News @ M-Media

Tag: analysis

  • နာဇီလက္သစ္ ေခါင္းေဆာင္မ်ား လြတ္လပ္ခြင့္ရေန (Analysis By ေမာင္ဇာနည္ )

    ဧျပီ-၉-၂၀၁၃
    ဘာသာျပန္ေဆာင္းပါး
    ေဆာင္းပါးရွင္-ေမာင္ဇာနည္

    Wirathu-7

    မၾကာေသးခင္က ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ လူနည္းစုမြတ္စလင္မ်ားအား လူမဆန္စြာ ပစ္မွတ္ထားတုိက္ခုိက္မႈတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွ အစြန္းေရာက္ ၉၆၉ လႈပ္ရွားမႈသည္ အဓိကအခန္းက႑မွ ပါ၀င္ခဲ့သည္။ ထုိအၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈေၾကာင့္ အနည္းဆံုး လူ ၄၀ ေသဆံုးခဲ့ရၿပီး ၁၂၀၀၀ ခန္႔ အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ ျဖစ္ခဲ့ရသည္။ သမၼတဦးသိန္းစိန္အစုိးရႏွင့္ ႏုိင္ငံတစ္၀ွန္းရိွ ႀကီးမားသည့္လူမ်ိဳးေရးခြဲျခားသူမ်ားအၾကားက ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားဦးေဆာင္သည့္ အဆုိပါအဖြဲ႔ကုိ အျပင္ပန္းမွ အေပၚယံအားျဖင့္နားလည္ႏုိင္ရန္ ခက္ခဲလွသည္။ ၄င္းႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ ေအာက္ပါအခ်က္အလက္မ်ားကုိ စူးစမ္းေလ့လာမႈ မျပဳဘဲႏွင့္ နားလည္ေအာင္ရွင္းျပ၍ မရႏုိင္ေပ။

    (၁) ဗုဒၶဘာသာနာဇီလက္သစ္ အုပ္စုကုိ အေရးမယူဘဲ ႏုိင္ငံေတာ္မွ မ်က္ႏွာသာ ေပးထားျခင္း။
    (၂) လူနည္းစုမြတ္စလင္မ်ားအား မ်ိဳးျဖဳတ္သုတ္သင္ရန္ လကၡဏာမ်ား ျမင္ေတြ႕ေနရေသာ္လည္း သမၼတ ဦးသိန္းစိန္မွာ အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈ မရွိျခင္း။
    (၃) ျပႆနာမ်ားျဖစ္ေပၚေနစဥ္တစ္ေလွ်ာက္တြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္သည့္ အတုိက္အခံမ်ား(အမ်ားစု)က လစ္လ်ဴ႐ႈထားျခင္း တုိ႔ျ့ဖစ္သည္။

    ထုိကဲ့သုိ႔ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားက ႏုိင္ငံျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး၏ အနာဂတ္အလားအလာ၊ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ားႏွင့္ပက္သက္ၿပီး အေရးပါေသာ ေမးခြန္းေျမာက္မ်ားစြာကုိ ေပၚထြက္လာေစသည္။

    **  ၉၆၉ လႈပ္ရွားမႈသည္ မည္မွ်အတိုင္းအတာအထိ လူႀကိဳက္မ်ား၍ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနၿပီနည္း ?  ႏုိင္ငံတစ္၀ွန္းလံုး ျပန္႕ႏွ႔ံသြားဖုိ႔ အလားအလာ မည္မွ် ရွိေနပါသနည္း ?

    အမ်ိဳး၊ ဘာသာ သန္႔ရွင္းေရး ဟူသည့္ ေႂကြးေၾကာ္သံႏွင့္ သစ္လြင္ေသာ အမ်ိဳးသားေရးလႈပ္ရွားမႈ၊ အေတြးမွားအျမင္မွားမ်ား စိမ့္၀င္ေနသည့္ ွွွဗုဒၶဘာသာ၀င္လူစု၊ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္စီးပြားေရးကုိ အေျချပဳထားသည့္ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒ စသည္တုိ႔မွာ ၁၉၃၀ ခုႏွစ္က ဂ်ာမဏီ၌ ေခါင္းေထာင္လာခဲ့သည့္ နာဇီ၀ါဒႏွင့္ ကြဲျပားမႈမရွိ ထပ္တူထပ္မွ်ျဖစ္ေနသည္ကို ေတြ႕ရသည္။  ၉၆၉ လႈပ္ရွားမႈမွာ ေအာက္ပါအခ်က္သံုးခ်က္ေၾကာင့္ လူႀကိဳက္မ်ားလာျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သံုးသပ္ရေပသည္။

    ပထမအခ်က္ – ႏုိင္ငံတစ္၀ွန္း အခ်ိတ္အဆက္ေကာင္းသည့္ ဗုဒၶဘာသာေကာလိပ္မ်ားမွ (၉၆၉ ေခါင္းေဆာင္ ဦး၀ီရသူကဲ့သုိ႔ ) အစြန္းေရာက္ဘုန္းႀကီးမ်ားက ႏုိင္ငံအတြင္းရွိ စီးပြားေရးအၾကပ္အတည္း၊ ယဥ္ေက်းမႈယုိယြင္းပ်က္စီးျခင္းႏွင့္ပက္သက္၍  “ ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ားမွာ မြတ္စလင္တုိ႔၏ စီးပြားေရးအရ ဂုတ္ေသြးစုတ္ အျမတ္ထုတ္ျခင္းကုိခံေနရေသာ သားေကာင္မ်ား ” အျဖစ္ပံုေဖာ္ကာ ႏုိင္ငံတြင္းရွိ မြတ္စလင္မ်ားအား တရားခံအျဖစ္ စြပ္စြဲေျပာဆုိေနျခင္း။

    ဒုတိယအခ်က္ – ဗုဒၶဘာသာ၀င္လူမ်ားစုအတြင္း ေခတ္ကာလၾကာရွည္စြာရွိေနေသာ (လူၿပိန္းႀကိဳက္ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး) လူမ်ိဳးေရးခြဲျခားမႈ၀ါဒကုိ ဆြဲယူအသံုးခ်ျခင္း။

    တတိယအခ်က္ –  ရဲတပ္ဖြဲ႕၊ ေထာက္လွမ္းေရး၊ စစ္တပ္၊ အရပ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ မီးသတ္တပ္ဖြဲ႔ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံအတြင္း နယ္ပယ္စံုမွ ဦးသိန္းစိန္အစုိးရအဖြဲ႕လက္ေအာက္ရွိ အသင္းအဖြဲ႕အားလံုးနီးပါးက အဆုိပါ  နာဇီလက္သစ္ဗုဒၶဘာသာ၀င္တုိ႕၏ အၾကမ္းဖက္လႈပ္ရွားမႈကုိ အေရးမယူသည္သာမက သြယ္၀ုိက္စြာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနျခင္း တုိ႔ျဖစ္သည္။

    **  အစြန္းေရာက္လႈပ္ရွားမႈကုိ ျပည့္ျပည့္၀၀ ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ ေနျပည္ေတာ္အစုိးရအေနျဖင့္ မည္ကဲ့သုိ႔ ေဆာင္ရြက္ေနသနည္း ?

    ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္က ျမန္မာျပည္အေနာက္ပုိင္း ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းရွိ ႐ုိဟင္ဂ်ာမ်ားအေပၚ ပတ္မွတ္ထားေသာ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ ဦးသိန္းစိန္မွ လႊတ္ေတာ္သုိ႔ တင္သြင္းသည့္ အစီရင္ခံစာတြင္ လူမ်ိဳးေရးမုန္းတီးမႈမ်ား ျပန္႔ပြားေနမႈအတြက္ ဘုန္းႀကီးမ်ားႏွင့္ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားကုိ ျပစ္တင္ေျပာဆုိထားသည္။ သုိ႔ေသာ္ သူ၏အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕မွ ႐ုိဟင္ဂ်ာတို႕အားဦးတည္သည့္ လူမ်ိဳးေရးမုန္းတီးမႈမ်ား သုိ႔မဟုတ္ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရးမ်ားကုိ ေပၚေပၚထင္ထင္ လူသိရွင္ၾကား လႈံ႕ေဆာ္ခဲ့ေသာ မည္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ကုိမွ အေရးယူခဲ့ျခင္းဟူ၍ မရွိေခ်။ ထုိမွ်မက ႏုိင္ငံအတြင္း မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရးလုပ္ရပ္မ်ားကုိ လုပ္ေဆာင္လ်က္၊ မြတ္စလင္မ်ားႏွင့္  ႏုိင္ငံေရးရာအတြင္း ၎တုိ႔၏ပါ၀င္ပက္သက္ေနမႈမ်ားကုိ တစ္ဆင့္ၿပီးတစ္ဆင့္ ဖယ္ထုတ္ရွင္းလင္းရန္ ေဆာ္ေၾသာလႈံ႔ေဆာ္ေနၾကသည့္  ဘုန္းႀကီး တစ္ဦးတစ္ေလေသာ္မွ ထိန္းသိမ္း ဟန္႔တားႏုိင္ျခင္း မရွိခဲ့ေခ်။

    “ ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ား၊ ဘုန္းေတာ္ႀကီးအခ်ိဳ႕ႏွင့္ အျခား တသီးပုဂၢလ ပုဂၢိဳလ္မ်ားက လူမ်ိဳးေရးမုန္းတီးမႈမ်ားကုိ ျမင့္မားေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေနသည္။ ႏုိင္ငံ အတြင္း ႏွင့္ ႏုိင္ငံျပင္ပရွိ (ရခုိင္) လူ႕အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအား ခ်ဥ္းကပ္ ၍လည္း လႈံ႕ေဆာ္ေနၾကသည္ ” ဟု ယမန္ႏွစ္ ၾသဂုတ္လက လႊတ္ေတာ္သုိ႔ တင္သြင္းသည့္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္၏ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖၚျပထားသည္။ လူအုပ္စုႀကီး၏အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္ေနမႈကုိ ရဲ၀န္ထမ္းမ်ားက မည္သုိ႔မွ် အေရးမယူဘဲ ရပ္ၾကည့္ေနမႈအား သိျမင္ရၿပီးေနာက္  အေနာက္ႏုိင္ငံရွိ မီဒီယာမ်ားက က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္ေဖာ္ျပခဲ့ၾကေသာ ဦးသိန္းစိန္၏ သည္းခံျခင္းတရားထားရွိ၍ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ အတူယွဥ္တြဲေနထုိင္ရန္ အားေပးေသာစကား (ႏွင့္) အေနာက္မီဒီယာမ်ားကပင္ တင္ျပရန္ပ်က္ကြက္ခဲ့ေသာ အစုိးရ၏ မထိန္းသိမ္းခဲ့မႈ တုိ႔ၾကားတြင္ ဆက္စပ္၍မရသည့္ ကြာဟမႈတစ္ခုရွိေနသည္။

    မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး ဒီဗီဒီမ်ား၊ စီဒီေခြမ်ားႏွင့္ အျခား ၀ါဒျဖန္႔ခ်ိသည့္အရာမ်ားအားလံုးကုိ ျမန္မာတစ္ႏုိင္ငံလုံးတြင္ အလြယ္တကူ ေတြ႕ျမင္ႏုိင္သည္။ ပုိ၍ပြင့္လင္းလာသည့္တုိင္းျပည္ရွိ လူမႈအသုိင္းအ၀ုိင္းတြင္ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး အခ်က္အလက္မ်ား၊ အမုန္းတရားမ်ားကုိ ျဖစ္ပြားေစႏုိင္သည့္ ႐ႈေထာင့္မ်ားမွေျပာဆုိမႈတို႕မွာ တရား၀င္ ပံုစံမ်ိဳး ျဖစ္ေနသည္။  သတၳဳတြင္း၀န္ႀကီးဌာန၏ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈႏွင့္ပက္သက္၍ သတင္းေဆာင္းပါး တစ္ပုဒ္ကုိ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ the Voice Weekly ဂ်ာနယ္ကုိ အစုိးရမွ တရားစြဲခဲ့ေသာ္လည္း တုိင္းျပည္အတြင္းရွိ မြတ္စလင္မ်ားအား အသေရဖ်က္မႈမ်ား၊ မြတ္စလင္မ်ားႏွင့္ ပက္သက္သည့္ ေကာလဟလမ်ား၊ တလြဲတေခ်ာ္အခ်က္အလက္မ်ားအား ပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ ႐ုိက္ႏွိပ္ျဖန္႔ေ၀ေနမႈမ်ားကုိမူ မည္သုိ႔မွ် ကုိင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ျခင္း မရွိေသးေပ။ သုိ႔ျဖစ္၍ တုိင္းျပည္ကုိ “ မြတ္စလင္မ်ား၏သခ်ႋဳင္း ” အသြင္သုိ႔ ေျပာင္းလဲရန္ မီဒီယာအမ်ိဳးမ်ိဳးမွလႈံ႕ေဆာ္မႈမ်ားကုိ ရပ္တန္႔ေစျခင္းအစား – ၀န္ႀကီးဌာနမ်ား၏ စာရိတၱပ်က္ျပားမႈအား မွန္မွန္ကန္ကန္ေဖာ္ထုတ္မႈႏွင့္ ပက္သက္ေသာကိစၥ၌ ဦးသိန္းစိန္အစုိးရမွ ပုိမုိ စုိးရိမ္ေနသည္ကုိသာ ထင္ထင္ရွားရွားေတြ႕ႏုိင္သည္။

    ဦးသိန္းစိန္အစုိးရသည္ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္မ်ားကိ ုဦးတည္ေသာ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားျဖစ္ပြားေအာင္ စီစဥ္ေနသူမ်ား၊ အမုန္းတရား ျဖန္႔ေ၀ေနသူမ်ားအား စံနစ္တက် ဟန္႔တားမႈ မရွိလွ်င္၊ မြတ္စလင္မ်ားႏွင့္အတူ အျခား တုိင္းရင္းသားလူနည္းစုမ်ားအေပၚ  ကာလၾကာရွည္စြာ ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလြန္ေနသူမ်ားအား  လစ္လ်ဴ႐ႈထားမႈကုိ အဆံုးမသတ္ႏုိင္ပါလွ်င္ –  ၉၆၉ ျပန္႔ပြားမႈ အႏၱရာယ္မွသည္ လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈမ်ားထံသုိ႔ ေရာက္ရွိသြားေပလိမ့္မည္။ ဒီမုိကေရစီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးဆီသုိ႔ ဟန္ေရးျပ ေလွ်ာက္လွမ္းေနေသာ္လည္း အာဏာရွင္ေဟာင္း အမ်ားစုပါ၀င္သည့္ စစ္တပ္က က်ားကန္ေပးထားေသာ ဦးသိန္းစိန္အစုိးရမွာ အတုိက္အခံအဖြဲ႔မ်ားကုိ ႏွိမ္ႏွင္းရာတြင္ စနစ္တက် ဖြဲ႕စည္းထားသည့္  ႏွစ္ေပါင္းငါးဆယ္ေက်ာ္ အေတြ႕ႀကံဳေကာင္းရွိခဲ့ၾကသည္။ လူထုၾကားထဲတြင္ ၎တုိ႔မွ မပ်ံ႕ႏွံ႔ေစခ်င္ေသာ သတင္းမ်ား၊ လႈံ႕ေဆာ္မႈမ်ားကုိ စစ္တပ္မွ ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ထိထိေရာက္ေရာက္ ေထာက္လွမ္း ဟန္႔တားႏုိင္ခဲ့ၾကေပသည္။

    ေဟာင္ေကာင္တကၠသုိလ္မွ ဆရာတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး၊ ယခုတြင္မူ ဦးသိန္းစိန္၏ ထိပ္တန္းအႀကံေပးတစ္ေယာက္ျဖစ္ကာ အစုိးရက ဖြဲ႔စည္းေပးထားေသာ ျမန္မာၿငိမ္းခ်မ္းေရး စင္တာ Myanmar Peace Center (MPC) တြင္ ပါ၀င္ညႊန္ၾကားေနသူ တစ္ဦးလည္း ျဖစ္ေသာ ေက်ာ္ရင္လႈိင္သည္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ Fletcher Forum of World Affairs ထုတ္  “ Challenging the Authoritarian State: Buddhist Monks and Peaceful Protests in Burma Issues and Policy ” ေဆာင္းပါးတြင္ မြတ္စလင္ ဆန္႔က်င္ေရး အဓိက႐ုဏ္းမ်ား၌ စစ္တပ္၏  အဓိကအခန္း က႑ကုိ ေအာက္ပါကဲ့သို႕ ေရးသားေဖာ္ျပထားခဲ့သည္။

    “ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္က မႏၱေလးရွိ ထင္ရွားေသာ ဗုဒၶ႐ုပ္ပြားေတာ္ တစ္ဆူအား ေဒသတြင္းရွိ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မ်ား၏ သံသယျဖစ္ဖြယ္ျပင္ဆင္မႈကုိ  သံဃာေတာ္မ်ားမွ ဆန္႔က်င္ဆႏၵျပမည့္ အစီအစဥ္အား စစ္အစုိးရမွ သတိျပဳမိခဲ့သည္။ သံဃာေတာ္မ်ား ဆႏၵမျပႏုိင္မီ မြတ္စလင ္စီးပြားေရးသမားတစ္ဦးက ဗုဒၶဘာသာအမ်ိဳးသမီး တစ္ဦးကုိ မုဒိန္းက်င့္သည္ ဟု ေကာလဟလတစ္ခု ထြက္ေပၚလာသည္။  သံဃာေတာ္မ်ားမွ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မ်ားအေပၚရည္ရြယ္ထားမႈအား အစုိးရက မြတ္စလင္ဘက္သုိ႔ ေျပာင္းေပးလုိက္ျခင္းျဖစ္ၿပီး ေနာက္ဆံုးတြင္ မြတ္စလင္ ဆန္႔က်င္ေရး အဓိက႐ုဏ္းတစ္ခု ျဖစ္လာေစခဲ့သည္။ သံဃာေတာ္မ်ား၏ အစုိးဆန္႔က်င္ေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ားအား တားဆီးရန္အလုိ႔ငွာ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး အဓိက႐ုဏ္မ်ားကုိ ေထာက္လွမ္းေရးမ်ားက ရံဖန္ရံခါ ေသြးထုိးလႈံ႕ေဆာ္ေပးေလ့ရိွသည္ ဟု ေလ့လာသူအခ်ိဳ႕က ယူဆၾကသည္။”  (စာမ်က္ႏွာ ၁၃၇-၁၃၈)

    ၿပီးခဲ့သည့္ မတ္လ ၃၀ရက္ေန႔တြင္ “ The Disorder in Order: the Army-State in Burma since 1962 ”, စာအုပ္ကုိ ေရးသားသူ ပေရာ္ဖက္ဆာ Donald Seekin က မတ္လ ၂၉ ရက္ေန႔ထုတ္ နယူးေယာက္တုိင္မ္းသတင္းစာတြင္ ပါလာသည့္ ‘ Kristallnacht in Myanmar ’ ေဆာင္းပါးကုိ ေထာက္ခံ၍ ဤကဲ့သုိ႔ မွတ္ခ်က္ေပးခဲ့သည္။

    “ မြတ္စလင္မုန္းတီးမႈဟာ ျမန္မာလူထုထဲမွာ နက္နက္႐ႈိင္း႐ႈိင္းကုိ အျမစ္တြယ္ေနပါၿပီ။ ၿပီးေတာ့ ဒီမုန္းတီးမႈကုိ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ကေန ၂၀၁၀ ခုႏွစ္အတြင္း ဦးေန၀င္းနဲ႔ စစ္အစုိးရလက္ထက္ တစ္ေလွ်ာက္လံုး အားေပးအားေျမႇာက္လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ သူတုိ႔အႀကိဳက္ဆံုး လႈံ႕ေဆာ္မႈနည္းလမ္းကေတာ့ မြတ္စလင္က ဗုဒၶဘာသာ ဗမာအမ်ိဳးသမီးကုိ မုဒိမ္းက်င့္တယ္ ဆိုၿပီး ေကာလဟလသတင္း ျဖန္႔မယ္၊ ၿပီးေတာ့ ဗုဒၶဘာသာ၀င္အားလံုးကုိ မြတ္စလင္ေတြ ဘက္ ျမွားဦးလွည့္သြားေအာင္ အကြက္ဆင္တာပါပဲ။ အရင္အစုိးရက သံုးခဲ့တဲ့ ေသြးခြဲအုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ဟာ တစ္ခါတုန္းက ၿဗိတိသွ်အစုိးရရဲ႕ေပၚလစီျဖစ္ၿပီး လူအဖြဲ႕အစည္းအမ်ားအျပားထဲမွာ စည္းလံုးမႈအနည္းဆံုး ျဖစ္သြားေစတဲ့ပံုစံပါ ”။

    ျမန္မာစစ္အာဏာရွင္မ်ားသည္ ၎တုိ႔၏ ႏုိင္ငံေရးအက်ိဳးအျမတ္ ႏွင့္ မဟာဗ်ဴဟာအတြက္ လူမ်ိဳးေပါင္းစံုရွိေသာ ျမန္မာ့လူ႕အဖြဲ႔အစည္းတြင္ ဘာသာေရး၊ လူမ်ိဳးေရးကုိ အသံုးခ်၍ အျမတ္ထုတ္ခဲ့သည့္ သမုိင္းေၾကာင္းမ်ား ထင္ထင္ရွားရွားရွိခဲ့သည္။ ႏုိင္ငံေရးတြင္ စစ္တပ္ ႏွင့္ ထိပ္တန္းဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ား၏ အာဏာရွင္စံနစ္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈမ်ိဳး မရွိေတာ့ပါက ျပည္သူလူထုထံ၌ လံုၿခံဳမႈ မရွိႏိုင္ ဟူသည့္ အယူအဆအပါအ၀င္၊ ထုိကဲ့သုိ႔ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး အမုန္းတရားမ်ား ျမန္မာ့လူ႕အဖြဲ႕အစည္းအတြင္း ပ်ံႏွံ႔ေစမႈကုိ  ဦးသိန္းစိန္အစုိးရအေနျဖင့္ ၎တုိ႔၏ ႏုိင္ငံေရးအက်ိဳးအျမတ္အတြက္ လုိခ်င္ေကာင္းလုိခ်င္လိမ့္မည္ဟု ရွင္းျပရန္ပင္ မလုိအပ္ေပ။

    တုိင္းျပည္အတြင္း ဘာသာေရးအရ သဟဇာတျဖစ္ေရး ႏွင့္ အတူယွဥ္တြဲေနထုိင္ေရး စကားတစ္ခ်ိဳ႕ကုိ ေပ်ာ့ေျပာင္းစြာထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားေသာ္လည္း သမၼတဦးသိန္းစိန္မွာ နာဇီလက္သစ္ ၉၆၉ လႈပ္ရွားမႈကုိ ထိန္းသိမ္းရန္ ယခုအခ်ိန္အထိ မည္သည္ကုိမွ် ျပဳလုပ္ေဆာင္ရြက္ျခင္း မရွိေသးေပ။ တိတိက်က် ဆုိရလွ်င္ ေနျပည္ေတာ္အစုိးရ၏ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ တြက္ခ်က္လုပ္ေဆာင္မႈအတြင္း၌ တုိင္းျပည္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ စီးပြားေရးတြင္ ၿပိဳင္ဘက္မရွိ ထိန္းခ်ဳပ္မႈႏွင့္လႊမ္းမုိးမႈမ်ား ရရွိလာရန္အတြက္ အစဥ္အျမဲအသံုးျပဳေလ့ရွိခဲ့ေသာ ေသြးခဲြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးနည္းလမ္းအပါအ၀င္ -ေၾကာက္ရြံမႈ၊ မေသခ်ာမႈမ်ား ကိန္းေအာင္းေနေသာအေျခအေနကုိ ဖန္တီးရန္  ထုိအၾကမ္းဖက္လႈပ္ရွားမႈတို႕အား အေရးမယူဘဲ ပုိမုိလစ္လ်ဴ႐ႈထားမည့္ ပံုသ႑ာန္ ရွိေနေလသည္။

    **  ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၏ ျပယုဂ္ျဖစ္ေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ သူမကုိေထာက္ခံသူ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားအၾကားရိွ အၾကမ္းဖက္လူမ်ိဳးေရးခြဲျခားမႈအရွိန္ကုိ ရပ္တန္႔ေစရန္ မည္ကဲ့သုိ႔ေဆာင္ရြက္ေနသနည္း ?

