာမြတ္စ္လင္မ္ေတြအေပၚ ဖိႏွိပ္ဆက္ဆံမႈေတြနဲ႕ပတ္သက္လို႕ လူ႕အခြင့္အေရးသံုးသပ္ခ်က္အစီရင္ခံစာတစ္ေစာင္ကို ၿပီးခဲ့တဲ့ လေႏွာင္းပိုင္းမွာ ထုတ္ျပန္ခဲ့တယ္။ အနာဂတ္ကာလမွာ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈ၊ မ်ဳိးတုန္းရွင္းလင္းမႈအပါအ၀င္ အၾကမ္းဖက္မယ့္လကၡဏာအစြန္းအစေတြ ေတြ႕ေနရဆဲျဖစ္တယ္လို႕ ေဖာ္ျပထားတယ္။

    ဘက္လိုက္မ်က္ႏွာလႊဲထားမႈေတြ၊ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ၿပီး တရားရံုးမေရာက္သူေတြ၊ ႏွိပ္စက္မႈမွာ အားေပးအားေျမွာက္လုပ္တဲ့ ရဲ၀န္ထမ္းေတြရိွခဲ့ေၾကာင္း “ ရဲ၀န္ထမ္းေတြဟာ တိုက္ခိုက္မႈတစ္ခ်ဳိ႕အတြင္း တုိက္ရိုက္ပါ၀င္ပတ္သက္မႈ ရိွခဲ့ၾကတယ္။ က႑ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာလည္း တားဆီးမႈမရိွဘဲ ရပ္ၾကည့္ေနခဲ့ၾကတယ္ ” လို႕လည္း အစီရင္ခံစာထဲ ပါရိွေနတယ္။

    ဒီအစီရင္ခံစာကို  Bangkok Foreign Correspondents Club မွာထုတ္ျပန္တဲ့အခါ ေရးသားသူ ဘီလ္ ေဒးဗစ္ (Bill Davis) က “ ခုခ်ိန္မွာ ျပႆနာ ရပ္ဆိုင္းသြားခဲ့ၿပီျဖစ္ေပမယ့္ အၾကမ္းဖက္မႈကိုျဖစ္ပြားေစတဲ့ အေျခခံအခ်က္ကေတာ့ က်န္ရိွေနတုန္းပါဘဲ။ အဲ့ဒါက အမုန္းတရားအစဥ္အလာကိုဖန္တီးၿပီး ဆက္လက္ မီးစိမ္းျပဦးမယ့္ အမ်ဳိးအစားျဖစ္ေနပါတယ္ ” လို႕ ေျပာၾကားသြားခဲ့ပါတယ္။

    ေနာက္ဆံုးရ အခ်က္အလက္မ်ားက အဖမ္းခံရသူ ၈၇ ဦးမွာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ၃၈ ဦးသာ ပါ၀င္ေနေၾကာင္း ျပသေနပါတယ္။ “ ဒီစီမံမႈထဲ အမွန္တကယ္ ပါ၀င္ေနသူ အမ်ားစုက လြတ္ေျမာက္ေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။ အဖမ္းခံထားရသူေတြက ေနာက္လိုက္ သက္သက္ပါ။ ေခါင္းေဆာင္ေတြ မဟုတ္ၾကပါဘူး ” လို႕ ကၽြန္ေတာ္တို႕ကို IDP က မြတ္စ္လင္မ္တစ္ဦး ေျပာျပခဲ့တယ္။

    ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြ အံုၾကြလာေအာင္ မႈိင္းတိုက္မႈအတြက္ ကန္႕လန္႕ကာေနာက္ကြယ္က တာ၀န္အရိွဆံုးသူေတြဟာ ဦး၀ီရသူနဲ႕သူ႕ေနာက္လိုက္ေတြသာျဖစ္တယ္လို႕ လက္ခံသူေတြ မ်ားစြာရိွေနၾကတယ္။ တိုင္းျပည္ကို ဒီမိုကေရစီ လမ္းေၾကာင္းကေနဖယ္ခြာၿပီး စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဖက္ျပန္လည္တြန္းပို႕လိုတဲ့ အာဏာပိုင္အခ်ဳိ႕က ႀကံေဆာင္မႈျဖစ္တယ္ လို႕လည္း အျမင္ရိွသူေတြ မနည္းလွပါဘူး။ မိတၳီလာရဲ႕ေစ်းကြက္၀င္ဧရိယာထဲက မြတ္စ္လင္မ္ေတြကို ဖယ္ထုတ္ၿပီး ျပန္လည္ ဆုပ္ကိုင္ရယူအျမတ္ထုတ္တယ္လို႕ သံုးသပ္သူေတြလည္း ရိွေနၾကပါတယ္။

    အျမင္ႏွစ္ရပ္လံုးထဲမွာ စစ္အာဏာရွင္ေဟာင္းေတြရဲ႕လက္တြဲေဖာ္ ခရိုနီအုပ္စုေတြဆိုတဲ့ စကားလံုးက ၀ိုင္းရံေနပါတယ္။ စစ္အာဏာရွင္အုပ္စုေဟာင္းေတြက မိမိတို႕ရဲ႕အာဏာ ဆက္လက္တည္ၿမဲဖို႕ (သို႕တည္းမဟုတ္) စီးပြားေရးတံခါးဖြင့္ခ်ိန္မွာ ပိုမိုၾကြယ္၀လာဖို႕ ခုတံုးလုပ္တာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ “ ဒီခရိုနီေတြနဲ႕အာဏာပိုင္ေတြဟာ တိုင္ျပည္ကို ေနာက္ျပန္ဆုတ္ေစခ်င္ၾကတယ္။ ဒီမိတၳီလာအၾကမ္းဖက္မႈႀကီးကို သူတို႕က စံနစ္တက် ႀကိဳတင္ႀကံစည္ ဖန္တီးခဲ့ၾကတာပါ ” ဆိုၿပီး ကုန္သည္တစ္ဦးက ကၽြန္ေတာ္တို႕ကို ဗလီထဲမွာ ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။

    5

    ( ဓာတ္ပံု  – ဗုဒၶဘာသာ၀င္အၾကမ္းဖက္သမားတို႕မွ ဖ်က္ဆီးခဲ့ေသာ မိတၳီလာရိွ မြတ္စ္လင္မ္တို႕၏ေနရာတစ္ခု)

    ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးဦးေဆာင္ဆရာေတာ္တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဦးပုည၀ံသ ကလည္း ဒီအၾကမ္းဖက္မႈေနာက္ကြယ္မွာ ခရိုနီေတြရိွေၾကာင္း လက္ခံခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ ေငြေၾကးေလာဘ ဆိုတာထက္ လက္လႊတ္သြားတဲ့စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ျပန္လည္အသက္သြင္းလိုတာေၾကာင့္ ဒီလိုလုပ္တာလို႕ သူက အျမင္ရိွတယ္။ ျပည္တြင္း မြတ္စ္လင္မ္ေတြ ဘယ္ပံုဘယ္နည္း ႏွိပ္စက္ခံရတယ္ဆိုတာကို မေျပာၾကားမီ သူက “ ေျမပိုင္ဆိုင္ေရး နဲ႕ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈ ျပႆနာေတြ ရိွေနၾကတယ္ ” လို႕ ဆိုပါတယ္။ အာဏာပိုင္ေတြက မွန္ကန္တဲ့ အေထာက္အထားမျပႏိုင္ဘူးဆိုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႕ မြတ္စ္လင္မ္ေတြကို ခုထိ ေျမျပန္မေပးေသးတာကေတာ့ ထင္ထင္ရွားရွားေတြ႕ေနရတယ္။ ေနရာေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားအတြက္ အေထာက္အထားဆိုတာ မက်န္ရိွခဲ့ပါဘူး။ (မီးရိႈ႕ဖ်က္ဆီးမႈထဲ ပါသြားၿပီေလ)။ ေျမေနရာျပန္ေပးဖို႕ျငင္းဆန္ျခင္းဟာ အကယ္၍ အဲ့ဒါေတြကို ျပန္လည္ျပဳျပင္ တည္ေဆာက္ယင္ ျမန္မာအစိုးရေဟာင္း အဖြဲ႕၀င္အမ်ားအျပားကို အႀကီးအက်ယ္ ခ်မ္းသာၾကြယ္၀သြားေစမွာျဖစ္ပါတယ္။

    ဒီျပႆနာနဲ႕စပ္လ်ဥ္းၿပီး ဘီလ္ေဒးဗစၥ က “ သူတို႕ကို အိမ္ျပန္ခြင့္မေပးဖို႕ အမိန္႕ေတြေပးထားၾကတယ္။ သူတို႕ဟာ ဒီေျမေတြကို တကယ္ပိုင္ဆိုင္ေၾကာင္း အေထာက္အထားေတြျပရမယ္လို႕ ဒီလူေတြက ေျပာတယ္။ ဒီလိုေျပာဆိုတဲ့ ပထမအေၾကာင္းက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေျမပိုင္ဆိုင္မႈစံနစ္ဆိုတာ မရိွပါဘူး (အားလံုးက ႏိုင္ငံပိုင္ေျမ ျဖစ္တယ္)။ ဒုတိယအခ်က္က အေထာက္အထားျပသႏိုင္ယင္ေတာင္မွ အိမ္ေတြဖ်က္ဆီးခံလိုက္ရၿပီျဖစ္လို႕ ဘယ္လိုမွ ရယူျပသလို႕မရေတာ့တာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္ ” လို႕ေျပာတယ္။ သက္ေသအခ်က္အလက္မရိွတဲ့အတြက္ ဒီသီအိုရီအတိုင္း အေသအခ်ာျဖစ္တယ္လို႕ အတည္ျပဳေျပာၾကားတာမ်ဳိးေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ “ (အဖ်က္ဆီးခံ) ေျမေနရာအမ်ားစုဟာ စီးပြားေရး နဲ႕ ကုန္ကူးသန္းမႈမွာ အေရးပါတဲ့ လမ္းမႀကီး တစ္ေလွ်ာက္ေပၚ တည္ရိွေနတယ္။ အထူးသျဖင့္ စီးပြားေရးလက္၀ါးႀကီးအုပ္လိုသူေတြအဖို႕ ဒီေျမေတြကို လိုခ်င္ေနတာအမွန္ပါဘဲ။ ကခ်င္ျပည္နယ္ နဲ႕ ကရင္ျပည္နယ္လို ျမန္မာျပည္ အျခားေဒသမ်ားမွာလည္း အာဏာပိုင္ေတြက အဓမၼေျမသိမ္းတဲ့ အလားတူအေျခအေနမ်ဳိး ရိွေနပါတယ္ ” ဆိုၿပီး ျဖည့္စြက္ေျပာဆိုသြားခဲ့တယ္။

