News @ M-Media

Tag: Chinese Muslims

  • ဟြာဂ်ီရွန္း ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ (AD 742) – အာရွမွ ေရွးေဟာင္းသမုိင္း၀င္ဗလီမ်ား (၄)

    ဟြာဂ်ီရွန္း ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ (AD 742) – အာရွမွ ေရွးေဟာင္းသမုိင္း၀င္ဗလီမ်ား (၄)

    ၾသဂုတ္ ၁၆၊ ၂၀၁၇
    M-Media

    (ကုိတင္ရီ တင္ဆက္သည္)

    ၀တ္ျပဳေဆာင္သုိ႔၀င္ေရာက္ရာ ‘ဖုန္းဟြာတင္’ ၀င္ေပါက္

    – တ႐ုတ္ႏုိင္ငံေျမာက္ပုိင္း ရွန္ရွီျပည္နယ္ (Shaanxi)၊ ရွန္း (Xi’an) ၿမိဳ႕မွာတည္ရွိတဲ့ ‘ဟြာဂ်ီရွန္း’ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ဟာ ႏုိင္ငံရဲ႕ ေရွးေဟာင္းသမုိင္း၀င္ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ ၄ လံုးမွာ ပါ၀င္ၿပီး ‘က်င္႐ွဴဗလီ’ (Qingxiu Mosque)၊ ‘ဟြာဂ်ီဗလီ’ (Huajue Mosque)၊ ‘ဒြန္းဒါဗလီ’ (Dongda Mosque) လုိ႔လည္း ေခၚေ၀ၚပါတယ္။

    အစၥလာမ္သာသနာရဲ႕ အေစာပုိင္းကာလျဖစ္တဲ့ သကၠရာဇ္ ၇၄၂ ခုႏွစ္၊ တန္မင္းဆက္ (၆၁၈-၉၀၇) လက္ထက္မွာ ေဆာက္လုပ္ခဲ့တာျဖစ္တယ္လုိ႔ ေျပာစမတ္ရွိၿပီး ေနာက္ပုိင္း တ႐ုတ္မင္းဆက္လက္ထက္ေတြမွာ ဒီဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ကုိ ထိန္းသိမ္းခဲ့ၾကပါတယ္။ လက္ရွိအေဆာက္အဦးကေတာ့ မင္မင္းဆက္ (၁၃၆၈-၁၆၄၄) လက္ထက္မွာ ေဆာက္လုပ္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ခ်င္မင္းဆက္ (၁၆၄၄-၁၉၁၁) လက္ထက္မွာ ပရ၀ုဏ္ကုိ ခ်ဲ႕ထြင္ခဲ့ပါတယ္။

    ဟြာဂ်ီရွန္း ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ဟာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ ေရွးေဟာင္းသမုိင္း၀င္ အေမြအႏွစ္တစ္ခုအျဖစ္ သတ္မွတ္ခံထားရၿပီး ကမၻာလွည့္ခရီးသြားေတြ စိတ္၀င္စားရာ ေနရာတစ္ခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ယခုအခ်ိန္အထိ တ႐ုတ္မြတ္စလင္ေတြက အသံုးျပဳေနပါတယ္။ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ကုိ ထိန္းသိမ္းဖုိ႔အတြက္ ရွန္ရွီျပည္နယ္အစုိးရက တာ၀န္ယူထားပါတယ္။

    သမုိင္းေၾကာင္း

    ပထမအကန္႔ရွိ သစ္သားမုခ္ဦး

    အစၥလာမ္သာသနာ စတင္ေပၚေပါက္ခဲ့တဲ့ ၆ ရာစု အစပုိင္းမွာပဲ အာေရဗ်က မြတ္စလင္ ဆူဖီသူေတာ္စဥ္ေတြရဲ႕ သာသနာျပဳမႈေၾကာင့္ အထူးသျဖင့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ကမ္း႐ုိးတန္းေဒသေတြမွာ အစၥလာမ္သာသနာဟာ အေျခတည္ခဲ့ပါတယ္။

    တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ လူမ်ားစု ဟန္လူမ်ိဳးေတြေနထုိင္ရာ ႏုိင္ငံအလယ္ပုိင္းမွာရွိေနတဲ့ ဒီ ဟြာဂ်ီရွန္းဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ ေနရာဟာ တန္မင္းဆက္လက္ထက္ သကၠရာဇ္ ၇၄၂ ခုႏွစ္ကတည္းက ရွိခဲ့တယ္လုိ႔ အဆုိရွိပါတယ္။

    ဗလီအေဆာက္အဦးကုိ မင္းမင္းဆက္ စုိးစံၿပီး ၂၅ ႏွစ္ၾကာတဲ့အခ်ိန္ ၁၃၉၂ ခုႏွစ္မွာ ျပန္လည္ ေဆာက္လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ တ႐ုတ္ပင္လယ္ျပင္က ပင္လယ္ဓားျပေတြကုိ ေအာင္ျမင္စြာ တုိက္ထုတ္ႏုိင္ခဲ့တဲ့ ေဟြလူမ်ိဳး နာမည္ေက်ာ္ မြတ္စလင္မိသားစုက ေပါက္ဖြားလာတဲ့ ေရေၾကာင္းဗုိလ္ခ်ဳပ္ က်န္းဟီ (Zheng He) က ဦးစီးခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

    ၁၄ ရာစုေနာက္ပုိင္းကစလုိ႔ ဒီဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ကုိ ျပဳျပင္မႈေတြ ေတာက္ေလွ်ာက္ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး ယေန႔ေခတ္ ေတြ႕ျမင္ရတဲ့ အေဆာက္အဦးဟာ မင္နဲ႔ ခ်င္မင္းဆက္ေတြလက္ထက္က လက္ရာျဖစ္ပါတယ္။

     

     

    ဗိသုကာလက္ရာ

    ‘ရွန္းဇင္လူ’ လုိ႔အမည္ရတဲ့ ဘံုျပသာဒ္ ၃ ဆင့္ပါ၀င္တဲ့ ေမွ်ာ္စဥ္တစ္ခု ဒီအကန္႔မွာရွိၿပီး အေပၚဆံုးထပ္ကုိ ၀တ္ျပဳဖုိ႔ႏႈိးေဆာ္တဲ့ေနရာ (မင္နာရတ္) အျဖစ္ အသံုးျပဳကာ ဒုတိယအထပ္ကုိ လၾကည့္ေမွ်ာ္စင္အျဖစ္ အသံုးျပဳပါတယ္။

    အလ်ား ၂၄၈ မီတာ၊ အနံ ၄၈ မီတာရွိၿပီး စုစုေပါင္း စကြဲယားမီတာ ၁၂၀၀၀ အက်ယ္ရွိတဲ့ ဒီဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ကို အကန္႔ ၅ ကန္႔ခြဲထားၿပီး သမ႐ုိးက်ဗလီပံုစံထက္ တ႐ုတ္ဘံုေက်ာင္းတစ္ခုနဲ႔ ဆင္တူပါတယ္။

    အကန္႔တစ္ခုခ်င္းစီမွာ အထိမ္းအမွတ္အေဆာက္အဦး၊ မုခ္ဦးပါ ၀င္ေပါက္၊ နားေနေဆာင္၊ နံရံႀကီးေတြ၊ ျမက္ခင္းျပင္နဲ႔ ဘံုျပသာဒ္ေတြလည္း တည္ရွိပါတယ္။ ဘံုေက်ာင္းနဲ႔မတူတာက ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းကုိ အေရွ႕ဖက္ကေန အေနာက္ဖက္ကုိ တူ႐ူကာ မကၠာၿမိဳ႕ရွိရာဖက္ကုိ ဦးတုိက္တည္ေဆာက္ထားတာပါ။