    မြတ္စလင္မ်ားကုိ အဆက္မျပတ္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား၊ မြတ္စလင္ႏွင့္ဗုဒၶဘာသာ လူ႕အဖြဲ႔အစည္းႏွစ္ရပ္အၾကား ေသေၾကပ်က္စီးမႈမ်ားအတြက္ သူမ၏ ႏႈတ္္ဆိတ္ေနမႈက အစၥလာမ္ေၾကာက္ေရာဂါႏွင့္ အမုန္းတရားမ်ား ပ်ံ႕ႏွံ႕ေနမႈတြင္ သူမကုိပါ ႀကံရာပါျဖစ္ေစသလားဟု နားမလည္ႏုိင္ေအာင္ျဖစ္ရသည္။ မည္သို႕ပင္ျဖစ္ေစကာမူ
    ၁။ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားႏွင့္ အမုန္းတရားျဖန္႔ေ၀မႈမ်ားက မြတ္စလင္မ်ားကုိသာလွ်င္ တုိက္႐ုိက္ ပစ္မွတ္ထားေနျခင္းျဖစ္ၿပီး၊ ထုိလုပ္ရပ္မ်ားကုိ အခင္းျဖစ္ပြားရာၿမိဳ႕တြင္းရွိ လူမ်ား ႏွင့္ ၿမိဳ႕ျပင္ရွိလူမ်ားက အစီအစဥ္ရိွရိွပူေပါင္းေဆာင္ရြက္ၾကျခင္း။
    ၂။ မြတ္စလင္မ်ား(အပါအ၀င္ ကခ်င္ ကဲ့သုိ႔ အျခားလူနည္းစုမ်ား) က အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား၊ ေသေၾကမႈမ်ား၊ ပ်က္စီးဆံုး႐ႈံးမႈမ်ားကုိ ခါးစည္းခံေနရျခင္း။
    ၃။ စစ္တပ္ႏွင့္လုံျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔တို႕အေနႏွင့္ လူအုပ္စုမ်ားကုိ ထိန္းသိမ္းရာ၌ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ အေတြ႕အႀကံဳရွိျခင္း
    စသည္တုိ႔ အပါအ၀င္ ရွင္းလင္း ထင္ရွားသည့္ အခ်က္အလက္မ်ားကုိ သူမက လ်စ္လ်ဴရႈခဲ့သည္။

    စင္စစ္၌မူ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွာ မြတ္စလင္မ်ားအား အၾကမ္းဖက္မႈအေပၚ လံုး၀ ႏႈတ္ဆိတ္ေနခဲ့သည္ေတာ့ မဟုတ္။ မိတၳီလာၿမိဳ႕တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ သံုးရက္တာ ၾကာျမင့္သည့္ မြတ္စလင္မ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈမ်ား ၿပီးဆံုးသြားၿပီးေနာက္၊ အၾကမ္းဖက္လူအုပ္စုႀကီးမွ ထင္တိုင္းႀကဲ သတ္ျဖတ္မႈမ်ား၊ မီး႐ႈိ႕မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနစဥ္တြင္ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားမွာ ထိန္းသိမ္း အေရးမယူဘဲ ရပ္ၾကည့္ေနသည့္ ခုိင္လံုေသာ အေထာက္အထား အမ်ားအျပား ရွိေသာ္လည္း၊   လံုၿခံဳေရး တပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ား၏ အၾကမ္းဖက္မႈ အေျခအေနကုိင္တြယ္ ထိန္းသိမ္းပံုမ်ားအေပၚ သူမက ကာကြယ္ေျပာဆုိသြားခဲ့သည္။ သံုးရက္အတြင္း လက္နက္မ်ား ကုိင္ေဆာင္ထားသည့္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ အုပ္စုက ဗလီမ်ား၊ မြတ္စလင္မ်ား၏အိမ္မ်ား၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား အပါအ၀င္ အေဆာက္အဦးေပါင္း ၁၀၀၀ နီးပါး ဖ်က္ဆီးခဲ့ျခင္းကို လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားက လႊတ္ေပးထားခဲ့သည္။ အင္တာဗ်ဴးတစ္ခုတြင္ ေဒၚစုၾကည္က လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ား၏ တမင္သက္သက္ အေရးမယူျခင္းကုိ “ လံုၿခံဳေရး တပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ားမွာ တုိင္းျပည္၏ ဒီမုိကေရစီ အေျပာင္းအလဲတြင္ အဓိက႐ုဏ္မ်ားကုိ ထိန္းသိမ္းေသာ အေတြ႕အႀကံဳ မရွိေသး ” ဟု ဆင္ေျခေပး၍ ကာကြယ္ေျပာဆုိသြားခဲ့ပါသည္။

    တ႐ုတ္ႏုိင္ငံႏွင့္ ျမန္မာစစ္တပ္တုိ႔ ပူေပါင္း၍ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံထားေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံ အလယ္ပုိင္းရွိ သတၳဳတြင္းတစ္ခုတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ဆႏၵျပမႈမ်ား၊ ဆႏၵျပသူတို႕ကို အၾကမ္းဖက္ၿဖိဳခြင္းမႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဖြဲ႕စည္းထားေသာ စံုးစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္၏ ဥကၠဌအျဖစ္ တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သူျဖစ္ေသာ သူမ၏ အဆုိပါ မွတ္ခ်က္က လယ္ယာေျမ ဆံုး႐ံႈးသူမ်ား ႏွင့္ ၄င္းတို႕ကို အားေပးေထာက္ခံၾကေသာ သံဃာေတာ္မ်ားအား လူစုခြဲရန္ ေဖာ့စ္ေဖာ့ရပ္စ္ ထည့္ထားေသာ မီးေလာင္ဗံုးမ်ားကုိ အသံုးျပဳခဲ့ၾကသည့္ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ား၏လုပ္ရပ္အား လ်စ္လ်ဴ႐ႈထားသကဲ့သုိ႔ ျဖစ္ေနေလသည္။ ၄င္းအျပင္ မၾကာေသးမီက ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ မိတၳီလာအၾကမ္းဖက္မႈ၌ ဒုကၡေရာက္ခဲ့ၾကေသာ မြတ္စလင္မ်ား(ႏွင့္အျခားဒုကၡသည္မ်ား)ထံ သြားေရာက္အားေပးရမည့္ အစား ေဒၚစုၾကည္မွာ မတ္လ ၂၇ ရက္ေန႔က က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ တပ္မေတာ္ေန႔အခမ္းအနားသုိ႔ တက္ေရာက္ခဲ့ၿပီး စစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ားႏွင့္ တရင္းတႏွီး ေတြ႕ဆံုခဲ့သည္။

    ** မၾကာေသးမီက ျဖစ္ေပၚသြားခဲ့သည့္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ႏွင့္ ေကာလဟလမ်ားက  မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး၌ ပါ၀င္ေစဖုိ႔ လူအမ်ားကုိ ဆြဲေဆာင္ေတာ့မည္ေလာ ?  ၄င္းျပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေတြ႕ရသည့္ အစၥလာမ္သာသနာႏွင့္ ပက္သက္၍ ခ်ဲ႕ကားေျပာဆုိထားေသာ ေကာလဟလမ်ားက မည္သည့္ေနရာမွ အစျပဳခဲ့ပါသနည္း ?

    လြတ္လပ္ေသာ၊ ပ႐ုိဆန္ေသာ သတင္းထုတ္ျပန္မႈမ်ား ႏွင့္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား မရွိဘဲႏွင့္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ားမွ အုပ္ခ်ဳပ္မႈအာဏာကုိ ရယူခဲ့စဥ္ကတည္းက ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ ႏုိင္ငံေရးေလာကတုိ႔တြင္  ေကာလဟလမ်ားက ရာစုႏွစ္၀က္ၾကာေအာင္ အသက္ေသြးေၾကာ ျဖစ္ခဲ့သည္။ စစ္တပ္မွ ၀ါဒျဖန္႔ေသာ လူမ်ိဳးေရးခြဲျခားမႈဇာတ္လမ္းမ်ား၊ အသေရဖ်က္မႈမ်ားႏွင့္ ေကာလဟလမ်ားၾကားတြင္ ျမန္မာလူထုမွာ နစ္ျမဳပ္ေနခဲ့သည္။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေခတ္တြင္ပင္ လြတ္လပ္ေသာ မီဒီယာမ်ားက အစြန္းေရာက္မ်ိဳးခ်စ္စိတ္မ်ားျဖင့္ အမ်ိဳးသားေရးဆုိင္ရာေၾကာက္ရြံ႕မႈမ်ား၊ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရးမ်ားအတြက္ လႈံ႔ေဆာ္ရာတြင္ အဓိကအခန္းက႑မွ  ရံဖန္ရံခါ ပါ၀င္ေနေပသည္။

    ျမန္မာႏုိင္ငံ လူဦးေရ သန္း ၆၀ ၏ ေလးရာခုိင္ႏႈန္းမွ်သာရွိေသာ မြတ္စလင္မ်ားမွာ ေၾကာက္ရြံ႕ ထိတ္လန္႔လ်က္ရွိေနၾကေပသည္။ သမၼတဦးသိန္းစိန္၏ ေျပာေရးဆုိခြင့္ ရွိသူထဲမွ တစ္ဦးျဖစ္သူ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္း ေဇာ္ေဌး(မွဴးေဇာ္)ကိုယ္တိုင္ကပင္ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ ဇြန္လက ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ႐ုိဟင္ဂ်ာမ်ားအား အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈ ပထမလႈိင္း စတင္ကတည္းက မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး ေကာလဟလမ်ား၊ မဟုတ္မမွန္ လုပ္ႀကံမႈမ်ား၏ အရင္းအျမစ္ျဖစ္ေနခဲ့သည္။ သူ၏ ေဖ့စ္ဘုတ္စာမ်က္ႏွာမွ မြတ္စလင္ ဆန္႔က်င္ေရးႏွင့္ အမုန္တရားမ်ားကုိ မီးထုိးေပးသည့္ တဖက္သတ္အျမင္မ်ားစြာကုိ လႊင့္တင္ခဲ့သည္။ ဥပမာအားျဖင့္ “ လက္နက္ကုိင္မြတ္စလင္ အၾကမ္းဖက္အုပ္စုတစ္စု ျမန္မာ – ဘဂၤလားနယ္စပ္ကုိ ျဖတ္ေက်ာ္လာေနတယ္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔သတင္းရပါတယ္။ ဆက္လက္ ေစာင့္ေမွ်ာ္ေနပါရန္ ” ဟူသည့္ သတင္းကုိ လႊင့္တင္ခဲ့ေလသည္။

    ထိုစဥ္က ႏုိင္ငံပုိင္မီဒီယာမ်ားကလည္း ‘ ကုလား ’ ဟူသည့္ အသံုးအႏႈန္းကုိ အသံုးျပဳ၍ မြတ္စလင္ ဆန္႔က်င္ေရး ႐ႈေထာင့္မွ ေဆာင္းပါးေျမာက္ မ်ားစြာကုိ ေရးထား ထုတ္ေ၀ခဲ့သည္။ ထုိ ‘ ကုလား ’ ဟူသည့္ အသံုးအႏႈန္းမွာ မြတ္စလင္မ်ားႏွင့္ အိႏၵိယတုိက္သားမ်ားကုိ ရည္ညႊန္းသည့္ အသံုးအႏႈန္းျဖစ္ၿပီး၊ အဂၤလိပ္စကားလံုး  niger (ငမဲေကာင္) ႏွင့္ အဓိပၸါယ္အားျဖင့္ အတူတူပင္ျဖစ္သည္။ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔မ်ား ႏွင့္ ၀ါဒျဖန္႔ေအဂ်င္စီမ်ား၊ ႐ုိးရာဓေလ့ ထံုးတမ္းအရ ၾသဇာရွိသူမ်ား၊ ႏုိင္ငံေရးအရ ၾသဇာရွိသူမ်ားက မြတ္စလင္ ဆန္႔က်င္ေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ားကုိ ခ်ိန္သားကုိက ္မီးထုိးေပးခဲ့ၾကၿပီး၊ လူထု၏ ထင္ျမင္ခ်က္မွာလည္း ၎တုိ႔ေနာက္သုိ႔ လုိက္သြားၾကသည္။ ႐ုိးရာယဥ္ေက်းမႈအရ သံဃာေတာ္မ်ားမွာ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ား၊ အတုိက္အခံမ်ားထက္ ဗမာ့လူ႕အဖြဲ႕အစည္းတြင္း ပုိ၍ၾသဇာေညာင္းသည္။ ႏုိင္ငံေရးသေဘာတရားအရၾကည့္လွ်င္ လူမ်ိဳးေရးခြဲျခားတတ္ေလ့ရိွေသာ လူထုမွာ အစုိးရဘက္မွလာေသာ အျခား အေၾကာင္းအရာမ်ားႏွင့္ ပက္သက္ေသာ သတင္းမ်ားကုိ သံသယျဖစ္ၾကသည့္တိုင္ အစုိးရ၏ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး ေကာလဟလသတင္းမ်ား၊ လုပ္ႀကံဇာတ္လမ္းမ်ားကုိမူ ယံုၾကည္ဟန္ရွိသည္။

    အစုိးရ၏ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ား၊ ၀ါဒျဖန္႔ခ်ီမႈမ်ား ႏွင့္ ထုိလုပ္ငန္းမ်ားကုိ ပင္တိုင္ေဆာင္ရြက္ေနၾကေသာ ၾသဇာေညာင္းသည့္ သံဃာမ်ားအၾကားမွ ပတ္သက္ဆက္ဆံေရးကုိ ဆန္းစစ္ရန္ အလြန္ပင္ ခက္ခဲလွသည္။ မိတၳီလာတြင္ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ေသေၾကပ်က္စီးမႈမ်ားအပါအ၀င္ ေဖ့စ္ဘုတ္ စာမ်က္ႏွာေပၚ၌ လႊင့္တင္ထားေသာ မြတ္စလင္ ဆန္႔က်င္ေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ားကို လူေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာက ‘ like ’ လုပ္ထားၿပီး၊ ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ား၏ အားေပးအားေျမႇာက္ျပဳသံမ်ား၊ နာဇီလက္သစ္အျမင္မ်ားကုိ ေတြ႕ျမင္ေနရသည္။

    with Khin Nyunt
    ၉၆၉ လႈပ္ရွားမႈေခါင္းေဆာင္ျဖစ္သည့္ ဆရာေတာ္၀ီရသူႏွင့္ မၾကားေသးခင္က ျပဳလုပ္သည့္ အင္တာဗ်ဴးတစ္ခုတြင္ သူက မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး လႈပ္ရွားသူမ်ား၏ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားကုိ တားျမစ္ခဲ့သည္ ဟု အၾကမ္းဖက္လုပ္ရပ္မ်ားကုိ ႐ႈတ္ခ်သေယာင္ ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    **  ဦး၀ီရသူ၏ အေျပာတစ္မ်ုဳိးအလုပ္တစ္မ်ဳိး ႏႈတ္ပုိင္းဆုိင္ရာ စည္းမေစာင့္ထိန္းမႈမ်ားက  ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းရွိ မြတ္စလင္တို႕အား ရွင္းလင္းရန္အတြက္္ ၉၆၉ လႈပ္ရွားမႈဆက္လက္ျဖစ္ပြားေစရန္ လႈံ႕ေဆာ္ေနဦးမည္ေလာ ?

    ျမန္မာဘာသာျဖင့္လႊင့္တင္ထားေသာ သူ၏ ေဖ့စ္ဘုတ္စာမ်က္ႏွာတြင္ အခဲမေၾကႏုိင္ေသာ ဇာတ္လမ္းမ်ားစြာကိုေရးသားထားသည္။ တစ္ခါတစ္ရံ နံနက္ပုိင္းတြင္ ေမတၱာတရား၊ ဘာသာေရးအရ သည္းခံႏုိင္မႈႏွင့္ပက္သက္သည့္ ေဆာင္းပါးမ်ားကုိေရးသားထားၿပီး၊ ထုိေန႔ ညေနပုိင္းတြင္မူ မြတ္စလင္မိသားစုမွ ဗမာအမ်ိဳးသမီးကုိ လက္ထပ္၍ အတင္းအၾကပ္ဘာသာေျပာင္းခုိင္းျခင္း၊ ဗမာအမည္မွ မြတ္စလင္ အမည္ သုိ႔မဟုတ္ အိႏၵိယအမည္သုိ႔ ေျပာင္းခုိင္းျခင္းကုိ သတိေပးျခင္း အပါအ၀င္ အႏၱရာယ္ရွိသည့္ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး ေဆာင္းပါးမ်ားကုိ ေရးသားေဖာ္ျပထားျပန္သည္။

    ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ေက်ာက္ဆည္ၿမိဳ႕တြင္ မြတ္စလင္မိသားစုအား ေနအိမ္ထဲ မီးေလာက္တုိက္သြင္း သတ္ျဖတ္ခဲ့ေသာအၾကမ္းဖက္မႈကုိ လႈံ႕ေဆာ္ခဲ့မႈေၾကာင့္ အက်ဥ္းက်ခဲ့ရသူ  ဦး၀ီရသူကဲ့သုိ႔ ဘုန္းႀကီးအေနႏွင့္  ဤကဲ့သုိ႔ေသာလုပ္ရပ္မ်ားကိုေထာက္၍ သူ၏အၾကမ္းဖက္မႈ လႈံ႔ေဆာ္တရားမ်ားအတြက္ ေနာင္တရခ့ဲသည့္ အသြင္သ႑ာန္မ်ိဳး မရိွေပ။ မၾကာေသးခင္ကျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရးအၾကမ္းဖက္မႈတြင္ ပါ၀င္ခဲ့ေသာ သူ၏အခန္းက႑ႏွင့္ပက္သက္၍ ယေန႔အခ်ိန္အထိ ေနာင္တရသည့္လကၡဏာကိုလည္း မျပသေသးေခ်။

    wiratu and aung toung
    လြန္ခဲ့သည့္ ၁၀ ႏွစ္ခန္႔က ၀ီရသူမွာ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရးအျမင္မ်ားကုိ ဟုိတစ္စ ဒီတစ္စ ျဖန္႔ေ၀သူျဖစ္ၿပီး လူသိနည္းသည္။ ယခုတြင္မူ ႏုိင္ငံေတာ္မွ ပစားေပးထားေသာ နာဇီလက္သစ္လႈပ္ရွားမႈ ထြက္ေပၚလာျခင္းႏွင့္အတူ ဘာသာေရးအေျချပဳ အမုန္းတရားမ်ားကုိ ျဖန္႔ျဖဴးသူျဖစ္လာခဲ့ၿပီး၊ ႏုိင္ငံတကာ မီဒီယာမ်ားမွ ေတြ႕ဆံုရမည့္ လူတစ္ေယာက္ျဖစ္လာခဲ့သည္။ ထုိကဲ့သုိ႔ နာဇီလက္သစ္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးတစ္ပါးအား လူႀကိဳက္မ်ားလာမႈမွာ တုိင္းျပည္၏ အနာဂတ္ ဒီမုိကေရစီ အေျပာင္းအလဲအတြက္ အတိတ္နိမိတ္ မေကာင္းေတာ့သလို  မြတ္စလင္မ်ားႏွင့္႐ုိဟင္ဂ်ာမ်ားကဲ့သို႕ အျခားလူနည္းစုမ်ား အတြက္ လည္း ေကာင္းမြန္ေသာ အနာဂတ္ မျဖစ္ႏုိင္ေခ်။

    ဦး၀ီရသူသည္ စစ္ေထာက္လွမ္းအေရး အႀကီးကဲေဟာင္း ဦးခင္ညြန္႔၊ စစ္တပ္ႏွင့္ခ်ိတ္ဆက္ထားသည့္ အာဏာရ ျပည္ေထာင္စု ႀကံ႕ခုိင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီ အတိုင္ပင္ခံ ဗုိလ္မွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း ဦးေအာင္ေသာင္း အပါအ၀င္ ယခင္အာဏာရွင္ လက္ထက္က အစုိးရအရာရွိမ်ား အခ်ိဳ႕ႏွင့္ အနီးကပ္ ဆက္ဆံေရး ရွိေနသည္ဟု ျပည္တြင္းရွိ ေ၀ဖန္ဆန္းစစ္သူမ်ားမွ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာကပင္ သံသယ၀င္ေနခဲ့ၾကသည္။ ထုိကဲ့သုိ႔ ပုဂၢိဳလ္ေရးအရ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနမႈ အေနအထားမ်ားေၾကာင့္ – “  ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားက ႏုိင္ငံအတြင္းရွိ လူနည္းစုမြတ္စလင္မ်ားအား တုိက္ခုိက္ေနသည္ကုိ ဦးသိန္းစိန္အစုိးရမွ အဘယ့္ေၾကာင့္ အေရးမယူဘဲ ရိွေနသနည္း ” ဆုိသည့္ေမးခြန္းအတြက္ အလြန္ပင္ရွည္လ်ားစြာ ေျဖၾကားရွင္းျပရေပဦးေတာ့မည္။

