News @ M-Media

Tag: ICC

  • ကင္ညာ သမၼတအား လူသားထု အေပၚ က်ဴးလြန္သည့္ ရာဇ၀တ္မႈ အတြက္ ICC ဆင့္ေခၚ

    ကင္ညာ သမၼတအား လူသားထု အေပၚ က်ဴးလြန္သည့္ ရာဇ၀တ္မႈ အတြက္ ICC ဆင့္ေခၚ

    စက္တင္ဘာ ၂၀၊ ၂၀၁၄
    M-Media
    201495174758382734_20
    – လူသားထုအေပၚက်ဴးလြန္သည့္ ရာဇ၀တ္မႈမ်ားအတြက္ ဆိုင္းငံ့ထားသည့္ ၾကားနာမႈကုိ တက္ေရာက္ရန္ အတြက္ ႏုိင္ငံတကာ ရာဇ၀တ္ခံု႐ံုး ICC က ကင္ညာသမၼတ အူဟူ႐ု ကန္ယက္တာအား ဆင့္ေခၚခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

    ကန္ယက္တာႏွင့္ ကင္ညာအစုိးရ အႀကီးတန္းအရာရွိမ်ားမ်ာ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဆႏၵျပမႈအတြင္း လူေပါင္း ၁၂၀၀ ေသဆံုးခဲ့ေသာ ႐ုန္းရင္းဆန္ခတ္မႈမ်ားတြင္ ပါ၀င္ခဲ့သည္ဟု စြပ္စြဲခံထားရသည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ၎မွ ထုိစြဲခ်က္အား ျငင္းဆုိခဲ့သည္။

    ၿပီးခဲ့သည္ ႏွစ္ပတ္က ကန္ယက္တာ၏ ၾကားနာမႈကုိ ရက္အကန္႔အသတ္မရွိ ေရႊ႕ဆုိင္းခဲ့ၿပီး ထုိကဲ့သုိ႔ ေရႊ႕ဆုိင္းခဲ့ျခင္းမွာ လံုေလာက္သည့္ အေထာက္အထားမ်ား မရရန္ ကင္ညာအစုိးရက တားဆီး ပိတ္ပင္ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္ဟု ICC ကဆုိသည္။ ယခုတြင္ ၾကားနာမႈကုိ ေအာက္တုိဘာ ၈ ရက္ေန႔တြင္ ျပဳလုပ္ရန္ ျပန္လည္ သတ္မွတ္၍ ကန္ယက္တာအား ဆင့္ေခၚခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

    ကန္ယက္တာမွာ လူသတ္မႈ၊ နယ္ႏွင္မႈ၊ အတင္းအက်ပ္ ေရႊ႕ေျပာင္းေစမႈ၊ မုဒိမ္းမႈ၊ ညႇင္းပန္းႏွိပ္စက္မႈႏွင့္ အျခားေသာ လူမဆန္မႈမ်ား စသည့္ စြဲခ်က္ ၅ ခုျဖင့္ တရားစြဲဆုိျခင္း ခံထားရသည္။ ထိုအမႈအား ၾကားနာေရန္ ေႏွာင့္ေႏွးမႈက ICC အား ေ၀ဖန္မႈမ်ားကုိ ျဖစ္ေပၚေစခဲ့သည္။

    Agencies

  • အစၥေရး၏ စစ္ရာဇဝတ္မႈ  စံုစမ္းမည့္ ကိစၥ ႏုိင္ငံတကာ ရာဇ၀တ္ခံု႐ံုးကို အေနာက္ကမာၻက ဖိအားေပးေနျပီလား

    အစၥေရး၏ စစ္ရာဇဝတ္မႈ စံုစမ္းမည့္ ကိစၥ ႏုိင္ငံတကာ ရာဇ၀တ္ခံု႐ံုးကို အေနာက္ကမာၻက ဖိအားေပးေနျပီလား

    ၾသဂုတ္ ၂၂၊ ၂၀၁၄
    M-Media
    .ေလးေမာင္ ျမန္မာမႈျပဳသည္။

    international-criminal-court-2

    – အေမရိကန္ႏွင့္ အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ားမွ ဖိအားေပးမႈေၾကာင့္ ဂါဇာ ကမ္းေျမႇာင္အတြင္း စစ္ရာဇ၀တ္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့သည္ဟု စြပ္စြဲခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈျပဳလုပ္ရန္ ႏုိင္ငံတကာ ရာဇ၀တ္ခံု႐ံုး ICC က ေရွာင္ေနသည္ဟု ယခင္ ICC ၀န္ထမ္းေဟာင္းမ်ားႏွင့္ ေရွ႕ေနမ်ားက ဆုိသည္။

    မၾကာေသးမီေန႔မ်ားကပင္ ဂါဇာအတြင္း အစၥေရးစစ္တပ္ႏွင့္ ဟားမက္စ္တုိ႔၏ လုပ္ရပ္မ်ားအတြက္ ICC မွ ျပဳလုပ္ဖြယ္ရွိသည့္ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈမွာ ဗ်ာမ်ားေသာ ႏုိင္ငံေရးတုိက္ပြဲ ျဖစ္လာခဲ့ၿပီး ကုိင္႐ုိတြင္ ျပဳလုပ္ေနသည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲ အတြက္မူ အဓိကအခ်က္ ျဖစ္လာေလသည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈကုိ ျပဳလုပ္ရမည္လား၊ ျပဳလုပ္သင့္လားဆုိသည္ကုိ ICC ကုိယ္တုိင္ကပင္ ေ၀ခြဲ၍ မရေသး။

    ICC ၏ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈက တာသြားႏုိင္သည္။ ထုိကဲ့သုိ႔ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈမွာ ဂါဇာကမ္းေျမႇာင္ အတြင္း အမ်ိဳးသမီးမ်ား၊ ကေလးမ်ားအပါအ၀င္ အရပ္သား ၂၀၀၀ ေက်ာ္ေသဆံုးခဲ့ရမႈ၌ အစၥေရးစစ္တပ္၊ ဟားမက္စ္ႏွင့္ အျခားေသာသူမ်ား က်ဴးလြန္ခဲ့ဖြယ္ရွိေသာ စစ္ရာဇ၀တ္မႈအား စစ္ေဆး႐ံုမွ်သာ မဟုတ္။ အစၥေရးေခါင္းေဆာင္ပုိင္းက တာ၀န္ယူရမည့္ ပါလက္စတုိင္း ပုိင္နက္မ်ားအတြင္း တရားမ၀င္ အိမ္ရာ ေဆာက္လုပ္မႈမ်ားကိုလည္း ေျဖရွင္းႏုိင္ေပလိမ့္မည္။

    ICC ကုိ ဖန္တီးေပးခဲ့သည့္ ၁၉၉၈ ေရာမသေဘာတူညီခ်က္တြင္ စစ္ရာဇ၀တ္မႈအား ဤသုိ႔ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆုိထားသည္။

    “ေဒသတစ္ခုကုိ သိမ္းပုိက္ထားသည့္ အဖြဲ႕က ၎တုိ႔ လူဦးေရမွ တစ္စိတ္တစ္ပုိင္းကုိ ၎တုိ႔ သိမ္းပုိက္ထားသည့္ ပုိင္နက္အတြင္းသုိ႔ တုိက္႐ုိက္၊ သုိ႔မဟုတ္ သြယ္၀ုိက္၍ ေျပာင္းေရႊ႕ေစျခင္း”

