News @ M-Media

Tag: Bio

  • မိုင္းပြန္ ေစာ္ဘြားႀကီး စပ္စံထြန္း

    မိုင္းပြန္ ေစာ္ဘြားႀကီး စပ္စံထြန္း

    ဇူလိုင္-၁၃၊၂၀၁၃
    M-Media

    အာဇာနည္မ်ား အထၳဳပၸတၱိ (အာဇာနည္ေန႔ အထိမ္းအမွတ္)

    photo

    ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ (၁၉)ရက္ေန႔ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အာဇာနည္ေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ားက်ဆုံးခဲ့တဲ့ ေန႔ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လြတ္လပ္ေရးဖခင္ႀကီး ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းအပါအ၀င္ ဦးဘ၀င္း၊ မန္းဘခိုင္၊ မႈိင္းပြန္ေစာ္ဘြားႀကီး စ၀္စံထြန္း၊ ဦးရာဇတ္၊ ဒီးဒုတ္ဦးဘခ်ဳိ၊ သခင္ျမ၊ ဦးအုန္းေမာင္၊ ရဲေဘာ္ကုိေထြး တုိ႔ဟာ တုိင္းျပည္တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ရင္း မသမာသူလူတစ္စုရဲ႕ လုပ္ႀကံမႈေၾကာင့္ ေသြးအုိင္ထဲမွာ အသက္ေပးခဲ့ရသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိ အသက္ေသြးေတြေပးခဲ့ၾကတဲ့ အာဇာနည္(၉)ဦးဟာ ျမန္မာျပည္သူျပည္သားေတြရဲ႕ စိတ္ႏွလုံးသားမွာ အၿမဲအမွတ္ထင္ထင္႐ွိခဲ့ပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ အာဇာနည္မ်ားရဲ႕ အထၳဳပၸတၱိအက်ဥ္းကုိ M-Media မွ စုစည္းတင္ျပလိုက္ရပါတယ္။
    မိုင္းပြန္ ေစာ္ဘြားႀကီး စပ္စံထြန္း (၁၉၀၇ – ၁၉၄၇)

    Sou San Tun

    မိုင္းပြန္ေစာ္ဘြားႀကီး စပ္ခြန္ထီးႏွင့္ ေျမာက္နန္းေဆာင္ မဟာေဒဝီ နန္းစိန္ဥ တို႔မွ ၁၉၀၇ ေမလ ၃၁ ရက္ေန႔တြင္ ဖြားျမင္ ျဖစ္သည္။ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ ရွမ္းေစာ္ဘြား သားမ်ား အထက္တန္းေက်ာင္းမွ ဆယ္တန္းေအာင္ၿပီး မႏၲေလး ပုလိပ္ အတတ္သင္ေက်ာင္း တက္ခဲ့သည္။ ထို႕ေနာက္ ပုလိပ္အရာရွိ အျဖစ္ ေခတၲ အမႈထမ္းခဲ့သည္။ ၁၉၂၈ ခုတြင္ ေစာ္ဘြား ျဖစ္လာၿပီး မိုင္းပြန္ ေစာ္ဘြားႀကီးဟူ၍ ျဖစ္လာသည္။ ၁၉၃၂ ခု တြင္ မိုးမိတ္ ေစာ္ဘြားႀကီး၏ သမီး စပ္ခင္ေသာင္းႏွင့္ လက္ထပ္သည္။