    ပထမအကန္႔မွာ ခ်င္မင္းဆက္လက္ရာ ဂိတ္ေပါက္၀ရွိၿပီး၊ ၀တ္ျပဳေဆာင္ရွိရာ စတုတၳအကန္႔မွာေတာ့ ဇာမဏီငွက္ ပ်ံသန္းေနတဲ့ပုံသ႑ာန္ ‘ဖုန္းဟြာတင္’ လုိ႔ေခၚတဲ့ အမုိးပါဂိတ္ေပါက္၊ ၆ ေထာင့္အမုိးနဲ႔ နားေနေဆာင္ေတြ ဒီအကန္႔မွာ ရွိပါတယ္။

    အျခားအေဆာက္အဦးေတြျဖစ္တဲ့ ပိဋကတ္တုိက္၊ ေရွ႕ေဆာင္အီမာမ္ ေနထုိင္ရာအခန္း၊ ၀ူဇူ ကုိယ္လက္သန္႔ရွင္းေဆာင္ေတြလည္း ဗလီပရ၀ုဏ္အတြင္းမွာ တည္ရွိပါတယ္။ ၀တ္ျပဳေဆာင္ဟာ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာ လူ ၂၀၀၀ ေလာက္ ၀တ္ျပဳႏုိင္ၿပီး၊ ၀တ္ျပဳေဆာင္ရဲ႕ အေရွ႕မွာ ကြင္းျပင္က်ယ္ႀကီး ရွိပါတယ္။

    ဟြာဂ်ီရွန္း ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ထဲမွာ ေက်ာက္ထြင္းစာ၊ ေလာပန္ခြက္ေတြ၊ ကုရ္အာန္က်မ္းစာ၊ စာပန္းခ်ီကားေတြ၊ ေရွးေဟာင္းမီးအိမ္ စသျဖင့္ ယဥ္ေက်းမႈဆုိင္ရာ အဖုိးမျဖတ္ႏုိင္တဲ့ ပစၥည္းေတြ ရွိေနပါတယ္။ နံရံေတြနဲ႔ အေဆာက္အဦးေတြတုိင္းမွာ ငွက္ပံု၊ သစ္ပင္ပန္းမန္ပံု၊ အရာ၀တၳဳပံုေတြ၊ ကုရ္အာန္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကစာသားေတြ၊ ကဗ်ာ၊ လကၤာေတြကုိ တ႐ုတ္နဲ႔ အာရဘီအကၡရာေတြနဲ႔ လက္ရာေျမာက္စြာ ေရထုိး၊ ထြင္းထုထားတာေတြကုိလည္း ေတြ႕ႏုိင္ပါတယ္။

    ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ရဲ႕ သမုိင္းေၾကာင္းနဲ႔ ျပဳျပင္ထားမႈရက္စြဲေတြကုိ ေက်ာက္ျပားေတြမွာ ထြင္းထုထားပါတယ္။

    ဒုတိယအကန္႔မွာေတာ့ စုန္႔မင္းဆက္နဲ႔ မင္မင္းဆက္လက္ထက္ေတြက လက္ထက္က နာမည္ေက်ာ္ စာပန္းခ်ီပညာရွင္ေတြျဖစ္ၾကတဲ့ မီဖူနဲ႔ ဒုံးခ်ီခ်န္တုိ႔ရဲ႕ လက္ရာေတြ ရွိပါတယ္။ ယြမ္မင္းဆက္ (၁၂၇၁-၁၃၆၈) လက္ထက္မွာ နာမည္ေက်ာ္ တ႐ုတ္မြတ္စလင္ သူေတာ္စဥ္ႀကီးတစ္ပါး ကူးယူေေရးသားခဲ့တဲ့ ကုရ္အာန္က်မ္းေတာ္ျမတ္ လက္ေရးမူကုိလည္း ဒီဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ထဲမွာ ထိန္းသိမ္းထားပါတယ္။

