News @ M-Media

Category: ေဆာင္းပါး

  • ႀကိဳတင္ကာကြယ္ တားဆီးအပ္သည့္ မ်ဳိးသုဥ္းရွင္းလင္းမႈ(Genocide)

    ေမ ၁၈ ၊ ၂၀၁၄
    M-Media
    ဘာသာျပန္ဆိုသူ- ျမင့္မိုရ္ေမာင္ေမာင္

    8d4c77e32f6ffe11520f6a7067009120

    (ဓာတ္ပံု) ငါးေခ်ာင္းဒုကၡသည္စခန္းက ရြက္တဲတစ္ခုထဲ လဲေလ်ာင္းေနတဲ့ ေ၀ဒနာသည္ ရိုဟင္ဂ်ာ အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦး၊ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာ ၁၇ ရက္။ (AP Photo/Gemunu Amarasinghe)
    —————————————

    တကယ္လုိ႔မ်ား ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းအေနနဲ႔ ပါ၀င္စြက္ဖက္မႈမရိွဘူးဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံက လူနည္းစုရိုဟင္ဂ်ာေတြအဖို႔ တင္းျပည့္က်ပ္ျပည့္ မ်ဳိးသုဥ္းရွင္းလင္းမႈ ဓားစာခံ ျဖစ္ရပါေတာ့မယ္။

    လူူသားခ်င္းစာနာမႈကင္းမဲ့ေသာ အဆုိးဆံုးႏွိပ္စက္မႈျဖစ္ေပၚေစတဲ့ ပဋိပကၡေတြမွာ ႏိုင္ငံေတာ္နဲ႔ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာေခါင္းေဆာင္မ်ားက စုၿပံဳ သတ္ျဖတ္မႈရဲ႕လက္သည္မ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ရပါမယ္။ ဘယ္ေတာ့မွ ထပ္မံ မျဖစ္ပြားေစဖို႔ တားျမစ္ရပါမယ္။ လူနည္းစု၀င္ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားဟာ အလြန္ၾကမ္းတမ္းျပင္းထန္ေနလို႔ အဲ့ဒီဖန္တီးမႈထဲ တင္းျပည့္က်ပ္ျပည့္ မ်ဳိးသုဥ္းရွင္းလင္းမႈ ျဖစ္လာေလေတာ့မလား ဆိုၿပီး ႏိုင္ငံ့ရာဇ၀တ္မႈ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားက စိုးရိမ္ေနၾကပါတယ္။ လူဦးေရပမာဏ တစ္သန္း၀န္းက်င္ရိွတဲ့ လူနည္းစု မြတ္စ္လင္မ္မ်ားဟာ အဲ့ဒီျပည္နယ္မွာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ရခိုင္လူမ်ဳိးတို႔နဲ႔ အတူေနထိုင္လာၾကေပမယ့္လည္း ယခုအခါမွာေတာ့ တရားမ၀င္ ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်လာသူ ဘဂၤါလီမ်ားအျဖစ္ သတ္မွတ္ခံေနရတယ္။

    အဲ့ဒီအျမင္အတိုင္းရိွေနတဲ့ ဗမာအစိုးရကလည္း သူတို႔ကို ႏိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ျငင္းဆိုထားသလို သူတို႔ရဲ႕ ပညာေရးနဲ႔ က်န္းမာေရးရာေတြအေပၚ ကန္႔သတ္ ခ်ဳပ္ခ်ယ္ထားပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့မတ္လေႏွာင္းပိုင္းက စံနစ္တက်ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ အၾကမ္းဖက္အုပ္စုဟာ အိုးအိမ္မဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေပါင္း တစ္သိန္းေလးေသာင္းကို ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေနေသာ အေထာက္အပံ့နဲ႔ အေျခခံ အေဆာက္အဦေတြကို ပက္ပက္စက္စက္ ဖ်က္ဆီးပစ္ခဲ့ၾကတယ္။ လတ္တစ္ေလာ လမ်ားအတြင္း အလ်ဥ္မျပတ္ျဖစ္စဥ္ထဲက ဒါဟာ ေနာက္ဆံုး တိုက္ခိုက္မႈျဖစ္ၿပီး၊ အမ်ားလက္ခံထားတဲ့ မ်ဳိးသုဥ္း ရွင္းလင္းေရးဆိုင္ရာ သတ္မွတ္ခ်က္ငါးရပ္အနက္ အခ်က္တစ္ခ်က္နဲ႔ တိတိပပျပည့္မွီ ၿငိစြန္းသြားပါတယ္။

    ဒီအေနအထားထဲ လက္၀င္လွ်ဳိဖို႔ ဗမာ အစိုးရဖက္က ထင္ထင္ရွားရွား ပ်က္ကြက္ေနခဲ့တယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲ သံုးပတ္တာမွ် ျဖစ္ပ်က္ေနခဲ့ၿပီး အကူအညီေပးေရး အုပ္စုအခ်ဳိ႕ ျပန္၀င္ႏိုင္ေရးကိုလည္း မေနမနား သတိေပးခ်က္မ်ား ရိွခဲ့တာေၾကာင့္ ႏို္င္ငံတကာဖိအားေပးဖို႔ လုိအပ္လာရတာပါပဲ။ ဒါဟာ သိန္းဂဏန္းရိွတဲ့ လူ႔အသက္ေတြအေပၚ အေရးမစိုက္မႈကို အခ်က္ျပေနျခင္းျဖစ္တဲ့အတြက္ ကမာၻတစ္၀ွမ္းရဲ႕အျပင္းအထန္ရႈတ္ခ်မႈျဖင့္သာ အက်ဳိးသက္ေရာက္ေစမွာျဖစ္တယ္။

    မတ္လေႏွာင္းပိုင္းက အၾကမ္းဖက္မႈဟာ စံနစ္တက်ႀကိဳတင္ စီမံထားေၾကာင္း ထြက္ေပၚလာတဲ့ အက်ဳိးတရားေတြက ရွင္းလင္းစြာ ေထာက္ျပေနပါတယ္။ လူရမ္းကားေတြဟာ အသက္ကယ္ေဆး၀ါးရရိွေရး လမ္းေၾကာင္းကို ျဖတ္ေတာက္ခဲ့ၾကတယ္။ စားနပ္ရိကၡာသိုေလွာင္ထားတဲ့ ဂိုေဒါင္ေတြကို ဖ်က္ဆီးတယ္။ အဲ့ဒီအလွဴပစၥည္းမ်ားကို ရိုဟင္ဂ်ာစခန္းေတြဆီ အေရာက္ ပို႔ေဆာင္ေပးမယ့္ေလွနဲ႔ သြားလာေရးယာဥ္ေတြကို အသံုးခ်မရေအာင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကတယ္။ တုိက္ခိုက္သူမ်ားက အိုးအိမ္မဲ့ရိုဟင္ဂ်ာေတြ မွီခိုအားထားေနရတဲ့အေထာက္အပံ့မ်ားကို ျဖတ္ေတာက္ပစ္ဖို႔ သက္သက္ ရည္ရြယ္ ထားတယ္ဆိုတာ ရွင္းျပတ္စြာ ေတြ႕ရတယ္။

    ဒီတိုက္ခိုက္မႈရဲ႕အနိဌာရံုေနာက္ပိုင္း သံုးပတ္တာေလးအတြင္း အေထာက္အပံ့ခံေတြ ဒါဇင္ေပါင္းမ်ားစြာ ေသဆံုးေၾကာင္း သတင္းရရိွခဲ့တယ္။ ဒါဟာ ဒုကၡသည္ေတြ အေပၚ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ တိုက္ရိုက္တိုက္ခိုက္မႈထက္ ေထာက္ပံ့ေရးစံနစ္ေတြအေပၚ သြယ္၀ိုက္ရိုက္ခ်ဳိးေစာ္ကားတာက ပိုမိုထိေရာက္တယ္၊ ဒုကၡသည္ေတြ ပိုမိုဒုကၡေရာက္ ခံစားသြားေစတယ္ဆိုတာကို ျပသေနတာပဲျဖစ္တယ္။

    ရိကၡာနဲ႔အကူအညီ ျပတ္ေတာက္ၿပီး ပိုမိုအထီးက်န္ေအာင္ျပဳမူခံရတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားအဖို႔ ျပည္တြင္းရဲ႕စာနာမႈ မဆိုစေလာက္ေတာ့ ရရိွခဲ့ၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီတိုက္ခိုက္မႈက အႏၱရာယ္ရိွတဲ့ နည္းစဥ္တစ္ခုရဲ႕ စတင္ျခင္းကို လွစ္ဟျပေနပါတယ္။ အၾကမ္းဖက္မွာပါ၀င္က်ဴးလြန္တဲ့ ရခုိင္လူမ်ဳိးတို႔က ရိုဟင္ဂ်ာေတြ အဖို႔ ေသေရးရွင္ေရး ကယ္ဆယ္မႈ အေထာက္အပံ့ေတြ၊ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြနဲ႔ မထိုက္တန္ဘူးလို႔ ေဖာ္ထုတ္ျပသလိုက္ၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို လူသားခ်င္းစာနာမႈ ကင္းမဲ့တဲ့ အဆင့္ဆင့္လုပ္ေဆာင္ခ်က္ ၀ိေသသကို ႏွစ္ဖက္စလံုးမွာ ပါ၀င္သူမ်ားက ပညာရွင္မ်ား၊ ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေတြအၾကား အသိမေပးခဲ့ၾကဘူး။ ဒါဟာမ်ဳိးသုဥ္းရွင္းလင္းျခင္း လမ္းေၾကာင္းေပၚက မွတ္တိုင္တစ္ခုဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။

    ဗမာအစိုးရဟာ ကုလသမဂၢေထာက္ပံ့မႈနဲ႔အတူ ႏွစ္ေပါင္းႏွစ္ဆယ္ေက်ာ္အတြင္း ပထမဆံုးေသာ ျပည္လံုးကၽြတ္ သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ခံတဲ့ အစီအစဥ္ကို ဧၿပီလက ေဖာ္ေဆာင္ခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ စာရင္းေကာက္ေတြဟာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ဘဂၤါလီအျဖစ္စာရင္းသြင္းဖို႔ သို႔တည္းမဟုတ္ အလ်ဥ္း စာရင္းမသြင္းမေကာက္ဖို႔ ညႊန္ၾကားခံရတယ္ဆိုတဲ့ သတင္းေတြနဲ႔  ဒီစီမံခ်က္က အက်ည္းတန္သြားခဲ့တယ္။ ဒီလမ္းေၾကာင္းႏွစ္မ်ဳိးစလံုးက မ်ဳိးႏြယ္အုပ္စုတည္ရိွျခင္းကို အခုိင္အမာျငင္းဆို လုိက္တာပါပဲ။

    ဒီလို အျမင္ေစာင္းသြားေအာင္ ခ်ဳိးႏွိမ္တဲ့ကမ္ပိန္းဟာ အသစ္အဆန္းမဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ အလားတူစစ္ဆင္ေရးမ်ဳိးကို ၁၉၇၈ နဲ႔ ၁၉၉၂ ခုႏွစ္ေတြမွာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ အႀကိမ္တိုင္းမွာ ျမန္မာျပည္က မြတ္စ္လင္မ္ ႏွစ္သိန္းထက္ မနည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဆီ တြန္းပို႔ခဲ့ၾကတယ္။ အဲ့ဒီ တအံုတက်င္းေသာ လူစုႀကီးကို ဒုကၡသည္မ်ားအျဖစ္ စာရင္းသြင္းဖို႔ ဒါကာအေနနဲ႔ ျငင္းဆိုထားတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္က အပယ္ခံလူတစ္စုဟာ အခုဆိုရင္ အေျခခံ လူ႔အခြင့္အေရးကိုပင္လွ်င္ ျငင္းပယ္ခံရတဲ့ဘ၀ ေရာက္ေနၾကရၿပီ။ ဒါေၾကာင့္ ၂၀၁၂ ဇြန္လ ပထမ အၾကမ္းဖက္လိႈင္းလံုးမွာကတည္းက ျမန္မာျပည္ကေန ရိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ ေလွငယ္ေလးေတြနဲ႔ ထြက္ေျပးလာၾကရာမွ ရာနဲ႔ခ်ီ နစ္ျမွဳပ္ေသဆံုးၾကရတယ္။ ဒီလူစုေတြအေပၚ လူမဆန္ေအာင္ျပဳမူဖို႔ ခ်ဳိးႏွိမ္ေစဖို႔ ျပည္တြင္း မီဒီယာေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြနဲ႔ ဗုဒၶဘာသာ သံဃာေတြက တက္ၾကြစြာ မိႈင္းတိုက္ ၀ါဒျဖန္႔လ်က္ရိွေနၾကတယ္။

    ေဟာင္ေကာင္က ျမန္မာေကာင္စစ္ဝန္ေဟာင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ရဲျမင့္ေအာင္က ၂၀၀၉ ခုႏွစ္မွာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို “ဘီလူးေတြလို ရုပ္ဆိုးသူေတြဆိုျပီး” ေျပာၾကားခဲ့့ သလို၊ ျပည္တြင္းက နာမည္ႀကီး Weekly Eleven ဂ်ာနယ္ကလည္း ၂၀၁၂ ဇြန္လ မွာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို “ ရခိုင္ျပည္နယ္ၿမိဳ႕ေတာ္ စစ္ေတြ၏ ျပင္ပမွ အသံမဲ့ ကိုယ္ေပ်ာက ္ခ်ဥ္းနင္း ၀င္ေရာက္လာသူမ်ား” အျဖစ္ ေဖာ္ျပခဲ့တယ္။ အယံုသြင္းလွည့္စားမႈ ဆိုတာ ရွင္းလင္းလွပါတယ္။ ယမန္ႏွစ္က ရိုဟင္ဂ်ာေတြနဲ႔ အင္တာဗ်ဴး တစ္ရပ္လုပ္ေပးမလားဆိုၿပီး ေအပီဂ်ာနယ္လစ္ တစ္ဦးမွ ေမတၱာရပ္ခံရာမွာ အစိုးရဖက္တာ၀န္ရိွသူက “ေခြးေတြနဲ႔ ဘာေၾကာင့္ ေတြ႕ခ်င္ရတာလဲ” လို႔ သူမကို ျပန္ေမးေၾကာင္း ဆိုပါတယ္။

    “ အဲ့ဒီလိုအခ်ိန္ကာလမ်ဳိးေတြတုန္းက မိမိတို႔ဟာ မ်ဳိးျဖဳတ္သုတ္သင္တဲ့ ဒုစရိုက္မႈေတြထဲ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနေၾကာင္း သတိလက္လြတ္ မျဖစ္သူဆိုတာ မဆိုစေလာက္ေလးသာ ရိွေနခဲ့ၾကတယ္။ အရာရာအားလံုးၿပီးေျမာက္ သြားတဲ့အခါက်ေတာ့ လူတိုင္းက – ေကာင္းကင္ အလိုက် အတြက္ဟုတ္လား၊ ငါလုပ္လို႔ ဘယ္ျဖစ္မလဲ ဆိုၿပီး လူတိုင္းက တုန္လႈပ္စြာ ေမးျမန္းမိၾကတယ္ေလ ”။

    လူသားမဆန္တဲ့နည္းစဥ္က မ်ဳိးျဖဳတ္သုတ္သင္သူေတြရဲ႕ အသိစိတ္ကို ေျပာင္းေပးလိုက္ျခင္းျဖစ္တယ္။ ရခိုင္လူမ်ဳိးေတြဟာ ေရွးယခင္က မၾကာခဏျဖစ္ဖူးတဲ့ စုၿပံဳ သတ္ျဖတ္ေရး နည္းဗ်ဴဟာထဲ အသံုးခ် ခံေနရတယ္ဆိုတာ၊ လူနည္းစု၀င္ေတြကို တိရစာၦန္လို သေဘာထား အသံုးခ်တယ္ဆုိတာ သူတို႔ကိုယ္တိုင္ သိခ်င္မွ သိၾကပါလိမ့္မယ္။ ဒီလို အေနအထားမ်ဳိးကို ရ၀မ္ဒါမွာ ေတြ႕ဖူးၿပီးပါၿပီ။ ပိုးဟပ္ေတြကို လက္စတံုးပစ္ ဆိုၿပီး ႏိုင္ငံပိုင္ေရဒီယိုကေန အသံလႊင့္တဲ့အထိပါဘဲ။ ဒီလကၡဏာေတြကို အခုဆိုရင္ ျမန္မာျပည္မွာ ေတြ႕ေနၾကရၿပီ။ ခ်ဳိးႏွိမ္ေစာ္ကားမႈဆိုတာ လူသားေတြအေပၚ သူတို႔ရဲ႕သာမန္ ခံစားခ်က္မ်ား ကို လူသတ္တဲ့အဆင့္အထိ တြန္းပို႔ေလ့ရိွပါတယ္။ ႏုရင္ဘတ္မွာ ႀကိဳးေပးစီရင္ျခင္းက လြတ္ေျမာက္ခဲ့တဲ့ ဟစ္တလာရဲ႕ ဗိသုကာပညာရွင္ အဲလ္ဗတ္ စပီးယား Albert Speer က သမိုင္း၀င္ စုၿပံဳသတ္ျဖတ္မႈျဖစ္ရပ္ေတြအေပၚ ဒီလို မွတ္ခ်က္ျပဳခဲ့ပါတယ္။

    “ အဲ့ဒီလိုအခ်ိန္ကာလမ်ဳိးေတြတုန္းက မိမိတို႔ဟာ မ်ဳိးျဖဳတ္သုတ္သင္တဲ့ ဒုစရိုက္မႈေတြထဲ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနေၾကာင္း သတိလက္လြတ္ မျဖစ္သူဆိုတာ မဆိုစေလာက္ေလးသာ ရိွေနခဲ့ၾကတယ္။ အရာရာအားလံုးၿပီးေျမာက္ သြားတဲ့အခါက်ေတာ့ လူတိုင္းက – ေကာင္းကင္ အလိုက် အတြက္ဟုတ္လား၊ ငါလုပ္လို႔ ဘယ္ျဖစ္မလဲ ဆိုၿပီး လူတိုင္းက တုန္လႈပ္စြာ ေမးျမန္းမိၾကတယ္ေလ ”။

    ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ ခြဲျခားျခင္းဆိုတဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ရိွေနခဲ့တယ္။ RNDP ရခိုင္ပါတီထီးရိပ္ေအာက္က ၂၀၁၂ ႏို၀င္ဘာလထုတ္ Progress မဂၢဇင္းရဲ႕ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္မွာ “ ႏိုင္ငံတစ္ခု ျပန္လည္ရွင္သန္ေရးအတြက္ ဟစ္တလာ နဲ႔ ပိတ္ေလွာင္စုၿပံဳသတ္ျဖတ္မႈလို လူသားမဆန္တဲ့ဒုစရိုက္လုပ္ရပ္ေတြ က်ဴးလြန္သင့္က က်ဴးလြန္ရမယ္။ ဒါဟာ မွ်တပါတယ္။ တကယ္လို႔ တို႔တစ္ေတြဟာ ဒီ(ရိုဟင္ဂ်ာ)ျပႆနာေတြကို အျပတ္မရွင္း အျမစ္မျဖတ္ႏိုင္ဘဲ ေနာက္မ်ုဳိးဆက္ဆီ လက္ဆင့္ကမ္းခဲ့ရင္ သူရဲေဘာေၾကာင္သူေတြအျဖစ္ သမိုင္းတြင္သြားလိမ့္မယ္ ” ဆိုတဲ့ စကားမ်ဳိး ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့တယ္။