    ထုိစံုစမ္းစစ္ေဆးမႈက ႏုိင္ငံတကာႏွင့္ဆုိင္သည့္ တရားမွ်တမႈအတြက္ အထိမခံေသာ စမ္းသပ္မႈတစ္ခုျဖစ္ၿပီး ICC ၏ အနာဂတ္လည္းျဖစ္သည္။ ICC မွာ စူပါ ပါ၀ါႏုိင္ငံမ်ား၏ ေထာက္ခံမႈကုိ မရခဲ့။ ႐ုရွား၊ တ႐ုတ္ႏွင့္ အိႏၵိယတို႔က ေရာမ သေဘာတူညီခ်က္ကုိ လက္မွတ္မထုိးခဲ့ၾက။ ၂၀၀၀ ခုႏွစ္တြင္ အေမရိကန္ႏွင့္ အစၥေရးတုိ႔က လက္မွတ္ေရးထုိး ခဲ့ေသာ္လည္း ေနာက္ပုိင္းတြင္ ထြက္သြားခဲ့ၾကေလသည္။

    ဂါဇာကမ္းေျမႇာင္ စစ္ရာဇ၀တ္မႈအတြက္ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈကုိ ေခါင္းေရွာင္ပါက ICC အေနျဖင့္ “ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀ုိင္း တစ္ခုလံုးအတြက္ စုိးရိမ္ဖြယ္ရာ အဆုိးရြားဆံုး ရာဇတ္မႈမ်ားကုိ အျပစ္မေပးဘဲ လစ္လ်ဴ႐ႈ၍ မရ” ဆုိသည့္ ေရာမ သေဘာတူညီခ်က္ႏွင့္ ကုိက္ညီေတာ့မည္ မဟုတ္ဟု ႏုိင္ငံတကာမွ ေရွ႕ေန အခ်ိဳ႕က ေစာဒကတက္ၾကေလသည္။

    “ICC တရားသူႀကီးက တရားစီရင္ေရးကုိ လြယ္လြယ္ကူကူပဲ က်င့္သံုးႏုိင္လိမ့္မယ္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါတယ္။ ဥပေဒဆုိတာ ေရြးခ်ယ္မႈတစ္ခုပါပဲ။ ဥပေဒေရးရာ ေဆြးေႏြးျငင္းခံုမႈေတြ အၿပိဳင္အဆုိင္ ရွိလာမွာျဖစ္ေပမယ့္ ဒီတရား႐ံုးရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖစ္တဲ့ ရာဇ၀တ္မႈေတြအတြက္ အေရးယူမခံရဘဲ လြတ္ေျမာက္ေနတာေတြကုိ တာဆီးဖုိ႔ဆုိတဲ့ ICC စာတမ္းရဲ႕ နိဒါန္းကုိ သူမ(တရားသူႀကီး) အေနနဲ႔ ျပန္ၾကည့္ရပါလိမ့္မယ္”

    အစၥေရး၏ လူ႕အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ မွတ္တမ္းမ်ားကုိ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေစာေၾကာမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနသည့္ ေဟာ္လန္ႏုိင္ငံ လီဒန္တကၠသုိလ္ ႏုိင္ငံတကာဥပေဒေရးရာ ပါေမာကၡ ဂၽြန္ ဒူဂတ္က ေျပာျခင္းျဖစ္သည္။

    လြန္ခဲ့သည့္ ရက္မ်ားအတြင္း အျပန္အလွန္ေပးပုိ႔ေသာစာမ်ားတြင္ ပါလက္စတုိင္းျပည္သူမ်ား၏ ေရွ႕ေနမ်ားက စံုးစမ္းစစ္ေဆးမႈကုိ ျပဳလုပ္ရန္အတြက္ လုိအပ္ေသာအခြင့္အာဏာမွာ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ပါလက္စတုိင္းတုိ႔၏ ေမတၱာရပ္ခံမႈကုိ အေျခခံကာ ICC တရားသူႀကီး ဖာတူ ဘန္ဆူဒါတြင္ ရွိသည္ဟု ေဖာ္ျပ ထားေလသည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ဘန္ဆူဒါကမူ ဟားမက္စ္ကဲ့သုိ႔ေသာ ႏုိင္ငံေရး အဖြဲ႕မ်ားအၾကား ေတြ႕ရခဲသည့္ အမ်ားသေဘာတူမႈရွိေသာ ပါလက္စတုိင္းတုိ႔၏ ေၾကညခ်က္အသစ္ ေပၚထြက္ေရးကုိပင္ မေလွ်ာ့တမ္း ေျပာေနေလ၏။ ပါလက္စတုိင္းပုိင္နက္မ်ားအတြင္း စစ္ရာဇ၀တ္မႈဆုိင္ရာ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈ မျပဳလုပ္ရန္အတြက္ ပါလက္စတုိင္း သမၼတ မဟ္မူဒ္ အဘတ္စ္အေပၚ အေမရိကန္ႏွင့္ အစၥေရးတုိ႔ကလည္း ဖိအားေပးထား၏။

    ထုိကိစၥအတြက္ ေ၀းေ၀းမွေနရန္ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားက ICC အေပၚ ဖိအားေပးထားမႈေၾကာင့္ ICC ရွိ တရားသူႀကီးမ်ားအၾကား သိသာသည့္ သေဘာထား ကြဲလြဲမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။ ပါလက္စတုိင္းတုိ႔မွာ ဂါဇာကမ္းေျမႇာင္အား က်ဴးေက်ာ္တုိက္ခုိက္ခဲ့သည့္ အစၥေရးတုိ႔၏ Cast Lead စစ္ဆင္ေရးအၿပီး ၂၀၀၉ ခုႏွစ္တြင္ ဂါဇာေဒသအတြင္း စစ္ရာဇ၀တ္မႈအတြက္ စံုစမ္းစစ္ေရးရန္ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ကာ ေတာင္းဆုိခဲ့သည္။ ထုိေတာင္းဆုိမႈေၾကာင့္ ပါလက္စတုိင္းႏုိင္ငံျဖစ္လာေရး ကုလ၏ အတည္ျပဳခ်က္ကုိ ေႏွာင့္ေႏွးေစခဲ့သည္။

    ပါလက္စတုိင္းတုိ႔မွာ လွည့္ဖ်ားျခင္းခံလုိက္ရသည္ဟု ICC တရားသူႀကီးေဟာင္းမ်ားက ဆုိၾကသည္။

    စစ္ရာဇ၀တ္မႈအတြက္ စံုစမ္းရန္ ပါလက္စတုိင္းတုိ႔၏ ေတာင္းဆုိမႈကုိ အေၾကာင္းျပဳ၍ ပါလက္စတုိင္းႏုိင္ငံျဖစ္လာေရး ကုလ၏တည္ျပဳခ်က္မွာ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာမွ ရရွိခဲ့သည္။ ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံ UNGA က ပါလက္စတုိင္းအား အဖြဲဲ႕၀င္မဟုတ္ေသာ ေလ့လာသူႏုိင္ငံအျဖစ္ မဲခြဲဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကသည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈကေတာ့ ျဖစ္မလာခဲ့ေခ်။

    ဘန္ဆူဒါမွာ ေစာေစာပိုင္းတြင္ ပါလက္စတုိင္းတုိ႔၏ ေတာင္းဆုိမႈကုိ ျပန္လည္ ဆန္းစစ္မည္ဟု ဆုိခဲ့ေသးသည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ေနာက္တစ္ႏွစ္တြင္ အျငင္းပြားဖြယ္ ေၾကညာခ်က္ တစ္ေစာင္ကုိ ထုတ္ျပန္ခဲ့ကာ UNGA ၏ မဲေပးေရြးခ်ယ္မႈမွာ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ပါလက္စတုိင္းတုိ႔၏ ေတာင္းဆုိအတြက္ “ဥပေဒအရ မခုိင္လုံမႈ” ကုိ မည္သုိ႔မွ အေထာက္အကူမျပဳဟု ေျပာၾကားခဲ့ေလသည္။