    ဗလီထဲမွာ ေတြ႕ဆံုေျပာဆိုမႈၿပီးစီးတဲ့ေနာက္ ကၽြန္ေတာ္တို႕ဟာ အၾကမ္းဖက္အပ်က္အစီးျမင္ကြင္းေတြကို ၾကည့္ရႈဖို႕ လမ္းသလားခဲ့ၾကပါတယ္။ ၿမိဳ႕ရဲ႕အခ်ဳိ႕အစိပ္အပိုင္းဟာ ေလေၾကာင္းစစ္ဆင္ေရးခံထားရသလိုမ်ဳိးနဲ႕ ခပ္ဆင္ဆင္ တူေနပါတယ္။ ေလလြင့္သူေတြကလည္း အပ်က္အစီးပံုထဲက ပစၥည္းေကာင္းေတြကို ရွာေဖြတူးဆြေနၾကတယ္။ မီးကၽြမ္းၿပိဳလဲေနတဲ့ အိမ္၀င္းတစ္ခုထဲမွာေတာ့ ဆိတ္ေက်ာင္းသားနဲ႕ဆိတ္အုပ္ေတြက သြားလာက်က္စားေနၾကတယ္။ အဲ့ဒီေနရာဟာ တစ္ခ်ိန္တုန္းက ေတာက္ေျပာင္ခမ္းနားတဲ့ စားေသာက္ခန္းတစ္ခု ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္ခဲ့မွာပါဘဲ။ ခုခ်ိန္မွာေတာ့ ……….။

    6

    ( ဓာတ္ပံု  – အဖ်က္ဆီးခံမြတ္စ္လင္မ္အိမ္မ်ား၌ သြားလာက်က္စားေနသည့္ ဆိတ္မ်ား)

    ေန႕လည္စာစားၿပီးအခိုက္အတန္႕မွာ ကၽြန္ေတာ္တို႕အတြက္စီစဥ္သူက အရပ္သားအသြင္ေဆာင္ထားတဲ့ ရဲေထာက္လွမ္းေရးအရာရိွတစ္ေယာက္ကို ၫႊန္ျပပါတယ္။ အဲ့ဒီလူဟာ ၿမိဳ႕လယ္နဲ႕အတန္ငယ္ လွမ္းတဲ့ေနရာတစ္ခုမွာ ကယ္ဆယ္ေရးစခန္းက လူတစ္ခ်ဳိ႕နဲ႕ကၽြန္ေတာ္တို႕ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးေမးျမန္းတာကို ေနာက္ေယာင္ခံ လိုက္ခဲ့တဲ့သူပါ။ အိမ္တစ္အိမ္မွာ IDP  ကလူတစ္ခ်ဳိ႕ကို ကၽြန္ေတာ္တို႕နဲ႕ေတြ႕ဆံုစကားေျပာဖို႕ ေခၚထုတ္လာခဲ့တယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ အင္တာဗ်ဴးလုပ္ၾကမယ့္အိမ္ထဲကို စီစဥ္သူက အဲ့ဒီသူကို ၀င္ေရာက္ေစခဲ့တယ္။ ကၽြန္ေတာ္လည္း အဲ့ဒီလူနဲ႕အေပးအယူ တစ္ခုလုပ္ခဲ့တယ္။ သူက လက္ႏွစ္ဖက္လံုးသံုးၿပီး အင္ဒရူးက လက္တစ္ဖက္ထဲနဲ႕ လက္ေမာင္းလွဲအားၿပိဳင္လို႕ သူႏိုင္ယင္ အထဲမွာေစာင့္ၾကည့္ႏိုင္တယ္။ တကယ္လို႕ အင္ဒရူးကႏိုင္သြားခဲ့ယင္ သူက ထြက္ခြာသြားေပးရမယ္ဆိုၿပီးေတာ့ေပါ့။ ဆယ္မိနစ္ေက်ာ္ေက်ာ္ၾကာလြန္ သြားတဲ့ေနာက္ အဲ့ဒီလူက မအီမလည္ေအာင့္သက္သက္နဲ႕ ထြက္ခြာသြားရတယ္ေလ။

    သူက အေနာက္တိုင္းဂ်ာနယ္လစ္ႏွစ္ဦးကို ကိုင္တြယ္ဖို႕၊ ၿခိမ္းေျခာက္မႈလုပ္ဖို႕အေနအထား မရိွခဲ့ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္တို႕ရဲ႕အင္တာဗ်ဴးအေၾကာင္းအရာ နဲ႕ စီစဥ္သူကိုေတာ့ ဒီလို သေဘာထားခ်င္မွ ထားပါလိမ့္မယ္။ “ျမန္မာ့ေႏြဦး” လုိ႕ဆိုရမယ့္အေျပာင္းအလဲျဖစ္ေနေသာ္လည္း၊ သမၼတဦးသိန္းစိန္က ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား အားလံုးကို လႊတ္ေပးမယ္လို႕ တစိုက္မတ္မတ္ဆိုေနေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ မြတ္စ္လင္မ္ေတြ၊ လူ႕အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူအေပါင္းက အေနာက္တိုင္း ဂ်ာနယ္လစ္မ်ားနဲ႕ေတြ႕ဆံုေျပာဆိုမႈအေပၚ ရဲေထာက္လွမ္းေရးနဲ႕သတင္းေပးေတြဖက္က ေရွ႕ဆက္ဒုကၡေပးလာမွာကို စိုးရိမ္မႈ ရိွေနတယ္လို႕ ေျပာျပၾကပါတယ္။

    ဇူလုိင္လတုန္းက အာဏာပိုင္ေတြကို ေထာက္ျပေျပာဆိုေလ့ရိွတဲ့ လႈပ္ရွားတက္ၾကြသူ ရိုဟင္ဂ်ာအမ်ဳိးသားႀကီးတစ္ဦးကို အေရးယူၿပီးေထာင္ခ်ခဲ့ၾကတယ္။ အဲ့ဒီပုဂၢိဳလ္ဟာ က်န္းမာေရးလည္း မေကာင္းသလို ေဆးကုသမႈခံယူခြင့္လည္း ေကာင္းေကာင္းမရခဲ့ပါဘူး။ ရခိုင္ျပည္နယ္ကယ္ဆယ္ေရးစခန္းက ယာယီတဲေတြကို ၿဖိဳလွဲေနတဲ့ ရဲ၀န္ထမ္းတစ္ေယာက္ရဲ႕ဓာတ္ပံုကို ေဖ့စ္ဘြတ္ေပၚတင္လိုက္တဲ့ လူမႈလႈပ္ရွားသူတစ္ဦးဟာလည္း ရက္သတၱပတ္ အနည္းငယ္အတြင္း အဖမ္းခံခဲ့ရပါတယ္။

    7

    ( ဓာတ္ပံု  – ကၽြႏ္ုပ္တို႕အား ေနာက္ေယာင္ခံလိုက္ခဲ့သည့္ ေထာက္လွမ္းေရးရဲအရာရွိ )

    ကၽြန္ေတာ္တို႕ေတြ႕ဆံုခဲ့တဲ့ IDP စခန္းထဲကလူအားလံုးဟာ အၾကမ္းဖက္မႈစတင္စဥ္ကတည္းႀကံဳေတြ႕ရမႈကို ေျပာျပခဲ့တာ ထပ္တူထပ္မွ်ျဖစ္ေနပါတယ္။ သူတို႕ဟာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားနဲ႕ ကာလရွည္ၾကာစြာ ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္း အတူေနထိုင္ခဲ့ၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ တင္းမာမႈေတြ တျဖည္းျဖည္းျမွင့္တက္လာမႈကိုလည္း သတိထားမိခဲ့ၾကတယ္။ မိမိအိမ္ကို မီးတင္ရိႈ႕ခံလိုက္ရတဲ့ အၿငိမ္းစားရဲအရာရိွတစ္ဦးက “ ကၽြန္ေတာ္တို႕ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းက ဘာမွမက်ဴးလြန္ခဲ့ပဲနဲ႕ ဘာေၾကာင့္ဒီလိုျဖစ္ပ်က္ရတယ္ဆိုတာ မသိရပါဘူး ” လို႕ ေျပာပါတယ္။ မိမိရပ္ကြက္ထဲက ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြကို မိမိကိုယ္တိုင္ခ်က္ျပဳတ္ေကၽြးေမြးေပးတဲ့အထိ ရင္းႏွီးကၽြမ္း၀င္ခဲ့ၾကတာပါလို႕ ေနာက္တစ္ဦးကလည္း ဆိုျပန္တယ္။

