News @ M-Media

Tag: Indian Muslims

  • ငါတုိ႔လုပ္ရင္ ပဋိပကၡ၊ မြတ္စလင္လုပ္ရင္ အၾကမ္းဖက္

    ငါတုိ႔လုပ္ရင္ ပဋိပကၡ၊ မြတ္စလင္လုပ္ရင္ အၾကမ္းဖက္

    ေအာက္တုိဘာ ၁၁၊ ၂၀၁၇
    M-Media

    လက္စ္ဗီးဂက္စ္ပစ္ခတ္မႈ ပံုရိပ္တစ္ခု

    – ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပုိင္းအတြင္း အေမရိကန္ လက္စ္ဗီးဂက္စ္ၿမိဳ႕က ဂီတပြဲတစ္ခုမွာ အမ်ိဳးသားတစ္ေယာက္ဟာ လူ ၅၈ ေယာက္ကုိ သတ္ျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။ စက္ေသနတ္နဲ႔ တစ္နာရီေလာက္ ပစ္ခတ္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး လူ ၅၀၀ ေက်ာ္ေလာက္ ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ပါတယ္။ အေမရိကန္ရဲတပ္ဖြဲ႕ကေတာ့ ဒီလူဟာ တစ္ေယာက္တည္းလုပ္တာ ျဖစ္တဲ့အ
    တြက္ အၾကမ္းဖက္မႈမဟုတ္ဘူးလုိ႔ ေျပာပါတယ္။ လူသတ္သမားဟာ ခရစ္ယာန္တစ္ေယာက္ပါ။ သူဟာ မြတ္စလင္တစ္ေယာက္သာ ျဖစ္မယ္ဆုိရင္ ရဲတပ္ဖြဲ႕က ဒီလုိေလသံထြက္မယ္လုိ႔ထင္သလား။ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ မထင္ပါဘူး။

    ဒီလူသတ္သမားနဲ႔ ေနာက္ကြယ္ကလႈံ႕ေဆာ္မႈအေၾကာင္းေတြကုိ သိပ္မ်ားမ်ားစားစားမသိရတာေၾကာင့္ အၾကမ္းဖက္လုပ္ရပ္လုိ႔ ေကာက္ခ်က္မခ်တာလားကုိ ဆန္းစစ္ဖုိ႔ လုိအပ္လာၿပီး၊ အၾကမ္းဖက္၀ါဒအေပၚ လူေတြ ဘယ္လုိသေဘာေပါက္ၾကသလဲဆုိတာကုိလည္း က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ စဥ္းစားရပါေတာ့မယ္။

    အဘိဓာန္မွာ အၾကမ္းဖက္၀ါဒကို ‘ႏုိင္ငံေရးရည္ရြယ္ခ်က္ အထေျမာက္ေစရန္ အထူးသျဖင့္ အရပ္သားေတြအေပၚ တရားဥပေဒကုိ ေက်ာ္လြန္သည့္ ၿခိမ္းေျခာက္တုိက္ခုိက္မႈ’ လုိ႔ ဖြင့္ဆုိပါတယ္။ ဒီဖြင့္ဆုိခ်က္ကုိ ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ တုိက္ခုိက္မႈ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို အၾကမ္းဖက္၀ါဒအျဖစ္ သတ္မွတ္လုိ႔ ရပါတယ္။ လူမ်ိဳးေရး ပဋိ
    ပကၡေတြကလည္း တရားဥပေဒကုိ ေက်ာ္လြန္ကာ အရပ္သားေတြအေပၚ ၿခိမ္းေျခာက္လုိတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္၊ ႏုိင္ငံေရး ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြ ပါ၀င္တာေၾကာင့္ ဒီဖြင့္ဆုိခ်က္နဲ႔ အံကုိက္ပါပဲ။

    ဒါေပမယ့္ အဲဒီလုိ လူမ်ိဳးေရးတုိက္ခုိက္မႈေတြကုိ အမ်ားစုက အၾကမ္းဖက္၀ါဒအျဖစ္ မ႐ႈျမင္ၾကပါဘူး။ ၁၉၈၄ ခုႏွစ္ အိႏၵိယမွာ ဆစ္ခ္ေတြ အစုလုိက္အၿပံဳလုိက္ အသတ္ခံရမႈကုိ အဓိက႐ုဏ္းလုိ႔ ေခၚခဲ့တယ္။ မူဇက္ဖါနာဂါမွာ မြတ္စလင္ေတြအေပၚ တုိက္ခုိက္မႈကုိလည္း အဓိက႐ုဏ္းလုိ႔ပဲ ပံုေဖၚခံခဲ့ရပါတယ္။ ဘာဘရီဗလီႀကီးကုိ ဟိႏၵဴေတြ ၿဖိဳခ်ကာ မြမ္ဘုိင္းမွာ ရာနဲ႔ခ်ီတဲ့မြတ္စလင္ေတြကုိ သတ္ျဖတ္မႈဟာလည္း အဓိက႐ုဏ္းပါပဲ။ အဲဒီအျဖစ္အပ်က္ေတြကုိ လက္စားေခ်တဲ့ မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ ဗံုးခြဲတုိက္ခုိက္မႈကုိေတာ့ အၾကမ္းဖက္၀ါဒလုိ႔ ေခၚခဲ့ၾကပါတယ္။ ၂၀၀၂ ခုႏွစ္ အဟ္မတ္ဒါဘတ္က နာ႐ုိဒါ ပါတီယာမွာ မြတ္စလင္ ၉၇ ဦး အစုလုိက္အၿပံဳလုိက္ သတ္ျဖတ္ခံရမႈက အဓိက႐ုဏ္းျဖစ္ၿပီး၊ အဲဒီတစ္ႏွစ္တည္းမွာပဲ အဟ္မတ္ဒါဘတ္က အက္စ္ဟာဒမ္မွာျဖစ္တဲ့ ဟိႏၵဴ ၃၀ အသတ္ခံရမႈကုိေတာ့ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈလုိ႔ ဆုိပါတယ္။

    ဒုတိယတစ္ခ်က္က ‘အရပ္သားေတြကုိ ပစ္မွတ္ထားမႈ’ ပါ။ ဂ်ာမူးနဲ႔ ကက္ရွ္မီးယားမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အဓိကတုိက္ခုိက္မႈေတြဟာ စစ္သားေတြကုိ ပစ္မွတ္ထားတာျဖစ္ၿပီး အရပ္သားေတြကုိ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဒါကုိလည္း အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈလုိ႔ ေခၚတြင္ပါတယ္။ အေမရိကန္ဥပေဒမွာ အၾကမ္းဖက္၀ါဒကုိ ‘ႏုိင္ငံေရး သုိ႔မဟုတ္ လူမႈေရးဆုိင္ရာ ရည္ရြယ္ခ်က္အတြက္ အစုိးရ သုိ႔မဟုတ္ ျပည္သူလူထု၊ သုိ႔မဟုတ္ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုကုိ ၿခိမ္းေျခာက္ အက်ပ္ကုိင္ရန္ လူမ်ား သို႔မဟုတ္ အေဆာက္အဦးမ်ားကုိ အၾကမ္းဖက္မႈ သုိ႔မဟုတ္ တရားလက္လြတ္ အင္အားအသံုးျပဳမႈ’ လုိ႔ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ပါတယ္။

    ဒီဖြင့္ဆုိခ်က္ကလည္း အဘိဓာန္က ဖြင့္ဆုိခ်က္နဲ႔ သိပ္မကြာပါဘူး။ အထက္မွာေျပာခဲ့သလုိပဲ လက္စ္ဗီးဂက္စ္ ေသနတ္သမားအေၾကာင္းနဲ႔ ေနာက္ကြယ္က လႈံ႕ေဆာ္မႈေတြကုိ မ်ားမ်ားစားစား မသိရပါဘူး။ ဒီဖြင့္ဆုိခ်က္ေပၚမူတည္ၿပီး – သူ႕ရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ လူမႈေရးဆုိင္ရာ ရည္ရြယ္ခ်က္ကုိ မသိရတာေၾကာင့္ ဒါဟာ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈ မဟုတ္ဘူးလုိ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႕က ယူဆတာလားဆုိတာ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မသိရပါဘူး။

    အိႏၵိယက အၾကမ္းဖက္မႈတုိက္ဖ်က္ေရးဥပေဒကုိ POTA လုိ႔ေခၚၿပီး ၂၀၀၂ ခုႏွစ္မွာ ဗဂ်္ပါယီအစုိးရက ေရးဆြဲျပဌာန္းခဲ့တာပါ။ အိႏၵိယက ဥပေဒ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားလုိပဲ ေတာ္ေတာ္ကုိစနစ္မက်ဘဲ စကားလံုးေတြကလည္း ေဖာင္းပြေနပါတယ္။ အဲဒီဥပေဒမွာ ‘အၾကမ္းဖက္၀ါဒ’ ဆုိတာကုိ

