News @ M-Media

Tag: InDepth

  • အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈ အျမင့္မားဆံုး ႏုိင္ငံ (သုိ႔) နီကာရာဂြါ

    အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈ အျမင့္မားဆံုး ႏုိင္ငံ (သုိ႔) နီကာရာဂြါ

    ႏိုဝင္ဘာ ၁၉ ၊ ၂၀၁၄
    M-Media

    NICARAGUA PROTEST
    – အသက္ ၁၂ ႏွစ္အရြယ္ သာမန္ေက်ာင္းသူေလးျဖစ္ခဲ့သည့္ မာသာ ဗီလက္စ္ကြက္ဇ္ တစ္ေယာက္ ေဖေဖာ္၀ါရီလတြင္ အစ္မ၀မ္းကြဲ၏ ရည္စားျဖစ္သူက အဓၶမျပဳက်င့္ျခင္းကုိ ခံခဲ့ရသည္။ သူမ မုန္႔သြား၀ယ္စဥ္ အသက္ ၃၄ ႏွစ္အရြယ္ ထုိသူက သူအေစာင့္လုပ္ရာ ဘုရားေက်ာင္းထဲသုိ႔ ဆြဲေခၚသြားခဲ့သည္။ ထုိ႔ေနာက္သူမအား အဓမၼက်င့္ကာ ဘယ္သူကုိမွ မေျပာရန္လည္း သတိေပးခဲ့ေသည္။

    အျခားကေလးမ်ားနည္းတူ ကာကြယ္ေပးျခင္းကုိ ခံထုိက္ေသာေၾကာင့္ ဗီလက္စ္ကြက္ဇ္၏ အမည္ကုိ ေျပာင္းထားသည္။ သူမမွာ သူမေနထုိင္ရာ နီကာရာဂြာၿမိဳ႕ေတာ္ မာနာဂြာ၏ ဆင္ေျခဖံုးေဒသရွိ ရိပ္ၿမံဳေလးမွေန၍ အလ္-ဂ်ာဇီးရား သတင္းဌာနသုိ႔ ဇာတ္ေၾကာင္းကုန္စင္ ဖြင့္ဟ ေျပာဆုိခဲ့ေလသည္။

    “တကယ္လုိ႔ ဒီအေၾကာင္းေတြကုိ ကၽြန္မ တျခားလူေတြကို ျပန္ေျပာျပရင္ ကၽြန္မကုိနာက်င္ေအာင္ လုပ္သလုိပဲ ကၽြန္မညီမေလးကုိလည္း လုပ္မယ္လုိ႔ သူက ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ကၽြန္မ မခံႏုိင္ေပမယ့္ ေၾကာက္လည္းေၾကာက္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ႏႈတ္ဆိတ္ေနခဲ့တာပါ” ဟု သူမက ဆုိသည္။

    နီကာရာဂြါႏုိင္ငံမွာ ကမၻာေပၚတြင္ အမ်ိဳးသမီးအမ်ားအေပၚ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈႏႈန္း အျမင့္မားဆံုး ႏုိင္ငံမ်ားထဲမွ တစ္ခုျဖစ္ေလ၏။ ထုိအမႈကိစၥမွာ ခရစ္ယာန္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ား အသုိင္းအ၀ုိင္းတြင္ ရွင္သန္သည္။ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူ အမ်ားစုမွာလည္း ျပစ္ဒဏ္ေပးျခင္းမခံရ။  အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ လူ႕အခြင့္အေရးကုိ ယုတ္ေလ်ာ့ေစေသာ ခြဲျခားဆက္ဆံသည့္ ဥပေဒမ်ားလည္း ရွိေနသည္။

    ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္က မႈခင္းဆုိင္ရာ ဆရာ၀န္မ်ားမွာ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္ခံရသူ ၆၀၆၉ ဦးကုိ စစ္ေဆးခဲ့ရသည္။ ထုိပမာဏမွာ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ႏွင့္စာလွ်င္ ၂၇ ရာခုိင္ႏႈန္းတုိးလာျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဥပေဒဆုိင္ရာ ေဆးပညာအသင္း IML ၏ မွတ္တမ္းမ်ားက ျပဆုိေနသည္။

    လိင္ပိုင္းဆုိင္ရာအၾကမ္းဖက္ခံရသူ ၆၀၆၉ ဦးတြင္ ၈၂ ရာခုိင္ႏႈန္းမွာ ကေလးမ်ားျဖစ္သည္ကုိ မယံုၾကည္ႏုိင္ေလာက္စရာ ေတြ႕ရွိရၿပီး ထုိအထဲမွ ၃၀၆၅ ဦးမွာ အသက္ ၁ ႏွစ္မွ ၁၃ ႏွစ္အရြယ္မ်ားျဖစ္သည္။ အသက္ ၁၄ ႏွစ္မွ ၁၇ ႏွစ္အရြယ္ အမ်ိဳးသမီးငယ္မ်ားက ၁၈၉၇ ေယာက္ရွိသည္။ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္ခံရသူ ၁၀ ဦးတြင္ ၉ ဦးမွာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားျဖစ္ၿပီး ၈၀ ရာခုိင္ႏႈန္းေက်ာ္က ဗီလက္စ္ကြက္ဇ္လုိပင္ ၎တုိ႔အား အႏုိင္က်င့္သူမ်ားကုိ သိၾကသည္။

    အႏုိင္က်င့္ခံရသူမ်ား၏ အေရအတြက္အမွန္မွာ ထိုထက္ပုိမ်ားမည္ ဆုိသည္ကုိေတာ့ သံသယျဖစ္စရာမရွိ။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ ခန္႔မွန္းေျခ ၉၀ ရာခုိင္ႏႈန္းေသာ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ တုိက္ခုိက္မႈမ်ားကုိ တာ၀န္ရွိသူမ်ားထံသုိ႔ လာေရာက္တုိင္းတန္းျခင္းမရွိဟု IML ၏ စစ္တမ္းမ်ားက ဆုိေနသည္။

    “မိန္းကေလးေတြကုိ ဦးတည္တဲ့ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာအၾကမ္းဖက္မႈက ေတာ္ေတာ္လူမဆန္တဲ့ လုပ္ရပ္ပါ။ ႏုိင္ငံအတြင္းမွာလည္း အဲဒါကုိ သာမန္လုိယူဆေနၿပီး၊ မဟာဖုိ၀ါဒကလည္း ဒီလုိအၾကမ္းဖက္မႈေတြရဲ႕ အေျခခံျဖစ္ေနပါတယ္” ဟု ကမၻာလံုးဆုိင္ရာ မ်ိဳးပြားမႈအခြင့္အေရးကုိ ျမႇင့္တင္ေပးေနသည့္ အဖြဲ႕ျဖစ္ေသာ Ipas မွ ေမတီအုိခ်ာက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    ျပႆနာဟု မျမင္ျခင္း

    စီးပြားေရႏွင့္ လူမႈေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈဆုိင္ရာ နီကာရာဂြါ ေဖာင္ေဒးရွင္း Funides ၏ မၾကာေသးမီက ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ေလ့လာမႈအရ စစ္တမ္းေကာက္ယူခဲ့သူ အသက္ ၁၅ ႏွစ္မွ ၁၉ ႏွစ္အရြယ္ အမ်ိဳးသမီးငယ္မ်ား၏ ၁၇ ရာခုိင္ႏႈန္းက ၎တုိ႔၏ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ ပထမဆံုး အေတြ႕အႀကံဳမွာ ၎တုိ႔ရည္စားမ်ား၏ ဖိအားေပးမႈ သုိ႔မဟုတ္ အဓၶမက်င့္ခံရမႈတို႔မွရရွိခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္ကုိ ေတြ႕ရွိခဲ့ရသည္။ အမ်ိဳးသမီးငယ္ ၅ ဦးတြင္ ၁ ဦးမွာ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈကုိ လြန္ခဲ့သည့္ ၁၂ လအတြင္း ႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရျခင္းျဖစ္သည္။

    ဗီလက္စ္ကြက္ဇ္အတြက္ေတာ့ အိမ္မက္ဆုိးက ပုိ၍ဆုိးရြားလာခဲ့သည္။ ဇူလုိင္အတြင္း သူမ၏ ဒုကၡသုကၡကုိ မသိေသာ မိခင္ျဖစ္သူက ေရာင္ကုိင္းေနသာ သူမ၏ ေျခေထာက္ကုိ ျပရန္ ဆရာ၀န္ဆီ ေခၚသြားသည္။ ဗီလက္စ္ကြက္ဇ္တြင္ ကိုယ္၀န္ ၅ လရွိေနသည္ကုိ သိရွိခဲ့ရၿပီး ငယ္ရြယ္သူမ်ား ကုိယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္တြင္ ျဖစ္တတ္ေသာ အသက္ေသဆံုးသည္အထိ အႏၱရာယ္ရွိႏုိင္သည္ eclampsia ေရာဂါကုိ စတင္ခံစားေနရသည္ဟု သိခဲ့ရသည္။

    နီကာရာဂြါႏုိင္ငံမွာ လက္တင္အေမရိကတြင္ ဆယ္ေက်ာ္သက္ကုိယ္၀န္ေဆာင္မႈ အျမင့္ဆံုး ႏုိင္ငံလည္းျဖစ္သည္။ ၂၈ ရာခုိင္ႏႈန္းေသာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားက အသက္ ၁၈ ႏွစ္မတုိင္ခင္ ကေလးေမြးဖြားၾကသည္ဟု ကမၻာ့ကုလသမဂၢ လူဦးေရ ရန္ပံုေငြအဖြဲ႕ UNPF က ဆုိသည္။

    ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ အသက္ ၁၀ ႏွစ္မွ ၁၉ ႏွစ္အရြယ္ အမ်ိဳသမီးမ်ား ေမြးဖြားေသာ ကေလးအေရအတြက္မွာ ၃၃၈၁၂ ဦး ရွိေနသည္။ ကေလး ၄ ဦးေမြးတုိင္း ၁ ဦးမွာ ဆယ္ေက်ာ္သက္မ်ားမွ ျဖစ္ေနသည္ဟု က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနက ေနာက္ဆံုးထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ မွတ္တမ္းမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပထားေလ၏။ ထုိစာရင္းထဲတြင္ ၁၆၀၉ ဦးေသာ မိခင္မ်ားမွာ အသက္ ၁၀ ႏွစ္မွ ၁၄ ႏွစ္အတြင္း ရွိၾကသည္ဟူ၏။