    တိုက္ခိုက္မႈအတြက္ သူတို႕အားလံုး အျပစ္တင္တာကေတာ့ ဦး၀ီရသူ ပါဘဲ။ စစ္တပ္နဲ႕အာဏာပိုင္ေတြ ပါ၀င္ ပတ္သက္မႈရိွတယ္လို႕လည္း ေျပာၾကတယ္။ “ တစ္ခ်ိန္တုန္းက ကၽြန္ေတာ္တို႕ ၿငိမ္းခ်မ္းသင့္ျမတ္ေနခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ စံနစ္တက်ႀကံစည္ထားတဲ့ အမုန္းမီးေမႊးမႈ ပ်ံ႕ႏွံ႕လာခဲ့တယ္။ အဲ့ဒီေနာက္ လူေတြၾကားထဲ ျဖည္းျဖည္းခ်င္း စိမ့္၀င္သြားခဲ့တာပါဘဲ ” လို႕ တစ္ဦးေသာသူက ရွင္းျပခဲ့တယ္။

    လူ႕အသိုင္းအ၀ိုင္းအခ်င္းခ်င္းအၾကားမွာ အယံုအၾကည္ကင္းမဲ့သြားခဲ့ပါၿပီ။ မိမိတို႕လံုၿခံဳမႈကိုအာမခံေပးတဲ့ မူ၀ါဒတစ္ခုကို အစိုးရဖက္က ျပဳလုပ္ဖို႕လိုအပ္ေၾကာင္း ေျပာဆိုၾကပါတယ္။ အခုလက္ရိွအခ်ိန္မွာေတာ့ သူတို႕အဖို႕ IDP စခန္းထဲကေန ထြက္ခြာႏိုင္ဖို႕က အေရးအႀကီးဆံုးျဖစ္ေနပါတယ္။

    8

    ( ဓာတ္ပံု  – ခရိုင္အားကစားကြင္းထဲရိွ ကယ္ဆယ္ေရးစခန္းအျဖစ္ျပဳလုပ္ထားေသာအားကစားရံု )

    ကၽြန္ေတာ္တို႕ ပထမဆံုးသြားေရာက္ခဲ့တဲ့စခန္းက ခရိုင္အားကစားကြင္းျဖစ္ပါတယ္။ ေသးငယ္တဲ့အားကစားရံုထဲမွာ လူ ၆၀၀ ေက်ာ္ ျပြတ္သိပ္ၿပီးေနေနတာကို ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။ မတ္လ ၂၁ ရက္ေန႕ကစၿပီး ဒီပံုစံနဲ႕ ေနထိုင္လာခဲ့တာ ငါးလ ရိွပါၿပီ။ သီးျခားအကန္႕မရိွဘဲ ၾကမ္းျပင္ေပၚျဖစ္သလို ဖ်ာေတြ၊ ေစာင္ေတြခင္းၿပီး အ၀တ္အိတ္နဲ႕ပိုင္ဆိုင္မႈေတြ နံေဘးမွာကိုယ္စီခ်ထားလို႕ ေနအိမ္သဖြယ္ ေနထိုင္ေနရတာပါ။ လူႏွစ္ေယာက္ ပခံုးခ်င္းယွဥ္ျဖတ္ေလွ်ာက္လို႕မရတဲ့အထိ ၾကမ္းျပင္တစ္ေၾကာ လူေတြျပည့္က်ပ္ေနပါတယ္။ မိမိရဲ႕ဖ်ာတစ္ခ်ပ္စာေနရာမွာ သူ႕မိသားစု ၇ ဦးေနထိုင္ေနရတယ္လို႕ လူတစ္ဦးက ေျပာျပတယ္။

    မိမိတို႕ရဲ႕အနာဂတ္ ဘာျဖစ္လာမလဲ၊ ဘာကိုေရြးခ်ယ္ရမလဲဆိုတာ ဘယ္သူမွ ေသေသခ်ာခ်ာ မေျပာႏိုင္ပါဘူး။ ဒီမွာမလြတ္လပ္ဘူး၊ ကိုယ့္အိမ္ကိုယ္ျပန္မွျဖစ္မယ္၊ ေနာက္တစ္ေန႕ျပန္ခြင့္ရတာနဲ႕ထြက္ခြာမယ္ စသျဖင့္ ကိုယ္စီ ဆိုေနၾကပါတယ္။

    အခ်ဳိ႕က်ေတာ့ လမ္းျပင္ေရာက္ယင္ လံုၿခံဳမႈ မရိွဘူးလို႕ ဆိုၾကျပန္တယ္။ “ ကၽြန္မတို႕ဆီမွာ အနာဂတ္ မရိွေတာ့လို႕ အိမ္ကိုလည္း မျပန္ခ်င္ေတာ့ဘူး ” ဆိုၿပီး ေနအိမ္တစ္ခုလံုး မီးထဲပါသြားတဲ့ အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးက ေျပာဆိုပါတယ္။

    ကၽြန္ေတာ္တို႕ေရာက္ဖူးတဲ့ ျမန္မာျပည္အျခားေဒသက IDP စခန္းေတြနဲ႕မတူပဲ မိတၳီလာမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႕သြားတဲ့ေနရာတိုင္း ရဲတစ္စုက လိုက္ေနခဲ့ၾကတယ္။ အခ်ဳိ႕က ယူနီေဖာင္းနဲ႕၊ တစ္ခ်ဳိ႕က်ေတာ့ အရပ္၀တ္နဲ႕ျဖစ္တယ္။ ရဲအရာရိွတစ္ဦးေရွ႕မွာျဖစ္ေစ၊ စကား၀ိုင္းထဲ သူ၀င္ပါတဲ့အခါျဖစ္ေစ ေမးျမန္းေျပာဆိုမႈေတြကို ခက္ခဲသြားေစပါတယ္။ အဲ့လို၀င္စြက္လိုက္ယင္ ေရွ႕ဆက္တိုးဖို႕ မလြယ္ေတာ့ပါဘူး။

    အားကစားရံုအျပင္ဖက္မွာ ၀ါးတဲထိုးၿပီး ေနထိုင္ေနၾကတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြလည္းရိွၾကတယ္။ တစ္ခ်ဳိ႕က ခ်က္ျပဳတ္ေနၾကတယ္။ တစ္ခ်ဳိ႕က ဆိုင္ငယ္ေလးေတြခင္းၿပီး သြားေရစာနဲ႕ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြကို ေရာင္းခ်ေနၾကတယ္။ အဲ့ဒါက ေဘာလံုးကြင္းထဲမွာပါ။ တစ္ခ်ဳိ႕ကေတာ့ အမိုးမိုးဖို႕ ကြန္ကရစ္တိုင္သံုးမယ့္အထိ စိတ္ကူးေနၾကတယ္။

    9

    ( ဓာတ္ပံု  – ကယ္ဆယ္ေရးစခန္းတစ္ခု၏ျပင္ပမွ ရဲအရာရိွမ်ား )

    ခရိုင္အားကစားကြင္းကေနထြက္ခြာလာၿပီးတဲ့ေနာက္ ၿမိဳ႕ထဲနဲ႕နီးတဲ့ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ဒုကၡသည္စခန္းတစ္ခုကို ၀င္ပါတယ္။ အဲ့ဒီကအေျခအေနေတြကလည္း သိပ္ၿပီးမထူးျခားပါဘူး။ ေမွာင္ပိန္းညစ္ပတ္တဲ့တဲေတြထဲမွာ လူေတြ ေနေနၾကရတယ္။ အဲ့ဒီမွာေတာ့ အာဏာပိုင္ေတြ သိပ္မရိွၾကပါဘူး။

    ကင္တားနား သြားေရာက္ဖို႕ရည္ရြယ္ထားတဲ့ ေနာက္ထပ္စခန္းတစ္ခုကို ကၽြန္ေတာ္တို႕ေရာက္ျပန္တယ္။ ဒုကၡသည္စခန္း လုပ္ထားတဲ့ ေရေပးေ၀ေရးစက္ရံုတစ္ခုပါ။ အျပင္ဖက္မွာ လူတစ္ခ်ဳိ႕ ၀ိုင္းဖြဲ႕ထိုင္ေနၾကတယ္။ ထင္းေခြသူေတြ ေခြၾက၊ ျခင္းလံုးခတ္သူေတြ ခတ္ၾကနဲ႕ေပါ့။ ၀ါးတဲမ်ားနဲ႕ တစ္ထပ္တိုက္အေဆာက္အဦထဲမွာ မိသားစုတစ္စုအတြက္ ၁၀ ေပ ပတ္လည္ကန္႕သတ္ေနရာခ်ထားေပးတယ္။ ဒီစခန္းက အေျခအေနေတာ္ေတာ္ေကာင္းပံုရပါတယ္။

    ဒီလုိစခန္းမ်ဳိးထဲမွာေတာင္ ရဲနဲ႕ေထာက္လွမ္းေရးအရာရိွေတြက အခ်င္းခ်င္းရယ္ေမာစကားဆိုယင္း ကၽြန္ေတာ္တို႕ေနာက္ကို ထပ္ၾကပ္မကြာ လိုက္ေနခဲ့ၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အင္တာဗ်ဴးလုပ္ဖို႕ႀကိဳးပမ္းခ်က္အမ်ားစုက သဲထဲေရသြန္ျဖစ္သြားရတယ္ေလ။ ေျခာက္ေသြ႕ပူျပင္းတဲ့ဒဏ္၊ ဖရိုဖရဲ၀န္းက်င္အေျခအေနေတြ၊ စခန္းပတ္လည္က လံုၿခံဳေရးအေစာင့္ေတြေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ့္မွာ ပ်ဳိ႕အန္ခ်င္သလို ခံစားလာခဲ့ရပါတယ္။ အက်ဥ္းသေဘာေလာက္သာ ေလွ်ာက္ၾကည့္ၿပီး ရဲအေစာင့္ေတြကို ေကာင္းမြန္စြာ ႏႈတ္ဆက္ထြက္ခြာလာၾကပါတယ္။