    ေမာင္ဇာနည္ေရးသားေသာ Myanmar’s neo-Nazi Buddhists get free rein ေဆာင္းပါးကို ဇင္ေဝ မွ  ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆိုပါသည္။

     

  • နာဇီလက္သစ္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ အုပ္စုကို ျမန္မာ အစိုးရမွ ဦးတည္လာျခင္း (ဘာသာျပန္)

    ဧျပီ ၈ -၂၀၁၃

    မူရင္း-The Straits Times မွေဖာ္ျပသည့္ Myanmar govt targets ‘neo-Nazi’ Buddhist group 969 movement blamed for role in anti-Muslim violence ေဆာငး္ပါးကို M-Media မွ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆိုပါသည္။

     

    မြတ္စ္လင္မ္ဆန္႕က်င္ေရးအခန္းက႑ႏွင့္ပါ၀င္ပတ္သက္သည္ဟု ျပစ္တင္ရႈံ႕ခ်ခံေနရေသာ နာဇီလက္သစ္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္အုပ္စုကို  ျမန္မာအစိုးရမွ ဦးတည္လာျခင္း

    neo-nazi969
    ၉၆၉ ကို ဗုဒၶ၀ါဒ၏အမွတ္သညာကဲ့သို႕ ျပဳလုပ္၍ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏လက္သစ္နာဇီမ်ား ဟု သတ္မွတ္ခံေနရေသာအုပ္စု၏ မြတ္စ္လင္မ္ဆန္႕က်င္ေရး လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ခ်က္သည္ ႏိုင္ငံတစ္၀ွန္းမွ ေစာင့္ၾကည့္ခံေနရသည့္အေနအထားသို႕ ေရာက္လာၿပီျဖစ္သည္။

    အၾကမ္းဖက္မႈကိုလက္ေျပာင္းေပးျခင္း မဟုတ္ေၾကာင္း သက္ေသျပရန္အလို႕ငွာ အစိုးရပိုင္းမွ ယင္းအုပ္စုအား စတင္ဆန္႕က်င္ေဆာင္ရြက္လာသည္။ ရခုိင္လူငယ္အဖြဲ႕၀င္တစ္ဦးျဖစ္သူ ရဲမင္းဦးသည္ လြန္ခဲ့သည့္လအတြင္း လူ ၄၀ ဦးထက္မနည္း အသက္ဆံုးရံႈးေစခဲ့ေသာ မိတၳီလာၿမိဳ႕အၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္လာေအာင္ လႈံ႕ေဆာ္သူမ်ားအနက္ အပါအ၀င္ျဖစ္သည္။ အၾကမ္းဖက္မႈစြဲခ်က္ျဖင့္ မတ္လ ၂၅ ရက္တြင္ ထိန္းသိမ္းခံရၿပီး၊ ၾကာသပေတးေန႕က ရန္ကုန္တရားရံုးတစ္ခု၌ စစ္ေဆးခဲ့သည္။

    မြတ္စ္လင္မ္ဆန္႕က်င္ေရးအၾကမ္းဖက္မႈသည္ ပဲခူးေဒသ၌ ထပ္မံျဖစ္ပြားခဲ့ရာ NLD ပါတီ၀င္ ေအာင္ျမတ္သူ ကိုလည္း မတ္လ ၂၇ ရက္ေန႕က ဖမ္းဆီးခဲ့ေၾကာင္း RFA မွ ေျပာၾကားသည္။ ရခိုင္လူငယ္အစည္းအရံုးအဖြဲ႕၀င္ ဖိုးသား ကိုလည္း ရဲမင္းဦးႏွင့္ လည္းေကာင္း၊ မြတ္စ္လင္မ္မုန္းတီးေရးတရားမ်ားျဖင့္ ေက်ာ္ၾကားေနသူ မႏၱေလးအေျခစိုက္ ဗုဒၶဘာသာဘုန္းႀကိီး ဦး၀ီရသူႏွင့္လည္းေကာင္း ပတ္သက္ဆက္ႏႊယ္မႈ ရိွမရိွဟူသည္ အာဏာပိုင္မ်ားက ေမးျမန္းခဲ့ေၾကာင္း RFA မွ ၄င္း၏စကားအား ကိုးကား ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

    ၉၆၉ လႈပ္ရွားမႈသည္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းမွ ခါေတာ္မွီစတင္လာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ရခိုင္မွ လူနည္းစုမြတ္စ္လင္မ္တို႕အား ဦးတည္အၾကမ္းဖက္လိႈင္းလံုးမွာ လြန္ခဲ့သည့္ႏွစ္က ေပၚထြက္ခဲ့သည္။ လူမ်ားစြာ ေသေၾကပ်က္စီးခဲ့ၿပီး ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ဳိး တစ္သိန္း၀န္းက်င္မွာ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားသို႕ ေရာက္ေနၾကရသည္။

    ၉၆၉ စေတကာမ်ားကို ေစ်းဆိုင္မ်ားတြင္ ေရာင္းခ်ေနၿပီး၊ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႕၏ ခရီးသည္တင္ကားမ်ား၊ လုပ္ငန္းမ်ား ႏွင့္ ေနအိမ္မ်ား၌ ကပ္ထားသည္ကို ေတြ႕ေနရသည္။ ယင္းေရာင္စံုစေတကာပံုက အိႏိၵယမွ အာေသာကမင္းႀကီး၏ ျခေသၤ့ေခါင္းေလးလံုးပါေက်ာက္တိုင္ကို ပံုေဖာ္ထားသည္။ ယင္းျပည့္ရွင္မင္းမွာ ေယရႈခရစ္ေတာ္မပြင့္ေပၚမွီ ႏွစ္ေပါင္း ၂၆၀ ခန္႕က ေဂါတမဗုဒၶ၏ေဒသနာေတာ္မ်ားကို အိႏိၵယ ႏွင့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွတခြင္သို႕ ျဖန္႕ခ်ိခဲ့သူျဖစ္သည္။

    မိမိ၏ကားအတြင္း၌ စေတကာကပ္ထားေသာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရိွ တကၠစီဒရိုင္ဗာတစ္ဦးက  “ ဒါက ဗုဒၶရဲ႕အဆံုးအမကိုလိုက္နာေအာင္ ကၽြန္ေတာ္တို႕ကို ျပဳလုပ္ေပးတဲ့ ဘာသာေရးအုပ္စုပါ ” ဟူ၍ The Straits Times အား ေျပာျပခဲ့သည္။ သို႕ရာတြင္ ၄င္းမွာ အစြန္းေရာက္ဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႕၏ အမွတ္အသားသေကၤတတစ္ခု ျဖစ္ေနေၾကာင္း၊ မြတ္စ္လင္မ္မုန္းတီးမႈကိုသာဦးတည္ေနၿပီး ၾသဇာႀကီးမားသည့္အသိုင္းအ၀ိုင္းမ်ားမွ ေထာက္ကူပံ့ပိုးေနေၾကာင္း၊ မတည္ၿငိမ္မႈကိုအေၾကာင္းျပဳ၍ စစ္တပ္မွ အသာတၾကည္ အာဏာျပန္သိမ္းလိုမႈဟု ထင္ျမင္ရေၾကာင္း ကိုယ္ေတြ႕ႀကံဳသူမွ ဆိုသည္။

    The Straits Times မွ ေဖာ္ျပေသာ အင္တာဗ်ဴးမ်ား၌ွ အၾကမ္းဖက္မႈခံရသူ ေျမာက္မ်ားစြာတို႕သည္ ၉၆၉ အား အဓိကဇာတ္ေကာင္အျဖစ္ ညႊန္းျပထား၏။

    ပဲခူးေဒသမွ အမည္မေဖာ္လိုသူ လက္ဖက္ရည္ဆိုင္ပိုင္ရွင္ NLD ပါတီ၀င္တစ္ဦးက ယင္းျဖစ္စဥ္အား မ်က္ျမင္ေတြ႕ခဲ့ရပံုကို ေအာက္ပါအတိုင္း ေျပာျပခဲ့သည္။

    မိတၱီလာအၾကမ္းဖက္မႈ ၃ ရက္ေျမာက္ မတ္လ ၂၃ ရက္တြင္ ပဲခူးေဒသအတြင္း၌ အၾကမ္းဖက္မႈဆက္၀င္ဦးမည့္ ေကာလဟလမ်ား စတင္ခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္ ။

    “ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား မိမိတို႕ဘာသာကို ကာကြယ္ၾကလို႕ ဆိုၿပီး ၉၆၉ စေတကာေတြ၊ စာေစာင္ေတြနဲ႕အတူ အရွင္၀ီရသူေဟာၾကားတဲ့ DVD တစ္ခ်ပ္ကို အႀကီးအက်ယ္ အလံုးအရင္း ျဖန္႕ခ်ိခဲ့ၾကပါတယ္ ”။

    ေနာက္တစ္ေန႕တြင္ ေဒသခံ NLD ၊ မြတ္စလင္မ္ ႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ အၾကမ္းဖက္မႈမျဖစ္ေပၚေစေရး ႏွင့္ မြတ္စ္လင္မ္အသိုင္းအ၀ိုင္းအား အကာအကြယ္ ေပးေရး တို႕ကို ေတြ႕ဆံုစီစဥ္ခဲ့ၾကသည္။ သို႕ေသာ္ ေနာက္တစ္ေန႕ညဥ့္တြင္ သံဃာ ၄၀ ခန္႕ႏွင့္အရပ္သားအခ်ဳိ႕ပါ၀င္ေသာအၾကမ္းဖက္အုပ္စုသည္ ျမိဳ႕တြင္းသို႕ ျပင္ပမွ၀င္ေရာက္လာၿပီး၊ မြတ္စ္လင္မ္တို႕၏ ေနအိမ္ႏွင့္ဆိုင္ခန္းမ်ားကို ရဲတင္းပုဆိန္မ်ား၊ တုတ္မ်ားျဖင့္ ပိရိက်နစြာ ဖ်က္ဆီးသြားခဲ့သည္။ ၿမိဳ႕ျပင္ပရိွ ေက်းရြာသားမ်ားစြာကလည္း ထိုအုပ္စုႏွင့္ ပူးေပါင္းခဲ့ၾကေၾကာင္း၊ ဗလီ၏မ်က္ႏွာစာအား ဖ်က္ဆီးရန္အတြက္ ထရက္တာကားႀကီးတစ္စီးကို အသံုးျပဳခဲ့ေၾကာင္း၊ ၄င္းကိုေမာင္းႏွင္သူမွာ ပိတ္စမ်က္ႏွာဖံုးစြပ္ထားေၾကာင္းကိုလည္း ေတြ႕ခဲ့ရေပသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ ယင္းသို႕ျပဳရသည္ကိုေမးျမန္းရာ ၄င္းတို႕က ဤမြတ္စ္လင္မ္မ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ မဟုတ္ပါ ဟု ေျပာဆိုေၾကာင္း ယင္း NLD ပါတီ၀င္မွ ေျပာျပခဲ့သည္။

    ၿဗိတိန္အေျခစိုက္ လူမႈလႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္သူ ေဒါက္တာ ေမာင္ဇာနည္မွ ၉၆၉ လႈပ္ရွားမႈအား ပထမဆံုးသတိေပးခဲ့သည္။

    “ ဗုဒၶအယူ၀ါဒ၊ ျမန္မာလူမ်ဳိး၊ ဗုဒၶဘာသာတိုင္းျပည္ကို ျမန္မာမြတ္စ္လင္မ္လက္ထဲက ကယ္တင္ဖို႕လို႕ေၾကြးေၾကာ္ခ်က္နဲ႕ အစြန္းေရာက္ဗုဒၶဘာသာဘုန္းေတာ္ႀကီးတစ္ခ်ဳိ႕ ဦးေဆာင္ၿပီး ျမန္မာျပည္တြင္းက နာဇီလက္သစ္ေတြနဲ႕ ၉၆၉ ကို တည္ေထာင္ခဲ့ၾကတာပါ။ ၉ ဆိုတာ ဗုဒၶဂုဏ္ေတာ္ ကိုးပါး၊ ၆ ဆိုတာ ဓမၼဂုဏ္ေတာ္ ၆ ပါး၊ ေနာက္ ၉ ကိုးဆိုတာ သံဃာ့ဂုဏ္ ၉ ပါး (သို႕) သံဃာ့အမိန္႕ကို ရည္ၫႊန္းထားတယ္။ အဲ့ဒီဂိုဏ္းကို အထင္ရွားဆံုးဦးေဆာင္ေနသူကေတာ့ သကၤန္းၿခံဳဘုန္းႀကီးတု မစၥတာ ၀ီရသူ ပါဘဲ။ သူဟာ  မြတ္စ္လင္မ္ေတြကို အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္မႈ၊ ဗလီ ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ဖ်က္ဆီးမႈနဲ႕ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္တုန္းက ေထာင္နန္းစံခဲ့ရသူ ျဖစ္တယ္ ” ဟု မိတၳီလာအေရးျဖစ္ပြားေသာအခါ သူမွ ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့သည္။

    လြန္ခဲ့သည့္ရက္သတၱပတ္က Myanmar Peace Centre တြင္ အဖြဲ႕ေပါင္းစံုမွ  က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈျပန္လည္ေဖာ္ေဆာင္တည္ေဆာက္ေရး သေဘာတူညီခ်က္တြင္ ဦး၀ီရသူမွ လက္မွတ္ေရးထုိးခဲ့ေသာ္လည္း၊ ရက္အနည္းငယ္လြန္ၿပီးသည့္ေနာက္ BBC အင္တာဗ်ဴး၌ မြတ္စ္လင္မ္မုန္းတီးေရးစကားမ်ားကို ဆိုခဲ့ျပန္သည္။

    အမည္မေဖာ္လိုသူ ရန္ကုန္အေျခစိုက္သုေတသီတစ္ဦးမွ The Straits Times သို႕ “ ေခြးၿမီးေကာက္ က်ည္ေတာက္စြပ္ ဆိုတဲ့ စကားပံုရိွပါတယ္။ ဦး၀ီရသူဟာ အႀကီးစား ျပႆနာရွာသူျဖစ္လာေတာ့ အစိုးရဖက္ကလည္း လိုက္ေလ်ာလိုစိတ္ ရိွေတာ့မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ သူ နဲ႕အတူ အၾကမ္းဖက္မႈ ေနာက္ကြယ္ႀကိဳးကိုင္vသူမ်ားကိုလည္း ေစာင့္ာၾကည့္ေနၾကပါတယ္ ” ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    ၿပီးခဲ့ေသာ ေသာၾကာေန႕က ဗုဒၶဘာသာႏွင့္မြတ္စ္လင္မ္အဖြဲ႕မ်ားသည္ ဘာသာလူမ်ဳိးအဓိကရုဏ္း မျဖစ္ပြားေစေရး စာတန္းႏွင့္စေတကာတို႕ကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္း၌ ျဖန္႕ခ်ိေ၀ငွခဲ့ၾကသည္။ “ ၉၆၉ ဂိုဏ္းသားေတြဟာ ကၽြန္ေတာ့္ဆိုင္ထဲေရာက္လာၿပီး ဆိုင္မ်က္ႏွာစာမွာ သူတို႕ စေတကာေတြကို ကပ္ခုိင္းၾကတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ – မလုပ္ႏိုင္ပါဘူး၊ ကၽြန္ေတာ့္ ဆိုင္နံရံေပၚမွာရိွေနတဲ့ ဆြမ္းတင္ဘုရားစင္ကို ၾကည့္ပါ ၊ ဒါဟာ ဗုဒၶအယူ၀ါဒစစ္စစ္ပါဘဲ၊ ဒါနဲ႕တင္ လံုေလာက္ျပည့္စံုေနပါၿပီလို႕  ဆိုင္လုပ္သားကေနတဆင့္ အဲ့ဒီမ်က္ႏွာစိမ္း လူေတြကို ေျပာခိုင္းလိုက္ပါတယ္ ” ဟု ပဲခူးရိွ လက္ဖက္ရည္ဆိုင္ရွင္တစ္ဦးက Straits Times သို႕ ေျပာျပခဲ့ပါသည္။

  • အတြင္းလႈိက္ျခစားေနေသာ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး (By Larry Jagan)

    အတြင္းလႈိက္ျခစားေနေသာ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး (By Larry Jagan)

    သံုးသပ္ေရးသားသူ -Larry Jagan
    ဘာသာျပန္- M-Media

    ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ မသမာမႈမ်ား ႀကီးထြားလာျခင္းသည္ သမၼတဦးသိန္းစိန္၏ ျပန္လည္ တည္ေဆာက္ေရး ရည္မွန္းခ်က္အစီအစဥ္ကို လမ္းေခ်ာ္သြားေစမည္ေလာ ဆိုသည့္ စိန္ေခၚမႈတစ္ရပ္ျဖစ္ေနသည္။ ဦးသိန္းစိန္သည္ ဆိုးဆိုး၀ါး၀ါးအပုပ္နံ႕ထြက္ေနေသာ ဆက္သြယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနအပါအ၀င္ ထိပ္ပိုင္းဆိုင္ရာအသိုင္းအ၀ိုင္းမ်ားကို ယင္းသို႕ျဖစ္ရန္ အေရာင္ဆိုးေနျခင္းေလာ သို႕တည္းမဟုတ္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွ ဒီမုိကေရစီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးအသြင္ေျပာင္းလဲေရး ႏိုင္ငံ့အေျခအေနအား ခ်ဳိးဖ်က္ေနျခင္းေလာဟု ေတြးစရာျဖစ္လာပါသည္။

    ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဒဏ္ေၾကာင့္ ကမာၻ႕အက်င့္အပ်က္ဆံုး၊ မသမာမႈ အႀကီးထြားဆံုးအဆင့္သို႕ တေရြ႕ေရြ႕ တက္လွမ္းလာေနၿပီျဖစ္သည္။ ယခုေသာ္ ေငြေၾကး ခုိင္မာေအာင္ျပန္လည္ တည္ေဆာက္ေရး ႏွင့္ စီးပြားေရးလြတ္လပ္ခြင့္အားျဖင့္ ႏိုင္ငံတကာမွ အႀကီးစား ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈမ်ားျပဳလုပ္လာေစရန္  စီးပြားေရးဆိုင္ရာ  ကတိက၀တ္မ်ား အခိုင္အမာ ဟစ္ေၾကြးေၾကညာ၍ ဆြဲေဆာင္ထားသည္။ သို႕တေစ သမၼတရံုးအေျခစိုက္ အစိုးရ အတြင္းလူမ်ား၏ အဆိုအရ အာဏာပိုင္မ်ားသည္ မိမိတို႕၏ ပုဂၢလပိုင္ဆိုင္မႈ တိုးပြားေရးဖက္သို႕သာ အရိွန္ျမွင့္တင္လ်က္ရိွေနသည္။

    ၿပီးခဲ့သည့္ ဇႏၷ၀ါရီလ၌ ျမန္မာ့ဆက္သြယ္ေရး ၀န္ႀကိးဌာန(MPT) ရိွ မသမာမႈမ်ား၊ ၄င္းျပင္ ၀န္ႀကီးဌာနမ်ား၏ ေငြေၾကးဆိုင္ရာအ က်င့္ပ်က္ျခစားမႈမ်ားကို စံုစမ္းစစ္ေဆးခဲ့ျခင္း မွာ – စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွ အျပင္းအထန္ အသြင္ကူးေျပာင္းလာသည့္ အခ်ိန္တြင္မွ  တလြဲအသံုးခ် စီမံခန္႕ခြဲမႈက်ယ္ျပန္႕လာေၾကာင္း အခ်က္ျပလိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။  ဦးသိန္းစိန္၏ သမၼတရံုးမွ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို ဦးေဆာင္ေနေသာ္လည္း ၀န္ႀကီးဌာနမ်ားစြာက စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၱရားအတိုင္း ဆက္လက္လည္ပတ္လ်က္ရိွေနေပသည္။

    U Thein Tun3
    ရာထူးမွ အနားေပးခံလိုက္ရသည့္ ဆက္သြယ္ေရး၀န္ႀကီး (ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္း) ဦးသိန္းထြန္း

    ဆက္သြယ္ေရး၀န္ႀကီး (ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္း) ဦးသိန္းထြန္း ႏွင့္ အျခား၀န္ႀကီးဌာနမွ အထက္တန္းအရာရိွမ်ား၏ လာဘ္စားမႈမ်ားအား ႏႈိက္ႏိႈက္ ခၽြတ္ခၽြတ္စံုစမ္းျခင္းသည္ ဦးသိန္းစိန္လက္ထက္မွ ပထမဦးဆံုး လူသိရွင္ၾကား ေဆာင္ရြက္လာျခင္းျဖစ္၏။ ယင္း ေဆာင္ရြက္ခ်က္က ႀကီးမားေသာ အေထာက္အပံ့မ်ား ႏိုင္ငံတြင္း ၀င္ေရာက္မလာမီ ပြင့္လင္းျမင္သာေရးနွင့္ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးကို တြန္းအားေပးေနသည့္  အလံုးအရင္းႏွင့္ ျမွဳပ္ႏွံရင္းႏွီးလိုသူ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားအၾကား ၾသဘာေပးမႈ ျဖစ္ထြန္းေစခဲ့သည္။

    ဦးသိန္းစိန္မွ လူတစ္စု၏ အက်င့္ပ်က္ လာဘ္စားမႈျပႆနာအား သိျမင္၍ ဆက္သြယ္ေရး က႑အတြင္း ထိုသည္မ်ားအား အေလးေပး တိုက္ဖ်က္သည့္တိုင္ေအာင္၊  အျခား စစ္ဖက္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံေရး သမားမ်ားက ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္း လာဘ္စားေန ယံုသာမက ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ကိစၥရပ္မ်ား အေပၚမွာပါ က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ၾသဇာ လႊမ္းမိုးလ်က္ရိွသည္။