    ရွမ္းျပည္နယ္တြင္ သိပၸံနည္းက် စိုက္ပ်ိဳးေရး လုပ္ငန္းမ်ား ထြန္းကားလာေစရန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ၿပီး အဂၤလန္ႏိုင္ငံမွ စိုက္ပ်ိဳးေရး ဆိုင္ရာ ေခတ္မီ စာအုပ္မ်ား၊ ကိရိယာ တန္ဆာ ပလာမ်ားႏွင့္ သီးႏွံမ်ိဳးေစ့မ်ားကို မွာယူခဲ့သည္။ ဒုတိယ ကမာၻစစ္ႀကီးၿပီး၍ အဂၤလိပ္မ်ား ျမန္မာႏိုင္ငံသို႕ ျပန္ဝင္လာၿပီးေနာက္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ စကၠဴျဖဴ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ဆန္႕က်င္ခဲ့သူ ျဖစ္သည္။ ေတာင္တန္းႏွင့္ ေျမျပန္႔ေသြးခြဲ၍ အုပ္ခ်ဳပ္သည္ကို မလိုလား၍ ေျမျပန္႔ႏွင့္ေတာင္တန္း စည္းလံုး ညီၫြတ္ေရး အတြက္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့သည္။ ပင္လံုစာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့သည့္ ေစာ္ဘြားတစ္ဦး ျဖစ္သည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ဦးေဆာင္ေသာ ၾကားျဖတ္အစိုးရအဖြဲ႕တြင္ အတိုင္ပင္ခံ ေတာင္တန္းေဒသေရးရာဝန္ႀကီး ျဖစ္လာသည္။ ထို႕ျပင္ တိုင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္၏ ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ ျပည္နယ္ဆိုင္ရာဆပ္ေကာ္မတီ၊ လူနည္းစုဆိုင္ရာ ဆပ္ေကာ္မတီ၏ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒ ေရးဆြဲေရး ေကာ္မတီမ်ားတြင္ အဖြဲ႕ဝင္လည္း ျဖစ္ခဲ့သည္။

    ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရး ဗိမၼာန္ႀကီး ၿပီးခါနီး အခ်ိန္ လြတ္လပ္ေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံ တည္ေထာင္ေရး အားသြန္ ႀကိဳးပမ္းေနဆဲတြင္ ထို႔ေနာက္ ၁၉၄၇၊ ဇူလိုင္ ၁၉ ရက္၊ နံနက္ ၁၀း၃၅ နာရီတြင္ အတြင္း၀န္မ်ား႐ံုး (ယခု ၀န္ႀကီးမ်ား႐ံုး)တြင္ ၀န္ႀကီးမ်ား အစည္းအေ၀းက်င္းပေနစဥ္ မ်ဳိးခ်စ္ပါတီေခါင္းေဆာင္ႏွင့္ နန္းရင္း၀န္ေဟာင္း နယ္ခ်ဲ႕လက္ပါးေစ ဂဠဳန္ဦးေစာ၏ ေနာက္လိုက္ လူသတ္သမားတုိ႔၏လုပ္ၾကံျခင္းခံခဲ့ရသည္။ အၾကမ္းဖက္သမားတုိ႔၏ လုပ္ႀကံမႈေၾကာင့္ ဇူလိုင္လ ၂၀ ရက္၊ မြန္းတည့္ ၁၂ နာရီတြင္ ကြယ္လြန္ခဲ့သည္။ အျခား လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ တိုင္းျပည္ေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ားႏွင့္ အတူ က်ဆံုးခဲ့ရ ေသာ အာဇာနည္တစ္ဦးျဖစ္သည္။

    –  အာဇာနည္မ်ား အထၳဳပၸတၱိ – စာေပဗိမာန္။

    –  ကိုလိုနီေခတ္ ျမန္မာ့ သမိုင္း အဘိဓာန္ – ျမဟန္၊ ၁၉၉၉ တတိယ အႀကိမ္ထုတ္၊ တကၠသိုလ္မ်ား သမိုင္း သုေတသန ဌာန၊ ဂ်ီအီးစီ (ပညာေရး) သမဝါယမ အသင္း။

  • ဦးဘဝင္း (၁၉၀၁ – ၁၉၄၇)

    ဦးဘဝင္း (၁၉၀၁ – ၁၉၄၇)

    ဇူလိုင္-၁၃၊ ၂၀၁၃

    M-Media

    အာဇာနည္မ်ား အထၳဳပၸတၱိ (အာဇာနည္ေန႔ အထိမ္းအမွတ္)

    ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ (၁၉)ရက္ေန႔ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အာဇာနည္ေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ားက်ဆုံးခဲ့တဲ့ ေန႔ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လြတ္လပ္ေရးဖခင္ႀကီး ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းအပါအ၀င္ ဦးဘ၀င္း၊ မန္းဘခိုင္၊ မႈိင္းပြန္ေစာ္ဘြားႀကီး စ၀္စံထြန္း၊ ဦးရာဇတ္၊ ဒီးဒုတ္ဦးဘခ်ဳိ၊ သခင္ျမ၊ ဦးအုန္းေမာင္၊ ရဲေဘာ္ကုိေထြး တုိ႔ဟာ တုိင္းျပည္တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ရင္း မသမာသူလူတစ္စုရဲ႕ လုပ္ႀကံမႈေၾကာင့္ ေသြးအုိင္ထဲမွာ အသက္ေပးခဲ့ရသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိ အသက္ေသြးေတြေပးခဲ့ၾကတဲ့ အာဇာနည္(၉)ဦးဟာ ျမန္မာျပည္သူျပည္သားေတြရဲ႕ စိတ္ႏွလုံးသားမွာ အၿမဲအမွတ္ထင္ထင္႐ွိခဲ့ပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ အာဇာနည္မ်ားရဲ႕ အထၳဳပၸတၱိအက်ဥ္းကုိ M-Media မွ စုစည္းတင္ျပလိုက္ရပါတယ္။

    ဦးဘဝင္း (၁၉၀၁ – ၁၉၄၇)

    TNTUBaWinမေကြးတိုင္း၊ ေတာင္တြင္းႀကီး ခ႐ိုင္၊ နတ္ေမာက္ၿမိဳ႕ ေရွ႕ေန ဦးဖာ၊ ေဒၚစုတို႔မွ ၁၉၀၁ ခု၊ ဇြန္လ ၁၁ ရက္ေန႕တြင္ ဖြားျမင္သည္။ ဦးဖာ ေဒၚစုတုိ႔၏ သားသမီး ၉ ေယာက္ အနက္ ဦးဘဝင္းသည္ အႀကီးဆံုးသား ျဖစ္ၿပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္း၏ အစ္ကို အႀကီးဆံုး ျဖစ္သည္။ ငယ္နံမည္မွာ ေမာင္စံတင္ ျဖစ္သည္။

    ငယ္စဥ္က နတ္ေမာက္ၿမိဳ႕ ဆရာႀကီး ဦး၀ႀကီးေက်ာင္း၊ ဆရာသက္ေက်ာင္း၊ ေတာင္တြင္းႀကီးၿမိဳ႕ ဆရာေတာ္ ဦးသုႏၵရေက်ာင္းတို႕၌ ပညာသင္ယူခဲ့သည္။ ၁၉၁၄ ခုတြင္ နတ္ေမာက္ အလယ္တန္း ေက်ာင္းမွ သတၲမတန္း ေအာင္သည္။ ျမန္မာလို ကိုးတန္း ေအာင္ခဲ့သည္။ ၁၆ ႏႇစ္တြင္ ၉ တန္းႏႇင့္ဆရာျဖစ္စာေမးပြဲ ေအာင္ျမင္ပါသည္။ အလယ္တန္း ဆရာျဖစ္ စာေမးပြဲလည္း ေအာင္ေသာ အခါ နတ္ေမာက္၌ပင္ ေက်ာင္းအုပ္ ေခတၲ လုပ္သည္။ ဦးဘ၀င္းသည္ ၁၇ ႏႇစ္ အရြယ္တြင္ ေရနံေခ်ာင္းၿမိဳ႕ ဆရာဦးဟံသာေက်ာင္း၌ လက္ေထာက္ဆရာ၊ ဘီအိုစီဂုိေဒါင္ စာေရးအလုပ္မ်ား လုပ္ကိုင္ရင္း အဂၤလိပ္စာ အလြတ္ ပညာသင္ေက်ာင္း တက္သည္။ ၁၉၂၄ ခုတြင္ ေရနံေခ်ာင္း အမ်ိဳးသား အထက္တန္း ေက်ာင္းမွ ဆယ္တန္းကို သံုးဘာသာ ဂုဏ္ထူးျဖင့္ ေအာင္႐ံုမက ပထမလည္း ရသည္။

