News @ M-Media

Tag: Buddhist extremists

  • အစြန္းေရာက္အုပ္စုေတြေၾကာင့္ ညႇိဳးႏြမ္းလာတဲ့ ဗုဒၶသာသနာ

    အစြန္းေရာက္အုပ္စုေတြေၾကာင့္ ညႇိဳးႏြမ္းလာတဲ့ ဗုဒၶသာသနာ

    ဇြန္ ၂၅၊ ၂၀၁၈
    M-Media

    သီရိလကၤာမွ အစြန္းေရာက္ဘုန္းႀကီးမ်ားႏွင့္အတူ ေတြ႕ရသည့္ ဦး၀ီရသူ

    ခႏၱီစ သည္းခံျခင္းတရား၊ ေမတၱာဂ႐ုဏာတုိ႔ဆုိတာ ဗုဒၶဘာသာနဲ႔ မၾကာခနဆုိသလုိ ယွဥ္တြဲေတြ႕ျမင္ရတဲ့ အရည္အခ်င္းေကာင္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘာသာတရားဟာ ၿခိမ္းေျခာက္ခံေနရၿပီး၊ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ဖုိ႔ လုိအပ္လာၿပီဆုိတဲ့ အယူအဆကုိ အေျခခံကာ ဗုဒၶဘာသာေရးရာ လႈပ္ရွားမႈအသစ္ေတြ အာရွေဒသတစ္၀ွမ္း ေပၚထြက္လာၿပီးေနာက္ပုိင္း အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈေတြကို ဆက္တုိက္ ျမင္လာရပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ အမွတ္သညာ ခုိင္မာေရးဆုိတဲ့ အယူအဆကုိ အမ်ိဳးသားေရးနဲ႔ လူမ်ိဳးေရး စုိးရိမ္ေၾကာင့္ၾကမႈေတြ ထပ္ပုိးထားတ့ဲ ေဒသမႈျပဳ ဒီ ဗုဒၶဘာသာပံုစံဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ၊ ဉာဏ္အလင္းေပါက္ေျမာက္မႈဆုိတဲ့ ဗုဒၶသာသနာရဲ႕ မူလဘူတ သေဘာတရားနဲ႔ လံုးလံုးဆန္႔က်င္တဲ့ သည္းမခံႏုိင္မႈ၊ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ သေဘာထားေတြကုိ ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။

    ၿပီးခဲ့တ့ဲႏွစ္မွာ ႐ုိဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ေတြ ေထာင္နဲ႔ခ်ီ အသတ္ခံရ၊ ထြက္ေျပးခဲ့ရတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္အုပ္စုေတြဟာ သူတုိ႔ရဲ႕ အမွတ္သညာဆုိင္ရာ ျပႆနာေတြအတြက္ အစြန္းေရာက္နည္းလမ္းေတြနဲ႔ တုန္႔ျပန္လာၾကပါတယ္။ အဲဒီအထဲက အထင္ရွားဆံုးတစ္ခုက ‘အမ်ိဳးဘာသာသာသနာ ေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း’ လုိ႔ေခၚတဲ့ ‘မဘသ’ အဖြဲ႕ကုိ ဖြဲ႕စည္းမႈ ျဖစ္ပါတယ္။ ထင္ရွားတဲ့ဘုန္းႀကီး အရွင္၀ီရသူ ဦးေဆာင္တဲ့ အဲဒီအဖြဲ႕ဟာ “ဗုဒၶ ဓမၼ ပရဟိတ ေဖာင္ေဒးရွင္း” အျဖစ္ အမည္ေျပာင္းခဲ့ကာ ေထာက္ခံမႈကုိလည္း က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္ ရရွိထားပါတယ္။

    “၉၆၉ လႈပ္ရွားမႈ” အပါအ၀င္ ေစာေစာပုိင္းက ရွိခဲ့တဲ့ အဖြဲ႕အမ်ိဳးအမ်ိဳးကေန သေႏၶတည္ၿပီး မဘသအဖြဲ႕ ေပၚေပါက္လာတာျဖစ္ပါတယ္။

    “၉၆၉ လႈပ္ရွားမႈ” က ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြအေနနဲ႔ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြ ပုိင္ဆုိင္တဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြကုိ အားေပးဖုိ႔၊ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ပုိင္ဆုိင္တယ္လုိ႔ ေဖာ္ျပေနတဲ့ ၉၆၉ အမွတ္တံဆိပ္ကပ္ ဆုိင္ေတြက ကုန္ပစၥည္းေတြကို ၀ယ္ယူဖုိ႔အတြက္ တုိက္တြန္းအားေပးပါတယ္။ ဒီလႈပ္ရွားမႈရဲ႕ သေကၤတဟာ သာသနာ့အလံေပၚမွာ ၉၆၉
    တံဆိပ္ ႐ုိက္ႏွိပ္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

    “မဘသ” လုိ အုပ္စုေတြ၊ ၉၆၉ လႈပ္ရွားမႈေတြဟာ လူမ်ိဳးေရးနဲ႔ အမ်ိဳးသားေရးအမွတ္သညာကုိ အဓိကအေျခတည္ၿပီး ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာကုိ အယူ၀ါဒေရးရာ ေမာင္းႏွင္အားတစ္ခုအျဖစ္ အသံုးျပဳတဲ့ ထူျခားတဲ့အေျခအေနတစ္ရပ္ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကေနတစ္ဆင့္ လူမ်ိဳးေရးနဲ႔ ဘာသာေရး ေပါင္းစပ္ထားတဲ့ ျ
    ဖစ္တည္မႈအေပၚ အေျခခံကာ ပဋိပကၡေတြ၊ သည္းမခံႏုိင္တဲ့၊ ခြဲျခားဆက္ဆံတဲ့ သေဘာထားေတြ၊ တစ္ခါတစ္ရံမွာ သိသာတဲ့ အစၥလာမ္ေၾကာက္ေရာဂါေတြအထိ ဦးတည္သြားပါတယ္။ ဒါဟာ ‘ပိဋကတ္ေတာ္’ လုိ႔ေခၚတဲ့ ဗုဒၶဘာသာ၀င္အမ်ားစု လက္ခံထားတဲ့ ဗုဒၶေဒသနာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဉာဏ္ပညာနဲ႔ စိတ္ၿငိမ္းခ်မ္းမႈရရွိေ
    အာင္ ႀကိဳးပမ္းဖုိ႔၊ ေမတၱာတရားပြားမ်ားဖုိ႔ထက္ ဗုဒၶဘာသာ (သာသနာ) ကုိ ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ဖုိ႔ကုိ ပုိမုိအေလးေပးတဲ့ ၀ါဒမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ (ေထရ၀ါဒဆုိတာ ေတာင္အာရွနဲ႔ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္ငံေတြမွာ က်င့္သံုးတဲ့ ဗုဒၶဘာသာ ေက်ာင္းေတာ္၀ါဒတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။)