    – မည္သူမဆုိ (က) အိႏၵိယ၏ စည္းလံုးညီညြတ္မႈ၊ ေသြးစည္းမႈ၊ လံုၿခံဳေရးႏွင့္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကုိ ၿခိမ္းေျခာက္ရန္၊ ျပည္သူလူထု သုိ႔မဟုတ္ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုအား ေၾကာက္လန္႔ေစရန္ ရည္ရြယ္၍ ဗံုးေသာ္၎၊ ဒုိင္းနမုိက္ေသာ္၎၊ ေပါက္ကြဲေစတတ္ေသာ ပစၥည္းေသာ္၎၊ မီးေလာင္ေစတတ္ေသာ ပစၥည္းေသာ္၎၊ ေသနတ္ေသာ္၎၊ ေသေစႏုိင္ေသာ သုိ႔မဟုတ္ အဆိပ္အေတာက္ျဖစ္ေစႏုိင္ေသာ လက္နက္ေသာ္၎၊ အဆိပ္အေတာက္ျဖစ္ေစေသာဓာတ္ေငြ႕ သုိ႔မဟုတ္ ဓာတုေဗဒပစၥည္းေသာ္၎ အသံုးျပဳ၍ ျပဳလုပ္ေသာ- (ဇီ၀ သုိ႔မဟုတ္ အျခား) အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစေသာ သဘာ၀ရွိသည့္ မည္သည့္ပစၥည္းျဖင့္မဆုိ၊ အျခားမည္သည့္နည္းလမ္ျဖင့္မဆုိ ျပဳလုပ္ေသာ၊- ထုိနည္းလမ္းမ်ိဳး၊ ပစၥည္းမ်ိဳးျဖင့္ လူတစ္ဦး သုိ႔မဟုတ္ လူအမ်ားအား အသက္ဆံုး႐ံႈးေစေသာ၊ ထိခုိက္ဒဏ္ရာရေစေသာ သုိ႔မဟုတ္ ထုိသုိ႔ျဖစ္ရန္ အလားအလာရွိေသာ၊- အေဆာက္အဦးမ်ားကုိ ဆံုး႐ံႈးေစေသာ၊ ပ်က္ဆီးေစေသာ၊ ဖ်က္ဆီးေသာ၊ လူအဖြဲ႕အစည္းရပ္တည္ရန္ အေရးပါသည့္ ေထာက္ပံ့မႈမ်ား၊ ၀န္ေဆာင္မႈမ်ားကုိ ဖ်က္ဆီးေသာ – အိႏၵိယႏုိင္ငံ ကာကြယ္ေရးအတြက္ အသံုးျပဳေသာ သုိ႔မဟုတ္ အသံုးျပဳရန္ ရည္ရြယ္ေသာ သုိ႔မဟုတ္ အိႏၵိယအစုိးရ သုိ႔မဟုတ္ ျပည္နယ္အစုိးရ သုိ႔မဟုတ္ ၎တုိ႔ လက္ေအာက္ခံ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ အျခားေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ သက္ဆုိင္ေနေသာ အေဆာက္အဦးမ်ား သုိ႔မဟုတ္ ကိရိယာတန္ဆာပလာမ်ားကုိ ဖ်က္ဆီးေသာ မည္သည့္လုပ္ရပ္ကုိမဆုိ ျပဳလုပ္ျခင္း၊ အစုိးရ သုိ႔မဟုတ္ အျခားသူမ်ားကုိ ေမာင္းထုတ္ရန္ မည္သူ႕ကိုမဆုိ ထိန္းသိန္းျခင္း၊ ထုိသူ႕အား သတ္ျဖတ္ရန္ ၿခိမ္းေျခာက္ျခင္း သုိ႔မဟုတ္ ဒဏ္ရာအနာတရျဖစ္ေစျခင္းတုိ ႔ျဖစ္သည္။

    ဒါတင္မကေသးဘဲ (ခ) မွာလည္း

    – ၁၉၆၇ ခုႏွစ္ တရားမ၀င္လႈပ္ရွားမႈမ်ား (တားဆီးေရး) အက္ဥပေဒအရ တရားမ၀င္ဟု ေၾကျငာထားသည့္ အဖြဲ႕စည္းတစ္ခု၏ အဖြဲ႕၀င္ျဖစ္ျခင္း၊ သုိ႔မဟုတ္ ထုိအဖြဲ႕တြင္ ဆက္လက္ပါ၀င္ေနျခင္း သုိ႔မဟုတ္ ထုိအဖြဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ား အထေျမာက္ေစမည့္ မည္သည့္လုပ္ရပ္ကုိမဆုိ အကူအညီျဖစ္ေစေသာ၊ ျမႇင့္တင္ေပးေသာ လုပ္ရပ္ကုိ မိမိသေဘာဆႏၵအေလ်ာက္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ ထုိနည္းတူစြာ တရားမ၀င္လက္နက္၊ ခဲယမ္း၊ ေပါက္ကြဲေစတပ္သည့္ပစၥည္းမ်ား သုိ႔မဟုတ္ ပ်က္ဆီးမႈ ႀကီးမားေစသည့္ ကိရိယာ၊ တန္ဆာပလာမ်ား လက္၀ယ္ထားရွိျခင္း၊ လူ႕အသက္ဆံုး႐ႈံးေစေသာ သုိ႔မဟုတ္ မည္သူ႕ကုိမဆုိ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ဒဏ္ရာရရွိေစျခင္း သုိ႔မဟုတ္ မည္သည့္ အေဆာက္အဦးကုိမဆုိ ဆုိးဆုိး၀ါး၀ါး ပ်က္ဆီးေစျခင္း၊ အၾကမ္းဖက္မႈတစ္ခုကုိ က်ဴးလြန္ျခင္းတုိ႔ျဖစ္သည္။

    အဲဒီဥပေဒမွာ အေရးႀကီးတဲ့ စကားလံုးေတြက ‘စည္းလံုးညီညြတ္မႈ၊ ေသြးစည္းမႈ၊ လံုၿခံဳေရးႏွင့္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ’ ျဖစ္ပါတယ္။ အိႏၵိယႏုိင္ငံသားေတြ စည္းလံုးမႈ ၿပိဳကြဲမွာကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ရဲ႕ စိုးရိမ္မႈ- အေျခအျမစ္မရွိတဲ့ စုိးရိမ္မႈ – က အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆုိခ်က္တစ္ခုလံုးရဲ႕ အသက္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ RDX၊ C14 နဲ႔ အျခား ေခတ္ေပၚ ေဖာက္ခြဲေရးပစၥည္းေတြ မဟုတ္ဘဲနဲ႔ (အၾကမ္းဖက္၀ါဒမွာ မသံုးဘဲ သတၱဳတြင္းမွာသာသံုးတဲ့) ဒုိင္းနမုိက္လုိ ထူးထူးျခားျခားစကားလံုးကုိ ဘာ့ေၾကာင့္ ထည့္သြင္းထားလဲဆုိတာ မသိရပါဘူး။ ဒါဟာ ဥပေဒကုိ ေရးဆြဲတဲ့ အစုိးရအဖြဲ႕၀င္ရဲ႕ ေဖာက္ခြဲေရးပစၥည္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့အသိဟာ ေဘာလီး၀ုဒ္႐ုပ္ရွင္ကေပးတဲ့ အသိေ
    လာက္သာ ရွိပံုပါပဲ။

    POTA ရဲ႕ ဒီ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆုိခ်က္ဟာ အားလံုးကုိ ၿခံဳငံုထားေပမယ့္၊ အျမင္က်ဥ္းေနသလုိ၊ ေဖာ္ျပခ်က္ေကာင္းေပမယ့္ ေတြးေတာခ်ိန္ဆမႈ မပါ၀င္ပါဘူး။ အိႏၵိယႏုိင္ငံက ဥပေဒေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ေလ်ာ့တိေလ်ာ့ရဲနဲ႔ သိမ္းက်ံဳးေရးဆြဲထားတဲ့အတြက္ ဒီလုိဥပေဒဖြင့္ဆုိခ်က္မ်ိဳးဟာ ကၽြန္ေတာ့္အတြက္ေတာ့ အထူးအဆန္း မ
    ဟုတ္ပါဘူး။ ဘာျပစ္မႈမွ မက်ဴးလြန္ရင္လည္း တမီလ္နာဒူးျပည္နယ္မွာ ‘အရက္ပုန္းေရာင္းသူ၊ မူးယစ္ေဆးသံုးသူ၊ သစ္ခုိးခုတ္သူ၊ လူဆုိးဓားျပ၊ လမ္းစည္းကမ္းေဖာက္ဖ်က္သူ၊ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ ေစာ္ကားသူ၊ လုယက္သူ၊ ဗီဒီယုိခုိးကူးသူ တားဆီးေရး အက္ဥပေဒ’ နဲ႔ လူတစ္ေယာက္ကုိ ႐ံုးမတင္ဘဲ တစ္ႏွစ္ေလာက္ ဖမ္းခ်ဳပ္ထားႏုိင္ပါတယ္။