    10

    ( ဓာတ္ပံု – ေရေပးစက္ရံုစခန္းပတ္လည္မွ ကၽြႏ္ုပ္တို႕ေနာက္လိုက္ေနသည့္ လံုၿခံဳေရးအုပ္စု၀င္မ်ား )

    ဒုကၡသည္ေတြကို ဘယ္ေန႕ဘယ္ရက္မွာအိမ္ျပန္ခြင့္ျပဳမယ္ဆိုတာ ကယ္ဆယ္ေရးစခန္းေတြက တပ္အပ္ေသခ်ာ မေျပာၾကပါဘူး။ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းေတြအၾကား ရင္ၾကားေစ့ေရးအစီအစဥ္ျပဳလုပ္ေပးမယ့္လမ္းလည္း မျမင္ရဘူး။ ေနာက္ထပ္အၾကမ္းဖက္လာႏိုင္ေခ်ရိွတဲ့အရာကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ မူ၀ါဒစံနစ္တစ္ရပ္ကိုပင္ မခ်မွတ္ထားတာလည္း ေတြ႕ခဲ့ရတယ္။

    မိတၳီလာအၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈနဲ႕ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ကင္တားနားက “ အနီးအနားမွာ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြရိွေနပါလ်က္ အကာအကြယ္မဲ့ေနရတဲ့ ဒီအျဖစ္ကိုႀကံဳေတြ႕လိုက္ရတဲ့အခါ စိုးရိမ္ထိတ္လန္႕မႈကို ခံစားလိုက္ရတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့မတ္လ အၾကမ္းဖက္မႈႀကီးအတြင္း လူရမ္းကားအုပ္စုေတြက လူ ၄၃ ဦးကို ေသတဲ့အထိ ရိုက္ႏွက္၊ ထိုးခုတ္၊ မီးရိႈ႕ေနပါလ်က္ ရဲေတြက ေစာင့္ဆိုင္းရပ္ၾကည့္ေနခ်ိန္မွာ ၿမိဳ႕ခံလူေတြရဲ႕ေသာကေ၀ဒနာကို ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ဒီအျဖစ္က ကိုယ္ခ်င္းစာနားလည္မႈ ျဖစ္သြားေစပါတယ္ ” လို႕ ေဖာ္ထုတ္ေျပာၾကားခဲ့ပါၿပီ။

    ကုလသမဂၢသံတမန္တစ္ဦးကိုပင္လွ်င္ အာဏာပိုင္ေတြက မကာကြယ္ႏိုင္ဘူး ဒါမွမဟုတ္ ကာကြယ္ေပးလိုစိတ္မရိွဘူး ျဖစ္ေနတဲ့အခါ မိတၳီလာက မြတ္စ္လင္မ္ေတြအတြက္ အနာဂတ္အလားအလာေကာင္းဖို႕ မျမင္ေတာ့ပါဘူးဗ်ာ။

    ( International Centre For Journalists ထံသို႕ Danny Gold ၏  Spending time with the displace muslims of Myanmar ေခါင္းစဥ္ျဖင့္တင္ျပခ်က္ကို ျမင့္မိုရ္ေမာင္ေမာင္ မွ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျပန္ဆိုေရးသားသည္ )

    Photos Credit: Andrew Stanbridge

  • အၾကမ္းဖက္မႈ က်ဴးလြန္သူမ်ားကို အျမန္ဆံုး အေရးယူရန္ ျမန္မာအစိုးရကို မေလးရွားေတာင္းဆို

    ဇြန္ ၃၀၊ ၂၀၁၃
    M-Meida

    Foreign Minister Datuk Seri Anifah Aman

    ကြာလာလမ္ပူ၊    ။ ျပည္တြင္း၌ ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနေသာအၾကမ္းဖက္မႈႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး အျမန္အေရးယူရန္ ျမန္မာအစိုးရအား မေလးရွားမွ တိုက္တြန္းလိုက္သည္။

    ဇြန္လ ၂၉ ရက္၊ ဘရူႏိုင္းႏိုင္ငံ၊ ဘန္ဒါစရီဘီဂ၀ါန္၌က်င္းပသည့္ ၄၆ ႀကိမ္ေျမာက္ အာဆီယံႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးမ်ားအစည္းအေ၀း AMM အတြင္း ႏွစ္ႏိုင္ငံေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးစဥ္  ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဒါတြတ္စရီ အနီဖာအမန္ မွ ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဦး၀ဏၰေမာင္လြင္အား ေျပာၾကားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

    ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနေသာအၾကမ္းဖက္မႈအေပၚ မေလးရွားမွ စိုးရိမ္မႈရိွေၾကာင္း၊ ထိုကိစၥသည္ မေလးရွား အပါအ၀င္ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံတို႕ကိုလည္း ထိခိုက္ေစၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း အနီဖာမွ ေဖာ္ျပခဲ့သည္ဟု အာဆီယံ-မေလးရွား အမ်ဳိးသားစီမံေရးရာ၏ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

    အၾကမ္းဖက္သမားတို႕အား ေဖာ္ထုတ္၍ ဥပေဒေၾကာင္းအရ အေရးယူရန္၊ မွ်တမႈႏွင့္ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရိွရန္ လိုအပ္ေၾကာင္းကိုလည္း ၄င္းမွ ျမန္မာအစိုးရထံ တိုက္တြန္းေျပာၾကားခဲ့သည္။

    ၄င္းအျပင္ ၀န္ႀကီးက အစၥလာမ့္ေရးရာပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈအဖြဲ႕အစည္း OIC – Organisation of Islamic Cooperation ၏ ဆက္သြယ္ေရးအုပ္စုမွ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႕ လာေရာက္ေရး သေဘာတူညီခ်က္အတြက္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့သည္။ ထိုကိစၥ အထေျမာက္ေအာင္ ျပည့္ျပည့္၀၀ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္ အေရးႀကီးသည္ဟုလည္း ဆိုသည္။

    အနီဖာသည္ ဘန္ဒါစရီဘီဂ၀ါန္တြင္ ဇြန္ ၂၉ မွ ဇူလိုင္ ၂ ရက္အထိ ဆက္တိုက္က်င္းပမည့္ အာဆီယံအေရးဆိုင္ရာေဆြးေႏြးပြဲ၌ မေလးရွားကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ဦးေဆာင္တက္ေရာက္လ်က္ရိွသည္။

    ယင္းေဆြးေႏြးပြဲႀကီးတြင္ ၄၆ ႀကိမ္ေျမာက္ အာဆီယံႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးမ်ားအစည္းအေ၀း – AMM အျပင္ လႊတ္ေတာ္၀န္ႀကီးမ်ားညီလာခံ – Post-Ministerial Conferences (PMC)၊ ၂၀ ႀကိမ္ေျမာက္ အာရွေဒသတြင္းဖိုရမ္ – 20th Asean Regional Forum ၊ အာဆီယံႏွင့္သံုးႏိုင္ငံ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးမ်ားအစည္းအေ၀း –  Asean Plus Three Foreign Ministers’ Meeting ၊ တတိယႀကိမ္ေျမာက္ အေရွ႕အာရွ ထိပ္သီးႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးမ်ားအစည္းအေ၀း – 3rd East Asia Summit Foreign Ministers’ Meeting တို႕ကိုလည္း ထည့္သြင္းထားသည္။

    Ref: Bernama
    Photo Credit- sabahkini.net

  • ရုိဟင္ဂ်ာတို႔အေပၚ လူမ်ဳိးေရး အၾကမ္းဖက္မႈအား ၿမန္မာအစိုးရမွ အကြက္ခ် စီစဥ္ခဲ႔ေလသလား။

    ရုိဟင္ဂ်ာတို႔အေပၚ လူမ်ဳိးေရး အၾကမ္းဖက္မႈအား ၿမန္မာအစိုးရမွ အကြက္ခ် စီစဥ္ခဲ႔ေလသလား။

    ေအာက္တုိဘာ၊ ၅ ၊ ၂၀၁၂
    ေဆာင္းပါးရွင္ – ေမာင္ဇာနည္

    Source: DVB မွ ေဆာင္းပါးကို M-Media မွ စီေလ်ာ္ေအာင္ဘာသာျပန္ဆို တင္ျပပါသည္။

    Policemen carry their weapons during fighting between Arakanese and Rohingya communities in Sittwe, Arakan state. (Reuters)

    ဒီႏွစ္ေႏြ၌ ၿမန္မာႏိုင္ငံ အေနာက္ပိုင္းတြင္ၿဖစ္ပြားခဲ႔ေသာ အဓိကရုဏ္း ကို ေလ့လာၾကည့္မည္ဆိုလ်ွင္ ၿမန္မာၿပည္ အစိုးရအား ရခိုင္ၿပည္နယ္ရွိ ဒုကၡသည္မ်ားကို ကိုင္တြယ္ပံုႏွင့္ပက္သက္၍ ေစာင့္ၾကည့္ၿခင္းခံေနရသည္။ ေနၿပည္ေတာ္ရွိ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အပါအ၀င္ ရခိုင္ၿပည္နယ္တြင္ ေရာက္ရွိေနေသာ ၿပည္တြင္းလံုၿခံဳေရး စစ္တပ္တို႔သည္ “လူသားဆန္မွဳ႕ ႏွင့္ လူသားအက်ဳိးၿပဳမွဳ႕” ဆိုသည္႔ အခ်က္ႏွစ္ခ်က္အား အေပၚယံဟန္ၿပ လုပ္ေဆာင္ေနသည္ ဟု ႏိုင္ငံၿပင္ပ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား  အထူးသၿဖင့္ အစၥလာမ္ႏိုင္ငံမ်ားမွ ဖိအားေပးလ်ွက္ရွိသည္။