    ဒါဟာ လူအမ်ား ျမတ္ႏုိးတန္ဖုိးထားတဲ့ ဗုဒၶသာသနာရဲ႕ အယူအဆနဲ႔လည္း ကုိက္ညီမႈ မရွိပါဘူး။ တကယ္လုိ႔ ဗုဒၶသာသနာရဲ႕ အင္မတန္ႏွစ္လုိဖြယ္ေကာင္းတဲ့ အယူအဆကုိ ပစ္ပယ္လုိက္ရင္ ဗုဒၶဘာသာထဲက အခုမွေပၚေပါက္လာတဲ့ အယူအဆေတြဟာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အတြက္ ဘယ္ေလာက္ အံ့အားသင့္စရာေကာင္းသလဲ ၾကည့္ ့ရေအာင္။ အခုေပၚထြက္လာတဲ့ ဗုဒၶဘာသာပံုစံသစ္ကုိ ထည့္မတြက္ဘူးဆုိရင္လည္း သမုိင္းတစ္ေလွ်ာက္ ဗုဒၶဘာသာ အသုိင္းအ၀ုိင္းေတြမွာ လူသားအားလံုး တန္းတူညီမွ်ေရး၀ါဒ၊ လစ္ဘရယ္၀ါဒ၊ လူမ်ိဳးစံုဘာသာစံု၀ါဒ၊ ဘာသာေရးမႏြယ္တဲ့၀ါဒေတြ ထြန္းကားတယ္ဆုိတဲ့ အေထာက္အထားဟာ မရွိသေလာက္ပါပဲ။ ဒါဟာ ဗုဒၶဘာသာယဥ္ေက်းမႈမွာ မဘသလုိ အစြန္းေရာက္ လႈပ္ရွားမႈေတြ ပံုမွန္ရွိခဲ့တယ္ဆုိတာမ်ိဳး ညႊန္းဆုိတာ မဟုတ္ေပမယ့္ ဗုဒၶဘာသာအသုိင္းအ၀ုိင္းမွာ လူမ်ိဳးေရးနဲ႔ ဘာသာေရးဆုိင္ရာ အမွတ္သညာေတြကုိ ဦးစားေပးတဲ့ သေဘာထားမ်ိဳး မရွိဘူးလုိ႔လည္း ျငင္းမရပါဘူး။ အခ်ိန္ကာလ ၾကာလာတဲ့အမွ် ဒီသေဘာထားေတြဟာ ကၽြန္ ေတာ္တုိ႔ လက္ခံထားတဲ့ ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ ႐ုိးရွင္းလြယ္ကူတဲ့ အယူအဆေတြနဲ႔ မကုိက္ညီတဲ့ ႐ႈပ္ေထြးတဲ့ သေဘာထားေတြ ျဖစ္လာေစပါတယ္။

    ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြဟာ အၾကမ္းဖက္လာၿပီ၊ ဒါမွမဟုတ္ လူမ်ိဳးႀကီး၀ါဒကုိ ေထာက္ခံလာၿပီဆုိရင္ “စစ္မွန္တဲ့ ဗုဒၶသာသနာ” ကေန ေသြဖီသြားၿပီလုိ႔ မွတ္ယူလုိ႔ ရပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဗုဒၶစ္အစြန္းေရာက္၀ါဒ ျမင့္တက္လာတာက စစ္မွန္တဲ့ ဗုဒၶသာသနာကုိ ထိခုိက္လာၿပီး၊ ဒီအေျခအေနကုိ နားလည္ေအာင္ ေဖာ္ျပဖုိ႔အတြက္ ဗုဒၶသာသနာနဲ႔ ဘယ္လုိမွ သက္ဆုိင္ျခင္းမရွိတဲ့ အသံုးအႏႈန္းအသစ္ေတြကုိ သံုးလာရတဲ့အထိ ျဖစ္လာပါတယ္။ ဗုဒၶစ္အၾကမ္းဖက္မႈ၊ ဗုဒၶစ္အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒ၊ မတရားမႈ၊ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ ဒါေတြဟာလံုးဟာ ဗုဒၶစ္အစြန္းေရာက္၀ါဒကုိ ျဖစ္တည္ေစတဲ့ အစိတ္အပုိင္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ေခတ္သစ္အာရွက ဗုဒၶသာသနာကုိ နားလည္ဖုိ႔ဆုိရင္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဟာ ဒီအယူအဆေတြကို လက္ခံဖုိ႔ အခုအခ်ိန္မွာ လုိအပ္လာပါၿပီ။

    ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ အာရွက ဗုဒၶဘာသာထြန္းကားတဲ့ အျခားေဒသေတြမွာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြနဲ႔ အျခားဘာသာ၀င္ေတြကုိ ခြဲျခားေဖာ္ျပတဲ့ လူမ်ိဳးေရးနဲ႔ အမ်ိဳးသားေရး အမွတ္သညာေတြ၊ ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ လူမ်ိဳးေရးဆုိင္ရာ ၀ိေသသလကၡဏာေတြကုိ နည္းလမ္းမ်ိဳးစံုနဲ႔ အသံုးခ်ၾကပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ “အမ်ိဳး၊ သာသနာ၊
    ေတာ္၀င္မိသားစု” ဆုိတဲ့ အယူအဆရွိၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ “အမ်ိဳး၊ ဘာသာ၊ သာသနာ” ဆုိတဲ့ အယူအဆ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအေျခအေန ႏွစ္ခုစလံုးကုိၾကည့္ရင္ အမွတ္သညာျဖစ္တည္လာဖုိ႔ အေၾကာင္းအခ်က္ေတြထဲမွာ ဗုဒၶဘာသာကုိ လုိက္နာဖုိ႔၊ သစၥာရွိဖုိ႔အဆုိတဲ့ အယူအဆလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။ ဘာသာတရားကုိ ကာကြယ္တာဟာ အမ်ိဳးသားေရးနဲ႔ လူမ်ိဳးေရးဆုိင္ရာ အမွတ္သညာရဲ႕ အျခားအေၾကာင္းအရာေတြကုိ ကာကြယ္တာနဲ႔ ဆက္စပ္ေနပါတယ္။ တစ္ခုကုိ ကာကြယ္တာဟာ ေနာက္တစ္ခုကုိ ကာကြယ္တာမ်ိဳးပါ။

    အာရွက ဗုဒၶဘာသာႏုိင္ငံေတြမွာ အမ်ားစုဟာ သူတုိ႔ဘာသာကုိ အစၥလာမ္ဘာသာက ၿခိမ္းေျခာက္ေနတယ္လုိ႔ မွတ္ယူၾကပါတယ္။ အရွင္၀ီရသူလုိ ဗုဒၶဘာသာေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ သူတုိ႔ကုိယ္သူတုိ႔ ဗုဒၶဘာသာကုိ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္သူေတြအျဖစ္ အမႊမ္းတင္ၾကပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာကုိ ကာကြယ္မယ္လုိ႔ ေကၽြးေက်ာ္ၾကတဲ့ ဒီပုဂၢိဳလ္ေတြဟာ ဗုဒၶဘာသာ အသင္းအဖြဲ႕ေတြကုိ ကာကြယ္ဖုိ႔အတြက္ ရန္လုိတဲ့နည္းလမ္းေတြကုိ အသံုးျပဳတာ တရားေၾကာင္း အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြ ေပးၾကပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာနဲ႔ အမ်ိဳးသားေရးအမွတ္သညာအၾကား ဆက္ႏြယ္မႈလုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လတ္တေလာ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ေျပာၾကားမႈမွာ ဗုဒၶဘာသာကုိ ကာ ကြယ္ေရးဆုိတာ အဓိကေသာ့ခ်က္တစ္ခု ျဖစ္ေနပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ဗမာဗုဒၶ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒီေတြရဲ႕ အဆက္မျပတ္ တုိက္တြန္းေဆာ္ၾသမႈေတြကုိ ျဖစ္ေစသလုိ၊ ျမန္မာပီသေရးကုိ ရည္ရြယ္ရာမွာလည္း ဒါက အဓိက ျဖစ္ေနပါတယ္။

    ဗုဒၶဘာသာ၀င္မဟုတ္သူေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္တာဟာ တရားေၾကာင္း တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ ဗုဒၶဘာသာေခါင္းေဆာင္ေတြက အေၾကာင္းျပခ်က္ ေပးၾကပါတယ္။ သီတဂူဆရာေတာ္ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေလစားၾကည္ညိဳခံရဆံုး ဆရာေတာ္ေတြထဲက တစ္ပါးျဖစ္ၿပီး သူ႕ရဲ႕တရားေတြ၊ ပရဟိတလုပ္ငန္းေတြေၾကာင့္ ေက်ာ္ၾကားပါတယ္။ မၾကာေသးခင္က ေဟာၾကားခဲ့တဲ့ တရားမွာ သူက ဗုဒၶဘာသာမဟုတ္သူေတြဟာ ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ အယူအဆေတြကုိ လက္မခံ၊ ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားရဲ႕ အရိပ္အာ၀သေအာက္၊ ဗုဒၶရဲ႕ သင္ၾကားမႈေအာက္၊ ရဟန္းသံဃာေတြရဲ႕ သြန္သင္ဆံုးမမႈေအာက္မွာ မခုိလႈံသူေတြ ျဖစ္တာေၾကာင့္ လူသားမမည္ဘဲ သူတုိ႔ကုိ သတ္ျဖတ္တာဟာ တရားေၾကာင္း ရွင္းရွင္းလင္းလင္းကုိ ရည္ညႊန္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မဟုတ္ရင္ သူတုိ႔အေပၚ အၾကမ္းဖက္တာဟာ တရားတယ္ ဆုိတာမ်ိဳးပါ။