    လူတစ္ေယာက္ဟာ အနာဂတ္မွာ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ႏုိင္တယ္လုိ႔ သံသယျဖစ္ခံရၿပီဆုိတာနဲ႔ အမွန္တကယ္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ျခင္းမရွိဘဲ အစုိးရက ေထာင္ခ်ႏုိင္ပါတယ္။ လူတစ္ေယာက္ဟာ ေနာင္တစ္ခ်ိန္မွာ ဗီဒီယုိခုိးကူးေတာ့မယ္ဆိုတာ အစုိးရက ဘယ္လုိသိတာလဲ မေျပာတတ္ပါဘူး။ ေဗဒင္နကၡတ္တတ္ကၽြမ္းသူေတြကုိ ခန္
    ႔အပ္ထားလုိ႔ ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။

    အခ်ဳပ္ဆုိရရင္ အၾကမ္းဖက္၀ါဒကုိ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆုိရာမွာ တကယ့္ေလာ့ဂ်စ္ အစစ္အမွန္ကုိ အားလံုး သိထားဖုိ႔ လုိပါတယ္။ ဘာသာေဗဒ ပညာရွင္နဲ႔ စာေရးဆရာ ႏုိအမ္ ခၽြမ္စကီးက ကမၻာတစ္၀ွမ္း အေမရိကန္ေတြရဲ႕ ရက္စ္မႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး “ကၽြန္ေတာ္တုိ႔လုပ္ရင္ ဒါက အၾကမ္းဖက္တုိက္ဖ်က္ေရးပါ။ သူတုိ႔လုပ္ရင္ေတာ့ အၾကမ္း
    ဖက္၀ါဒပါပဲ” လုိ႔ ေျပာခဲ့ဖူးပါတယ္။

    ဒီလုိပါပဲ (အိႏၵိယမွာ) ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ (ဟိႏၵဴေတြ) လုပ္ရင္ အဓိက႐ုဏ္းျဖစ္ၿပီး မြတ္စလင္ေတြလုပ္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ အၾကမ္းဖက္၀ါဒပါပဲ။

    Ref: Outlook India

    (Outlook India တြင္ ေဆာင္းပါးရွင္ အာကာပေတးလ္ ေရးသားသည့္ When We Do It, Its A Riot. When Muslims Do It, It Is Terrorism ေဆာင္းပါးကုိ ေလးေမာင္က ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆုိသည္။ ေဆာင္းပါ အေၾကာင္းအရာမ်ားသည့္ ေဆာင္းပါးရွင္၏ ယူဆခ်က္သာျဖစ္ၿပီး M-Media ၏ အာေဘာ္မဟုတ္ပါ။)

  • ‘ပါလီယာ ဂၽြမၼာ ပါလီ’ ဗလီ (AD 628-630) – အာရွမွ ေရွးေဟာင္းသမုိင္း၀င္ဗလီမ်ား (၆)

    ‘ပါလီယာ ဂၽြမၼာ ပါလီ’ ဗလီ (AD 628-630) – အာရွမွ ေရွးေဟာင္းသမုိင္း၀င္ဗလီမ်ား (၆)

    ေအာက္တုိဘာ ၁၀၊ ၂၀၁၇
    M-Media

    (ကုိတင္ရီ တင္ဆက္သည္)

    – ‘ပါလီယာ ဂၽြမၼာ ပါလီ’ (Palaiya Jumma Palli) လုိ႔ ေခၚတြင္တဲ့ ဒီဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ဟာ အိႏၵိယႏုိင္ငံေတာင္ပုိင္း တမီလ္နာဒူးျပည္နယ္မွာ တစ္ခ်ိန္က ဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ကီလာကာ႐ုိင္းၿမိဳ႕မွာ တည္ရွိပါတယ္။

    သကၠရာဇ္ ၆၂၈-၆၃၀ မွာ တည္ေဆာက္ခဲ့တယ္လုိ႔ အဆုိရွိၿပီး တမန္ေတာ္မုဟမၼဒ္သခင္ အာေရဗ်မွာ သက္ေတာ္ထင္ရွားရွိေနစဥ္ကတည္းက အစၥလာမ္သာသနာဟာ အိႏၵိယတုိက္ငယ္ကုိ ေရာက္ရွိခဲ့တယ္ဆုိတဲ့ အေထာက္အထားတစ္ခုပါပဲ။

    ကီရာလာျပည္နယ္ ကုိဒြန္ဂါလူရ္မွာတည္ရွိၿပီး အိႏၵိယတုိက္ငယ္ရဲ႕ ပထမဆံုး ဗလီလုိ႔ မွတ္ယူခံထားရတဲ့ ‘ခ်ရာမန္ ဂၽြမၼာ ဗလီ’ နဲ႔အတူ ‘ပါလီယာ ဂၽြမၼာ ပါလီ’ ဟာလည္း ေဒသတြင္းမွာ ေရွးအက်ဆံုး ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ေတြထဲက တစ္ခုအျဖစ္ သတ္မွတ္ခံထားရပါတယ္။ ကမၻာ့အဆင့္မွာေတာ့ စတုတၳေျမာက္ သက္တမ္းအရင့္ဆံုး ဗလီျဖစ္ပါတယ္။

    လက္ရွိမွာ တမီလ္နာဒူးရဲ႕ ကမၻာ့လွည့္ခရီးသြားမ်ား စိတ္၀င္စားရာ မသြားမျဖစ္ေနရာတစ္ခု ျဖစ္ေနပါတယ္။

    သမုိင္းေၾကာင္း

    ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ အတြင္းပုိင္း

    တမန္ေတာ္မုဟမၼဒ္သခင္ သက္ေတာ္ထင္ရွားရွိစဥ္ ေအဒီ ၆၂၅-၆၂၈ မွာ ယီမင္ျပည္သူေတြ အစၥလာမ္သာသနာကုိ သက္၀င္ယံုၾကည္လာခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ပါရွားဘုရင္လက္ေအာက္က ယီမင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဘာဇန္ အစ္ဗေန႔ ဆာဆန္ (Baza ibn Sasan) ရဲ႕ေမတၱာရပ္ခံမႈနဲ႔ တမီလ္မင္းဆက္အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ ပန္ဒီယာဘုရင့္ႏုိင္ငံ (Pandiya Kingdom) – ယခု တမီလ္နာဒူး – ကုိ ေရာက္ရွိေနတဲ့ ယီမင္ ကုန္သည္ေတြ၊ အေျခေခ်သူေတြက ဒီဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ကုိ တည္ေဆာက္ခဲ့တာလုိ႔ အဆုိရွိပါတယ္။

    စစ္ပြဲေတြေၾကာင့္ ပ်က္ဆီးသြားတဲ့ ဒီဗလီကုိ သကၠရာဇ္ ၁၀၃၆ ခုႏွစ္မွာ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ခဲ့ရၿပီး လက္ရွိမွာေတာ့ ေဒသတြင္းက တမီလ္လူမ်ိဳး အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ေတြ သံုးစြဲေနတဲ့ ၀တ္ျပဳရာအေဆာက္အဦးတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။

    ဗိသုကာ

    ‘ပါလီယာ ဂၽြမၼာ ပါလီ’ ဗလီကို အျပင္ကၾကည့္ရင္ ဟိႏၵဴဘုရားေက်ာင္းနဲ႔ ဆင္တူေပမယ့္ ကႏုတ္ေတြမွာ ဘုရားေက်ာင္းကလုိ နတ္ဘုရား႐ုပ္တုေတြ မရွိပါဘူး။ အတြင္းပိုင္းမွာေတာ့ တစ္ျခားေသာ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ေတြလုိပဲ ၀တ္ျပဳခ်ိန္ မ်က္ႏွာမူရာအရပ္ကုိ သိရွိဖုိ႔အတြက္ ‘မဟ္ရဘ္’ တစ္ခု ရွိေနပါတယ္။

    ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ အတြင္းပုိင္းမွာလည္း အႏုစိတ္ ကႏုတ္ပန္းလက္ရာေတြကုိ ေတြ႕ျမင္ႏုိင္ၿပီး တမီလ္လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ ေျပာင္ေျမာက္တဲ့ ဗိသုကာအစြမ္းကို ထင္ဟပ္ျပသေနပါတယ္။

    ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္မွာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း တစ္ေထာင္ေက်ာ္က အစၥလာမ္ေမြအႏွစ္ေတြကုိ ေတြ႕ျမင္ႏုိင္ၿပီးေဒသတြင္း ဟိႏၵဴနဲ႔ အစၥလာမ့္ဗိသုကာ (Dravidian Islam architecture) လက္ရာ ေပါင္းစပ္တည္ေဆာက္ထားတဲ့ အေဆာက္အဦးေတြထဲက တစ္ခုလည္းျဖစ္ပါတယ္။ အိႏၵိယေတာင္ပုိင္းတစ္ခြင္မွာေတာ့ အေ
    ကာင္းဆံုး အစၥလာမ့္ဗိသုကာလက္ရာ ျဖစ္ပါတယ္။

    Ref: wiki,navrangindia

    (တင္ဆက္ၿပီးသမွ် အပုိင္းမာ်းကုိ ဤေနရာတြင္ သြားေရာက္ဖတ္႐ႈႏုိင္ပါတယ္)

  • ခ်ရာမန္ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ (AD 629) – အာရွမွ ေရွးေဟာင္းသမုိင္း၀င္ဗလီမ်ား (၂)

    ခ်ရာမန္ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ (AD 629) – အာရွမွ ေရွးေဟာင္းသမုိင္း၀င္ဗလီမ်ား (၂)

    ၾသဂုတ္ ၁၊ ၂၀၁၇
    M-Media

    (ကုိတင္ရီ တင္ဆက္သည္)

     

     

    ခ်ရာမန္ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္

    – အိႏၵိယႏုိင္ငံ ကီရာလာျပည္နယ္၊ သရီဆူရ္ခ႐ုိင္ ကုိဒြန္ဂါလူရ္ၿမိဳ႕မွာ ေအဒီ ၆၂၉ ခုႏွစ္က တည္ေဆာက္ခဲ့တဲ့ ဒီ ‘ခ်ရာမန္ ဂ်ဴမာ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္’ ဟာ အိႏၵိယႏုိင္ငံရဲ႕ ပထမဆံုး ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ျဖစ္ၿပီး အာေရဗ်မွာ တမန္ေတာ္မုဟမၼဒ္သခင္ သက္ေတာ္ထင္ရွားရွိေနစဥ္အတြင္းမွာပဲ အစၥလာမ္သာသနာဟာ အေရွ႕ဖက္ကုိ ေရာက္ခဲ့တယ္ဆုိတဲ့ အေထာက္အထားတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။

    ခ်ရာမန္ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ဟာ ကမၻာ့အေစာဆံုး ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းတာ္ေတြထဲမွာလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။

    ထူးဆန္းတဲ့အိပ္မက္နဲ႔ နန္းစြန္႔တဲ့ဘုရင္

    သကၠရာဇ္ ၆၀၀ ၀န္းက်င္ေလာက္မွာ ကီရာလာေဒသကုိ အုပ္စုိးေနတဲ့ ဘုရင္ ‘ခ်ရာမန္ ပီ႐ူမဲလ္’ (Cheraman Perumal) ဟာ တစ္ညမွာ လျပည့္၀န္းႀကီး ၂ ျခမ္းကြဲသြားတယ္ဆုိတဲ့ အိပ္မက္တစ္ခုကုိ ထူးထူးဆန္းဆန္းျမင္မက္ခဲ့ပါတယ္။ အတိတ္နမိတ္တစ္ခုပဲလုိ႔ မွတ္ယူတဲ့ ဘုရင္ႀကီးက နန္းတြင္း ေဗဒင္နကၡတ္တတ္ႂကြမ္းတဲ့ ပညာရွင္ေတြကုိ ဆင့္ေခၚၿပီး အဓိပၸါယ္ေဖာ္ခုိင္းေပမယ့္ ေက်နပ္ေလာက္တဲ့အေျဖမ်ိဳး မရခဲ့ပါဘူး။ ေနာက္ပုိင္း အာေရဗ်က တမန္ေတာ္မုဟမၼဒ္သခင္ရဲ႕ သာ၀ကႀကီးေတြ ကုန္သြယ္ခရီးစဥ္နဲ႔ သီရိလကၤာကုိ သြားတဲ့အခ်ိန္ ဘုရင္ ပီ႐ူမဲလ္နဲ႔ ေတြ႕ဆံုခဲ့ၿပီး အိပ္မက္အေၾကာင္း ေျပာျပတဲ့အခါ အဲဒီအာရပ္ကုန္သည္ေတြက ဒါဟာ တမန္ေတာ္မုဟမၼသခင္ ျပသခဲ့တဲ့ တန္ခုိးျပာဋိဟာေတြထဲက တစ္ခုကုိ ျမင္မက္တာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    (လကုိ ႏွစ္ျခမ္းခြဲျပဖုိ႔ သူ႕ကုိမယံုၾကည္သူေတြရဲ႕ ေတာင္းဆုိမႈကုိ တုန္႔ျပန္တဲ့အေနနဲ႔ တမန္ေတာ္ဟာ လကုိ ဘုရားသခင္ရဲ႕ အလုိေတာ္နဲ႔ တကယ္ပဲ ႏွစ္ျခမ္းခြဲျပခဲ့တယ္လုိ႔ မြတ္စလင္ေတြက ယံုၾကည္ထားၾကပါတယ္။)

    အာရပ္ကုန္သည္ေတြရဲ႕ ဒီရွင္းျပခ်က္ကုိ ဘုရင္ ခ်ရာမန္က စိတ္၀င္စားခဲ့ၿပီး ေနာက္ပုိင္းမွာေတာ့ အစၥလာမ္ဘာာသာကုိ ေျပာင္းလဲသက္၀င္ခဲ့ပါတယ္။ တမန္ေတာ္မုဟမၼဒ္သခင္ရွိရာ မကၠာၿမိဳ႕ကုိသြားေရာက္ဖုိ႔ကုိလည္း သူက လွ်ိဳ႕၀ွက္ စီစဥ္ခဲ့ပါတယ္။

    နန္းစြန္႔မယ့္ သူ႕အစီအစဥ္အတြက္ ေခ်ာ့ေမြ႕စြာ အာဏာလႊဲေျပာင္းႏိုင္ေရး ခ်ရာမန္က ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီး သူအုပ္စုိးတဲ့ ေဒသေတြကုိ ပုိင္းျခားကာ မ်ိဳးႏြယ္စုေခါင္းေဆာင္ေတြဆီ ေ၀ေပးခဲ့ပါတယ္။ မကၠာကုိ ေရာက္သြားတဲ့ ခ်ရာမန္ဟာ တမန္ေတာ္နဲ႔ေတြ႕ဆံုခဲ့ၿပီး ႏွစ္အနည္းငယ္ေနထုိင္ခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ပုိင္းမွာ အိႏၵိယကုိ ျပန္လာတဲ့ ခရီးမွာ ေနထုိင္မေကာင္းျဖစ္တာေၾကာင့္ အုိမန္ႏုိင္ငံ ဒူဖာရ္မွာ ကြယ္လြန္သြားခဲ့ပါတယ္။

    ခ်ရာမန္ဗလီသမုိင္း

    သူမေသခင္မွာ ခ်ရာမန္ဟာ ကီလာရာေဒသက ဘုရင္တစ္ပါးျဖစ္တဲ့ မာလာဘာရ္ (Malabar) ဆီ စာတစ္ေစာင္ေရးခဲ့ၿပီး အာရပ္မိတ္ေဆြတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ သာ၀ကႀကီး မာလစ္ ဘင္ ဒီနာရ္ (Malik Bin Dinar) နဲ႔အတူ လူႀကံဳထည့္ေပးလုိက္ပါတယ္။

    မာလစ္ ဘင္ ဒီနာရ္တုိ႔ ကုန္သည္အုပ္စုဟာ ကီရာလာၿမိဳ႕ေတာ္ ကုိဒြန္ဂါလူရ္ၿမိဳ႕ (Kodungallur) ကုိ ေရာက္တဲ့အခါမွာ ဒီစာေတြကုိ မ်ိဳးႏြယ္စုေခါင္းေဆာင္ေတြလက္ထဲ အပ္ခဲ့ၿပီး စာထဲက မွာၾကားခ်က္အတုိင္း လုပ္ဖုိ႔ ဒီေခါင္းေဆာင္ေတြက ခြင့္ျပဳခဲ့တာေၾကာင့္ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ေတြအတြက္ ေဒသတြင္း ေနရာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ေဆာက္လုပ္ခြင့္ ရရွိခဲ့ပါတယ္။

    အဲဒီဗလီေတြထဲမွာ ကုိဒြန္ဂါလူရ္ၿမိဳ႕က ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ဟာ သကၠရာဇ္ ၆၂၉ ခုႏွစ္မွာ အရင္ဆံုးတည္ေဆာက္တဲ့ဗလီျဖစ္ၿပီး မာလစ္ ဘင္ ဒီနာရ္က ဦးစီးခဲ့ကာ ဘုရင္နာမည္ကို အစြဲျပဳၿပီး ‘ခ်ရာမန္ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္’ (Cheraman Masjid) လုိ႔ အမည္ေပးခဲ့ပါတယ္။

    ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ရဲ႕ ပထမဆံုး ဓမၼကထိကအျဖစ္ မာလစ္ ဘင္ ဒီနာရ္က တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၿပီး ေနာက္ပုိင္းမွာ ညီျဖစ္သူ ဟာဘစ္ ဘင္ မာလစ္ (Habib Malik) ကုိလႊဲခဲ့ပါတယ္။ သူကေတာ့ ကီရာလာေဒသတစ္၀ုိက္ ေျခဆန္႔ၿပီး လူေတြကုိ အစၥလာမ္သာသနာအေၾကာင္း ေဟာၾကားတင္ျပခဲ့ကာ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ေတြလည္း ေဆာက္လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ မာလစ္ ဘင္ ဒီနာရ္ဟာ ေနာက္ပုိင္းမွာ အာေရဗ်ကုိ ျပန္သြားခဲ့တယ္လုိ႔ အဆုိရွိၿပီး အဲဒီမွာပဲ ကြယ္လြန္ခဲ့ပါတယ္။ လက္ရွိ ခ်ရာမန္ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္မွာေတာ့ ဟာဘစ္ ဘင္ မာလစ္နဲ႔ သူ႕ရဲ႕ ဇနီး ခူမာရီယဟ္ (Khumarriah) တုိ႔ရဲ႕ အုတ္ဂူေတြ ရွိေနပါတယ္။

    ဗိသုကာ

    ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္အတြင္း ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀၀ ေက်ာ္ အသံုးျပဳခဲ့သည့္ ေၾကး၀ါမီးအိမ္

    ခ်ရာမန္ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ အေဆာက္အဦးေဟာင္း၊ တရားေဟာစင္ျမင့္၊ အတြင္းပုိင္းလက္ရာေတြကုိ ဟိႏၵဴဗိသုကာလက္ရာအတုိင္း တည္ေဆာက္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

    တရားေဟာစင္ျမင့္အတြက္ ကၽြန္းသစ္ကုိ အသံုးျပဳထားၿပီး ဟိႏၵဴပန္းကႏုတ္လက္ရာေတြ ထြင္းထုထားပါတယ္။ ဟိႏၵဴေတြရဲ႕ ႐ုိးရာအမွတ္အသားတစ္ခုျဖစ္တဲ့ ေၾကး၀ါ မီးအိမ္ႀကီးတစ္ခုကုိ ဒီဗလီ၀တ္ေက်ာင္းမွာ အသံုးျပဳလာခဲ့တာဟာ ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀၀ ေက်ာ္ ရွိခဲ့ပါၿပီ။

    ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္အတြင္းမွာ စက်င္ေက်ာက္တံုးတစ္ခု ရွိၿပီး ဒီေက်ာက္တံုးဟာ မကၠာၿမိဳ႕ကေန ယူေဆာင္လာတာျဖစ္တယ္လုိ႔ ေျပာစမတ္ရွိပါတယ္။

    ျပင္ဆင္မႈ

    ေဒသတြင္း အစၥလာမ္ဘာသာကုိ သက္၀င္ယံုၾကည္သူေတြ မ်ားျပားလာတာကုိ ကာမိေစဖုိ႔အတြက္ ခ်ရာမန္ဂ်ဴမာ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ကုိ ေအဒီ ၁၁ ရာစုမွာ တစ္ႀကိမ္၊ သကၠရာဇ္ ၁၄၀၀ မွာတစ္ႀကိမ္၊ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္မွာတစ္ႀကိမ္ တုိးခ်ဲ႕ခဲ့ၿပီး အဲဒီ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရးလုပ္ငန္းေတြမွာ ေရွးေဟာင္းလက္ရာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ထိခုိက္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၉၄ ခုႏွစ္မွာ တစ္ႀကိမ္ ဒီဗလီကုိ ထပ္မံတုိးခ်ဲ႕ခဲ့ၿပီး ၂၀၀၁ ခုႏွစ္မွာေတာ့ မူလ ဗလီအေဟာင္းပံုစံအတုိင္း ျပန္လည္ျပင္ဆင္ခဲ့ပါတယ္။

    ကမၻာ့သမုိင္းအေမြအႏွစ္

    ေရွးေခတ္ ကမၻာ့ကုန္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္းမွာ အခ်က္အျခာက်ခဲ့တဲ့ အိႏၵိယ ေတာင္ဘက္ကမ္း႐ုိးတန္းၿမိဳ႕ ကုိဒြန္ဂါလူရ္ဟာ အစၥလာမ္၊ ခရစ္ယာန္၊ ဂ်ဴးနဲ႔ ဟိႏၵဴဘာသာ၊ အာရပ္၊ ပါရွန္၊ ဂ်ဴးလူမ်ိဳးေတြရဲ႕ ေရွးေဟာင္းသမုိင္းအေမြအႏွစ္မ်ားစြာ ရွိတဲ့ေနရာျဖစ္ၿပီး ကုလက ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ေဒသအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

    အိႏၵိယအစုိးရက ဦးစီးတဲ့ Muziris Heritage Project စီမံကိန္းနဲ႔ ခ်ရာမန္ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ အပါအ၀င္ သမုိင္း၀င္ေနရာ ၅၀ ေက်ာ္ကုိ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းတာ၊ ျပတုိက္ ၂၇ ခု တည္ေဆာက္တာ၊ ေရွးေဟာင္း လက္ရာေတြ တူးေဖာ္တာေတြကုိ လုပ္ေဆာင္ေနၿပီး ခရီးသြားအခ်က္အျခာေနရာတစ္ခု ျဖစ္လာေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။

    လူမႈေရးရာ အခ်က္အျခာ

    ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္၏ မူလအေဆာက္အဦး ဓာတ္ပံု

    ခ်ရာမန္ဂ်ဴမာ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ဟာ ဒီေဒသက ဘာသာေပါင္းစံုညီညြတ္ေရး အမွတ္သညာတစ္ခုျဖစ္ၿပီး မြတ္စလင္ေတြအတြက္သာ အေရးပါတာမဟုတ္ဘဲ မြတ္စလင္မဟုတ္သူေတြ ၾကည္ညိဳအားထားရာ ေနရာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ကုိဒြန္ဂါလူရ္က ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ေတြဟာသူတုိ႔ရဲ႕ ပြဲေတာ္တစ္ခုျဖစ္တဲ့ Vidhyarambham အခမ္းအနားကုိ ဒီဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္မွာ လာၿပီး ေဆာင္ရြက္ၾကသလုိ၊ ရမ္ဇာန္ဥပုသ္လေတြမွာလည္း မြတ္စလင္မဟုတ္တဲ့ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းေတြက ဦးေဆာင္ၿပီး ဒီဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္မွာ ဘာသာေပါင္းစံု စုေပါင္း၀ါေျဖပြဲေတြ လုပ္ၾကပါတယ္။

    ဗလီထဲမွာ ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀၀ ေက်ာ္ သက္တမ္းရွိတဲ့ ေၾကးမီးအိမ္တစ္ခု ရွိေနၿပီး ယခုအခ်ိန္အထိ အသံုးျပဳေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမီးအိမ္အတြက္ ဆီကုိ ဘာသာေပါင္းစံုက လူေတြက လွဴဒါန္းၾကတာပါ။

    သမၼတေဟာင္း အဘ္ဒူလ္ ကလမ္တုိ႔လုိ ႏုိင္ငံ့ေခါင္ေဆာင္ႀကီးေတြနဲ႔ အိႏၵိယက ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားသူေတြဟာ ဒီဗလီ၀တ္ေက်ာင္းကုိ လာေရာက္လည္ပတ္ေလ့ရွိၿပီး ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ မုိဒီရဲ႕ ေဆာ္ဒီခရီးစဥ္မွာ ခ်ရာမန္ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္အေဟာင္းရဲ႕ ပံုတူကုိ ေရႊသားအတိနဲ႔ထုၿပီး ေဆာ္ဒီဘုရင္ထံ လက္ေဆာင္ေပးအပ္ခဲ့ပါတယ္။

    Cheraman Charitable Society နဲ႔ Mahallu လုိ႔ေခၚတဲ့ ေဒသတြင္း အကူအညီေပးေရးအဖြဲ႕ႏွစ္ခုဟာ ဒီဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္မွာ အေျခစုိက္ထားၿပီး လူမ်ိဳးဘာသာေရးမေရြးအတြက္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းေတြကုိ ေဆာင္ရြက္ေပးေနပါတယ္။