    ပါလက္စတုိင္းတုိ႔ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္စဥ္က တရားသူႀကီးျဖစ္ခဲ့သည့္ လူး၀စ္ မုိရီႏုိ အုိကမ္ပုိကလည္း ဘန္ဆူဒါကုိ ေထာက္ခံ၏။ ဂါးဒီးယန္း သတင္းစာသုိ႔ ေပးပုိ႔ေသာ အီးေမးလ္တြင္ “ပါလက္စတုိင္အေနျဖင့္ တရားစီရင္မႈကုိ လက္ခံလုိပါက၊ ေၾကညာခ်က္အသစ္ ထပ္မံထုတ္ျပန္ရမည္” ဟု ေရးသားထားသည္။

    ICC တရားသူႀကီးမ်ား႐ံုးမွ ပါလက္စတုိင္း၏ ေၾကညာခ်က္ႏွင့္ သက္ဆုိင္ေနသည့္ တရားသူႀကီးတစ္ဦးကမူ အိုကမ္ပုိႏွင့္ သေဘာထားျခင္း လံုး၀ကြဲျပား၏။

    “ႏုိင္ငံေရဒဆံုးျဖတ္ခ်က္တစ္ခုကို ႐ုပ္ဖ်က္ဖုိ႔၊ လုပ္ပုိင္ခြင့္အဏာကုိ ျငင္းပယ္ဖုိ႔နဲ႔ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ျခင္း မျပဳဖုိ႔ သူတုိ႔ဟာ ဥပေဒစကားရပ္ဆိုတာကုိ အသံုးခ်ၿပီး ေနာက္ကြယ္မွာ ဖံုးကြယ္ဖုိ႔ ႀကိဳးစားေနၾကတာပါ” ဟု ဆုိေလသည္။

    ဘန္ဆူဒါမွာ အေမရိကန္ႏွင့္ ဥေရာပ မဟာမိတ္ႏုိင္ငံမ်ား၏ ႀကီးမားေသာ ဖိအားေအာက္တြင္ ရွိေနသည္ဟု ဒူဂတ္က ဆုိသည္။

    “သူမအတြက္ေတာ့ ေရြးရခက္ေနမွာပါ။ ၿပီးေတာ့ သူဟာ မျပင္ဆင္ထားပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဒါဟာ ICC ရဲ႕ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရမႈကုိေတာ့ ထိခုိက္ပါတယ္။ သူမအေနနဲ႔ အာဖရိကမွာဆုိရင္ေတာ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈလုပ္ဖုိ႔ ရွက္ေနမွာမဟုတ္ဘူးလုိ႔ အာဖရိကန္ေတြက ေျပာၾကပါတယ္”

    စစ္ရာဇ၀တ္မႈအတြက္ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈျပဳလုပ္ရန္ ပါလက္စတုိင္းတုိ႔၏ ေတာင္းဆုိမႈအတြက္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ရန္ တရားသူႀကီးေဟာင္း အိုကမ္ပုိက သံုးႏွစ္ အခ်ိန္ယူခဲ့သည္။ ထုိအခ်ိန္အတြင္း အေရိကန္ႏွင့္ အစၥေရးတုိ႔က ထုိကိစၥျဖစ္မလာရန္ ေလာ္ဘီလုပ္ေလသည္။ ယခုႏွစ္အတြင္း ICC မွ ထုတ္ျပန္ေသာ စာအုပ္၌ တရား႐ံုး၏ အနာဂတ္မွာ မေသမခ်ာျဖစ္မည္ဟု အေမရိကန္အာဏာပုိင္မ်ားက တရားသူႀကီးကုိ သတိေပးခဲ့သည္ဟု ေဖာ္ျပထားေလသည္။

    ေဒးဗစ္ဘုိ႔စ္ကုိ ေရးသားသည့္ Rough Justice: the International Criminal Court in a World of Power Politics စာအုပ္ျဖစ္ၿပီး ပါလက္စတုိင္းႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈက ICC ထမ္းရမည့္ အလြန္ႀကီးေလးေသာ ႏုိင္ငံေရး ၀န္ထုပ္၀န္ပုိးႀကီး ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထုိအမႈအတြက္ အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္မႈကလည္း ICC အတြက္ အဓိက ထိခုိက္မႈမ်ိဳး ျဖစ္လာႏုိင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း အေမရိကန္ အာဏာပုိင္မ်ားက ICC အား ျပတ္ျပတ္သားသားပင္ သတိေပးခဲ့သည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

    ICC ကုိ အေမရိကန္တုိ႔က ရန္ပံုေငြ ေထာက္ပ့ံထားျခင္း မရွိေသာ္လည္း “ICC ၏ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားကုိ ရံဖန္ရံခါ အေမရိကန္က ေထာက္ခံသည့္အခါ ၀ါရွင္တန္၏ ႀကီးမားသည့္ သံတမန္ေရး၊ စီးပြားေရးႏွင့္ စစ္ေရးပါ၀ါမ်ားေၾကာင့္ ICC အတြက္ တန္ဖုိးရွိသည့္ အကူအညီျဖစ္လာေလသည္။ ” ဟု အေမရိကန္ တကၠသုိလ္တစ္ခုမွ ႏုိင္ငံတကာ ႏုိင္ငံေရးဆုိင္ရာ လက္ေထာက္ ပါေမာကၡျဖစ္သူ ဘုိ႔စ္ကုိက ေရးသားထားသည္။

    ထို႔ျပင္ အစၥေရး အာဏာပုိင္မ်ားအေနျဖင့္ ICC တည္ရွိရာ ေဟ့ဂ္ၿမိဳ႕တြင္ ထုိစဥ္က တရားသူႀကီးျဖစ္ခဲ့သည္ အုိကမ္ပုိႏွင့္ လွ်ိဳ႕၀ွက္ေတြ႕ဆံုမႈမ်ားစြာ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္ဟု ဘုိ႔စ္ကုိက ၎၏ စာအုပ္တြင္ ေဖာ္ထုတ္ထား၏။ ထုိေတြ႕ဆံုမႈမ်ားမွာ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေလာ္ဘီလုပ္ရန္ျဖစ္ၿပီး အစၥေရးသံအမတ္၏ အိမ္တြင္ ညစာစားပြဲ ျပဳလုပ္သည္အထိ အနီးကပ္ေဆြးေႏြးခဲ့သည္ဟု ဆုိေလသည္။

    ပါလက္စတုိင္းတုိ႔၏ အမႈတြဲအတြင္း ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ခဲ့သူ ICC တာ၀န္ရွိသူေဟာင္း တစ္ဦးကလည္း

    “အစထဲက အုိကမ္ပုိဟာ ဒီကိစၥမွာ မပါ၀င္ခ်င္ဘူးဆုိတာ ရွင္းေနပါတယ္။ ပါလက္စတုိင္းေတြက စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈကုိ အမွန္တကယ္ မေဆာင္ရြက္ခ်င္ဘူးလုိ႔ သူကေျပာပါတယ္။ ၂၀၁၀ ၾသဂုတ္လမွာ ပါလက္စတုိင္းေတြဟာ ၀န္ႀကီးႏွစ္ဦးနဲ႔ ေရွ႕ေနေတြပါတဲ့ ကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕ဟာ ICC ကုိ ေရာက္လာခဲ့ပါတယ္။ သူတုိ႔ ၂ ရက္ေလာက္ေနၿပီး ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကေပမယ့္ ဒီကိစၥမွာ ဘယ္လုိပါ၀င္မႈမ်ိဳးမဆုိ အေမရိကန္နဲ႔ နီးနီးကပ္ကပ္ရွိေနတာကုိ ပ်က္စီးေစလိမ့္မယ္ဆုိတာ အုိကမ္ပုိက သတိျပဳမိပါတယ္” ဟု ေျပၾကားခဲ့သည္။