    ဒီလုိ အၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္လာဖုိ႔ မ်ိဳးေစ့ေတြဟာ ဗုဒၶဘာသာ စာေပက်မ္းဂန္ေတြမွာ ခုိင္ခုိင္မာမာ ပါ၀င္ေနပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားရဲ႕ တရားေဒသနာေတြ ဆုတ္ယုတ္က်ဆင္းကာ၊ တစ္ျဖည္းျဖည္းနဲ႔ တစ္ခ်ိန္က်ရင္ ေပ်ာက္ကြယ္သြားမယ္ ဆုိတာမ်ိဳးပါ။ ဒီအခ်က္ကုိ အသံုးခ်ကာ မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြအတြက္ ဗုဒၶဘာ
    သာကုိ ထိန္းသိမ္းရမယ္၊ တုိက္ခုိက္မႈေတြကေန ဗုဒၶဘာသာကို ကာကြယ္ရမယ္ဆုိတာမ်ိဳး ျဖစ္လာတာပါ။ ေဒသတစ္ခုမွာသာ က်န္ရွိေတာ့မယ့္ စစ္မွန္တဲ့ ဗုဒၶဘာသာကုိ ထိန္းသိမ္းရမယ္ဆုိတဲ့ က်မ္းဂန္လာ အယူအဆတစ္ရပ္လည္း ရွိၿပီး အဲဒီအယူအဆမွာ ဗုဒၶဘာသာကုိ ေစာ္ကားမႈ၊ မေလးမစားလုပ္မႈကေန ကာကြယ္ဖုိ႔ ပါ၀
    င္ပါတယ္။ ဒီအခ်က္ေတြဟာ ဗုဒၶဘာသာကုိ အလ်င္အျမန္ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရး၊ ဗုဒၶစ္အၾကမ္းဖက္မႈ ျဖစ္လာေရးေတြအထိ ဦးတည္သြားပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြရဲ႕ တုိက္ခုိက္မႈမွာ အဓိကပစ္မွတ္ဟာ အစၥလာမ္ဘာသာ ျဖစ္ေနေပမယ့္ အျခား လူနည္းစုေတြအတြက္လည္း အာမခံခ်က္ မရွိပါဘူး။ ျ
    မန္မာႏုိင္ငံမွာ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြတင္မကဘဲ ခရစ္ယာန္ဘာသာ၀င္ ကခ်င္ေတြအေပၚမွာ လူမ်ိဳးတုန္း တုိက္ခုိက္မႈေတြ ရွိေနတယ္ဆုိတဲ့ သတင္းေတြလည္း ထြက္ေနပါတယ္။

    ဗုဒၶစ္အစြန္းေရာက္ လႈပ္ရွားမႈေတြဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဆက္လက္ႀကီးထြားလာမယ့္ အလားအလာ ရွိေနပါတယ္။ အဲဒီလႈပ္ရွားမႈက အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြကုိ အမ်ိဳးသားေရးအုပ္စုေတြက အသံုးခ်ၿပီး မ်ိဳးခ်စ္စိတ္၊ ဘာသာတရားအေပၚ သစၥာရွိမႈဆုိတာေတြနဲ႔ ေရာေႏွာကာ လူၿပိန္းႀကိဳက္၀ါဒတစ္ခုကို ဖန္တီးၾကပါတယ္။ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးစင္ျမင့္မွာ သူတုိ႔ဟာ တကယ္ကုိ အသံုးခ်လုိ႔ေကာင္းတဲ့သူေတြျဖစ္ၿပီး ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အဓိကေနရာကေန ပါ၀င္လာမယ့္ အလားအလာလည္း ရွိေနပါတယ္။

    လတ္တေလာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ လက္ေတြ႕မ်က္ျမင္ ႀကံဳေနရတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက ေသြးေခ်ာင္းစီးမႈေတြ၊ သီရိလကၤာမွာ လူနည္းစုေတြအေပၚ ဟုိတစ္စ ဒီတစ္စ တုိက္ခုိက္မႈေတြ၊ ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ ဗုဒၶဘာသာဆုိတဲ့ အမွတ္သညာကို ခိုင္မာေအာင္ လုပ္ေဆာင္လာမႈေတြဟာ အာရွတုိက္အေနနဲ႔ ေရွ႕ေလွ်ာက္ ရင္ဆုိင္ႀကံဳေတြ႕လာရမယ့္ ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ ပုိမုိဆုိးရြားတဲ့ပံုစံက နမိတ္လကၡဏာေတြျဖစ္ၿပီး ကမၻာႀကီးကလည္း ဗုဒၶဘာသာ အယူအဆသစ္တစ္ရပ္ကို မ်က္၀ါးထင္ထင္ ျမင္ေတြ႕လာရေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

    Ref: South China Morning Post

    (South China Morning Post တြင္ ေဆာင္းပါးရွင္ Paul Fuller ေရးသားထားသည့္ BLOOD SUTRA: WHATEVER HAPPENED TO BUDDHISM, RELIGION OF PEACE AND COMPASSION? ေဆာင္းပါးကုိ ေလးေမာင္က ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆုိသည္။ ေဆာင္းပါးပါ ေရးသားခ်က္မ်ားသည့္ ေဆာင္းပါးရွင္၏ အာေဘာ္သာ ျဖစ္ပါသည္။)

  • အျခားအမည္ျဖင့္ Facebook ဆက္သံုးမည္ဟု အေကာင့္ပိတ္ခံရသည့္ ဘုန္းႀကီးမ်ားေျပာ

    အျခားအမည္ျဖင့္ Facebook ဆက္သံုးမည္ဟု အေကာင့္ပိတ္ခံရသည့္ ဘုန္းႀကီးမ်ားေျပာ

    ဇြန္ ၉၊ ၂၀၁၈
    M-Media

    ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလက ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ YMCA ခန္းမတြင္ အစုိးရခြင့္ျပဳမိန္႔ျဖင့္ က်င္းပသည့္ မြတ္စလင္တုိ႔၏ တမန္ေတာ္ေန႔အခမ္းအနားကုိ ဦးသုစိတၱ(အသံခ်ဲ႕စက္ကုိင္ထားသူ) ဦးေဆာင္သည့္ အဖြဲ႕က လာေရာက္ေႏွာက္ယွက္စဥ္

    – Facebook က အေကာင့္ေတြကုိ ပိတ္ပစ္လုိက္ေပမယ့္ အျခားအမည္ေတြနဲ႔ ဆက္ရွိသြားမယ္လုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံက အစြန္းေရာက္ဘုန္းႀကီးတစ္ခ်ိဳ႕က ေျပာၾကားလုိက္ပါတယ္။

    ဆုိရွယ္မီဒီယာကုိ အသံုးျပဳၿပီး အမုန္းတရားျဖန္႔ေ၀မႈေတြ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ျမင့္တက္လာတာကုိ အေရးယူေဆာင္ရြက္ျခင္းမရွိဘူးလုိ႔ Facebook ကုိ ႏုိင္ငံတကာက ေ၀ဖန္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ျမန္မာႏုိင္ငံက အမုန္း၀ါဒီေတြရဲ႕ အေကာင့္တစ္ခ်ိဳ႕ကုိ Facebook က ၿပီးခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္ေတြမွာ ပိတ္ပစ္ခဲ့ပါတယ္။