    တတိယအကန္႔ဟာ မုရာကဘာထုိင္ရာ (တရားထုိင္ရာ) အေဆာက္အဦးတစ္ခုရွိၿပီး ‘ခ်င္း႐ႈဒီယန္’ လုိ႔ေခၚပါတယ္။ ‘ရွန္းဇင္လူ’ လုိ႔အမည္ရတဲ့ ဘံုျပသာဒ္ ၃ ဆင့္ပါ၀င္တဲ့ ေမွ်ာ္စဥ္တစ္ခု ဒီအကန္႔မွာရွိၿပီး အေပၚဆံုးထပ္ကုိ ၀တ္ျပဳဖုိ႔ႏႈိးေဆာ္တဲ့ေနရာ (မင္နာရတ္) အျဖစ္ အသံုးျပဳကာ ဒုတိယအထပ္ကုိ လၾကည့္ေမွ်ာ္စင္အျဖစ္ အသံုးျပဳပါတယ္။

    ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ရဲ႕ ဗိသုကာလက္ရာဟာ တ႐ုတ္႐ုိးရာနဲ႔ အစၥလာမ့္ ဗိသုကာလက္ရာတုိ႔ကုိ ေပါင္းစပ္ထားတာျဖစ္ပါတယ္။

    သမုိင္း၀င္ေနရာ

    ၁၉၅၆ ခုႏွစ္မွာ ဒီဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ကုိ သမုိင္း၀င္ေနရာနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈနယ္ေျမအျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့ၿပီး ရွန္ရွီျပည္နယ္ အစုိးရက တာ၀န္ယူေစာင့္ေရွာက္ထားပါတယ္။ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ဗဟုိအစုိးရက စီမံကိန္းခ်ၿပီး ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ရမယ့္ အမ်ိဳးသားသမုိင္းဆုိင္ရာ ယဥ္ေက်းမႈနယ္ေျမအျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့ပါတယ္။

    ဒုတိယအကန္႔မွ သလင္းေက်ာက္၀င္ေပါက္
    ေပစာျပခန္း
    ပိဋကတုိက္
    oတ္ျပဳေဆာင္အတြင္းပုိင္း
    ဒုတိယအကန္႔ႏွင့္ တတိယအကန္႔တြင္ရွိေနသည့္ အုတ္တုိင္
    ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ ပံုစံငယ္

     

    Ref: chinaculture.org, wiki, sacred-destinations.com

    အာရွမွ ေရွးေဟာင္းသမုိင္း၀င္ဗလီမ်ား တင္ဆက္ၿပီးသမွ် အပုိင္းအားလံုးကုိ ဤေနရာတြင္ သြားေရာက္ ဖတ္႐ႈႏုိင္ပါတယ္။

  • တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ေဟြမြတ္စလင္ေတြ ရမ္ဇာန္ဥပုသ္လကုိ ဘယ္လုိ ကုန္ဆံုးၾကသလဲ

    ေမ ၃၀၊ ၂၀၁၇

    M-Media

    – တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုတစ္ခုျဖစ္တဲ့ ေဟြလူမ်ိဳး အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ေတြဟာ ရမ္ဇာန္ဥပုသ္လကုိ ဘယ္လုိပံုစံနဲ႔ ျဖန္သန္းၾကလဲ၊ သူတုိ႔ရဲ႕ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ေတြက ဘယ္လုိပံုစံလဲ၊ သူတုိ႔ရဲ႕ ဓေလ့ထံုးတမ္းေတြကုိ ဘယ္လုိတန္ဖုိးထားၾကလဲ စတာေတြကုိ ဒီဗီဒီယုိအတုိေလးမွာ ႐ႈစားႏုိင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