    ျပည္ေထာင္စုႀကံ႕ခိုင္ေရးႏွင့္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီ ဒုဥကၠဌ ဦးေဌးဦး က မိမိတို႕အေနႏွင့္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ကာလေရာ ယခုကာလမွာပါ အထိန္းအကြပ္မဲ့ လာဘ္စားမႈမ်ား ရိွသည္ဟူေသာ စြပ္စြဲခ်က္ကို ေနျပည္ေတာ္တြင္ျပဳလုပ္သည့္ အင္တာဗ်ဴးတစ္ခု၌ ျငင္းဆိုခဲ့သည္။

    “ (ယခင္စစ္အုပ္ခ်ုဳပ္ေရး ကာလတုန္းကလည္း) ကၽြန္ေတာ္တို႕က ၀န္ႀကီးေတြပါ။ ကၽြန္ေတာ္တို႕ လာဘ္မစားခဲ့ပါဘူး။ ႏိုင္ငံတြင္း အက်င့္ပ်က္ ျခစားမႈေတြ ေလ်ာ့ပါးေရးအတြက္ ကၽြန္ေတာ္တို႕ အျပင္းအထန္ႀကိဳးစားေနပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ အစိုးရကလည္း ဒီကိစၥနဲ႕ပတ္သက္လို႕ အထူးအားေပးေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ အစိုးရပိုင္းဖက္က ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေၾကာင့္ လာဘ္စားမႈ သတင္းက်ယ္ျပန္႕သြားတာပါ။ ဒီလိုမွ မလုပ္ခဲ့ယင္ေတာ့ တိမ္ျမဳပ္ေနဦးမွာပါဘဲ ” ။

    အျခားျပႆနာမ်ားလည္း အမွန္ပင္ ေပၚထြက္လာခဲ့သည္။ သတၳဳတြင္း၀န္ႀကီးဌာန အပါအ၀င္ ၀န္ႀကီးဌာန ၆ခု၌ ယင္းသို႕အက်င့္ပ်က္မႈမ်ား ရိွေနသည္ေၾကာင္း The Voice weekly ဂ်ာနယ္မွ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ဂ်ာနယ္အယ္ဒီတာမွာ အသေရဖ်က္မႈျဖင့္ တရားစြဲခံရၿပီး တရားရံုး ၃၀ ထက္မနည္း တက္ေရာက္ၾကားနာေစျခင္း ခံရသည္။ ထုိေဖာ္ျပခ်က္အတြင္းပါရိွေသာ လာဘ္ေပး လာဘ္ယူျခင္းႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ မည္သူတစ္ဦးမွ အေရးယူခံရသည္ မရိွေသးေခ်။

    ၄င္းအက်င့္ပ်က္ျခစားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးအစီအစဥ္မွာ ထိပ္တန္း အာဏာပိုင္အရာရိွမ်ားကို လည္းေကာင္း၊ ဦးသိန္းစိန္ ႏွင့္ ျပညိသူ႔လႊတ္ေတာ္ ဥကၠဌ သူရဦးေရႊမန္းတို႕ အၾကားရိွ ႏိုင္ငံေရးအျမင္ မတူမႈကိုလည္းေကာင္း ဂယက္ရိုက္ခတ္သြားသည္။ သူတို႕ႏွစ္ဦးလံုးသည္ လြန္ခဲ့ေသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကာလ၌ ထင္ရွားေသာ ဦးေဆာင္သူမ်ား ျဖစ္ခဲ့ၾကသည့္အျပင္ လာမည့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ လက္ရိွအာဏာရပါတီ USDP ၏ သမၼတေလာင္းအျဖစ္ ကိုယ္စားျပဳရန္ အႀကိတ္အနယ္ တာစူေနသူမ်ားျဖစ္သည္။

    စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကာလ၌ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈကို ႏိုင္ငံေရးအရ အေရးယူျခင္းသာ ရိွေနခဲ့၏။ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္က ေထာက္လွမ္းေရးအႀကီးအမွဴး၊ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးခင္ညြန္႕ႏွင့္ အေပါင္းအပါတို႕ကို အေရးယူျခင္းမ်ဳိးျဖစ္သည္။ ဦးေရႊမန္းႏွင့္အေပါင္းအပါမ်ားအား လႈပ္ခတ္သြားေစေသာ ဆက္သြယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာန အတြင္း ထိုးေဖာက္စံုစမ္းခ်က္မ်ားသည္ အလားတူ ၾသဇာအားၿပိဳင္မႈမ်ဳိးေလေလာဟု ေလ့လာသူအခ်ဳိ႕မွ သံုးသပ္လာၾကသည္။

    အရာရိွ ၆၀ ဦးထက္မနည္းကို  စံုစမ္းစစ္ေဆးျခင္းျပဳလုပ္ရာ ၄င္းတို႕အနက္ ၂၀ဦးခန္႕ မွာ ယာယီထိန္းသိမ္းခံထားရသည္ဟု အစိုးရအာဏာပိုင္ႏွင့္နီးစပ္ေသာအသိုင္းအ၀ိုင္းထံမွ သိရသည္။ ဦးသိန္းထြန္းမွာ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ျဖင့္ က်န္ရိွေနၿပီး က်န္သူအားလံုးနီးပါးကို ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့၍ မူလရာထူး၌ ျပန္လည္ခန္႕ထားလုိက္ၿပီျဖစ္သည္။ သို႕ေသာ္လည္း တရား၀င္ ကြင္းလံုးကၽြတ္ လႊတ္ေပးထားျခင္း မဟုတ္ေသးဟု သိရသည္။

    Thein Zaw
    ယခင္အစိုးရလက္ထက္ ဆက္သြယ္ေရးဝန္ၾကီးေဟာင္း ယခု ကခ်င္ျပည္နယ္ ဝန္ၾကီးခ်ဴပ္ (ဗို္လ္မွဴးခ်ဴပ္ေဟာင္း ) ဦးသိန္းေဇာ္

    မိမိအေနႏွင့္ ဦးစြာအေရးယူခံရၿပီး တရားရင္ဆိုင္ရပါက လူေဟာင္းႀကီမ်ားႏွင့္ ႀကံရာပါျဖစ္သည္ဟု ထြက္ဆိုရန္ ဦးသိန္းထြန္းမွ ႀကိမ္း၀ါးထားပါသည္။ ယခင္ ဆက္သြယ္ေရး၀န္ႀကီးေဟာင္း ႏွင့္ လက္ရိွကခ်င္ျပည္နယ္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္မွဴးခ်ဴပ္ေဟာင္း သိန္းေဇာ္သည္လည္း စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈခံခဲ့ရသည္။ ယင္းအမႈ၌  MPT ၀န္ႀကီးအဖြဲ႕၀င္ တစ္ဦးထက္မနည္း အစိုးရသက္ေသအျဖစ္ ဘက္ေျပာင္းသြားခဲ့သည္ဟု ၄င္းမွ ရိပ္ဖမ္းသံဖမ္းေျပာျပခဲ့ေၾကာင္းလည္း အထက္ေဖာ္ျပပါ သတင္းရပ္၀န္းထံမွ သိရသည္။ စံုစမ္းစစ္ေဆးခံေနရဆဲ အာဏာပိုင္တစ္ဦးက “ အရာရာအားလံုးကို ကၽြန္ေတာ္တို႕ သိလိုက္ရပါၿပီ ” ဟု ဆိုခဲ့သည္။

    ဦးသိန္းထြန္း၏ေနရပ္တြင္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၂ သန္းထည့္ထားသည့္ေသတၱာတစ္လံုး ေတြ႕ခဲ့ရေၾကာင္း စံုစမ္းေရးရဲဌာနတစ္ခုမွ ဆိုသည္။ ယင္းေငြမ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း ဆက္သြယ္ေရးက႑၌ Huawei ႏွင့္ ZTE တရုတ္ကုမၸဏီမ်ားႏွင့္ အက်ဳိးတူပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္ စာခ်ုဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုထားသည့္ဘ႑ာေငြမ်ား ဟုတ္မဟုတ္ကို စံုစမ္းစစ္ေဆးသူမ်ားက ေဖာ္ထုတ္ရန္ ႀကိဳးပမ္းေနေၾကာင္း၊ အာဏာပုိင္အရာရိွမ်ားမွာလည္း ၀န္ႀကီးေဟာင္းမ်ား၏ ဘ႑ာတိုက္အျဖစ္ရိွခဲ့ဖူးပံုရေသာ ဘန္ေကာက္၊ ေဟာင္ေကာင္ ႏွင့္ စကၤာပူတို႕၌ ဘဏ္စာရင္းဖြင့္ႏိုင္ရန္ ႀကိဳးစားေနၾကေၾကာင္း အစိုးရႏွင့္နီးစပ္သည့္အသိုင္းအ၀ိုင္းမွ သိရသည္။ တဖန္ ယင္း တရုတ္ကုမၸဏီႏွစ္ခုသည္ ယခင္ ဦးသိန္းေဇာ္၀န္ႀကီးလက္ထက္အပါအ၀င္ MPT ဌာနႏွင့္ ဆက္ဆံ ပတ္သက္ေနသည့္ စာရြက္စာတမ္းအေထာက္အထားမ်ားကိုလည္း စံုစမ္းေရးအာဏာပိုင္တို႕ထံ မိမိသေဘာဆႏၵအေလ်ာက္ ေပးအပ္ခဲ့ေၾကာင္း ေဖာ္ျပပါ ရဲဌာနမွတဆင့္ သိရိွရသည္။

    ၂၀၀၄ ခုႏွစ္ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုစဥ္က ZTE သည္ MPT သို႕ ဖုန္းလိုင္း ၃ သိန္းတပ္ဆင္ရန္ ေဒၚလာသန္း ၁၅၀ ႀကိဳတင္သြင္းေငြ ေပးခဲ့သည္။ ထိုပမာဏသည္ ပေရာဂ်က္တစ္ခု၏ အမွန္ကုန္က်ႏႈန္းထက္ ၁၀ ဆေက်ာ္ မ်ားျပားေနခဲ့သည္။ ၄င္းေနာက္ နီေပါႏိုင္ငံတြင္ တယ္လီဖုန္းလိုင္း တစ္သန္းတပ္ဆင္ေရးအဆိုျပဳရာ၌ ေဒၚလာ ၇.၅ သန္းမွ်သာ ရိွေၾကာင္း ၄င္းမွ ႏိႈင္းယွဥ္ေျပာၾကားလိုက္သည္။

    ထိုစြဲခ်က္မ်ားအေပၚ ဦးသိန္းထြန္းထံမွ မည္သည့္ မွတ္ခ်က္မွ် ထြက္မလာေသး။ ၄င္းသည္ ေနအိမ္တြင္း အက်ယ္ခ်ဳပ္ျဖင့္ေစာင့္ၾကည့္ခံေနရသျဖင့္ ဤသည္ႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားမႈ မျပဳႏိုင္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

    ယင္း၀န္ႀကီးေဟာင္းႏွစ္ဦးစလံုးမွာ ယခင္ အာဏာရွင္ အၿငိမ္းစား ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး သန္းေရႊႏွင့္ အလြန္နီးစပ္ ပတ္သက္သူမ်ားျဖစ္ၾကေၾကာင္း အမ်ားက ယံုၾကည္လ်က္ ရိွသည္။

    ထူးကုမၸဏီ လက္ေအာက္ရိွ Elite ႏွင့္ Red Link အပါအ၀င္ ျပည္တြင္း ဖုန္းကုမၸဏီမ်ားသည္လည္း အေသးစိပ္စစ္ေဆးမႈခံေနရေပသည္။ Red Link သည္ ဦးေရႊမန္း၏ သားတစ္ဦးျဖစ္သူ တိုးႏိုင္မန္း မွ ပိုင္ဆိုင္ၿပီး ၂၀၀၈ ခုႏွစ္တြင္ ကုမၸဏီေထာင္၍ MPT ႏွင့္ အင္တာနက္လုပ္ငန္းကို ဖက္စပ္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။  ႏိုင္ငံလူဦးေရ၏ ၂ %ေအာက ္ပမာဏသာ အသံုးျပဳၾကသျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ကမာၻေပၚရိွ အင္တာနက္ အသံုးျပဳႏႈန္းအနိမ့္က်ဆံုးႏိုင္ငံမ်ားအနက္ ပါ၀င္ေနသည္။

    Hla Tun
    ယခင္ ဘ႑ာေရးဝန္ၾကီးေဟာင္း ယခု သမၼတရံုးဝန္ၾကီး ဦးလွထြန္း

    လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ဆန္႕က်င္ေရးသမားတစ္ဦးအျဖစ္ လူအခ်ဳိ႕မွ အသိအမွတ္ျပဳထားေသာ ဘ႑ာေရး ၀န္ႀကီးေဟာင္း ဦးလွထြန္းသည္ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈကို ၾကပ္မတ္လ်က္ရိွသည္။ သူ၏ေဆာင္ရြက္မႈသည္ ဦးသိန္းစိန္၏ သမၼတအခန္းက႑ႏွင့္ ပတ္သက္၍ အေရးပါေသာ မွတ္တိုင္တစ္ရပ္ ျဖစ္လာႏိုင္ေၾကာင္း အခ်ဳိ႕မွ သံုးသပ္သည္။ ဦးလွထြန္းသည္ သမၼတ၏ ပဲ့ထိန္း တစ္ဦးျဖစ္သည္ဟု ဦးသိန္းစိန္ႏွင့္နီးစပ္ေသာ အသိုင္းအ၀ိုင္းမွ ယူဆထားသည္။

    အကယ္၍ ဦးသိန္းစိန္၏ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈဆန္႕က်င္ေရးအစီအစဥ္ ၊ ပြင္းလင္းျမင္သာ ခိုင္မာေသာ ႏိုင္ငံတကာစီးပြားေရး ဆက္ဆံမႈတည္ေဆာက္ေရးက အထူးသက္၀င္ လႈပ္ရွားလာေစလိုသည္ဆိုလွ်င္ ေဖာ္ျပပါအေရးယူမႈမ်ားကို ႏိုင္ငံေရး အက်ဳိးဆက္အား ဂရုမစိုက္ဘဲ ေဆာင္ရြက္သင့္သည္ဟု သုေတသီအခ်ဳိ႕က ဆိုၾကသည္။ ဦးသိန္းစိန္အဖို႕ ယေန႕ထက္တိုင္ ၀န္ႀကီးေဟာင္းတစ္ဦးဦး သို႕မဟုတ္ ႏွစ္ဦးစလံုးအား အေရးယူရန္ မဆံုးျဖတ္ႏိုင္ေသးေခ်။

    “ တကယ္တမ္းက်ေတာ့ ဒီလို အျပစ္ေရွာင္ျခင္း လကၡဏာေပၚလြင္ေနတဲ့ စီးပြားေရးျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈက အေျခခံလူတန္းစားနဲ႕ ႏိုင္ငံေတာ္ ေကာင္းစားေရးကို ကြာက်သြားေစမယ့္ ေနာက္ထပ္ ဆက္ႏြယ္နည္းလမ္းတစ္ရပ္ပါဘဲ။ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈဟာ အစစ္အမွန္ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံေရးအတြက္ အတားအဆီးတစ္ခု ျဖစ္တယ္။ ၿပီးေတာ့ စိမ့္၀င္ျပန္႕ႏွံ႕ေနတဲ့ ျခစားမႈအေပါင္းက ျပန္လည္ျပဳျပင္ေရး လမ္းစဥ္မွာ ျပည္သူ႕ပူးေပါင္းအားေပးမႈကို ၿဖိဳဖ်က္လုိက္တာပါဘဲ ” ဟု  Australia ႏိုင္ငံ၊ Macquarie တကၠသိုလ္မွ ျမန္မာ့စီးပြားေရးရာကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္ Sean Turnell က ေျပာဆိုလိုက္သည္။

    ႀကံရာပါတစ္ဦးျဖစ္သူ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ေရလုပ္ငန္း ၀န္ႀကီးေဟာင္း (ဗိုလ္မွဴးခ်ဴပ္ေဟာင္း) ဦးေမာင္ေမာင္သိမ္းပၚရိွေသာ စြဲခ်က္ အပါအ၀င္ အျခားစံုစမ္းစစ္ေဆးခ်က္မ်ားက ေနာက္ထပ္ က႑တစ္ခုသို႕ ဆက္ႏႊယ္သြားျပန္သည္။ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ေရလုပ္ငန္း ၀န္ႀကီးဌာန၏ အႀကီးတန္းဗ်ဴရိုကရက္တစ္ဦး ျဖစ္ေသာ ခင္ကိုေလး ကိုလည္း လာဘ္စားမႈေၾကာင့္ မတ္လအတြင္း သမၼတရံုး အမိန္႕ျဖင့္ ရာထူးမွ ခ်က္ျခင္းဖယ္ရွားခဲ့သည္။  အစည္းအေ၀းအတြင္းမွ ရံုးသို႕မျပန္ေတာ့ဘဲ တစ္ခါတည္း ပစၥည္းသိမ္း ထြက္ခြာသြားေစရန္ အမိန္႕ေပးခံရေၾကာင္း အစည္းအေ၀း တက္ေရာက္ခဲ့သူအရာရိွတစ္ဦးက ဆိုသည္။

    လက္ရိွ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ေရလုပ္ငန္း ၀န္ႀကီး ဦးအုန္းျမင့္သည္လည္း ရာထူးမွ ဖယ္ရွားခံရႏိုင္ဦးမည္ဟု အာဏာပိုင္အတြင္းပိုင္း စကားမ်ားအရ သိရသည္။ ျပင္သစ္ကုမၸဏီတစ္ခုမွ ကမကထျပဳေခၚယူေသာ ဦးအုန္းျမင့္၏ ျပင္သစ္ခရီးစဥ္ကို ဦးသိန္းစိန္မွ  ဖ်က္သိမ္းေစလိုက္သည္။ သို႕ေသာ္ အတြင္းပိုင္းသတင္းအရ ၄င္းအား ျခြင္းခ်က္ျဖင့္လႊတ္ထားၿပီး၊ ကခ်င္ လက္နက္ကိုင္မ်ားႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးရန္ ဟူေသာအေၾကာင္းျပခ်က္ျဖင့္  ခရီးစဥ္ကိုဖ်က္သိမ္းေစသည္ဟု ဆိုသည္။

    ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးကိုကို သည္လည္း သံသယျဖစ္ဖြယ္ လာဘ္စားမႈျဖင့္ စံုစမ္းစစ္ေဆးခံေနရေၾကာင္း သတင္းထြက္လာသည္။ သို႕ေသာ္ ၄င္းမွာ အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာမ်ားေပၚမွ အေျခအျမစ္မဲ့ ေကာလဟလမ်ားသာျဖစ္ေၾကာင္း ၄င္း၏ ကိုယ္ေရးအရာရိွမွ ျငင္းဆိုထားသည္။ လယ္ယာစိုက္ပ်ဳိးေရး၀န္ႀကီး ဦးျမင့္လိႈင္သည္လည္း ေစ်းႏႈန္းျမင့္ စပါးမ်ဳိးမ်ား တင္သြင္းရန္ ကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေမးခြန္းမ်ားထြက္လာခဲ့သည္။ ယင္းမ်ဳိးစပါးမ်ားမွာ ျမန္မာ့ေရေျမရာသီဥတုသဘာ၀ႏွင့္မကိုက္ညီဟု ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားစြာမွ ဆိုၾကသည္။

    ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ အတိုက္အခံ NLD ပါတီ ဌာနခ်ဳပ္ႏွင့္ျပဳလုပ္ေသာ အင္တာဗ်ဴးတစ္ခု၌ ဦးဥာဏ္၀င္းက “ ဒီအက်င့္ပ်က္ျခစားမႈကို ကၽြန္ေတာ္တို႕အားလံုးသိၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံသား အားလံုးကလည္း ဒီအေၾကာင္းကို သိရိွေနၾကပါတယ္။ ၀န္ႀကီးေတြကို အေရးယူဖို႕ လုိအပ္ပါတယ္။ အေထာက္အထားရိွေနတယ္ဆိုယင္ ထိပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အဆင့္ ပုဂၢိဳလ္ေတြျဖစ္ေနပါေစ အစိုးရအေနနဲ႕ သူတို႕ကို ရံုးတင္စီရင္သင့္ပါတယ္ ” ဟု ေျပာၾကားသည္။

    ႏိုင္ငံေရးသံုးသပ္သူအခ်ဳိ႕ကမူ အေထာက္အထားမ်ား ရရိွ စုေဆာင္းထားလင့္ကစား အေရးယူ ေဆာင္ရြက္သြားျခင္းထက္ ဦးေရႊမန္း၏ သမၼတျဖစ္ေရးႏိုင္ငံေရး ရည္မွန္းခ်က္၌ အသံုးခ်သြားရန္ ျဖစ္သည္ဟု ယံုၾကည္ေနၾကသည္။ “ သူတို႕ဆီမွာ အေထာက္အထား အားလံုး ရိွေနပါၿပီ။ အထူးသျဖင့္ ဦးေရႊမန္းကို အၾကပ္ကိုင္ဖို႕ျဖစ္တယ္ ” ဟု အာဏာပိုင္ တစ္ခ်ဳိ႕ထံမွ ၾကားသိရေပသည္။

    ျခစားမႈဆန္႕က်င္ေရးလမ္းေၾကာင္းမွာ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား၌ လက္ရွိအာဏာရ USDP အား ဖယ္ရွားေရး က႑တစ္ရပ္အျဖစ္ အျခားတစ္ဖက္မွ သံုးသပ္ၾကသည္။ လက္ရိွႏွင့္စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကာလအတြင္း အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈျဖင့္ နာမည္ပ်က္ရိွခဲ့ေသာ ၀န္ႀကီးေဟာင္း ၀ါရင့္ပုဂၢိဳလ္ အမ်ားအျပားကို အဓိက ပစ္မွတ္ထားေနျခင္း ျဖစ္သည္။