    အစြန္းေရာက္ဘုန္းႀကီး ၀ီရသူရဲ႕အေကာင့္ကုိ ဇန္န၀ါရီလမွာ ပိတ္ပစ္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္၊ အျခား အစြန္းေရာက္ဘုန္း ႀကီးျဖစ္ၾကတဲ့ ဦးသုစိတၱနဲ႔ ဦးပါေမာကၡတုိ႔ရဲ႕ အေကာင့္ေတြ၊ မဘသအဖြဲ႕ရဲ႕ အေကာင့္ေတြကုိ ပိတ္ပစ္လုိက္ေၾကာင္း ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ပုိင္းမွာ Facebook က ေၾကျငာခဲ့ပါတယ္။

    “ဒါဟာ လြတ္လပ္စြာေျပာဆုိခြင့္ကုိ ခ်ိဳးေဖာက္မႈပါ။ ျပည္သူေတြကုိ အမွန္တရားကုိ ေျပာဖုိ႔အတြက္ အျခားအမည္ေတြ၊ အေကာင့္ေတြနဲ႔ ငါတုိ႔ Facebook ဆက္သံုးသြားမယ္” လို႔ မ်ိဳးခ်စ္ရဟန္းေတာ္မ်ား သမၼဂက အဖြဲ႕၀င္တစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးသုစိတၱက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ဦးသုစိတၱဟာ ႏုိင္ငံေတာ္က တရား၀င္အသိအမွတ္ျပဳထားတဲ့ ဘာသာေလးခုထဲက အစၥလာမ္ဘာသာကုိ လူသိရွင္ၾကား ေစာ္ကားေျပာဆုိခဲ့သူျဖစ္ၿပီး၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ေတြရဲ႕ အခမ္းအနားတစ္ခ်ိဳ႕နဲ႔ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ေတြရွိရာ ရက္ကြက္တစ္ခ်ိဳ႕မွာ လူအုပ္နဲ႔ ရမ္းကားေႏွာက္ယွက္၊ ဆူပူခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။

    ဆူပူေအာင္လႈံ႕ေဆာ္မႈနဲ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႕က ဦးသုစိတၱကုိ ဖမ္း၀ရမ္းထုတ္ထားေပမယ့္ အခုအခ်ိန္အထိ လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ရေနပါတယ္။

    ရဟန္းေတာ္မ်ားသမဂၢက အျခားဘုန္းႀကီးတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဦးပညာ၀ရကလည္း သူ႕ရဲ႕ပုိ႔စ္ေတြကုိဖ်က္ပစ္ဖုိ႔ Facebook က အႀကိမ္ႀကိမ္ ေျပာၾကားခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ သူ႕ရဲ႕အေကာင့္ကုိ ေမလအတြင္းမွာ Deactivate လုပ္လုိက္ေၾကာင္း၊ အျခားအမည္ေတြနဲ႔ ဖြင့္လွစ္ထားၿပီး အမွန္တရားကုိ ေရးသားသြားမွာျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    Reuters က အီးေမးလ္နဲ႔ ေမးျမန္းမႈအတြင္း Facebook က ‘ျမန္မာႏုိင္ငံက ထူးျခားတဲ့ နည္းစနစ္ပုိင္းဆုိင္ရာ အခက္အခဲေတြကုိ နားလည္ဖုိ႔နဲ႔ တုန္႔ျပန္ဖုိ႔’ အတြက္ ‘ျမန္မာအဖြဲ႕မွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ပုိလုပ္သြားမွာျဖစ္တယ္’ လုိ႔ ေျဖၾကားခဲ့ပါတယ္။

    “ဒီလုိ ထပ္တလဲလဲက်ဴးလြန္သူေတြကုိ တားဆီးႏွိမ္ႏွင္းဖုိ႔အတြက္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔လုပ္ႏုိင္တာေတြ အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။ သူတုိ႔ကုိ Facebook ကေန အျမန္ဆံုးဖယ္ရွားဖုိ႔အတြက္ ရွာေဖြေရးနည္းလမ္းေတြ တုိးတက္ေအာင္လုပ္ဖုိ႔ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ စိတ္ပုိင္းျဖတ္ထားပါတယ္”

    ျမန္မာဘာသာစကားနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဉာဏ္ရည္တုနည္းပညာ (AI) အတြက္ ေငြေၾကးပုိမုိသံုးစြဲသြားမွာျဖစ္ေၾကာင္း၊ မသသအဖြဲ႕နဲ႔ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ မုန္းတီးေရး၀ါျဖန္႔ေနတဲ့ အဖြဲ႕ေတြ၊ ဘုန္းႀကီးေတြကုိ ‘အမုန္း၀ါဒီေတြ၊ အဖြဲ႕ေတြအျဖစ္’ သတ္မွတ္ထားေၾကာင္း၊ အႏၱရာယ္ရွိၿပီး၊ စံႏႈန္းေတြခ်ိဳးေဖာက္တဲ့ သူတုိ႔ရဲ႕ပုိ႔စ္ အမ်ားအျပားကုိ ဖ်က္ပစ္ခဲ့ေၾကာင္း Facebook ရဲ႕ ျပန္ၾကားစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

    Facebook ရဲ႕ community standards ေတြကုိ ျမန္မာဘာသာစကားနဲ႔ ျပန္ဆုိရာမွာ ကူညီေပးေနတဲ့ ‘ဖန္တီးရာ’ အဖြဲ႕က မန္ေနဂ်ာျဖစ္သူ မအိျမတ္ႏုိးခင္က ဘက္လုိက္မႈမရွိဘဲ ျမန္မာဘာသာစကားကုိ နားလည္တဲ့ လူေတြကုိ ပုိခန္႔ဖုိ႔ Facebook ကုိ တုိက္တြန္းခဲ့ပါတယ္။

    ဦး၀ီရသူ၊ ဦးသုစိတၱနဲ႔ ဦးပါေမာကၡတုိ႔ဟာ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ မုန္းတီးလာေအာင္၊ အၾကမ္းဖက္မႈေတြျဖစ္လာေအာင္ လႈံ႕ေဆာ္ေနတာေၾကာင့္ သူတုိ႔ရဲ႕အေကာင့္ေတြကို ပိတ္သိမ္းရတာျဖစ္တယ္လုိ႔ Facebook က ေျပာၾကားခဲ့ေပမယ့္ မဘသအဖြဲ႕နဲ႔ ဒီဘုန္းႀကီးေတြဟာ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ႐ုိဟင္ဂ်ာျပႆနာ မေပၚေပါက္ခင္ကတည္းက ႏုိင္ငံအတြင္းက အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္အေပၚ မုန္းတီးေအာင္ လႈံ႕ေဆာ္ေနၾကသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

    သူတုိ႔ရဲ႕ လုပ္ႀကံ၀ါဒျဖန္႔လႈံ႕ေဆာ္မႈေၾကာင့္ ၂၀၁၃၊ ၂၀၁၄နဲ႔ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ေတြမွာ ရန္ကုန္၊ မိတၳီလာ၊ ပဲခူးတုိင္းအေနာက္ျခမ္း၊ မႏၱေလး၊ ဥကၠံနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအလယ္ပုိင္းက ေနရာတစ္ခ်ိဳ႕မွာ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ေတြအေပၚ ပစ္မွတ္ထားတဲ့ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈေတြ ခပ္စိပ္စိပ္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

    Ref: Reuters

  • မဘသအဖြဲ႕ႏွင့္ အစြန္းေရာက္ဘုန္းႀကီးႏွစ္ဦး၏ အေကာင့္မ်ားကို Facebook ပိတ္သိမ္း

    မဘသအဖြဲ႕ႏွင့္ အစြန္းေရာက္ဘုန္းႀကီးႏွစ္ဦး၏ အေကာင့္မ်ားကို Facebook ပိတ္သိမ္း

    ဇြန္ ၇၊ ၂၀၁၈
    M-Media

    အေကာင့္ပိတ္သိမ္းခံလုိက္ရသည့္ ၀ရမ္းေျပဘုန္းႀကီး ဦးသုစိတၱ (မုိက္ခ႐ုိဖုန္းကုိင္ကာ လက္အုပ္ခ်ီထားသူ)