    လူမ်ဳိးေရးစကားဆိုတာ လူမ်ဳိးႀကီး၀ါဒလုပ္ရပ္ရဲ႕ အစိပ္အပိုင္းထဲ ပါ၀င္ေနပါတယ္။ ျမန္မာ့လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြ ပါ၀င္အားေပးၿပီး ဗုဒၶဘာသာ၀င္ လူသြမ္းေတြေဖာ္ေဆာင္ လိုက္တဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း၊ ေမာင္းေတာၿမိဳ႕မွာ ဇႏၷ၀ါရီလက ရိုဟင္ဂ်ာအမ်ဳိးသား၊ အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ ကေလးငယ္မ်ား ပါ၀င္ေသာ လူေပါင္း ၄၀ စုၿပံဳသတ္ျဖတ္မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း ကုလသမဂၢဖက္က သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့တယ္။ ျမန္မာအစိုးရဟာ အဲ့ဒီ စုၿပံဳသတ္ျဖတ္မႈကို အထပ္ထပ္အခါခါ ျငင္းဆိုခဲ့ယံုသာမက မ်က္ျမင္သက္ေသမ်ားကိုလည္း ျပစ္ဒဏ္ေပးအေရးယူႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားခဲ့တာ ေတြ႕ရတယ္။ ျပင္သစ္က နယ္စည္းမထား ေစတနာ့ဒါနဆရာ၀န္မ်ားအဖြဲ႕ MSF အေနနဲ႔ အဲ့ဒီျဖစ္စဥ္မွ ရွင္သန္က်န္ရစ္သူ ၂၂ ဦးကို ကုသေပးခဲ့တာကို လူသိရွင္ၾကားျဖစ္သြားတဲ့အခါ ဒီ အဲန္ဂ်ီအုိအဖြဲ႕ကို အစိုးရအာဏာပိုင္က ခ်က္ျခင္း အေရးယူလို႔ ျပည္နယ္ျပင္ပကို ေမာင္းထုတ္ခဲ့တယ္။ ဒီလုပ္ရပ္က ေရရွည္ ဆိုးက်ဳိးမ်ားကို ျဖစ္ေပၚေစတယ္။ ေရႊ႕ေျပာင္းခံ ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ေပးေနတဲ့ MSF ဟာ ဧၿပီလကုန္ပိုင္း ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲ ျပန္လည္၀င္ေရာက္ခြင့္ေပးခံရတဲ့ အဲန္ဂ်ီအုိေတြထဲ မပါ၀င္ခဲ့ပါဘူး။ MSF ဆိုတာ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္းရိွ လူနာေပါင္း ခုႏွစ္သိန္း၀န္းက်င္ရဲ႕ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈလုပ္ငန္းေတြကို ဦးေဆာင္ကူညီေပးေနတဲ့ အဖြဲ႕ျဖစ္တယ္။ ျပည္နယ္ထဲကေန အဓမၼထြက္ခြာေစျခင္းခံရၿပီး သံုးပတ္အၾကာမွာ လူနာေပါင္း ႏွစ္ေသာင္းခြဲက က်န္းမာေရးေဆြးေႏြးမႈ လက္လႊတ္ခဲ့ရတယ္လို႔ ခန္႔မွန္းထားၾကတယ္။ ဒီဆံုးရႈံးမႈရဲ႕ဆိုးရြားအက်ဳိးဆက္မ်ားကို မတ္လေႏွာင္းပိုင္း ရိကၡာတိုက္ေတြဖ်က္ဆီးခံရျခင္းက ထပ္ဆင့္ၿပီး ႀကီးထြားျပင္းထန္သြားေစတယ္။ ငတ္ျပတ္ျခင္းရဲ႕လကၡဏာရပ္မ်ားက ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေပၚလြင္လာတယ္။

    စစ္ေတြၿမိဳ႕တြင္းနဲ႔ ၀န္းက်င္က ရိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားမွာ၊ နယ္ေျမအကန္႔အသတ္နဲ႔ ပိတ္ေလွာင္ခံေနရတယ္။ အရိွန္အ၀ါရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြ သံဃာေတြရဲ႕ ေမာင္းႏွင္မႈေအာက္က လူထုမ်ားရဲ႕ ၀ိုင္းရံထားမႈ ခံေနရတယ္။ သူတို႔က ရိုဟင္ဂ်ာအားလံုးကို ႏိုင္ငံျပင္ပ ေမာင္းမထုတ္ရင္ ဒီလို ခြဲျခားခ်ဳိးႏွိမ္ရက္စက္တဲ့ လုပ္ရပ္အတိုင္း ဆက္လက္ထားဖို႔ ဆႏၵရိွေၾကာင္း အသံထုတ္ထားၾကတယ္။ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္သည္ပင္လွ်င္ ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ဳိး တစ္စုလံုးကို ျပည္ပမွာ ေနရာခ်ထားေရး အတြက္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လမွာ ကုလအကူအညီေတာင္းခံခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ မေအာင္ျမင္ခဲ့ပါဘူး။

    အေျခအေနကို ေရရွည္မွာ ပိုဆိုးရြားလာေအာင္ ခြင့္ျပဳထားၿပီး တြန္းအားေပးေနသလိုပါပဲ။ ႀကိဳၾကားႀကိဳၾကား အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ဆက္လက္တည္တံ့ေနတာ၊ အဆိုးျမင္မႈ ပိုမိုနက္ရိႈင္းေစတာကို ေတြ႕ေနရတယ္။ အစိုးရဖက္က မဆိုစေလာက္မွ်သာ ကူညီၿပီး လုပ္ရပ္အမ်ားစုကေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္း အေနအထားကို ပိုလို႔ ထိခို္က္သြားေစတယ္။ ႏိုင္ငံမဲ့ရုိဟင္ဂ်ာေတြေပၚ ဗဟိုျပဳလို႔ ကူညီေထာက္ပံ့မႈေတြကို ဒုကၡေရာက္ေႏွာင့္ေႏွးေစျခင္း၊ အမုန္းတရားပြားမ်ားေစတဲ့ ေဟာေျပာခ်က္နဲ႔ အၾကမ္းဖက္လက္သည္ေတြကို ဥပေဒေၾကာင္းအရ ျပစ္ဒဏ္ခတ္ဖို႔ ပ်က္ကြက္ျခင္း စတာေတြဟာ အၾကမ္းဖက္မႈႏႈန္း ပိုမိုျပန္႔ပြားေစမယ့္ အသိုင္းအ၀ိုင္းတစ္ရပ္ကို ဖန္တီးေနျခင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။ လူရမ္းကားေတြဟာ သူတို႔သေဘာဆႏၵအေလ်ာက္ စုရံုးလႈပ္ရွားေနတယ္၊ အၾကမ္းဖက္မႈဟာ အျပန္အလွန္ တိုက္ခိုက္ျခင္းျဖစ္တယ္ ဆိုတဲ့ ထြင္လံုးေတြကို စင္တင္ထားဆဲပါဘဲ။

    ႏိုင္ငံေတာ္ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳ ဒုစရိုက္မ်ားဆိုင္ရာ ပညာရွင္ေတြအဖို႔ ဒီနည္းဗ်ဴဟာကို ရင္းႏွီးၿပီးသားျဖစ္တယ္။ ေပၚလစီမူ၀ါဒေတြကို ထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္မ်ားက ဆင္ယင္ျခင္း၊ ႀကိဳးနီစံနစ္နဲ႔ ေအာက္ေျခအလြာကေန ျဖန္႔ျဖဴးခင္းက်င္းျခင္းေတြဟာ ထင္သာျမင္သာရိွလွပါတယ္။ အခုဆိုရင္ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ အေပၚ လူမ်ဳိးေရးတိုက္ခိုက္ခ်က္မ်ားနဲ႔အတူ အေသးအဖြဲအျငင္းပြားမႈမ်ားကိုပင္လွ်င္ အႀကီးစားအၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္လာေအာင္ ပြင့္ထြက္ေစတဲ့အထိ တင္းမာမႈ အဆင့္ ေရာက္ေနပါၿပီ။ ဒါဟာ မ်ဳိးျဖဳတ္သုတ္သင္ျခင္းကို ျဖစ္ပြားေစတဲ့ စိတ္အေနအထားဆိုတာ ျမန္မာျပည္က ေခါင္းေဆာင္အားလံုး သိကို သိရပါေတာ့မယ္။ ဒါ့အျပင္ မ်ဳိးျဖဳတ္ေရးအေတြးအျမင္ကို လြတ္လပ္ခြင့္ေပးလိုက္တာနဲ႔တၿပိဳင္နက္ အင္အားသံုးၿပီး ျပန္လည္ထိန္းသိမ္းဖို႔ ရပ္တန္႔ဖို႔ မလြယ္ကူေတာ့သေလာက္ျဖစ္သြားတတ္တယ္ဆိုတာကိုလည္း သူတို႔ သိထားၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

    သို႔တေစ ျမန္မာေခါင္းေဆာင္မ်ားက ဒီအေရးအေပၚ ေရငံုႏႈတ္ပိတ္ေနေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း ၀မ္းနည္းစဖြယ္ ေတြ႕ေနရတယ္။ ယမန္ႏွစ္က BBC နဲ႔ အင္တာဗ်ဴးမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က “ ကမာၻတစ္၀ွမ္းမွာ မြတ္စ္လင္မ္ေတြရဲ႕ပါ၀ါ ေတာ္ေတာ္ႀကီးထြားေနတယ္” “ျမန္မာျပည္က အလယ္အလတ္ မြတ္စ္လင္မ္အမ်ားအျပားဟာ ကၽြန္မတို႔ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းနဲ႔ အလြန္သဟဇာတျဖစ္ပါတယ္” လို႔ ေကာက္ခ်က္ခ် ေျပာဆိုခဲ့တယ္။ သူမလည္းပဲ မြတ္စ္လင္မ္ေတြကို တိုင္းတစ္ပါးကလာေရာက္သူမ်ားသဖြယ္ သေဘာထားေၾကာင္း ဒီအခ်က္က ျပဆိုေနတယ္။

    ႏိုင္ငံတကာအျမင္ကြဲလြဲမႈရဲ႕ ေမ့ေပ်ာက္ခံဓားစာခံမ်ားျဖစ္ခဲ့ၾကတဲ့ “Srebrenica က ၀ိညာဥ္ ၈၀၀၀” အတြင္း လူသူမသိ ေထာင္နဲ႔ခ်ီတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ေပါင္းထည့္လိုက္ေတာ့မွာလား ?

    ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏိုဗယ္လ္ဆုရွင္ ဆိုတဲ့ အဆင့္အတန္းရိွသူ ျဖစ္လင့္ကစား အၾကမ္းဖက္မႈအေပၚဆန္႔က်င္တဲ့ စကာသံ မဟ,ခဲ့ဘူး။ သူမဟာ ကာလရွည္ ကစားပြဲ ႏႊဲေနသူျဖစ္တယ္။ မြတ္စ္လင္မ္နဲ႔ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြၾကားက အက္ေၾကာင္းေတြကို ဖာေထးေပးေနသူအျဖစ္ မဲဆႏၵရွင္ေတြ ျမင္သြားရင္ ေထာက္ခံမႈ ဆံုးရံႈးသြားမွာ စိုးရိမ္ေနတယ္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပဲ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းေတြက ဒီအေၾကာင္းကို ေဆြးေႏြးေနၾကတယ္။ ဇႏၷ၀ါရီလ ေမာင္းေတာစုၿပံဳ သတ္ျဖတ္မႈအတြင္း ႏိုင္ငံေတာ္လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြ ပါ၀င္ပတ္သက္မႈအေပၚ ကုလသမဂၢက ပထမဆံုး
    ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံကို ပိတ္ဆို႔ ဒဏ္ခတ္ျခင္းအစီအစဥ္ တစ္ခုတစ္ေလမွ် မျပဳလုပ္ေသးတာ ေတြ႕ရတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းနဲ႔ အေရွ႕ပိုင္းနယ္စပ္ေတြမွာ ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ပဋိပကၡေတြေပၚမူတည္ၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းမႈထိန္းသိမ္းေရးကုလတပ္ဖြဲ႕မ်ားကို ေစလႊတ္ဖို႔ ကိစၥမွာလည္း အျငင္းပြားမႈရိွေနဆဲ။

    လာမည့္ႏွစ္ဟာ Srebrenica မ်ဳိးျဖဳတ္သုတ္သင္မႈ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေျမာက္အထိမ္းအမွတ္ က်င္းပပါလိမ့္မယ္။ အဲ့ဒီ မ်ဳိးျဖဳတ္သုတ္သင္မႈကိုလည္း ကုလသမဂၢကေနပဲ တင္ႀကိဳတြက္ဆ သတိေပးခဲ့တာပါ။ Srebrenica ကို ေရာက္ခဲ့တဲ့ ဘက္မလိုက္အုပ္စုေခါင္းေဆာင္ Diego Arria က ေျပာဆိုခဲ့တာျဖစ္တယ္။ အဲ့ဒီက အေျခအေနဆိုးေနမႈအေပၚ ႏိုင္ငံတကာအသုိင္းအ၀ိုင္းက တလြဲဖြင့္ဆိုမိၿပီး အေရးယူဖို႔ စိတ္မ၀င္စားတာ၊ အေရးမယူႏိုင္ခဲ့တာကို သူ ေတြ႕ရိွသြားခဲ့တယ္။ သူက မ်ဳိးျဖဳတ္သုတ္သင္ျခင္းထံ တေရြ႕ေရြ႕နီးကပ္လာေနေၾကာင္း ၁၉၉၃ ခုႏွစ္က ေျပာဆိုခဲ့တယ္။ ေျပာၿပီး ၂ ႏွစ္အၾကာ အဲ့ဒီႏိုင္ငံစစ္တပ္က  လူႀကီး ကေလးအပါအ၀င္ လူေပါင္း ၈၀၀၀ ေက်ာ္ကို ၂ ရက္အတြင္း သတ္ျဖတ္ခဲ့ၾကတယ္။ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းဟာ ႀကိဳတင္သိျမင္ေနေသာ္လည္း ကာကြယ္ဖို႔ပ်က္ကြက္ခဲ့တယ္။ အဲ့ဒီပ်က္ကြက္မႈအတြက္ ရွက္ရြံ႕ဦးညႊတ္ဖုိ႔ ေၾကာက္ရြံ႕ပါတယ္ဆိုတဲ့ အမွန္တရားကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားဖို႔ ေခါင္းေရွာင္ေနၾကတယ္။ လက္ရိွ ကုလသမဂၢ အဖြဲ႕၀င္ေတြဟာ ဒီလိုဘဲ ျဖစ္လာေတာ့မွာလား ?

    ႏိုင္ငံတကာအျမင္ကြဲလြဲမႈရဲ႕ ေမ့ေပ်ာက္ခံဓားစာခံမ်ားျဖစ္ခဲ့ၾကတဲ့ “Srebrenica က ၀ိညာဥ္ ၈၀၀၀” အတြင္း လူသူမသိ ေထာင္နဲ႔ခ်ီတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ေပါင္းထည့္ လိုက္ေတာ့မွာလား ?

    ျမန္မာျပည္သူျပည္သားအစိပ္အပိုင္းတစ္ရပ္အေပၚ သတ္ျဖတ္ေနတဲ့ ရာဇ၀တ္မႈကို ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးသမားအေပါင္းက အဆံုးသတ္ေထာက္ျပသြားဖို႔ အေရးႀကီးဆံုး အခ်ိန္အခါေရာက္ေနပါၿပီ။ ဘာမွမလုပ္ၾကရင္ – ဒီျပႆနာထဲ လက္တြဲပူးေပါင္းေျဖရွင္းဖို႔ ပ်က္ကြက္ရင္ – အၾကမ္းဖက္ဖို႔ စိုင္းျပင္းထားၿပီးျဖစ္တဲ့ အဲ့ဒီအသိအျမင္ေတြကို မေဆးေၾကာေပးရင္ – ေလာကရဲ႕အဆိုးဆံုးဒုစရိုက္မႈထဲ ပါ၀င္ပတ္သက္သြားတဲ့ သမုိင္းတရားခံေတြ ျဖစ္သြားႏိုင္စရာရိွပါေၾကာင္း သံုးသပ္တင္ျပလိုက္ပါတယ္။

    Foreign Policy တြင္ေဖာ္ျပေသာ Andre Malerba ၏ “Preventing the Next Genocide” ေ၀ဖန္ေရးေဆာင္းပါးကို “ျမင့္မိုရ္ေမာင္ေမာင္” မွ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျပန္ဆိုေရးသားသည္။

    =================
    ** M-Media ၏ မူပိုင္ သတင္း/ေဆာင္းပါးမ်ား၊ ဘာသာျပန္ မ်ားကို အြန္လိုင္းမီဒီယာမ်ားတြင္ မည္သူမဆို လြတ္လပ္စြာကူးယူေဖာ္ျပႏို္င္ပါသည္။ ကူးယူေဖာ္ျပသူမ်ားအေနျဖင့္ M-Media မူရင္းလင့္ခ္ကို ထည့္ေပးဖို႔ ေမတၱာရပ္ခံအပ္ပါသည္။

    M-Media ၏ ခြင့္ျပဳခ်က္မရိွဘဲ စီးပြားျဖစ္ ထုတ္ေဝေသာ Print Media မ်ားတြင္ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပျခင္းမ်ား လုံးဝ ခြင့္မျပဳပါ။
    ဆက္သြယ္ရန္ [email protected]

  • ႏိုင္ဂ်ီးရီးယားမွ ဘိုကိုဟရာမ္ အဖြဲ႕ႏွင့္ ၎၏ လုပ္ရပ္မ်ားအေပၚ ကမာၻ႕အထင္ကရ အစၥလာမ့္ပညာရွင္ႏွစ္ဦး ျပစ္တင္ရံႈ႕ခ်

    ေမ ၇၊ ၂၀၁၄
    M-Media
    မင္းထြဋ္ေခါင္

    အေနာက္တိုင္းပညာေရးသည္ ဂိုဏ္းဂဏကြဲျပားေစသည့္ အေတြးအေခၚျဖစ္၍ အစၥလာမ့္အျမင္အရ ဟရာမ္ (တားျမစ္ပိတ္ပင္သည့္အရာ) ျဖစ္သည္ဟု ေၾကြးေၾကာ္ေနေ သာ ႏိုင္ဂ်ီးရီးယားမွ ဘိုကိုဟရာမ္ Boko Haram အစြန္းေရာက္အုပ္စုအား ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားသည့္ အစၥလာမ့္ပညာရွင္ ဘီလားလ္ ဖီးလစၥ Bilal Philips မွ – ယင္းအၾကမ္းဖက္အုပ္စုကိုယ္တိုင္က “ဟရာမ္” ျဖစ္သည္ ဟူ၍ ျပစ္တင္ရႈတ္ခ်လိုက္သည္။