    ေနၿပည္ေတာ္ရွိ ၿပည္သူမ်ားအား ေရေပၚဆီ မမွန္မကန္ ထုတ္ၿပန္မွဳ႕မ်ား ထက္ ရွဳ႕ေထာင့္ေပါင္းစံုမွ ေလ႔ လာ ေတြ႔ရွိခ်က္မ်ားအရ ညမထြက္ရ အမိန႔္ေၾကာင့္ မေသရုံတမည္ ခက္ခဲစြာေနထိုင္ဒုကၡေရာက္ေနၾကေသာ ရိုဟင္ဂ်ာ လူမ်ဳိးတို႔ အား ပိုမို ဒုကၡေရာက္ေစမည္ ၿဖစ္ေၾကာင္း ရိုဟင္ဂ်ာ တို႔ က စိုးရိမ္လ်က္ရွိသည္။

    လူမ်ဳိးေရးခြဲၿခားမွဳ႕ ႏွင့္ ဖိႏွိပ္ခံရမွဳ႕မ်ားေၾကာင့္ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔သည္ ၄င္းတို႔ ဘ၀တြင္ မည္သည့္အရာမ်ွ ဆံုးရွဳံးစရာ မက်န္သကဲ့သို႔ ခံစားေနရသည္။ သို႔ေသာ္ၿငားလည္း လူမ်ဳိးတုန္းသတ္ၿဖတ္မွဳ႕၊ လူသားအခ်င္းခ်င္းဖိႏွိပ္မွဳ႕ ႏွင့္ လူမ်ိဳးေရးခြဲၿခားမွဳမ်ားသည္ ၄င္းတို႔၏ ဘ၀မ်ားအား   ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားတြင္ အက်ဥ္းခ်ထားသကဲ႔သို႔ မလြတ္ေၿမာက္ႏိုင္ေသာ ခရီးရွည္ၾကီး တစ္ခုပင္ၿဖစ္သည္။ ထို႔အၿပင္ အေမရိကန္ အမတ္ Derek Mitchell အား ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားႏွင့္ အတူတကြေနထိုင္ရန္မွာ မၿဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း တရား၀င္ ထပ္တလဲ လဲ ေၿပာ ၾကားခဲ႔ေသာ ရန္လိုသည့္ လူမ်ားစု ရခိုင္ မ်ား က ႐ိုဟင္ဂ်ာတို႕အား ၀ိုင္းရံလ်က္ရွိသည္။ အဆိုးရြားဆံုးမွာ မူကား အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံသည္ ၿမန္မာႏိုင္ငံမွ ထြက္ေၿပးေနရေသာ  ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္မ်ား အား ခိုလံွဳခြင့္ မေပးၿခင္းပင္ၿဖစ္သည္။

    ရိုဟင္ဂ်ာ တို႔ ၏ ဘက္မွ ေလ႔လာ ၾကည္လ်ွင္   ဗုဒၶဘာသာ လူမ်ဳိးေရး အစြန္းေရာက္မ်ား၏ ဖိႏိွပ္မွဳ႕ ပင္လယ္ထဲတြင္ ေမ်ာေနၾကရေသာ ၄င္းတို႔ အတြက္မွာ မူကား ေနၿပည္ေတာ္ သမၼတရံုးအပါအ၀င္ အၿခားေသာ စံုစမ္းေရး အဖြဲ႕မ်ား၏ စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္မွဳ႕မ်ားသည္ ၄င္းတို႔အတြက္ ေနာက္ဆံုး ဆံၿခည္တစ္မ်ွင္ကဲ႔သို႔ပင္ၿဖစ္သည္။

    ထို႔ေၾကာင့္ အေသအခ်ာ ေၿပာရမည္ ဆိုလ်ွင္ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔သည္ ထို စံုစမ္းမွဳ႕မ်ားအေပၚတြင္ ေမ်ွာ္လင့္ခ်က္မ်ားစြာထားလ်က္ ရွိသည္။  လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ စံုစမ္းမွဳ႕မ်ား၏ ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားသည္ တိုင္းၿပည္၏ လူမ်ဳိးေရးအရ ႏွင့္ ဘာသာေရးအရပါ အဖိႏွိပ္ခံရဆံုးေသာ ၄င္းတို႔၏ လမ္းဆံုး ေရာက္ေနမွဳ အေနအထားကို မီးေမာင္းထိုးၿပလိုက္သကဲ႔သို႔ၿဖစ္ၿပီး ၎တို႕ေမြးဖြားခဲ့သည့္ ႏိုင္ငံ၊ ၎တို႕မ်ိဳးဆက္ေပါင္းမ်ားစြာ ေနထိုင္ခဲ့သည့္ ႏိုင္ငံ (ၿမန္မာႏိုင္ငံ) ၏ တရား၀င္ ႏိုင္ငံသားၿဖစ္ေစေရး ၊ လူတန္းေစ့ လံုၿခံဳစြာ ေနထိုင္ႏိုင္ေစေရး ႏွင့္ ဥပေဒအရ ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရး တို႕ရရွိရန္ တို႔အတြက္ လည္း အစပ်ဳိး လိုက္ၿခင္းပင္ၿဖစ္သည္။

    ဤအေၿခအေနမ်ားအေပၚတြင္ ေနာက္ထပ္လည္း စိုးရိမ္ပူပန္မွဳ႕မ်ားနဲ႕ ဆက္လက္က်န္ရွိေနေသးပါ သည္ ။

    ၿမန္မာႏိုင္ငံစစ္အစိုးရ အေနၿဖင့္ ယခုကဲ႔သို႔ မေသခ်ာ မရွင္းလင္းမွဳ႕မ်ား ရွိခဲ႔ေသာေၾကာင့္ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔သည္ လြန္စြာစိုးရိမ္ပူပန္ေနၾကပါသည္။

    အေရးၾကံဳလာၿပီဆိုလ်ွင္   ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား အားလည္း  အသံုးခ်ခံအေနၿဖင့္ ၿပဳ လုပ္ၿခင္းက စၿပီး  နာဂစ္ ဆိုင္ကလုန္းေၾကာင့္ ဒုကၡေရာက္ေနေသာ ၿပည္သူႏွစ္သန္းေက်ာ္အား လူသားခ်င္းစာနာ ေထာက္ထားမွဳ႕ အကူအညီမ်ား အား ပိတ္ပင္သလို ၊ ၂၀၀၇ ေရႊ၀ါေရာင္ ေတာ္လွန္ေရးတြင္ ရဟန္းမ်ား ဆႏၵၿပမွဳ႕မ်ား ကဲ႔သို႔ေသာ အၿဖစ္အပ်က္မ်ား အေပၚတြင္ စစ္အစိုးရ၏ အကြက္က်က် လိမ္ၿခင္း၊ အမွန္အား မဟုတ္မမွန္ လုပ္ၾကံၿခင္း ၊ ၿပည္တြင္းၿပည္ပ အၿမင္မ်ား အေပၚတြင္ ဥပကၡာ ၿပဳၿခင္းတို႔ေၾကာင့္ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔သည္ လြန္စြာ ပူပန္လ်က္ရွိၾကသည္။

    ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ သမိုင္းဆိုင္ရာ ေတြ႕ရွိေလ႕လာခ်က္မ်ားအရ ရိုဟင္ဂ်ာ ဓါးစာခံမ်ား (သို႔မဟုတ္) ၿမန္မာ့ အပယ္ခံမ်ား အတြက္မွာမူ  ႏိုင္ငံတကာပူေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးကို ဟန္ၿပလုပ္ေဆာင္ေနေသာ ေနၿပည္ေတာ္ သမၼတရုံး သည္ ၿမန္မာႏိုင္ငံ၏ အဆိုးရြားဆံုးေသာ အဖိႏွိပ္ခံလူမ်ဳိးစုတို႔၏ အေၿခအေနကို  ခ်က္ခ်င္း ဆိုသလို ကာကြယ္ေပးရန္ တာ၀န္ ရွိေၾကာင္း ႏွင့္ ရခိုင္လူမ်ဳိးတို႔၏ ဗုဒၶဘာသာအစြန္းေရာက္လူမ်ဳိးေရး ဘာသာေရးခြဲၿခား ခံေနၾကရေသာ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔ ရပ္တည္ မွဳ အား တရား၀င္ လူသိထင္ရွားေစရန္  ကုလသမဂၢ အကူအညီရယူၿပီး OIC ႏွင့္ US စံုစမ္းေရး အဖြဲ႔တို႔က ထုတ္ၿပန္ေပးရန္ၿဖစ္ပါသည္။

    သို႔ေသာ္ၿငားလည္း ၿပည္တြင္းေနထိုင္သူ မ်ားက သမၼတသိန္းစိန္၏ စစ္အစိုးရသည္ လူမ်ဳိးေရး အဓိကရုဏ္း ႏွင့္ ယခုလက္ရွိ ၿဖစ္ပြားလ်က္ရွိေသာ လူမ်ဳိးေရးအစြန္းေရာက္ လူမ်ဳိးေၾကာက္ေရာဂါ တို႔ ၿဖစ္လာေစရန္ လုပ္ၾကံလွည့္ဖ်ားသည္ဟု သံသယရွိေနၾကသည္။