  • တ႐ုတ္သုိင္းပညာသမုိင္းတြင္ အဓိကေနရာမွ ပါ၀င္ေနသည့္ ေဟြမြတ္စလင္မ်ား

    တ႐ုတ္သုိင္းပညာသမုိင္းတြင္ အဓိကေနရာမွ ပါ၀င္ေနသည့္ ေဟြမြတ္စလင္မ်ား

    မတ္ ၂၊ ၂၀၁၇
    M-Media

    – အေနာက္တုိင္းမီဒီယာေတြဟာ ဘ႐ုစ္လီ၊ ဂ်က္ကီခ်န္း၊ ဂ်က္လီ စတဲ့ တ႐ုတ္သ႐ုပ္ေဆာင္ေတြရဲ႕ တုိက္ခိုက္ေရးပညာေတြကို အဓိကထား အာ႐ံုစုိက္ ေဖာ္ျပၾကၿပီး တ႐ုတ္မြတ္စလင္ေတြနဲ႔ တ႐ုတ္သုိင္းပညာအၾကား ဆက္ႏြယ္မႈေတြကုိေတာ့ ၾကားဖူးၾကသူ သိပ္မရွိပါဘူး။ ေရွးေခတ္ ကုန္သြယ္မႈလုပ္ငန္းဟာ အာရပ္မြတ္စလင္ေတြနဲ႔ တ႐ုတ္လူမ်ိဳးေတြအၾကား ခုိင္မာတဲ့ဆက္ဆံေရးတစ္ခုကုိ ျဖစ္ထြန္းေစခဲ့ၿပီး၊ ကမၻာ့အေရွ႕ျခမ္းမွာ အစၥလာမ္သာသနာ ျပန္႔ႏွံ႔ဖုိ႔အတြက္၊ တ႐ုတ္မြတ္စလင္ဆုိတဲ့ အမွတ္သညာတစ္ခု ခုိင္ခုိင္မာမာ ေပၚထြက္လာဖုိ႔အတြက္ အဓိကအေၾကာင္းအရင္းတစ္ခု ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၁၂၀၀ ေက်ာ္အရင္ကုိ ျပန္ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ အေစာပုိင္း တ႐ုတ္မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ စစ္ေရးစစ္ရာ ေခါင္းေဆာင္မႈပုိင္းမွာ အဓိကက်ေနမႈက တ႐ုတ္မြတ္စလင္ေတြနဲ႔ ကုိယ္ခံပညာအၾကား ထူးျခားတဲ့ ဆက္ႏြယ္ပတ္သက္မႈရဲ႕ အစ ျဖစ္လာပါတယ္။

    တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက အစၥလာမ့္သမုိင္းကုိ ခုိင္ခုိင္မာမာ မွတ္တမ္းတင္ထားႏုိင္ခဲ့ၿပီး ေဟြလူမ်ိဳး မြတ္စလင္ေတြကလည္း ႏုိင္ငံအတြင္းမွာ အႀကီးဆံုး မြတ္စလင္လူနည္းစု လူ႕အဖြဲ႕အစည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အစၥလာမ္သာသနာကုိ စတင္ေဟာၾကားသူ တမန္ေတာ္မုဟမၼဒ္သခင္ ကြယ္လြန္ၿပီး ၁၉ ႏွစ္ေလာက္ အၾကာမွာပဲ အာေရဗ်နဲ႔ တ႐ုတ္အၾကား ဆက္ဆံေရးဟာ တည္ၿငိမ္ေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။ အာရပ္ေဒသအတြင္း စနစ္က်တဲ့ အစၥလာမ္သာသနာျပဳလုပ္ငန္းကုိ အစၥလာမ့္အင္ပါယာရဲ႕ တတိယ
    သမၼတ အြတ္စ္မန္သခင္လက္ထက္မွာ စတင္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး၊ ေနာက္ပုိင္း ကုန္သြယ္မႈလုပ္ငန္းက အစၥလာမ္သာသနာ ျပန္႔ႏွံ႔မႈမွာ တစ္စိတ္တစ္ပုိင္း ပါ၀င္ခဲ့ပါတယ္။