    USDP ၏ ဒုတိယဥကၠဌ ဦးေဌးဦးမွ ယင္းမွန္းဆသံုးသပ္ခ်က္မ်ားကို ႏိုင္ငံေရးေတြးလံုးမ်ားသာျဖစ္သည္ဟုဆို၍ ပယ္ခ်ခဲ့ေသာ္လည္း “ပါတီတြင္းမွာ အျမင္ မတူမႈဆိုတာ ရိွတတ္တာပါဘဲ။ ဒါေပမယ့္ ဒါေတြကို လူႀကီးလူေကာင္းဆန္ဆန္နဲ႕ ကိုင္တြယ္သြားရမွာျဖစ္တယ္။ ဒါေတြေၾကာင့္ ပါတီဟာ ေခ်မႈန္းခံရမွာ မဟုတ္ပါဘူး ” ဟု  ပါးနပ္စြာ ေျပာဆိုသြားခဲ့သည္။

    =================================

    BBC ၌ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးသံုးသပ္သူ အျဖစ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီး ယခုအခါ ဘန္ေကာက္အေျခစိုက္ အလြတ္တန္းဂ်ာနယ္လစ္ျဖစ္သူ Larry Jagan မွ Asian Times တြင္ေရးသားထားေသာ Politics of corruption in Myanmar ေဆာင္းပါးကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ျပန္ဆိုေရးသားပါသည္။

  • ျမန္မာရာဇ၀င္လာ သမိုင္း၀င္ အိႏိၵယလူမ်ဳိးမ်ား

    စန္းဦးေအာင္

    himalaya-map-4

    အိႏၵိယလူမ်ိဳး မ်ားဟာ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း(၂၀၀၀)ေက်ာ္ကပင္ ၿမန္မာ့ေၿမေပၚ စတင္အေၿခခ် ခဲ့ၾကၿပီး ၿမန္မာႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံေရး၊ ဘာသာေရး၊ လူမႈေရး၊ ယဥ္ေက်းမႈ ဓေလ့ထံုးစံမ်ားကို အားၿဖည့္ လႊမ္းမိုးခဲ့ႏိုင္ၾကပါသည္။

    (စာညႊန္း (၁) ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ တ႐ုတ္ အိႏၵိယႏိုင္ငံၾကား အေ၀းေျပး လမ္းမႀကီးျဖစ္သည္။ “ပုဂံယဥ္ေက်းမႈ”   စာမ်က္ႏွာ (၄၂)၊ ပါေမာကၡဦးသန္းထြန္း M.A.B.L, D. LIT, Ph.D

    စာညႊန္း (၂) ေရွးေဟာင္းပ်ဴမ်ား – စာမ်က္ႏွာ (၃ ႏွင့္ ၄)၊ ပါေမာကၡဦးသန္းထြန္း)

     Spreading_homo_sapiens.svg

    ကမၻာေပၚ၌ တ႐ုတ္ၿပည္ႏွင့္ အိႏၵိယႏိုင္ငံတို႔သည္ ေ႐ွးအက်ဆံုးေသာ လူမႈအဖြဲ႔အစည္း ႏွစ္ခုၿဖစ္ခဲ့ၿပီး ၎ႏွစ္ႏိုင္ငံကို ဟိမ၀ႏာၱေတာင္တန္းၾကီးက ကာဆီးထားသၿဖင့္ ႏွစ္ႏိုင္ငံ ကူးလူးဆက္ဆံေရးမွာ တိုက္႐ိုက္ၿပဳလုပ္ရန္ ခက္ခဲလွပါသည္။

    သို႔ေသာ္ ပထ၀ီသေဘာအရ အိႏၵိယတိုက္ၾကီးမွာ အေနာက္ေတာင္မွ အေ႐ွ႕ေၿမာက္သို႔ ေ႐ြ႕လ်ားၿပီး ၿမန္မာနယ္စပ္၌ တိုက္မိေသာ ေၾကာင့္ တြန္႔ေခါက္ေတာင္မ်ား ၿဖစ္ေပၚလာၿပီး ဟိမ၀ႏာၱေတာင္တန္းၾကီးမွာ အေ႐ွ႕အေနာက္ ႐ွိေသာ္လည္း ၎ေတာင္တန္းၾကီးမ်ား၏ အေ႐ွ႕ဘက္ဆံုး တိဘက္ကုန္းၿပင္ၿမင့္ မွစ၍ တြန္႔ေခါက္ေတာင္မ်ားမွာ ၿမန္မာၿပည္ကိုျဖတ္၍ ေျမာက္မွေတာင္ သြယ္တန္းလ်က္႐ွိပါသည္။

    TibetanPlateau
    Rivers flowing from China into Burma through the valleys

    ထို႔ေၾကာင့္ တ႐ုတ္ႏွင့္ အိႏၵိယႏိုင္ငံသားတို႔ ကူးလူးဆက္ဆံရန္ အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ေနေသာ ဟိမ၀ႏာၱေတာင္မွာ ျမန္မာျပည္ထဲသို႔ ေကြး၀င္ၿပီး နိမ့္ဆင္းသြားသျဖင့္ တိဘက္ႏွင့္ ယူနန္မွ ေ႐ွးဦးလူမ်ားမွာ ေတာင္ၾကားလမ္း၊ ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ားအလိုက္ လြယ္ကူစြာ ျမန္မာျပည္ထဲသို႔ ဆင္းသက္လာႏိုင္ျခင္း ျဖစ္သည္။

     

    Transasia_trade_routes_1stC_CE_gr2

    တဖန္ ဟူးေကာင္းေတာင္ၾကားလမ္း၊ အမ္းႏွင့္ေတာင္ကုတ္ေတာင္ၾကားလမ္း မ်ားမွတဆင့္ တ႐ုတ္-အိႏၵိယ ေ႐ႊလမ္း-ေငြလမ္း ေဖာက္လုပ္ခဲ့ၾကျပီး ယေန႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အိႏၵိယႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတို႔ကို ဆက္သြယ္ေပးထားေသာ သဘာ၀ အေ၀းေျပးလမ္းမၾကီး အျဖစ္သို႔ ေရာက္႐ွိလာခဲ့ရပါသည္။

    (စာညႊန္း-1 “ပုဂံယဥ္ေက်းမႈ”   စာမ်က္ႏွာ (၄၂)၊ ပါေမာကၡဦးသန္းထြန္း)

    2. Sri Ksetra was an important entrepôt between China and India. By Htin Aung, Maung (1967). A History of Burma. New York and London: Cambridge University Press.

    China_topo

    ထို႔ေၾကာင့္ အိႏၵိယႏွင့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွ ခရီးသြားမ်ား၊ စစ္ေျပးဒုကၡသည္မ်ား၊ ကုန္သည္ပြဲစားမ်ား၊ ေရၾကည္ရာျမက္ႏုရာ ေ႐ြ႕ေျပာင္းေနထိုင္သည့္ သူမ်ားမွာ ျမန္မာျပည္အတြင္း၌ တစစ အေျခခံ ေနထိုင္လာခဲ့ၾကပါသည္။

    ပ်ဴလူမ်ိဳးမ်ား (စာညႊန္း ေရွးေဟာင္းပ်ဴမ်ား – စာမ်က္ႏွာ (၃ ႏွင့္ ၄)၊ ပါေမာကၡဦးသန္းထြန္း)

    Pyu_Realm

    ျမန္မာ(ဗမာ) လူမ်ဳိးတို႔မွာ ပ်ဴ၊ ကမ္းရံ၊ သက္ လူမ်ိဳးတို႔ေပါင္းစပ္၍ ျဖစ္ေပၚလာၿပီး ပ်ဴတို႔မွာ အင္အားအေကာင္းဆံုးႏွင့္ အဓိက အက်ဆံုး လူမ်ိဳးျဖစ္သည္။

    ပ်ဴမ်ားသည္ပင္ အေျခခံလူမ်ိဳး(၃)စုမွ ေပါင္းစပ္ျဖစ္ေပၚျခင္း ျဖစ္၏။

    (၁) ေ႐ွးဦးလူသားအေျခခံ ပ်ဴမ်ားမွာ – ေက်ာက္ေခတ္၊ ေၾကးေခတ္ ႏွင့္ သံေခတ္မွ စ၍ အစဥ္အဆက္ ျမန္မာျပည္တြင္ ေနထိုင္ခဲ့ၾကသူမ်ား။

    (၂) အိႏၵိယႏိုင္ငံမွ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်လာေသာ ပ်ဴမ်ား၊ သူတို႔က ဟိႏၵဴႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာ သာမက ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ ဓေလ့ပါသယ္ေဆာင္လာသူမ်ား ျဖစ္သည္။

    (၃) ေျမာက္ဘက္မွဆင္းလာေသာ တိဘက္ ျမန္မာအႏြယ္၀င္ပ်ဴမ်ား။

     

     

    ပ်ဴမ်ားအေျခခ်ျခင္း

    Asia_800ad

    ပ်ဴမ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း၌ ဘီစီ(၁၀၀)ခန္႔ သို႔မဟုတ္ ၎အလ်င္ကပင္ အေျခခ် ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္။ ဟန္လင္း ကြတ္ခိုင္၊ သံလြင္ျမစ္ကမ္း၊ အေ႐ွ႕ဘက္က450px-Myazedi-Inscription-Pyuမ္း႐ိုးတန္း၊ မုတၱမပင္လယ္ေကြ႔၊ သံတြဲႏွင့္ ႐ိုးမေဒသတို႔တြင္ စတင္အေျခခ်ၾကသည္။

    (စာညႊန္း- ပါေမာကၡဦးသန္းထြန္း  ျမန္မာရာဇ၀င္႐ုပ္ျပစာအုပ္)

    ပ်ဴတို႔သည္ သေရေခတၱရာ (ျပည္)၌ ေအဒီ ၄-၈ ရာစု၊ မိုင္းေမာ္ ဗိတၱႏိုး (အမွန္က ဗစ္႐ွႏူးေခၚ ဟိႏၵဴ ဘုရားအမည္) (ခမာမ်ားက ေအဒီ ၂၁၀-၂၂၅သိမ္)၊ ေတာင္တြင္းၾကီး ေအဒီ ၁-၄ ရာစု၊ ဟန္လင္း (၀က္လက္) ေအဒီ ၁-၄ ရာစု၊ ဟန္လင္းၾကီး တေကာင္း (သပိတ္က်င္း)၊ waddi (ႏြားထိုးၾကီး)၊ မိုင္းေမာ္၊ ျမစ္သား၊ ဘိႏၷက (ေပ်ာ္ဘြယ္)ႏွင့္ ဘီးလင္း (မြန္ျပည္နယ္) တို႔၌ အေျခခ်ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္။

    အိႏၵိယ ဂြပၸတား (Gupta) မူကြဲ ပ်ဴစာ

    ပ်ဴေက်ာက္စာမ်ားကို ပါဠိႏွင့္ ဂြပၸတား မူကြဲ ပ်ဴစာမ်ားျဖင့္ ေရးသားထားပါသည္။ ပ်ဴမ်ားအေၾကာင္းကို တ႐ုတ္ခရီးသည္ႏွင့္ ကုန္သည္မ်ား၏ ေၾကျငာခ်က္ဟူ၍ တ႐ုတ္ရာဇ၀င္မ်ား၌ ေရးသားမွတ္တမ္း တင္ထားပါသည္။

    ဗိႆနိဳးBrikthano (ဗစ္ရွႏူး)

    ခမာမ်ားက ေအဒီ ၂၁၀-၂၂၅တြင္ ပ်က္စီးၿပီး မြန္မ်ား၀င္လာၿပီး ပန္ထြာႏွင့္ ရာမညၿမိဳ႕ အျဖစ္ ထူေထာင္သည္။ ဗုဒၶဘာသာႏွင့္ ဟိႏၵဴဘာသာ ကိုးကြယ္ၾကသည္။ ဗုဒၶ႐ုပ္တုေတာ္မ်ားႏွင့္ ဂြပၸတား (အိႏၵိယ)ဟန္ ဟိႏၵဴဘုရား႐ုပ္တု မ်ဳိးစံုကို ေတြ႔ရွိရသည္။

    ပ်ဴဘုရင္မ်ားကို မဟာရာဂ်ာမ်ားဟုေခၚျခင္း

    တ႐ုတ္ရာဇ၀င္မွတ္တမ္းမ်ား၌ ပ်ဴမ်ားကို “P’ aio” ပအိုဟု မွတ္တမ္းတင္ထားပါသည္။ သို႔ေသာ္ ပ်ဴတို႔ကမူ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ Tricul တီက်ဴးဟု သမုတ္ပါသည္။ တ႐ုတ္ရာဇ၀င္၌ နန္ခ်ဳိရွမ္းတ႐ုတ္မ်ားႏွင့္ တိဘက္ ပူးေပါင္း၍ တ႐ုတ္ကို တိုက္ခိုက္ျခင္း မွတ္တမ္းမ်ား ေတြ႔ရပါသည္။ နန္ခ်ဳိရွမ္းတ႐ုတ္ဘုရင္ Ko-lo-fan ကိုလိုဖင္၏ ပ်ဴမ်ားႏွင့္ ဆက္သြယ္ေသာ မွတ္တမ္းမ်ားလည္း ေတြ႔ရပါသည္။ ပ်ဴဘုရင္မ်ားကို မဟာရာဂ်ာမ်ား၊ မွဴးမတ္ခ်ဳပ္မ်ားကို MAHSINAS မဟာဒီနားဟု မွတ္တမ္းတင္ထားပါသည္။

    ပ်ဴဘုရင္မ်ား VISNU (ဗစ္ရွႏူး)ဘြဲ႕ ကို အိႏိၵယ ဂြပၸတား (Gupta)  ဓေလ့အရ ယူျခင္း

    ေတာင္ပိုင္း အိႏၵိယ အကၡရာသံုး၍ မွတ္တ401px-Khasarpana_Lokesvaraမ္းတင္ထားေသာ ပ်ဴေက်ာက္စာမ်ား၌ ဗစ္ရာမ (VIKRAM) မင္းဆက္က ေအဒီ ၆၇၃မွ ၇၁၈အထိ စိုးစံခဲ့ေၾကာင္း မွတ္တမ္းတင္ထားပါသည္။

    (စာညႊန္း Burma, D.G.E.HALL MA D.LIT, F.R.HIST. Professor Emeritus of the University of London and Former Professor of History, Rangoon, Burma 3rd. Eddition 1960 Page 8.)

    ထိုေက်ာက္စာမ်ား၌ ဗစ္ရာမေနာက္မွ ဗစ္ရွႏူး (ဟိႏၵဴဘုရား) အမည္မ်ားကို တြဲဖက္ ေဖာ္ျပေလ့ ရွိၾကသည္။

    ဗစ္ရွႏူး (ဟိႏၵဴနတ္ဘုရား)က ဂ႐ုဒါ (GARUDA) ေခၚ ဂဠဳန္ငွက္ေပၚ၌ မတ္တပ္ရပ္ေနၿပီး လက္ရွမီး (LAKSHMI ဟိႏၵဴနတ္ဘုရားမ) က ၾကာပန္းေပၚ၌ ရပ္ေနေသာ ႐ုပ္တုမ်ားႏွင့္ ဘရာမာ (BRAHMA ဟိႏၵဴနတ္ဘုရား)၊ ရွီဗာ (SIVA)ႏွင့္ ဗစ္ရွႏူး ပလႅင္မ်ား ကို ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္  ပ်ဴတူးေဖၚရာ၌ ေတြ႔ရွိခဲ့ပါသည္။

    ထို႔ျပင္ ဗာမင္ (VAMAN)ဘုရင္မင္းဆက္ ရွိခဲ့ၿပီး အိႏၵိယႏိုင္ငံ ပလာဗာ (PALAVA)မင္းဆက္၏ လႊမ္းမိုးမႈ မကင္းေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရပါသည္။

    (စာညႊန္း Elizabeth Moore, Myanmar Historical Research Journal (2004))

    ပန္ထြာရွိ အိႏၵိယ (DRAVIDIAN) ျဒာဗီဒီယန္ႏြယ္မ်ား

    တ႐ုတ္ရာဇ၀င္ ခ်န္ယိစိန္၌ မုတၱမပင္လယ္ကမ္းေျခ မြန္ဌာေန၌ ျဒာဗီဒီယန္ အိႏၵိယႏြယ္ဖြားမ်ား အေျခခ် ေနထိုင္ခဲ့ေၾကာင္း မွတ္တမ္း ပါရွိသည္။412px-BawbawgyiPaya

    ၎တို႔သည္ ဗိႆႏိုးကို ၀င္ေရာက္လႊမ္းမိုးၿပီး ပန္ထြာအျဖစ္ အမည္ေျပာင္း တြင္ေစခဲ့သည္။ ထိုမွတဖန္ ရာမညပူရအျဖစ္ ေျပာင္းလဲခဲ့သည္။

    (စာညႊန္း D G E HALL “BURMA”)

    တေကာင္းမွာ ဒြတၱေဘာင္၏ မိဘတို႔ ပါ၀င္ေသာ ဒ႑ာရီပံုျပင္၌ ယွက္ႏြယ္ေနသည့္ ဗိႆႏိုး ဘုရင္မႀကီးႏွင့္ ဆက္သြယ္မႈမွာ အေထာက္အထား မခိုင္လံုလွေပ။ သို႔ေသာ္ သေရေခတၱရာ အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ မင္းမ်ားႏွင့္မူ ဆက္ႏြယ္ေန၏။ အဓိကအားျဖင့္ ဟိႏၵဴဘုရင္မ်ား၏ အ႐ိုက္အရာ ဆက္ႏြယ္မႈ၊ ဗုဒၶဘာသာ ဂိုဏ္းကြဲမ်ား လႊမ္းမိုးမႈႏွင့္ ဒ႑ာရီဆန္ေသာ အျဖစ္မ်ား ေရာေမႊထားေသာ သမိုင္းေၾကာင္း ျဖစ္ေနသည္။

    ORISSA (အိုရီဆာ)

    အိုရီဆာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ အိႏၵိယ နယ္ခ်ဲ႕မ်ားက ျမန္မာျပည္ေတာင္ပိုင္းကို ၀င္ေရာက္ၿပီး ဘီစီ(၅၀၀)ကပင္ ဘုရားမ်ား တည္ထားေၾကာင္း အေထာက္အထားမ်ား ရွိ၏။

    (HGE HALL HISTORY OF SOUTH EAST ASIA)

    သာမလ ႏွင့္ ၀ိမလ

    သာမလ (Indian Thalma သာလမာ) ၀ိမလ (အိႏၵိယ Vimala ဗိမလ)မင္းသားညီေနာင္က ပဲခူးၿမိဳ႕ကို ေအဒီ ၅၇၃က တည္ခဲ့သည္။ တပင္ေရႊထီးက ေအဒီ ၁၅၃၉၌ သိမ္းယူခဲ့သည္။

    (U Pe Maung Tin HG LUCE Glam Palace Chawle of King of Binm)

    အႏၵယာ မင္းဆက္ (ANDRA  DYNASTY)

    အိႏၵိယအလယ္ပိုင္းမွ ဟိႏၵဴ အႏၵယာ နယ္ခ်ဲ႕ကိုလိုနီမ်ားက ဘီစီ (၁၈၀)ခန္႔က ျမန္မာျပည္ကို ထိုးေဖာက္ အေျခခ်၍ ဟံသာ၀တီ (မြန္ၿမိဳ႕)ႏွင့္ သံလ်င္ၿမိဳ႕ကို တည္ေထာင္ခဲ့သည္။

    (HGE HALL HISTORY OF SOUTH EAST ASIA)

    အဘိရာဇာ (သို႔မဟုတ္) အဘိရာဂ်ာ

    ဗမာအစ တေကာင္းကဟု အခ်ဳိ႕က ဆိုၾကသည္။ အဘိရာဂ်ာမွာ သာကီ၀င္ မင္းမ်ဳိးျဖစ္သည္။ ကပိလ၀တ္ (KAPILAYATTHU-INDIA) မွ ပန္ခ်လာမင္း (PANCHALA-INDIA) (ဇာတိ VITATUPA) ကို စစ္႐ႈံး၍ ေျပးလာျခင္းျဖစ္သည္။

    အဘိရာဂ်ာသည္ ထိုအိႏၵိယအလယ္ပိုင္းမွေျပးလာၿပီး SANGASSARATTHA သို႔ SANGASSANAGARA ယခုအေခၚ တေကာင္း၌ တိုင္းျပည္ထူေထာင္၍ မင္းလုပ္၏။

    (အညႊန္း U Pe Maung Tin and GH Luce မွန္နန္းရာဇ၀င္ (စာမ်က္ႏွာ ၂ )

    Prince Abhiyaza was lord of the Kapilavastu (ကပိလဝတ်) region of Kosala—the very birthplace of the historical Buddha three centuries later.Harvey, G. E. (1925). History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824. London: Frank Cass & Co. Ltd.1925: 307–309.
    Hmannan Vol. 1 2003: 153–155)

    ကံရာဇာႀကီး ရခိုင္မင္းျဖစ္ျခင္း

    (Pe Maung Tin GH Luce မွန္နန္းရာဇ၀င္ စာမ်က္ႏွာ ၂)

    အဘိရာဂ်ာကြယ္လြန္ၿပီး ကံရာဂ်ာငယ္ နန္းတက္၍ သားႀကီး ကံရာဇာႀကီးသည္ ဧရာ၀တီျမစ္အတိုင္း စုန္ဆင္းရာ သာလာ၀တီျမစ္အတိုင္း ဆန္ဆက္၍ ကုလားေတာင္သို႔ ေရာက္႐ွိၿပီး RAJAGAHA အျဖစ္ ေ႐ွးေဟာင္း အာရကန္ (ရခိုင္)ကို အုပ္ခ်ဳပ္မင္းလုပ္ပါသည္။

    ကံရာဇာႀကီး၏သား MUDUCITTA မုဒုက်စ္တ

    ကံရာဇာႀကီး၏သား Muducitta သားသည္ မင္းျဖစ္လာသည္။ သူသည္ ေက်ာက္ပန္းေတာင္းၿမိဳ႕ကိုတည္ခဲ့ၿပီး ဒည၀တီကို စစ္ႏိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည္။

    (အထက္ပါ မွန္နန္းရာဇ၀င္ P-2 Line 22)

    ဘိနၶက  ရာဂ်ာ BHINNAKA RAJA

    ေျမာက္ဘက္မွ က်ဴးေက်ာ္လာေသာတ႐ုတ္တို႔က တိုက္ခိုက္၍ တေကာင္းၿမိဳ႕ကို ဖ်က္စီးသည္။ တေကာင္းမင္း ဘိနၶကရာဂ်ာ ေျပးဆင္းၿပီးေနာက္ ကြယ္လြန္၍ ေနာက္လိုက္မ်ား သံုးစုကြဲသြားသည္။

    ၄င္းတို႔မွ တစ္စုသည္ အေ႐ွ႕ဘက္၌ ႐ွမ္း (၁၉) ျပည္ တည္ေထာင္သည္။ (မွန္နန္း P-3 Line 4-7)

    အဘိရာဂ်ာ၏ေျမး (မုဒုက်စ္တ)

    တေကာင္းမွေျပးလာေသာ အျခားတစ္စုမွာ ဧရာ၀တီျမစ္အတိုင္းဆင္းလာၿပီး  Muducitta ႏွင့္ ၄င္း အိႏၵိယ သာကီ၀င္မင္းသမီး (ပ်ဴ ကမ္းယံ သက္ အုပ္စု ေခါင္းေဆာင္) တို႔ႏွင့္ ပူးေပါင္းမိသြားသည္။ (မွန္နန္း P-2,3,6 မွ)

    နာဂစိန္ (အိႏၵိယသာကီ၀င္ မင္းသမီး)

    တေကာင္းေျပး တတိယအုပ္စုသည္ မာလီ (MALI)၌ သာကီ၀င္မ်ဳိး ဘုရင္မ နာဂစိန္ေအာက္ ခို၀င္ၾကသည္။ နာဂစိန္မွာ သာကီ၀င္ အိႏၵိယမင္း DHAJA RAJA၏ မိဘုရားျဖစ္ၿပီး စစ္႐ံႈး၍ ျမန္မာျပည္ဘက္ ခိုလံႈလာသူ ျဖစ္သည္။ လမ္း၌ သင္းတြဲ ‘THINTWE’ ၿမိဳ႕ကို တည္ေထာင္ၿပီး ပုဂံအထက္ပုိင္းကို ထူေထာင္သည္။  (မွန္နန္း P 3, 4 8 3 0)

    DAHNAVATA ကပ်ဴဘုရင္မ သံဘူလကို ဖမ္းသည္။ သို႔ေသာ္ နန္းခမ္း (NANKHAM- CHINA) ပ်ဴဘုရင္မက သံတြဲ- ေတာင္တန္း (၇)သြယ္ေန ကမ္းယံမ်ားကို ႏွင္ထုတ္ခဲ့သည္။ (မွန္နန္း P 6, 12 . 613)

    ဒြတၱေဘာင္

    သာကီ၀င္ အဘိရာဂ်ာ၏ အဆက္ ဒြတၱေဘာင္က သေရေခတၱရာကို ဘီစီ (၄၃၄)၌ ထူေထာင္သည္။ (မွန္နန္း P 7, 9, 13, 21, 23, 83, 88, 86 and 94)

    2. Aung-Thwin, Michael (1996). “Kingdom of Bagan”. In Gillian Cribbs. Myanmar Land of the Spirits. Guernsey: Co & Bear Productions. ISBN 0952766507.)