    ရခိုင္လူမ်ဳိးဗုဒၶဘာသာမ်ား၊ ရဲမ်ား၊ ေဒသခံမ်က္ၿမင္သက္ေသမ်ား ႏွင့္ အဓိကရုဏ္း၏ သားေကာင္ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ား ႏွင့္ေတြ႕ဆံု စကားေၿပာခြင့္ရေသာ ၿမန္မာႏိုင္ငံ၏ လြတ္လပ္စြာေၿပာေရး ဆိုခြင့္ရွိသူမ်ားရဲ႕ မကြယ္မ၀ွက္တမ္း စံုစမ္းေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားသည္ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔ အေပၚ သံသယၿဖင့္ စြပ္စြဲ ေၿပာဆိုမွဳ႕မ်ားအတြက္ မဖံုးကြယ္ႏိုင္ေသာ တိက်ေသာ သက္ေသခိုင္မာမွဳ႕ အမွန္တရားပင္ၿဖစ္သည္။

    သိန္းစိန္ အစိုးရ၏  ဤလူမ်ဳိးေရး အဓိကရုဏ္းအေပၚ  တရား၀င္ ေၿပာၾကား ခ်က္မ်ားတြင္ ယခုထက္တိုင္ လူသိရွင္ၾကား မထုတ္ေဖာ္ဘဲ ထိန္ခ်န္လ်ွဳိ႕၀ွက္ခ်က္မ်ားသည္  ပိုမို ဆူပူမွဳ႕ၿဖစ္ေစေသာ အေၾကာင္းအရင္းမ်ားၿဖစ္သည္။

    ပိုမိုဆိုးရြားသည္ကား NLD ပါတီ၀င္မ်ားႏွင့္ အတူသြားေရာက္ခဲ႔ေသာ အေမရိကန္ ခရီးစဥ္ အတြင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သည္ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ေမလ အတြင္းက ၿဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ဒီပဲယင္း အေရးအခင္းအေပၚ ေနၿပည္ေတာ္ရုံး၏ မဟုတ္မမွန္ ေဖာ္ၿပခ်က္မ်ားကိုသာ ထပ္တလဲလဲ ေၿပာၾကားခဲ့ၿပီး  ယခုလက္ရွိ ရိုဟင္ဂ်ာဆန္႔က်င္ေရး အဓိကရုဏ္းအေပၚ တာ၀န္ရွိမွဳကိစၥသည္ “လ်ွိဳ႕၀ွက္ခ်က္” အၿဖစ္သာ က်န္ေနခဲ႔ေပသည္။

    သူမသည္ ပို၍ သိသင့္ပါသည္။ အမွန္တကယ္တြင္ ကြ်န္ေတာ္၏ ႏို္င္ငံတြင္း ေလ့လာ သုေတသနၿပဳသူမ်ားဖက္မွ ေတြ႕ရွိတင္သြင္းေသာ အခ်က္အလက္မ်ားအရ (၁၉၆၂) တြင္ စစ္အစိုးရ အာဏာသိမ္းယူစဥ္ကတည္းက  အဆိုးရြားဆံုးေသာ လူမ်ဳိးေရး-ဘာသာေရး အဓိကရုဏ္းမ်ားၿဖစ္လာေစရန္ ေနၿပည္ေတာ္ရုံးမွ တမင္တကာ အကြက္ဆင္ ၾကံေဆာင္ေနသည္ကို ေဖာ္ၿပလ်က္ရွိပါသည္။

    အစကေနၿပန္ေၿပာင္းေလ့လာၾကည့္မည္ဆိုလ်ွင္ ၿပည္တြင္းသတင္းေထာက္မ်ားသည္ ေနၿပည္ေတာ္ရုံးသို႔ မကြယ္မ၀ွက္တမ္း ပြင့္လင္းစြာ ဘာေၾကာင့္ ရခိုင္-ရိုဟင္ဂ်ာ အေရးအခင္းၿဖစ္သလဲ ဘယ္လို စတင္ၿဖစ္ပြားသလဲဆိုတာေတြကို ေမးရမွာ ၿဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာအားၿဖင့္ ဇြန္လ (၄) ရက္ေန႔တြင္ Ministry of Borders affairs မွ ထုတ္ၿပန္သည့္  ၿမန္မာ့အလင္းသတင္းစာ၏ “ၿမန္မာႏိုင္ငံ ရခိုင္ၿပည္နယ္ရွိလက္ရွိအေၿခအေန” ဟူေသာ ေခါင္းစဥ္ၿဖင့္ ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာ၀င္ မသီတာေထြးအား မြတ္စလင္အမ်ဳိးသား သံုးဦးမွ မုဒိမ္းက်င့္သည္ဟူေသာ မေဖာ္ၿပအပ္သည္႔ သတင္းအားေဖာ္ၿပလိုက္ၿခင္းသည္ ေနာက္ငါးရက္ အၾကာတြင္ ရခိုင္ၿပည္နယ္တြင္း ၿပႆနာၿဖစ္ပြားေစရန္ အစပ်ဳိးေပးလိုက္ၿခင္းပင္ၿဖစ္သည္။

    ေနာက္ဆက္တြဲၿဖစ္ရပ္မွာမူ ၿမန္မာၿပည္ အေနာက္ပိုင္းတြင္  ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာမ်ားက ေဒသခံမဟုတ္သည့္ ဘာသာေရးကိစၥၿဖင့္လာေရာက္ေသာ မြတ္စလင္ ခရီးသြားဆယ္ေယာက္အား ဘတ္စကားေပၚမွ ဆြဲခ်ကာ  ေန႔ခင္းေၾကာင္ေတာင္ အခ်ိန္၌ မေသမခ်င္း ရိုက္သတ္လိုက္ၿခင္းပင္ၿဖစ္သည္။

    ကြဲၿပားစြာေတြ႔ရွိခ်က္မ်ား အရ မသီတာေထြး အသတ္ခံရေသာကိုယ္ခႏၶာတြင္ မုဒိမ္းမွဳ႕က်ဴးလြန္ထားၿခင္း တစ္စံုတစ္ရာ မရွိေၾကာင္းနဲ႕  မုဒိမ္းမွဳ႕ေၿမာက္ေၾကာင္း  အတင္းအဓမၼ လက္မွတ္ ထိုးခိုင္းၿခင္းသာၿဖစ္ေၾကာင္း အစိုးရ မွဳ႕ခင္းဆရာ၀န္က  ကြ်န္ေတာ့္ သုေတသနၿပဳ သူမ်ားထဲမွ တစ္ဦးကို ေၿပာၾကားခဲ့ပါသည္။

    ၿမန္မာ့ ၿပန္ၾကားေရး ၀န္ၾကီးဌာန သည္ ဘာေၾကာင့္ တရားခံသံုးေယာက္ကို မြတ္စ္လင္မ္မ်ားဟု မဟုတ္မမွန္ ေရးသားေဖာ္ၿပၿပီး အမွန္တကယ္တမ္းတြင္ တရားခံ ထက္ထက္ဆိုသူမွာ ဗုဒၶဘာသာၿဖစ္ေနသည္ကို ဘာေၾကာင့္မေဖာ္ၿပခဲ့တာပါလဲ ?

    ေနာက္ထပ္ၿပီးေတာ့လည္း မသီတာေထြးသည္ အသတ္မခံရခင္နဲ႔ပစၥည္းမ်ားလုယက္မခံရခင္မွာ မုဒိမ္းက်င့္ခံရပါတယ္လို႔ ထင္ထင္ရွားရွားမွားယြင္းစြာေဖာ္ၿပခဲ႕တဲ႔ ဒီ မွားယြင္းေသာေဆးစစ္ခ်က္ကို လည္း ဘာေၾကာင့္ေဖာ္ၿပရတာလဲ?

    မုဒိမ္းမွဳ႕ဆိုသည္မွာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတိုင္းတြင္ၿဖစ္ေနက်ၿဖစ္ေသာ အလြန္ဆိုး၀ါးေသာ ရာဇ၀တ္မွဳၿဖစ္ပါသည္။ ၿမန္မာ့လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမွာေတာ့ ရာဇ၀တ္မွဳ႕ အားလံုးထဲမွာ ဒီမုဒိမ္းမွဳ႕ဆိုတာ အဆိုး၀ါးဆံုးေသာ ရာဇ၀တ္မွဳ႕ပါ။ မုဒိမ္းမွဳ႕ က်ဴးလြန္သူသည္ အၿမဲတမ္းအၿပစ္တင္ခံေနရေပသည္။ တစ္ခါေထာင္က်ၿပီဆိုသည္ႏွင့္ အၿခားေထာင္သားမ်ားက  ထို မုဒိမ္းမွဳ႕ က်ဴးလြန္သူအား  အၿမဲတမ္းရန္ရွာ အႏိုင္က်င့္ေနေပေတာ့သည္။

    ၄င္းအၿပင္္ “မြတ္စ္လင္မ္ အမ်ဳိးသားသံုးဦးမွ ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာ အမ်ိဳးသမီးအား မုဒိမ္းက်င့္ၿခင္း ” ဆုိေသာ ေခါင္းစဥ္ၿဖင့္ ေသခ်ာစြာ စံုစမ္းထားၿခင္းမရွိေသာ သတင္းအား  အဂၤလိပ္၊ၿမန္မာ ႏွစ္ဘာသာၿဖင္႔  ဇြန္လ (၄)ရက္ေန႔ထုတ္ သတင္းစာမ်ားတြင္ တရား၀င္ ထုတ္ၿပန္ေၾကၿငာလိုက္သည္႔ ၿပန္ၾကားေရး၀န္ၾကီးဌာန၏ ေနာက္ကြယ္တြင္ ဘာအက်ဳိးအၿမတ္မ်ား ရွိမည္လဲ?