    – မဘသအဖြဲ႕နဲ႔ အဲဒီအဖြဲ႕က အစြန္းေရာက္ဘုန္းႀကီးႏွစ္ဦးရဲ႕ အေကာင့္ေတြကုိ ဖ်က္သိမ္းလုိက္တယ္လုိ႔ Facebook က ဒီကေန႔မွာ ေၾကျငာလုိက္ပါတယ္။

    အသံုးျပဳသူ ၁၈ သန္းေလာက္ရွိတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက Facebook ေရစီးေၾကာင္းမွာ အမုန္းစကားေတြ ႀကီးထြားလာမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ ေ၀ဖန္မႈကုိ ခံလာရၿပီးတဲ့ေနာက္ Facebook ဟာ အမုန္း၀ါဒျဖန္႔မႈ ႏွိမ္ႏွင္းေရးကုိ အရွိန္ျမႇင့္လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။

    မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး အစြန္းေရာက္ဘုန္းႀကီး ၀ီရသူရဲ႕အေကာင့္ကုိ ဇန္န၀ါရီလမွာ ပိတ္သိမ္းခဲ့ၿပီး၊ ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ပုိင္းမွာလည္း ျပည္ေထာင္စု ႀကံ႕ခုိင္ေရးနဲ႔ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီက လႊတ္ေတာ္အမတ္ေဟာင္းျဖစ္ကာ Facebook စာမ်က္ႏွာမွာ လူမ်ိဳးေရးဘာသာေရး လႈံ႕ေဆာ္မႈေတြလုပ္ေနတဲ့ ဦးလွေဆြရဲ႕ အေကာင့္ကုိ ပိတ္သိမ္းခဲ့ပါတယ္။

    ၿပီးခဲ့တဲ့တစ္ပတ္မွာ Facebook က တာ၀န္ရွိသူ အဖြဲ႕တစ္ခု ျမန္မာႏုိင္ငံကို လာေရာက္ခဲ့ၿပီး အစုိးရနဲ႔ ေဆြးေႏြးမႈေတြ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။

    Facebook ဟာ အခုတစ္ပတ္အတြင္း မဘသအဖြဲ႕ရဲ႕ အေကာင့္ေတြကို ပိတ္ပစ္ခဲ့သလုိ၊ အစြန္းေရာက္ဘုန္းႀကီးေတြျဖစ္တဲ့ ဦးပါေမာကၡနဲ႔ ဦးသုစိတၱတုိ႔ရဲ႕ အေကာင့္ေတြကိုလည္း ဖယ္ရွားခဲ့ပါတယ္။

    ဦးသုစိတၱဟာ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး အစြန္းေရာက္ဘုန္းႀကီးျဖစ္ၿပီး အေျခခံဥပေဒမွာ တရား၀င္ အသိအမွတ္ျပဳထားတဲ့ အစၥလာမ္ဘာသာကုိ လူသိရွင္ၾကား ေစာ္ကားခဲ့သလုိ၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ေတြရဲ႕ အခမ္းအနားတစ္ခ်ိဳ႕ကုိ လူအုပ္စုနဲ႔ ၀ုိင္းကာ အင္အားျပ ရမ္းကားၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့ဖူးသူပါ။ ရဲတပ္ဖြဲ႕က သူ႕ကုိ ဖမ္း၀ရမ္းထုတ္ထားေပမယ့္ အခုအခ်ိန္အထိ ေပၚေပၚထင္ထင္ သြားလာလႈပ္ရွားခြင့္ ရေနသူလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

    “သူတုိ႔ေတြကုိ Facebook မွာ ရွိခြင့္မျပဳပါဘူး။ ဒီလူေတြ၊ အဖြဲ႕ေတြကုိ ေထာက္ခံတဲ့၊ ခ်ီးက်ဴးတဲ့၊ ကုိယ္စားျပဳတဲ့ ဘယ္လုိအေကာင့္မ်ိဳး၊ အေၾကာင္းအရာမ်ိဳးကုိမဆုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ဖယ္ရွားသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္” လုိ႔ Facebook ရဲ႕ အေၾကာင္းအရာဆုိင္ရာမူ၀ါဒ မန္ေနရာ ေဒးဗစ္ ကာရဂ္လီယာႏုိက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ဦး၀ီရသူ၊ ဦးသုစိတၱနဲ႔ ဦးပါေမာကၡတုိ႔ဟာ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ မုန္းတီးလာေအာင္၊ အၾကမ္းဖက္မႈေတြျဖစ္လာေအာင္ လႈံ႕ေဆာ္ေနတာေၾကာင့္ သူတုိ႔ရဲ႕အေကာင့္ေတြကို ပိတ္သိမ္းရတာျဖစ္တယ္လုိ႔ Facebook က ေျပာၾကားခဲ့ေပမယ့္ မဘသအဖြဲ႕နဲ႔ ဒီဘုန္းႀကီးေတြဟာ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ႐ုိဟင္ဂ်ာျပႆနာ မေပၚေပါက္ခင္ကတည္းက ႏုိင္ငံအတြင္းက အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္အေပၚ မုန္းတီးေအာင္ လႈံ႕ေဆာ္ေနၾကသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

    သူတုိ႔ရဲ႕ လုပ္ႀကံ၀ါဒျဖန္႔လႈံ႕ေဆာ္မႈေၾကာင့္ ၂၀၁၃၊ ၂၀၁၄နဲ႔ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ေတြမွာ ရန္ကုန္၊ မိတၳီလာ၊ ပဲခူးတုိင္းအေနာက္ျခမ္း၊ မႏၱေလး၊ ဥကၠံနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအလယ္ပုိင္းက ေနရာတစ္ခ်ိဳ႕မွာ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ေတြအေပၚ ပစ္မွတ္ထားတဲ့ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈေတြ ခပ္စိပ္စိပ္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

    Ref: AFP

  • ျမန္မာနဲ႔ ဇာတ္ညႊန္းတူ၊ ဒါ႐ုိက္တာကြဲတဲ့ သီရိလကၤာက မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး လုပ္ဇာတ္မ်ား

    ျမန္မာနဲ႔ ဇာတ္ညႊန္းတူ၊ ဒါ႐ုိက္တာကြဲတဲ့ သီရိလကၤာက မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး လုပ္ဇာတ္မ်ား

    မတ္ ၁၁၊ ၂၀၁၈
    M-Media

    အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္ခံရသည့္ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္တစ္ခု

    – သီရိလကၤာႏုိင္ငံအလယ္ပုိင္း ေတာင္ေပၚၿမိဳ႕ေလးမွာ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရးလူအုပ္ႀကီးက တုိက္ခုိက္မႈေတြ မလုပ္ခင္ တစ္ရပ္အလုိမွာ ဆင္ဟာလီအမ်ိဳးသားေရးအုပ္စုရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္တစ္ေယာက္ဟာ ၿမိဳ႕လယ္ေကာင္မွာ ေခါက္တုန္႔ေခါက္ျပန္ေလွ်ာက္ၿပီး လႈံ႕ေဆာ္မႈေတြ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။

    “ငါတုိ႔ဟာ လက္ကမ္းစာေစာင္ေတြ ေ၀ေနတာပါ။ အခုဆုိရင္ ဒီဂါနာကုိေရာက္ပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ ျပႆနာက ငါတုိ႔ေတြ႕တဲ့ ဆင္ဟာလီဆုိင္အေရအတြက္ဟာ ၂၀ ေတာင္မေက်ာ္ပါဘူး” လုိ႔ ေအမစ္ ၀ီရဆင္းဂီဟာ ဖုန္းကင္မရာနဲ႔ သူ႕ကိုယ္သူ႐ုိက္ၿပီး ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    စုိးရိမ္စရာအသံနဲ႔ သူက “ဒီၿမိဳ႕ကုိ မြတ္စလင္ေတြ ပုိင္သြားပါၿပီ။ ဒီကိစၥကုိ အရင္ကတည္းက ငါတုိ႔ ေျဖရွင္းသင့္တာပါ။ ငါတုိ႔ဆင္ဟာလီလူမ်ိဳးေတြကိုပဲ အျပစ္တင္ရမယ္။ ဒီဂါနာနဲ႔ အနီးတစ္၀ုိက္မွာ ဆင္ဟာလီေတြရွိရင္ လာပူးေပါင္းပါ” လုိ႕ ဆက္ေျပာပါတယ္။