    Ref : cheramanmosque.com, deccanherald.com, Aljazeera, muhammadnazeefali.com

    ကၽြန္းသားအသံုးျပဳကာ ဟိႏၵဴဗိသုကာလက္ရာမ်ားျဖင့္ ထုထားသည့္ တရားေဟာစင္ျမင့္
    ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္မုိဒီက ေဆာ္ဒီဘုရင္ကုိ လက္ေဆာင္ေပးခဲ့သည့္ ခ်ရာမန္ဗလီ၏ ေရႊသားပံုစံငယ္
    ဗလီရွိ ကဗ်ည္းေမာ္ကြန္း
  • အဟ္မဒ္ဒါဘတ္ၿမိဳ႕ (သုိ႔) ကမၻာကတန္ဖုိးထားလာတဲ့ အိႏၵိယက မြတ္စလင္တုိ႔၏ အေမြအႏွစ္တစ္ခု

    အဟ္မဒ္ဒါဘတ္ၿမိဳ႕ (သုိ႔) ကမၻာကတန္ဖုိးထားလာတဲ့ အိႏၵိယက မြတ္စလင္တုိ႔၏ အေမြအႏွစ္တစ္ခု

    ဇူလုိင္ ၁၈၊ ၂၀၁၇
    M-Media

    ဂၽြမၼာဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ႀကီး

    – ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြအထိ ဆုိးဆုိး၀ါး၀ါး လူမ်ိဳးေရးတုိက္ခိုက္မႈေတြေၾကာင့္ နာမည္ဆုိးနဲ႔ ေက်ာ္ၾကားခဲ့တဲ့ အိႏၵိယက သမုိင္း၀င္ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ဟာ ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ ဂုဏ္ယူစရာ အမွတ္သညာတစ္ခုဆုိတဲ့ အဆင့္အတန္းကုိ ရရွိခဲ့ပါၿပီ။

    ခရစ္ႏွစ္ ၁၄၁၁ ခုက မဂုိအင္ပါယာျပည့္ရွင္ အဟ္မဒ္ရွားဟာ ဆာဘာရ္မတီျမစ္ကမ္းနဖူးေပၚမွာ တည္ေဆာက္ခဲ့ၿပီး ၅.၅ စကြဲယားကီလုိမီတာအက်ယ္ရွိ အဟ္မဒ္ဒါဘတ္ တံတုိင္းခတ္ၿမိဳ႕ဟာ ႐ႈပ္ေထြးတဲ့ လူသြားေတြ၊ လမ္းသြယ္ေပါင္း ၅၀၀ နဲ႔အတူ သမုိင္း၀င္ေနရာ ၂၆၀၀ တည္ရွိတဲ့ေနရာျဖစ္ၿပီး မၾကာေသးခင္ကမွ ယူနက္စကုိရဲ႕ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္စာရင္းသြင္းမႈကုိ ခံခဲ့ရပါတယ္။ ဂူဂ်ာရတ္ျပည္နယ္ရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္လည္းျဖစ္တဲ့ အဟ္မဒ္ဒါဘတ္ဟာ ‘အေရွ႕တုိင္းက မန္ခ်က္စတာၿမိဳ႕’ လို႔ အမည္တြင္ခဲ့ဖူးပါတယ္။

    လြတ္ေျမာက္မႈ အမွတ္သညာ

    ေဒသတြင္း ဘာသာေရးပြဲေတာ္တစ္ခုတြင္ ခရီးသြားမ်ား ပါ၀င္ေနၾကစဥ္

    ဒီလုိ ဂုဏ္သိကၡာရွိတဲ့ အဆင့္အတန္းတစ္ခုကုိ ရရွိခဲ့ၿပီး သိပ္မၾကာခင္မွာပဲ ယူနက္စကုိက အိႏၵိယဆုိင္ရာ အၿမဲတမ္းကုိယ္စားလွယ္ ႐ူခ်ီရာ ကမ္ေဘာ့ဂ်္က ေဒလီနဲ႔ မြမ္ဘုိင္းၿမိဳ႕ေတြကုိေက်ာ္ၿပီး အဟ္မဒ္ဒါဘတ္ကုိ ဦးစားေပးရတာဟာ အိႏၵိယလြတ္ျမာက္ေရးေခါင္းေဆာင္ႀကီး မဟတၱမဂႏၵီ ၁၉၁၅ ခုႏွစ္ကေန ၁၉၃၀ ခုႏွစ္အထိ ေနထုိင္သြားတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျပယုတ္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သမုိင္းမွတ္တုိင္ ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လုိ႔ Twitter စာမ်က္ႏွာ ေရးသားခဲ့ပါတယ္။ ေဒလီနဲ႔ မြမ္ဘုိင္းၿမိဳ႕တုိ႔ဟာ မႏွစ္ကအထိ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္စာရင္းအတြက္ အဟ္မဒ္ဒါဘတ္နဲ႔အၿပိဳင္ ေရးပန္းစားခဲ့တာပါ။

    သက္တမ္း ၆၀၆ ႏွစ္ရွိၿပီျဖစ္တဲ့ ဒီၿမိဳ႕ဟာ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀၅ ႏွစ္ေလာက္ မဂုိဘုရင္ခံေတြရဲ႕ ႐ံုးစုိက္ရာ ၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္ခဲ့ၿပီး ေရႊအိုေရာင္ သဲေက်ာက္ေတြနဲ႔ ဖန္တီးထားတဲ့ သမုိင္း၀င္အေဆာက္အဦးေတြ၊ သလင္းေက်ာက္ျဖဴေတြနဲ႔ လက္ရာေျမာက္ ဟိႏၵဴဘုရားေက်ာင္း၊ ဂ်ိန္းဘုရားေက်ာင္းေတြ တည္ရွိရာေနရာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

    အိႏၵိယက ပထမဆံုး ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္တဲ့ ဒီၿမိဳ႕မွာ ထူးျခားဆန္းျပားတဲ့ မုခ္ဦး ၃ ခု တန္း ၿမိဳ႕၀င္ဂိတ္ေပါက္ ၁၂ ခုပါ၀င္ၿပီး အင္မတန္လက္ရာေျမာက္တဲ့ နံရံကပ္ပန္းပုေတြ၊ ခမ္းနားတဲ့ သက္တမ္းရင့္ ႐ုိးရာအိမ္ေဂဟာႀကီးေတြလည္း ေျမာက္မ်ားစြာ ရွိေနပါတယ္။

    ႂကြယ္၀တဲ့ကုန္သည္ေတြ ေဆာက္လုပ္ထားတဲ့ အထပ္ျမင့္သစ္သားအိမ္ႀကီးေတြ၊ အင္ဒုိ-အစၥလာမ့္မစ္ ဗိသုကာလက္ရာေတြ လႈိင္လႈိင္ပါ၀င္တဲ့ ဗလီေတြ၊ အထိမ္းအမွတ္ဗိမာန္ႀကီးေတြ၊ အ၀င္အထြက္ဂိတ္နဲ႔ ငွက္အိမ္ေလးေတြ စီတန္းထားတဲ့ လမ္းကေလးေတြ၊ ဘံုေရတြင္း၊ အတိတ္ေခတ္က သူေတာ္စဥ္ေတြရဲ႕ ဂူဗိမာန္ေတြကလည္း ၿမိဳ႕ရဲ႕ က်က္သေရကုိ တုိးေစၿပီး၊ အဲဒီအေဆာက္အဦးေတြရဲ႕ ဗိသုကာအေမြအႏွစ္ကေတာ့ မလြတ္တန္း သြားေရာက္ၾကည့္႐ႈရမယ့္ အရာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

    ေရႊအုိေရာင္ သဲေက်ာက္အေဆာက္အဦးျဖစ္တဲ့ ‘ဂၽြမၼာ’ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ႀကီးဟာ အနိမ့္အျမင့္မတူညီတဲ့ ‘မင္နာရတ္’ ေမွ်ာ္စင္ ၁၅ ခု ပါ၀င္ၿပီး၊ တုိင္ေပါင္း ၂၆၀ ေလာက္နဲ႔ တည္ေဆာက္ထားကာ ကမၻာေပၚမွာ အလွဆံုးနဲ႔ ရင္သပ္႐ႈေမာစရာအေကာင္းဆံုး အေဆာက္အဦးထဲက တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ ဂူဂ်ာရတ္က ထင္ရွားတဲ့ဘုရင္ မဟ္မူဒ္ ဘဂၢဒါရဲ႕ ၾကင္ရာေတာ္ ဘုရင္မ ေဆာက္လုပ္ခဲ့တဲ့ ‘ရာနီး စီပရီ’ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္က အႏုစိတ္ ကႏုတ္ပန္းလက္ရာေတြ ထြင္းထုထားတဲ့ သစ္သားျပတင္းေပါက္ႀကီးေတြကလည္း ကမၻာလွည့္ခရီးသြားေတြ မ်က္စိက်စရာ ျဖစ္ေနပါတယ္။

    အံ့ခ်ီးဖြယ္ ဗိသုကာလက္ရာမ်ား

    ‘အေမြအႏွစ္ေဂဟာ’ (Heritage House)