    ပို၍ဆက္စပ္ ေလ႔လာလိုက္ေသာအခါ တရားခံ ထက္ထက္တစ္ေယာက္ သူ႕၏ အမွဳ႕စစ္မည့္ရက္ကို ေစာင့္ဆိုင္းေနစဥ္အတြင္း အခ်ဳပ္ခန္း၌ ကိုယ့္ကိုယ္ကို အဆံုးစီရင္ သတ္ေသသြားပါသည္ဟု ၿမန္မာ အာဏာပိုင္မ်ားက ေၾကၿငာခဲ႕ပါသည္။ ၿမန္မာႏိုင္ငံအက်ဥ္းေထာင္မ်ားနဲ႔ အခ်ဳပ္ခန္းမ်ားသည္ လူတစ္ေယာက္ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ သတ္ေသရေလာက္ေအာင္ အေနအထားေတြမရွိပါဘူး။ ဟိုးအရင္ ႏိုင္ငံေရးမွဳ႕နဲ႔ေထာင္က်ဖူးတဲ႕ ေထာင္သား ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာတို႔က ေထာင္သံတိုင္ေနာက္မွာ ကိုယ္႔ကိုယ္ကိုယ္ ေသေၾကာင္းၾကံတယ္ဆိုတာ မၿဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ထြက္ဆိုေပးၾကပါလိမ့္မည္။

    သမၼတ သိန္းစိန္အစိုးရသည္ ရိုဟင္ဂ်ာ-ရခိုင္ အေရးအခင္း စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအတြင္း ေက်ာ္ၾကားေသာ  ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ အသိပညာရွင္ အတတ္ပညာရွင္ မ်ားပါ၀င္ေသာ ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႔ဖြဲ႔ေပးၿပီး သံုးရက္အၾကာတြင္ ထက္ထက္၏ အမ်ဳိးသမီးအေလာင္းအား ေရတြင္းထဲ၌ ေတြ႔ရွိရေလသည္။ သူမသည္ ေရတြင္းထဲသို႔ မေတာ္တဆ ၿပဳတ္က်ၿပီး ေရနစ္ ခဲ႔ေလသလား ဒါမွမဟုတ္ အၿခားလိမ္လည္မွဳ႕တစ္ခုခုမ်ား ရွိေလမလား ?

    ေနာက္ထပ္၍ ဌာနဆိုင္ရာေၿပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူမ်ား၏ တရား၀င္ေၿပာၾကားခ်က္မ်ားအရ  ယခုကဲ့သို႔ ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာ အစြန္းေရာက္မ်ားရဲ႕ ဘာသာေရးခရီးမွ ၿပန္လာေသာ မြတ္စလင္မ္ (၁၀)ဦးအား ဇြန္လ (၃) ရက္ေန႔တြင္ ရိုက္သတ္လိုက္ေသာၿဖစ္ရပ္သည္ ေမလ (၂၈)တြင္ ရခိုင္အမ်ဳိးသမီးအား မုဒိမ္းက်င့္သတ္ၿဖတ္မွဳ႕အတြက္ ကလဲ့စားေခ်လိုက္ၿခင္းၿဖစ္သည္ ဟု ေၿပာၾကားခဲ့ပါသည္။

    ၿမန္မာၿပည္ ေရာက္ ေလ့လာစံုစမ္းသူမ်ားရဲ႕ ေဒသခံ မ်က္ၿမင္သက္ေသမ်ားအေပၚ ေတြ႕ဆံုေမးၿမန္းခ်က္မ်ားအရ ဇြန္လ (၃) ရက္ေန႔တြင္ လမ္းခရီးတစ္ေလ်ွာက္ ခရီးသြားဘတ္စ္ကား စုစုေပါင္း ေၿခာက္စီးရွိေၾကာင္းသိရွိရပါသည္။ ၄င္းၿပင္ ၿမန္မာ့သတင္းအဖြဲ႕၏ ဇြန္လ (၄)ရက္ေန႔တြင္ ၿမန္မာ့အလင္းသတင္းစာတြင္ လူေပါင္း (၃၀၀)က တိုက္ခိုက္သည္ဆိုသည့္ ခန္႔မွန္းေဖာ္ၿပခ်က္အရ  မည့္သည့္ ဘတ္စ္ကားအား အၾကမ္းဖက္မည္ဆိုသည္ ကို အတိအက် သိရွိပံုရပါသည္။

    မၾကာေသးမီက ကြ်န္ေတာ္ ၿမန္မာၿပည္သို႔ စာတစ္ေစာင္ေပးပို႔ခဲ႔ပါေသးတယ္။  ဒီလူဆယ္ေယာက္ကို သတ္တဲ့သူေတြကို ဘာ့ေၾကာင့္ မဖမ္းရသလဲ ၊ ဖမ္းဖို႔ မၾကိဳးစားရသလဲလို႔လဲ ေမးခဲ့ပါတယ္။ ၿပည္တြင္း အာဏာပိုင္မ်ားက ရခိုင္မ်ားက ရဲေတြရဲ႕ စံုစမ္းစစ္ေဆးမွဳ႕မွန္သမ်ွမွာ ပူးေပါင္းပါ၀င္ဖို႔ ၿငင္းဆန္ခဲ႔ပါတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒီအၿပစ္မဲ႔ေသာ လူဆယ္ေယာက္ အား သတ္ၿဖတ္မွဳ႕ ပါ၀င္ပါတယ္လို႔ မည္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ကမ်ွ သတင္းေပးေဖာ္ထုတ္ေၿပာၾကားလိမ့္မွာ မဟုတ္ေၾကာင္းလည္း သိလိုက္ရပါတယ္။

    ဒါေပမယ့္ ဒီေအာင္ၿမင္ေနတဲ႔ ၿမန္မာႏိုင္ငံ စစ္အစိုးရသည္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ားကို ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်စဥ္က ဘာမ်က္ၿမင္သက္ေသမွ မလိုခဲ႔ပါဘူး။ အစိုးရအေနၿဖင့္ သမရိုးက်မဟုတ္ေသာ အၿဖစ္အပ်က္မ်ားကိုေတာင္ ေစာင့္ၾကည့္ၿခင္း၊ ဓါတ္ပံုရိုက္ၿခင္း ၊ ဗြီဒီယိုရိုက္ၿခင္းေတြဆိုတာ လုပ္ေနၾကပါ။ (၂၀၀၅) ခုႏွစ္နဲ႕ (၂၀၀၆) ခုႏွစ္တြင္ ကြ်န္ေတာ္ ရန္ကုန္နဲ႕မႏၱေလးတြင္ စစ္အစိုးရ၏ ဧည့္သည္ အၿဖစ္ေရာက္ရွိစဥ္က နံနက္တိုင္း လူငယ္ပိုင္း စံုေထာက္မ်ားသည္ လြယ္အိတ္္မ်ားတြင္ ဒီဂ်စ္တယ္ကင္မရာမ်ားထည့္၍ ေစ်းမ်ား ၊ ကားမွတ္တိုင္မ်ား ရထားဘူတာရံုမ်ား ႏွင့္ အၿခားရာဇ၀တ္မွဳ႕ ၿဖစ္ပြားႏိုင္ရာေနရာမ်ားကို အသီးသီးထြက္ခြာသြားတာကို ကြ်န္ေတာ္ ကိုယ္တိုင္ ၿမင္ခဲ့ပါတယ္။

    အာဏာပိုင္မ်ားက ဇြန္လ (၃) ရက္ေန႔ ေန႔ခင္းေၾကာင္ေတာင္ လမ္းေပၚမွာ လူေတြကို ရိုက္သတ္ေနတာကို ရဲေတြနဲ႕ စံုေထာက္ေတြ အေသအခ်ာ မွတ္တမ္းတင္ ဓါတ္ပံုရိုက္ဖို႔ အေၿခအေနေတြ ရွိေနပါလ်က္ အာဏာပိုင္မ်ားက ဘာေၾကာင့္  ဓါတ္ပံုသက္ေသ ဒါမွမဟုတ္ ဗြီဒီယိုမွတ္တမ္း တစ္ခု မွ မရွိရတာလဲ ? တရားခံေတြကို အဲ့ဒီ့ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ ကင္မရာေတြ ဗြီဒီယိုေတြက ေန တဆင့္ ခ်က္ခ်င္းေၿခရာခံ ဖမ္းမိႏိုင္ေၿခအမ်ားဆံုးပါ။

    ေနၿပည္ေတာ္ရုံးရဲ႕ တရား၀င္ ထုတ္ၿပန္ခ်က္ေတြကို ၾကည့္မည္ဆိုလ်ွင္ စစ္အစိုးရဟာ တရားမ်ွတမွဳ႕ကို လံုး၀မလိုလားသည္မွာ အၾကမ္းဖက္ခံရေသာ မြတ္စ္လင္မ္မ်ားရဲ႕အေၿခအေနကို တိုင္းတာၿခင္းၿဖင့္ သိရွိႏိုင္ပါသည္။ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရသည္ ဒီလူမ်ဳိးေရး အဓိကရုဏ္း ကို စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္ဖို႔ ၾကိဳးစားေသာ  ၄င္းတို႔၏ Riot Inquiry Commission ရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ခ်က္မ်ားကိုေတာင္ လ်စ္လ်ဴရွဳ႕ လ်က္ရွိသည္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕မွာ က်င္းပတဲ႔ ကုလသမဂၢအစည္းအေ၀းတြင္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က သူ၏ သမၼတရုံး  အရာရွိမ်ားသည္ မည္မ်ွ ခိုင္မာ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရေၾကာင္းႏွင့္ ထို စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႔တြင္ လူမ်ဳိးေပါင္းစံုၿဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားေၾကာင္းကိုလည္း ဟန္ၿပ ေၿပာ ဆိုခဲ႔သည္။