    ထုိ႔ေနာက္ စာေရးအလုပ္မႇထြက္ကာ မႏၲေလး ဥပစာေကာလိပ္ သြားတက္သည္။ ဥပစာသိပၸံေအာင္ျမင္ၿပီးေနာက္ ရန္ကုန္တကၠသုိလ္ ဆက္တက္ျပန္ရာ ၁၉၂၉ ခုတြင္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္မွ သခ်ၤာ ဂုဏ္ထူးတန္း ေအာင္၍ ဘီအက္စ္စီ ဘြဲ႕ရသည္။ ပထမဆံုး တကၠသိုလ္ဘြဲ႕ရ နတ္ေမာက္သားလည္း ျဖစ္သည္။ ဘြဲ႕ရၿပီးေနာက္ ေရနံေခ်ာင္း အမ်ိဳးသား အထက္တန္း ေက်ာင္းတြင္ အထက္တန္းျပဆရာ အျဖစ္ လည္းေကာင္း၊ ျဖဴးၿမိဳ႕ အမ်ိဳးသား အထက္တန္း ေက်ာင္းတြင္ အထက္တန္းျပဆရာအျဖစ္လုပ္ခဲ့သည္။ ယင္းေနာက္ ျဖဴးၿမိဳ႕ ေကအီးအမ္ အမ်ဳိးသားေက်ာင္းအုပ္ အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့၏။ ဆရာႀကီး ဦးဘ၀င္းသည္ ကိုလိုနီေခတ္ ေႏႇာင္းပုိင္းကာလတစ္ေလွ်ာက္ အမ်ဳိးသားေက်ာင္းအုပ္ႀကီး အျဖစ္ အမႈထမ္းရင္း မ်ဳိးခ်စ္စိတ္ျပင္းထန္သူ လူငယ္အမ်ားအျပားကို ေမြးထုတ္ေပးခဲ့သည္။
    ၁၉၃၅ ခုတြင္ ေတာင္တြင္းႀကီး ၿမိဳ႕မွ ဦးစံ၊ ေဒၚေရႊေမ တို႕၏ သမီး ေဒၚခင္ေစာႏွင့္ လက္ထပ္သည္။ စစ္ၿပီးေခတ္တြင္ ေရနံေခ်ာင္း ၿမိဳ႕နယ္ ဖဆပလ ဥကၠ႒ ျဖစ္လာသည္။ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္တြင္ ေထာက္ပံ့ေရးႏွင့္ ကူးသန္း ေရာင္းဝယ္ေရး ဝန္ႀကီး အျဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္သည္။ တိုင္းျပဳ ျပည္ျပဳ လႊတ္ေတာ္ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒ ေရးဆြဲေရး ေကာ္မတီ တြင္လည္း ပါဝင္ခဲ့သည္။

    ၁၉၄၇ ခု၊ ဇူလိုင္လ ၁၉ ရက္၊ စေနေန႔တြင္ အတြင္း၀န္မ်ား႐ံုး (ယခု ၀န္ႀကီးမ်ား႐ံုး)တြင္ ၀န္ႀကီးမ်ား အစည္းအေ၀း က်င္းပေနစဥ္ မ်ဳိးခ်စ္ပါတီေခါင္းေဆာင္ႏွင့္ နန္းရင္း၀န္ေဟာင္း နယ္ခ်ဲ႕ လက္ပါးေစ ဂဠဳန္ဦးေစာ၏ ေနာက္လိုက္ လူသတ္ သမားတုိ႔၏လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္မႈေၾကာင့္ အျခားေသာ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ တိုင္းျပည္ ေခါင္းေဆာင္ အာဇာနည္ႀကီးမ်ားႏွင့္ အတူ ၁၉၄၇ ခု၊ ဇူလိုင္လ ၁၉ ရက္၊ စေနေန႔ နံနက္ ၁၀ နာရီ၊ ၃၇ မိနစ္ အခ်ိန္တြင္ က်ဆံုးခဲ့ရသည္။

     

    –  အာဇာနည္မ်ား အထၳဳပၸတၱိ – စာေပဗိမာန္။

    –  ကိုလိုနီေခတ္ ျမန္မာ့ သမိုင္း အဘိဓာန္ – ျမဟန္၊ ၁၉၉၉ တတိယ အႀကိမ္ထုတ္၊ တကၠသိုလ္မ်ား သမိုင္း သုေတသန ဌာန၊ ဂ်ီအီးစီ (ပညာေရး) သမဝါယမ အသင္း။

  • Fareed Zakaria ဆိုတာ ဘယ္သူလဲ?

    Fareed Zakaria ဆိုတာ ဘယ္သူလဲ?

    Fareed Zakaria ဆိုတာ ဘယ္သူလဲ?