    သုိ႔ေသာ္လည္း အေမရိကန္၏ဖိအားက မိမိအားလႊမ္းမုိးေနသည္ဆုိသည့္ သတင္းကုိ အုိကမ္ပုိက ျငင္းဆန္ေလသည္။

    “ဒီကိစၥကုိ ဘက္လုိက္မႈမရွိဘဲ ကၽြန္ေတာ္ ရပ္တည္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပဲ ဥပေဒအရ ကန္႔သတ္မႈေတြကုိ ေလးစားခဲ့ပါတယ္” ဟု တနဂၤေႏြေန႔က ေပးပုိ႔ေသာ အီးေမးလ္တြင္ ၎က ေရးသားခဲ့သည္။

    “ျငင္းခံုမႈေတြအားလံုးကုိ ကၽြန္ေတာ္ၾကားပါတယ္။ မတူညီမႈေတြကုိ ရွင္းျပတဲ့ ေအာက္စဖုိ႔ဒ္က ပါေမာကၡေတြနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္ေတြ႕ခဲ့ၿပီး အခ်ိန္ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား ေဆြးေႏြး ျငင္းခံု ခဲ့ၾကရၿပီး ဒီျဖစ္စဥ္ကုိ ကုလကုိ အရင္ပုိ႔ရမယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ ေနာက္ဆံုးေျပာခဲ့ပါတယ္။ ႏုိင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ သတ္မွတ္ရမယ္ဆုိတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သူတုိ႔က ဆံုးျဖတ္ရပါမယ္”

    “အစၥေရးနဲ႔ေဆြးေႏြးရာမွာ တရားစီရင္ေရးကုိ လက္ခံဖုိ႔ ပါလက္စတုိင္းတုိ႔က ၿခိမ္းေျခာက္ေနပါတယ္။ ရန္သူ ၉ ေယာက္က ၀ုိင္းေနၿပီး က်ည္ဆံ တစ္ေတာင့္ပဲရွိရင္ မပစ္ဘဲ ဒီက်ည္ဆံကုိ ပုိေကာင္းေအာင္ အသံုးခ်လိမ့္မယ္လို႔ တစ္ေယာက္က ေျပာခဲ့ပါတယ္” ဟု အုိကမ္ပုိက ၎၏ အီးေမးလ္တြင္ ထည့္သြင္းေရးသားခဲ့ေလသည္။

    အိုကမ္ပုိ၏ေနရာကုိ ဆက္ခံသည့္ ဘန္ဆူဒါကလည္း စံုးစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ားအတြက္ တရားသူႀကီး၏ ေရြးခ်ယ္မႈတြင္ ဘက္လုိက္မႈရွိသည္ဟူေသာ စြပ္စြဲခ်က္ကုိ ျငင္းဆန္ခဲ့သည္။

    “ICC ကုိ ေရာမေၾကညာစာတန္းက လမ္းညႊန္ေပးထားတာပါ။ တစ္ျခားဘာမွမရွိပါဘူး။ တရားစီရင္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ICC ဟာ ဘယ္လုိေနရာမ်ိဳးေတြ၊ ဘယ္လိုအခ်ိန္မ်ိဳးေတြမွာ ၾကား၀င္ႏုိင္တယ္ဆုိတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တင္းက်ပ္တဲ့ ဥပေဒကုိ တမင္သက္သက္ မွားယြင္းေဖာ္ျပထားတာမ်ိဳးေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ပထ၀ီအေနအထားဆုိင္ရာနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးဆုိင္ရာ ထည့္သြင္းစဥ္းစားရတာေတြက တရား႐ံုး ဆံုးျဖတ္ခ်က္အေပၚ တစ္စိတ္တစ္ပုိင္းေတာင္ သက္ေရာက္လုိ႔မရပါဘူး”

    ပါလက္စတုိင္းျပည္သူမ်ားကုိ ကုိယ္စားျပဳသည့္ ျပင္သစ္ေရွ႕ေန ဂီလက္စ္ ဒီဗာက ပါလက္စတုိင္း ပုိင္နက္မ်ားတြင္ တရား႐ံုး၏ တရားစီရင္ျခင္းအေပၚ ဆံုးျဖတ္ရမည္မွာ ICC မွ တရားသူႀကီးမ်ားမဟုတ္ဟု ဆုေလသည္။

    စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအတြက္ ေတာင္းဆုိမႈအသစ္ ျပဳလုပ္ရမည္လားဆုိသည့္ အခ်က္အေပၚ ပါလက္စတုိင္းရွိ ပါတီမ်ားအၾကား ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးမႈမ်ားကုိ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ေနသည္ ဟု ဒီဗာက ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။

    “စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈကုိ မျပဳလုပ္ဖုိ႔ ဖိအား ႀကီးႀကီးမားမား ရွိေနပါတယ္။ ဒီဖိအားဟာ ဖာတာနဲ႔ ဟားမက္စ္အဖြဲ႕ေတြမွာသာမက ICC က တရားသူႀကီးမွာလည္း ရွိေနပါတယ္။ ျဖစ္စဥ္ ဒီျပႆနာေတြမွာ ဘ႑ာေရးေထာက္ပံ့မႈေတြ၊ ပါလက္စတုိင္းနဲ႔ ICC တုိ႔အေပၚ ၿငိမ္းေျခာက္တဲ့ ပံုစံမ်ိဳးေတြ ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္”

    ICC အား အႀကီးဆံုးေထာက္ပံ့ေနသူမ်ားတြင္ ယူေကႏွင့္ ျပင္သစ္တုိ႔ပါ၀င္ၿပီး ထုိႏွစ္ႏုိင္ငံစလံုးကလည္း စစ္ရာဇ၀တ္မႈအတြက္ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈကုိ စြန္႔လႊတ္ရန္ ပါလက္စတုိင္းအား ေဖ်ာင္းျဖ ၾကေပဦးမည္။

    ref_ The Guardian

  • ဆီးရီးယားအေရး ရာဇ၀တ္ ခံု႐ံုးတင္ရန္ ကုလ၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကုိ တ႐ုတ္ႏွင့္ ႐ုရွားတုိ႔ ဗီတုိသံုး၍ ပယ္ခ်

    ေမ ၂၃ ၊ ၂၀၁၄
    M-Media
    2014-05-22T194741Z_1_LOVEA4L1IZGVU_RTRMADP_BASEIMAGE-960X540_UN-SYRIA-ICC-O
    – ၃ ႏွစ္ေက်ာ္လာၿပီျဖစ္သည့္ ဆီးရီးယားစစ္ပြဲအတြင္း စစ္ရာဇ၀တ္မႈမ်ား၊ လူသားထုေပၚက်ဴးလြန္ခဲ့မႈမ်ား ရွိသည္ဟု ယံုၾကည္ရသည့္အတြက္ ႏုိင္ငံတကာ ရာဇ၀တ္ခံု႐ံုးသုိ႔တင္ရန္ ကုလ၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အား တ႐ုတ္ႏွင့္ ႐ုရွားတုိ႔က ယမန္ေန႔တြင္ ဗီတုိသံုး၍ ပယ္ခ်ခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