    “အဟ္မဒ္ရွားဘုရင္ရဲ႕ ၾကင္ယာေတာ္ေတြကို ျမႇဳပ္ႏွံထားတဲ့ ‘ရာနီး ႏုိ ဟဂ်္႐ုိ’ ဂူဗိမာန္ေတာ္ႀကီးဟာ ေငြနဲ႔ထြင္းထားတ့ဲ ပန္းကႏုတ္လက္ရာေတြေၾကာင့္ ေက်ာ္ၾကားၿပီး၊ ‘ရာနီး ႐ုပ္မာတီ ဗလီ’ က အႏုစိတ္လက္ရာနဲ႔ ၀တ္ျပဳေဆာင္ေတြ၊ ေက်ာက္ထြင္းလက္ရာေတြ၊ ထုထည္ႀကီးၿပီး ျမင့္စြင့္တဲ့ မင္နာရတ္ေမွ်ာ္စင္ေတြ အားလံုးဟာလည္း အံ့ခ်ီးဖြယ္ ဗိသုကာလက္ရာေတြ ျဖစ္ပါတယ္” လုိ႔ သမုိင္းအေမြအႏွစ္ဆုိင္ရာ သုေတသနပညာရွင္နဲ႔ ဂူဂ်ာရတ္ဗဟုိတရား႐ံုးက တာ၀န္ရွိသူ အစ္က္ဘားလ္ခန္းက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ သူဟာ အဟ္မဒ္ဒါဘတ္က အစားထုိးလုိ႔မရတဲ့ အေဆာက္အဦးေတြကုိ ထိန္းသိမ္းခြင့္ရေရး ဥပေဒေၾကာင္းအရ အႀကိမ္ႀကိမ္ တုိက္ပြဲ၀င္ခဲ့သူလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

    အစိုးရအဖြဲ႕ေတြ၊ ေဒသႏၱရအဖြဲ႕ေတြကလည္း အဟ္မဒ္ဒါဘတ္မွာ သမုိင္းအေမြအႏွစ္ ေလ့လာေရးခရီးစဥ္ေတြ စီစဥ္ေပးၿပီး အတိတ္သမုိင္းက ဘာသာေပါင္းစံု သဟဇာတျဖစ္မႈ၊ လူေနမႈအဆင့္အတန္း တုိးတက္ျမင့္မားမႈေတြကုိ သိရွိနားလည္ဖုိ႔ ႏုိင္ငံသားေတြနဲ႔ ခရီးသြားေတြကုိ ဒီ တံတုိင္းခတ္ၿမိဳ႕ဆီ လုိက္လံျပသၾကပါတယ္။

    ၿမိဳ႕ထဲမွာ ေစ်းျမင့္တဲ့ေဟာ္တယ္ေတြအစား ‘အေမြအႏွစ္ေဂဟာ’ (Heritage House) နဲ႔ ေရွးေဟာင္း အိမ္ေဂဟာႀကီးေတြလည္း ရွိေနၿပီး ဒီၿမိဳ႕ကုိ လာလည္တဲ့ ႏုိင္ငံျခားသားေတြ၊ ေက်ာင္းသားေတြထဲက ယဥ္ေက်းမႈအႏုပညာကုိ ျမတ္ႏုိးသူေတြဟာ ဒီလုိေနရာမ်ိဳးေတြမွာ ရက္အနည္းေလာက္ နားခုိကုန္ဆံုးေလ့ရွိပါတယ္။

    “မိသားစုအရင္းေတြလုိ သူတုိ႔ကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ဆက္ဆံတယ္။ ေခတ္သစ္၀န္ေဆာင္မႈေတြလည္း ေပးတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ရဲ႕ ဟင္းခ်က္နည္းေတြ သင္ေပးတယ္။ ေစ်း၀ယ္ေခၚသြားတယ္။ တံတုိင္းခတ္ခံၿမိဳ႕တစ္၀ုိက္ လုိက္ျပတယ္။ ဂူဂ်ာရတ္က ပြဲေတာ္ေတြကုိ သူတုိ႔နဲ႔အတူ က်င္းပပါတယ္” လုိ႔ ဂ်က္ဒပ္ မဟ္တာက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    မဟ္တာပုိင္ဆုိင္တဲ့ အထပ္ျမင့္ အိမ္ေဂဟာႀကီးေတြဟာ မ်က္စိပသာဒရွိၿပီး ခရီးသြားေတြရဲ႕ ႏွစ္ၿခိဳက္မႈကုိလည္း ရရွိေနပါတယ္။

    အခက္အခဲမ်ား

    ယူနက္စကုိက ကမၻာ့သမုိင္း၀င္အေမြအႏွစ္စာရင္း သြင္းခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ပုိင္း ကမၻာလွည့္ခရီးသြားေတြဟာ အဟ္မဒ္ဒါဘတ္ကုိ ၿပံဳဆင္းလာၾကေပမယ့္ သမုိင္း၀င္ေနရာေတြကုိ လစ္လ်ဴ႐ႈထားတာ၊ အမ်ားပုိင္ေျမေတြ ဆံုး႐ံႈးလာတာ၊ ကားပိတ္ဆုိ႔တာ၊ အမႈိက္ပံုေတြမ်ားေနတာ၊ ေရနဲ႔ မိလႅာစနစ္ ျပည့္စံုမႈမရွိတာေတြက ဒီၿမိဳ႕ရဲ႕ အမွ
    တ္သညာကုိ ေမွးမွိန္ေစၿပီး ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးလုပ္ေဆာင္ဖုိ႔အတြက္ အလ်င္အျမန္လုိအပ္ေနပါတယ္။

    ၂၀၀၂ ခုႏွစ္ လူမ်ိဳးေရးအၾကမ္းဖက္မႈေတြ မျဖစ္ခင္က ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ေတြ၊ ဂ်ိန္းဘာသာ၀င္ေတြနဲ႔ ကၽြန္းကိုင္းမီ၊ ကုိင္းကၽြန္းမီ ေနလာခဲ့တဲ့ၾက မြတ္စလင္ေတြဟာ တုိက္ခုိက္မႈေတြေၾကာင့္ ပုိၿပီးလံုၿခံဳမယ့္ေနရာေတြကုိ ေျပာင္းေရႊ႕ခဲ့ရၿပီးတဲ့ေနာက္ မတူညီတဲ့ဘာသာတရား၊ လူမ်ိဳး၊ ယဥ္ေက်းမႈေနာက္ခံ ေရာႁပြမ္းေနတဲ့ လူေပါင္း ၄ သိန္းေလာက္ ေနထုိင္ရာ ဒီတံတုိင္းခတ္ၿမိဳ႕က လူမႈေနထုိင္မႈအေနအထား ေျပာင္းလဲသြားတာကလည္း သတိထားစရာ ျဖစ္လာေနပါတယ္။

    ယူနက္စကုိ လုပ္ငန္းစဥ္

    ကမၻာ့လွည့္ခရီးသည္မ်ား အႀကိဳက္ေတြ႕သည့္ ေရွ႕ေဟာင္း အိမ္ေဂဟာ အတြင္းပုိင္း

     

    ၂၀၁၉ ခုႏွစ္မွာ ဒီတံတုိင္းခတ္ၿမိဳ႕ အေျခအေနေတြကုိ ယူနက္စကုိတာ၀န္ရွိသူေတြက သံုးသပ္မွာျဖစ္ၿပီး အဟ္မဒ္ဒါဘတ္ ၿမိဳ႕တစ္ခုလံုးမွာ ေနထုိင္ၾကတဲ့ လူေပါင္း ၇ သန္းေလာက္ဟာ သူတုိ႔ ခ်မွတ္ထားတဲ့ လူေနမႈစံႏႈန္းေတြနဲ႔ မညီဘူးဆုိရင္ေတာ့ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္စာရင္းကေန ပယ္ဖ်က္မွာျဖစ္ပါတယ္။

    အႏုပညာႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ဆုိင္ရာ အမ်ိဳးသားအဖြဲ႕ရဲ႕ တာ၀န္ရွိသူျဖစ္ၿပီး၊ House of MG ရဲ႕ ဒါ႐ုိက္တာလည္းျဖစ္သူ အဘ္ေဟ မန္ဂါလ္ဒက္စ္က အစုိးရအေနနဲ႔ အေျခအေနေတြကုိ တုိးတက္ေအာင္လုပ္ၿပီး၊ ကမၻာလွည့္ခရီးသြားေတြ ေမွ်ာ္လင့္ထားတာနဲ႔ ကုိက္ညီမယ့္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္မႈေတြ လုပ္ဖုိ႔လုိတယ္လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    သမုိင္းအေမြအႏွစ္ကုိျမတ္ႏုိးတဲ့ အိႏၵိယ နာမည္ႀကီး ခရစ္ကတ္ကစားသမား မန္ပရစ္ ဂ်ဴနီဂ်ာက လက္ရွိမွာ အဟ္မဒ္ဒါဘတ္ၿမိဳ႕ဟာ ပဲရစ္၊ ဗီယင္နာ၊ ကုိင္႐ုိ ဘရပ္ဆဲလ္၊ ေရာမ၊ ေအဒင္ဘတ္ၿမိဳ႕ေတြလုိ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္စာရင္း၀င္ခဲ့တာေၾကာင့္ ႏုိင္ငံသားေတြအေနနဲ႔ ဒီအေမြအႏွစ္ေတြကုိ ထိန္းသိမ္းရး လႈပ္ရွားမႈေတြမွာ တက္တက္ႂကြႂကြ ပါ၀င္သင့္တယ္လုိ႔ အႀကံျပဳခဲ့ပါတယ္။