    Fareed Zakaria
    Photo-Wiki
    သူဟာ ဒီကေန႕ ႏိုင္ငံတကာမီဒီယာေလာကမွာ ထိပ္တန္းစာရင္းဝင္ ဂ်ာနယ္လစ္တစ္ဦးပါ။ သူဟာ လက္ရွိ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသားပါ။သူဟာ  ‘ေတာင္အာရွႏြယ္ဖြား’ (ယေန႔ ျမန္မာအမ်ားစု အေခၚ ကုလား’) ဆိုရင္ စာ႐ႈသူ ပိုစိတ္ဝင္စားသြားမလား? အံ့အားသင့္သြားမလား?
    ထိပ္တန္းဂ်ာနယ္လစ္

    ၁၉၉၂-ခုႏွစ္မွာ ကမာၻေက်ာ္ Foreign Affairs မဂၢဇင္းရဲ့ အယ္ဒီတာ၊ ၂၀၀၀ မွ ၂၀၁၀-ခုႏွစ္အထိ ကမာၻေက်ာ္  Newsweek မဂၢဇင္းရဲ့ ပင္တိုင္ေဆာင္းပါရွင္နဲ႕ အယ္ဒီတာတို႕အျပင္ Newsweek International  ရဲ့ အယ္ဒီတာရွင္ျဖစ္ခဲ့ျပီး ၂၀၁၀-ခုႏွစ္မွာ ကမာၻ့ထိပ္တန္း TIME  မဂၢဇင္းရဲ့ စာေရးစာတည္း ကေလာင္ရွင္ ျဖစ္လာပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ျပီး ကမာၻသိ အေမရိကန္႐ုပ္သံဌာန CNN မွာ ၂၀၀၈-ခုႏွစ္ကစတင္၍ Fareed Zakaria GPS အမည္နဲ႕လည္း က႑တစ္ခု တင္ဆက္ထုတ္လႊင့္ေနပါတယ္။

    အျခားေသာ ကမာၻေက်ာ္သတင္းစာ၊ မဂၢဇင္း၊ စာေစာင္မ်ားျဖစ္တဲ့  New York Times ၊ Wall Street Journal ၊ The New Yorker ၊ Slate တို႕မွာလည္း ေဆာင္းပါးမ်ား မၾကာခဏပါဝင္ေရးသားေလ့ရွိပါတယ္။

    ဒီေလာက္ ေအာင္ျမင္ထင္ရွားတဲ့ မြတ္စလင္ တစ္ဦးအေၾကာင္း ေလ့လာၾကည့္ၾကပါစို႕။

    ငယ္စဥ္အခါ

    Fareed Zakaria ကို ၁၉၆၄-ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၂၀-ရက္မွာ အိႏၶိယႏိုင္ငံ ဘုံေဘျမိဳ႕၌ ေမြးဖြားခဲ့ပါတယ္။ ဖခင္ Rafiq Zakaria ဟာ Indian National Congress ပါတီ ႏိုင္ငံေရးသမားတစ္ဦးျဖစ္ျပီး မိခင္ Fatima Zakaria ဟာ တစ္ခ်ိန္က Sunday Times of India သတင္းစာရဲ့ အယ္ဒီတာပါ။ ဖခင္ဟာ အစၥလာမ္ သာသနာ့ပညာရွင္ တစ္ဦးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

    ပညာအရည္အခ်င္း

    ငယ္စဥ္အခါ ဘုံေဘျမိဳ႕ Anglican Cathedral နဲ႕ John Connon ပုဂၢလိလေက်ာင္းမ်ားမွာ ပညာသင္ၾကားခဲ့ျပီး Bachelor of Arts (B.A.) ဘြဲ႕ကို အေမရိကန္ႏိုင္ငံရွိ ကမာၻ႕ထိပ္တန္း ‘ေယးလ္တကၠသိုလ္’ (Yale University) မွ ရရွိခဲ့ပါတယ္။ တကၠသိုလ္၌ရွိစဥ္ ‘ေယးလ္ ႏိုင္ငံေရးရာ ယူနီယံအဖြဲ႕’ ဥကၠဌအျဖစ္လည္းေကာင္း၊ လစဥ္ထုတ္ ‘ေယးလ္ ႏိုင္ငံေရးရာ’ စာေစာင္ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္အျဖစ္ လည္းေကာင္း ထူးခြၽန္စြာ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၉၃-ခုႏွစ္မွာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံရွိ ကမာၻ႕ထိပ္တန္း တကၠသိုလ္ ေနာက္တစ္ခုျဖစ္တဲ့ ‘ဟားဗတ္’ (Harvard University) မွ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံပညာ (Political Science) အထူးျပဳပါရဂူ (Doctor of Philosophy) ဘြဲ႕ရရွိခဲ့ပါတယ္။ ဟားဗတ္မွာ ကမာၻ႕ထိတ္ထိတ္ၾကဲ ပညာရွင္ၾကီးမ်ားျဖစ္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံပညာရွင္ Samuel Paul Huntington နဲ႕ ဥေရာပေရးရာပညာရွင္ Stanley Hoffmann တို႕အျပင္ ႏိုင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရး ပညာရွင္ (International Relations) Robert Keohane ထံမွာလည္း ပညာဆည္းပူးခဲ့ပါတယ္။