    ထို Commission ရဲ႕အနီးကပ္ စံုစမ္းေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားအရ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔အေပၚတြင္ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးအတြက္ ၿမန္မာႏိုင္ငံ အေနာက္ပိုင္းတြင္ လံုၿခံဳေရး အင္အား အကန္႔အသတ္မရွိ တိုးခ်ဲ႕ထားရွိဖို႔ Commission ရဲ႕ေတာင္းဆိုမွဳ႕ကိုလည္း အစိုးရမွ ပ်က္ကြက္လ်က္ရွိပါတယ္။ ဒါ့အၿပင္ အစိုးရသည္ ရခိုင္မ်ား ႏွင့္ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔ အေပၚတြင္ တာ၀န္ပ်က္ကြက္လ်က္ရွိၿပီး ရခိုင္အမ်ဳိးသမီး အား မုဒိမ္းက်င့္လူသတ္သည္ဟု စြပ္စြဲထားေသာ က်န္ရွိေနေသးတဲ႔ အခ်ဳပ္က်ေနေသာ မြတ္စ္လင္မ္ အမ်ဳိးသားႏွစ္ဦးအေၾကာင္းကိုလည္း ထိန္ခ်န္ထားပါတယ္။

    အစိုးရသည္ ေနၿပည္ေတာ္မွ ေန၍ လံုၿခံဳေရးအင္အားမ်ားတိုးခ်ဲ႕ရမည့္အစား ၿမန္မာႏိုင္ငံအေနာက္ပိုင္းမွ အဓိကရုဏ္းအား  ကရင္ၿပည္နယ္ ဖားအံၿမိဳ႕အပါအ၀င္ အၿခားေသာ ၿမိဳ႕မ်ားသို႔ ၿပန္ႏွ႔ံေစၿခင္းအားၿဖင့္လည္း ႏို၀င္ဘာလ ၄င္း၏ အမွဳ႕ပိတ္ရက္မတိုင္မီ အေၿခအေနကို ပိုမို ရွဳပ္ေထြးခက္ခဲသြားေစသည္။

    သိန္းစိန္အစိုးရသည္ ၄င္း၏ တရား၀င္ စံုစမ္းစစ္ေဆးမွဳ႕ေကာ္မရွင္ သည္ ၿမန္မာႏိုင္ငံ အေနာက္ပိုင္းတြင္ၿဖစ္ပြားလ်က္ရွိေသာ လူမ်ဳိးေရး အဓိကရုဏ္း၏ ဇစ္ၿမစ္ အေၾကာင္းအရင္းကို ၿပင္းၿပင္းထန္ထန္ စံုစမ္းမွဳ ၿပဳရန္ အဆံုးအၿဖစ္ ေပးသည့္အသြင္ ေဆာင္လ်က္ရွိသည္။ ေဒသတြင္းေရာက္ ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕၀င္မ်ား အေနၿဖင့္ သမၼတ သိန္းစိန္ အစိုးရ၏ တကယ္ၿဖစ္ရပ္မွန္ ဒုႏွင့္ေဒးကိစၥရပ္မ်ားကို တူးဆြ ေဖာ္ထုတ္ရုံသာမက   ဘယ္လို မဟုတ္မမွန္လုပ္တယ္ဆိုတာကိုလည္း  ေဖာ္ထုတ္လ်က္ရွိသည္။

    ပိုၿပီး အေသးစိတ္ေၿပာရမယ္ဆိုရင္ အစိုးရသည္ ၿပည္တြင္းေရာ ၿပည္ပက ပါ   တိုက္ရိုက္ ပါ၀င္ စြက္ဖက္တာကို မလိုလားပါဘူး။ တနည္းဆိုလ်ွင္ ရိုဟင္ဂ်ာေထာင္နဲ႔ခ်ီ အႏိုင္က်င့္ခံေနရတာေတြ ၊ ရိုဟင္ဂ်ာေတြေနထိုင္ရာ အိမ္ေတြကို မီးရွဳိ႕ေနတာေတြကို လံုၿခံဳေရးရွိလ်က္နဲ႔ သိသိၾကီး လုပ္ခြင့္ၿပဳရုံမ်ွမက ၊ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔အေပၚ ပစ္မွတ္ထားတဲ႔ ဒီ အဓိကရုဏ္းမီးကိုလည္း ေမႊးေပးေနၿခင္းလည္း ၿဖစ္သည္။

    အစိုးရ အဖြဲ႔၀င္တစ္ေယာက္ က ကြ်န္ေတာ့္ကို ယခုလို တရား၀င္ေၿပာခဲ့ပါတယ္ ။ “အေရးအၾကီးဆံုးကေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ဘာ မြတ္စ္ကို မွ မလိုခ်င္တာပါ၊ ဒါေပမယ့္ အားလံုးကို သတ္ဖို႔ဆိုတာလည္း မၿဖစ္ႏိုင္ေသးဘူး” လို႔ ၄င္းက ေၿပာခဲ့ပါတယ္။ ဒါဆိုရင္ ေနၿပည္ေတာ္ အစိုးရအေနၿဖင့္ မလိုလားေသာ ရိုဟင္ဂ်ာ မြတ္စ္လင္မ်ားကို ရွင္းလင္း သုတ္သင္ရန္ ရခိုင္အစြန္းေရာက္မ်ားကို တရား၀င္ တာ၀န္ၾကီး ေပးလိုက္ၿပီလား?

    တိုင္းၿပည္၏ ႏိုင္ငံေရးေၿပာင္းလဲစဥ္ ကာလအတြင္း ဆုိး၀ါးေသာ လူမ်ဳိးေရးအဓိကရုဏ္း ဘယ္လိုၿဖစ္တယ္ ဘာေၾကာင့္ၿဖစ္လာတယ္ဆိုတာ မည္မ်ွပင္ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ စံုစမ္းစစ္ေဆးေတြ႕ရွိခ်က္ရွိရွိ OIC ႏွင့္ ၿမန္မာ့ Presidential Riot Inqurity Commission တို႔သည္  ၿမန္မာအစိုးရအေနၿဖင့္ ႏိုင္ငံတကာစံုေထာက္မ်ားနဲ ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္ လိုေၾကာင္း လိုလိုလားလားေတာင္းဆိုသင့္ပါတယ္။

    ေနာက္ထပ္၍ သူတို႔ အေနၿဖင့္ သမၼတ သိန္းစိန္ အစိုးရ သည္ ထို စံုစမ္းေလ႔လာသူမ်ားအေပၚတြင္ လံုၿခံဳေရး အၿပည့္အ၀ခ်ထားရန္ ၊ အထူးသၿဖင့္ ဗမာ ေဒသခံတို႔အေနၿဖင့္  ၊ ေဒသခံ ရခိုင္မ်ားႏွင့္ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ား အား တန္းတူညီမ်ွ လံုၿခံဳေရးထားရွိၿပီး   အင္တာဗ်ဴးေတြ႔ဆံုမွဳ႕ၿပဳလုပ္ရန္ ႏွင့္ သက္ဆိုင္ရာ အေထာက္အထား သက္ေသ စာရြက္စာတမ္းမ်ားကိုလည္း စနစ္တက် ထိန္းသိမ္းထားရန္တို႔အတြက္လည္း ေဖာ္ၿပသင့္ပါတယ္။

    ယခုအခါတြင္မူကား ႏိုင္ငံေရးအေရၿခံဳ စစ္အစိုးရႏွင့္ လူမ်ဳိးေရးခြဲၿခားမွဳ႕ အစြန္းေရာက္ အၾကမ္းဖက္ လုပ္ရပ္မ်ားလက္တြင္းမွာ ကမၻာၾကီး က ပါ သူတို႔ ကို အမွန္တကယ္ စြန္႔ပစ္သြားသလားဟု ခံစားေနၾကရရွာေသာ ရိုဟင္ဂ်ာ တို႔ အတြက္ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကို တားဆီးပိတ္ပင္ေနေသာ ဗမာ့လူ႔အဖြဲ႕အစည္းႏွင့္ အစိုးရတို႔သည္ အမ်ား၏ အာရုံစိုက္ၿခင္းကို ခံေနရေပသည္။

    အကယ္၍သာ စံုေထာက္မ်ားက ေမ်ွာ္လင့္ခ်က္မဲ႔လ်က္ရွိေသာ အိမ္ေၿခမဲ႔ေနေသာ အၾကီးအက်ယ္ လူမ်ဳိးေရး အၾကမ္းဖက္မွဳ႕တို႔ၿဖင့္ရင္ဆိုင္မွဳ႕ေနၾကရေသာ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔၏ အေၿခအေနမ်ားကို ေတြ႔ရွိေဖာ္ထုတ္ေပးမည္ဆိုပါက ေကာ္မရွင္မ်ား မစ္ရွင္မ်ား ၏ မွန္ကန္ထိမိေသာ စံုစမ္းမွဳ႕မ်ားသည္ ကမာၻ႔ လူနည္းစု အဖိႏွိပ္ခံ လူတန္းစားတို႔အတြက္ ေမ်ွာ္လင့္ခ်က္ေရာင္ၿခည္သန္းေသာ ခရီးရွည္ၾကီးတစ္ခုပင္ၿဖစ္သည္။                   ။

     

    DVB မွ ေဆာင္းပါးကို M-Media မွ စီေလ်ာ္ေအာင္ဘာသာျပန္ဆို တင္ျပပါသည္။