    အသက္ ၁၄ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္မ်ားႏွင့္ လိင္ဆက္ဆံျခင္းမွာ နီကာရာကြာႏုိင္ငံ၏ ဥပေဒေအာက္တြင္ အဓမၼက်င့္မႈ ေျမာက္သည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း တရား၀င္ တရားစြဲဆုိသည္ဟူေသာ မွတ္တမ္းမ်ားကုိေတာ့ မေတြ႕ရ။ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ တုိက္ခုိက္မႈမ်ား၏ ၁ ရာခုိင္ႏႈန္းကုိ သာလွ်င္ ေအာင္ျမင္စြာ တရားစြဲဆုိႏုိင္ခဲ့သည္ဟု လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာေစာ္ကားမႈ ဆန္႔က်င္ေရး လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႕မွ အႀကီးအကဲ ေလာ္နာ ႏုိ႐ုိရီက ဆုိေလသည္။

    ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ရသည့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြက္ အက်ိဳးဆက္မ်ားကေတာ့ အမ်ိဳးစံုသည္။

    က်န္သည့္ အမ်ိဳးသမီးငယ္မ်ား အတုယူမွားမည္စုိးသည့္အတြက္ ဥပေဒကေပးထားေသာ ပညာေရးဆုိင္ရာအခြင့္အေရးကုိ ဖီလာဆန္႔က်င္ကာ ေက်ာင္းထုတ္ခံရသည္။

    “ဆယ္ေက်ာ္သက္ ကုိယ္၀န္ေဆာင္သူ ၉၉ ရာခုိင္ႏႈန္းရဲ႕ ပညာေရး၊ အလုပ္အကုိင္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္၊ မိသားစုက ေထာက္ပံ့မႈ စတာေတြဟာ ေလ်ာ့က်သြားပါတယ္” ဟု အန္ဂ်ီအုိ အဖြဲ႕တစ္ခုျဖစ္ေသာ Plan International မွ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာႏွင့္ မ်ိဳးပြားမႈဆုိင္ရာ ကၽြမ္းက်င္သူ ႐ုိစာ ႐ုိမဲ႐ုိက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    “အသက္အရြယ္ႀကီးတဲ့ အမ်ိဳးသားေတြ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနတဲ့ ဆယ္ေက်ာ္သက္ အမ်ိဳးသမီးေတြ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ရျခင္္းဟာ ဓေလ့တစ္ခုလုိျဖစ္လာၿပီး ျပႆနာအျဖစ္ မျမင္ေတာ့တာက စုိးရိမ္စရာပါပဲ” ဟု သူမက ထပ္ေလာင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။

    ကေလးငယ္မ်ားလက္ထပ္မႈဓေလ့ ရွင္သန္လာျခင္း

    Rama Key ကၽြန္းမွ အသက္ ၁၄ ႏွစ္အရြယ္ လယ္လာ အုိရန္တက္စ္မွာ ကိုယ္၀န္ ၇ လရွိေနၿပီး ေက်ာင္းမွလည္း အထုတ္ခံခဲ့ရသည္။ ထုိကုိယ္၀န္အတြက္ တာ၀န္ရွိသူမွာ အနီးနားရွိေဒသမွ အသက္ ၃၂ ႏွစ္အရြယ္ အိမ္ေထာင္ရွိအမ်ိဳးသား ျဖစ္ေလသည္။

    “သူ႕ကုိ ကၽြန္မရဲ႕ ရည္စားလုိ႔ ထင္ခဲ့တာပါ” ဟု အုိရန္တက္စ္က ဆုိသည္။

    မိဘမ်ားကေတာ့ ရဲတုိင္ရမည္ကုိ မစဥ္းစားခဲ့။ သုိ႔ရာတြင္ ကေလးငယ္အား ျပဳစုၿပိဳးေထာင္ရန္ အုိရန္တက္စ္တစ္ေယာက္ ၎တုိ႔ထံမွ ထြက္သြားသည္ကုိေတာ့ အလြန္အမင္း ေဒါသထြက္ေန၏။

    နီကာရာဂြါ လူ႕အခြင့္အေရးစင္တာမွ ေရွ႕ေနတစ္ဦးျဖစ္သူ ၀င္ဒီ ဖလုိရက္စ္က

    “လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ ေစာ္ကားခံရတဲ့ ငယ္ရြယ္သူေတြနဲ႔ သူတုိ႔ရဲ႕ မိဘေတြဟာ ေမြးလာတဲ့ကေလးကုိ ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ဖုိ႔ မတတ္ႏုိင္တာေၾကာင့္ ေစာ္ကားခဲ့သူေတြ ထံကေန ေထာက္ပံ့မႈေတြရေအာင္ ေတာင္းခံခ်င္ၾကပါတယ္” ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    နီကာရာကြာမွာ အေနာက္ကမၻာတစ္ျခမ္းတြင္ ေဟတီၿပီးေနာက္ ဒုတိယအဆင္းရဲဆံုး တုိင္းျပည္ျဖစ္သည္။ ႏုိင္ငံလူဦးေရ ၆ သန္း၏ ထက္၀က္ခန္႔မွာ တစ္ေန႔လွ်င္ ၁ ေဒၚလာေအာက္ ၀င္ေငြျဖင့္သာ ရွင္သန္ေနထုိင္ရေလသည္။

    ထုိ႔ျပင္ လက္တင္အေမရိက၌ အရြယ္မေရာက္ေသးေသာ ကေလးမ်ား လက္ထပ္မႈ အျမင့္ဆံုးႏုိင္ငံလည္းျဖစ္ၿပီး တစ္ကမၻာလံုးတြင္ အဆင့္ ၁၆ ရွိေနသည္။ ႏုိင္ငံအတြင္းရွိ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ ၄၃ ရာခုိင္ႏႈန္းမွာ အသက္ ၁၈ ႏွစ္အရြယ္တြင္ အိမ္ေထာင္ျပဳၾကသည္။

    ဆယ္ေက်ာ္သက္ ကုိယ္၀န္ေဆာင္မႈ၊ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အျမတ္ထုတ္မႈႏွင့္ အရြယ္မေရာက္ေသးေသာ ကေလးငယ္မ်ား လက္ထပ္မႈ အေရအတြက္မွာ မ်ားေသာအားျဖင့္ ႏုိင္ငံအတြင္းရွိ ကုိယ္ပုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ အတၱလန္တိတ္ ကမ္း႐ုိးတန္းကဲ့သုိ႔ အဆင္းရဲဆံုးႏွင့္ လစ္လ်ဴ႐ႈအခံရဆံုး ေဒသမ်ားတြင္ ျမင့္မားသည္။

    ၁၉၇၉ ခု ေတာ္လွန္ေရးကုိ ေအာင္ျမင္ေအာင္ ကူညီေပးခဲ့သည့္ Sandinista guerrilla အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ေဟာင္း ဒန္နီယဲလ္ ေအာ္တီဂါမွာ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္တြင္ သမၼတအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခံခဲ့ရသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ ေရြးေကာက္ပြဲႏွစ္ခုက ႐ံႈးနိမ့္ခဲ့သည့္ ခရစ္ယာန္ ကက္သလစ္အသင္းေတာ္ကလည္း ၎အား အားေပးေထာက္ခံခဲ့သည္။

    သမၼတျဖစ္ၿပီး သီတင္းပတ္အနည္းငယ္အၾကာမွာပင္ ေအာ္တီဂါ၏ လက္၀ဲအစုိးရက မည္သည့္အေျခအေနမ်ိဳး၌မဆုိ ကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်ျခင္းကုိ ရာဇ၀တ္မႈအျဖစ္ သတ္မွတ္သည့္ ဥပေဒတစ္ခုကုိ စတင္မိတ္ဆက္ခဲ့သည္။ ထုိဥပေဒအတြက္ ျပည္သူမ်ား၏ အႀကံေပးေဆြးေႏြးမႈမ်ားမပါခဲ့။

    အဓမၼက်င့္မႈ သုိ႔မဟုတ္ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ျခင္းက မိခင္၏အသက္ကုိ အႏၱရာယ္ရွိေနသည့္ အေျခအမ်ိဳးတြင္ပင္ ကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်ျခင္းကုိ ခြင့္မျပဳသည့္ ကမၻာ့ႏုိင္ငံမ်ားထဲတြင္ နီကာရာဂြါက ပဥၥမေျမာက္ႏုိင္ငံ ျဖစ္လာခဲ့သည္။ အေျခခံဥပေဒႏွင့္မညီေသာ အဆုိပါ ဥပေဒအတြက္ လူ႕အခြင့္အေရးအဖြဲ႕မ်ားမွ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္တြင္ တရား႐ံုးခ်ဳပ္သုိ႔ တုိင္ၾကားခဲ့ေသာ္လည္း မည္သည့္ၾကားနာမႈမွ် မျပဳလုပ္ခဲ့။

    ထုိဥပေဒေၾကာင့္ ဗီလက္စ္ကြက္ဇ္ကဲ့သုိ႔ မိန္းကေလးမ်ားအတြက္ ကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်မႈမွာ  ဥပေဒပ ေဆာင္ရြက္ျခင္းဟု သေဘာသက္ေရာက္သြားေလသည္။

    “အဓမၼမႈရလဒ္ေၾကာင့္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ထားရတဲ့ မိန္းကေလးေတြကို ကေလးေမြးဖို႔အတြက္ ဖိအားေပးတာဟာ လိင္ပိုင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈမွာ အရက္စက္ဆံုးနဲ႔ အႏၱရာယ္အရွိဆံုး အခ်င္းအရာပါပဲ။ ဒါဟာ ကေလးေတြအေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ရာဇ၀တ္မႈပါ” ဟု ႏို႐ုိရီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    ဥပေဒအမွတ္ ၇၇၉ ကုိ ႐ႈတ္ခ်ျခင္း