     ထင္ရွားစာအုပ္အေရးအသား

    သူေရးသားခဲ့တဲ့ လုံးခ်င္းစာအုပ္မ်ားကေတာ့ ၁၉၉၈-ခုႏွစ္ Princeton ထုတ္ From Wealth to Power: The Unusual Origins of America’s World Role ၊ ၂၀၀၃-ခုႏွစ္ Norton ထုတ္ The Future of Freedom ၊ ၂၀၀၈-ခုႏွစ္မွာထုတ္ေဝခဲ့တဲ့ ကမာၻတလႊား လွ်မ္းလွ်မ္းေတာက္ ေအာင္ျမင္ခဲ့တဲ့ The Post-American World တို႕ျဖစ္ပါတယ္။ The American Encounter: The United States and the Making of the Modern World ဆိုတဲ့စာအုပ္ရဲ့ တြဲဖက္ အယ္ဒီတာလည္းျဖစ္ပါတယ္။

    The Post-American World စာအုပ္ကို စာေရးဆရာဦးေက်ာ္ဝင္း မဂၢဇင္းတစ္ခ်ိဳ႕မွာ အခန္းဆက္ဘာသာျပန္ခဲ့ျပီး လုံးခ်င္းလည္းထုတ္ေဝထားပါတယ္။ The Future of Freedom စာအုပ္ဟာလည္း New York Times အေရာင္းအသြက္ဆုံး ထိပ္တန္းဝင္ခဲ့ျပီး ဘာသာေပါင္း ၂၀-ေက်ာ္သို႕လည္း ျပန္ဆိုေအာင္ျမင္ခဲ့ပါတယ္။

    ‘၉/၁၁ အေရးအခင္း’ ျပီးေနာက္ပိုင္း Newsweek ၌ ‘Why They Hate Us’ အက္ေဆး ေရးသားခဲ့ရာ ‘အၾကမ္းဖက္ဝါဒ’ဟာ အေျခခံအားျဖင့္ ‘အစၥလာမ္သာသနာ’မွ ေပါက္ဖြားလာျခင္းမဟုတ္ေၾကာင္း ခုခံတင္ျပခဲ့ျပီး ‘အာရပ္’ႏိုင္ငံမ်ားအေနႏွင့္ ပိုမိုတိုးတက္ေသာ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းအတြက္ တံခါးဖြင့္လွစ္ဖို႕လိုေၾကာင္းနဲ႕ မြတ္စလင္မ်ားကိုလည္း တိုးတက္ေခတ္မွီတဲ့ ကမာၻစီသို႕ေျခလွမ္းၾကဖို႕ အဆိုျပဳခဲ့ပါတယ္။ ‘၂၀၀၃-ခုႏွစ္ အီရတ္ စစ္ဆင္ေရး’ကို ကနဦးပိုင္းမွာ ေထာက္ခံခဲ့ေပမယ့္ ေနာက္ပိုင္းမွာ ‘အီရတ္သိမ္းပိုက္စိုးမိုးေရး’ လုပ္တယ္လို႕ ‘ဘုရွ္အစိုးရ’ကို မၾကာခဏေဝဖန္ခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၀၆-ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း အေမရိကန္အစိုးရဟာ ‘အၾကမ္းဖက္မႈတိုက္ဖ်က္ေရး’မွာ သာမက ‘လူဝင္မႈၾကီးၾကပ္ေရး’နဲ႕ အျခားေနရာေတြမွာပါ ‘အေၾကာက္တရား အေျခခံတဲ့ ေပၚလစီမ်ား’ က်င့္သုံးေနတာကိုလည္း ေဝဖန္ ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။