    မြန္တလိုင္း

    အညႊန္း

    (1) Mashe Yega, Muslims of Burma

    (2) HGE Hall History of South East Asia

    (3) “BURMA” DGE Hall Professor, University of Landon and Rangoon.

    ေတာင္ပိုင္း အိႏၵိယႏိုင္ငံ မဒရပ္ကမ္းေျခမွ TALINGANA တလင္းဂါးနား ျပည္နယ္မွ ေျပာင္းေရႊ႕လာေသာ တလိုင္းမ်ားသည္ တ႐ုတ္ျပည္မွ ဆင္းသက္လာေသာ မြန္မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္း၍ (ANDRA) အႏၵရာ ႏွင့္ (ORISSA) အိုရစၥာ နယ္ခ်ဲ႕မ်ားကို တိုက္ထုတ္ခဲ့ၾကသည္။

    ထို မြန္တလိုင္းမ်ားသည္ ဗုဒၶဘာသာ၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ လက္မႈပညာ (ပန္းဆယ္မ်ဳိး)၊ စာေပ၊ ပိဋကတ္သံုးပံုမွစ၍ ေခတ္သစ္ ယေန႔ ျမန္မာ့အေျခခံမ်ားကို ယူေဆာင္ေပးခဲ့ၾကသည္။ ပဲခူးႏွင့္ သထံုၿမိဳ႕မ်ားကို ထူေထာင္ခဲ့ၾကသည္။

    အေနာ္ရထာမင္းက မြန္ဘုရင္ မႏုဟာကို ေအဒီ (၁၀၇၅)၌ ေအာင္ႏိုင္ျခင္းက ျမန္မာႏိုင္ငံကို အိႏိၵယ ျမန္မာဆက္ဆံေရး လမ္းစ ဖြင့္ေပးခဲ့ၿပီး အထူးသျဖင့္ ဗုဒၶဘာသာႏွင့္ ပတ္သက္သမွ်ကို သီဟိုဠ္ကၽြန္းႏွင့္ အျပန္အလွန္ ကူးလူးဆက္ဆံ ႏိုင္ေစခဲ့သည္။

    အရည္းႀကီး

    အထက္ပါ အခ်ိန္မတုိင္ခင္က အိႏိၵယမွ ဗုဒၶဘာသာ အစြန္းေရာက္ ဇာတ္ကြဲ အရည္းႀကီးတို႔က ပုဂံကို မင္းမူထားခဲ့သည္။ ယခုအခ်ိန္အထိ အိႏၵိယ၌ အရီးဟူေသာ ဂိုဏ္း၀င္မ်ား က်န္ရွိေနေသးသည္။

    အိႏိၵယ ဘဂၤါလီမင္းသား ပဋိကၡရား (ညႊန္း မွန္နန္း P 105-106)

    ကဋိကၡရားမင္းသားႏွင့္ က်န္စစ္မင္း သမီး ေရႊအိမ္စည္တို႔၏ အခ်စ္ဇာတ္လမ္းကို အမ်ားသိၾကၿပီး ျဖစ္၏။ ျမန္မာျပည္ ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚအရပ္၌ အိႏိၵယအႏြယ္ ႏိုင္ငံ(၃)ခု ရွိခဲ့ၿပီး တစ္ခုမွာ ပဋိကၡရားႏိုင္ငံျဖစ္သည္။

    အိႏိၵယႏွင့္ အာရကန္

    (ညႊန္း AP PHAYRE, HISTORY OF BURMA LONDON, 1883. Pg 293-304)

    အာရကန္ (ရခိုင္) ေရွးမွတ္တမ္းမ်ားအရ ပထမႏိုင္ငံကို ဘီစီ(၂၆၆၆)ကပင္ တည္ေထာင္ခဲ့သည္။

    ေ၀သာလီကို ဟိႏၵဴ ခ်ႏၵရာ တို႔က တည္ေထာင္ခဲ့သည္။

    ေျမာက္ပိုင္း ရခိုင္ကို ဟိႏၵဴနန္းဆက္မ်ားက ရွစ္ရာစု မတိုင္မီထိ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ၾကသည္။

    ေအဒီ (၇၈၈)၌ ခ်ႏၵရာ နန္းဆက္က ေ၀သာလီကို တည္ေထာင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲံ့သည္။ ကုန္သြယ္ေရး ဆိပ္ကမ္းတစ္ခုျဖစ္ခဲ့ၿပီး သေဘၤာတစ္ေထာင္ခန္႔ ေန႔စဥ္ဆိုက္ကပ္ခဲ့သည္။

    သို႔ေသာ္ ခ်ႏၵရာဘုရင္မ်ားမွာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား ျဖစ္ခဲ့ၾကသည္။ စစ္တေကာင္းထိ ေျမပိုင္ဆိုင္သည္။ အိႏၵိယ ဟိႏၵဴတို႔၏ ဘဂၤါလီႏိုင္ငံ၏ တစ္စိပ္တစ္ေဒသျဖစ္သည္။

    (ညႊန္း MS COLLIS, Ankaui place in the Civilization of Bay of Bengal, Journal of Burma Research Society, 50th anniversary Publication No 2. Rgn 1960, Pg 486)

    ေ၀သာလီ

    ေ၀သာလီမွာ အိႏၵိယအမည္ VAISALI ျဖစ္ၿပီး အိႏိၵယႏိုင္ငံႏွင့္ နီးကပ္စြာ  ဆက္သြယ္မႈ ရွိခဲ့သည္။ ဘုရင္ (၁၃)ပါးက ႏွစ္ေပါင္း (၂၃၀) အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည္။

    ဒုတိယေျမာက္ မင္းဆက္ကို ဘုရင္ SRI DHAMA VIJAYA ေခၚ သာကီ၀င္ အိႏိၵယသား အစစ္က AD ႐ွစ္ရာစုုတြင္ တည္ေထာင္ခဲ့သည္။ သူ၏ ေျမးေတာ္သူက ပ်ဴသေရေခတၱရာမင္း၏ သမီးေတာ္ႏွင့္ လက္ဆက္ခဲ့သည္။

    (ညႊန္း BURMA DGE HALL Prof of London & History Dpt. Rgn, 3rd Edit 1960 Pg 8-9)

    ေ၀သာလီရွိ .ဟိႏၵဴ႐ုပ္တုမ်ားႏွင့္ ေက်ာက္စာမ်ား

    ေ၀သာလီၿမိဳ႕ပ်က္၌ ဟိႏၵဴ႐ုပ္တုမ်ားႏွင့္ ဟိႏၵဴေက်ာက္စာမ်ား ေတြ႔ရွိရသျဖင့္ ထိုေအဒီရွစ္ရာစု၌ ဗုဒၶဘာသာ ထြန္းကားေနေသာ္လည္း ဟိႏၵဴႏွင့္ ျဗဟၼာ အယူအဆမ်ား ယွဥ္တြဲထြန္းကားေနသည္ဟု ယံုၾကည္ရပါသည္။

    စစ္တေကာင္း (သို႔မဟုတ္) စစ္ေတြကုန္

    အာရကန္ဘုရင္ စူလတိုင္ ခ်ႏၵရာ (AD 951-957)က စစ္တေကာင္းကို (AD 953)တြင္ အာရဗ္အႀကီးအကဲ (THURATAN)ထံမွ တိုက္ခိုက္ သိမ္းယူခဲ့သည္။ စစ္ေအာင္ႏိုင္မႈ အထိမ္းအမွတ္ ေက်ာက္စာ စိုက္ထူခဲ့ၿပီး ျမန္မာစာျဖင့္ စစ္ေတြကုန္ဟု မွတ္ေက်ာက္တင္ခဲ့သည္။ ၎ေက်ာက္စာအရ ကာေရႊ႕ေက်ာ္ၿပီး  ယခု စစ္တေကာင္းျဖစ္လာသည္ဟု ဆိုၾကသည္။ (ညႊန္း AP PHAYRE Pg 36)

    အာရကန္လက္ေအာက္ေရာက္ စစ္တေကာင္း

    စစ္တေကာင္းမွာ လက္ေျပာင္းလက္လႊဲမ်ား ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထ ရွိေသာ္လည္း (AD 1580) မွ (AD 1666)ထိ ႏွစ္တစ္ရာမွ် အာရကန္ရခိုင္ဘုရင္မ်ား၏လက္သို႔ က်ဆင္း႐ွိေနခဲ့သည္။ ရခိုင္မ်ားက ေျမာက္ျမားစြာေသာ ဘဂၤ ါလီမ်ား ကို ဖမ္းဆီးၿပီး လယ္ကၽြန္မ်ားအျဖစ္ အသံုးခ်ခဲ့ၾကသည္။

    ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာမ်ား (သို႔) မားဂ္ (MAGH)

    ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာမ်ားမွာ မာဂဓ (Maghada) ၏ နယ္သား အိႏၵိယ အာရိယန္လူမ်ဳိးျဖစ္ၿပီး ၄င္းတို႔မွာ အိႏၵိယမြန္ဂိုမ်ားႏွင့္ တိဘက္ျမန္မာတို႔ ေရာေႏွာေနေသာလူမ်ဳိးမ်ားျဖစ္ၾကသည္။

    ( HG Hall History of South East Asia)

    အာရကန္ ရခိုင္ မာဂမ်ားသည္ ေပၚတူဂီ ပင္လယ္ဓားျပမ်ားႏွင့္ပူးေပါင္း၍ ေအဒီ ၁၆ ရာစုႏွင့္ ၁၇ ရာစုအတြင္း၌ ဘဂၤလားႏိုင္ငံအေ႐ွ႕ႏွင့္ ေတာင္ပိုင္းျမစ္ေက်ာတစ္ေလွ်ာက္ လွည့္လည္ၿပီး ဓားျပတိုက္ျခင္းျပဳခဲ့ၾကသည္။

    အေသးစိတ္အခ်က္မ်ားသိလိုပါက J.N. SARKAR: THE FERINGHI PIRATES of CHATGAON; Journal of the Asiatic Society of Bengal Vol. 111, 1907 page 419 to 525 ႏွင့္ F BEMIER; Travels in the Mughal Empire Delhi 968 P-175)

    ကုလားတန္ျမစ္ႏွင့္ နာဖ္ျမစ္ကမ္းလယ္ယာမ်ား၌ လယ္ကူလီကၽြန္အလုပ္သမားမ်ားအျဖစ္ ေစခိုင္းၾကရာ ရခိုင္ျပည္လူဦးေရ၏ ၁၅%ပင္ ျဖစ္လာသည္။

    (AP Phayre, Account of Arakan, Journal of the Asiatic Society of Bengal Volume X, 184; P 681)

    ျမန္မာမ်ား အာရကန္ (ရခိုင္) သို႔ ၀င္ေရာက္အေျခခ်ျခင္း

    ျမန္မာမ်ားသည္ ေအဒီ ၁၀ ရာစုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းမွသာ ရခိုင္သို႔ ၀င္ေရာက္အေျခခ်လာၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ရခိုင္ေ႐ွးမင္းဆက္မ်ားမွာ အိႏၵိယအႏြယ္ သာကီ၀င္မင္းမ်ဳိးမ်ားျဖစ္ၿပီး လူထုအမ်ားစုမွာ ဘဂၤလီ (ဘဂၤါလီ) မ်ားျဖစ္ၾကသည္။ သမိုင္း၀င္ ရခိုင္ၿမိဳ႕ေတာ္မ်ားမွာ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္း၊ စစ္ေတြအနီးပတ္၀န္းက်င္၌သာ ႐ွိၾကသည္။

    (ညႊန္း DGE HALL History of South East Asia, New York 1968 P-359)

    အာရပ္မြတ္စလင္မ္မ်ား ရခိုင္ေဒသသို႔ေရာက္႐ွိလာျခင္း

    အာရပ္မြတ္စလင္မ္မ်ားသည္ ကုန္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္မႈျဖင့္ ေအဒီ႐ွစ္ရာဘီစုက စတင္ေရာက္႐ွိခဲ့ၾကသည္။ ထိုအခ်ိန္မွစ၍  ရခိုင္ျပည္ အာရကန္သို႔ အစၥလာမ္ဘာသာ စတင္ေရာက္႐ွိခဲ့သည္။ ထိုအခ်ိန္က အာရပ္မ်ားသည္ အေ႐ွ႕တိုင္း ေရေၾကာင္းသြားလာေရးကို လံုး၀နီးပါး ႀကီးစိုးထားႏိုင္ခဲ့ၾကသည္။

    (ညႊန္း Muhamal Abdur Rahman, Social and Cultural history of Bengal, Volume 1 Karachi 1963 P-37)

    ေဒါက္တာမိုဟမၼဒ္ ENAMUL HAQUE က ရခိုင္ရာဇ၀င္ကို ကိုးကား၍ အာရပ္မ်ားသည္ ေအဒီ ၁၀ ရာစု၌ MEGHNA ျမစ္၀မွ အေ႐ွ႕ဖက္တြင္ နတ္ျမစ္ေျမာက္ပိုင္းအထိ အေျခခ်ေနထိုင္လာၾက၏ ဟုဆိုသည္။

    (အညႊန္း DR MUHAMAD ENAMUL HAQUE, Purba Pakistane Islam, Dhaka 1948. P 16-17 ႏွင့္ ENAMUL HAQUE and SHAHITYA BISHARAD, Arakan RAJSHASHAJ Bangla Shahitya, Calcutta 1935. P 3)

    ေဒသခံမ်ားႏွင့္ အိမ္ေထာင္ျပဳရင္း မြတ္စလင္လူဦးေရ တျဖည္းျဖည္း တိုးတက္လာခဲ့သည္။ ဗုဒၶဘာသာရခုိင္မ်ားႏွင့္ ဘာသာေရးမွလြဲ၍ ဆင္တူၾကၿပီး ျမန္မာလိုေရး၍ ႐ိုးရာစကားကို ေျပာၾကသည္။

    (အညႊန္း DGE HALL Studies in Dutch Relations with Arakan, Journal of Burmese Research Society vol.  xxxi 1936. Pg 6 and Mr. R.B Smart Burma Gazetteer, Akyab District vol A Rangoon 1957)

    ႐ုရွားကုန္သည္ ATHANASIUS NITIKIN က ေအဒီ (၁၄၇၀)ခုႏွစ္တြင္ မြတ္စလင္မ္ ဆူဖီမ်ားစြာ ပဲခူး၌ ရွိခဲ့ေၾကာင္း မွတ္တမ္းတင္ထားခဲ့ပါသည္။

    (ညႊန္း G E HERVAY History of Burma, London 1925. P 121)

    ရမ္းၿဗဲကၽြန္းသို႔ မြတ္စလင္မ္မ်ား သေဘာၤပ်က္ၿပီး ေရာက္လာျခင္း

    အာရကန္ ရခိုင္ဘုရင္မ်ား ရာဇ၀င္၌ MAHAT-Y-ING CHANDAYAT (AD 780-810) မင္းလက္ထက္တြင္ ႏိုင္ငံျခား သေဘၤာေျမာက္မ်ားစြာ ပ်က္စီးၿပီး ရမ္းၿဗဲကၽြန္းေပၚ ေရာက္ရွိခဲ့ေၾကာင္း မွတ္တမ္းတင္ထားခဲ့ပါသည္။ ဘုရင္က ရခိုင္ရြာမ်ား၌ ေနရာခ်ထားေပးခဲ့ေၾကာင္း ပါရွိ၏။

    (ညႊန္း A.P PHAYRE Journal of Asiatic Society of Bengal, Vol. XII, Part I 1844. P.36)

    နရမိကၡလ (သို႔) စူလိုင္မန္ရွား (1404-1434)

    နရမိကၡလကို အေၾကာင္းျပဳ၍ မြတ္စလင္မ္တို႔ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ စီးပြါးေရးကို ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ျဖစ္ေစႏိုင္ခဲ့သည္။

    နရမိကၡလမွာ အင္း၀ကို စစ္႐ႈံး၍ မြတ္စလင္မ္ မဂိုအင္ပါယာေအာက္သို႔ ၀င္ေရာက္ခိုလႈံခဲ့ရသည္။ မြတ္စလင္မ္စစ္သည္ တစ္သိန္းေက်ာ္၏ အကူအညီျဖင့္ ထီးနန္းျပန္လည္ သိမ္းပိုက္ရရွိခဲ့ၿပီး ေျမာက္ဦးမင္းဘက္အျဖစ္ ၿမိဳ႕ေဟာင္း၌ စူလိုင္မန္ရွားဟူေသာဘြဲ႕ျဖင့္ စိုးစံေတာ္မူခဲ့သည္။ (ညြန္း မိုေရွးေရဂါ P. 18)

    GAUR ဘဂၤလီစူလ္တန္ႏိုင္ငံ၏ စူလ္တန္အဟမတ္ရွားက စစ္ေျပးရခိုင္ဘုရင္ကို ခိုလႈံခြင့္ေပးခဲ့သည္။ အဟမတ္ရွား၏ စစ္တပ္၌ အရာရွိအျဖစ္ အမႈထမ္းခြင့္ေပးခဲ့သည္။ စူလ္တန္၏ စစ္ပြဲမ်ားတြင္  စစ္ေျပးရခိုင္ဘုရင္ပါ၀င္တိုက္ခိုက္ေပးခဲ့သည္။

    (၁၄၃၀)ခုႏွစ္တြင္ အဟမတ္ရွားကို ဆက္ခံသူ Nadia Shah က နရမိကၡလ၏ စစ္ေရးအကူအညီေတာင္းမႈကို လက္ခံၿပီး သူ၏ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ၀လီခန္ VELI KHAN ၏ စစ္တပ္ကို နရမိကၡလအား ကူညီရန္ ထည့္ေပးလိုက္သည္။ ၀လီခန္ သစၥာေဖာက္သြားသျဖင့္ Nadia Shah ၏ အျခား စစ္တပ္တစ္ခု အကူအညီျဖင့္ ရခိုင္ကို ျပန္လည္တိုက္ခိုက္ ေအာင္ျမင္ခဲ့သည္။

    နရမိကၡလက မြတ္စလင္မ္ စစ္သားမ်ားကို ၿမိဳ႕ေဟာင္းအနီး၌ ေနရာခ်ထားေပးသည္။ သူတို႔က SANDIKHAN ဗလီကိုတည္၍ ၀တ္ျပဳရာ ယေန႔အထင္ကရ ရွိေနေသးသည္။

    ထို႔ေၾကာင့္ မြတ္စလင္မ္မ်ားမွာ (၁၄၃၀)ကစတင္၍ အေျခက်ေနထိုင္ခဲ့ၿပီး အိႏၵိယႏိုင္ငံႏွင့္ ေရေၾကာင္း၊ ကုန္းေၾကာင္း ဆက္သြယ္မႈႏွင့္ ကုန္သြယ္မႈမ်ားေၾကာင့္ ရခိုင္ရာဇ၀င္တြင္ ထင္ရွား၏။

    (အညႊန္း R.C MAJUMDAR, Hindu Colonies in Far East. Calcutta 1944. Pg 202-205-206)