    ေဟြမြတ္စလင္ေတြကေတာ့ အာေရဗ်နဲ႔ တ႐ုတ္တုိ႔ရဲ႕ ေပါင္းစည္းမႈကေန ေပၚထြက္လာတာျဖစ္ၿပီး အစၥလာမ့္ထံုးတမ္းေတြ စီး၀င္ေနတဲ့ တ႐ုတ္ယဥ္ေက်းမႈစစ္စစ္တစ္ခုကုိ ျဖစ္တည္ေစခဲ့ပါတယ္။ ဒီလုိ ယဥ္ေက်းမႈ ထံုးတမ္းစဥ္လာေတြကုိ အဓိကအားျဖင့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ အေနာက္ေျမာက္ပုိင္းနဲ႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအႏွံ႔အျပားမွာ ယေန႔အခ်ိန္အထိ ေတြ႕ျမင္ႏုိင္ပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံတစ္၀ွမ္းက ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ေတြဟာ အစၥလာမ့္သိပၸံဆုိင္ရာ ပညာရပ္ေတြကုိ သင္ၾကားရာေနရာျဖစ္သလုိ တ
    ႐ုတ္သုိင္းပညာရပ္ေတြကုိ ထိန္းသိမ္းရာေနရာေတြလည္း ျဖစ္လုိ႔ေနပါတယ္။

    အခ်ိန္ရွည္ၾကာၿပီး ကုန္တစ္တန္၊ ေရတစ္တန္သြားရတဲ့ ကုန္သြယ္ခရီးေတြမွာ မိမိကုိယ္ကုိ ကာကြယ္ဖုိ႔ဆုိတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ သင္ယူေလ့လာျခင္းသာမကဘဲ ဒီသုိင္းပညာေတြဟာ မြတ္စလင္ သူေတာ္စင္ႀကီးေတြအတြက္ နာမ္ပုိင္းဆုိင္ရာ ေလ့က်င့္ခန္း နည္းလမ္းတစ္ခုလည္း ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ မိမိရဲ႕မေနာကုိ ခ်ဳပ္တည္းထိန္းခ်ဳပ္မႈဆုိတာ သိုင္းပညာနဲ႔ အစၥလာမ့္သြန္သင္မႈတုိ႔ကုိ ေရာင္ျပန္ဟပ္ေစတဲ့ က်င့္ႀကံမႈတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။

    မိမိရဲ႕ အကုသုိလ္စိတ္ကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္းဆုိတဲ့ အစၥလာမ့္ရဲ႕ သြန္သင္ခ်က္ကုိ တ႐ုတ္မြတ္စလင္ သုိင္းပညာရွင္ႀကီးေတြက ႐ုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာနယ္ပယ္မွာပါ အသံုးျပဳခဲ့ၾကပါတယ္။ လက္ေတြ႕လုိက္နာၾကသူေတြဟာ ဒီသြန္သင္ခ်က္ကုိ ႐ုပ္ပုိင္းေရာ၊ နာမ္ပုိင္းဆုိင္ရာမွာပါ အဓိကထား က်င့္သံုးခဲ့ၾကပါတယ္။ မြတ္စလင္ေတြဟာ ေအးေဆးတည္ၿငိမ္ၿပီး စိတ္ခံစားခ်က္ကုိ ေရွ႕တန္းမတင္ဘဲ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ မွန္မွတ္ကန္ခ်ရမယ္ဆုိတဲ့ သြန္သင္ခ်က္ဟာ တမန္ေတာ္ မုဟမၼဒ္သခင္ရဲ႕ “လူတုိ႔အား လွဲခ်ႏုိင္သူသည္ သူရဲေကာင္းအစစ္အမွန္မဟုတ္၊ သူရဲေကာင္းအစစ္မွန္ဆုိသည္မွာ ေဒါသထြက္ခ်ိန္၌ ထုိေဒါသကုိ ခ်ဳဳပ္တည္းႏုိင္သူသာျဖစ္သည္” ဆုိတဲ့ ၾသ၀ါဒေတာ္ကေန ဆင္းသက္လာတာျဖစ္ပါတယ္။