    Sheikh Bilal Philips

    အေနာက္တိုင္းပညာေရးလမ္းစဥ္မွာ ဟရာမ္ျဖစ္သည္ဆိုေသာ ယံုၾကည္ခ်က္ေပၚအေျခတည္ထားသည့္ ဘိုကိုဟရာမ္အဖြဲ႕သည္ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ကတည္းက ႏိုင္ဂ်ီးရီးယားေျမာက္ပိုင္း၌ လူေပါင္း ေထာင္ခ်ီ သတ္ျဖတ္ခဲ့ၾကသည္။

    ပညာရွင္ မစၥတာဖီးလစၥသည္ တနဂၤေႏြေန႔က အဘူဂ်ာတြင္ “ ေခတ္တိုင္းအတြက္ စံျပပုဂၢိဳလ္ ” ေခါင္းစဥ္ေအာက္မွ ပို႔ခ်ခ်က္ တစ္ရပ္ ျပဳလုပ္ရာ အထက္ပါအုပ္စု၀င္တုိ႔သည္ အစၥလာမ္၏ လူ႔ဗာလမ်ားအျဖစ္ ေဖာ္ညႊန္းသြားသည္။

    ေဒါက္တာ ဘီလားလ္ ဖီးလစၥ၏ ပို႔ခ်ခ်က္အခ်ဳပ္မွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္သည္။

    “ ေက်ာင္းေနအရြယ္ အျပစ္မဲ့ကေလးငယ္မ်ားကိုလည္းေကာင္း၊ မြတ္စ္လင္မ္မ်ားဟု မိမိကိုယ္ကိုေဖာ္ျပသူကိုလည္းေကာင္း သတ္ျဖတ္ျခင္း မျပဳရ။ ယင္းသို႔ျပဳပါက အစၥလာမ့္ေဘာင္ျပင္ပသို႔ ေရာက္သြားျခင္းျဖစ္သည္။ အေၾကာင္းေသာ္ ေသြဖည္ျငင္းဆန္မႈလုပ္ရပ္ ျဖစ္ေန၍ပင္။ ထိုအုပ္စု၀င္မ်ားထံ၌ အသိတရား မရိွၾက။ အစၥလာမ္၏ လူ႔ဗာလမ်ားသာ ျဖစ္၏။ အစၥလာမ္မွ ယင္းသို႔ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္ျခင္းမ်ဳိးကို ခြင့္ျပဳမထားပါ။

    မူ၀ါဒမ်ားကို ဆန္႔က်င္သည္ဆိုရာ၀ယ္ မြတ္စ္လင္မ္တို႔သည္ ၎တို႔၏ယံုၾကည္အားထားရသည့္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားမွတဆင့္ သက္ဆိုင္ရာအာဏာပိုင္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားသို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအေျခတည္နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္သာ မိမိတို႔၏အျမင္ကို ထုတ္ေဖာ္ရင္ဆိုင္အပ္ေပသည္။

    တမန္ေတာ္ မုဟမၼဒ္သည္ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈတရားကိုသာ ထာ၀စဥ္ ေဟာေျပာသြန္သင္ခဲ့၏။မလႊဲမေရွာင္သာမွသာ တိုက္ခိုက္ခဲ့၏။ (သို႔တိုက္ခိုက္ရသည့္တိုင္ေအာင္) လူ႔အဖြဲ႕အစည္း၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကိုသာ ဦးတည္ေဖာ္ေဆာင္ေလ့ရိွ၏။ တမန္ေတာ္ မုဟမၼဒ္သည္ မြတ္စ္လင္မ္အားလံုးအဖို႔ မဂၤလာတရားကို ကိုယ္စားျပဳခဲ့၏။ အစၥလာမ္၏ႀကီးက်ယ္ျမင့္ျမတ္မႈသည္ လူသားထုေပၚပို႔ခ်ေသာေဒသနာေပၚ၌ တည္၏။ သို႔ေသာ္ တမန္ေတာ္ သြန္သင္ခဲ့ေသာ ကိုယ္က်င့္တရားဆိုင္ရာေဒသနာေတာ္မွာ တျဖည္းျဖည္း တိမ္ျမဳပ္စျပဳလာေနၿပီျဖစ္သည္။

    လူ႔ယဥ္ေက်းမႈ၏ စာရိတၱမ႑ိဳင္မွာ ယိုင္နဲ႕ေနေပၿပီ။ ကုရ္အာန္က်မ္း၌ေဖာ္ျပထားေသာ စာရိတၱမ႑ိဳင္ ႏွင့္ တမန္ေတာ္၏စံနမူနာမ်ားအေပၚ မြတ္စ္လင္မ္တို႔မွ ၿမဲၿမံစြာရပ္တည္ရန္ အစၥလာမ္က ညႊန္ၾကားထားသည္။ မြတ္စ္လင္မ္တို႔အေနႏွင့္ အစၥလာမ့္စာရိတၱကို ၿမဲၿမံစြာ ကိုင္စြဲထားရန္
    လိုအပ္သည္။ ယခုအခါ လူမ်ားစု၏အျမင္ကို အေျခခံေသာ ဒီမိုကေရစီစံနစ္အား ႏိုင္ငံမ်ားစြာမွ လက္ခံက်င့္သံုးလ်က္ရိွေနသည္။ သို႔ေသာ္ လူမ်ားစုမွ လက္ခံႏိုင္သည္ဟု ဆံုးျဖတ္ေလေသာအခါ လူထုအျမင္ေပၚအေျခခံသည့္ အေျပာင္းအလဲထံသို႔ စာရိတၱတရားမ်ားက တိမ္းညႊတ္သြားေလ့ရိွ၏။ ကမာၻေပၚရိွ ကိုယ္က်င့္တရားဆိုင္ရာျပႆနာမ်ားမွာ စာရိတၱ(ခ်ဳိ႕ယြင္းမႈ)ေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ အျခားတစ္ဖက္မွာေတာ့ အစၥလာမ္သာသနာက တမန္ေတာ္ခ်မွတ္ခဲ့ေသာ စာရိတၱစည္းမ်ဥ္းမ်ားျဖင့္ ရပ္တည္လ်က္ရိွသည္။

    ဤသို႔အျမင္ေျပာင္းလဲမႈပံုဟန္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ဥပမာတစ္ရပ္ေပးပါမည္။ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀ က အေနာက္တိုင္းသားအမ်ားစုသည္ လိင္တူဆက္ဆံမႈကို ညစ္ညမ္းဆိုးယုတ္ေသာလုပ္ရပ္အျဖစ္ ေျပာဆိုၾကေပမည္။ ၎သည္ ထာ၀ရဘုရားသခင္မွ ရြံရွာမုန္းတီးေတာ္မူေသာ ကိစၥအျဖစ္ သမၼာက်မ္း၌ သတ္မွတ္ထားသလို စိတ္ေရာဂါကု ပညာရွင္မ်ားကလည္း ရူးႏွမ္းမႈ တစ္ခုအျဖစ္ သတ္မွတ္ထား၍ျဖစ္၏။ ၁၉၇၀ ႏွစ္မ်ားေႏွာင္းပိုင္းတြင္မူ ထုိအယူအဆကို သမၼာ က်မ္းဂန္မွ ဖယ္ထုတ္လိုက္ၾကသည္။ ယခုေသာ္ လိင္တူဆက္ဆံမႈကို ေနာက္ထပ္ သီးျခားဘ၀ လမ္းစဥ္အျဖစ္ ယူဆလာၾကၿပီး ဤအခ်က္ကို ဆန္႔က်င္ ကန္႔ကြက္သူမွာ ရူးႏွမ္းသူဟု ေဖာ္ျပခံေနရေပသည္။

    အေနာက္တိုင္းႏိုင္ငံ အမ်ားအျပား၌လည္း တရားမ၀င္ကာမမႈႏွင့္ လက္မထပ္ဘဲ အတူေနျခင္းတို႔မွာ ျပစ္မႈ မေျမာက္၊ ရာဇ၀တ္မႈ မဟုတ္ဟူ၍ပင္ သတ္မွတ္ေနၾက၏။ ဒီမိုကေရစီစံနစ္သည္ လူမ်ားစု၏အျမင္ရႈေထာင့္မ်ားကို ဦးစားေပးသျဖင့္ ေကာင္းက်ဳိးမ်ားစြာ ရိွသည္ကား မွန္၏။ သို႔ေသာ္ အမွားႏွင့္အမွန္၊ အေကာင္းႏွင့္အဆိုးအေပၚ စည္းေဖာက္ၿပီဆိုပါက ျပႆနာ အသြင္ေဆာင္လာ ပါသည္။

    တမန္ေတာ္ မုဟမၼဒ္မွ အဓိကညႊန္းျပခဲ့ေသာ အစၥလာမ့္ေဒသနာမွာ ကိုယ္က်င့္တရားပိုင္း ျဖစ္သည္။ အစၥလာမ့္ေဒသနာ၌ သတ္ျဖတ္သူသည္ ေနာက္ထပ္ လူသတ္မႈမက်ဴးလြန္ႏိုင္ေရးအတြက္ ေသစားေသေစ ျပစ္ဒဏ္ခံရမည္ဟုဆိုထားလင့္ကစား တိရစာၦန္မ်ားကိုပင္လွ်င္ အေပ်ာ္တမ္း(အမဲလိုက္) သတ္ျဖတ္ျခင္းမ်ဳိးအား တားျမစ္ပိတ္ပင္ထားသည္။ မြတ္စ္လင္မ္တို႔သည္ လမ္းဖြင့္ေပးသူမ်ားျဖစ္သင့္သည္။ အသိပညာမ်ားကို မွ်ေ၀ေပးသူမ်ား၊ စံျပပုဂၢိဳလ္မြန္မ်ား ျဖစ္သင့္သည္။ အေၾကာင္းမွာ (ေနာင္တမလြန္တြင္) စစ္ေဆးစီရင္ခံမည့္အတြက္ေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

    ကုရ္အာန္ႏွင့္ဟဒီးဆ္(တမန္ေတာ့္ၾသ၀ါဒေတာ္မ်ား)အရ မည္သည့္မြတ္စ္လင္မ္ပင္ျဖစ္ေစ အသိပညာကို ဖံုးကြယ္ကာ ၀ွက္သူတိုင္းအေပၚ အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္က ငရဲမီးခဲႀကီးတစ္ခု တင္ေဆာင္ေတာ္ မူလိမ့္မည္ဟု ဆိုထား၏။ သို႔ျဖစ္၍ အစၥလာမ္ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အျခားသူမ်ားအား အသိေပးတင္ျပရန္ မြတ္စ္လင္မ္တိုင္းအေပၚ တာ၀န္ရိွေနေပသည္။

    မြတ္စ္လင္မ္မ်ားအဖို႔ အဆိုး မျမင္ၾကေလႏွင့္။ စိတ္ပ်က္အားေလ်ာ့ျခင္းလည္း မရိွၾကေလႏွင့္။ အစၥလာမ္သာသနာအေပၚ မီဒီယာတိုက္ပြဲဆင္ႏႊဲေနျခင္းမွာ အစၥလာမ္သည္ အထက္စီးသို႔ေရာက္ေနျခင္း၏ ျပယုဂ္တစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္း ထင္ရွားေနပါသည္။ တမန္ေတာ္ျမတ္သည္ အတိုက္အခံအမ်ဳိးမ်ဳိးႏွင့္ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရေသာ္လည္း လက္ေလွ်ာ့အရႈံးေပးခဲ့ျခင္း မရိွပါ။ လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ ၄၀ အလ်င္က အစၥလာမ္အေၾကာင္း မီဒီယာေပၚ ေဖာ္ျပျခင္းပင္ မရိွခဲ့။ ထို႔ေၾကာင့္ ယခုကဲ့သို႔ အလ်ဥ္မျပတ္ေဖာ္ျပလာျခင္းကလည္း ေကာင္းေသာ လကၡဏာတစ္ရပ္ပင္ ျဖစ္ေနပါသည္။ မြတ္စ္လင္မ္တို႔အေနျဖင့္ တမန္ေတာ့္ လမ္းစဥ္အား စြဲၿမဲလိုက္နာေန သမွ် ေအာင္ျမင္ေနဦးမည္။

    အစၥလာမ္သာသနာသည္ ရွင္သန္ေနေသာ အယူ၀ါဒျဖစ္ပါသည္။ စည္းမ်ဥ္းေပါင္းခ်ဳပ္ႏွင့္ ထံုးတမ္းဓေလ့ သက္သက္မွ်သာ မဟုတ္ပါ ”။

    မိမိတို႔ဖာသာ Jamatu Ahlis Sunna Lidda’awati wal-jihad – ဂ်မအသုအဟ္လိစြႏၷဟ္ လစ္ဒအ္၀သီ ၀လ္ဂ်ိဟာ့ဒ္ ဟု ကင္ပြန္း တပ္ထားေသာ ဘိုကို ဟရာမ္အဖြဲ႕မွာ အစၥလာမ္အမည္ကုို အသံုးခ်လ်က္ တလြဲတေခ်ာ္ က်ဴးလြန္ေနေၾကာင္းကို Onislam.net မွ ရွရီအဟ္ဌာနမွဴး  သုေတသီပညာရွင္ တစ္ဦးျဖစ္သူ ေဒါက္တာ ၀ါအီလ္ ရိွဟပ္ Dr. Wael Shihab မွလည္း ဤသို႔ သံုးသပ္တင္ျပထားသည္။

    Dr._Wael_Shihabဤတင္ျပခ်က္မွာ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလက ေရးသားခဲ့ျခင္းျဖစ္ေသာ္လည္း မ်ားမၾကာေသးမီ ဘုိကုိဟရာမ္ အုပ္စု၏ ေသြးေခ်ာင္းစီး သတ္ျဖတ္မႈကို အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ Abubakar Shekau မွ ကာကြယ္ေျပာၾကားေသာ ၁၅ မိနစ္စာ Youtube ဗီဒီယို ထြက္လာသျဖင့္ ထပ္မံ တင္ဆက္ လိုက္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

    ယင္းဗီဒီယို၌ Abubakar Shekau သည္ က်ည္ကာ အကၤ် ီ၀တ္ဆင္လ်က္ ေအေက ၄၇ ရုရွားလုပ္ ရိုင္ဖယ္ေသနတ္ႏွစ္လက္ကို ေရွ႕ခ်ထိုင္ေနၿပီး လက္ရိွ ခရစ္ယာန္မ်ားကို သတ္ျဖတ္ျခင္းမွာ တရားမွ်တေသာ လက္စားေခ် သတ္ျဖတ္မႈ ႏွင့္ သမၼတ Goodluck Jonathan အား ထိုးဆြ လိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ေၾကြးေၾကာ္ထား၏။

    ဘိုကိုဟရာမ္သည္ ႏိုင္ဂ်ီးရီးယား တိုင္းရင္းႏြယ္ စလဖီအုပ္စုတစ္ခုျဖစ္ၿပီး ၂၀၀၉ ခုႏွစ္တြင္ ဂ်ိဟာ့ဒ္အုပ္စုဟု ဆိုကာ အသြင္ေျပာင္းလိုက္သည္။
    အေနာက္ကမာၻႏွင့္ ဆက္ဆံမႈမွန္သမွ် “ဟရာမ္”၊ အေနာက္တိုင္း ပညာေရး (ဆည္းပူးျခင္း)သည္ ျပစ္မႈဒုစရိုက္ႀကီး ျဖစ္ရံုသာမက မြတ္စ္လင္မ္တို႔၏ ထံုးတမ္းဓေလ့ႏွင့္ ိုင္ဂ်ီးရီးယား အစိုးရအားဆန္႔က်င္ရမည္ ဟူေသာအခ်က္ကို အစၥလာမ့္ အျမင္အျဖစ္ ၀ါဒျဖန္႔လ်က္ရိွသည္။

    ထိုအုပ္စုသည္ အေသးစား ပစ္ခတ္မႈမွသည္ ေကာက္က်စ္စြာ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားအထိ အရိွန္ျမွင့္တက္လာခဲ့သည္။ ေန႔စဥ္ႏွင့္အမွ် သတ္ျဖတ္ေနမႈမ်ားေၾကာင့္ အမ်ား၏ျပစ္တင္ ရႈတ္ခ်မႈကိုလည္း ခံေနရသည္။ ယမန္ႏွစ္က ထိုအဖြဲ႕သည္ ၿမိဳ႕ေတာ္ အဘူဂ်ာရိွ ကုလရံုးဌာနမ်ားအား အေသခံ ကားဗံုးခြဲမႈ ျပဳလုပ္ခဲ့ရာ လူ ၂၄ ဦး ေသဆံုးခဲ့သည္။ ခရစၥမတ္ေန႔ကလည္း အဘူဂ်ာအနီးရိွ ခ်ာ့ခ်္ေက်ာင္းကို ဗံုးေထာင္ခဲ့သျဖင့္ ၃၇ ဦး ေသဆံုးခဲ့ျပန္သည္။

    ယင္းအဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္၏ ေျပာဆိုေၾကျငာခ်က္မ်ားမွာ ရွရီအဟ္ ေခၚ အစၥလာမ့္ဥပေဒႏွင့္ အလ်ဥ္း သက္ဆိုင္ျခင္းမရိွပါ။ ၎ကိုကိုင္စြဲလ်က္ အစၥလာမ္ႏွင့္ မြတ္စ္လင္မ္အားလံုးအေပၚ သိမ္းက်ဳံးျပစ္တင္၍ မရပါေၾကာင္း အစၥလာမ့္အရင္းအျမစ္အေထာက္အထားမ်ားကို အသံုးျပဳကာ Dr. Wael Shihab က တစ္ခ်က္ခ်င္း ေထာက္ဆိုေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ၎တို႔အနက္ အခ်ဳိ႕မွာ – ထိုအဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ Shekau က ဒီမိုကေရစီစံနစ္ႏွင့္ စည္းမ်ဥ္းမ်ားသည္ “ယံုၾကည္ခ်က္ အဆိပ္သင့္လမ္းလြဲ၀ါဒ” အျဖစ္ ေဖာ္ျပသည္။ အစၥလာမ္သာသနာ၌ လူထုေရးရာ ကိုင္တြယ္စီမံမႈ အတြက္ ႏိုင္ငံေရးစံနစ္ လမ္းေၾကာင္း တစ္ရပ္တည္းကိုသာ အထူးျပဳေဖာ္ျပထားျခင္း မရိွ။