    ရခုိင္ဘုရင္ဒဂၤါးမ်ားေပၚ၌ အစၥလာမ္ ဘာသာေရးစာမ်ား ပံုႏွိပ္ေဖာ္ျပထားျခင္း

    ေအဒီ(၁၄၃၀)မွစ၍ ရခိုင္နန္းဆက္မွာ ဘဂၤါလီလက္ေအာက္ခံမ်ားျဖစ္သြားသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ရခိုင္ဘုရင္မ်ားမွာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား ျဖစ္ေသာ္လည္း မြတ္စလင္မ္ဘြဲ႕အမည္မ်ား ခံယူထားၿပီး အစၥလာမ္ဘာသာသက္၀င္မႈ၌ အေရးပါဆံုးေသာ ခံ၀န္ကတိျပဳခ်က္ျဖစ္သည့္ “အလႅာဟ္ဘုရားသခင္ တစ္ပါးတည္းသာ ရွိေတာ္မူ၍ မုဟမၼဒ္သခင္သည္ ဘုရားသခင္၏ တမန္ေတာ္ျဖစ္ေၾကာင္း” စာတမ္းကို ဒဂၤါးမ်ားေပၚ၌ ခတ္ႏွိပ္ေဖာ္ျပထားသည္။

    (ညြန္း M.ROBINSON AND L.A SHAW, The Coins and Bank Notes of Burma, England 1980. Pg-44)

    (GE HARVEY P-140)

    အထက္ပါ မြတ္စလင္မ္ဘြဲ႕အမည္ကို ယူ၍ အစၥလာမ္ကို သက္၀င္မႈ ၀န္ခံခ်က္ ဒဂၤါးသြန္းလုပ္ျခင္းအမႈကို ရခိုင္ဘုရင္မ်ားက (၁၇)ရာစု တစ္၀က္ခန္႔အထိ စဥ္ဆက္မျပတ္ က်င့္သံုးခဲ့ၾကသည္။

    ရခိုင္နန္းတြင္း၀န္ထမ္း မြတ္စလင္မ္မ်ား

    သီရိသုဒၶမ (THIRITHUDAMMA) (1622-1638)၌ မင္းတိုင္ပင္ ဆရာ၀န္တစ္ဦးရွိခဲ့သည္။

    (ညႊန္း ေပၚတူဂီခရီးသြား Augustine ဘုန္းႀကီး Sebastain MANRIQUE အာရကန္၌ 1629-1637 မွတ္တမ္း)

    သူက အေရးပါေသာ နန္းတြင္းမြတ္စလင္မ္ အမႈထမ္းမ်ားႏွင့္ မြတ္စလင္မ္ ကုန္သည္မ်ားသာမက မြတ္စလင္မ္အက်ဥ္းသားမ်ားကို မွတ္တမ္းတင္ခဲ့သည္။ အက်ဥ္းသားမ်ားမွာ ဘဂၤလားမွ ကၽြန္အျဖစ္ခိုင္းရန္ ဖမ္းလာသူမ်ား ျဖစ္သည္။ သူက ထိုမြတ္စလင္မ္မ်ားကို ခရစ္ယာန္ဘာသာသို႔ သြတ္သြင္းရန္ ႀကိဳးစားရာ မေအာင္ျမင္ခဲ့ပါ။

    MANRIQUE က ဘုရင္နန္းတက္ပြဲ၌ မြတ္စလင္မ္တပ္ဖြဲ႕မ်ား အေရးပါစြာ ပါ၀င္မႈကို မွတ္တမ္းတင္ထားခဲ့သည္။ အိႏိၵယႏိုင္ငံ ရဂ်္ပုတီးမွ ျမင္းတပ္ဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕က နန္းတက္ပြဲကို ဖြင့္ေပးခဲ့သည္။

    ၎ျမင္းတပ္ေနာက္မွ သင္းကြပ္ ဓားကိုင္တပ္ဖြဲ႔ ခ်ီတက္ခဲ့သည္။ ထိုမြတ္စလင္မ္တပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားမွာ ကတီပါအစိမ္းေပၚ၌ ေငြျပားခတ္၀တ္စံု ၀တ္ၿပီး အာေရဗ်မွ ျမင္းျဖဴအေကာင္းစားမ်ားကို စီးနင္းခဲ့ေၾကာင္း ကိုယ္ေတြ႕ေရးခဲ့သည္။

    ျမင္းသည္ေတာ္ (၆၀၀)ပါရွိၿပီး မဂိုရ္စစ္သားမ်ားမွာ ပိုးသား၀တ္စံု အစိမ္းမ်ားကို ၀တ္ထားၾကသည့္ ေလးသည္ေတာ္မ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

    မြတ္စလင္မ်ားသာမက ေပၚတူဂီမ်ား၊ ခရိယံဂ်ပန္ေၾကးစားစစ္သားမ်ား ပါ၀င္စစ္ေရးျပခဲ့သည္။ ထိုသူတို႔ကို ဘုရင္ ဘိသိတ္ခံေသာ ဘုရားအတြင္းသို႔မူ ၀င္ခြင့္မျပဳခဲ့ေခ်။

    (ညႊန္း မိုရွိေရဂါ P-21)

     

    ေဆာင္းပါးရွင္ စန္းဦးေအာင္မွ M-Media သို႔ေပးပို႔လာေသာ ေဆာင္းပါးျဖစ္ပါသည္။ ေဆာင္းပါးတြင္ပါရိွသည့္ သမိုင္းဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္မ်ားမွာ ေဆာင္းပါးရွင္ရဲ႕ စုစည္းတင္ျပမႈျဖစ္ပါသည္။

  • ရုိဟင္ဂ်ာတို႔အေပၚ လူမ်ဳိးေရး အၾကမ္းဖက္မႈအား ၿမန္မာအစိုးရမွ အကြက္ခ် စီစဥ္ခဲ႔ေလသလား။

    ရုိဟင္ဂ်ာတို႔အေပၚ လူမ်ဳိးေရး အၾကမ္းဖက္မႈအား ၿမန္မာအစိုးရမွ အကြက္ခ် စီစဥ္ခဲ႔ေလသလား။

    ေအာက္တုိဘာ၊ ၅ ၊ ၂၀၁၂
    ေဆာင္းပါးရွင္ – ေမာင္ဇာနည္

    Source: DVB မွ ေဆာင္းပါးကို M-Media မွ စီေလ်ာ္ေအာင္ဘာသာျပန္ဆို တင္ျပပါသည္။

    Policemen carry their weapons during fighting between Arakanese and Rohingya communities in Sittwe, Arakan state. (Reuters)

    ဒီႏွစ္ေႏြ၌ ၿမန္မာႏိုင္ငံ အေနာက္ပိုင္းတြင္ၿဖစ္ပြားခဲ႔ေသာ အဓိကရုဏ္း ကို ေလ့လာၾကည့္မည္ဆိုလ်ွင္ ၿမန္မာၿပည္ အစိုးရအား ရခိုင္ၿပည္နယ္ရွိ ဒုကၡသည္မ်ားကို ကိုင္တြယ္ပံုႏွင့္ပက္သက္၍ ေစာင့္ၾကည့္ၿခင္းခံေနရသည္။ ေနၿပည္ေတာ္ရွိ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အပါအ၀င္ ရခိုင္ၿပည္နယ္တြင္ ေရာက္ရွိေနေသာ ၿပည္တြင္းလံုၿခံဳေရး စစ္တပ္တို႔သည္ “လူသားဆန္မွဳ႕ ႏွင့္ လူသားအက်ဳိးၿပဳမွဳ႕” ဆိုသည္႔ အခ်က္ႏွစ္ခ်က္အား အေပၚယံဟန္ၿပ လုပ္ေဆာင္ေနသည္ ဟု ႏိုင္ငံၿပင္ပ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား  အထူးသၿဖင့္ အစၥလာမ္ႏိုင္ငံမ်ားမွ ဖိအားေပးလ်ွက္ရွိသည္။

    ေနၿပည္ေတာ္ရွိ ၿပည္သူမ်ားအား ေရေပၚဆီ မမွန္မကန္ ထုတ္ၿပန္မွဳ႕မ်ား ထက္ ရွဳ႕ေထာင့္ေပါင္းစံုမွ ေလ႔ လာ ေတြ႔ရွိခ်က္မ်ားအရ ညမထြက္ရ အမိန႔္ေၾကာင့္ မေသရုံတမည္ ခက္ခဲစြာေနထိုင္ဒုကၡေရာက္ေနၾကေသာ ရိုဟင္ဂ်ာ လူမ်ဳိးတို႔ အား ပိုမို ဒုကၡေရာက္ေစမည္ ၿဖစ္ေၾကာင္း ရိုဟင္ဂ်ာ တို႔ က စိုးရိမ္လ်က္ရွိသည္။

    လူမ်ဳိးေရးခြဲၿခားမွဳ႕ ႏွင့္ ဖိႏွိပ္ခံရမွဳ႕မ်ားေၾကာင့္ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔သည္ ၄င္းတို႔ ဘ၀တြင္ မည္သည့္အရာမ်ွ ဆံုးရွဳံးစရာ မက်န္သကဲ့သို႔ ခံစားေနရသည္။ သို႔ေသာ္ၿငားလည္း လူမ်ဳိးတုန္းသတ္ၿဖတ္မွဳ႕၊ လူသားအခ်င္းခ်င္းဖိႏွိပ္မွဳ႕ ႏွင့္ လူမ်ိဳးေရးခြဲၿခားမွဳမ်ားသည္ ၄င္းတို႔၏ ဘ၀မ်ားအား   ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားတြင္ အက်ဥ္းခ်ထားသကဲ႔သို႔ မလြတ္ေၿမာက္ႏိုင္ေသာ ခရီးရွည္ၾကီး တစ္ခုပင္ၿဖစ္သည္။ ထို႔အၿပင္ အေမရိကန္ အမတ္ Derek Mitchell အား ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားႏွင့္ အတူတကြေနထိုင္ရန္မွာ မၿဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း တရား၀င္ ထပ္တလဲ လဲ ေၿပာ ၾကားခဲ႔ေသာ ရန္လိုသည့္ လူမ်ားစု ရခိုင္ မ်ား က ႐ိုဟင္ဂ်ာတို႕အား ၀ိုင္းရံလ်က္ရွိသည္။ အဆိုးရြားဆံုးမွာ မူကား အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံသည္ ၿမန္မာႏိုင္ငံမွ ထြက္ေၿပးေနရေသာ  ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္မ်ား အား ခိုလံွဳခြင့္ မေပးၿခင္းပင္ၿဖစ္သည္။

    ရိုဟင္ဂ်ာ တို႔ ၏ ဘက္မွ ေလ႔လာ ၾကည္လ်ွင္   ဗုဒၶဘာသာ လူမ်ဳိးေရး အစြန္းေရာက္မ်ား၏ ဖိႏိွပ္မွဳ႕ ပင္လယ္ထဲတြင္ ေမ်ာေနၾကရေသာ ၄င္းတို႔ အတြက္မွာ မူကား ေနၿပည္ေတာ္ သမၼတရံုးအပါအ၀င္ အၿခားေသာ စံုစမ္းေရး အဖြဲ႕မ်ား၏ စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္မွဳ႕မ်ားသည္ ၄င္းတို႔အတြက္ ေနာက္ဆံုး ဆံၿခည္တစ္မ်ွင္ကဲ႔သို႔ပင္ၿဖစ္သည္။

    ထို႔ေၾကာင့္ အေသအခ်ာ ေၿပာရမည္ ဆိုလ်ွင္ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔သည္ ထို စံုစမ္းမွဳ႕မ်ားအေပၚတြင္ ေမ်ွာ္လင့္ခ်က္မ်ားစြာထားလ်က္ ရွိသည္။  လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ စံုစမ္းမွဳ႕မ်ား၏ ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားသည္ တိုင္းၿပည္၏ လူမ်ဳိးေရးအရ ႏွင့္ ဘာသာေရးအရပါ အဖိႏွိပ္ခံရဆံုးေသာ ၄င္းတို႔၏ လမ္းဆံုး ေရာက္ေနမွဳ အေနအထားကို မီးေမာင္းထိုးၿပလိုက္သကဲ႔သို႔ၿဖစ္ၿပီး ၎တို႕ေမြးဖြားခဲ့သည့္ ႏိုင္ငံ၊ ၎တို႕မ်ိဳးဆက္ေပါင္းမ်ားစြာ ေနထိုင္ခဲ့သည့္ ႏိုင္ငံ (ၿမန္မာႏိုင္ငံ) ၏ တရား၀င္ ႏိုင္ငံသားၿဖစ္ေစေရး ၊ လူတန္းေစ့ လံုၿခံဳစြာ ေနထိုင္ႏိုင္ေစေရး ႏွင့္ ဥပေဒအရ ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရး တို႕ရရွိရန္ တို႔အတြက္ လည္း အစပ်ဳိး လိုက္ၿခင္းပင္ၿဖစ္သည္။

    ဤအေၿခအေနမ်ားအေပၚတြင္ ေနာက္ထပ္လည္း စိုးရိမ္ပူပန္မွဳ႕မ်ားနဲ႕ ဆက္လက္က်န္ရွိေနေသးပါ သည္ ။

    ၿမန္မာႏိုင္ငံစစ္အစိုးရ အေနၿဖင့္ ယခုကဲ႔သို႔ မေသခ်ာ မရွင္းလင္းမွဳ႕မ်ား ရွိခဲ႔ေသာေၾကာင့္ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔သည္ လြန္စြာစိုးရိမ္ပူပန္ေနၾကပါသည္။

    အေရးၾကံဳလာၿပီဆိုလ်ွင္   ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား အားလည္း  အသံုးခ်ခံအေနၿဖင့္ ၿပဳ လုပ္ၿခင္းက စၿပီး  နာဂစ္ ဆိုင္ကလုန္းေၾကာင့္ ဒုကၡေရာက္ေနေသာ ၿပည္သူႏွစ္သန္းေက်ာ္အား လူသားခ်င္းစာနာ ေထာက္ထားမွဳ႕ အကူအညီမ်ား အား ပိတ္ပင္သလို ၊ ၂၀၀၇ ေရႊ၀ါေရာင္ ေတာ္လွန္ေရးတြင္ ရဟန္းမ်ား ဆႏၵၿပမွဳ႕မ်ား ကဲ႔သို႔ေသာ အၿဖစ္အပ်က္မ်ား အေပၚတြင္ စစ္အစိုးရ၏ အကြက္က်က် လိမ္ၿခင္း၊ အမွန္အား မဟုတ္မမွန္ လုပ္ၾကံၿခင္း ၊ ၿပည္တြင္းၿပည္ပ အၿမင္မ်ား အေပၚတြင္ ဥပကၡာ ၿပဳၿခင္းတို႔ေၾကာင့္ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔သည္ လြန္စြာ ပူပန္လ်က္ရွိၾကသည္။

    ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ သမိုင္းဆိုင္ရာ ေတြ႕ရွိေလ႕လာခ်က္မ်ားအရ ရိုဟင္ဂ်ာ ဓါးစာခံမ်ား (သို႔မဟုတ္) ၿမန္မာ့ အပယ္ခံမ်ား အတြက္မွာမူ  ႏိုင္ငံတကာပူေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးကို ဟန္ၿပလုပ္ေဆာင္ေနေသာ ေနၿပည္ေတာ္ သမၼတရုံး သည္ ၿမန္မာႏိုင္ငံ၏ အဆိုးရြားဆံုးေသာ အဖိႏွိပ္ခံလူမ်ဳိးစုတို႔၏ အေၿခအေနကို  ခ်က္ခ်င္း ဆိုသလို ကာကြယ္ေပးရန္ တာ၀န္ ရွိေၾကာင္း ႏွင့္ ရခိုင္လူမ်ဳိးတို႔၏ ဗုဒၶဘာသာအစြန္းေရာက္လူမ်ဳိးေရး ဘာသာေရးခြဲၿခား ခံေနၾကရေသာ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔ ရပ္တည္ မွဳ အား တရား၀င္ လူသိထင္ရွားေစရန္  ကုလသမဂၢ အကူအညီရယူၿပီး OIC ႏွင့္ US စံုစမ္းေရး အဖြဲ႔တို႔က ထုတ္ၿပန္ေပးရန္ၿဖစ္ပါသည္။

    သို႔ေသာ္ၿငားလည္း ၿပည္တြင္းေနထိုင္သူ မ်ားက သမၼတသိန္းစိန္၏ စစ္အစိုးရသည္ လူမ်ဳိးေရး အဓိကရုဏ္း ႏွင့္ ယခုလက္ရွိ ၿဖစ္ပြားလ်က္ရွိေသာ လူမ်ဳိးေရးအစြန္းေရာက္ လူမ်ဳိးေၾကာက္ေရာဂါ တို႔ ၿဖစ္လာေစရန္ လုပ္ၾကံလွည့္ဖ်ားသည္ဟု သံသယရွိေနၾကသည္။

    ရခိုင္လူမ်ဳိးဗုဒၶဘာသာမ်ား၊ ရဲမ်ား၊ ေဒသခံမ်က္ၿမင္သက္ေသမ်ား ႏွင့္ အဓိကရုဏ္း၏ သားေကာင္ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ား ႏွင့္ေတြ႕ဆံု စကားေၿပာခြင့္ရေသာ ၿမန္မာႏိုင္ငံ၏ လြတ္လပ္စြာေၿပာေရး ဆိုခြင့္ရွိသူမ်ားရဲ႕ မကြယ္မ၀ွက္တမ္း စံုစမ္းေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားသည္ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔ အေပၚ သံသယၿဖင့္ စြပ္စြဲ ေၿပာဆိုမွဳ႕မ်ားအတြက္ မဖံုးကြယ္ႏိုင္ေသာ တိက်ေသာ သက္ေသခိုင္မာမွဳ႕ အမွန္တရားပင္ၿဖစ္သည္။

    သိန္းစိန္ အစိုးရ၏  ဤလူမ်ဳိးေရး အဓိကရုဏ္းအေပၚ  တရား၀င္ ေၿပာၾကား ခ်က္မ်ားတြင္ ယခုထက္တိုင္ လူသိရွင္ၾကား မထုတ္ေဖာ္ဘဲ ထိန္ခ်န္လ်ွဳိ႕၀ွက္ခ်က္မ်ားသည္  ပိုမို ဆူပူမွဳ႕ၿဖစ္ေစေသာ အေၾကာင္းအရင္းမ်ားၿဖစ္သည္။

    ပိုမိုဆိုးရြားသည္ကား NLD ပါတီ၀င္မ်ားႏွင့္ အတူသြားေရာက္ခဲ႔ေသာ အေမရိကန္ ခရီးစဥ္ အတြင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သည္ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ေမလ အတြင္းက ၿဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ဒီပဲယင္း အေရးအခင္းအေပၚ ေနၿပည္ေတာ္ရုံး၏ မဟုတ္မမွန္ ေဖာ္ၿပခ်က္မ်ားကိုသာ ထပ္တလဲလဲ ေၿပာၾကားခဲ့ၿပီး  ယခုလက္ရွိ ရိုဟင္ဂ်ာဆန္႔က်င္ေရး အဓိကရုဏ္းအေပၚ တာ၀န္ရွိမွဳကိစၥသည္ “လ်ွိဳ႕၀ွက္ခ်က္” အၿဖစ္သာ က်န္ေနခဲ႔ေပသည္။

    သူမသည္ ပို၍ သိသင့္ပါသည္။ အမွန္တကယ္တြင္ ကြ်န္ေတာ္၏ ႏို္င္ငံတြင္း ေလ့လာ သုေတသနၿပဳသူမ်ားဖက္မွ ေတြ႕ရွိတင္သြင္းေသာ အခ်က္အလက္မ်ားအရ (၁၉၆၂) တြင္ စစ္အစိုးရ အာဏာသိမ္းယူစဥ္ကတည္းက  အဆိုးရြားဆံုးေသာ လူမ်ဳိးေရး-ဘာသာေရး အဓိကရုဏ္းမ်ားၿဖစ္လာေစရန္ ေနၿပည္ေတာ္ရုံးမွ တမင္တကာ အကြက္ဆင္ ၾကံေဆာင္ေနသည္ကို ေဖာ္ၿပလ်က္ရွိပါသည္။

    အစကေနၿပန္ေၿပာင္းေလ့လာၾကည့္မည္ဆိုလ်ွင္ ၿပည္တြင္းသတင္းေထာက္မ်ားသည္ ေနၿပည္ေတာ္ရုံးသို႔ မကြယ္မ၀ွက္တမ္း ပြင့္လင္းစြာ ဘာေၾကာင့္ ရခိုင္-ရိုဟင္ဂ်ာ အေရးအခင္းၿဖစ္သလဲ ဘယ္လို စတင္ၿဖစ္ပြားသလဲဆိုတာေတြကို ေမးရမွာ ၿဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာအားၿဖင့္ ဇြန္လ (၄) ရက္ေန႔တြင္ Ministry of Borders affairs မွ ထုတ္ၿပန္သည့္  ၿမန္မာ့အလင္းသတင္းစာ၏ “ၿမန္မာႏိုင္ငံ ရခိုင္ၿပည္နယ္ရွိလက္ရွိအေၿခအေန” ဟူေသာ ေခါင္းစဥ္ၿဖင့္ ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာ၀င္ မသီတာေထြးအား မြတ္စလင္အမ်ဳိးသား သံုးဦးမွ မုဒိမ္းက်င့္သည္ဟူေသာ မေဖာ္ၿပအပ္သည္႔ သတင္းအားေဖာ္ၿပလိုက္ၿခင္းသည္ ေနာက္ငါးရက္ အၾကာတြင္ ရခိုင္ၿပည္နယ္တြင္း ၿပႆနာၿဖစ္ပြားေစရန္ အစပ်ဳိးေပးလိုက္ၿခင္းပင္ၿဖစ္သည္။

    ေနာက္ဆက္တြဲၿဖစ္ရပ္မွာမူ ၿမန္မာၿပည္ အေနာက္ပိုင္းတြင္  ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာမ်ားက ေဒသခံမဟုတ္သည့္ ဘာသာေရးကိစၥၿဖင့္လာေရာက္ေသာ မြတ္စလင္ ခရီးသြားဆယ္ေယာက္အား ဘတ္စကားေပၚမွ ဆြဲခ်ကာ  ေန႔ခင္းေၾကာင္ေတာင္ အခ်ိန္၌ မေသမခ်င္း ရိုက္သတ္လိုက္ၿခင္းပင္ၿဖစ္သည္။

    ကြဲၿပားစြာေတြ႔ရွိခ်က္မ်ား အရ မသီတာေထြး အသတ္ခံရေသာကိုယ္ခႏၶာတြင္ မုဒိမ္းမွဳ႕က်ဴးလြန္ထားၿခင္း တစ္စံုတစ္ရာ မရွိေၾကာင္းနဲ႕  မုဒိမ္းမွဳ႕ေၿမာက္ေၾကာင္း  အတင္းအဓမၼ လက္မွတ္ ထိုးခိုင္းၿခင္းသာၿဖစ္ေၾကာင္း အစိုးရ မွဳ႕ခင္းဆရာ၀န္က  ကြ်န္ေတာ့္ သုေတသနၿပဳ သူမ်ားထဲမွ တစ္ဦးကို ေၿပာၾကားခဲ့ပါသည္။

    ၿမန္မာ့ ၿပန္ၾကားေရး ၀န္ၾကီးဌာန သည္ ဘာေၾကာင့္ တရားခံသံုးေယာက္ကို မြတ္စ္လင္မ္မ်ားဟု မဟုတ္မမွန္ ေရးသားေဖာ္ၿပၿပီး အမွန္တကယ္တမ္းတြင္ တရားခံ ထက္ထက္ဆိုသူမွာ ဗုဒၶဘာသာၿဖစ္ေနသည္ကို ဘာေၾကာင့္မေဖာ္ၿပခဲ့တာပါလဲ ?