    ၂၀၀၈-ခုႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲမွာ ‘ဘာရက္ အိုဘားမား’ကို ေထာက္ခံခဲ့ျပီး ‘သမၼတ ဘာရက္ အိုဘားမား’ ကလည္း အေရွ႕အလယ္ပိုင္းေရးရာမ်ားမွာ သူ႕ထံက အၾကံဉာဏ္ယူတာမ်ိဳးရွိတယ္လို႕လည္း The New York Times မွာ ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။

    ေက်ာ္ၾကား႐ုပ္သံအစီအစဥ္

    ၂၀၀၂ မွ ၂၀၀၇-ခုႏွစ္အထိ အေမရိကန္ ABC ႐ုပ္သံဌာန This Week with George Stephanopoulos က႑ရဲ့ သတင္းစိစစ္ေဝဖန္သူတစ္ဦးျဖစ္ခဲ့ျပီး ၂၀၀၅ မွ ၂၀၀၈-ခုႏွစ္အတြင္း PBS ႐ုပ္သံဌာနမွာ Foreign Exchange with Fareed Zakaria အပတ္စဥ္က႑ကို တင္ဆက္ခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၀၈-ခုႏွစ္ ဇြန္လမွာ CNN မွာ Fareed Zakaria GPS (Global Public Square) ကို စတင္ခဲ့ပါတယ္။ သူရဲ့အင္တာဗ်ဴး အစီအစဥ္မ်ားမွာ တိဘက္ျငိမ္းခ်မ္းေရးေခါင္းေဆာင္ ဒလိုင္းလားမား၊ အေမရိကန္သမၼတ အိုဘားမား၊ အိႏၶိယဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ မန္မိုဟန္ဆင္း၊ ေဂ်ာ္ဒန္ဘုရင္ အဗဒူလာ၊ ႐ုရွားသမၼတေဟာင္း လက္ရွိဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ ဒီမီထရီ မက္ေဒဗက္၊ ဘရာဇီးသမၼတၾကီး လူလာဒါ စီလဝါ၊ စကၤာပူဖခင္ၾကီး လီကြမ္ယူ အစရွိေသာ ေခါင္းေဆာင္ အမ်ားအျပားပါဝင္ခဲ့ပါတယ္။

    ဂုဏ္ထူးေဆာင္ဘြဲ႕မ်ား

    ၂၀၀၇-ခုႏွစ္မွာ ဩဇာတကၠိမၾကီးတဲ့ Foreign Policy နဲ႕ Prospect မဂၢဇင္းတို႕က Fareed Zakaria အား ကမာၻ႕ထိပ္သီး ဥာဏ္ၾကီးရွင္ (leading public intellectuals) အေယာက္ ၁၀၀ စာရင္းထည့္သြင္းခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၀၈-ခုႏွစ္ ျပည္ပေရာက္အထူးခြၽန္ဆုံး အိႏိၵယသားဆု (India Abroad Person of the Year 2008)ကို ရရွိခဲ့ျပီး ၂၀၁၀-ခုႏွစ္မွာ  အိႏိၵယအစိုးရက ႏိုင္ငံရဲ့ တတိယအျမင့္ဆုံး ဂုဏ္ထူးေဆာင္ Padma Bhushan ဆုကို ခ်ီးျမႇင့္ခဲ့ပါတယ္။ မိုင္ယာမီတကၠသိုလ္(University of Miami)၊ အိုဘာလင္ေကာလိပ္(Oberlin College)၊ ဘိတ္စ္ေကာလိပ္(Bates College)၊ ဘေရာင္းတကၠသိုလ္(Brown University)၊ ဟားဗတ္တကၠသိုလ္(Harvard University) နဲ႕ ဂြၽန္ေဟာ့ကင္းတကၠသိုလ္(Johns Hopkins University) တို႕မွလည္း ဂုဏ္ထူးေဆာင္ဘြဲ႕မ်ား အသီးသီး ခ်ီးျမႇင့္ခဲ့ၾကပါတယ္။