    အစၥလာမ့္ နည္းက်ႏိုင္ငံေရး ဟူသည္မွာ တရားမွ်တမႈ၊ တန္းတူညီမွ်ျခင္း၊ မွ်တသည့္လြတ္လပ္မႈ၊ လံုၿခံဳေရး၊ ျပည္သူ႔အသက္ အိုးအိမ္စည္းစိမ္ အသိတရား ဘာသာေရး မ်ဳိးႏြယ္တို႔အား ကာကြယ္ေရး တို႔ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္းျဖစ္သည္။ လမ္းမွန္ညႊန္ခံရေသာ
    ခလီဖဟ္(အုပ္ခ်ဳပ္သူ) မ်ားဟု ဆိုသည့္ အဗူဗကရ္၊ အုမရ္၊ အုဆ္မာန္း၊ အလီတို႔မွာ ရွဴရာ (တိုင္ပင္ႏွီးေႏွာျခင္း)ႏွင့္ ေရြးခ်ယ္ျခင္း ပံုဟန္အသီးသီးျဖင့္ ေရြးေကာက္ တင္ေျမွာက္ခံခဲ့ရသူမ်ားျဖစ္သည္။

    ဒီမိုကေရစီစံနစ္ ဟူသည္ မြတ္စ္လင္မ္တို႔၏ႏိုင္ငံေရး လမ္းေၾကာင္းရိွ ရွဴရာ ပံုဟန္ႏွင့္ နည္းစဥ္မ်ားအနက္ အပါအ၀င္ျဖစ္ေနေၾကာင္း ေခတ္ၿပိဳင္ ပညာရွင္မ်ားစြာက ဆိုထားေပသည္။ တူနီးရွားရိွ Al-Nahda ႏွင့္ အီဂ်စ္ရိွ Freedom and Justice ကဲ့သို႔ အစၥလာမ္ပါတီမ်ားမွာ လူထုအမ်ားစု ဆႏၵအရ မွ်တသည့္ ဒီမိုကေရစီေရြးေကာက္ပြဲမ်ား က်င္းပႏိုင္ခဲ့ၾကသည္။ အီဂ်စ္ရိွ an-Nur ကဲ့သို႔ေသာ အျခား စလဖီပါတီမ်ားက သာသနာ့စည္းမ်ဥ္းေဘာင္ အတြင္းမွ ဒီမိုကေရစီစံနစ္ေဖာ္ေဆာင္မႈကို လက္ခံၾကသည္။ အာရပ္ေႏြဦးကဲ့သို႔ေသာ လႈပ္ရွားမႈမ်ားမွာ အာရပ္ႏွင့္အျခား အစၥလာမ္ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ျဖစ္ေပၚလာၾကေသာ္လည္း ၎သည္ သာသနာေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ ဆုိင္ရာစည္းမ်ဥ္းမ်ားကို ထိခိုက္ျခင္းမရိွဘဲ အာဏာရွင္ စံနစ္ႏွင့္ ဖိႏွိပ္ေသာအုပ္ခ်ဳပ္မႈအား ဖယ္ရွားျခင္းသာျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္၍ ဒီမိုကေရစီစံနစ္(အမွန္)သည္ အစၥလာမ္၏သာသနာ၊ အႏွစ္သာရမ်ားႏွင့္ သဟဇာတျဖစ္ေနသည့္အတြက္ “ယံုၾကည္ခ်က္အဆိပ္သင့္လမ္းလြဲ၀ါဒ” – ရွရစ္က္ ဟု ဆိုမရႏိုင္ေခ်။

    Islamic Center of South Plains in Lubbock, Texas မွ အစၥလာမ့္စင္တာဒါရိုက္တာေဟာင္း Sheikh Mohamed El-Moctar El-Shinqiti မွ ေအာက္ပါအတုိင္း ဓမၼသတ္အဆံုးအျဖတ္(ဖသ္၀ါ) ေပးထားသည္။

    ဒီမုိကေရစီစံနစ္၏ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားအနက္ အေရးအႀကီးဆံုး အႏွစ္သားတစ္ရပ္မွာ ျပည္သူမ်ားသည္ မိမိတို႔၏ ေခါင္းေဆာင္ကို ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမွာက္ခြင့္ရိွသည္၊ ႏိုင့္ထက္စီးနင္း အဓမၼအုပ္ခ်ဳပ္ျခင္း မခံေစရ ဟူ၍ ျဖစ္၏။ ဤအခ်က္သည္လည္း အစၥလာမ့္အႏွစ္သာရမ်ားအနက္ အပါအ၀င္ျဖစ္သည္။ ၎ကို အစၥလာမ့္ေ၀ါဟာရအရ ရွဴရာ ဟုေခၚသည္။

    ေနာက္ထပ္အေရးပါသည့္ အခ်က္မွာ အာဏာခြဲေ၀ အသံုးခ်ျခင္း က႑၌ ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္ရႈစစ္ေဆးရန္ ႏွင့္ အျပန္အလွန္ တည့္မတ္ေပးရန္ျဖစ္သည္။ ၎ကို ကုရ္အာန္က်မ္း က႑ ၂၊ ပါဒ ၂၅၁ (Al-Baqarah 2:251) တြင္ အတိအက်ေဖာ္ျပထားသည္။

    ယင္းသို႔ဆိုရာတြင္ ဒီမိုကရက္တိုင္းျပည္တိုင္း အစၥလာမ့္နည္းက်ျဖစ္သည္ဟု အဓိပၸာယ္ မထြက္ပါ။ သို႔ေသာ္ အစၥလာမ့္နည္းက်တိုင္းႏိုင္ငံသည္ ဒီမိုကရက္ျဖစ္ေနေပသည္။ ဒီမိုကေရစီက်င့္သံုးေသာႏိုင္ငံသည္ မြတ္စ္လင္မ္ မဟုတ္ေသးျခင္း ဟုသာ ဆိုရပါမည္။ အစၥလာမ့္ႏိုင္ငံေရးစံနစ္ တစ္ရပ္ကို ပံုေျပာင္းက်င့္သံုးေနေသာ္လည္း အစၥလာမ့္ယံုၾကည္ခ်က္၊ လူမႈဆက္ဆံေရးႏွင့္ အျပဳအမူအဂၤါရပ္မ်ား ကင္းမဲ့ေနေသးသည္ဟု မွတ္ယူအပ္ေပသည္။

    ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒေရးဆြဲရာတြင္လည္း အလားတူပင္။ ဒီမိုကေရစီစံနစ္၌ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံ မတူညီေသာ  သင့္ေလ်ာ္ေလ်ာက္ ပတ္သည့္ ဥပေဒကို ျပ႒ာန္းအုပ္ခ်ဳပ္ရပါသည္။ တမန္ေတာ္ျမတ္ တည္ေထာင္ခဲ့ေသာ မဒီနဟ္ရိွ လက္ဦးပထမ မြတ္စ္လင္မ္ နယ္ေျမတြင္ မြတ္စ္လင္မ္မ်ားႏွင့္ မြတ္စ္လင္မ္ မဟုတ္သူမ်ား အတူ ယွဥ္တြဲေနထိုင္ေရးကို တန္းတူညီမွ် အခြင့္အေရးႏွင့္ တာ၀န္မ်ားအေပၚ အေျချပဳ သတ္မွတ္ခဲ့သည္။

    ထို႔ေၾကာင့္ မြတ္စ္လင္မ္တို႔သည္ မိမိတို႔ႏိုင္ငံတြင္းရိွ အျခားဘာသာ၀င္မ်ားႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာအတူယွဥ္တြဲေနထိုင္ျခင္း သာမက ေကာင္းက်ဳိးရိွသည့္ လုပ္ငန္းမ်ားတြင္လည္း အားေပးလက္တြဲရေပမည္။ သို႔မွသာ တမန္ေတာ္ျမတ္(ၿငိမ္းခ်မ္းေစသား)ႏွင့္ သူ႔သာ၀ကေတာ္မ်ား၏လမ္းစဥ္ကို လိုက္နာသူ မည္ေပသည္။ ကုရ္အာန္ႏွင့္ စြႏၷဟ္၌ အက်ဳိးျဖစ္ထြန္းေသာ အသိပညာမ်ားရွာေဖြၾကရန္၊ လူသားထုေကာင္းက်ဳိးတြင္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္၊ အျခားသူတို႔၏ ဘာသာတရား၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ လူမ်ဳိးႏွင့္ ေကာင္းမႈ လုပ္ရပ္မ်ားကို ေလးစား တန္ဖိုးထားရန္၊ သာသနာ့လမ္းစဥ္၌ အဓမၼ စံနစ္ မက်င့္သံုးရန္၊ မိမိတို႔လက္ေအာက္ရိွ အျခားဘာသာ၀င္တို႔၏ အသက္အိုးအိမ္စည္းစိမ္ ဘုရားေက်ာင္းဂန္မ်ားကိုပင္ ကာကြယ္ထိန္းသိမ္းေပးရန္၊ တစ္ဖက္သတ္အႏိုင္က်င့္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား မျပဳလုပ္ရန္ မြတ္စ္လင္မ္တို႔အား တိုက္တြန္းႏိႈးေဆာ္ထားၿပီးျဖစ္သည္။

    ဘိုကိုဟရာမ္အဖြဲ႕သားႏွင့္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို အစြန္းမေရာက္ေသာ မြတ္စ္လင္မ္ပညာရွင္တို႔၏ ဘာသာေရးက်မ္းဂန္မ်ား၊ ဥပေဒေရးရာ စာအုပ္စာတမ္းမ်ားအား ေကာင္းစြာ ဖတ္ရႈဆင္ျခင္ သံုးသပ္ၾကရန္၊ အစၥလာမ္ႏွင့္ ရွရီအဟ္ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ထိုအဖြဲ႕၏ အျမင္မွားယြင္းေနမႈမ်ားအေပၚ ႏိုင္ဂ်ီးရီးယားႏွင့္ကမာၻတစ္၀ွမ္းမွ ၾသဇာရိွ မြတ္စ္လင္မ္ပညာရိွတို႔မွ ခ်ဥ္းကပ္ေဆြးေႏြး တည့္မတ္ေပးၾကရန္ Dr.Wael Shihab က နိဂံုးခ်ဳပ္ တင္ျပထားသည္။

     

    Bilal Phillips says the group is itself “haram” ႏွင့္ Boko Haram: Grave Mistakes in the Name of Islam သတင္းေဆာင္းပါးႏွစ္ပုဒ္ကို ေပါင္းစပ္၍ မင္းထြဋ္ေခါင္  မွ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျပန္ဆိုေရးသားသည္။

  • က်န္းမာေရး အေစာင့္အေရွာက္မ်ား ျဖည့္ဆီးေပးမႈ မရွိျခင္းက ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားကို မရဏ လမ္းသို႔ ပို႔ေန

    ေမ ၅ ၊ ၂၀၁၄
    M-Media
    ျမင့္မိုရ္ ေမာင္ေမာင္ ဘာသာျပန္သည္။

    အဲ့ဒီလပိုင္းကေပါ့။ ေမြးဖြားလတၱံ႕ေသာ အျမြာရင္ေသြးေလးေတြ ေျခကန္လႈပ္ရွားမႈ ရပ္တန္႔သြားတဲ့ အခါ တစ္စံုတစ္ခုေတာ့ မွားယြင္းၿပီလို႔ ဇူရား ဘီဂမ္း ထင္ေယာင္ ထင္မွားျဖစ္ခဲ့ေသးတယ္။ သူမ ခႏၶာကိုယ္ နာၾကင္မႈ ျပင္းထန္လာတဲ့ အခါက်မွ သံသယအားလံုး ပယ္ဖ်က္ႏိုင္သြားတယ္။

    သူမမွာ အကူအညီလိုအပ္ေနေပမယ့္လည္း ေမွ်ာ္ေတာ္ေယာင္ အေျခအေနမွာ ရိွေနဆဲပါ။ သူမဟာ အျခားေသာ ရိုဟင္ဂ်ာ မြတ္စ္လင္မ္မ်ားလို ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနာက္ပိုင္း ရခိုင္ျပည္နယ္က ညစ္ေထးက်ဥ္းၾကပ္ဖံုထူလွတဲ့ ဒုကၡသည္ စခန္းတြင္းမွာ ေရာက္ေနလို႔ပါပဲ။

    ကနဦးပိုင္းက တစ္ခုတည္းေသာ အားထားရာျဖစ္တဲ့ ျပည္ပကူညီေထာက္ပံ့ေရး လုပ္သားမ်ားကလည္း မရိွေတာ့ဘူး။ ပ်က္လိုဖ်က္ဆီး လုပ္တတ္တဲ့ အာဏာပိုင္ နဲ႔ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ အစြန္းေရာက္လူရမ္းကားေတြရဲ႕ အဓမၼေမာင္း ထုတ္မႈေၾကာင့္ ေဒသတြင္းမွ ထြက္ခြာသြားၾကပါၿပီ။ စခန္းျပင္ပက အကူအညီရယူဖို႔ ဆိုတာကလည္း လူမ်ားစု ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ရခိုင္လူမ်ဳိးေတြ ႀကီးစိုးထားတဲ့ ျပည္သူ႔ေဆးရံုကို တက္ေရာက္ေရး အတြက္ ခြင့္ေတာင္းခံဖို႔ဟာ ယခင္ကာလမ်ားထက္ ခက္ခဲ တင္းၾကပ္ေနျပန္ေတာ့တယ္။

    ေနာက္ထပ္ အတားအဆီးႀကီး တစ္ရပ္ကလည္း ရိွေနေသးရဲ႕။ အဲ့ဒါကေတာ့ စိုးရိမ္ေၾကာက္ရြံ႕မႈပါပဲ။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္ေက်ာ္အတြင္း ရခိုင္လူမ်ဳိးအမ်ားစုက ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ လူမ်ဳိးေရးအၾကမ္းဖက္မႈ ျပဳလုပ္ခဲ့ရာမွာ ေသဆံုးသူ ၂၈၀ နဲ႔ အဓမၼရပ္ရြာစြန္႔ေစျခင္းခံရသူ လူေပါင္းတစ္သိန္းေလးေသာင္းေက်ာ္ရိွခဲ့တဲ့ေနာက္ ဒီလိုေၾကာက္ရြံ႕မႈေသာက ႀကီးထြားလာရျခင္းျဖစ္တယ္။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ဆရာ၀န္ေတြ၊ သူနာျပဳေတြက မိမိတို႔ကို ပိုမို ဆိုး၀ါးထိခိုက္ေအာင္ လုပ္ေလေတာ့မလား – သို႔မဟုတ္ ေသဆံုးတာကိုပဲ ျမင္ေတြ႕ခ်င္ေန မလားဆိုတဲ့ စိုးရိမ္ေသာက ျဖစ္ပါတယ္။ ယခုအခါ ရခုိင္ျပည္နယ္ထဲ တစ္ေက်ာ့ျပန္၀င္ေရာက္စျပဳေနတဲ့ ကူညီေရး လုပ္သားေတြရဲ႕အဆိုအရ အဲ့ဒီ ေကာလဟလေတြဟာ မွန္ကန္ေၾကာင္း သံုးသပ္စဥ္းစားေနစရာေတာင္ မလိုဘူးလို႔ သိရတယ္။

    အဲ့ဒီအေၾကာင္းအခ်က္ေတြက အေရးေပၚေဆးကုသမႈ ခံယူေရးလိုအပ္ေနတဲ့  ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚမွာ ၀န္ထုပ္၀န္ပိုးႀကီး ျဖစ္ေနရပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဘီဂမ္းလို ကိုယ္၀န္ေဆာင္အမ်ဳိးသမီးေတြပါပဲ။ မိခင္နဲ႔ကေလးေတြ လိုအပ္တဲ့ ကုသေစာင့္ေရွာက္မႈအစား မိသားစုမ်ားစြာ စုေပါင္းေနထိုင္ေနတဲ့ စခန္းထဲက တန္းလ်ားရွည္ထဲမွာဘဲ ေက်ာ္ျဖတ္ခဲ့ရၿပီး၊ မီးဖြားစဥ္အတြင္း ဘီဂမ္းရဲ႕ ၀မ္းဗိုက္ႀကီးေပၚ ေရခဲထုပ္ေတြ တင္လို႔ သူမရဲ႕မိခင္က လက္သည္လုပ္ေပးခဲ့ရတဲ့ အေၾကာင္း သူမရဲ႕မိသားစုက ေျပာျပတယ္။
    8d4c77e32f6ffe11520f6a7067009120
    (ဓာတ္ပံု) ငါးေခ်ာင္းဒုကၡသည္စခန္းက ရြက္တဲတစ္ခုထဲ လဲေလ်ာင္းေနတဲ့ ေ၀ဒနာသည္ ရိုဟင္ဂ်ာ အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦး၊ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာ ၁၇ ရက္။ (AP Photo/Gemunu Amarasinghe)
    —————————————
    ဗုဒၶဘာသာ၀င္အမ်ားစုရိွၿပီး လူဦးေရ သန္း ၆၀ ေက်ာ္ရိွတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ သံုးႏွစ္ ဒီမိုကေရစီလမ္းေၾကာင္းဆီ ခပ္ၾကမ္းၾကမ္းေျပာင္းလဲျပဳျပင္မႈ စတင္လိုက္ကတည္းက လူမ်ဳိးေရးဘာသာေရးဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ တင္းၾကမ္းျပည့္လာခဲ့တယ္။ အမ်ားစုကေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲမွာ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တာပါ။

    ဒီေဒသတြင္းရိွ ရိုဟင္ဂ်ာအမ်ားအျပားဟာ မ်ဳိးဆက္အလီလီေရာက္ႏွင့္ၿပီးေသာ မိသားစုေတြကေန ေပါက္ဖြားလာသူမ်ား ျဖစ္ၾကေပမဲ့လည္း သူတို႔ကို အစိုးရဖက္က တရားမ၀င္ေျပာင္းေရႊ႕၀င္ေရာက္လာသူမ်ားအျဖစ္ သတ္မွတ္ၿပီး သူတို႔ရဲ႕ႏိုင္ငံသားျဖစ္မႈကို ျငင္းဆိုထားပါတယ္။ မၾကာေသးမီျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေၾကာင့္ ေနရပ္စြန္႔ခြာရသူ သူတို႔ထဲက မ်ားစြာေသာသူေတြအေနနဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ၿမိဳ႕ေတာ္ စစ္ေတြၿမိဳ႕ျပင္တစ္ေၾကာေပၚမွာ လူမ်ဳိးႀကီး၀ါဒဆန္ဆန္ စည္းကမ္းခ်က္မ်ားေအာက္မွာ ေနထိုင္ ရွင္သန္ေနၾကရေပတယ္။

    ေန႔စဥ္နီးပါး ေသဆံုးမႈသတင္းေတြ ရရိွေနတယ္။ အမ်ားစုက တားဆီးခံအေျခအေနေတြ ႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရတဲ့ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ အမ်ုဳိးသမီးေတြ ျဖစ္တယ္လို႔ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားက ရိုဟင္ဂ်ာတို႔နဲ႔ ကူညီေရးလုပ္သားမ်ား၊ရဲ႕ အဆိုအရ သိရတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ကေန နယ္စည္းမထားဆရာ၀န္မ်ားအဖြဲ႕ ႏွင္မထုတ္မီအခ်ိန္က အဖြဲ႕ရဲ႕ အေရးေပၚကယ္ဆယ္ကုသခဲ့ရေသာလူနာေတြထဲက ေလးပံုတစ္ပံုဟာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္အမ်ဳိးသမီးမ်ား ျဖစ္ခဲ့ၾကတယ္။