    ေနာက္ထပ္ၿပီးေတာ့လည္း မသီတာေထြးသည္ အသတ္မခံရခင္နဲ႔ပစၥည္းမ်ားလုယက္မခံရခင္မွာ မုဒိမ္းက်င့္ခံရပါတယ္လို႔ ထင္ထင္ရွားရွားမွားယြင္းစြာေဖာ္ၿပခဲ႕တဲ႔ ဒီ မွားယြင္းေသာေဆးစစ္ခ်က္ကို လည္း ဘာေၾကာင့္ေဖာ္ၿပရတာလဲ?

    မုဒိမ္းမွဳ႕ဆိုသည္မွာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတိုင္းတြင္ၿဖစ္ေနက်ၿဖစ္ေသာ အလြန္ဆိုး၀ါးေသာ ရာဇ၀တ္မွဳၿဖစ္ပါသည္။ ၿမန္မာ့လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမွာေတာ့ ရာဇ၀တ္မွဳ႕ အားလံုးထဲမွာ ဒီမုဒိမ္းမွဳ႕ဆိုတာ အဆိုး၀ါးဆံုးေသာ ရာဇ၀တ္မွဳ႕ပါ။ မုဒိမ္းမွဳ႕ က်ဴးလြန္သူသည္ အၿမဲတမ္းအၿပစ္တင္ခံေနရေပသည္။ တစ္ခါေထာင္က်ၿပီဆိုသည္ႏွင့္ အၿခားေထာင္သားမ်ားက  ထို မုဒိမ္းမွဳ႕ က်ဴးလြန္သူအား  အၿမဲတမ္းရန္ရွာ အႏိုင္က်င့္ေနေပေတာ့သည္။

    ၄င္းအၿပင္္ “မြတ္စ္လင္မ္ အမ်ဳိးသားသံုးဦးမွ ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာ အမ်ိဳးသမီးအား မုဒိမ္းက်င့္ၿခင္း ” ဆုိေသာ ေခါင္းစဥ္ၿဖင့္ ေသခ်ာစြာ စံုစမ္းထားၿခင္းမရွိေသာ သတင္းအား  အဂၤလိပ္၊ၿမန္မာ ႏွစ္ဘာသာၿဖင္႔  ဇြန္လ (၄)ရက္ေန႔ထုတ္ သတင္းစာမ်ားတြင္ တရား၀င္ ထုတ္ၿပန္ေၾကၿငာလိုက္သည္႔ ၿပန္ၾကားေရး၀န္ၾကီးဌာန၏ ေနာက္ကြယ္တြင္ ဘာအက်ဳိးအၿမတ္မ်ား ရွိမည္လဲ?

    ပို၍ဆက္စပ္ ေလ႔လာလိုက္ေသာအခါ တရားခံ ထက္ထက္တစ္ေယာက္ သူ႕၏ အမွဳ႕စစ္မည့္ရက္ကို ေစာင့္ဆိုင္းေနစဥ္အတြင္း အခ်ဳပ္ခန္း၌ ကိုယ့္ကိုယ္ကို အဆံုးစီရင္ သတ္ေသသြားပါသည္ဟု ၿမန္မာ အာဏာပိုင္မ်ားက ေၾကၿငာခဲ႕ပါသည္။ ၿမန္မာႏိုင္ငံအက်ဥ္းေထာင္မ်ားနဲ႔ အခ်ဳပ္ခန္းမ်ားသည္ လူတစ္ေယာက္ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ သတ္ေသရေလာက္ေအာင္ အေနအထားေတြမရွိပါဘူး။ ဟိုးအရင္ ႏိုင္ငံေရးမွဳ႕နဲ႔ေထာင္က်ဖူးတဲ႕ ေထာင္သား ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာတို႔က ေထာင္သံတိုင္ေနာက္မွာ ကိုယ္႔ကိုယ္ကိုယ္ ေသေၾကာင္းၾကံတယ္ဆိုတာ မၿဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ထြက္ဆိုေပးၾကပါလိမ့္မည္။

    သမၼတ သိန္းစိန္အစိုးရသည္ ရိုဟင္ဂ်ာ-ရခိုင္ အေရးအခင္း စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအတြင္း ေက်ာ္ၾကားေသာ  ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ အသိပညာရွင္ အတတ္ပညာရွင္ မ်ားပါ၀င္ေသာ ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႔ဖြဲ႔ေပးၿပီး သံုးရက္အၾကာတြင္ ထက္ထက္၏ အမ်ဳိးသမီးအေလာင္းအား ေရတြင္းထဲ၌ ေတြ႔ရွိရေလသည္။ သူမသည္ ေရတြင္းထဲသို႔ မေတာ္တဆ ၿပဳတ္က်ၿပီး ေရနစ္ ခဲ႔ေလသလား ဒါမွမဟုတ္ အၿခားလိမ္လည္မွဳ႕တစ္ခုခုမ်ား ရွိေလမလား ?

    ေနာက္ထပ္၍ ဌာနဆိုင္ရာေၿပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူမ်ား၏ တရား၀င္ေၿပာၾကားခ်က္မ်ားအရ  ယခုကဲ့သို႔ ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာ အစြန္းေရာက္မ်ားရဲ႕ ဘာသာေရးခရီးမွ ၿပန္လာေသာ မြတ္စလင္မ္ (၁၀)ဦးအား ဇြန္လ (၃) ရက္ေန႔တြင္ ရိုက္သတ္လိုက္ေသာၿဖစ္ရပ္သည္ ေမလ (၂၈)တြင္ ရခိုင္အမ်ဳိးသမီးအား မုဒိမ္းက်င့္သတ္ၿဖတ္မွဳ႕အတြက္ ကလဲ့စားေခ်လိုက္ၿခင္းၿဖစ္သည္ ဟု ေၿပာၾကားခဲ့ပါသည္။

    ၿမန္မာၿပည္ ေရာက္ ေလ့လာစံုစမ္းသူမ်ားရဲ႕ ေဒသခံ မ်က္ၿမင္သက္ေသမ်ားအေပၚ ေတြ႕ဆံုေမးၿမန္းခ်က္မ်ားအရ ဇြန္လ (၃) ရက္ေန႔တြင္ လမ္းခရီးတစ္ေလ်ွာက္ ခရီးသြားဘတ္စ္ကား စုစုေပါင္း ေၿခာက္စီးရွိေၾကာင္းသိရွိရပါသည္။ ၄င္းၿပင္ ၿမန္မာ့သတင္းအဖြဲ႕၏ ဇြန္လ (၄)ရက္ေန႔တြင္ ၿမန္မာ့အလင္းသတင္းစာတြင္ လူေပါင္း (၃၀၀)က တိုက္ခိုက္သည္ဆိုသည့္ ခန္႔မွန္းေဖာ္ၿပခ်က္အရ  မည့္သည့္ ဘတ္စ္ကားအား အၾကမ္းဖက္မည္ဆိုသည္ ကို အတိအက် သိရွိပံုရပါသည္။

    မၾကာေသးမီက ကြ်န္ေတာ္ ၿမန္မာၿပည္သို႔ စာတစ္ေစာင္ေပးပို႔ခဲ႔ပါေသးတယ္။  ဒီလူဆယ္ေယာက္ကို သတ္တဲ့သူေတြကို ဘာ့ေၾကာင့္ မဖမ္းရသလဲ ၊ ဖမ္းဖို႔ မၾကိဳးစားရသလဲလို႔လဲ ေမးခဲ့ပါတယ္။ ၿပည္တြင္း အာဏာပိုင္မ်ားက ရခိုင္မ်ားက ရဲေတြရဲ႕ စံုစမ္းစစ္ေဆးမွဳ႕မွန္သမ်ွမွာ ပူးေပါင္းပါ၀င္ဖို႔ ၿငင္းဆန္ခဲ႔ပါတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒီအၿပစ္မဲ႔ေသာ လူဆယ္ေယာက္ အား သတ္ၿဖတ္မွဳ႕ ပါ၀င္ပါတယ္လို႔ မည္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ကမ်ွ သတင္းေပးေဖာ္ထုတ္ေၿပာၾကားလိမ့္မွာ မဟုတ္ေၾကာင္းလည္း သိလိုက္ရပါတယ္။

    ဒါေပမယ့္ ဒီေအာင္ၿမင္ေနတဲ႔ ၿမန္မာႏိုင္ငံ စစ္အစိုးရသည္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ားကို ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်စဥ္က ဘာမ်က္ၿမင္သက္ေသမွ မလိုခဲ႔ပါဘူး။ အစိုးရအေနၿဖင့္ သမရိုးက်မဟုတ္ေသာ အၿဖစ္အပ်က္မ်ားကိုေတာင္ ေစာင့္ၾကည့္ၿခင္း၊ ဓါတ္ပံုရိုက္ၿခင္း ၊ ဗြီဒီယိုရိုက္ၿခင္းေတြဆိုတာ လုပ္ေနၾကပါ။ (၂၀၀၅) ခုႏွစ္နဲ႕ (၂၀၀၆) ခုႏွစ္တြင္ ကြ်န္ေတာ္ ရန္ကုန္နဲ႕မႏၱေလးတြင္ စစ္အစိုးရ၏ ဧည့္သည္ အၿဖစ္ေရာက္ရွိစဥ္က နံနက္တိုင္း လူငယ္ပိုင္း စံုေထာက္မ်ားသည္ လြယ္အိတ္္မ်ားတြင္ ဒီဂ်စ္တယ္ကင္မရာမ်ားထည့္၍ ေစ်းမ်ား ၊ ကားမွတ္တိုင္မ်ား ရထားဘူတာရံုမ်ား ႏွင့္ အၿခားရာဇ၀တ္မွဳ႕ ၿဖစ္ပြားႏိုင္ရာေနရာမ်ားကို အသီးသီးထြက္ခြာသြားတာကို ကြ်န္ေတာ္ ကိုယ္တိုင္ ၿမင္ခဲ့ပါတယ္။

    အာဏာပိုင္မ်ားက ဇြန္လ (၃) ရက္ေန႔ ေန႔ခင္းေၾကာင္ေတာင္ လမ္းေပၚမွာ လူေတြကို ရိုက္သတ္ေနတာကို ရဲေတြနဲ႕ စံုေထာက္ေတြ အေသအခ်ာ မွတ္တမ္းတင္ ဓါတ္ပံုရိုက္ဖို႔ အေၿခအေနေတြ ရွိေနပါလ်က္ အာဏာပိုင္မ်ားက ဘာေၾကာင့္  ဓါတ္ပံုသက္ေသ ဒါမွမဟုတ္ ဗြီဒီယိုမွတ္တမ္း တစ္ခု မွ မရွိရတာလဲ ? တရားခံေတြကို အဲ့ဒီ့ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ ကင္မရာေတြ ဗြီဒီယိုေတြက ေန တဆင့္ ခ်က္ခ်င္းေၿခရာခံ ဖမ္းမိႏိုင္ေၿခအမ်ားဆံုးပါ။

    ေနၿပည္ေတာ္ရုံးရဲ႕ တရား၀င္ ထုတ္ၿပန္ခ်က္ေတြကို ၾကည့္မည္ဆိုလ်ွင္ စစ္အစိုးရဟာ တရားမ်ွတမွဳ႕ကို လံုး၀မလိုလားသည္မွာ အၾကမ္းဖက္ခံရေသာ မြတ္စ္လင္မ္မ်ားရဲ႕အေၿခအေနကို တိုင္းတာၿခင္းၿဖင့္ သိရွိႏိုင္ပါသည္။ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရသည္ ဒီလူမ်ဳိးေရး အဓိကရုဏ္း ကို စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္ဖို႔ ၾကိဳးစားေသာ  ၄င္းတို႔၏ Riot Inquiry Commission ရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ခ်က္မ်ားကိုေတာင္ လ်စ္လ်ဴရွဳ႕ လ်က္ရွိသည္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕မွာ က်င္းပတဲ႔ ကုလသမဂၢအစည္းအေ၀းတြင္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က သူ၏ သမၼတရုံး  အရာရွိမ်ားသည္ မည္မ်ွ ခိုင္မာ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရေၾကာင္းႏွင့္ ထို စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႔တြင္ လူမ်ဳိးေပါင္းစံုၿဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားေၾကာင္းကိုလည္း ဟန္ၿပ ေၿပာ ဆိုခဲ႔သည္။

    ထို Commission ရဲ႕အနီးကပ္ စံုစမ္းေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားအရ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔အေပၚတြင္ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးအတြက္ ၿမန္မာႏိုင္ငံ အေနာက္ပိုင္းတြင္ လံုၿခံဳေရး အင္အား အကန္႔အသတ္မရွိ တိုးခ်ဲ႕ထားရွိဖို႔ Commission ရဲ႕ေတာင္းဆိုမွဳ႕ကိုလည္း အစိုးရမွ ပ်က္ကြက္လ်က္ရွိပါတယ္။ ဒါ့အၿပင္ အစိုးရသည္ ရခိုင္မ်ား ႏွင့္ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔ အေပၚတြင္ တာ၀န္ပ်က္ကြက္လ်က္ရွိၿပီး ရခိုင္အမ်ဳိးသမီး အား မုဒိမ္းက်င့္လူသတ္သည္ဟု စြပ္စြဲထားေသာ က်န္ရွိေနေသးတဲ႔ အခ်ဳပ္က်ေနေသာ မြတ္စ္လင္မ္ အမ်ဳိးသားႏွစ္ဦးအေၾကာင္းကိုလည္း ထိန္ခ်န္ထားပါတယ္။

    အစိုးရသည္ ေနၿပည္ေတာ္မွ ေန၍ လံုၿခံဳေရးအင္အားမ်ားတိုးခ်ဲ႕ရမည့္အစား ၿမန္မာႏိုင္ငံအေနာက္ပိုင္းမွ အဓိကရုဏ္းအား  ကရင္ၿပည္နယ္ ဖားအံၿမိဳ႕အပါအ၀င္ အၿခားေသာ ၿမိဳ႕မ်ားသို႔ ၿပန္ႏွ႔ံေစၿခင္းအားၿဖင့္လည္း ႏို၀င္ဘာလ ၄င္း၏ အမွဳ႕ပိတ္ရက္မတိုင္မီ အေၿခအေနကို ပိုမို ရွဳပ္ေထြးခက္ခဲသြားေစသည္။

    သိန္းစိန္အစိုးရသည္ ၄င္း၏ တရား၀င္ စံုစမ္းစစ္ေဆးမွဳ႕ေကာ္မရွင္ သည္ ၿမန္မာႏိုင္ငံ အေနာက္ပိုင္းတြင္ၿဖစ္ပြားလ်က္ရွိေသာ လူမ်ဳိးေရး အဓိကရုဏ္း၏ ဇစ္ၿမစ္ အေၾကာင္းအရင္းကို ၿပင္းၿပင္းထန္ထန္ စံုစမ္းမွဳ ၿပဳရန္ အဆံုးအၿဖစ္ ေပးသည့္အသြင္ ေဆာင္လ်က္ရွိသည္။ ေဒသတြင္းေရာက္ ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕၀င္မ်ား အေနၿဖင့္ သမၼတ သိန္းစိန္ အစိုးရ၏ တကယ္ၿဖစ္ရပ္မွန္ ဒုႏွင့္ေဒးကိစၥရပ္မ်ားကို တူးဆြ ေဖာ္ထုတ္ရုံသာမက   ဘယ္လို မဟုတ္မမွန္လုပ္တယ္ဆိုတာကိုလည္း  ေဖာ္ထုတ္လ်က္ရွိသည္။

    ပိုၿပီး အေသးစိတ္ေၿပာရမယ္ဆိုရင္ အစိုးရသည္ ၿပည္တြင္းေရာ ၿပည္ပက ပါ   တိုက္ရိုက္ ပါ၀င္ စြက္ဖက္တာကို မလိုလားပါဘူး။ တနည္းဆိုလ်ွင္ ရိုဟင္ဂ်ာေထာင္နဲ႔ခ်ီ အႏိုင္က်င့္ခံေနရတာေတြ ၊ ရိုဟင္ဂ်ာေတြေနထိုင္ရာ အိမ္ေတြကို မီးရွဳိ႕ေနတာေတြကို လံုၿခံဳေရးရွိလ်က္နဲ႔ သိသိၾကီး လုပ္ခြင့္ၿပဳရုံမ်ွမက ၊ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔အေပၚ ပစ္မွတ္ထားတဲ႔ ဒီ အဓိကရုဏ္းမီးကိုလည္း ေမႊးေပးေနၿခင္းလည္း ၿဖစ္သည္။

    အစိုးရ အဖြဲ႔၀င္တစ္ေယာက္ က ကြ်န္ေတာ့္ကို ယခုလို တရား၀င္ေၿပာခဲ့ပါတယ္ ။ “အေရးအၾကီးဆံုးကေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ဘာ မြတ္စ္ကို မွ မလိုခ်င္တာပါ၊ ဒါေပမယ့္ အားလံုးကို သတ္ဖို႔ဆိုတာလည္း မၿဖစ္ႏိုင္ေသးဘူး” လို႔ ၄င္းက ေၿပာခဲ့ပါတယ္။ ဒါဆိုရင္ ေနၿပည္ေတာ္ အစိုးရအေနၿဖင့္ မလိုလားေသာ ရိုဟင္ဂ်ာ မြတ္စ္လင္မ်ားကို ရွင္းလင္း သုတ္သင္ရန္ ရခိုင္အစြန္းေရာက္မ်ားကို တရား၀င္ တာ၀န္ၾကီး ေပးလိုက္ၿပီလား?

    တိုင္းၿပည္၏ ႏိုင္ငံေရးေၿပာင္းလဲစဥ္ ကာလအတြင္း ဆုိး၀ါးေသာ လူမ်ဳိးေရးအဓိကရုဏ္း ဘယ္လိုၿဖစ္တယ္ ဘာေၾကာင့္ၿဖစ္လာတယ္ဆိုတာ မည္မ်ွပင္ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ စံုစမ္းစစ္ေဆးေတြ႕ရွိခ်က္ရွိရွိ OIC ႏွင့္ ၿမန္မာ့ Presidential Riot Inqurity Commission တို႔သည္  ၿမန္မာအစိုးရအေနၿဖင့္ ႏိုင္ငံတကာစံုေထာက္မ်ားနဲ ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္ လိုေၾကာင္း လိုလိုလားလားေတာင္းဆိုသင့္ပါတယ္။

    ေနာက္ထပ္၍ သူတို႔ အေနၿဖင့္ သမၼတ သိန္းစိန္ အစိုးရ သည္ ထို စံုစမ္းေလ႔လာသူမ်ားအေပၚတြင္ လံုၿခံဳေရး အၿပည့္အ၀ခ်ထားရန္ ၊ အထူးသၿဖင့္ ဗမာ ေဒသခံတို႔အေနၿဖင့္  ၊ ေဒသခံ ရခိုင္မ်ားႏွင့္ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ား အား တန္းတူညီမ်ွ လံုၿခံဳေရးထားရွိၿပီး   အင္တာဗ်ဴးေတြ႔ဆံုမွဳ႕ၿပဳလုပ္ရန္ ႏွင့္ သက္ဆိုင္ရာ အေထာက္အထား သက္ေသ စာရြက္စာတမ္းမ်ားကိုလည္း စနစ္တက် ထိန္းသိမ္းထားရန္တို႔အတြက္လည္း ေဖာ္ၿပသင့္ပါတယ္။

    ယခုအခါတြင္မူကား ႏိုင္ငံေရးအေရၿခံဳ စစ္အစိုးရႏွင့္ လူမ်ဳိးေရးခြဲၿခားမွဳ႕ အစြန္းေရာက္ အၾကမ္းဖက္ လုပ္ရပ္မ်ားလက္တြင္းမွာ ကမၻာၾကီး က ပါ သူတို႔ ကို အမွန္တကယ္ စြန္႔ပစ္သြားသလားဟု ခံစားေနၾကရရွာေသာ ရိုဟင္ဂ်ာ တို႔ အတြက္ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကို တားဆီးပိတ္ပင္ေနေသာ ဗမာ့လူ႔အဖြဲ႕အစည္းႏွင့္ အစိုးရတို႔သည္ အမ်ား၏ အာရုံစိုက္ၿခင္းကို ခံေနရေပသည္။

    အကယ္၍သာ စံုေထာက္မ်ားက ေမ်ွာ္လင့္ခ်က္မဲ႔လ်က္ရွိေသာ အိမ္ေၿခမဲ႔ေနေသာ အၾကီးအက်ယ္ လူမ်ဳိးေရး အၾကမ္းဖက္မွဳ႕တို႔ၿဖင့္ရင္ဆိုင္မွဳ႕ေနၾကရေသာ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔၏ အေၿခအေနမ်ားကို ေတြ႔ရွိေဖာ္ထုတ္ေပးမည္ဆိုပါက ေကာ္မရွင္မ်ား မစ္ရွင္မ်ား ၏ မွန္ကန္ထိမိေသာ စံုစမ္းမွဳ႕မ်ားသည္ ကမာၻ႔ လူနည္းစု အဖိႏွိပ္ခံ လူတန္းစားတို႔အတြက္ ေမ်ွာ္လင့္ခ်က္ေရာင္ၿခည္သန္းေသာ ခရီးရွည္ၾကီးတစ္ခုပင္ၿဖစ္သည္။                   ။

     

    DVB မွ ေဆာင္းပါးကို M-Media မွ စီေလ်ာ္ေအာင္ဘာသာျပန္ဆို တင္ျပပါသည္။