    က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနက ၂၀၀၆ ခုႏွစ္မွစ၍ သားဖြားမႈႏွင့္ဆုိင္ေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကုိ မထုတ္ျပန္ေသာေၾကာင့္ ကုိယ္၀န္ဖ်က္ခ်မႈကုိ ပိတ္ပင္ထားသည့္ ဥပေဒ၏ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈကုိ လြတ္လပ္စြာ စံုစမ္းစစ္ေဆးရန္မွာ လံုး၀မျဖစ္ႏုိင္ေသာ အေျခအေနတြင္ ရွိေနသည္။

    အလ္ဂ်ာဇီးရား၏ ေမးျမန္းမႈမ်ား၊ အင္တာဗ်ဴးရန္ ကမ္းလွမ္းမႈမ်ားကုိလည္း နီကာရာဂြါ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနက ျပန္လည္ေျဖၾကားျခင္းမျပဳခဲ့။

    အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ အခြင့္အေရးမ်ား ခ်ိဳးေဖာက္မႈကုိ ေသခ်ာစြာေျဖရွင္းရန္ ႏုိင္ငံတကာမွ ဖိအားေပးမႈမ်ား ႀကီးထြားလာခ်ိန္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ ေအာ္တီဂါအစုိးရမွာ ဥပေဒအမွတ္ ၇၇၉ ကုိ ျပဌာန္းခဲ့သည္။ ထုိဥပေဒမွာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကုိ ဦးတည္သည့္ အၾကမ္းဖက္မႈကုိ ဆန္႔က်င္ႏွိမ္ႏွင္းရာတြင္ ေဒသအတြင္း အျပင္းထန္ဆံုး ဥေပဒျဖစ္သည္ဟု ခ်ီးက်ဴးခဲ့ၾကသည္။

    က်ား၊ မ မတူညီမႈေၾကာင့္ သတ္ျဖတ္မႈပါအ၀င္ လိင္ကုိအေျခခံသည့္ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈအားလံုးကုိ ထုိဥပေဒက တရားမ၀င္ဟု ေၾကညာသည္။
    အၾကမ္းဖက္ေသာ လုပ္ရပ္မ်ားမွ အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္ ကေလးမ်ားအား ကာကြယ္ေပးမည္ဟု ႏုိင္ငံေတာ္က ကတိျပဳခဲ့သည္။ လိင္ပိုင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈအတြက္ အထူးခံု႐ံုးမ်ားဖြဲ႕စည္းကာ တရားသူႀကီးမ်ားကုိလည္း ခန္႔အပ္တာ၀န္ေပးခဲ့ၿပီး အမ်ိဳးသမီးမ်ားအတြက္ အထူးရဲတပ္ဖြဲ႕ကုိလည္း ဖြဲ႕စည္းေပးခဲ့သည္။
    အႏုိင္မခံ အ႐ႈံးမေပးသည့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ လႈပ္ရွားမႈမ်ားေၾကာင့္ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ အၾကာတြင္ ထုိဥပေဒ ေပၚေပါက္လာျခင္းျဖစ္ၿပီး စစ္တမ္းေကာက္ယူမႈမ်ား အရ ေအာ္တီဂါအစုိးရ၏ ထုိဥပေဒကုိ ျပည္သူမ်ားက ေထာက္ခံေၾကာင္း ေတြ႕ရွိခဲ့ရသည္။

    သုိ႔ေသာ္လည္း ထုိဥပေဒမွာ ခရစ္ယာန္အသင္းေတာ္ ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ တရားသူႀကီးမ်ားႏွင့္ ေရွ႕ေနအဖြဲ႕မ်ား၏ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ဆန္႔က်င္ျခင္းကုိ ခံခဲ့ရသည္။ ထုိ႔ျပင္ အဆုိပါ ဥေပဒအမွတ္ ၇၇၉ မွာ အမ်ိဳးသားထုႏွင့္ မိသားစုေရးရာကုိ ဆန္႔က်င္ေသာ ဥပေဒျဖစ္သည္ဟုဆုိကာ အမ်ိဳးသားမ်ားကလည္း လမ္းေပၚထြက္ ဆႏၵျပၾကျပန္သည္။

    ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ေမလတြင္ ကက္သလစ္အသင္းေတာ္မွ ဘုန္းေတာ္ႀကီး အဘီလာဒုိ မာတာက ေၾကာက္စရာနံပါတ္မွာ ၆၆၆ (ခရစ္ယာန္သမၼာက်မ္းစာလာ မေကာင္းဆုိး၀ါးနံပါ) မဟုတ္ဘဲ ၇၇၉ သာျဖစ္သည္ဟု အင္တာဗ်ဴးတစ္ခုတြင္ ေျဖၾကားခဲ့သည္။

    နီကာရာဂြါ ဒီမုိကရက္တစ္ ေရွ႕ေနမ်ားအသင္းကလည္း ထုိဥပေဒမွာ တရားမွ်တမႈတြင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအား အထူးအခြင့္အေရးေပးေသာ ခြဲျခားမႈရွိသည့္ ဥပေဒတစ္ရပ္အျဖစ္ ႐ႈတ္ခ်ေျပာဆုိခဲ့ၿပီး ထုိဥပေဒ ၇၇၉ ေအာက္တြင္ အမ်ိဳးသားမ်ားမွာ အေခ်ာင္ တရားစြဲဆုိခံေနရသည္ ေျပာဆုိမႈကုိလည္း ၎တုိ႔က လက္ခံခဲ့သည္။

    ေအာ္တီဂါအစုိးရက ေနာက္ဆံုးတြင္ ထုိဥပေဒအား ျပင္ဆင္ရန္ လက္ခံခဲ့သည္။ ထုိျပင္ဆင္မႈတြင္ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အေစာ္ကားခံရသည့္အမ်ိဳးသမီးမ်ားအား ဖိအားေပးကာ ၎တုိ႔ကုိ ေစာ္ကားသူမ်ားႏွင့္ မ်က္ႏွာခ်င္းဆုိင္ထုိင္၍ ညႇိႏႈိင္းေရးလည္း ပါ၀င္သည္။ ထုိ႔ျပင္ မိသားစုအတြင္း ႐ုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာႏွင့္ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈအတြက္ ေဒသတြင္းရွိသည့္ ‘မိသားစုေကာ္မတီ’သုိ႔ သြားေရာက္ အေၾကာင္းၾကားျခင္းလည္း ပါ၀င္သည္။ ႏုိင္ငံေရးပါတီ အဖြဲ႕၀င္မ်ားႏွင့္ ခရစ္ယာန္သင္းအုပ္ဆရာအသုိင္းအ၀ုိင္းမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ပါ၀င္ဖြဲ႕စည္းထားေသာ အဆုိပါ ‘မိသားစုေကာ္မတီ’ မ်ားမွာ လိင္ပိုင္းဆုိင္ရာ ေစာ္ကားသည္ဟု စြပ္စြဲခ်က္၏ အက်ိဳးအျပစ္မ်ားကုိ ဆံုးျဖတ္ရန္ အခြင့္အာဏာရွိမည္ ျဖစ္သည္။

    ကာကြယ္မႈမရွိ

    အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားအား ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာျခင္းႏွင့္ အခ်က္အလက္မ်ား စစ္ေဆးမွတ္တမ္းတင္သည့္ Catholics for Free Choice အဖြဲ႕ကို တည္ေထာင္ခဲ့သူ မဂလီ ကင္တားနားက “မူလဥပေဒ ၇၇၉ က အမ်ိဳးသားေတြနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြၾကားထဲက မညီမွ်မႈဟာဒီႏုိင္ငံက အၾကမ္းဖက္မႈေတြရဲ႕ အဓိကအေၾကာင္းအရင္းအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳပါတယ္။ ဒီအႏွစ္သာရကုိ ေနာက္ပုိင္းလုပ္လုိက္တဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈက လံုး၀ ဖ်က္ဆီးလုိက္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ အကာအကြယ္မဲ့သူေတြ၊ တုိင္းျပည္က ကာကြယ္ေပးျခင္းကို မခံရသူေတြ ျဖစ္သြားေစပါတယ္” ဟု ေျပာၾကားခဲ့ေလသည္။

    Autonomous Women’s Movement အဖြဲ႕၏ လူ႕အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ ေရွ႕ေနေဟာင္း ဂ်ဴအန္နီတာ ဂ်ီမီနက္ဇ္ကေတာ့ “အရမ္းေရွး႐ုိးစြဲလြန္းတဲ့ ‘မိသားစုေကာ္မတီ’ ေပၚလစီဟာ အၾကမ္းဖက္မႈနဲ႔ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ ေစာ္ကားမႈေတြကုိ (ရာဇ၀တ္မႈလုိ႔ မသတ္မွတ္ဘဲ) မိသားစုအတြင္း ေျဖရွင္းလုိ႔ၿပီးတဲ့ ကိစၥမ်ိဳးျဖစ္ေအာင္ လုပ္လုိက္ပါတယ္။ ဒါဟာ မဟာဖုိ၀ါဒကုိ ပုိမုိခုိင္မာေစမွာျဖစ္ၿပီး က်ဴးလြန္သူေတြ အေရးယူခံရျခင္းက ကင္းလြတ္မႈ၊ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ ဘ၀ေတြကုိ အႏၱရာယ္ရွိမႈ စတာေတြကုိ ျမင့္တက္လာေစပါတယ္။ ဒါဟာ အဖြဲ႕အစည္းဆုိင္ရာ အာဏာအလြဲသံုးစားလုပ္ျခင္းျဖစ္ၿပီး တုိင္းျပည္ကုိ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေလာက္ အေနာက္ျပန္သြားေစပါတယ္” ဟု  ‘မိသားစုေကာ္မတီ’ ႏွင့္ပတ္သက္၍ ဖြင့္ဟခဲ့ေလသည္။

    သုိ႔ေသာ္လည္း နီကာရာဂြါအစုိးရကမူ ဥပေဒ ၇၇၉ အား ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲျခင္းမွာ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ ဘ၀မ်ားကုိ အႏၱရာယ္ရွိသည္ဆုိျခင္းကုိေတာ့ ျငင္းဆုိခဲ့သည္။