    Christopher Murray, Jens Stoltenberg, Bill Gates, Gordon Brown, Olusegun Obasanjo, Fareed Zakaria and Giulio Tremonti during the World Economic Forum 2006 Davos, Switzerland. (second from the right)
    Photo-wiki

    ၁၉၉၉-ခုႏွစ္မွာ Esquire မဂၢဇင္းက သူ႕ကို ‘သူ႕မ်ိဳးဆက္ရဲ့ ဩဇာအၾကီးဆုံး ႏိုင္ငံတကာေရးရာ ေပၚလစီပညာရွင္ၾကီး’ အျဖစ္ ကင္ပြန္းတပ္ခဲ့ျပီးေနာက္ GPS က႑မွာ တရုတ္ျပည္ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ မစၥတာဝမ္က်ားေပါင္နဲ႕ အင္တာဗ်ဴးဟာလည္း Emmy အကယ္ဒမီဆု လ်ာထားျခင္းခံရတဲ့အထိ ေအာင္ျမင္ခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၀-ခုႏွစ္ရဲ့ ႏိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ မဂၢဇင္းဆု ရရွိခဲ့တဲ့အျပင္ သူ႕ရဲ့အျခားေဆာင္းပါးမ်ား၊စာေပမ်ားဟာလည္း ဆုေပါင္းမ်ားစြာ ခ်ီးျမႇင့္ျခင္းခံရပါတယ္။

    ၂၀၁၂-ခုႏွစ္ ဟားဗတ္တကၠသိုလ္(Harvard University) နဲ႕ ဂ်ဴခ္တကၠသိုလ္ (Duke University) တို႕ရဲ့ ဘြဲ႕ႏွင္းသဘင္ အခမ္းအနားမ်ားမွာလည္း မိန္႕ခြန္း (commencement addresses) ေျပာၾကားေပးခဲ့ပါတယ္။

    သမၼတ အိုဘားမားရဲ့ အိမ္ျဖဴေတာ္ ညစာစားပြဲသို႕လည္း ဖိတ္ၾကားျခင္းခံခဲ့ရဖူးပါတယ္။

    ပုဂိၢဳလ္ေရးရာ

    လက္ရွိ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ နယူးေယာက္ျမိဳ႕မွာ ဇနီး Paula Throckmorton Zakaria ၊ သားျဖစ္သူ Omar ၊ သမီး ၂-ဦး  Lila ၊ Sofia တို႕ႏွင့္အတူ ေနထိုင္လ်က္ရွိပါတယ္။ သူ႕မွာ ကိုယ္ပိုင္ Web Site ရွိျပီး www.fareedzakaria.com ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိ ‘ဟားဗတ္တကၠသိုလ္ ေဂါပကအဖြဲ႕ဝင္’ အျဖစ္လည္း အမႈထမ္းလ်က္ရွိပါတယ္။ ဇနီးျဖစ္သူကလည္း ‘ဟားဗတ္တကၠသိုလ္’မွ M.B.A ဘြဲ႕ရရွိထားသူျဖစ္၍ ရတနာ ဒီဇိုင္းလုပ္ငန္း ပိုင္ဆိုင္လုပ္ကိုင္လ်က္ရွိပါတယ္။ Wall Street Journal အပါအဝင္ အျခားစာေစာင္မ်ားတြင္လည္း မၾကာခဏဆိုသလို ေဆာင္းပါးမ်ားေရးသားေလ့ရွိျပီး နယူးေယာက္ျမိဳ႕အေျခစိုက္ Black Book ဓာတ္ပံု အႏုပညာဂ်ာနယ္ ထုတ္ေဝသူနဲ႕ စာအုပ္တိုက္ ပိုင္ရွင္လည္းျဖစ္ပါတယ္။

    လင္းယုန္နက္ (ျခေသၤ့ျမိဳ႕ေတာ္) စုေဆာင္းျပဳစုသည္။

    References:

    http://fareedzakaria.com/about/

    http://nymag.com/nymetro/news/politics/national/features/n_8621/

    http://www.conservapedia.com/Fareed_Zakaria

    http://washingtonscene.thehill.com

    http://www.dev.slate.com/authors.paula_throckmortonzakaria.html

    http://en.wikipedia.org/wiki/Fareed_Zakaria