    အဲ့ဒီအဖြဲ႕ကို အစိုးရဖက္က ေဖေဖာ္၀ါရီလ အတြင္း ႏွင္ထုတ္ခဲ့တယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ဳိးေတြကို ၀န္ထမ္းအျဖစ္ ငွားရမ္း ခန္႔အပ္ခဲ့ျခင္း၊ ဒီႏွစ္အေစာပိုင္း ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ရြာတစ္ရြာကို တိုက္ခိုက္မႈထဲက အၾကမ္းဖက္ခံလူနာေတြကို ကုသေပးခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ အစိုးရကို အမ်က္ထြက္ေစ ခဲ့တာလို႔ ဆိုၾကတယ္။ အဲ့ဒီတိုက္ခိုက္မႈမွာ လူေပါင္း ၄၀ ေက်ာ္ေသဆံုး ရတယ္လို႔ ကုလသမဂၢက ဆိုေသာ္လည္း ျမန္မာ အစိုးရဖက္က ရဲအရာရိွ တစ္ဦးသာ ေသဆံုးတယ္လို႔ ေျပာဆိုထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

    ရက္သတၱပတ္အနည္းငယ္အၾကာ ျပည္ပကူညီေရးလုပ္သားေပါင္း ၇၀၀ ေက်ာ္ရဲ႕ တည္းခိုရိပ္သာေတြ၊ ရံုးေတြ၊ ဂိုေဒါင္ေတြကို ဗုဒၶဘာသာ၀င္လူရမ္းကားတို႔ တိုက္ခိုက္ၿပီးတဲ့ေနာက္မွာေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ေဘးကင္းေရးအလို႔ငွာ ထြက္ခြာသြားေစခဲ့ပါတယ္။

    035efa452f6ffe11520f6a706700d8b0
    စစ္ေတြၿမိဳ႕ျပင္ဖက္ မိုးေရၾကားက တုန္ယင္ေနတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာလုလင္တစ္ဦး၊ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ေမလ ၁၄ ရက္။ (AP Photo/Gemunu Amarasinghe)
    ——————————————————————

    ႏိုင္ငံတစ္၀ွမ္း က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈစံနစ္က ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ လ်စ္လ်ဴရႈခံထားရာက ျပန္လည္ တည္ေဆာက္ေနရဆဲျဖစ္ေပမဲ့ ျမန္မာအစိုးရကေတာ့ ဒီကြက္လပ္ကို ျဖည့္ဆည္းေပးႏုိင္ ပါတယ္လို႔ ေခါင္းမာစြာ ဆိုခဲ့တယ္။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္မွာ အစားထိုးခံခဲ့ရတဲ့ ယခင္စစ္အစိုးရဟာ အဲ့ဒီအခ်ိန္ မတိုင္မီက ျပည္သူတစ္ဦးခ်င္းစီ အေပၚ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈႏႈန္း အျဖစ္ တစ္ႏွစ္လွ်င္ တစ္ေဒၚလာမွ်သာ အသံုးျပဳခဲ့တာပါ။

    မြတ္စ္လင္မ္စခန္းေတြထဲ ႏိုင္ငံေတာ္က လက္ေအာက္ခံ ၀န္ထမ္း ဆရာ၀န္မ်ားကို ဒါဇင္နဲ႔ခ်ီၿပီး ေစလႊတ္ပါတယ္။ သို႔ေပမဲ့လည္း လူတစ္ခ်ဳိ႕က လံုၿခံဳမႈမရိွဘူးလို႔ ခံစားရတဲ့အတြက္ ကနဦးပိုင္းမွာ သြားေရာက္ဖို႔ ျငင္းဆန္ခဲ့တယ္။ ခုခ်ိန္မွာေတာ့ ရက္သတၱပတ္ အတြင္း အႀကိမ္ေပါင္းမ်ားစြာ သြားေရာက္ၾကည့္ရႈၾကပါတယ္။ ခက္တာက နာရီပိုင္းမွ်သာ ျဖစ္ေနတာပါပဲ။

    ရာေပါင္းမ်ားစြာေသာ လူနာေတြဟာ လူတန္းရွည္ၾကားက တန္းစီေစာင့္ဆိုင္းေနရတယ္။ တစ္ဦးခ်င္းစီ ကိုလည္း မိနစ္အနည္းငယ္ေလးမွ်သာ အခ်ိန္ေပးႏိုင္ၾကတယ္။ ကမာၻတစ္၀ွမ္းက ကေလးငယ္ေတြကို သတ္ျဖတ္တဲ့ အႀကီးမားဆံုး လူသတ္ေကာင္ႏွစ္ဦးလို႔ ညႊန္းဆိုရမယ့္ အသက္ရႈ လမ္းေၾကာင္းဆုိင္ရာေရာဂါနဲ႔ ၀မ္းပ်က္ ၀မ္းေလွ်ာေရာဂါ ခံစားေနရသူအခ်ဳိ႕လည္း ရိွေနတယ္။ လက္ရိွအခ်ိန္ ဖံုေတာထဲ ၀ပ္တြားေနရတဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားက မိုးတြင္းကာလ၀င္ေရာက္လို႔ ရႊံ႕ဗြက္ေတာ အျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြားခ်ိန္မွာ ေရဆုိးေရပုပ္ေၾကာင့္ ျဖစ္တတ္တဲ့ေရာဂါ သို႔မဟုတ္ အထက္လွန္ေအာက္ေလွ်ာ ၀မ္းေရာဂါေတြ ပြင့္အံထြက္လာမွာကို ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားမွ စိုးရိမ္လ်က္ရိွေနပါတယ္။

    Save the Children ၊ Oxfam နဲ႔ အျခား လူသားခ်င္းစာနာေရးအဖြဲ႕က ကူညီေရးလုပ္သားေတြကို ရက္ပိုင္းအတြင္း စစ္ေတြၿမိဳ႕ထံ ျပန္လည္သြားေရာက္ ခြင့္ျပဳမယ္လို႔လည္း ကတိျပဳခဲ့ေပမယ့္ ၀န္ထမ္း အနည္းအက်ဥ္းမွ်သာ ျပန္သြားႏိုင္တာကို ေတြ႕ရတယ္။

    သြားေရာက္သူအမ်ားစုဟာ ဟိုတယ္ေတြမွာတည္းခိုၿပီး အလုပ္ထြက္လုပ္ရတယ္။ လက္ဆြဲေသတၱာေတြ၊ ကဒ္ပံုးေတြကိုအသံုးျပဳၿပီး ေရွာင္တခင္ရံုးဌာနေတြအျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းအသံုးခ်ေနရတယ္။ ဒီရက္သတၱပတ္အတြင္း လူအခ်ဳိ႕ဟာ အေထာက္အကူပစၥည္းပစၥယမ်ားနဲ႔တစ္ကြ ဒုကၡသည္စခန္းေတြဆီ သြားေရာက္တဲ့အခါက်ေတာ့ ယခင္ကနဲ႔မတူေအာင္ ႀကီးမားလွတဲ့ တင္းၾကပ္ထားမႈေအာက္က လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ရတယ္လို႔ ဆိုၾကတယ္။

    အႀကီးမားဆံုးစုိးရိမ္ဖြယ္လကၡဏာမ်ားအနက္ တစ္ခုအပါအ၀င္အျဖစ္ အေရးေပၚပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးစင္တာကို သူတို႔က ေထာက္ျပၾကတယ္။ အဲ့ဒီစင္တာဟာ ႏိုင္ငံေတာ္ဗဟိုအစိုးရအာဏာပိုင္ေတြ၊ ကုလကိုယ္စားလွယ္ေတြ၊ အက်ဳိးအျမတ္မယူတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ ေဒသတြင္း ရခိုင္လူ႔အဖြဲ႕အစည္း၀င္ေတြ ပါ၀င္ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ အတြက္ ကနဦးပိုင္းမွာ တကယ့္သတင္းအခ်က္အလက္ မွ်ေ၀ေရးယႏၱရား တစ္ခုရဲ႕ အခန္းက႑ျဖစ္ခဲ့တယ္။

    ဒါေပမဲ့ ၿပီးခဲ့တဲ့သီတင္းပတ္ထဲမွာ ၾသဇာ အထြားဆံုးအဖြဲ႕၀င္တစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးသန္းထြန္းက ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးဆိုင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားကို ေျပာင္းလဲ လိုက္ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ကူညီေရး လုပ္သြားေတြကို ေျပာဆိုလိုက္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ယခုအခါမွာ ကူညီေရးအုပ္စုမ်ားက စင္တာရဲ႕ ေထာက္ခံခ်က္ကို ရယူေနရတယ္။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြ နဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ကူညီေထာက္ပံ့မႈ ပမာဏေတြကို မျဖစ္မေန တန္းတူေပးေနရပါတယ္။

    “ အသိုင္းအ၀ိုင္းႏွစ္ခုလံုး လက္ခံႏိုင္မယ့္ အေနအထားတစ္ရပ္ကို သူတို႔ ဖန္တီးေပးရပါမယ္။ တကယ္လို႔ သူတို႔ဟာ အရင္လမ္းေဟာင္းအတိုင္း ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ျပည္နယ္ထဲမွာ ပဋိပကၡ ပိုမို ႀကီးထြားလာလိမ့္မယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ က်ိန္းေသေျပာရဲပါတယ္ ” ဆိုၿပီး အင္တာဗ်ဴးတစ္ခုမွာ ဦးသန္းထြန္းက ေျပာၾကားခဲ့တယ္။

    ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲမွာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြက ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ အတားအဆီးမ်ဳိး အလ်ဥ္းမရိွဘဲ အစိုးရပိုင္ေဆးေပးခန္း နဲ႔ ေဆးရံုေတြမွာ အကူအညီေကာင္းစြာ ရရိွေနပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာေတြအဖုိ႔မွာေတာ့ သူတို႔ထက္ကို အကူအညီအေထာက္အပံ့ အဆမတန္ လိုအပ္ေနတယ္ေလ။ ဒီအေၾကာင္းကို ကူညီေရးလုပ္သားမ်ားက ရွင္းလင္းျပတ္သားစြာ သိျမင္ေနၾကေလေတာ့ ………………..

    အပိုင္း(၂)

    ဘီဂမ္းဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္က မုဟမၼဒ္ ရဖီးနဲ႔ အိမ္ေထာင္က်ခဲ့တယ္။ သိပ္မၾကာခင္မွာပဲ သူတို႔ရဲ႕ကမာၻေလးကို အမုန္းတရားက ကၽြမ္းထိုးေမွာက္ခံုျဖစ္သြားေစတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ရြာေလးကို ဗုဒၶဘာသာ၀င္လူရမ္းကားေတြ ဖ်က္ဆီးပစ္လိုက္ၿပီးတဲ့ေနာက္ ဒုကၡသည္စခန္းထဲ သူတို႔ ၀င္ေရာက္ခဲ့ၾကရတယ္။

    စခန္းထဲက ေငြရိွသူေတြလို လာဘ္ေငြအမ်ားအျပားမေပးႏိုင္တဲ့အတြက္ ရဖီးဟာ ျပင္ပထြက္ၿပီး အလုပ္မလုပ္ႏိုင္ခဲ့ဘူး။

    08

    ဘီဂမ္းမွာေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေရာင္ျခည္သန္းေနခဲ့ၿပီ။ သူမရဲ႕သူငယ္ခ်င္းမ်ားစြာတို႔ဟာ အသက္ ၂၀ မွာတင္ ကေလးအသီးသီးရိွေနၾကေသာ္လည္း အျမြာႏွစ္ဦးရိွေနတဲ့ သူမရဲ႕ ၀မ္းဗိုက္ေဖာင္းေဖာင္းေလးက သူမအဖို႔ ပထမဦးဆံုးနဲ႔ သည္းထိတ္ ရင္ဖိုစရာ ျဖစ္ေနရတယ္။

    ေဖေဖာ္၀ါရီလအတြင္း နယ္စည္းမထား ဆရာ၀န္မ်ားအဖြဲ႕ကို အဓမၼ ထြက္ခြာေစျခင္း မျပဳမီခ်ိန္အထိေတာ့ သူမဟာ ပဋိသေႏၶဆိုင္ရာ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ ရရိွေနခဲ့တယ္။ ဖြားျမင္ရက္နီးကပ္လာတာနဲ႔အမွ် သူမရဲ႕ သေႏၶသား တစ္စံုတစ္ရာ မွားယြင္းလာေၾကာင္း သတိျပဳမိတယ္။ နာက်င္မႈျပင္းထန္လာေတာ့ မလြဲမေသြ ဆရာ၀န္တစ္ဦးရိွဖို႔ လိုအပ္လာၿပီ။

    ဧၿပီ ၁၃ ရက္္မွာ သူမကို မိသားစုက ဒါးပိုင္ရြာ ေဆးရံုငယ္ေလးဆီ ေခၚသြားၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲ့ဒီမွာ ဆရာ၀န္ ရိွမေနခဲ့ဘူး။ သူမကို စစ္ေတြေဆးရံုႀကီးဆီပို႔ဖို႔ ဆရာ၀န္က သူနာျပဳေတြကို ဖုန္းဆက္ေျပာၾကားခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

    စခန္းထဲေရာက္ေနတဲ့အျခားသူေတြလိုပဲ ဘီဂမ္းလည္း ေကာလဟလသတင္းေတြ ၾကားခဲ့ရၿပီးျဖစ္တယ္။ ေဆးရံုႀကီး တက္ေရာက္ခြင့္ရသူ အမ်ားအျပားဟာ အသက္ရွင္ခြင့္ မရရိွခဲ့ၾကဘူး ဆိုတဲ့အေၾကာင္းေပါ့။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ဆရာ၀န္မ်ားက ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ မဖြယ္မရာျပဳမူ ဆက္ဆံေၾကာင္း အေထာက္အထားကို ျပည္ပ ကူညီေရး လုပ္သားမ်ားဖက္မွ မျမင္ေတြ႕ၾကေသးပါဘူး။

    ဒီ့ထက္ပိုအဓိကက်တဲ့ အႏၱရာယ္က ေဆး၀ါးကုသမႈ အကူအညီ မရခဲ့ၾကတာပဲျဖစ္တယ္။ တကယ္လို႔ ေဆးရံုတစ္ရံုမွာ ေကာင္းမြန္တဲ့ ခြဲစိပ္ကုသမႈ က႑ မျပဳလုပ္ႏိုင္ဘူးဆိုရင္ မိခင္နဲ႔ကေလး အသက္ဆံုးပါးႏိုင္တဲ့ စိန္ေခၚခ်က္ကုိ အလြန္တိုးျမွင့္ႀကီး ထြားလာေစမွာ အမွန္ပါပဲ။

    ဘီဂမ္း ….. အိမ္ျပန္ခဲ့တယ္။ သူမရဲ႕ခင္ပြန္းနဲ႔မိဘမ်ားက သူမရဲ႕လက္ကိုဆုပ္ကိုင္လို႔ သူမရဲ႕ ၀မ္းဗိုက္ျပင္ေပၚ ေရခဲနဲ႔ ပြတ္သပ္ေပးရင္း အားေပးႏွစ္သိမ့္ေနခဲ့ၾကတယ္။ ဘီဂမ္းရဲ႕မိသားစု မိတ္ေဆြျဖစ္ၿပီး သူတို႔နဲ႔အတူ သူမရဲ႕ခါးသည္းျဖစ္အင္ကို ႀကံဳဆံုခဲ့တဲ့ အဗ္ဒုလ္ မာလစ္က ျပန္ေျပာင္းေျပာျပပါတယ္။

    “ ကၽြန္မ ေသရပါေတာ့မယ္။ အရမ္းကို နာက်င္ပါတယ္ ဆိုၿပီး သူမက စူးစူး၀ါး၀ါး ဟစ္ေအာ္ေနခဲ့ပါတယ္။ သူမရဲ႕ ဟစ္ေအာ္ညည္းျငဴသံကို အိမ္ေျခ ၁၀ စုအကြာကေန ၾကားေနၾကရတယ္ ”။

    စစ္ေတြၿမိဳ႕ေပၚ ေခတၱေရာက္ရိွလာတဲ့ ႏိုင္ငံတကာၾကက္ေျခနီအဖြဲ႕က ဘီဂမ္းရဲ႕ျဖစ္အင္ကိုၾကား သိရတဲ့အခါ သူမအေနန႔ဲ႔ စစ္ေတြေဆးရံုႀကီး တက္ေရာက္ဖို႔သာ တစ္ခုတည္းေသာ နည္းလမ္းျဖစ္ေၾကာင္း နားခ်ႏိုင္ခဲ့ၾကတယ္။

    c8dc2a042f6ffe11520f6a7067007031ဝမ္းေလ်ာေရာဂါနဲ႔ ကြယ္လြန္ခဲ့တဲ့ ၈ လအရြယ္ သမီးျဖစ္သူ ဝတ္ခဲ့တဲ့ အက်ီၤကိ ျပသေနတဲ့ မိခင္ျဖစ္သူ ဟလီမား ကာတူး၊ ၂၀၁၄ ဇႏၷ၀ါရီ ၁၇ ရက္။ (AP Photo/Gemunu Amarasinghe)
    ———————–
    ဒါးပိန္ရြာေဆးရံုေလးကို သြားၿပီးေနာက္ သံုးရက္အၾကာမွာ စစ္ေတြေဆးရံုႀကီးဆီ ဘီဂမ္း တက္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ ေဆးရံုကို အခ်ိန္မီေရာက္ မလာတဲ့အတြက္ မီးဖြားၿပီး ပိုး၀င္ႏိုင္တဲ့အေျခအေနေၾကာင့္ ကေလးႏွစ္ဦးအနက္ တစ္ဦးဟာ ရက္အနည္းငယ္အၾကာမွာ အသက္မရွင္ႏိုင္ဘူးလို႔ တြက္ဆထားၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ ခြဲစိပ္ၿပီးတဲ့ေနာက္ ဘီဂမ္းကို တည္ျငိမ္တဲ့ အေျခအေနမွာ ေတြ႕ၾကရတယ္။ တစ္ပတ္ေနၿပီးေနာက္ ဧၿပီ ၂၅ ရက္မွာ ေဆးရံုဆင္းခြင့္ ရခဲ့ပါတယ္။

    ေဆးရံုမွာ အတူေနအေဖာ္ျပဳခဲ့တဲ့ ဘီဂမ္းရဲ႕အေဒၚျဖစ္သူ မတ္စ္တာဘာ ခါတူးက သူမရဲ႕အေတြ႕အႀကံဳကို ဒီလို ေျပာျပခဲ့တယ္။ သူ႔တူမ ေဆးရံုဆင္းကာနီး နာရီပိုင္းအလို ဆရာ၀န္တစ္ဦးေရာက္လာၿပီး သူမကို အခန္းတစ္ခုထဲ ေခၚ၀င္သြားတယ္။ သူမကို ေနာက္ဆံုးေဆးတစ္လံုး ထိုးေပးဖို႔လိုေနေသးတယ္လို႔ ဆိုတယ္။ မိနစ္ ၂၀ အၾကာ ဘီဂမ္းရဲ႕ ခြဲစိပ္ထားတဲ့ ၀မ္းဗိုက္က ေနာက္ထပ္တဖန္ ဆိုး၀ါးစြာ နာက်င္လာျပန္တယ္။ တစ္ခဏေနၿပီးေတာ့ သူမ ေသဆံုးသြားပါတယ္။