    မိသားစုေရးရာ၀န္ႀကီး မာစီယာ ရာမီရက္ဇ္က မိသားစုေကာ္မတီမွ အႀကံဥာဏ္ေပးျခင္းမွာ မလုပ္မေနရ မဟုတ္ေသာ္လည္း အဆုိပါေကာ္မတီက မိသားစုတန္ဖုိးမ်ားကုိ ျမင့္တက္ေစႏုိင္ၿပီး မိသားစုအတြင္းႏွင့္ လူထုအတြင္း အၾကမ္းဖက္မႈကုိ တားဆီးေစႏုိင္မည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    ႏုိ၀င္ဘာတြင္ ၁၃ ႏွစ္ျပည့္ၿပီး ကိုယ္၀န္ ၇ လ ရွိေနမည့္ ဗီလက္စ္ကြက္ဇ္တစ္ေယာက္ အနာဂတ္ကုိ စိတ္ကူးယဥ္ေနသည္။ အမ်ိဳးသမီးငယ္မ်ားကုိ ေစာ္ကားျခင္းအတြက္ အေရးယူျခင္း မခံရမႈမွာ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ရွိေနေသာ္လည္း ဗီလက္စ္ကြက္ဇ္အား က်ဴးလြန္ခဲ့သူကုိေတာ့ ေထာင္ဒဏ္ ၁၂ ႏွစ္ ခ်မွတ္ႏုိင္ခဲ့သည္။

    “ဘုရားေက်ာင္းကုိ ကၽြန္မ မသြားျဖစ္ခဲ့တဲ့အတြက္ အျပစ္ရွိတယ္လုိ႔ ခံစားရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အျပစ္တင္ရမယ့္သူဟာ သူပဲဆုိတာ ကၽြန္မနားလည္ပါတယ္။ ကေလးေမြးရမွာအတြက္ ကၽြန္မ စုိးရိမ္ပါတယ္။ ဒါပေမယ့္ ကၽြန္မအေမရဲ႕ အားေပးမႈနဲ႔ မိခင္တစ္ေယာက္ျဖစ္ဖုိ႔ အဆင္သင့္ျဖစ္ေနပါၿပီ။ တစ္ေန႔မွာ ကၽြန္မဟာ ကြန္ပ်ဴတာအင္ဂ်င္နီယာတစ္ေယာက္ ျဖစ္လာႏုိင္မယ္လုိ႔လည္း ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ သူဘာလုပ္ခဲ့လဲဆုိတာ ကၽြန္မ ဘယ္ေတာ့မွ မေမ့ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ တစ္ေန႔ေန႔မွာေတာ့ ဒီအေၾကာင္းအရာကုိ ေပါ့ေပါ့ပါးပါးပဲ သတိရႏုိင္မယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္” ဟု ၀မ္းကြဲအမျဖစ္သူ၏ ရည္းစားက အဓမၼက်င့္မႈကုိ ခံခဲ့ရေသာ ဗီလက္စ္ကြက္ဇ္က ေျပာၾကားခဲ့ေလ၏။

    Al Jazeera မွ “Nicaragua’s staggering child-sex abuse rates ” ေဆာင္းပါးကို ေလးေမာင္(M-Media ) မွ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆိုသည္။

  • အနာဂတ္ အႏၱရာယ္ကုိ ညႊန္ျပေနေသာ ျမန္မာျပည္က ဖမ္းဆီး ခ်ဳပ္ေႏွာင္မႈမ်ား

    အနာဂတ္ အႏၱရာယ္ကုိ ညႊန္ျပေနေသာ ျမန္မာျပည္က ဖမ္းဆီး ခ်ဳပ္ေႏွာင္မႈမ်ား

    ႏိုဝင္ဘာ ၁၇ ၊ ၂၀၁၄
    M-Media

    rsz_1_farmer
    စစ္တပ္၏ အဓမၼလယ္ေျမသိမ္းမႈတို႔အေပၚ ဆႏၵျပခဲ့ၾက၍ ဖမ္းဆီးခံရသည့္ ေက်းရြာငါးရြာမွ လယ္သမားမ်ားမွာ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ကတည္းကဆိုလွ်င္ ၂၀၀ နီးပါးရိွေနၿပီျဖစ္သည္။ (PHOTO: Han Win Aung)

    လြန္ခဲ့သည့္ႏွစ္လက ခင္ပြန္းျဖစ္သူ ျပစ္ဒဏ္ခ်ခံလိုက္ရသည့္ေနာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနာက္ေျမာက္ပိုင္း ေျမမြန္ရြာရိွ သစ္သားအိမ္စုတ္ေလးအတြင္း အမ်ဳိးသမီး တစ္ဦးသည္ သူမ၏အနာဂတ္အတြက္ စိုးရိမ္ေသာကျဖစ္လ်က္ အေၾကာက္တရားျဖင့္ ေနထိုင္ေနရရွာသည္။

    သူမႏွင့္ခင္ပြန္းျဖစ္သူတို႔ ပိုင္ဆိုင္ခဲ့သည္ဟု ဆိုေသာ စိမ္းလြင္လြင္ကြင္းျပင္မ်ားထဲက လယ္ယာေျမကြက္ကို ေစာင့္ၾကပ္ထိန္းသိမ္းရန္ ျမန္မာ စစ္တပ္မွ ေဆာက္လုပ္ထားသည့္ သြပ္မိုးအိမ္မ်ားအား ညႊန္ျပလ်က္ မ်က္ရည္စမ္းစမ္းျဖင့္ သူမက ဆိုပါသည္။

    “အခုေတာ့ ကၽြန္မရဲ႕ လယ္ယာေျမေတြအားလံုးက စစ္တပ္က သိမ္းပစ္လိုက္ပါၿပီ။ ကၽြန္မ အမ်ဳိးသားလည္း ေထာင္က်သြားပါတယ္”။

    သူမ၏ခင္ပြန္းသည္ ဇူလိုင္ႏွင့္ ၾသဂုတ္လအတြင္း မတရားဖမ္းဆီးခံရၿပီး ေထာင္ဒဏ္ သံုးလမွ သံုးႏွစ္အထိ အမိန္႔ခ်မွတ္ခံရေသာ လယ္သမား ၅၆ ဦးအနက္ အပါအ၀င္ျဖစ္သည္။ သူတို႔၏ျပစ္မႈမွာကား ၎တို႔၏ ပိုင္ဆိုင္မႈအျဖစ္ အျငင္းပြားလ်က္ ရိွေသာ လယ္ေျမမ်ားအတြင္း “ထြန္တံုးတိုက္ပြဲ” တြင္ ပါ၀င္ခဲ့မႈ ျဖစ္ေပသည္။

    လက္ရိွႏွစ္မ်ားအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ႏိုင္ငံတကာတန္း ၀င္ေအာင္ ဒီမိုကေရစီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးျပဳလုပ္ေနသည့္ႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံအျဖစ္ ေၾကြးေၾကာ္လ်က္ ရိွသည္။ အေမရိကန္သမၼတ အုိဘားမားကလည္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ အေနအထားအေပၚ ရႈျမင္ သံုးသပ္ႏိုင္ေအာင္ အာဆီယံထိပ္သီးညီလာခံ တက္ေရာက္ရန္ ဗုဒၶဟူးေန႔က ခရီးဆန္႔လာခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ကာလအတြင္း ေျမယာသိမ္းခံခဲ့ရသည့္ ျပည္သူမ်ားမွာ ၎တို႔၏ ပိုင္ဆိုင္မႈ ျပန္လည္ ရရိွေရးႀကိဳးပမ္းရာ၌ အတားအဆီးမ်ား ရင္ဆိုင္ေနရဆဲျဖစ္သည္။

    တစစႀကီးထြားလာသည့္ ျပႆနာ
    ———————————–
    ၂၀၁၂ ခုနွစ္ကတည္းက ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ လယ္သမားတို႔သည္ မိမိတို႔၏ အသိမ္းခံ လယ္ယာေျမမ်ား ျပန္လည္ရရိွေအာင္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ အေရးဆို တိုက္ပြဲ၀င္ လာၾကသည္။ ထိုျဖစ္စဥ္မွာ အကယ္၍ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ အေနႏွင့္ ပီျပင္ထိေရာက္စြာ မကိုင္တြယ္ မေျဖရွင္းႏိုင္ပါလွ်င္ ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနဦးမည္ဟု အစိုးရအာဏာပိုင္မ်ား၊ လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူမ်ားက ဆိုသည္။

    ကန္႔ဘလူၿမိဳ႕နယ္တရားရံုးတြင္ ေက်းရြာငါးရြာမွ လယ္သမား ၂၀၀ နီးပါးမွာ “ထြန္တံုးတိုက္ပြဲ” တြင္ ပါဝင္မႈေၾကာင့္ တရားစြဲဆိုျခင္းကို ရင္ဆိုင္ေနရသည္။ ကန္႔ဘလူၿမိဳ႕နယ္ အတြင္း၌ လယ္ေျမယာေျမ အသီးသီးတို႔အား လယ္သမားမ်ားမွ ျဖတ္သန္းျခင္း သို႔မဟုတ္ ထြန္ယက္ စိုက္ပ်ဳိးျခင္းမွာ တားဆီးကာကြယ္ရန္ လက္နက္ ကိုင္ေဆာင္ထားေသာ စစ္သားတို႔ျဖင့္ တပ္ခ်ထားမႈ တိုးပြားလာေၾကာင္း “ကၽြန္မတို႔ပုိင္ လယ္ယာေျမထဲမွာေတာင္ လြတ္လပ္စြာသြားလာခြင့္ မရိွေတာ့ပါဘူး” ဟု အဆိုပါအမ်ဳိးသမီးက ေျပာၾကားသည္။

    ထိုသို႔ အဓမၼသိမ္းဆည္းမႈမ်ား၊ ကန္႔ကြက္ ဆႏၵျပမႈမ်ားႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ သတင္းေထာက္မ်ားႏွင့္ ေျပာဆိုရန္ ကန္႔ဘလူၿမိဳ႕နယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးတစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးသန္းစိန္မွ ျငင္းဆန္ထားသည္။

    “ႏို္င္ငံျခားသတင္းဌာနေတြနဲ႔ မေျပာဆိုခ်င္ပါဘူး”။

    ကန္႔ဘလူ၌ တပ္ခ်ထားသည့္ စစ္စခန္းမ်ားထံ သတင္းေထာက္မ်ား ခ်ဥ္းကပ္လာေလလွ်င္လည္း ေမာင္းထုတ္ခဲ့ၾကသည္။

    စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွစ္ငါးဆယ္ကာလ၀ယ္ ႏိုင္ငံေတာ္ စီမံကိန္း စိုက္ပ်ဳိးေရးႏွင့္ စက္မႈလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္လည္းေကာင္း၊ စစ္တပ္ႏွင့္ဆက္ႏႊယ္ေနေသာ ပုဂၢလိက ကုမၸဏီမ်ားအား ငွားရမ္းေပးရန္လည္းေကာင္း စစ္တပ္က ေျမယာမ်ားကို သိမ္းယူကာ မိသားစုေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာကို အဓမၼေရႊ႕ေျပာင္းေစခဲ့သည္။

    အစိုးရမွ လ်စ္လ်ဴရႈထားေသာ ျဖစ္စဥ္
    ——————————————–
    အေရးဆိုခြင့္လက္မဲ့ျဖစ္ခဲ့ရသူ ေတာင္သူလယ္သမားတို႔၏ တင္ျပေတာင္းဆိုမႈ တိုးပြားလာျခင္းကို ႀကီးၾကပ္ ကိုင္တြယ္ရန္အတြက္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ (အမည္ခံ) အရပ္သားအစိုးရသစ္မွ ေျမယာ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ တစ္ရပ္ကို ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။ စစ္တပ္မွ သိမ္းဆည္းရယူခဲ့ေသာ ႏို္င္ငံတစ္၀ွန္းလယ္ေျမေပါင္း ဟက္တာ တစ္သိန္းခန္႔ ရိွသည္ဟု ေကာ္မရွင္၏ ပထမအစီရင္ခံစာ၌ ေတြ႕ရသည္။ ၎မွာ ခန္႔မွန္းခ်က္သာျဖစ္ၿပီး တိက်ေသာ စာရင္းအင္းပင္ မဟုတ္ေသးေၾကာင္း အဖြဲ႕၀င္တစ္ခ်ဳိ႕က ဆိုသည္။

    ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕၀င္ တစ္ဦးျဖစ္သူ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွ ဦးခိုင္ေမာင္ရီက ေကာ္မတီ ဖြဲ႕စည္းခ်ိန္မွစ၍ တိုင္ၾကားတင္ျပခ်က္ေပါင္း ႏွစ္ေသာင္း ရွစ္ေထာင္အထက္ ရရိွခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။ ကန္႔ဘလူၿမိဳ႕နယ္ တည္ရိွေသာ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသ တစ္ခုတည္းပင္ တရားမ၀င္ သိမ္းဆည္းခံရသည့္ လယ္ေျမမွာ ခန္႔မွန္းေျခ ဟက္တာ ရွစ္ေသာင္း အထက္ရိွသည္ဟု သူ႔အဆိုအရ သိရသည္။ သို႔ေသာ္ လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားအေရးအပါအ၀င္ ေရွ႕ဆက္ျဖစ္ပြားေနေသာပဋိပကၡမ်ားေၾကာင့္ တစ္ႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာ ပမာဏအတိအက်ကိုမူ မသိရိွရေသးေခ်။

    “တိုင္းျပည္အႏွံ႔မွာ ဒီျပႆနာ ျဖစ္ေပၚေနပါတယ္။ ႏိုင္ငံအ၀ွမ္းမွာ စုစုေပါင္း ဧက သံုးသန္းကေန ေလးသန္း (ဟက္တာေပါင္း ၁.၂၁ သန္းမွ ၁.၆၂ သန္းအထိ) ရိွမယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေကာ္မရွင္က ခန္႔မွန္းထားပါတယ္” ဟု သူက အလ္ဂ်ဇီးရား သတင္းဌာနသို႔ ေျပာျပသည္။

    အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီ အင္အားစုပါတီ NDF ပါတီ၏ ေရြးခ်ယ္ခံ လႊတ္ေတာ္အမတ္တစ္ဦးလည္းျဖစ္သူ ဦးခိုင္ေမာင္ရီ၏အဆိုအရ စစ္တပ္ႏွင့္ အနီးကပ္ဆက္ဆံေရးရိွေနသည့္ လက္ရိွ အာဏာရပါတီမွအစိုးရ အဖြဲ႕၀င္တို႔သည္ ယင္းျပႆနာအေပၚ ထိေရာက္ လံုေလာက္ေသာ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းမႈ မျပဳၾကေၾကာင္း သိရသည္။

    “ဒါဟာ ဒီမိုကရက္တစ္အစိုးရ တစ္ရပ္အတြက္ ရရိွႏိုင္တဲ့ ပံုရိပ္ဆိုးတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရအဖြဲ႕က ဒါကို လ်စ္လ်ဴရႈထားတယ္။ စစ္တပ္နဲ႔ပတ္သက္လာတဲ့ ဘယ္ျပႆနာကိုမဆို အစိုးရအဖြဲ႕က ေျဖရွင္းႏိုင္စြမ္း မရိွၾကဘူး”။

    ႏိုင္ငံတကာလယ္ယာေျမႏွင့္ သယံဇာတျပႆနာအေရးကိုေလ့လာသည့္ Transnational Institute အဖြဲ႕မွ ျမန္မာ့ေရးရာ သုေတသီပညာရွင္ ကီဗင္၀ုဒ္စ္ Kevin Woods က ဤသို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာဆန္႔က်င္ ဆႏၵျပကန္႔ကြက္မႈမ်ားသည္ လယ္သမားတို႔၏ ပိုင္ဆိုင္မႈကို ေဖာ္ထုတ္ေတာင္းဆိုေသာ အလြန္ထိေရာက္သည့္ နည္းလမ္းတစ္ရပ္ျဖစ္သည္ဟု သူကဆိုသည္။

    “အဓမၼျပဳက်င့္ေဆာင္ရြက္မႈနဲ႔ ဖမ္းဆီးမႈေတြေပၚ ရဲတပ္ဖြဲ႕တုန္႔ျပန္ခ်က္ရယ္၊ ဒီထိန္းခ်ဳပ္မႈဗ်ဴဟာရယ္က ဥပေဒသစ္ေတြကို ဘယ္လို စံနစ္တက် ျပဳစုေဖာ္ေဆာင္ဖို႔ လိုအပ္ေနေၾကာင္း မီးေမာင္းထိုးျပသေနပါတယ္။ အစိုးရအဖြဲ႕ကို လုပ္ပိုင္ခြင့္ပိုမိုေပးေရး၊ ႏိုင္ငံသားေတြ အေပၚ ကုမၸဏီေတြ ေပးရမယ့္အခြင့္အေရးမ်ား၊ လယ္သမားေတြရဲ႕ သက္ေမြးမႈနဲ႔ လယ္ေျမဆိုင္ရာ အခြင့္အေရးေတြ  စသျဖင့္လိုမ်ဳိးေပါ့” ဟု ၀ုဒ္စ္က အီးေမးလ္ျဖင့္ ေရးသားေပးပို႔ခဲ့သည္။

    ထို႔ျပင္ သူက ဆႏၵျပရြာသူရြာသားေတြကို ဥပေဒေၾကာင္းအရ အေရးဆိုခြင့္ မေပးျခင္းသည္ သမၼတဦးသိန္းစိန္အစိုးရမွာ အာဏာရွင္ လူတစ္စုေကာင္းစားေရး ပန္းတိုင္မ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္မည့္ ဥပေဒကိုသာ အသံုးျပဳေနျခင္း ဆိုေသာ အလားအလာ မေကာင္းသည့္အျမင္တစ္ရပ္အား ေပးကမ္းေနေၾကာင္း ထပ္ဆိုထားသည္။

    ေျမယာသိမ္းမႈအေပၚ ဆန္႔က်င္ဆႏၵျပမႈေၾကာင့္ အက်ဥ္းက်ခဲ့ရေသာ လူမႈလႈပ္ရွားသူ ေဒၚျမင့္ျမင့္ေအးက “ဒါဟာ အနာဂတ္အတြက္ အလြန္ကို အႏၱရာယ္ ႀကီးမားပါတယ္” ဟု ေျပာျပခ့ဲ၏။

    ၿခိမ္းေျခာက္မႈႏွင့္ အၾကပ္ကိုင္မႈမ်ား
    ————————————–
    ကန္႔ဘလူၿမိဳ႕နယ္ ေက်းရြာတစ္ရြာမွ ေဒၚေစာ ဆိုသူမွာ သူမပိုင္ ဧက ၂၀ (၈.၁ ဟက္တာ) လယ္ေျမသိမ္းဆည္းခံရသည့္အတြက္ နစ္နာဆံုးရႈံးမႈအက်ဳိးဆက္ကို ခံစားေနရသည္။ ေျမယာသိမ္းယူခံရသည့္အတြက္ ေက်ာင္းစားရိတ္ မတတ္ႏိုင္ေတာ့ျခင္းေၾကာင့္ သူမ၏ သမီးႏွစ္ဦးကို စားပြဲထိုး အလုပ္အား လုပ္ကိုင္ရန္ မႏၱေလးၿမိဳ႕သို႔ ေစလႊတ္ခဲ့ရသည္။

    “(လယ္ထြန္သပိတ္ျပဳလုပ္ကတည္းက) ကၽြန္မရဲ႕ သားခ်င္းတစ္ခ်ဳိ႕ ေထာင္က်သြားကုန္တာေၾကာင့္ ကၽြန္မ စိုးရိမ္ေၾကာက္ရြံ႕လာပါတယ္။ ေနရာတကာ စစ္တပ္ရိွေနတဲ့တြက္ တစ္ေနရာကေန တစ္ေနရာသြားဖို႔ေတာင္ မလံုၿခံဳေတာ့ပါဘူး” ဟု သူမက ဆိုသည္။

    ျမန္မာႏိုင္ငံလူဦးေရ၏ ၇၀ ရာခိုုင္ႏႈန္းမွာ ေတာင္သူလယ္သမားမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သူတို႔၏လယ္ေျမဆိုင္ရာအခြင့္အေရးမ်ားမွာ အစိုးရအဖို႔ အဓိကကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းရမည့္ျပႆနာ ျဖစ္ေၾကာင္း ကန္႔ဘလူလယ္သမားမ်ားဖက္မွ နာမည္ႀကီးေရွ႕ေန ဦးသိန္းသန္းဦးက ဆိုသည္။