    ကမၻာ့လွည့္ခရီးသည္မ်ား အႀကိဳက္ေတြ႕သည့္ ေရွ႕ေဟာင္း အိမ္ေဂဟာ အတြင္းပုိင္း

    Re: Alarabiya

    (Alarabiya သတင္းဌာနမွ Riding on Mughal glory, India’s Ahmedabad makes it to world heritage list ေဆာင္းပါးကုိ ကိုတင္ရီက ေကာက္ႏႈတ္ျပန္ဆုိသည္)

  • အိႏၵိယရွိ သမုိင္း၀င္ဗလီ ၿဖိဳခ်ခံရမႈအတြက္ ထိပ္တန္းႏုိင္ငံေရးသမားမ်ားကုိ တရား႐ံုးခ်ဳပ္ စစ္ေဆးမည္

    အိႏၵိယရွိ သမုိင္း၀င္ဗလီ ၿဖိဳခ်ခံရမႈအတြက္ ထိပ္တန္းႏုိင္ငံေရးသမားမ်ားကုိ တရား႐ံုးခ်ဳပ္ စစ္ေဆးမည္

    ဧၿပီ ၁၉၊ ၂၀၁၇
    M-Media

    ဘာဘရီဗလီကုိ ဟိႏၵဴမ်ား ဖ်က္ဆီးေနသည့္ျမင္ကြင္း

    – ၁၉၉၂ ခုႏွစ္က အူတာပရာဒက္ရွ္ျပည္နယ္ အယုဒၶယရွိၿမိဳ႕ရွိ ဘာဘရီ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ကုိ ဟိႏၵဴအစြန္းေရာက္မ်ားက ၿဖိဳခ်ဖ်က္ဆီးမႈႏွင့္ပတ္သက္၍ ပူးေပါင္းႀကံစည္မႈအတြက္ လက္ရွိ အာဏာရ BJP ပါတီကုိ ပူးတြဲတည္ေထာင္ခဲ့သူ အလ္ေက အဒ္ဗာနီႏွင့္ အျခားေသာ ပါတီေခါင္းေဆာင္မ်ား စစ္ေဆးခံရမည္ဟု အိႏၵိယ တရား႐ံုးခ်ဳပ္က အမိန္႔ထုတ္ျပန္လုိက္သည္။

    ၁၆ ရာစုႏွစ္က ေဆာက္လုပ္ခဲ့သည့္ အဆုိပါ ဘာဘရီ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ကုိ ဟိႏၵဴအစြန္းေရာက္မ်ားက ၁၉၉၂ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၆ ရက္ေန႔တြင္ ၿဖိဳခ်ဖ်က္ဆီးခဲ့ၿပီး၊ လူေပါင္း ၂၀၀၀ ေက်ာ္ ေသဆံုးသည့္ အဓိက႐ုဏ္းအျဖစ္ ဦးတည္ခဲ့သည္။

    အသက္ ၈၉ ႏွစ္အရြယ္ အဒ္ဗာနီမွာ အဆုိပါ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ ၿဖိဳခ်ေရး လႈံ႕ေဆာ္သည့္စကားမ်ား ေျပာဆုိသည့္အတြက္ မူရ္လီ မာႏုိဟာရ္ ဂ်ိဳရွီ၊ အူမာ ဘဟာရ္တီတုိ႔ႏွင့္အတူ ယခင္က တရားစြဲဆုိ ခံခဲ့ရသည္။

    ၎တုိ႔ႏွင့္ပတ္သက္၍ အိႏၵိယ ဗဟုိ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးဗ်ဴ႐ုိ (CBI) က တင္ထားသည့္ စြဲခ်က္မ်ားကုိ ေအာက္ေျခတရား႐ံုးတစ္ခုက ပယ္ခ်ခဲ့ၿပီးေနာက္ တရား႐ံုးခ်ဳပ္က ယေန႔တြင္ ယခုကဲ့သုိ႔ အမိန္႔ထုတ္ျပန္လုိက္ျခင္း ျဖစ္သည္။

    “အခ်ိဳ႕ေသာ အေျခအေနေတြအတြက္ ေအလာအာဘဒ္တရား႐ံုးက ဆံုးျဖတ္မႈအေပၚ CBI ရဲ႕ အယူခံကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ခြင့္ျပဳပါတယ္” ဟု တရား႐ံုးခ်ဳပ္၏ ေျပာၾကားမႈကုိ ကုိးကား၍ Press Trust of India သတင္းဌာနက ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

    ထုိ႔ျပင္ အဆုိပါေခါင္းေဆာင္မ်ားမွာ ပူးေပါင္းႀကံစည္မႈအတြက္ ပုိမိုျပင္းထန္သည့္ စြဲခ်က္မ်ားကုိ ရင္ဆုိင္ရမည္ျဖစ္ၿပီး၊ ဗလီၿဖိဳခ်မႈကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ လက္ခေနာင္ၿမိဳ႕တြင္ အထူးခံု႐ံုးတစ္ခုဖြဲ႕ကာ စစ္ေဆးမည္ဟု တရားလုိေရွ႕ေန ဇက္ဖာရ္ယဘ္ ဂ်ီလာနီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    ၂ ႏွစ္အတြင္း အမိန္႔ခ်မွတ္ႏုိင္ရန္အတြက္ ၾကားနာမႈမ်ားကုိ ေန႔စဥ္ ျပဳလုပ္သြားရန္လည္း တရား႐ံုးခ်ဳပ္က အမိန္႔ေပးခဲ့သည္။

    “ဒီကိစၥမွာ မ်က္ျမင္သက္ေသေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ အျပစ္ရွိသူေတြကုိ အျပစ္ေပးႏုိင္မယ္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္” ဟု ဂ်ီလာနီကဆုိသည္။

    အခင္းျဖစ္ပြားသည့္အခ်ိန္က အူတာဘရာဒက္ရွ္ျပည္နယ္၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးျဖစ္ခဲ့သည့္ BJP ႏုိင္ငံေရးသမား ကလ္ယန္ ဆင္းမွာလည္း ပူးေပါင္းႀကံစည္မႈစြဲခ်က္ကုိ ရင္ဆုိင္ရမည္ဟု တရား႐ံုးခ်ဳပ္က ဆံုးျဖတ္ခဲ့သည္။

    ဘာဘရီဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ ၿဖိဳခ်ဖ်က္ဆီးခံရသည့္ကိစၥမွာ အိႏၵိယတြင္ ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဘာသာေရးတင္းမာမႈ၏ အေၾကာင္းအရင္းတစ္ခု ျဖစ္ခဲ့သည္။

    အခ်ိဳ႕ေသာဟိႏၵဴမ်ားက အဆုိပါဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ေနရာတြင္ ယခင္က ရာမနတ္ဘုရား၏ ဘုရားေက်ာင္း ရွိခဲ့သည္ဟုဆုိၿပီး ထုိေနရာတြင္ ဘုရားေက်ာင္း ျပန္လည္တည္ေဆာက္ခ်င္ေနသည္။ မြတ္စလင္မ်ားကမူ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္အသစ္တစ္လံုး လုိခ်င္ေနသည္။

    အိႏၵိယ ဒုတိယ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း ျဖစ္သည့္ အဒ္ဗာနီမွာ ယခုႏွစ္ေႏွာင္းပုိင္းတြင္ လစ္လပ္ေတာ့မည့္ သမၼတေနရာတြင္ တာ၀န္ယူရမည္သူအျဖစ္ လူသိမ်ားသူလည္း ျဖစ္သည္။

    တရား႐ံုးခ်ဳပ္၏ ယေန႔ဆံုးျဖတ္ခ်က္အတြက္ BJP ပါတီက မည္သည့္မွတ္ခ်က္မွ မေပးေသးဘဲ အတုိက္အခံ ကြန္ဂရက္ပါတီကမူ အဒ္ဗာနီ၊ ဘဟာရ္တီႏွင့္ ဂ်ိဳရွီတုိ႔ တရားစြဲဆုိမႈ မခံရေစရန္အတြက္ လုပ္ေဆာင္သြားမည္ဟု ဆုိသည္။

    Ref: Aljazeera