    ပဋိသေႏၶနဲ႔မီးဖြားမႈဆိုင္ရာ ေဆးရံုဆရာ၀န္ ဦးတင္ေအာင္က ဘီဂမ္းကိစၥအေပၚ မည္သည့္မွတ္ခ်က္မွ် မေပးခဲ့ပါဘူး။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ရခိုင္လူမ်ဳိးနဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာလူနာေတြကို တန္းတူသာ ဆက္ဆံကုသေပးတယ္လို႔သာ ေျပာဆိုပါတယ္။

    “ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဆီမွာ လူနာေတြ အမ်ားႀကီးပါ။ သူတို႔ကို ကယ္ဆယ္ႏိုင္ျခင္းရိွမရိွကေတာ့ သူတို႔ဘယ္လိုအေျခအေနမွာရိွခဲ့တယ္၊ ဘယ္လိုအခ်ိန္မွ ေရာက္လာ ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ေတြေပၚ မူတည္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကေတာ့ အတတ္ႏိုင္ဆံုး ႀကိဳးစားေပးတာခ်ည္းပါပဲ ”။

    ဘီဂမ္းရဲ႕ေသဆံုးမႈသတင္းက ရိုဟင္ဂ်ာေတြအၾကား တမဟုတ္ခ်င္း ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားခဲ့တယ္။ စစ္ေတြမွာ အကူအညီ မရခဲ့ဘူးဆိုတဲ့ ေကာလဟလေတြလည္း ေရာစြက္ ပါ၀င္လာတယ္။

    အဂၤါေန႔မွာေတာ့ အသက္ ၂၇ ႏွစ္အရြယ္ အလီမား ခါတူးအမည္ရိွ ေနာက္ထပ္ ရိုဟင္ဂ်ာ အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးက မီးဖြားရင္း ဆံုးပါးသြားခဲ့ျပန္ေရာ။ သူမလည္း ဒါးပိုင္ေဆးရံုကို သြားေရာက္ခဲ့သူျဖစ္တယ္။ သူမရဲ႕ခင္ပြန္းက စစ္ေတြေဆးရံုဆီ လႊဲေျပာင္းေပးဖို႔ အစပိုင္းမွာ ျငင္းဆန္ခဲ့ေသးတယ္။ ဇနီးျဖစ္သူရဲ႕ ေဘးကင္း လံုျခံဳေရးကို စိုးရိမ္ခဲ့လို႔ျဖစ္ပါတယ္။

    ဘီဂမ္းရဲ႕ဖခင္ အသက္ ၅၀ အရြယ္ အဗ္ဒုလ္ လာမင္ ကေတာ့ မိမိကိုယ္ကို ေျဖသိမ့္ႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားေနဆဲပါ။ ယူႀကံဳးမရစြာနဲ႔ သူက ေအာက္ပါ အတိုင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    “ ေဆးရံုမွာ သမီးျဖစ္သူ ေသဆံုးၿပီလို႔ၾကား သိလိုက္ရတဲ့အခါ ကမာၻႀကီးတစ္ခုလံုးနဲ႔အတူ ကၽြန္ေတာ့္ ႏွလံုးသားပါ ေၾကမြပ်က္သုဥ္းသြားသလို ခံစားလိုက္ရပါတယ္။ သူမက အသတ္ခံလိုက္ရတာ ဆိုၿပီး လူေတြရဲ႕ေျပာဆိုခ်က္ကို ကၽြန္ေတာ္ မျပတ္ၾကားေနတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒါေတြဟာ ကၽြန္ေတာ့္ မ်က္ေစ့နဲ႔ တပ္အပ္ျမင္ေတြ႕ခဲ့တာ မဟုတ္ဘူး။ ဘယ္သူ႔ကိုမွ အျပစ္မတင္လိုပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ့္သမီးကို ျပန္လိုခ်င္တာ တစ္ခုတည္းပါပဲဗ်ာ ”။

    ေအပီသတင္းေဆာင္းပါးရွင္ Robin McDowell ၏ Lack of health care deadly for Myanmar’s Rohingya ေဆာင္းပါးကို ျမင့္မိုရ္ေမာင္ေမာင္ မွ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျပန္ဆိုေရးသားသည္။

  • နာဂစ္ နဲ႕ ေမးခြန္းႏွစ္ခု (နာဂစ္ (၆) ႏွစ္ျပည့္

    ေမ ၂ ၊ ၂၀၁၄
    ေမာင္ထြန္းလြင္(မိုးေလ၀သ)
    nargit
    ၂၀၁၄ ခုႏွစ္၊ ေမလ(၂-၃)ရက္ဟာ နာဂစ္မုန္တိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ ၀င္ေရာက္တိုက္ခတ္ သြားခဲ့တဲ့ (၆)ႏွစ္ေျမာက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပီးေတာ့ ျပီးခဲ့ျပီျဖစ္တဲ့ အျဖစ္အပ်က္ တစ္ခုပါဘဲ။ ဒါေပမယ့္လည္း ေလာကႀကီးမွာ လိုခ်င္သည္ျဖစ္ေစ၊ မလိုခ်င္သည္ျဖစ္ေစ၊ ႏွစ္သက္သည္ျဖစ္ေစ၊ မႏွစ္သက္သည္ျဖစ္ေစ ေတြ႕ႀကံဳလာႀကရတဲ့ ကိစၥေတြဟာ ႏွစ္မ်ိဳးႏွစ္စားဘဲ ရွိပါတယ္။ တရားသေဘာအရေျပာရရင္ေတာ့ တရားႏွစ္ပါးဘဲရွိပါတယ္။ တရားတစ္ပါးကေတာ့ ပစ္ပယ္ရမယ့္တရား၊ ဆိုလိုခ်င္တာကေတာ့ ေမ့ပစ္ရမယ့္၊ လစ္လ်ဴရႈရမယ့္၊ ေခါင္းထဲက ထုတ္ပယ္ရမယ့္တရား။ ဥပမာ၊ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟ တရားေတြဆိုပါေတာ့။ လူတိုင္းမကင္းႏိႈင္ႀကဘူး။ ဒါေပမယ့္ တတ္အားသမွ် ေခါင္းထဲက ထုတ္ပယ္ပစ္ရမယ့္ တရားေတြေပါ့။ ေနာက္ တရားတစ္ခုကေတာ့ ပစ္ပယ္ရမယ့္ တရားမဟုတ္ဘူး၊ ပစ္ပယ္လို႕လည္းမရဘူး။ မရွိေအာင္ လုပ္လို႕လည္း မရဘူး။ မေတြ႕ခ်င္ လို႕လည္း မရဘူး။ ေတြ႕ကိုေတြ႕ရမွာ။ ရင္ကို ရင္ဆိုင္ရမွာ။ ဒါေပမယ့္ ေတြ႕တဲ့အခါမွာ သူျပဳသမွ်၊ ကိုယ္ႏုရတဲ့ဘဝမ်ိဳးမျဖစ္ရေလေအာင္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈေတြနဲ႕ ကိုယ္ကဦးေဆာင္ျပီး ကိုယ္ကအနိႈင္ယူရမယ့္ တရား။ ဥပမာ အနိစၥ၊ ဒုကၡ၊ အနတၱ တရားေတြလိုေပါ့။ ဒီလို တရားႏွစ္ပါးအနက္ နာဂစ္အျဖစ္အပ်က္ဟာ ခ်စ္သည္ျဖစ္ေစ၊ မုန္းသည္ျဖစ္ေစ၊ ပစ္ပယ္လို႕ မရတဲကိစၥ၊ တကယ္ေတာ့ နာဂစ္ဟာ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ ႀကံဳလာခဲ့ရင္ ရင္ဆိုင္ျပီး အႏိုင္ယူရမယ့္ တရားျဖစ္ပါတယ္။

    ေနာက္တစ္ႀကိမ္ နာဂစ္လို မုန္တိုင္းႀကံဳေတြ႕လာခဲ့ရင္ေတာ့ အႏိုင္ ယူႏိုင္ရေလေအာင္ နာဂစ္က ဘာသင္ခန္းစာေတြ ေပးခဲ့သလည္း။ နာဂစ္ရဲ႕အေႀကာင္း ဓမၼဓိဌာန္က်က် ဆန္းစစ္ေတြးေခၚဖို႕ လိုတာေတာ့ အမွန္ျဖစ္ပါတယ္။ Men learn much from defeat ဆိုတဲ့ စကားကလည္း ရွိေနတယ္မဟုတ္လား။

    နာဂစ္အျဖစ္အပ်က္ႀကိးမွာ လူေပါင္း တစ္သိန္းေလးေသာင္းေလာက္ အသက္ဆံုးရံႈးခဲ့ရတယ္။ အိမ္ယာအေဆာက္အဦေပါင္း ခုႏွစ္သိန္းခြဲေလာက္ ပ်က္စီးခဲ့တယ္။ လူေပါင္းဆယ့္တစ္သန္းေက်ာ္ ေလာက္ ထိခိုက္ခဲ့ရတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ပိုင္္ နဲ႕ ပုဂလိကပိုင္ ႏွစ္ရပ္ေပါင္း ပစၥည္းဆံုးရံႈးမႈတန္ဘိုး (၁၂) ထရီလီယံေက်ာ္ ရွိခဲ့တယ္။ ကမၻာမွာ ပ်က္စီးဆံုးရံႈးမႈ နဲ႕ အေသအပ်ာက္အဆိုးဆံုးစာရင္းမွာ နံပါတ္(၈)အဆင့္ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ဒီအေႀကာင္းနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး ကြ်န္ေတာ့ေခါင္းထဲမွာ မႀကာမႀကာေရာက္လာတဲ့ ေမးခြန္းႏွစ္ခုရွိေနပါတယ္။

    ပထမေမးခြန္းကေတာ့ နာဂစ္မုန္တိုင္းႀကိး (၂-၅-၂၀၀၈)ရက္ေန႕ နံနက္ပိုင္း ဟိုင္းႀကီးကြ်န္းကို မဝင္မွီ ေရျပင္ေပၚမွာ အခ်ိန္ (၄)နာရီႀကာေအာင္ မေရြ႕လွ်ားဘဲ ရပ္ေနခဲ့ျပီးမွ ဟိုင္းႀကီးကြ်န္းကို မြန္းလြဲညေနပိုင္းမွာ ၀င္ေရာက္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမွာ ကၽြန္ေတာ့္ကိုယ္ ကြ်န္ေတာ္ေမးေနမိခဲ့တဲ့ေမးခြန္းကေတာ့ နာဂစ္ဟာ အခုလို ဧရာ၀တီျမစ္၀ကြ်န္းေပၚေဒသကို မ၀င္ခဲ့ဘဲ ယခင္၀င္ေနက် လမ္းေဟာင္းအတိုင္း ရခိုင္ျပည္နယ္ဖက္ကိုသာ ၀င္ခဲ့ရင္ အခုလုိ အေသအေပ်ာက္ အပ်က္အစီးေတြ မ်ားပါ့မလား ? ဆိုတဲ့ေမးခြန္းပါဘဲ။

    ေနာက္ေမးခြန္းတစ္ခုကေတာ့ မႏွစ္က ၂၀၁၃ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တိုဘာလ အတြင္း ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္ထဲမွာ Phialin Cyclone ျဖစ္ေတာ့ ေလတိုက္ႏႈန္းက တစ္နာရီ(၁၆၂)မိုင္ႏႈန္းအထိ ရွိခဲ့လို႕ အလြန္ျပင္းထန္တဲ့ category V အဆင့္ရွိ မုန္တိုင္းႀကီးျဖစ္ခဲ့တယ္။ တစ္နာရီ ေလတိုက္ႏႈန္း မိုင္ (၁၄၀-၁၄၅)ေလာက္သာရွိခဲ့တဲ့ နာဂစ္ထက္ ပိုျပင္းတာေပါ့။ အဲဒီေလာက္အင္အားနဲ႕ လူဦးေရ ထူထပ္လွတဲ့ အိႏၵိယႏိုင္ငံအေရွ႕ဖက္ကမ္းေျခ Andra Pradesh ျပည္နယ္ကို ၀င္ေရာက္တိုက္ခတ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီမ်ာ ကြ်န္ေတာ့္ကို မိတ္ေဆြႀကီး ကာတြန္း ကိုေအာ္ပီက်ယ္က ေမးလာပါတယ္။ “ဆရာခင္ဗ်ား၊ အခု အိႏၵိယႏိုင္ငံကို တိုက္ခတ္သြားခဲ့တဲ့ ဆိုင္ကလုန္းမုန္တိုင္း Phialin ဟာ ကြ်န္ေတာ္တို႕ ျမန္မာႏိုင္ငံကို တိုက္ခတ္သြားခဲ့တဲ့ နာဂစ္မုန္တိုင္းထက္ ပိုျပင္းထန္တယ္လို႕ သိရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ လူအေသေအပ်ာက္ကေတာ့ ဆယ္ဂဏန္း မွ်သာရွိခဲ့ျပီး သူေလာက္ မျပင္းထန္တဲ့ ကြ်န္ေတာတို႕ရဲ႕ နာဂစ္ကေတာ့ လူေတြ တစ္သိန္းေက်ာ္ ေသဆံုးခဲ့ရတာ ဘာေႀကာင့္ပါလည္းခင္ဗ်ား” ပါတဲ့ဗ်ာ။

    နာဂစ္နဲက ပတ္သက္လို႕ ကြ််န္ေတာ့ကို အေတြးပြား အေတြးမ်ားေစခဲ့တာ အဲဒီ ေမးခြန္း(၂)ခုပါဘဲ။

    ပထမေမးခြန္းနဲ႕ပတ္သက္လို႕ ကြ်န္ေတာ္ နာဂစ္ျဖစ္အျပီး ရက္ပိုင္းအတြင္းကဘဲ အေျဖထုတ္ထားခဲ့ျပီး ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ နာဂစ္ဟာ ဒီအင္ဒီအားနဲ႕ဘဲ ျမစ္၀ကြ်န္းေပၚကို မ၀င္ခဲ့ဘဲ၊ ရခိုင္ကမ္းရိုးတန္းကိုသာ ၀င္ခဲ့ရင္ အခုေလာက္ အေသအေပ်ာက္ အပ်က္အစီး ဘယ္လိုမွ မရွိႏိႈင္ပါဘူး။ ဘာျပဳလို႕လည္း ? ရခိုင္ကမ္းရိုးတန္း နဲ႕ ျမစ္၀ကြ်န္းေပၚကမ္းရိုးတန္းေဒသ ႏွစ္ခုဟာ သဘာ၀ေဘးအႏၱရာယ္ က်ေရာက္ႏိႈင္မႈ ေႀကာင့္ ထိခိုက္ႏိႈင္မႈ အလားအလာ အလြန္ကြာျခားေနႀကလို႕ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါကို သဘာ၀ေဘးအႏၱရာယ္ ကာကြယ္ေရးေစာင့္ေရွာက္မႈလုပ္ငန္းမွာ Vulnerability လို႕ေခၚပါတယ္။ ခပ္လြယ္လြယ္ ေျပာရရင္ေတာ့ Risk လို႕ ဆိုႀကပါေတာ့။ ေျပာရရင္ေတာ့ အဲဒီအပိုင္းကို ရခိုင္ကမ္းရိုးတန္း နဲ႕ ျမစ္၀ကြ်န္းေပၚကမ္းရိုးတန္း တို႕ကို နိႈႈ္င္းယွဥ္လိုက္တဲ့အခါ ျမစ္၀ကြ်န္းေပၚေဒသက Vulnerability ေရာ၊ Risk ေရာ အလြန္ျမင့္မားေနတာကို ေတြ႕ႀကရပါတယ္။

    ျမစ္ဝကြ်န္းေပၚမွာ ေတြ႕ရတ့ဲ အားနည္းခ်က္က (၁၀)ခ်က္ေလာက္ရွိပါတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့

    (၁) ေျမနိမ့္ေဒသျဖစ္ျခင္း
    —————————–
    ျမစ္၀ကြ်န္းေပၚေဒသဟာ ေျမအလြန္နိမ့္ပါတယ္။ ေကာင္းကင္ေျမတိုင္း DEMS တိုင္းတာခ်က္ ေတြနဲ႕တိုင္းႀကည္႕လိုက္ေတာ့ ဘယ္..ဒီေနရာက ေရ(၅)မီတာေလာက္ တက္လာရင္ကို ျမစ္၀ကြ်န္းေပၚ တစ္ခုလံုးရဲ႕ ၄၃% ကေရေအာက္ေရာက္သြားျပီ။ ၅ မီတာ ဆိုတာ ၁၇ ေပေလာက္ရွိတာ။ နာဂစ္တံုးက ကြင္းဆင္းတိုင္းတာခ်က္အရ သဘာ၀ဒီေရအထက္ ပိုတက္ခဲ့တဲ့ မုန္တိုင္းဒီေရလိႈင္းအျမင့္က (၂၂ ) ေပ အထိရွိခဲ့ပါတယ္။

    (၂) လူဦးေရထူထပ္ျခင္း
    ———————–
    ျမစ္၀ကြ်န္းေပၚေဒသဟာ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုးမွာ လူဦးေရ အထူထပ္အသိပ္သည္းဆံုး ေဒသ။ ပြဲခင္းထဲ ခဲပစ္လိုက္သလိုေပါ့ဗ်ာ။ ပစ္မလြဲဆိုတာ ဒီေဒသမ်ိဳးေပါ့။

    (၃) ျမစ္လက္တက္မ်ားႏွင့္ျမစ္ဝမ်ားေပါမ်ားျခင္း
    ———————————————-
    ျမစ္၀ကြ်န္းေပၚေဒသဟာ ျမစ္ေႀကာင္းစံနစ္ကလည္း ရႈပ္သလားမေျပာနဲ႕။ ျမစ္ခ်ည္႕က (၁၇)စင္း။ ျမစ္၀ ကခ်ည္႕ဘဲ (၇)ေပါက္။ ၀င္လာတဲ့ ပင္လယ္ေရေတြ မ်က္စိလည္ သြားႏိႈင္တယ္။