    ႐ုရွားမွာ ဆီးရီးယား သမၼတ ဘာရွာအလ္အာဆတ္၏ အနီးကပ္မဟာမိတ္ျဖစ္ၿပီး၊ ယခုပယ္ခ်မႈမွာ ဆီးရီးယားအေရး လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ၏ ႀကိဳးပမ္းမႈကုိ တ႐ုတ္ႏွင့္ ႐ုရွားတုိ႔က ေလးႀကိမ္ေျမာက္ ပယ္ခ်ျခင္းလည္းျဖစ္သည္။

    ကုလဆုိင္ရာ အေမရိန္သံအမတ္ စမန္သာပါ၀ါကမူ ဆီးရီယားအစုိးရ၏ လုပ္ရပ္မ်ားကုိ ႐ုရွားက သံတမန္နည္းလမ္းျဖင့္ အကာအကြယ္ေပးေနသည္ဟု စြပ္စြဲခဲ့ၿပီး၊ ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး ၀ီလီယန္ေဟ့ဂ္ကလည္း ႐ုရွားႏွင့္ တ႐ုတ္တုိ႔၏ ဗီတုိအတြက္ စိတ္ပ်က္မိသည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    ျပင္သစ္ႏုိင္ငံမွ တင္သြင္းေသာ အဆုိပါဆံုးျဖတ္ခ်က္အား ႏုိင္ငံမ်ားစြာကေထာက္ခံခဲ့သည္။ ဗီတုိသံုး၍ ပယ္ခ်ၿပီးေနာက္ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွ ထုတ္ျပန္ေသာေၾကညာခ်က္တြင္ ေၾကာက္စရာ အေကာင္းဆံုး ရက္စက္မႈမ်ားအတြက္ တာ၀န္ရွိသူမ်ားအား မည္သည့္အတြက္ေၾကာင့္ ဆက္လက္ ကာကြယ္မႈေပးေနသည္ကုိ ႏုိင္ငံမ်ားက သံုးသပ္ရန္လုိအပ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

    Ref: Al Jazeera and agencies
  • ေျမာက္ကုိရီးယား၏ေနာက္ ICC (ႏိုင္ငံတကာ ရာဇဝတ္ခံုရံုး) မွ မ်က္စ,ပစ္ေနေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံ

    မတ္- ၂ ၊ ၂၀၁၄
    M-Media
    ဘာသာျပန္ဆိုသူ- လြင္ေမာင္
    icc
    မိမိထုတ္ျပန္ေၾကညာခ်က္မ်ားအေပၚ မိမိကိုယ္တိုင္က ထိေရာက္ေသာ အေရးယူမႈမ်ား မလုပ္ႏုိင္ေသာေၾကာင့္ ကမၻာ့ကုလသမဂၢအဖြဲ႕ႀကီးမွာ အရာမေရာက္လွသည့္ အဖြဲ႕တစ္ခုအလား အျမင္ထားရိွခံရေလ့ရိွသည္။

    သုိ႔ေသာ္လည္း ေျမာက္ကုိရီးယားေခါင္းေဆာင္မ်ားကုိ ႏုိင္ငံတကာရာဇ၀တ္ခံု႐ံုး International Criminal Court (ICC) သုိ႔ လႊဲေျပာင္းေပးရန္ ကမၻာ့ေခါင္းေဆာင္မ်ားအား တုိက္တြန္းေသာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ မဟာမင္းႀကီး နဗီ ပီေလး၏ မၾကာေသးခင္က ထြက္လာေသာ အစီရင္ခံစာကုိေတာ့ ႀကိဳဆုိမိသည္။ ေျမာက္ကုိရီးယားႏုိင္ငံ အတြင္း စနစ္တက် လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကုိ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ထိုအေထာက္အထားမ်ားပါ အစီအရင္ခံစာ ထြက္လာၿပီးေနာက္ ေျမာက္ကုိရီးယားရွိ လူ႕အခြင့္အေရးေျခအေနႏွင့္ ပတ္သက္၍ နက္နက္နဲနဲ စုိးရိမ္မိသည္ဟု အေမရိကန္အစုိးရက ၀န္ခံေျပာဆုိခဲ့သည္။

    လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈတြင္ ကမၻာ့အဆုိး၀ါးဆံုး ႏုိင္ငံမ်ားထဲမွ တစ္ခုျဖစ္သည့္ ျမန္မာႏုိင္ငံအား ကုလမွ အလားတူအေရးယူမႈမ်ားျပဳလုပ္ရန္ အလွည့္ေရာက္လာေခ်ၿပီ။ ဒီမုိကေရစီသုိ႔ ေလွ်ာက္လွမ္းေနသည္ဟု လူသိရွင္ၾကားေၾကညာထားသည့္ ျမန္မာအစုိးရမွ ႐ုိဟင္ဂ်ာမ်ားကုိ စနစ္တက် ဖိႏွိပ္ညွင္းပန္းေနျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ သတ္ျဖတ္ျခင္းမ်ား စတင္လာကတည္းက အေရးယူရန္အတြက္ ႏုိင္ငံတကာ၏ တုိက္တြန္းမႈမ်ား ရွိေနခဲ့သည္။ အေမရိကန္သမၼတ ဘာရက္အုိဘားမား၊ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဒလုိင္းလားမား၊ ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီး ဖရန္စစ္တုိ႔ အပါအ၀င္ အျခားေသာသူမ်ားကလည္း
    မြတ္စလင္လူနည္းစုမ်ား အေပၚ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ လုပ္ေဆာင္ေနသည္ကုိ ရပ္တန္႔ဖုိ႔ ျမန္မာသမၼတ ဦးသိန္စိန္ကုိ တုိက္တြန္းခဲ့သည္။ ထုိလုပ္ေဆာင္မႈမ်ားမွာ လက္ရွိေဆာင္ရြက္ေနေသာ တုိင္းျပည္၏ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားကုိ ဆန္႔က်င္ရာလည္း ေရာက္ေနေပသည္။

    ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း ရာစုႏွစ္မ်ားစြာ ေနထုိင္ခဲ့ေသာ္လည္း ႐ုိဟင္ဂ်ာမ်ားမွာ ႏုိင္ငံမဲ့မ်ားအျဖစ္ ေၾကညာျခင္းခံခဲ့ရသည္။ တရားမ၀င္ ခုိး၀င္လာသူမ်ားအျဖစ္ တံဆိပ္တပ္ခံရသည္။ ထိမ္းျမား လက္ထပ္ခြင့္ကို ျငင္းပယ္ခံရသလို ကေလးႏွစ္ေယာက္သာ ယူရန္ ကန္႔သတ္ခံၾကရသည္။ ထိုကဲ့သုိ႔ ကန္႔သတ္မႈမ်ားမွာ ကုလသမဂၢက ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ လူမ်ိဳးတုန္း သတ္ျဖတ္မႈ တားဆီးေရးႏွင့္ အျပစ္ေပးေရးဆိုင္ရာ ပဋိညာဥ္တြင္ ဖြင့္ဆိုေဖာ္ျပထားသည့္ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ ဥပေဒ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ၿငိစြန္းေနသည္ဟု အေမရိကန္-အစၥလာမ္ ဆက္ဆံေရးေကာင္စီ CAIR က ဆုိေလသည္။ အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခုိက္မႈမ်ားက မြတ္စလင္ေထာင္ေပါင္း မ်ားစြာ၏ ဘ၀မ်ားကုိ ပ်က္စီးေစခဲ့သည္။ လူ ၁၄၀၀၀၀ ေက်ာ္မွာ ေနအိမ္မ်ားမွ စြန္႔ခြာထြက္ေျပးခဲ့ရၿပီး အစားအေသာက္၊ ေဆး၀ါးေထာက္ပံ့မႈကို အကန္႔အသတ္ျဖင့္သာ ရရွိသည့္ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားသုိ႔ ေရာက္ရိွသြားၾကသည္။ အက်င့္ပ်က္ျခစားသည့္ အာဏာပုိင္မ်ားႏွင့္ ၎တုိ႔၏ လက္ပါးေစမ်ားက မြတ္စလင္ရြာမ်ားမွ ေျမဧက ၂ သန္းေက်ာ္ကုိ သိမ္းယူခဲ့ၾကေလသည္။

    ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏုိင္ငံသား ဥပေဒက လူမ်ိဳးေရးခြဲျခားမႈေပၚ အေျခခံထားၿပီး၊ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ႏုိင္ငံသား အခ်င္းခ်င္း သေဘာတူညီခ်က္ ၀တၱရားမ်ားကုိ ခ်ိဳးေဖာက္ကာ ႏုိင္ငံတကာ ဥပေဒႏွင့္လည္း ေသြဖည္ေနသည္။ ထုိႏုိင္ငံသား ဥပေဒေၾကာင့္ ႐ုိဟင္ဂ်ာမ်ားသည့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ တုိင္းရင္းသားမ်ား အျဖစ္ အသိအမွတ္ မျပဳ၊ ႏုိင္ငံမဲ့မ်ား အျဖစ္သုိ႔ေရာက္ေအာင္၊ ခြဲျခား ဆက္ဆံျခင္းခံရေအာင္သာ တြန္းပုိ႔ေနသည္။

    ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ထံမွ ထြက္လာသည့္ မွတ္ခ်က္မ်ားကလည္း စိတ္ပ်က္စရာပင္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ႏုိဘယ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဆုရွင္ျဖစ္သည့္ သူမက ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ လူနည္းစု၀င္မ်ား အေပၚ ခုိင္ခုိင္မာမာ ရပ္တည္ ကူညီေပးရန္ အေနအထား မရွိသည္ကုိ ေဖာ္ညႊန္းေန၏။ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္
    သမၼတေနရာ ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ေရး ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ျဖင့္ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူမ်ားမွ ျပတ္ျပတ္သားသား ဆန္႔က်င္ေနၾကသည့္ ျပည္တြင္းရိွ ေရပန္းစားေနေသာ မြတ္စလင္ ဆန္႔က်င္ေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ားကုိ ထင္ထင္ရွားရွားပင္ မသိခ်င္ေယာင္ေဆာင္ လ်က္ရိွသည္။

    ျမန္မာႏုိ္င္ငံမွာ တုိင္းရင္းသားေပါင္းစံု ေနထုိင္ေသာ တုိင္းျပည္ျဖစ္ၿပီး၊ ႏုိင္ငံနယ္စပ္ တစ္ေလွ်ာက္ ေတာင္တန္းေဒသမ်ား၌ လူနည္းစု တုိင္းရင္းသား အနည္းဆံုး ၇ မ်ဳိးရွိေနသည္။ ၎တုိ႔၏ လူဦးေရက ႏုိင္ငံ့ လူဦးေရ၏ ၆၅ ရာခုိင္ႏႈန္းရွိေလသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ တစ္ျပည္ေထာင္စနစ္ျဖစ္ေအာင္
    ပါ၀င္ႀကိဳးပမ္းခဲ့ေသာ ေတာင္တန္းေဒသမွ ထုိတုိင္းရင္းသားလူနည္းစုမ်ားမွာလည္း ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ၾကာျမင့္သည့္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေအာက္မွ စစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ား၏ စနစ္တက် ဖိႏွိပ္ ခ်ဳပ္ခ်ယ္ျခင္းကုိ ခံစားခဲ့ၾကရသည္။ ႐ုိဟင္ဂ်ာမ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈကလည္း ႏုိင္ငံေတာ္မွ
    ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳထားေသာ လူမ်ိဳးစုလိုက္ သုတ္သင္မႈ၏ အျခားအက်ည္းတန္ဥပမာတစ္ခုပင္ ျဖစ္ေလသည္။

    ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ အတြင္း ပထမဆံုး သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ယူမႈကုိ မတ္လ ၃၀ ရက္ေန႔မွ ဧၿပီ ၁၀ ရက္ေန႔အထိ ေဆာင္ရြက္ရန္ ရွိေနသည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ေ၀းလံေခါင္ဖ်ားသည့္ အခ်ိဳ႕ေဒသမ်ားတြင္ အခြင့္အလမ္းမ်ား ကန္႔သတ္မႈႏွင့္ တုိင္းရင္းသား ၁၃၅ မ်ိဳးေက်ာ္၊ အဓိကဘာသာ စကား အနည္းဆံုး ၁၉ ခုႏွင့္အတူ တုိင္းရင္းသား၊ ႏုိင္ငံသားႏွင့္တိုင္းရင္းသားဆုိင္ရာ အခက္အခဲမ်ားႏွင့္ စိန္ေခၚမႈမ်ားကုိ ရင္ဆိုင္ေနရသည္။ ထုိ႔ျပင္ ျပည္ပေရာက္ ျမန္မာႏုိင္ငံသားမ်ား အပါအ၀င္ ခန္႔မွန္းေျခပမာဏ ၁ သိန္း ၃ ေသာင္း၀န္းက်င္ ရွိေနသည့္ ထုိင္းႏိုင္ငံေရာက္ ျမန္မာ ဒုကၡသည္မ်ားကိုလည္း သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူရန္ ျမန္မာအစုိးရက စီစဥ္လ်က္ရိွေနသည္။ ႐ုိဟင္ဂ်ာ လူမ်ိဳးမ်ားကုိေတာ့ “အျခား” ဆုိသည့္ ေခါင္းစဥ္ေအာက္တြင္ တ႐ုတ္မ်ား၊ ပါကစၥတန္ မ်ဳိးႏြယ္မ်ားႏွင့္ အတူ ထည့္သြင္းတြက္ခ်က္မည္ျဖစ္သည္။ သန္းေခါင္စာရင္း ပံုစံတြင္ ႐ုိဟင္ဂ်ာမ်ားကုိ တုိင္းရင္းသား အျဖစ္ စာရင္းသြင္းျခင္းမွ ဖယ္ထုတ္ခဲ့လွ်င္.. ထိုကဲ့သုိ႔ အသိအမွတ္ မျပဳျခင္းက ခြဲျခားမႈမ်ား ပိုမိုျဖစ္ေပၚျခင္းႏွင့္ တုိင္းျပည္မွ ေမာင္းထုတ္ျခင္းတုိ႔ဆီသုိ႔ ဦးတည္သြားႏိုင္ေပလိမ့္မည္။

    သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ယူမႈ၏ လတ္တစ္ေလာ ျပႆနာက မွ်မွ်တတ ျဖစ္ရန္ႏွင့္၊ ေကာက္ယူရရွိသည့္ ရလဒ္မ်ားအား ႏုိင္ငံေရး အခင္းအက်င္းတြင္ အေသအခ်ာ အေလးထားရန္ပင္ျဖစ္သည္။ အျခားတုိင္းျပည္မ်ားမွ ေထာက္ပံ့ ကူညီေငြမ်ားႏွင့္ အတူ မၾကာမီ လုပ္ေဆာင္ေတာ့မည့္ သန္းေခါင္ စာရင္းေကာက္ယူမႈ လုပ္ငန္းစဥ္ အတြက္ ကုလသမဂၢ ကလည္း သင္တန္းမ်ား၊ အခ်က္အလက္မ်ားကုိ ေပးေနသည္။ သုိ႔ေသာ္ ႏုိင္ငံသားျဖစ္မႈ က႑အတြက္ ေျပာင္းလဲသတ္မွတ္ျပင္ဆင္မည့္ အရိပ္လကၡဏာ ယခုအခ်ိန္အထိ မေတြ႕ရေသးေခ်။ သန္းေခါင္စာရင္းမွ အပ်က္ သေဘာေဆာင္သည့္ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ား၊ ရလဒ္မ်ား ထြက္ေပၚလာမည္ဟု ထင္ေလာက္စရာ အေၾကာင္းခံမ်ားရိွပါက သန္းေခါင္စာရင္း လုပ္ငန္းစဥ္ ကိစၥတြင္ ပါ၀င္သည့္ ကုလသမဂၢ၊ ကမာၻ႕ဘဏ္ႏွင့္ အျခားေသာ အသင္းအဖြဲ႕မ်ား၊ တုိင္းျပည္မ်ားက (ထုိကဲ့သုိ႔ မျဖစ္ေစရန္ အတြက္) ၎တုိ႔၏ ၾသဇာကုိ အသံုးခ်ရန္ တာ၀န္ရွိေပသည္။

    ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေနာက္ဆံုး တရား၀င္ သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ယူမႈအား ၁၉၈၃ ခုႏွစ္တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး ထုိသန္းေခါင္စာရင္း၌ ႏုိင္ငံအတြင္းရွိ မြတ္စလင္မ်ား၏ အေရအတြက္ကုိ စာရင္းေလွ်ာ့၍ျပခဲ့သည္ဟု လူအမ်ားက ထင္ျမင္ယူဆထားၾကသည္။ ယခုေကာက္မည့္ သန္းေခါင္စာရင္းက တုိင္းရင္းသားမ်ား၏ ကုိယ္ပုိင္ လကၡဏာအား အသိအမွတ္ျပဳရန္ အခြင့္အေရးျဖစ္မည္ဟု ကနဦးပိုင္းက ယူဆထားၾကေသာ္လည္း ထုိလုပ္ငန္းစဥ္တြင္ အဓိကေျပာင္းလဲမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္အတြက္ တုိင္းရင္းသား အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ ေတာင္းဆိုမႈမ်ား ႀကီးထြားလာေနပါသည္။ ထုိသန္းေခါင္စာရင္းက တုိင္းရင္းသား အုပ္စုမ်ား အတြင္းႏွင့္ လူမ်ိဳးစုမ်ား အၾကားတြင္ ကြဲျပားမႈျဖစ္ေစသည္ဟု ၎တုိ႔က ႐ႈျမင္ၾကသည္။ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား တုိးပြားလာျခင္းကလည္း လက္ရွိေဆာင္ရြက္ေနေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းမ်ားကုိ အက်ိဳး သက္ေရာက္ေစသည္။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ေရြးေကာက္ပြဲ မတုိင္ခင္ လမ်ားအတြင္း ထြက္လာမည့္ သန္းေခါင္စာရင္း ရလဒ္မ်ားက လူမ်ိဳးေရးႏွင့္ ဘာသာေရး တင္းမာမႈမ်ားကုိ ျဖစ္ေစႏုိင္ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲ ပ်က္သြားႏုိင္ေလာက္သည္ အထိပင္ ဦးတည္သြားႏုိင္ပါသည္။

    ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ သန္းေခါင္စာရင္းကိစၥကုိ ေရႊ႕ဆုိင္းသင့္သည္ဟု ယူေကရွိ ဘားမားကမ္ပိန္းကလည္း ေျပာေနသည္။ သန္းေခါင္စာရင္းႏွင့္ ဆက္စပ္၍ ေရွ႕ဆက္ျဖစ္လာမည့္ အႏၲရာယ္မ်ားက ထုိမွရရွိမည့္ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ားထက္ ပုိမ်ားေနေသာေၾကာင့္သာျဖစ္သည္။

    “သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူမႈအတြက္ ဖြဲ႕စည္း တည္ေဆာက္ပံုေတြက ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အဖုိ႔ လံုး၀ လက္မခံႏုိင္စရာပါပဲ။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာရွိတဲ့ တုိင္းရင္းသား လူနည္းစုအားလံုး အတြက္ တူညီတဲ့ အခြင့္အေရးကုိပဲ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ႐ုိး႐ုိးသားသားေတာင္းဆုိေနတာပါ” ဟု ဒီမုိကေရစီႏွင့္ လူ႕အခြင့္အေရးပါတီမွ ဦးေက်ာ္မင္းက ဆုိသည္။

    ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အနာဂတ္တြင္ ကုလသမဂၢက ထိေရာက္သည့္ အခန္းက႑၌ ရွိမည္ဆုိလွ်င္ ႏုိင္ငံသားမ်ားအား စာရင္းေကာက္ျခင္းအစား ႐ုိဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးမ်ား ေသဆံုးမႈႏွင့္ ၎တုိ႔၏ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈမ်ားကုိ စာရင္းေကာက္ယူျခင္းက ပုိေကာင္းေပ လိမ့္မည္။ ျမန္မာေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ တာ၀န္ယူမႈႏွင့္ လူမ်ိဳးတုန္း သတ္ျဖတ္မႈတြင္ ၎တုိ႔၏ အခန္းက႑အတြက္ သတိေပးမႈမ်ားကုိ အေသအခ်ာပင္ ျပဳလုပ္ရမည္။

    ကုလသမဂၢ လူ႕အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ မဟာမင္းႀကီး နဗီပီေလးက ေျမာက္ကုိရီးယားႏွင့္အတူ ျမန္မာႏုိင္ငံအား လူသားထုအေပၚ ၎တုိ႔ က်ဴးလြန္ခဲ့သည့္ ရာဇ၀တ္မႈမ်ားအတြက္ ႏွစ္ႏုိင္ငံစလံုးအား စြဲခ်က္တင္ၿပီး၊ ႏုိင္ငံတကာရာဇ၀တ္ခံု႐ံုးသုိ႔ လႊဲေျပာင္းေပးရန္သာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔၏ တစ္ခုတည္းေသာ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ပင္ျဖစ္ေတာ့သည္။

    ေဒါက္တာ အာဇီးမ္း အီဗရာဟင္မွာ စေကာ့တလန္ အင္စတီက်ဳမွ အမႈေဆာင္ဥကၠဌျဖစ္ၿပီး၊ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ခ်ီကာဂုိ တကၠသုိလ္တြင္ ႏုိင္ငံတကာလံုၿခံဳေရး ဘာသာရပ္အား သင္ၾကားပို႔ခ်ေပးေနသူျဖစ္သည္။

    Huffington Post ‎ တြင္ ေဖာ္ျပပါရိွေသာ UN Is Right to Refer North Korea to International Criminal Court — Now It’s Burma’s Turn အား လြင္ေမာင္ မွ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ျပန္ဆုိသည္။

  • အစၥေရးမွ ၂၀၁၀ တြင္ ဂါဇာသို႔ လာေရာက္သည့္ ကယ္ဆယ္ေရး သေဘာၤမ်ားတိုက္ခိုက္မႈ ICC စတင္စစ္ေဆး