    Facebook၊ YouTube နဲ႔ Twitter စာမ်က္ႏွာေတြမွာ လႊင့္တင္ခဲ့တဲ့ အဲဒီဗီဒီယုိကုိ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ျပန္လည္မွ်ေ၀ခဲ့ၾကပါတယ္။

    ဒီဂါနာၿမိဳ႕ရွိတဲ့ ကန္ဒီခ႐ုိင္မွာ မြတ္စလင္ေတြကုိ ပစ္မွတ္ထားတဲ့ တုိက္ခုိက္ဖ်က္ဆီးမႈေတြ၊ မီး႐ႈိ႕မႈေတြ မလုပ္ခင္အရင္ ဒီဗီဒီယုိ ျပန္႔ႏွံ႔ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ တုိက္ခုိက္မႈေတြေၾကာင့္ စစ္တပ္ကုိ ခ်ထားခဲ့ရၿပီး အေရးေပၚအေျခအေနေၾကျငာတာ၊ အင္တာနက္ ပိတ္ပစ္တာေတြကုိလည္း အစုိးရက ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါတယ္။

    ကားလမ္းေၾကာင္းကိစၥ စကားမ်ားမႈအတြင္း ဆင္ဟာလီတစ္ေယာက္ကုိ မြတ္စလင္အမ်ိဳးသားတစ္စုက ႐ုိက္ႏွက္မႈကေန ဒီအၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈ ျဖစ္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး အနည္းဆံုး လူ ၂ ဦးေသဆံုးကာ၊ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ေတြ၊ ေနအိမ္နဲ႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း ဒါဇင္နဲ႔ခ်ီ ဖ်က္ဆီး၊ မီး႐ႈိ႕ခံခဲ့ရပါတယ္။

    ဒီကိစၥဟာ ဆယ္စုႏွစ္နဲ႔ခ်ီ ျပည္တြင္းစစ္ဒဏ္ကို အလူးအလဲခံစားခဲ့ရတဲ့ သီရိလကၤာႏုိင္ငံမွာ မတည္ၿငိမ္မႈ ထပ္ျဖစ္မလားဆုိတဲ့ စုိးရိမ္မႈေတြကုိ ျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္။

    တမီလ္ခြဲထြက္ေရးသမားေတြနဲ႔ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ စစ္ပြဲဟာ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္မွာ အဆုံးသတ္သြားေပမယ့္ သီရိလကၤာမွာ ေနာက္ထပ္ျပႆနာတစ္ခု ထပ္ေပၚလာပါတယ္။ ဒီတစ္ႀကိမ္မွာေတာ့ တုိင္းျပည္ရဲ႕ လူဦးေရ ၂၁ သန္းမွာ ၇၅ ရာခုိင္ႏႈန္းရွိတဲ့ ဆင္ဟာလီ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြနဲ႔ ၉ ရာခိုင္ႏႈန္းသာရွိတဲ့ မြတ္စလင္ေတြအၾကား ဘာသာေရးေသြးကြဲမႈ ျဖစ္ပါတယ္။

    ၿခိမ္းေျခာက္ေနတဲ့ လူနည္းစုေတြ

    ၿပီးခဲ့သည့္ရက္ပုိင္းအတြင္း အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈျဖစ္ခဲ့သည့္ ကန္ဒီၿမိဳ႕

    တုိင္းျပည္သက္တမ္းတစ္ေလွ်ာက္လံုးနီးပါးမွာ ဒီလူ႕အဖြဲ႕အစည္းႏွစ္ခုဟာ သဟဇာတျဖစ္စြာ ေနထုိင္လာခဲ့တာပါ။ ဒါေပမယ့္ မလံုၿခံဳဘူးဆုိတဲ့ ခံစားခ်က္က ဆင္ဟာလီလူ႕အဖြဲ႕အစည္းမွာ ျမင့္တက္လာပါတယ္။ လူထုအတြင္း မၾကာေသးခင္က ျဖစ္ခဲ့တဲ့ စီးပြားေရးနဲ႔ လူမႈေရး အေျပာင္းအလဲေတြကလည္း အမုန္းအေျခခံ ဆင္ဟာလီ ဗုဒၶဘာသာ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒကုိ ျမင့္တက္လာေစတယ္လုိ႔ ေလ့လာဆန္းစစ္သူေတြက ေျပာပါတယ္။

    ကုိလံဘုိအေျခစုိက္ အမ်ိဳးသားၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာင္စီရဲ႕ အမႈေဆာင္ဒါ႐ုိက္တာျဖစ္သူ ဂ်ီဟန္ ပီရီရာက ‘မြတ္စလင္ေတြဟာ ၿခိမ္းေျခာက္ေနတဲ့ လူနည္းစုဆုိၿပီး ဆင္ဟာလီေတြမွာ သမုိင္းနဲ႔ခ်ီ ကိန္းေအာင္းခဲ့တဲ့ မလံုၿခံဳဘူးဆုိတဲ့ စိတ္ေတြ’ နဲ႔ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး သေဘာထားေတြဟာ အမ်ားႀကီး ဆက္စပ္ပတ္သက္ေနတယ္လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    တမီလ္ခြဲထြက္ေရးသမားေတြကုိ အိမ္နီးခ်င္း အိႏၵိယက တမီလ္နာဒူးျပည္နုယ္နဲ႔ သြားေပါင္းမယ့္သူေတြအျဖစ္ ျမင္ခဲ့ၿပီး မြတ္စလင္ေတြကုိေတာ့ ‘ကမၻာ့ မြတ္စလင္လူ႕အဖြဲ႕အစည္းနဲ႔ ပူးေပါင္းကာ တစ္ေန႔က်ရင္ သီရိလကၤာႏုိင္ငံကုိ သိမ္းမယ္’ ဆုိၿပီး ႐ႈျမင္ေနၾကတယ္လုိ႔လည္း ပီရီရာက ေျပာပါတယ္။

    မြတ္စလင္လူဦးေရတုိးလာမယ္၊ သေႏၶတားေဆးေကၽြးတာပါအ၀င္ ဆင္ဟာလီေတြရဲ႕ေမြးႏႈန္းေလ်ာ့ေအာင္ မြတ္စလင္ေတြက စီစဥ္တယ္ဆုိတဲ့ စြပ္စြဲေျပာဆုိမႈေတြကလည္း အေပၚကစုိးရိမ္မႈေတြကို ျမင့္တက္ေစပါတယ္။

    အဲဒီ သြားပုပ္ေလလြင့္ေျပာၾကားမႈေၾကာင့္ ေဖေဖာ္၀ါရီလအတြင္းမွာ ႏုိင္ငံအေရွ႕ပုိင္းက မြတ္စလင္လုပ္ငန္းေတြ မီး႐ႈိ႕ဖ်က္ဆီးခံခဲ့ရပါတယ္။ မြတ္စလင္စားဖုိမွဴးက ဆင္ဟာလီေတြလာရင္ အစားအစာေတြထဲမွာ ‘သေႏၶတားေဆးေတြ’ ထည့္တယ္ဆုိတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲပါ။