    (၄) မုန္တိုင္းခိုအေဆာက္အဦ နဲ႕ သက္ကယ္ကုန္းျမင့္မ်ားမရွိျခင္း။
    —————————————————————–
    နာဂစ္ျဖစ္တံုးက မုန္တို္င္းခိုအေဆာက္အဦ(storm shelter) ဆိုတာ ႀကားေတာင္ မႀကားဖူးဘူး။ အသက္ကယ္ကုန္းဆိုတာ ဘာမ်မရွိဘူး။ နာဂစ္ျဖစ္တံုးက မိသားစု (၅)ဦးရွိတဲ့ တစ္ဦးတည္း က်န္ရစ္ေတာ့တဲ့ အိမ္ေထာင္ဦးစီးတစ္ေယာက္က ကြ်န္ေတာ္တို႕အဖြဲ႕ ကြင္းဆင္းေတာ့ ေျပာျပပါတယ္။ နာဂစ္သတိေပးခ်က္ကို ႀကိဳသိလို႕ သူႀကိဳတင္ ကာကြယ္တဲ့ အေနနဲ႕ အဲဒီေန႕က ပင္လယ္ကို မထြက္ေတာ့ပါဘူးတဲ့။ အိမ္မွာ ဘဲေနပါတယ္တဲ့။ ေရေတြ တက္လာေတ့ သူတို႕မိသားစု(၅)ဦး အိမ္ေအာက္ထက္ကေန အေပၚထပ္ကိုေျပာင္း ပါတယ္။ ေရေတြထပ္တက္လာေတာ့ ထုပ္တန္းေပၚ ကိုတက္ပါ တယ္။ အဲဒီကေန ထပ္တက္ လာေတာ့ အိမ္အမိုးသြပ္ကိုေလွန္ျပီး၊ ေခါင္မိုးေပၚတက္ ပါတယ္။ အဲဒီကေန ထပ္တက္လာေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တစ္ေယာက္တည္းဘဲ က်န္ပါေတာ့ တယ္တဲ့။ ေျပးစရာေျမကို မရွိခဲ့ပါဘူးဗ်ာ။

    (၅) သဘာ၀ေဘးအႏၱရာယ္အေျခအေနအမ်ိဳးအစား နဲ႕ အႏၱရာယ္ ရွိမႈျပေျမပံုမ်ား မရွိျခင္း။
    ——————————————————–
    သဘာ၀ေဘးကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရးအတြက္ အေရးပါလွတဲ့ ေျမယာ အသံုးခ်မႈ အတြက္ Risk Map, hazard Map ဘာတစ္ခုမွ် လုပ္ထားတာမရွိခဲ့ပါဘူး။ ဒိေတာ့ လူေတြက ရြာေလးေတြ တည္ျပီး ေရလုပ္ငန္းနဲ႕နီးတဲ့ ကမ္းစပ္တေလွ်ာက္ ရြာတည္ေနႀကေတာ့ ပင္လယ္က တက္လာမယ့္ ေရလိႈင္း ေတြကို ထြက္ႀကိဳေနႀက သလိုပါဘဲ။ ဒိေရလိႈင္းေတြက အရင္တံုးကမွ လူတစ္ေယာက္ ေတြ႕ဖို႕အေရး အေတာ္ေလး အထဲေရာက္ေအာင္ ႀကိဳးူပမ္းေနရေသးတယ္။ အခုေတာ့ ေအးေဆးဘဲေပါ့။

    (၆) မုန္တို္င္းဆိုင္ရာ ယခင္အေတြ႕အႀကံဳ နည္းမႈေႀကာင့္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ရန္ ခဲယဥ္းျခင္း။
    ————————————————————
    ျမစ္၀ကြ်န္းေပၚသာေးတြဟာ ပင္လယ္မွာေမြး၊ ပင္လယ္ထဲမွာ အသက္ေမြး ၀မ္းေႀကာင္း ေနခဲ့ႀကေပမယ့္ ဘာမုန္တို္င္းအေတြ႕အႀကံဳမွ မရွိခဲ့ႀကပါဘူး။ ၂၀၀၈ မတိုင္မီအထိ ျမန္မာျပည္ကို မုန္တိုင္း(၈၂)ႀကိမ္ ၀င္ခဲ့ဘူးရာမွာ အားလံုး ရခိုင္ကိုခ်ည္႕ ၀င္ခဲ့တာပါ။ ျမစ္၀ကြ်န္းေပၚေဒသကို ဆိုင္ကလုန္းအဆင့္မုန္တိုင္း တစ္ခါမွ် မ၀င္ခဲ့ဘူး ပါဘူး။

    (၇) မုန္တို္င္းဒီေရဆိုင္ရာ အပါအ၀င္ သဘာဝေဘးဆိုင္ရာ အေတြ႕အႀကံဳ နဲ႕ အသိပညာနည္းပါးျခင္း။

    မုန္တို္င္းဒီေရ ဆိုတဲ့ စကားကို ျမစ္၀ကြ်န္းေပၚ နာဂစ္ေဒသကလူေတြ ႀကားေတာင္ မႀကားခဲ့ဖူးပါဘူး။

    (၈) သယ္ယူပို႕ေဆာင္ေရးလမ္းပန္းဆက္သြယ္မႈခက္ခဲျခင္း။

    ေရြ႕ေျပာင္းေျပးလႊားဖို႕ အလြန္ခက္ပါတယ္။ ေရလမ္းဘဲရွိပါတယ္။ စက္ေလွ ေပၚမွာ ရွိသမွ် ပစၥည္းေတြ၊ မိသားစုေတြ အကုန္တင္ျပီးေျပးရင္ေတာင္ ေရကေရဆန္ျဖစ္မယ္။ ခရီးတြင္သလား မေျပာနဲ႕။ ေနာက္ကေမ်ာလာတဲ့ ေဗဒါကေတာင္ လမ္းေတာင္း ရလိမ့္မယ္။

    (၉) ကမ္းေျခေ၇တိမ္မႈ၊

    ဒီေရအတက္အက်ခြင္ႀကီးမားမႈ၊ ျမစ္ေႀကာင္္းမ်ားေပါမ်ားမႈတို႕ေႀကာင့္ အျပန္အလွန္သက္ေရာက္ေစေသာ ရႈတ္ေထြးေသာေရလိႈင္းျဖစ္ေပၚမႈ စံနစ္(Non-linearity)ရွိေနျခင္း။

    ျမစ္၀ကြ်န္းေပၚ ကမ္းရိုးတန္းဟာ ေရအနက္တိမ္တယ္၊ ဒီေရအတက္အက်ခြင္ ႀကီးတယ္။ ျမစ္မ်ားတည္ ရွိမႈစံနစ္က ရႈပ္ေထြးတယ္။ ဒါေႀကာင့္ မုန္တိုင္းေႀကာင့္ ပင္လယ္ထဲကေရေတြ တိုး၀င္လာရင္ ဒီအခ်က္ေတြက ရႈပ္ေထြးတဲ့ အျပန္အလွန္ သက္ေရာက္မႈေတြ(non-linear interactions) ကို ျဖစ္ေစျပီး အတိုင္းအဆမဲ့ေရလိႈင္းႀကီးေတြ (exceptionally high waves) ကို ျဖစ္ေစနိႈင္ပါတယ္။ နာဂစ္မွာျဖစ္လည္းျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

    (၁၀) ဒီေရေတာမ်ား ျပဳန္းတီးကုန္ျခင္း။

    သဘာသေဘးအတားအဆီးေတြျဖစ္တဲ့ သဘာ၀ ဒီေရေတာေတြကလည္း ျပဳန္းတီးလို႕ ကုန္ျပီ။ ထင္းလုပ္ဖို႕၊ သစ္လုပ္ဖို႕၊ အိမ္ေဆာက္ဖို႕၊ လယ္ကြင္းေဖၚဖို႕၊ လူေနရပ္ကြက္ တိုးခ်ဲ႕ဖို႕၊ ငါးေမြးဖို႕၊ ပုဇြန္ေမြးဖို႕၊ စားအုန္းဆီပင္စိုက္ဖို႕၊ မီးေသြးဖုတ္ဖို႕။ ……. ျပဳန္းတီးလိုက္တာ ဘိုကေလးမွာဆိုရင္ ဒီေရေတာကို မက်န္ေတာ့ပါဘူး။

    ဒီအခ်က္ေတြေႀကာင့္ နာဂစ္သာ ရခိုင္ကမ္းရိုးတန္းကို ၀င္ေရာက္ခဲ့ရင္ ျမစ္၀ကြ်န္းေပၚေဒသေလာက္ အေသအေပ်ာက္ အပ်က္အစီး မရွိနိုင္ဘူးလို႕ ကြ်န္ေတာ္ ဆိုခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

    တေလာကဘဲ အိႏၵိယကို ၀င္ေရာက္တိုက္ခတ္သြားတဲ့ Phailin ဆိုင္ကလုန္း ဟာ ေလတိုက္ႏႈန္း တစ္နာရီ 162 mph , Category V အဆင့္နဲ႕ ၀င္ေရာက္ သြားခဲ့တာ လူဆယ္ ဂဏန္းဘဲေသခဲ့တယ္။ ၂၀၀၈ က ကြ်န္ေတာ္တို႕ဆီ နာဂစ္တို္္က္ေတာ့ ေလတိုက္ႏႈန္းက 140-150 mph, Category IV အဆင့္သာ ရွိပါလ်က္နဲ႕ လူေပါင္း တစ္သိန္းေက်ာ္( ၁၃၄ ၀၀၀) ေသဆံုးခဲ့ရတာ ဘာေႀကာင့္ပါလည္း တဲ့။

    ဒီေနရာမွာ စိုင္းထီးဆိုင္သီခ်င္း သတိရမိတယ္။ ဘဲႀကီး။ မသိလို႕ေမးတာလား..။ သိလ်က္နဲ႕ ေမးတာလား…။ ဆိုတာေလ။

    ႀကိဳတင္သတိေပးခ်က္။ သူတို႕လည္း (၅)ရက္ေလာက္ႀကိဳေျပာခဲ့တယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႕လည္း (၅)ရက္ ႀကိဳေျပာခဲ့တယ္။ အတူတူေလာက္ပါဘဲ။

    အဲဒီ(၅)ရက္အတြင္း သူတို႕က Volunteer တစ္သိန္းေက်ာ္၊ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ အစီးေပါင္း ငါးေသာင္းေက်ာ္၊ Helicopter အစီး(၄၀)ေက်ာ္အပါအ၀င္ ကားေတြ၊ လူေတြ အမ်ားႀကီးနဲ႕ မုန္တို္င္း အ၀င္မွာ အေရးေပၚ ကယ္ဆယ္ေရးေဆာင္ရြက္ဖို႕ မုန္တို္္င္း မ၀င္ခင္(၂)ရက္ေလာက္ ကတည္းက We are ready လို႕ ေႀကျငာခဲ့တယ္။ လူေပါင္း (၅)သိန္းေက်ာ္ကို ေဘးကင္းရာ ေနရာမ်ား ကို ႀကိဳတင္ ေျပာင္းေရႊ႕ခဲ့တယ္။ မေျပာင္းမေရႊ႕ဘဲျငင္းဆန္ေနခဲ့တဲ့ လူေတြကို Defence Act Section 34 ကို အသံုးျပဳျပီး မျဖစ္မေန ေျပာင္းေရႊ႕ေပးခဲ့တယ္။

    ဒီေတာ့ သူတို႕မွာ သဘာ၀ေဘးအႏၱရာယ္ကာကြယ္ေရးမွာ Management Plan , Act, Preparedness, Action အကုန္ရွိခဲ့ျပီး ထိထိေရာက္ေရာက္လည္း သံုးခဲ့တယ္။

    ဒိေတာ့ Phialin ဟာ အိႏၵိယႏိုင္ငံအတြက္ေတာ့ success story တစ္ခုေပါ့ဗ်ာ။

    နာဂစ္တံုးကေတာ့ ကြ်န္ေတာ္ကိုယ္တိုင္ သတင္းစာ၊ ေရဒီယို၊ တယ္လီဖုန္း၊ ဖက္စ္၊ ရုပ္ျမင္သံႀကား အားလံုးမွတစ္ဆင့္ ေျပာခဲ့တယ္။ ကိုယ္တိုင္ တာ၀န္ရွိသူ အားလံုးကို တစ္ဦးခ်င္းဖံုးဆက္ေျပာခဲ့တာ အႀကီးအကဲေတြ အထိေရာက္တယ္။ သတင္းစာမွာလည္း အင္တာဗ်ဴးလုပ္ျပီး တစ္ရက္ႀကိဳတင္ သတိေပးခဲ့တယ္။ အဲဒီတံုးက ဟိုင္ႀကီး၊ေခ်ာင္းသာကေဒသ တာ၀န္ခံေတြကို ရြာေတြက လူေတြကို ေျပာင္းဖို႕ (Evacuate) လုပ္ဖို႕ ကြ်န္ေတာ္ဖံုးနဲ႕ သတိေပးခဲ့တယ္။ အဲဒီေျပာဆိုခ်က္ကို ေခ်ာင္းသာ Max Hotel မန္ေနဂ်ာ အပါအ၀င္ ေဒသခံ စခန္းရဲမွဴးကအစ သက္ေသအျဖစ္ရွိေနႀကတယ္။
    ဒါေပမယ့္ အဲဒီ evacuate လုပ္ဖို႕ဆိုတာ knowledge, plan, act, management, transportation, public participation, volunteers အားလံုးပါမွ ရတာဗ်။ အဓိက ကေတာ့ leadership ေပါ့ဗ်ာ။

    ဒါေပမယ့္ နာဂစ္တံုးကေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႕မွာ သဘာ၀ေဘး အႏၱရာယ္အတြက္ Management, Plan, Act, Action ဘာမွလည္း မရွိခဲ့ဘူး။ ဘာမွလည္းႀကိဳတင္စီစဥ္ထားမႈမရွိခဲ့ဘူး။

    ဒီေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ Nargis ကေတာ့ Lessons Learn  Story ေပါ့ ဗ်ာ။

    ကြ်န္ေတာ္တို႕က ကယ္ဆယ္ေရး(Relief, Resettlement, Rehabilitation) ဘဲ တသက္လံုး လုပ္လာႀကတာ။ နာဂစ္တံုးကေတာ့ ကာကြယ္ေရး (Preparation, Prevention, Reduction) ဆိုတာေတြေတာ့ ဘာမွ မလုပ္ႀကဘူး။ လုပ္လည္း မလုပ္တတ္ႀကဘူး။ လုပ္ရေကာင္းမွန္းလည္း မသိႀကဘူး။ မျဖစ္ေသးသမွ် ေစာင့္ႀကည္႕ေနႀကတဲ့သေဘာဘဲ။ အဲ…ျဖစ္ရင္ေတာ့ လုပ္ႀကပါျပီ။

    ဒါပါဘဲဗ်ာ။ နာဂစ္ႏွစ္ပတ္လည္ေန႕မွာ ဒါေလးေတြဟာ စဥ္းစားႀကရမယ့္ အခ်က္ေတြလို႕ ျမင္ပါေႀကာင္း ေျပာခ်င္တာပါဘဲ။

    ဓါတ္ပံု အညႊန္း- နာဂစ္ ေလမုန္တိုင္း တိုက္ခတ္ျပီးေနာက္ ျမန္မာ စစ္အစိုးရ ဝန္ၾကီးခ်ဴပ္ ဗိုလ္ခ်ဴပ္ၾကီး သိန္းစိန္ (လက္ရိွျမန္မာအစိုးရသမၼတ) ၂၀၀၈ ေမလ ၈ ရက္ေန႔က ရန္ကုန္ျမိဳ႕ ဆင္ေျခဖုံး တေနရာတြင္ ေလေဘးဒုကၡသည္မ်ားကို သြားေရာက္ၾကည့္ေနပံု ျဖစပါသည္။ (Photo: AFP)

    ေဒါက္တာ Tun Lwin FB စာမ်က္ႏွာမွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။
    https://www.facebook.com/tunlwin48/posts/844939002187340

  • သန္းေခါင္စာရင္း မုန္တိုင္း

    ဧျပီ ၂၉ ၊ ၂၀၁၄
    M-Media
    ဘာသာျပန္ဆိုသူ- ျမင့္မုိရ္ေမာင္ေမာင္
    မူရင္းအဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ေဆာင္းပါး- Myanmar Times

    c4ebf973d2d51b0c500f6a706700c25d
    စစ္ေတြ သဲေခ်ာင္း မြတ္စလင္ ဒုကၡသည္ စခန္းတြင္ သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူေနပံု

    ျပည္လံုးကၽြတ္သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ခံမႈ အခ်က္အလက္အားလံုးနီးပါးမွာ ယခုသီတင္းပတ္အကုန္တြင္ အေခ်ာသတ္ၿပီျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ေမလဒုတိယပတ္ အေစာပိုင္းတြင္ ရလဒ္မ်ားအေပၚ ျပန္လည္ ဆန္းစစ္မည့္ အစိုးရဖက္မွ လုပ္နည္းလုပ္ဟန္ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းေသာ အျငင္းပြားမႈကေတာ့ ဆက္လက္ရွိေနႏိုင္၏။

    အဓိကျပႆနာျဖစ္ပြားေသာ ေဒသမ်ားမွာ ရခုိင္ျပည္နယ္ႏွင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္ျဖစ္သည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္၌ မိမိကိုယ္ကို ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ဳိးဟု သတ္မွတ္ေဖာ္ျပလိုသည့္ မြတ္စ္လင္မ္တို႔ကို ေကာက္ခံသူမ်ားမွ ထိုအခ်က္အလက္ အတိုင္း ျဖည့္သြင္းရန္ ျငင္းဆန္ခဲ့သည္။ ကခ်င္ျပည္နယ္၌ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ KIA ၏ ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမမ်ား အတြင္း သန္းေခါင္စာရင္း မေကာက္ယူႏိုင္ခဲ့။

    မြတ္စ္လင္မ္တို႔အား ရိုဟင္ဂ်ာဟု သတ္မွတ္ေဖာ္ျပခြင့္ျပဳလိုက္ပါက ရခုိင္ျပည္နယ္သာမက အျခားေဒသမ်ားတြင္ ျပင္းထန္သည့္ျပႆနာမ်ားကို ျဖစ္ေပၚလာေစႏိုင္ေၾကာင္း၊ အေၾကာင္းမွာ ယင္းကိစၥသည္ ႏို္င္ငံသားအျဖစ္ စာရင္း၀င္ေအာင္ လုပ္ယူသည့္ေျခလွမ္း တစ္ရပ္ဟု လူမ်ားတို႔မွ သိျမင္ထားေသာေၾကာင့္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ ယင္းသို႔ ဆံုးျဖတ္ေဆာင္ရြက္လိုက္ေၾကာင္း လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ျပည္သူ႔အင္အားဦးစီးဌာနက ဆိုသည္။

    “ဒီသန္းေခါင္စာရင္း ကိစၥထဲ မည္သည့္ျပႆနာ၊  မည္သည့္ေသြးေခ်ာင္းစီးမႈကိုမွ ကၽြန္မတို႔ မလိုလားပါဘူး” ဟု ၀န္ႀကီးဌာန၏ သန္းေခါင္စာရင္း နည္းပညာ အဖြဲ႕ဒါရိုက္တာ ေဒၚခိုင္ခိုင္စိုးက ေျပာၾကားသည္။

    သို႔ေသာ္ ကခ်င္ျပည္နယ္၌ သန္းေခါင္စာရင္းႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းေသာ မႏွစ္ၿမိဳ႕မႈမ်ားမွာ ဆိုးဆိုးရြားရြား ေပၚလြင္ခဲ့သည္။ စာရင္းေကာက္မ်ား၏လံုၿခံဳေရး အတြက္ ေကအိုင္ေအပိုင္နက္အတြင္း တပ္စိတ္ တစ္ခုအား ဦးေဆာင္၀င္ေရာက္ခဲ့ေသာ တပ္မေတာ္ဗိုလ္ႀကီးတစ္ဦးမွာ သတ္ျဖတ္ခံလိုက္ရသည္။