    “သမၼတဦးသိန္းစိန္က မိမိတို႔ ေျပာင္းလဲျပဳျပင္ေနတယ္ဆိုၿပီး ကမာၻကို၊ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းကို အယံုသြင္းဖို႔ ႀကိဳးစားေနတယ္။ ဒါေပမယ့္ အျဖစ္မွန္ကေတာ့ သူတို႔တစ္ေတြ ဘာမွ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ မျပဳလုပ္ၾကပါဘူး။ သူတို႔(အစိုးရ)ဟာ ျပႆနာေတြကို ေလ်ာ့ပါးသြားေအာင္ ဘယ္ေတာမွ ဥပေဒေၾကာင္းအရ မေျဖရွင္းၾကဘူး။ ထာ၀စဥ္ အင္အားသံုးေျဖရွင္းေနၾကတယ္”။

    အၿငိမ္းစားစစ္အရာရိွေဟာင္း လက္ရိွ မေကြးတိုင္းေဒသ ဂန္႔ေဂၚမဲဆႏၵနယ္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ျဖစ္သူ ဦးလွေဆြက လယ္သမားမ်ားသည္ ကန္႔ကြက္ဆႏၵျပမႈ ျပဳလုပ္ၾကမည့္ အစား ေစ့စပ္ညိွႏိႈင္းမႈျဖင့္သာ အေျဖရွာသင့္ေၾကာင္း အျမင္ရိွသည္။

    “လယ္သမားေတြအေနနဲ႔ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးညိွႏိႈင္းမႈ သေဘာထား ရိွဖို႔လိုအပ္တယ္။ တကယ္လို႔ သူတို႔ပိုင္ဆိုင္တဲ့ေျမယာက ၅ ဧက (၂ ဟက္တာ) ရိွတယ္ဆိုပါစို႔၊ ၂ဧကခြဲ သို႔မဟုတ္ ၃ ဧက (၁ ဟက္တာမွ ၁.၂ ဟက္တာအထိ) ျပန္ရမယ္ဆိုရင္ ေက်နပ္လိုက္ဖို႔ ေကာင္းပါတယ္”။

    နယ္ခံရြာသားတစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးသန္းထိုက္ကမူ မိမိ၏ဘိုးဘြားပိုင္ေျမယာႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ေစ့စပ္ညိွႏိႈင္းမႈကိုပင္ လက္ခံမည္မဟုတ္ေၾကာင္း ဆိုသည္။

    “စစ္တပ္က ကၽြန္ေတာ္တို႔ေျမကို (၁၉၉၉ ခုႏွစ္မွာ) မတရားသိမ္းပိုက္ခဲ့ၿပီး ကၽြန္ေတာ္တို႔ လယ္သမားေတြအေပၚ ေခြးေတြလို သေဘာထား ဆက္ဆံခဲ့ၾကတယ္။ ျပန္လည္ ရင္ဆိုင္ဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့ၾကတဲ့ လယ္သမား တစ္ခ်ဳိ႕ကို ေထာင္သြင္းအက်ဥ္းခ်ခဲ့ၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဘယ္သူမွ ဒီလိုလုပ္ဖို႔ ေရွ႕မတိုးေတာ့ဘူး”။

    ဒီမိုကေရစီနည္းက်ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ေရာင္ျခည္ သန္းလာခ်ိန္တြင္ ဦးသန္းထိုက္မွာ အစိုးရသစ္၏ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကတိက၀တ္မ်ားအေပၚ ပို၍ အယံုအၾကည္ ကင္းမဲ့လာေပသည္။ မၾကာေသးမီကပင္ အသက္ ၆၅ ႏွစ္အရြယ္ရိွ သူ႔ဖခင္မွာ (လယ္)ထြန္သပိတ္ထဲ ပါ၀င္ဆင္ႏႊဲမႈျဖင့္ ေထာင္သြင္း အက်ဥ္းခ်ခံခဲ့ရေသာေၾကာင့္ျဖစ္၏။

    “၁၉၉၉ ခုႏွစ္ စစ္တပ္က ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေျမယာေတြကို သိမ္းယူခဲ့ခ်ိန္မွာ လယ္သမားအခ်ဳိ႕ကို ဘာအေၾကာင္းျပခ်က္မွ မရိွဘဲ ေထာင္သြင္းအက်ဥ္းခ်ခဲ့ၾကတယ္။ ဒီႏိုင္ငံဟာ ဒီမိုကေရစီ တိုင္းျပည္ ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္သြားႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ စစ္အစိုိးရအုပ္ခ်ဳပ္မႈနဲ႔ ဘာမွမကြာျခားလွပါဘူးဗ်ာ”။

    xxxxxxxxxxxxxxxxx
    Ref : Al Jazeera
    မူရင္း – Myanmar arrests point to ‘dangerous future
    ျပန္ဆိုသူ – ျမင့္မိုရ္ေမာင္ေမာင္
    (PHOTO: Han Win Aung)

  • အလွကုန္ ပစၥည္းမ်ား ထုတ္လုပ္မႈေနာက္ကြယ္မွ အက်ည္းတန္ ဘ၀ေလးမ်ား

    အလွကုန္ ပစၥည္းမ်ား ထုတ္လုပ္မႈေနာက္ကြယ္မွ အက်ည္းတန္ ဘ၀ေလးမ်ား

    စက္တင္ဘာ ၂၇ ၊ ၂၀၁၄
    M-Media
    201491961950832734_20
    – ကမၻာ့အေက်ာ္ၾကားဆံုး အလွကုန္ ပစၥည္းမ်ားတြင္ သံုးစြဲသည့္ အဓိကပါ၀င္ ပစၥည္းတစ္ခုကုိ ရရွိရန္အတြက္ ကေလးငယ္မ်ားမွာ အိႏၵိယ မိုင္းတြင္းမ်ားတြင္ တရားမ၀င္ အလုပ္မ်ားကုိ ပင္ပန္းဆင္းရဲစြာ လုပ္ကုိင္ေနၾကရေလသည္။

    DanWatch ဆုိ႔သည့္ အန္ဂ်ီအုိ အဖြဲ႕မွ ထုတ္ျပန္ေသာ အစီရင္ခံစာအရ အနည္းဆံုး ႏုိင္ငံတကာ ကုမၸဏီ ၁၂ ခုမွ ထုတ္လုပ္သည့္ မိတ္ကပ္မ်ား၌ ပါ၀င္ပစၥည္းျဖစ္ေသာ မုိက္ကာ (အၿဖိဳက္) သတၳဳ တစ္မ်ိဳးကုိ တူးေဖာ္ရန္ အတြက္ အိႏၵိယႏုိင္ငံ ဂ်ာခ့္ဟန္းႏွင့္ ဘီဟာျပည္နယ္မ်ားရွိ မုိက္ကာ မုိင္းတြင္းမ်ားတြင္ ကေလး အလုပ္သမားမ်ားကုိ အသံုးျပဳေနကာ အနည္းဆံုး ကေလးအလုပ္သမား ၅၀၀၀ ခန္႔ရွိသည္ဟု ေဖာ္ျပထား၏။

    အလွကုန္ပစၥည္မ်ားတြင္ အေရာင္လက္ေသာ အမႈန္ေလးမ်ား ပါ၀င္ေစရန္အတြက္ “မုိက္ကာ”ကုိ အသံုးျပဳျခင္းျဖစ္ၿပီး၊ ထုိမုိက္ကာကုိ ၾကားခံ ပြဲစားမ်ားက မုိင္းတြင္းမ်ားမွ ၀ယ္ယူကာ L’Oreal ႏွင့္ Estee Lauder တုိ႔ကဲ့သုိ႔ ကမၻာေက်ာ္ အလွကုန္ လုပ္ငန္းမ်ားသုိ႔ တစ္ဆင့္ ျပန္လည္ေရာင္းခ်ၾကေလသည္။

    “ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ရဲ႕ သုေတသနျပဳမႈမွာ တရားမ၀င္ မုိက္ကာ မုိင္းတြင္းေတြနဲ႔ ကေလးအ လုပ္သမားေတြကုိ ေတြ႕ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ အိႏၵိယရဲ႕ အေရးႀကီးတဲ့ ျပႆနာတစ္ခုပါပဲ။ ၿပီးေတာ့ ကုမၸဏီအမ်ားစုဟာ ကုန္ၾကမ္ပစၥည္း ဘယ္လုိရတဲ့ဆုိတာ စားသံုးသူေတြကုိ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းမေျပာၾကပါဘူး”  ဟု DanWatch အဖြဲ႕မွ လူစီ ဗုိလာကဆုိသည္။

    ဆုိးရြားသည့္အလုပ္မ်ား

    ဂ်ာ့ခ္ဟန္းျပည္နယ္ ကုိဒါမာၿမိဳ႕ရွိ စြန္႔ပစ္မုိက္ကာမုိင္းတြင္းတစ္ခုျဖစ္ေသာ ခ်ာကီမုိင္းတြင္းမွာပူးျပင္းလွသည့္ ေနေရာင္ေအာက္တြင္ တစ္ဖိတ္ဖိတ္ေတာက္လ်က္ ရွိေနသည္။  အိပ္ခ်င္မူးတူးျဖစ္ေနေသာ ကေလးတစ္သုိက္က ကိရိယာ တန္ဆာပလာမ်ားကုိ ယူေဆာင္ကာ ထုိမုိင္းတြင္းသုိ႔ ႏြမ္းလ်စြာ ခ်ီတက္ေနၾက၏။

    အသက္ ၅ ႏွစ္အရြယ္ အေဂ်း ဒက္စ္က မုိက္ကာတြင္း တစ္တြင္းထဲသုိ႔ ခုန္ခ်ကာ တစ္ေန႔တာ အလုပ္ကုိ စတင္ေလေတာ့သည္။ ေသးငယ္ေသာ လက္ကေလးမ်ားက တူကုိ ဟန္ခ်က္မျပတ္ေအာင္ ထိန္းထားရသည္။ သုိ႔ေသာ္ မုိက္ကာ ပြင့္မ်ားျဖင့္ ေတာက္ပေနသည့္ တြင္းနံရံကုိေတာ့ တိက်စြာ ထုႏွက္ေနေလသည္။