    “ဒါေတြက လံုး၀ လုပ္ႀကံဖန္တီးထားတဲ့ ဇာတ္လမ္းေတြပါ” လုိ႔ ပီရီရာက ေျပာပါတယ္။

    မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရးသေဘာထားကုိ လႈံ႕ေဆာ္ေပးတဲ့ ေနာက္ထပ္ အေၾကာင္းအရင္းတစ္ခုက မြတ္စလင္ေတြဟာ စီးပြားေရးကုိ လက္၀ါးႀကီးအုပ္သြားမယ္ဆုိတဲ့ မနာလုိ၀န္တုိမႈျဖစ္တယ္လုိ႔ သီရိလကၤာ မြတ္စလင္ေကာင္စီဥကၠဌ နီဇာမြတ္ဒင္ မုိဟာမဒ္ ေအမင္က ေျပာပါတယ္။

    “ဒါကလည္း လုပ္ႀကံေျပာဆုိမႈဗ်။ ၿမိဳ႕ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ဆုိင္ေသးေသးေလးေတြကုိ မြတ္စလင္ေတြက ပုိင္တယ္။ သူတုိေတြဟာ မ်ိဳးနဲ႔႐ုိးနဲ႔ စီးပြားေရးလုပ္လာတဲ့သူေတြ။ ဒါေမယ့္ လုပ္ငန္းေသးေသးေလးေတြျဖစ္ၿပီး ေန႔စဥ္လုိအပ္တဲ့ပစၥည္းေတြကို ေရာင္းတာပါ”

    ေနာက္ထပ္ ယံုၾကည္မႈပ်က္သုဥ္းရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းေတြထဲမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြအတြင္း သီရိလကၤာမြတ္စလင္ေတြအေပၚ အာရပ္ယဥ္ေက်းမႈ ပုိမိုလႊမ္းမိုးလာတယ္ဆုိတဲ့ အျမင္လည္း ပါ၀င္တယ္လုိ႔ ေအမင္နဲ႔ ပီရီရာတုိ႔က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ႏုိင္ငံျခား- အထူးသျဖင့္ အေရွ႕အလယ္ပုိင္းႏုိင္ငံေတြကုိ – ထြက္ၿပီး အလုပ္လုပ္တဲ့ သီရိလကၤာႏုိင္ငံသား တစ္သန္းေက်ာ္မွာ မြတ္စလင္အေရအတြက္ဟာ မေျပာပေလာက္တဲ့ အေနအထားပါ။ သူတုိ႔ျပန္လာတဲ့အခါက်ရင္ ရွာထားေဖြထားတဲ့ ေငြေတြအျပင္၊ ထြက္သြားတုန္းကထက္ပုိတဲ့ အာရပ္အေတြးအေခၚေတြ ယူေဆာင္လာၾက တယ္’ လုိ႔ ပီရီရာက ေျပာပါတယ္။

    “တစ္ခုက အာရပ္ႏုိင္ငံေတြကငြေတြဟာ သီရိလကၤာထဲ၀င္လာတယ္။ ဗလီေတြေဆာက္ၾကတယ္။ မြတ္စလင္အမ်ိဳးသမီး ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကလည္း အရင္တုန္းကနဲ႔မတူဘဲ နီကဘ္ေတြ၀တ္လာၾကပါတယ္” လို႔ မြတ္စလင္အမ်ိဳးသမီးေတြ မ်က္ႏွာအပါအ၀င္ တစ္ကုိယ္လံုးဖံုးထားတဲ့ ၀တ္႐ံုေတြကုိရည္ညႊန္းၿပီး ပီရီရာက ထပ္ေလာင္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ေအမင္ကလည္း “ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အေမေတြလက္ထက္က ပု၀ါေဆာင္းတာေလာက္ပဲရွိၿပီး နီကဘ္မ၀တ္ပါဘူး။ အခုဆုိရင္ မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ အ၀တ္အစားေတြဟာ ေျပာင္းလဲသြားၿပီး ဆင္ဟာလီေတြက မြတ္စလင္ေတြဟာ ေဆာ္ဒီနဲ႔ အျခားအာရပ္ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ပံုစံကုိ လုိက္ေနတယ္လုိ႔ ထင္လာၾကပါတယ္” လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    အဖမ္းျပလုိက္၊ လႊတ္လုိက္

    ဒီလုိ အျမင္ေတြ၊ သြားပုပ္ေလလြင့္စကားေတြကုိ ဆုိရွယ္မီဒီယာမွာ ျဖတ္ညႇပ္ကပ္ပံုေတြ၊ ဗီဒီယုိေတြနဲ႔ ခ်ဲ႕ကားေျပာဆုိလာၾကၿပီး အထူးသျဖင့္ ဆင္ဟာလီ အမ်ိဳးသားေရးအုပ္စုေတြကုိင္တဲ့ Facebook စာမ်က္ႏွာေတြမွာျဖစ္တယ္လုိ႔ ေလ့လာသူေတြက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    အဲဒီထဲမွာ ၀ီရဆင္ဆင္းဟီ ဦးေဆာင္တဲ့ Mahason Balakaya နဲ႔ ဗုဒၶဘာသာဘုန္းႀကီး ဂါလာဂုိဒါ အတၱီ ဂနာဆရ ဦးေဆာင္တဲ့ Bodu Bala Sen (BBS) အဖြဲ႕တုိ႔က ထင္ရွားပါတယ္။ BBS ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံက သေဘာထားတင္းမာတဲ့ ဗုဒၶဘာသာအဖြဲ႕ မဘသနဲ႔ အခ်ိတ္အဆက္ရွိပါတယ္။

    ပီရီရာက BBS နဲ႔ Mahason Balakaya အဖြဲ႕တုိ႔ဟာ ႏုိင္ငံအတြင္းမွာ လူထုေထာက္ခံမႈ သိပ္မရေပမယ့္ သူတုိ႔ရဲ႕ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး လႈံ႕ေဆာ္မႈကုိေတာ့ လူမ်ားစုဆင္ဟာလီေတြက ျဖန္႔ေ၀ၾကတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

    လႈံ႕ေဆာ္မႈေတြ၊ အမုန္းစကားေတြ ေျပာေနတာကုိ သမၼတေဟာင္း မုိင္သရီပါလာ ဆရီဆီနာ အစုိးရက ထိေရာက္တဲ့ အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈေတြ မလုပ္တာေၾကာင့္ ဒီအုပ္စုေတြဟာ အတင့္ရဲလာတယ္လုိ႔ အျခား တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြက ေျပာပါတယ္။

    ဥပမာအားျဖင့္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ အလုသ္ဂမာမွာ လူ ၄ ဦးေသဆံုးၿပီး အနည္းဆံုး ၈၀ ေလာက္ ဒဏ္ရာရခဲ့တဲ့ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး တုိက္ခုိက္မႈဟာ ဂနာဆရရဲ႕ လႈံ႕ေဆာ္မႈေၾကာင့္ျဖစ္တယ္လုိ႔ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေျပာဆုိခဲ့ၾကေပမယ့္ အဲဒီတုန္းက ဖမ္းဆီးမႈေတြ မလုပ္ခဲ့ပါဘူး။

    အမုန္းစကားအတြက္ တရား႐ံုးမွာ လာေရာက္ေျဖၾကားဖုိ႔ ဆင့္ေခၚမႈကုိ မလာေရာက္တာေၾကာင့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ေႏွာင္းပိုင္းမွာ ရဲတပ္ဖြဲ႕က သူ႕ကုိ ၀ရမ္းေျပးအျဖစ္ ေၾကျငာခဲ့ပါတယ္။

    ေနာက္ပုိင္း ဒီဘုန္းႀကီးဟာ သူ႕ဟာသူ လာအဖမ္းခံခဲ့ေပမယ့္ အမာခံနဲ႔ ျပန္လြတ္သြားပါတယ္။ အမႈက ဆက္သြားေနတုန္းပါ။

    ကန္ဒီက တုိက္ခုိက္မႈေတြမွာ သီရိလကၤာ အာဏာပုိင္ေတြဟာ ၀ီရဆင္းဟီနဲ႔ သူ႕တပည့္ ၉ ဦးကုိ ဖမ္းခဲ့ေပမယ့္ ကၽြမ္းက်င္သူေတြကေတာ့ ဒီအေရးယူမႈဟာ သိပ္မထိေရာက္ဘဲ ေနာက္လည္းေနာက္က်တယ္လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    သီရိလကၤာ လူ႕အခြင့္အေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ သာဂ်ီ ႐ူ၀မ္ပသီရာက ၀ီရဆင္းဟီကုိ ဖမ္းဆီးတာဟာ မလံုေလာက္ဘူးလုိ႔ ဆုိပါတယ္။