    ႏိုင္ငံပိုင္မီဒီယာသတင္းမ်ားႏွင့္ လံုး၀ကြဲလြဲ ဆန္႔က်င္လ်က္ – ထိုတိုက္ပြဲသည္ သန္းေခါင္စာရင္းကိစၥႏွင့္ အလ်ဥ္း မသက္ဆိုင္ပါ ဟု ေဒၚခိုင္ခုိင္စုိးက အခိုင္အမာ ဆိုပါသည္႔တိုင္ ယင္းျဖစ္ရပ္ေၾကာင့္ ႏွစ္ဖက္ အျပန္အလွန္ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားရာ လူေပါင္း ၅၀၀၀ အိုးအိမ္စြန္႔ထြက္ေျပးခဲ့ရသည္။

    သို႔ေသာ္ စာရင္းေကာက္မ်ားသည္ ႏိုင္ငံတြင္းအျခားေဒသရိွ ေနရာအေတာ္မ်ားမ်ား၌ သတ္မွတ္ေမးခြန္းအားလံုးကို ေမးျမန္းခဲ့ျခင္းမရိွေၾကာင္း သတင္းတို႔ႏွင့္တစ္ကြ သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ယူပံု ေစာဒကမ်ားလည္း ပြင့္အံလာခဲ့ၾကသည္။

    ခ်င္းလူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕၏ ေဒသတြင္းအစီအစဥ္မွဴး Salai Bawi Thaing က မိမိသည္ ၿမိဳ႕နယ္ မ်ားစြာရိွ ခ်င္းလူမ်ဳိးတို႔ထံမွ သတင္းမ်ား လက္ခံရရိွခဲ့ေၾကာင္း၊ မ်ဳိးႏြယ္စု သို႔မဟုတ္ ကိုးကြယ္သည့္ ဘာသာအား ေမးျမန္းခဲ့ျခင္း မရိွပါဟု ၎တို႔မွဆိုေၾကာင္း ေျပာျပသည္။ စာရင္းေကာက္မ်ားသည္ ေမးျမန္းျခင္း မျပဳဘဲ ေရးသြင္းခဲ့ရာ ထိုသူတို႔အဖို႔  မည္သည့္ ဘာသာ၊ လူမ်ဳိးအျဖစ္ ထည့္သြင္းခံရေၾကာင္း မသိရိွၾကပါဟု ဆိုသည္။

    စာရင္းေကာက္ခံရာ၌ အမွားအယြင္းမ်ားရိွခဲ့သည္ဟု ျမန္မာအစိုးရအား နည္းပညာပံ့ပိုးေသာ ကုလသမဂၢလူဦးေရရံပံုေငြအဖြဲ႕ United Nations Population Fund (UNFPA) ေရာ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အင္အား ဦးစီးဌာနပါ ၀န္ခံထားၾကသည္။ သို႔ျဖစ္ေစကာမူ အခ်က္အလက္အားလံုး ထိခိုက္ပ်က္စီး သြားေစေလာက္ေအာင္ မႀကီးမား မက်ယ္ျပန္႔ႏိုင္ဟု ယံုၾကည္ေၾကာင္း ၎တို႔က ေျပာဆိုထား၏။

    “ ေမးခြန္းေတြရဲ႕အေျဖေတြကို ရံဖန္ရံခါ အမွန္ေတြရခဲ့တယ္။ သူတို႔ကြင္းဆင္းေကာက္ယူတဲ့ အခ်ဳိ႕အခ်ိန္ေတြမွာေတာ့ အသင့္ရိွေနေသာ ျပင္ပလူေတြက ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္တာမ်ဳိးလည္း ရိွခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲ့ဒီေဘးပန္းေ၀ဖန္ စကားေတြကို ဒုတိယဆင့္မွာပဲ ထားခဲ့ပါတယ္ ” ဟု UNFPA မွ ဧၿပီ ၁၁ ရက္တြင္ ေျပာၾကားသည္။

    ရခိုင္ျပည္နယ္မွအပ ႏိုင္ငံေဒသအမ်ားစုတြင္ လုပ္ငန္းစဥ္ ေခ်ာေမြ႕ခဲ့သည္ဟု ႏိုင္ငံတကာေလ့လာသူမ်ားက ဆိုသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအေရး UNFPA ကိုယ္စားလွယ္ Janet Jackson က “ ရခိုင္ကျဖစ္ရပ္ေတြမွာ ကတိျပဳထားတဲ့ သန္းေခါင္စာရင္းအေပၚ ပံုဟန္တစ္မ်ဳိးနဲ႔ အရိပ္ လႊမ္းမိုးေနေၾကာင္း ထင္ရွားခဲ့တယ္ ” ဟု ေျပာ၏။

    လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ျပည္သူ႔အင္အားဦစီးဌာနအရာရိွမ်ားက ေ၀ဖန္ခ်က္ အမ်ားစုကို ပယ္ခ်ထားၿပီး အလြန္ေအာင္ျမင္သည့္ လုပ္ငန္းစဥ္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေသာ လူဦးေရ စာရင္းကို ေကာက္ခံျပဳစုၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း၊ ရခိုင္ႏွင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္မွ က်န္ရိွေနေသးသည့္ အခ်က္အလက္မ်ား ေကာက္ယူႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစား လုပ္ေဆာင္ေနေၾကာင္း လြန္ခဲ့သည့္ရက္သတၱပတ္က ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

    ျမန္မာျပည္ေျမာက္ပိုင္းတြင္ သန္းေခါင္စာရင္း လုပ္ငန္းစဥ္အား ေအးခ်မ္းစြာေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေရး အတြက္ အစိုးရသည္ ေကအိုင္ေအႏွင့္ ေစ့စပ္ညွိႏႈိင္းေနေၾကာင္း၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ အေရးတြင္မူ မိမိသည္ UNFPA ၏ ႏိုင္ငံတကာ သန္းေခါင္ စာရင္းကၽြမ္းက်င္သူမ်ား ပါ၀င္သည့္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ နည္းပညာ အႀကံေပးဘုတ္ အဖြဲ႕ႏွင့္ အတူ လက္တြဲေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း ေဒၚခိုင္ခိုင္စိုးက ဆိုသည္။

    သို႔ေသာ္ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ျပည္သူ႔အင္အား ဦးစီးဌာနသည္ မြတ္စ္လင္မ္တို႔အား ရိုဟင္ဂ်ာ အျဖစ္ သတ္မွတ္ညႊန္းဆိုမည့္ မည္သည့္နည္းလမ္းကိုမွ လက္ခံ စဥ္းစားေပးလိမ့္မည ္မဟုတ္ဟု သူမက အေလးအနက္ထား ေျပာၾကားသြားသည္။ ဘုတ္အဖြဲ႕၏ ဒုဥကၠဌ Paul Cheung က နည္းလမ္းရွာ အေျဖထုတ္ဖို႔ အခ်ိန္ယူရေပဦးမည္ဟု ဆိုသည္။

    “ နည္းပညာပိုင္းအရ အေျဖရွာမႈေတြကေတာ့ ရွင္းလင္းလွပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ႏိုင္ငံေရး အတိုင္းအတာအရ ခရီးတြင္ေပါက္ေျမာက္မွာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ နည္းပညာက ထပ္တူက်ဖို႔လည္း မလြယ္ပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ေဆြးေႏြးမႈနဲ႔ သံုးသပ္မႈအတြက္ အကန္႔အသတ္ေတြကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ နားလည္ထားရပါမယ္ ”။

    အစိုးရဖက္မွ လမ္းေၾကာင္းတစ္ခုထပ္မံ ခင္းထားၿပီးျဖစ္သည္။ ပထမအႀကိမ္ ခ်န္လွပ္ခံရေသာ ရခိုင္ျပည္နယ္မြတ္စ္လင္မ္တို႔သည္ မိမိကိုယ္ကို ဘဂၤလီမ်ား ဟု သတ္မွတ္ေဖာ္ျပလွ်င္ သို႔မဟုတ္ တင္းျပည့္ က်ပ္ျပည့္ေမးျမန္းမႈကို လ်စ္လ်ဴရႈရန္ သေဘာတူလွ်င္ သန္းေခါင္စာရင္းထဲ ျပန္လည္ထည့္သြင္းႏိုင္မည္ ုုျဖစ္သည္။ ဧၿပီလ ၂၅ ရက္တြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ အိမ္ေထာင္စုေပါင္း ၆၀၀၀ မွာ ဤလမ္းေၾကာင္းကို လက္ခံလိုက္ၿပီဟု ႏိုင္ငံပိုင္မီဒီယာမ်ားမွ သတင္းေဖာ္ျပခဲ့ေသာ္လည္း ထိုကိန္းဂဏန္းမွာ ေႏွာင္ႀကိဳးမဲ့ အတည္ မျပဳႏိုင္ေသးေခ်။

    ေနာက္တစ္ဆင့္မွာ “အျခားလူမ်ဳိး” စာရင္း၀င္သူမ်ားအားလံုးကို ေရတြက္မွတ္တမ္းတင္မည့္ လုပ္ငန္းစဥ္ျဖစ္မည္။ ၎မွာ အခ်ိန္ယူရမည္။ ေဒၚခိုင္ခိုင္စိုး၏ အဆိုအရ ဤလုပ္ငန္းစဥ္ကို စက္ျဖင့္မဖတ္ဘဲ လက္ျဖင့္ ေရးသြင္း မွတ္တမ္းတင္မည္ျဖစ္သည္။

    ယခုလအေစာပိုင္း သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ တစ္ခု၌ လ၀က၀န္ႀကီး ဦးခင္ရီက ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း စာရင္းေကာက္ခံမႈဆိုင္ရာ သေဘာကြဲလြဲမႈသည္ အစိုးရႏွင့္ UNFPA သို႔မဟုတ္ ႏိုင္ငံတကာ အလွဴရွင္မ်ားအၾကားရိွ ဆက္ဆံေရးကို ထိခိုက္နစ္နာေစလိမ့္မည္ဟု မိမိ မယံုၾကည္ေၾကာင္း၊ အကယ္၍ စာရင္းေကာက္မ်ားမွ မြတ္စ္လင္မ္တို႔အား ရိုဟင္ဂ်ာ အျဖစ္ ေရးသြင္းခြင့္ျပဳခဲ့ပါက ရခိုင္ျပည္နယ္၌ အၾကမ္းဖက္မႈ ပိုမိုျဖစ္ပြားေအာင္ တြန္းပို႔ရာေရာက္ေၾကာင္းကို “ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ ႏိုင္ငံ့ လံုၿခံဳေရးႏွင့္ အခ်ဳပ္အျခာ တည္တံ့ေရး အတြက္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနတာပါ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔တိုင္းျပည္ရဲ႕ မူ၀ါဒအရ ရိုဟင္ဂ်ာေတြဆီက စာရင္းေကာက္ခံမႈ မျပဳခဲ့ၾကပါဘူး ” ဟူ၍ ေျပာဆိုခဲ့သည္။

    ၎ျပင္ သူက ဘဂၤလီအစား ရိုဟင္ဂ်ာဟု ေဖာ္ျပလိုသူတို႔၏ တရား၀င္မႈႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ေမးခြန္းထုတ္ခဲ့သည္။
    “ တရုတ္လူမ်ဳိးေတြက တရုတ္ျပည္ ဇာတိ ျဖစ္တယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာတိုင္းျပည္ဆိုတာ ဘယ္မွာလဲ ? ရိုဟင္ဂ်ာကို ဘယ္ႏို္င္ငံက လက္ခံပါသလဲ ? ကၽြန္ေတာ္တု႔ိတုိင္းျပည္က သူတို႔ကို လက္ခံဖို႔ ဘယ္လိုမွ မဆီေလ်ာ္ပါဘူး ”။

    ၀န္ႀကီးဌာနမွ ဤျပႆနာမ်ား ထုတ္ျပေနသလို အခ်က္အလက္ လုပ္ငန္းစဥ္သည္လည္း ေမလ ပထမလ၀က္အတြင္း စတင္မည္ျဖစ္သည္။ ပထမအဆင့္အေနျဖင့္ ၿဗိတိန္ကုမၸဏီ DRS မွ ၀န္ထမ္းမ်ားက ကုမၸဏီပိုင္စက္မ်ားျဖင့္ အေျဖလႊာမ်ားကို အၿပီးသတ္ဖတ္ယူမွတ္တမ္းတင္မည္။ DRS သည္ UNFPA ၏ကန္ထရိုက္ေအာက္မွ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ားတြင္ သန္းေခါင္စာရင္းႏွင့္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားအတြက္ ပစၥည္းကိရိယာေထာက္ပံ့သည့္ ပုဂၢလိကအဖြဲ႕အစည္းျဖစ္သည္။

    ေနာက္တစ္ဆင့္မွာ “အျခားလူမ်ဳိး” စာရင္း၀င္သူမ်ား အားလံုးကို ေရတြက္မွတ္တမ္းတင္မည့္ လုပ္ငန္းစဥ္ျဖစ္မည္။ ၎မွာ အခ်ိန္ယူရမည္။ ေဒၚခိုင္ခိုင္စိုး၏ အဆိုအရ ဤလုပ္ငန္းစဥ္ကို စက္ျဖင့္ မဖတ္ဘဲ လက္ျဖင့္ ေရးသြင္း မွတ္တမ္းတင္မည္ျဖစ္သည္။

    ၀န္ႀကီးဌာနသည္ အျခားလူမ်ဳိး စာရင္း၀င္ မည္ေရြ႕ မည္မွ်ရိွေၾကာင္း မသိရိွေသးသျဖင့္ ေရတြက္မႈအခ်ိန္ မည္မွ်ၾကာေညာင္းမည္ကို သူမက မခန္႔မွန္းႏိုင္။ အခ်က္အလက္မ်ား ဆန္းစစ္မႈကို ႏိုင္ငံတကာေလ့လာသူမ်ားေရွ႕တြင္ ျပဳလည္မည္ေလာဟု ေမးျမန္းရာ ၎ကိစၥမွာ မူလအစီအစဥ္၌ မပါ၀င္ဟု သူမက ဆိုသည္။
    “ DRS ကုမၸဏီနဲ႔ မေဆြးေႏြးရေသးတဲ့ အတြက္ ကၽြန္မ အေသအခ်ာ မေျပာနိုင္ေသးပါဘူး ”။

    DRS မွလည္း မည္သည့္ မွတ္ခ်က္မွ် မေပးႏိုင္ခဲ့။

    သန္းေခါင္စာရင္းလုပ္ငန္းစဥ္အတြင္းရိွ လက္သည္း၀ွက္မ်ား၊ ေလ်ာ့တိေလ်ာ့ရဲႏိုင္မႈမ်ားကို ေထာက္ျပ၍ လူမ်ဳိးေရးတင္းမာမႈမ်ား ႀကီးထြားလာမည္ဟု ပေရာဂ်က္ အလွဴရွင္မ်ား အပါအ၀င္ ျပည္တြင္းႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာ ေလ့လာသူမ်ားက လြန္ခဲ့သည့္ တစ္ႏွစ္ေလာ္ကပင္ သတိေပးထားခဲ့သည္။

    အစိုးရအသိအမွတ္ျပဳ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိး ၁၃၅ မ်ဳိးစာရင္းကို အေျခခံေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မွာ ၿဗိတိသွ်ကိုလိုနီေခတ္၏ လက္ေ၀ခံ လုပ္ရပ္ျဖစ္ေၾကာင္း ေ၀ဖန္ခ်က္မ်ား ရိွသည္။ ထို႔အျပင္ သန္းေခါင္စာရင္း၌ မိသားစုသံုးအိမ္သာအမ်ဳိးအစားမွသည္ တစ္ႏွစ္အတြင္းေသဆံုးသူ မိသားစု၀င္အေၾကာင္းအခ်က္မ်ားအထိ ေမးခြန္း ၄၁ ခုကို အဓိပၸာယ္မဲ့ ရွည္လ်ားေထြျပားစြာ ထည့္သြင္းထားသည္။

    “ သန္းေခါင္စာရင္းရဲ႕ အခင္းအက်င္းထဲမွာ အခ်က္အလက္ေတြ ေကာက္ခံစစ္ေဆးၿပီးကာမွ ေျပာင္းလဲျပင္ဆင္မႈ ျပဳမျပဳဆိုတာ မေျပာႏိုင္ပါဘူး။ အထူးသျဖင့္ ထည့္ခြင့္မျပဳထားတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေပါ့။ သန္းေခါင္စာရင္းအခ်က္အလက္မ်ားအရ ႏိုင္ငံေတာ္စီမံကိန္းနဲ႔ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာပူးေပါင္းမႈကို လမ္းညႊန္ေပးႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ဖြယ္ရာေတာ့ ရိွပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သန္းေခါင္စာရင္းဒီဇိုင္းနာေတြက စီစဥ္ဆဲအဆင့္မွာ ျပည္သူ႔အသံ နားမစြင့္ခဲ့တာဟာျဖင့္ သံသယ၀င္စရာပါဘဲ ” ဟု ရန္ကုန္အေျခစိုက္ လူ႔အခြင့္အေရးေလ့လာေစာင့္ၾကည့္မႈအဖြဲ႕ သုေတသီ Mr David Mathieson က ဆိုသည္။

    Foftify Rights လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ အမႈေဆာင္ဒါရိုက္တာ Matt Smith ကလည္း အခ်က္အလက္ေသခ်ာစြာရရိွေရးကို ရခိုင္ျပည္နယ္မွာကဲ့သို႔ တင္းမာမႈမီးေမႊးရန္ အသံုးခ်မခ်ဟူသည္ ေနာက္ထပ္စိန္ေခၚခ်က္ျဖစ္ေၾကာင္း သံုးသပ္ေျပာဆိုသြား၏။

    “ တင္းမာေနၿပီးျဖစ္တဲ့ အေနအထားတစ္ရပ္ကို မပြင့္ထြက္ေစဖို႔  အစိုးရမွာ တာ၀န္ရိွပါတယ္။ ဘာသာေရးထိန္းခ်ဳပ္မႈအေပၚ ဒီအခ်က္အလက္ကို ကိုင္တြယ္မယ္ဆိုရင္ ဒီလမ္းေၾကာင္းက အဲ့ဒီမွာဘဲ အဆံုးသတ္သြားမွာျဖစ္တယ္။ ဒီအေနအထားေရာက္ရင္ အစိုးရရဲ႕ ဖ်က္ဆီးေရးထိန္းခ်ဳပ္မႈလို႔ ဆိုရပါမယ္”။

    Myanmar Times English ပိုင္းတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည့္ Census collection winds down amid controversy  ေဆာင္းပါးကို ျမင့္မိုရ္ေမာင္ေမာင္ မွ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျပန္ဆိုေရးသားသည္။