    ဆီလတ္နဲ႔ ၀ူ႐ႇဴးတုိ႔လုိ အမ်ိးမ်ိဳးေသာ သိုင္းပညာေတြကုိ လြန္ခဲ့တဲ့ ရာစုႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္းမွာ တ႐ုတ္မြတ္စလင္ေတြက ျပည့္စံုေစခဲ့တာပါ။ တ႐ုတ္မြတ္စလင္ေတြ စတင္ဖန္တီးခဲ့တဲ့၊ ျပဳျပင္ခဲ့တဲ့ သုိင္းပညာေတြလည္း မ်ားစြာရွိေနၿပီး ေက်ာက္ခၽြမ္ (Zhaquan) နဲ႔ ပီဂြာခၽြမ္ (Piguquan) တုိ႔လုိ ကြန္ဖူးပညာေတြလည္း ဒီအထဲမွာ ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒီလုိ သုိင္းပညာေတြကုိ တစ္ခါတစ္ရံ စစ္တပ္အရာရွိေတြက ဒါမွမဟုတ္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက မြတ္စလင္ေတြ လံုၿခံဳမႈရွိေစဖုိ႔ တီထြင္ဖန္တီးခဲ့ၾကတာျဖ
    စ္ၿပီး မ်ိဳးဆက္ေပါင္းမ်ားစြာ လွ်ိဳ႕၀ွက္ လက္ဆင့္ကမ္းလာခဲ့ၾကတာပါ။

    တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက အစၥလာမ္သာသနာနဲ႔ ဒီလုိသုိင္းပညာေတြ ေပါင္းစည္းၾကတဲ့ သမုိင္းေၾကာင္းမွာ ထင္ရွားတဲ့ တ႐ုတ္မြတ္စလင္ သုိင္းဆရာႀကီးေတြလည္း ေပၚထြက္ခဲ့ပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ မာစတာ ၀မ္ဇီဖ်င္ (၁၈၈၁-၁၉၇၃)၊ မာစတာ ခ်န္တုံရွန္း (၁၉၀၈-၁၉၈၆) တုိ႔ျဖစ္ၿပီး ဘာသာတရားကို ႏွလံုးသားထဲကိန္း၀ပ္ေစကာ ဒီသုိင္းပညာေတြကုိ ေလ့က်င့္ ထိန္းေက်ာင္းခဲ့ၾကတာပါ။ ၿပီးေတာ့ အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္နဲ႔ နီးကပ္ေစဖုိ႔ က်င့္ႀကံအားထုတ္ရာမွာနဲ႔ အစၥလာမ္သာသနာကို သြန္သင္ျဖန္႔ခ်ီရာမွာလည္း ဒီသုိင္းပညာကုိ နည္းလမ္းတစ္ခုအျဖစ္ အသံုးခ်ခဲ့ပါတယ္။

    မာစတာ ၀မ္ဇီဖ်င္ကေတာ့ ၀ူ႐ွဴး သုိင္းပညာရွင္ႀကီးျဖစ္ၿပီး ဘာသာတရားနဲ႔တြဲကာ အဲဒီသုိင္းပညာကုိ က်င့္ႀကံ အားထုတ္ခဲ့တာပါ။ အလြန္ႀကီးမားတဲ့ ေက်ာက္တံုးႀကီးေတြကုိ မ,လ်က္နဲ႔ ကုရ္အာန္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုိ ရြတ္ဖတ္မႈဟာ သူ႕ရဲ႕ေက်ာ္ၾကားတဲ့ က်င့္စဥ္တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ က်င္က်ိဳးဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ကုိ သိမ္းပုိက္ဖုိ႔ ဂ်ာမန္တပ္ဖြဲ႕ေတြရဲ႕ ႀကိဳးစားမႈကုိ ဆန္႔က်င္ခဲ့တဲ့ သူ႕ရဲ႕ ဇာတ္ေၾကာင္းဟာ တ႐ုတ္မြတ္စလင္သမုိင္းမွာ ထင္ထင္ရွားရွား မွတ္တမ္းတင္ျခင္း ခံထားရပါတယ္။ မာစတာ၀မ္ဟာ တ႐ုတ္မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ တန္ဖုိးမျဖတ္ႏုိင္တဲ့ အမွတ္သညာကုိ ထိန္းသိမ္းခဲ့႐ံုသာမက စစ္သားေတြကုိ စိန္ေခၚကာ ၀ိတ္မၿပိဳင္ခဲ့ၿပီး အႏုိင္ရရွိခဲ့သူပါ။