    အႏၱရာယ္မ်ားသည့္ ထုိအေျခအေနတြင္ အေဂ်းမွာ တစ္ေန႔လွ်င္ ၇ နာရီမွ ၈ နာရီအထိ တစ္ပတ္ ၆ ရက္အလုပ္လုပ္ရသည္။ သုိ႔ရာတြင္ တစ္ေန႔လုပ္ခ ႐ူပီ ၂၀ (ကန္ေဒၚလာ ၃၃ ျပား) သာ ရရွိေလသည္။ ထုိပမာဏက ဆာေလာင္ ငတ္မြတ္သည့္ သူ၏၀မ္းကုိ ျဖည့္ႏုိင္႐ံုသာ ရွိေလ၏။

    “ဒီမုိင္းတြင္းေတြကို လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၂၀ ေလာက္ကတည္းက ပိတ္ပစ္ခဲ့တာပါ။ အဲဒီအခ်ိန္ကတည္းက စၿပီး ဒီပတ္၀န္းက်င္က ဆင္းရဲသားေတြဟာ ဒီထဲက အပုိင္းအစေတြကို လာလာ တူးၾကပါတယ္”

    ခ်ာကီမုိင္းတြင္းနားတြင္ အလုပ္လုပ္သည့္ ေက်ာင္းဆရာတစ္ဦးျဖစ္သူ ရမ္လာခန္ ပတ္စ္၀မ္ကဆုိသည္။

    “ဒီလုိလာတူးတာေၾကာင့္ မၾကာခဏ ျပႆနာေတြျဖစ္ပါတယ္။ မိဘေတြနဲ႔အတူ လာတူးၾကတဲ့ ကေလးေတြလည္းရွိၿပီး မုိင္းတြင္းအမိုးၿပိဳက်လုိ႔ ပိတ္မိၿပီး ေသသြားတာေတြလည္း မနည္းပါဘူး” ၎က ျဖည့္စြက္ခဲ့သည္။

    အသက္ ၂၅ ႏွစ္အရြယ္ မုိင္း လုပ္သား ကာ႐ူဒက္စ္ကေတာ့ လြန္ခဲ့သည့္ ငါးႏွစ္က ခ်ာကီ မုိင္းတြင္း မေတာ္တဆျဖစ္မႈတြင္ ဇနီးသည္အား ဆံုး႐ံႈးခဲ့ရဖူးသည္။

    “မိုကာအပုိင္းအစေတြကုိ စုေဆာင္းဖုိ႔လုပ္ေနရင္း မုိင္းတြင္းထဲမွာ ပိတ္မိခဲ့တာပါ။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ သူ႕ကုိ တူးၿပီး ထုတ္လာတဲ့အခါမွာေတာ့ ေသေနပါၿပီ” ဟု ကာ႐ူဒက္စ္ က သူ၏ ကုိယ္ေတြ႕ဇာတ္လမ္းကုိ ဖြင့္ဟခဲ့သည္။

    သုိ႔ေသာ္လည္း အျခားမည္သည့္ေနရာကမွ ၀င္ေငြမရႏုိင္သည့္အတြက္ ကာ႐ူကုိယ္တုိင္ႏွင့္ ၎၏ ကေလးမ်ားမွာ ထိုအႏၱရာယ္တြင္းထဲသုိ႔ပင္ သက္ဆင္ခဲ့ရျပန္သည္။

    “တရား၀င္၀င္ မ၀င္၀င္၊ ဒါက ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ရဲ႕ ထမင္း ၂ ႏွစ္နပ္အတြက္ အာမခံခ်က္ေပးတယ္ေလ” ဟု ၎က ဆုိခဲ့၏။

    ၀ယ္လိုအား ျမင့္တက္လာျခင္း

    ဓာတုေဗဒ ပစၥည္းမ်ားျဖင့္ ျပဳလုပ္ထားသည့္ အလွကုန္မ်ားက ကင္ဆာ အပါအ၀င္ က်န္းမာေရး အတြက္ ထိခုိက္မႈကုိ ျဖစ္ေစသည့္ အတြက္ေၾကာင့္ သဘာ၀ပစၥည္းမ်ားကုိ အသံုးျပဳ ထုတ္လုပ္သည့္ တုိ႔ပတ္၊ မက္စကာရာ၊ မ်က္ခံုးဆြဲတံ၊ ႏႈတ္ခမ္းနီႏွင့္ လက္သည္းအလွဆင္ပစၥည္းမ်ား၏ ၀ယ္လုိအားမွာ တဟုန္ထုိး တုိးတက္လာသည္။ ထုိအေၾကာင္းအရင္းက အလွကုန္မ်ားတြင္ အဓိက ပါ၀င္ပစၥည္းျဖစ္သည့္ မိုက္ကာကုိ အႀကီးအက်ယ္ထုတ္လုပ္မႈသုိ႔ ဦးတည္ေစခဲ့သည္။

    အိႏၵိယမုိင္းတြင္းမ်ားဗ်ဴ႐ုိ၏ အဆုိအရ အိႏၵိယမွာ တစ္ႏွစ္လွ်င္ မုိက္ကာ သတၱဳ႐ုိင္းႏွင့္ အပိုင္းအစ တန္ခ်ိန္ ၁၅၀၀၀ ထုတ္လုပ္ေပးသည္ဟု သိရသည္။ ထုိပမာဏမွ တရား၀င္ စာရင္းျဖစ္သည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ၂၀၁၁-၁၂ ခုႏွစ္တြင္ အိႏၵိယမွာ မိုက္ကာသတၱဳ ၁၃၀၀၀၀ ေက်ာ္ တင္ပုိ႔ခဲ့၏။ တရား၀င္ပမာဏ၏ ၈ ဆခန္႔ ပုိမ်ားေနေလသည္။

    အိႏၵိယ၏ မိုက္ကာထုတ္လုပ္မႈ ထက္၀က္ခန္႔က တ႐ုတ္ျပည္သုိ႔သြားသည္။ ထုိမွတစ္ဆင့္ ဥေရာပႏွင့္ အေမရိကန္တုိ႔မွ အလွကုန္ လုပ္ငန္းႀကီးမ်ားသုိ႔ ေရာက္ ရွိေလသည္။

    သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆုိင္ရာ ကိစၥမ်ားေၾကာင့္ အိႏၵိယရွိ မုိက္ကာမုိင္းမ်ားကုိ လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ ၂၀ ကပင္ ပိတ္ပစ္ခဲ့သည္။ ထုိပိတ္ပစ္မႈက တရားမ၀င္ မိုင္းတြင္း လုပ္ကုိင္မႈႏွင့္ အႏၱရာယ္မ်ားေသာ ထုိလုပ္ငန္းသုိ႔ ကေလးမ်ားအား မုိင္းလုပ္သားအျဖစ္ တြန္းပုိ႔လုိက္သကဲ့သုိ႔ ျဖစ္ခဲ့ေလ၏။

    DanWatch ၏ ေလ့လာမႈ အရ အိႏၵိယမွ ျပည္ပသုိ႔ တင္ပုိ႔သည့္ အရည္အေသြး အျပည့္၀ဆံုးေသာ မုိက္ကာျပားအမ်ားစုမွာ အေဂ်းကဲ့သုိ႔ ကေလးငယ္မ်ား လုပ္ကုိင္ေနသည့္ တရားမ၀င္ မုိင္းတြင္းမ်ားမွ ျဖစ္သည္ဟု ဆုိေလသည္။

    တရားမ၀င္မုိင္းတြင္းမ်ားေၾကာင့္ ၂၀၁၂-၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ ဂ်ာခ့္ဟန္းျပည္နယ္က ဘ႑ာေငြ ကန္ေဒၚလာ ၄ ဘီလီယံ ဆံုး႐ံႈးခဲ့သည္ဟု မၾကာေသးမီက ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ အိႏၵိယအစုိးရ၏ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

    ၅၀၀၀ ေသာ ကေလးမ်ား

    ကုိဒါမာၿမိဳ႕အေျခစုိက္ Jain Brothers မုိက္ကာမုိင္းတြင္းပုိင္ရွင္ ဆူရက္ရွ္ ကူးမားရ္ ဂ်ိန္းက

    201491973433189734_3“မုိက္ကာတူးေဖာ္ေရးလုပ္ငန္းမွာ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္ေလာက္ အထိ အလုပ္သမား ၂ ေသာင္းေလာက္ အလုပ္လုပ္ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုအခ်ိန္မွာေတာ့ တရား၀င္လုပ္သား ၁၀၀၀ ေလာက္သာ ရွိပါေတာ့တယ္။ ကေလးလုပ္သား ၅၀၀၀ ေလာက္က တရားမ၀င္ လုပ္ေနၾကပါတယ္။ အစုိးရအေနနဲ႔ ဆင္းရဲတဲ့ ရြာသားေတြကုိ ဒီအလုပ္ လုပ္ခြင့္ျပဳၿပီး၊ လုိအပ္တဲ့ ႀကိဳတင္ ကာကြယ္မႈေတြလုပ္ကာ အႏၱရာယ္ကင္းေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးသင့္ပါတယ္” ဟု မုိက္ကာ မုိင္းတြင္း လုပ္ငန္းေၾကာင္းကုိ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    အလွကုန္လုပ္ငန္းတြင္ ကေလးအလုပ္သမားမ်ား အသံုးျပဳမႈအတြက္ ေခါင္းပံုဖ်က္ခံရသည့္ အလုပ္သမားမ်ားအေရး ေဆာင္ရြက္ေပးေနသည့္ DanWatch က ထုတ္ျပန္သည့္  အစီရင္ခံစာတြင္ အလွကုန္ပစၥည္း ၂၀ ေက်ာ္ကုိ ထုတ္လုပ္ေပးေနသည့္ ကုမၸဏီ ၁၆ ခုအား ဆန္းစစ္ခဲ့သည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။ ထုိ ၁၆ ခုအနက္ ၁၂ ခုမွာ ၎တုိ႔ အသံုးျပဳေနသည့္ မုိက္ကာမွာ မည္သည့္ ရင္းျမစ္ကလာသည္ကို မသိၾက။