    ေမ-၁၅၊၂၀၁၃
    M-Media

    ဂါဇာေဒသသို့ လာေရာက္ေသာ ကယ္ဆယ္ေရး သေဘၤာမ်ားအား အစၥေရး မွ တိုက္ခိုက္မွဳအား အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ရာဇဝတ္မႈဆိုင္ရာ တရားရံုး မွ စစ္ေဆး

    freedom_flotilla

    International Criminal Court(ICC) အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ရာဇဝတ္မႈဆိုင္ရာ တရားရံုး မွ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္တြင္ အစၥေရးမွ ပါလက္စတိုင္းတို႔၏ ဂါဇာေဒသသို့ လာေရာက္ေသာ ကယ္ဆယ္ေရး သေဘၤာမ်ားအား တိုက္ခိုက္မွဳကို  စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ ျပစ္မွဳ သို့မဟုတ္ လူသားျခင္းစာနာမွဳကို ဆန့္က်င္ေသာျပစ္မွဳ ေျမာက္/မေျမာက္ ပဏာမ စံုစမ္း စစ္ေဆးေရး ျပဳလုပ္မည္ ဟုေျပာၾကားခဲ့သည္။

    ICC ၏ စံုစမ္းစစ္ေဆးသူ ဖာေတာင္ ဘန္ေဆာင္ဒါ(Fatou Bensouda) မွ “ကြ်န္မ၏ ဌာနတြင္ ပဏာမ ေလ့လာမွဳကိုျပဳလုပ္၍ စံုစမ္းစစ္ေဆးမွဳ ျပဳလုပ္ရန္ အခ်က္အလက္မ်ား ျပည့္စံုမွဳရိွ/မရိွ စတင္ စစ္ေဆးမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း” အဂၤါေန့က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    ေမလ ၃၁၊ ၂၀၁၀ တြင္ အစၥေရး ကြန္မန္ဒိုမ်ားသည္ ပထမဆံုး ကယ္ဆယ္ေရး သေဘၤာအား ႏိုင္ငံတကာ ေရနယ္နမိတ္ျဖစ္ေသာ ေျမထဲပင္လယ္(Mediterranean Sea) တြင္ တိုက္ခိုက္ခဲ့ျပီး၊ တူရကီႏွင့္ အေမရိကန္ ၂ ႏိုင္ငံသား အျဖစ္ခံယူထားေသာ ဆယ္ေက်ာ္သက္တစ္ေယာက္ အပါအ၀င္ တူရကီ ႏိုင္ငံသား ၉ ေယာက္ ေသဆံုးခဲ့သည္။ သေဘၤာ ၆ စီးပါ၀င္ေသာ အုပ္စုထဲမွ တူရကီ အလံတပ္ထားေသာ မာဗီ မာမရာ(Mavi Marmara) သေဘၤာေပၚသို့ အစၥေရး ကြန္မန္ဒိုမ်ား ၏ စီနင္းတိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ လူ ၅၀ နီးပါးေလာက္ ဒဏ္ရာရခဲ့သည္။

    ဘန္ေဆာင္ဒါ က အာဖရိကန္ ႏိုင္ငံ ေကာ္မိုရိုစ္(African state of Comoros) ကို ကိုယ္စားျပဳ၍ လာေရာက္ေသာ တူရကီ ေရွ့ေနမ်ားစြာအား ေတြ့ဖူးေၾကာင္း၊ နယ္သာလန္ႏိုင္ငံ သည္ဟိဂ္ျမိဳ့ တြင္ရိွေသာ ICC ရံုးခ်ဴပ္သို့ အမွဳကို လႊဲေျပာင္းခဲ့ရေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    မာဗီ မာမရာသေဘၤာသည္ ICC အဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံျဖစ္ေသာ အိႏၵိယ သမုဒၵရာထဲမွ ကြ်န္ုးႏိုင္ငံ တခုတြင္  မွတ္ပံုထင္ထားသည့္ သေဘၤာျဖစ္သည္။

    “ရရိွေသာအခ်က္အလက္မ်ားအား ေသခ်ာေလ့လာျပီးေနာက္၊ ၄င္း အျဖစ္ပ်က္၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အား ျပည္သူမ်ားအားေျပာျပမယ္လုိ႔” ဘန္ေဆာင္ဒါက ေျပာၾကားသည္။

    တရားရံုးေတာ္သို့ တင္ျပေသာ ၁၇ မ်က္ႏွာပါ တိုင္စာတြင္ ေရွ့ေနမ်ားက ကယ္ဆယ္ေရး သေဘၤာအား တိုက္ခိုက္မွဳကို  ႏိုင္ငံတကာ၏ တံုျပန္မႈမ်ား ပါ၀င္ေၾကာင္း ႏွင့္ ICC သည္ ဥပေဒအရ တရားသျဖင့္ ေျဖရွင္းေပးႏိုင္ေသာ အဖြဲ့စည္းဟု သူတို့ျမင္ေၾကာင္း ေရးသားထားခဲ့သည္။

    အစၥေရး၏ ကယ္ဆယ္ေရး သေဘၤာမ်ားအား တိုက္ခိုက္မွဳသည္ ၾကိဳတင္ စီစဥ္ထားေသာ စီမံကိန္း  သို့မဟုတ္ မူ၀ါဒ တစ္ခုအရ ကယ္ဆယ္ေရး သေဘၤာမ်ားအား ပိတ္ဆို႔ခံထားရသည့္ ဂါဇာႏိုင္ငံသို့ မသြားေရာက္ရန္ တားျမစ္မွဳ တစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္း ေရွ့ေနမ်ားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    အစၥေရး သည္ ဂါဇာသို့ လာေရာက္ေသာ ကယ္ဆယ္ေရး သေဘၤာမ်ားအား တိုက္ခိုက္မွဳအတြက္ ICC မွ ခ်မွတ္ထားေသာ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ ျပစ္မွဳႏွင့္ လူသားျခင္းစာနာမွဳကို ဆန့္က်င္ေသာျပစ္မွဳမ်ား ေျမာက္ေၾကာင္းကိုလည္း ေရွ့ေနမ်ားက ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။

    ဂါဇာေဒသအား ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ဇြန္လမွစတင္၍ ပိတ္ဆို့ထားေၾကာင္း၊ အဲဒီအတြက္ ဂါဇာေဒသတြင္း လူေနမွဳပံုစံနိမ့္ပါး၍ အလုပ္လက္မဲ့မ်ား မ်ားျပားျပီး ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားအား ရင္ဆိုင္ေနရေၾကာင္း သိရသည္။

    ဂါဇာသိုု့လာေရာက္ေသာ ကယ္ဆယ္ေရးသေဘၤာမ်ားအား အစၥေရးမွ တိုက္ခိုက္ခဲ့ျပီးေနာက္၊ တဲရ္အဗစ္ျမိဳ့မွ ဂါဇာကမ္းေျမွာင္ေဒသအား ပိတ္ဆို့ထားမွဳကို အနည္းငယ္ေလ်ာ့ခ်၍ အသံုးကုန္ပစၥည္းမ်ား ေရာင္း၀ယ္ ေဖာက္ကားမွဳကို ခြင့္ျပဳေပးခဲ့သည္။

    သို့ေသာ္လည္း ဂါဇာ ကမ္းေျမွာင္ေဒသကို အစၥေရးေရတပ္ျဖင့္ ၀ိုင္းရံထားစဲရိွျပီး၊ ထုတ္ကုန္မ်ား ပို့ေဆာင္မွဳကို ပိတ္ထား၍၊ ကုန္ၾကမ္းမ်ားႏွင့္ အိမ္ေဆာက္ပစၥည္းမ်ားအား တင္သြင္းခြင့္ကိုလည္း ပိတ္ပင္ထားေၾကာင္း သိရသည္။

    GJH/HGL