    အရင္ကတုိက္ခုိက္မႈေတြမွာ ဖမ္းဆီးတာေတြ လုပ္ခဲ့ေပမယ့္ ျပစ္ဒဏ္ခ်တာမ်ိဳး သိပ္မေတြ႕တာကုိလည္း သူမက ေထာက္ျပပါတယ္။

    “အစုိးရ၊ ဥပေဒစုိးမုိးေရး အာဏာပုိင္ေတြအေနနဲ႔ ဒီလုိ အဖမ္းျပလုိက္ လႊတ္လုိက္နဲ႔ သံသရာလည္ေနတာကုိ အဆံုးသတ္တာ၊ တုိင္းရင္းသားနဲ႔ ဘာသာေရးလူနည္းစုေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈကုိ ထုိင္ၾကည့္ေနတာေတြ မရွိခဲ့ဘူးဆုိရင္ ေနာက္ကြယ္က လက္မဲေတြဟာ ဒီေလာက္အတင့္ရဲမွာ မဟုတ္ပါဘူး”

    လူနည္းစုေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈကုိ သည္းခံမွာမဟုတ္ဘူး၊ တုိင္းျပည္အတြင္းမွာ ဘယ္လူမ်ိဳး၊ ဘယ္ဘာသာကမွ တစ္ျခားလူေတြအေပၚ အႏုိင္က်င့္ဗုိလ္က်လုိ႔မရဘူးဆုိတာ လူထုသိေအာင္ ဘာသာေရးနဲ႔ ႏုိင္ငံေခါင္းေဆာင္ေတြက မျဖစ္မေန ခ်ျပဖုိ႔ လုိအပ္တယ္လုိ႔လည္း ႐ူ၀မ္ပသီရာက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    Ref: Aljazeera

    (Aljazeera သတင္းဌာနတြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ In Sri Lanka, hate speech and impunity fuel anti-Muslim violence ေဆာင္းပါးကုိ ေလးေမာင္က ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆုိသည္)

  • သီရိလကၤာတြင္ အစြန္းေရာက္ဘုန္းႀကီးမ်ားက တမီလ္လူနည္းစုမ်ားကုိ ႏွိပ္ကြပ္ရန္ ႀကိဳးစား

    သီရိလကၤာတြင္ အစြန္းေရာက္ဘုန္းႀကီးမ်ားက တမီလ္လူနည္းစုမ်ားကုိ ႏွိပ္ကြပ္ရန္ ႀကိဳးစား

    ဇူလုိင္ ၁၀၊ ၂၀၁၇
    M-Media

    အစြန္းေရာက္ဘုန္းႀကီး Maagalkande Sudaththa

    – လူနည္းစု တမီလ္လူမ်ိဳးမ်ားအား ကုိယ္ပုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ပိုေပးေရး အစုိးရ၏ ေဆာင္ရြက္မႈကုိ တားဆီးရန္ အတတ္ႏုိင္ဆံုး ေဆာင္ရြက္သြားမည္ဟု သီရိလကၤာရွိ အစြန္းေရာက္ဘုန္းႀကီးမ်ားက ေျပာၾကားလုိက္သည္။

    သီရိလကၤာအစုိးရမွာ တမီလ္လူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ အာဏာမွ်ေ၀ေရး သေဘာတူညီခ်က္သစ္တစ္ခု ရယူကာ မူၾကမ္းကုိလႊတ္ေတာ္တြင္ တင္သြင္းဆြးေႏြးေနၿပီး နာမည္ႀကီး အစြန္းေရာက္ဘုန္းႀကီး Maagalkande Sudaththa က သီရိလကၤာ၏ လူမ်ားစု ဆင္ဟာလီလူမ်ိဳးမ်ား၏ အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ အဆုိပါေဆာင္ရြက္ခ်က္ကုိ တားဆီးသြားမည္ဟု ယေန႔တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    “ဒီအဆုိျပဳထားတဲ့ မူၾကမ္းရဲ႕ အႏၱရာယ္ေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဘုန္းႀကီးေတြက တစ္ေနရာၿပီးတစ္ေနရာ သြားကာ ေနာက္လိုက္ေတြကုိ ပညာေပးမွာပါ” ဟု Sudaththa က ကုိလံဘုိတြင္ သတင္းေထာက္မ်ားအား ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    ထုိ႔ျပင္ လႊတ္ေတာ္တြင္ ထုိမူၾကမ္းကုိ တင္သြင္းသည့္ ဆင္ဟာလီအမတ္မ်ားမွာ အသိဉာဏ္ကင္းမဲ့ၿပီး၊ ပညာမတတ္သူမ်ားျဖစ္သည္ဟုလည္း အဆုိပါဘုန္းႀကီးက ထည့္သြင္းေျပာဆုိခဲ့သည္။

    “အေရးပါတဲ့ကိစၥေတြကုိ ေဆြးေႏြးတဲ့အခ်ိန္မွာ လႊတ္ေတာ္က အမတ္ ၇၀ ရာခုိင္ႏႈန္းက အိပ္ေပ်ာ္ေနၾကပါတယ္” သီရိလကၤာသမၼတ မုိင္သရီပါလာ ဆရီဆီနာက လူနည္းစု တမီလ္မ်ားႏွင့္ အာဏာခြဲေ၀ေရး သေဘာတူညီခဲ့ၿပီးေနာက္ အမတ္ ၂၅၅ ဦးပါ၀င္သည့္ လႊတ္ေတာ္က ဥပေဒမူၾကမ္းကုိ ေဆြးေႏြးေနျခင္းျဖစ္သည္။

    ဗုဒၶဘာသာ၀င္ႏွင့္ ဆင္ဟာလီတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ အာဏာရခဲ့သည့္ ဆရီဆီနာမွ တမီလ္လူမ်ိဳးမ်ားကုိ ေထာက္ခံသူျဖစ္ၿပီး ၎၏ ကတိက၀တ္က သီရိလကၤာႏုိင္ငံ ေရရွည္ၿငိမ္းခ်မ္းရန္အတြက္ နည္းလမ္းတစ္ခုျဖစ္သည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    ထုိ႔ျပင္ ထုိႏုိင္ငံေရးစနစ္သစ္က ၁၉၇၂ ခုႏွစ္မွ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္အထိ လူေပါင္း ၁ သိန္းခန္႔ေသဆံုးခဲ့သည့္ အစုိးရႏွင့္ တမီလ္က်ားသူပုန္မ်ားအၾကား ေသြေခ်ာင္းစီးစစ္ပြဲမ်ိဳး ထိပ္မျဖစ္ေစေရး တားဆီးႏုိင္မည္ဟု သမၼတက ဆုိသည္။

    ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ၇၀ ရာခုိင္ႏႈန္းရွိသည့္ သီရိလကၤာႏုိင္ငံ တမီလ္လူမ်ိဳးမ်ားမွာ ေျမာက္ပုိင္းႏွင့္ အေရွ႕ပုိင္းတုိ႔တြင္ ေနထုိင္ၾကသည္။

    ဗုဒၶဘာသာ အစြန္းေရာက္ဘုန္းႀကီးမ်ားမွာ တမီလ္မ်ားႏွင့္ မြတ္စလင္အမ်ားအပါအ၀င္ အျခားေသာ တုိင္းရင္းသား လူနည္းစုမ်ားအတြက္ အခြင့္အေရးေပးမႈကုိ တစ္စုိက္မတ္မတ္ ဆန္႔က်င္ကန္႔ကြက္လာကာ ႏုိင္ငံ၏ ႏုိင္ေရးႏွင့္ လူမႈေရးစနစ္တြင္ ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္ခဲ့ၾကသည္။

    Ref: Press TV