    L’Oreal ကဲ့သုိ႔ ကမၻာတစ္၀ွမ္း အလွကုန္ပစၥည္းမ်ားထုတ္လုပ္ေသာ ကုမၸဏီမ်ားသုိ႔ မုိက္ကာမ်ား ေထာက္ပံ့ေနသည့္ ဂ်ာမနီကုမၸဏီ Merck KGaA ကုမၸဏီကမူ ၎တုိ႔ မုိက္ကာကုန္ၾကမ္းရယူသည့္ ၾကားခံပြဲစားမ်ားမွာ ကေလးအလုပ္သမားမ်ား လုပ္ကုိင္ေသာ မုိင္းတြင္းမ်ားမွ ၀ယ္ယူသည္ဟု ၀န္ခံခဲ့သည္။

    သုိ႔ေသာ္လည္း ပြဲစားမ်ားက ၎တုိ႔၏ ေဖာက္သည္မ်ားကုိ မေျပာျပခဲ့ၾက။

    “ကၽြန္ေတာ့္ ေဖာက္သည္ေတြရဲ႕ အမည္ကုိ မေျပာႏိုင္ပါဘူး။ ဒါဟာ စီးပြာေရး လွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္ပါ။ ကုန္ၾကမ္းေတြကုိ ကၽြန္ေတာ္ တုိ႔ ျပဳျပင္ၿပီး ႏုိင္ငံျခားက ေဖာက္သည္ေတြ ဆီ ေပးပုိ႔တယ္ ဆုိတာက ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ေျပာႏုိင္တာ အကုန္ပါပဲ” ဟု မုိက္ကာ ပြဲစားတစ္ဦးျဖစ္သူ မုိဟန္ မုိဒီကေျပာၾကားခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္ ၎လုပ္ကုိင္ေနသည့္ ကုမၸဏီအမည္ကုိေတာ့ ေျပာျပခဲ့ျခင္းမရွိ။

    အလ္ဂ်ာဇီးရားသုိ႔ ေပးပုိ႔ေသာ အီးေမးလ္တြင္ Merck ကုမၸဏီမွ မီဒီယာ ဆက္ဆံေရး မန္ေနဂ်ာ ဂါးဟာဒ္ လက္ခ်္က

    “Merck ရဲဲ႕ လူမႈေရးဆုိင္ရာ စည္းကမ္းခ်က္မွာ ကေလးအလုပ္သမားေတြ အသံုးျပဳတာကုိ ပိတ္ပင္ထားပါတယ္။ ကုန္ၾကမ္ေပးပုိ႔သူေတြအေနနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ခ်ဳပ္ဆုိထားတဲ့ ကန္ထ႐ုိက္မွာ ပါ၀င္တဲ့ “ကေလးအလုပ္သမားမ်ားကုိ ခန္႔ထားျခင္းမျပဳရ” ဆုိတဲ့ စည္းကမ္းခ်က္အတုိင္း ေဆာင္ရြက္ေပးဖုိ႔ ေတာင္းဆုိပါတယ္။ စည္းကမ္းခ်က္နဲ႔ ညီတဲ့ ကုန္ၾကမ္ေပးပုိ႔သူေတြျဖစ္လာဖုိ႔နဲ႔ အေရာင္ထည့္တဲ့လုပ္ငန္းမွာ ကေလးအလုပ္သမားေတြ မပါ၀င္ဖုိ႔ လုိအပ္တဲ့ ေဆာင္ရြက္ခ်က္အားလံုးကုိ Merck အေနနဲ႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ၿပီးပါၿပီ” ဟု ေရးသားထားေလသည္။

    ထုိ႔ျပင္ Merck အေနျဖင့္ အိႏၵိယမွ ထုတ္လုပ္ေသာ မုိက္ကာမ်ား အသံုးျပဳျခင္းကုိ ေလွ်ာ့ခ်မည္ဟု ဆုိေသာ္လည္း ဂ်ာ့့ခ္ဟန္းျပည္နယ္ မုိင္းတြင္းမ်ားမွထြက္ေသာ မုိက္ကာမ်ားကုိ ဆက္လက္အသံုးျပဳေနမည္ျဖစ္ေလသည္။

    မုိင္းတြင္းမ်ားတြင္ ကေလးအလုပ္သမားမ်ား အသံုးျပဳမႈကုိ တြန္းလွန္ေရးအတြက္ ကုမၸဏီမ်ားအေနျဖင့္ မုိက္ကာမ်ားရရွိသည့္ လမ္းေၾကာင္းမ်ားကုိ ဂ်ာခ့္ဟန္းအစုိးရႏွင့္ တုိက္႐ုိက္ဆက္သြယ္ထားေသာ ေျခရာခံသည့္ စနစ္တစ္ခု ထားရွိရမည္ဟု လက္ခ်္က အႀကံျပဳခဲ့သည္။

    အစုိးရက လစ္လ်ဴ႐ႈထားျခင္း

    အသက္ ၁၄ ႏွစ္ေအာက္ကေလးငယ္မ်ား မုိင္းတြင္းမ်ားတြင္ အလုပ္လုပ္ျခင္းကုိ တရားမ၀င္ဟု ကုလသမဂၢ၏ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။ ထုိကဲ့သုိ႔ အလုပ္ခုိင္းျခင္းက ကေလးငယ္မ်ား အေပၚ အဆုိး၀ါးဆံုး ေခါင္းပံုျဖတ္ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ႏုိင္ငံတကာ အလုပ္သမားမ်ားအဖြဲ႕ကလ္း သတ္မွတ္ထားေလသည္။

    သုိ႔ေသာ္လည္း အိႏၵိယရွိ မုိက္ကာမုိင္းတြင္းမ်ားတြင္ ကေလးငယ္မ်ား အလုပ္လုပ္ေနရသည့္ ကိစၥမွာ ႏိုင္ငံတစ္၀ွမ္း အုတ္ေအာ္ေသာ201491973840768580_3င္းနင္း ျဖစ္ေနေသာ္လည္း ထုိျပႆနာကုိ အိႏၵိယအစုိးရ လစ္လ်ဴ႐ႈထား၏။

    အလ္ဂ်ာဇီးရာက အိႏၵိယသတၳဳတြင္းဌာန အတြင္းေရးမွဴး အနပ္ ေက ပူဂ်ာရီကုိ ဂ်ာခ့္ဟန္းရွိ တရားမ၀င္ မုိင္းတြင္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေမးျမန္းခဲ့ရာ

    “ကၽြန္ေတာ္ဘာေျပာရမွာလဲ။ အစုိးရအေနနဲ႔ အဲဒီေဒသမွာ တရားမ၀င္လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ေနတယ္ဆုိတာ သိရွိျခင္း မရွိပါဘူး” ဟုသာ ျပန္လည္ေျဖၾကားခဲ့ေလ၏။

    အလွကုန္လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ အသံုးျပဳေသာ မုိက္ကာထုတ္လုပ္မႈႏွင့္ ကေလးအလုပ္သမားမ်ား ဆက္စပ္မႈမွာ ယခင္ကလည္း ရွိခဲ့သည္။ Merck KGaA ကုမၸဏီမွာ အိႏၵိယရွိ မုိက္ကာ မုိင္းတြင္းမ်ားတြင္ ကလးအလုပ္သမားမ်ားကို အသံုးျပဳေနသည္ဟု စြပ္စြဲခ်က္မ်ိဳး ၂၀၀၉ ခုႏွစ္တြင္ ေပၚထြက္ခဲ့ဖူးသည္။

    သိကၡာဆယ္သည့္အေနျဖင္ Merck က အန္ဂ်ီအုိအဖြဲ႕ Bachpan Bachao Andolan (BBA) ႏွင့္ ပူးေပါင္းကာ ဂ်ာခ့္ဟန္းတြင္ ကေလးမ်ား ရြာတစ္ရြာကို ဖန္တီးေဆာက္လုပ္ေပးခဲ့သည္။ ထုိရြာမွ ကေလးမ်ားမွ အလုပ္မလုပ္ရေပ။ ထုိရြာတြင္ စာသင္ေက်ာင္းမ်ား၊ ေဆး႐ံုမ်ားႏွင့္ အျခားေသာ အေဆာက္အဦးမ်ားလည္း ပါ၀င္သည္။

    သုိ႔ေသာ္လည္း BBA ကုိ တည္ေထာင္သူ ကုိင္လာ့ရွ္ ဆတ္ယာသီကမူ Merck ၏ ထုိလုပ္ရပ္မွာ အျမင္ေကာင္းေအာင္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းသာျဖစ္သည္ဟု ေ၀ဖန္ခဲ့၏။

    “သူတုိ႔မွာ ေရရွည္လုပ္မယ့္ အစီအစဥ္မ်ိဳး မရွိပါဘူး။ စာသင္ေက်ာင္းကုိ သူတုိ႔ ေပ်ာ္ပြဲရႊင္ပြဲ အမ်ားႀကီးနဲ႔ စတင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါပေမယ့္ အခုအခ်ိန္မွာ အဲဒီေက်ာင္းနဲ႔ သူတုိ႔လုပ္ခဲ့တဲ့ က်န္းမာေရးစင္တာေတြဟာ ေကာင္းေကာင္းအလုပ္မလုပ္ေတာ့ပါဘူး။ အစိုးရကလည္း တရားမ၀င္မုိင္းတြင္းေတြကုိ မရပ္တန္႔ခ်င္ပါဘူး။ ၿပီးေတာ့ ကေလးေတြရဲ႕ ေကာင္းက်ိဳးဆုိးက်ိဳးကုိလည္း ဂ႐ုမစိုက္ပါဘူး”

    အနာဂတ္ေပ်ာက္ေနသည့္ ဂ်ာခ့္ဟန္းမွ ကေလးငယ္မ်ားအေၾကာင္းကုိ ဆတ္ယာသီက ဖြင့္ဟခဲ့ျခင္းပင္။

    Al Jazeera သတင္းဌာနရဲ႕  ” Ugly truth behind global beauty industry” ေဆာင္းပါးကို ေလးေမာင္ ျမန္မာမႈျပဳ သည္။