    အျခားေသာ တ႐ုတ္သုိင္းပညာေတြကုိ ထံုးလုိေခ် ေရလုိေႏွာက္ခဲ့တဲ့ မာစတာ၀မ္ဟာ တ႐ုတ္ျပည္သူေတြ ေလးစားအားက်ရသူတစ္ေယာက္လည္းျဖစ္ပါတယ္။

    အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ သိုင္းပညာေတြမွာ တစ္ဖက္ကမ္းခပ္ေတာ္ခဲ့တဲ့ မာစတာ၀မ္ဟာ ႏုိင္ငံျခား ၿပိဳင္ဘက္ေပါင္းမ်ားစြာကို အႏုိင္ယူႏုိင္ခဲ့တဲ့ သမုိင္းရွိပါတယ္။ တပည့္တပန္းေပါင္းမ်ားစြာရွိၿပီး တ႐ုတ္ျပည္သူေတြၾကားထဲ အစၥလာမ္သာသနာ ျပန္႔ပြားေရးကုိလည္း လုပ္ေဆာင္ခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။

    တကယ္ေတာ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွာ သုိင္းပညာေတြနဲ႔ အစၥလာမ့္ သြန္သင္မႈဟာ ထူးျခားတဲ့ ဆက္ႏြယ္ပတ္သက္မႈနဲ႔ သမုိင္းေၾကာင္း ရွိေနၿပီး ႏွစ္ခုစလံုးဟာ ပုိမုိႀကီးမားတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ိဳး ေအာင္ျမင္ေပါက္ေရာက္ႏုိင္တဲ့ နည္းလမ္းေတြလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက အစၥလာမ္သာသနာသမုိင္းမွာ ဒီလုိ တစ္ခုအေပၚတစ္ခု ေရာင္ျပန္ဟပ္ေနျခင္းက ကမၻာ့အေရွ႕စြန္းစြန္းမွာ အစၥလာမ္သာသနာျပန္႔ပြားမႈကုိ ဦးတည္ေစခဲ့သလုိ၊ ဒီသုိင္းပညာကုိ လက္ေတြ႕ က်င့္သံုး ထိန္းသိမ္းမႈကလ
    ည္း စစ္မွန္တဲ့အစၥလာမ္သာသနာနဲ႔အတူ တ႐ုတ္ယဥ္ေက်းမႈရဲ႕ ထူးျခားဆန္းက်ယ္မႈ မေပ်ာက္ပ်က္ေစတဲ့ ဓေလ့တစ္ခုကုိ ကာကြယ္ရာမွာ အကူအညီျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္။

    ကမာၻေက်ာ္ ေဟာင္ေကာင္ သုိင္း႐ုပ္ရွင္ျဖစ္တဲ့ IP Man ဇာတ္ကားမွာ အဓိကဇာတ္ေဆာင္ မင္းသားကုိ ၀မ္ခၽြမ္ သုိင္းပညာ သင္ၾကားေပးသူက အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ အမ္ဂ်စ္ အလီျဖစ္ၿပီး၊ အလီဟာ အစၥလာမ္သာသနာနဲ႔ သုိင္းပညာတုိ႔အၾကားတူညီမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ စိတ္၀င္စားစရာ အယူအဆေတြကုိ ဖြင့္ေပးခဲ့သူလည္းျဖစ္ပါတယ္။

    Ref: themuslimvibe.com