News @ M-Media

Tag: Islamic inventions

  • ကမၻာကို တိုးတက္ေျပာင္းလဲေစခဲ့သည့္ မြတ္စလင္တို႔ ၏ ဆန္းသစ္တီထြင္မႈမ်ား – ၂ (ဓာတုေဗဒပညာရပ္)

    ေမ ၂၅၊ ၂၀၁၄
    M-Media
    Credit to -ေအာင္သန္းလြင္ (UCSY)
    Chemistry (ဓာတုေဗဒ) ဆိုတဲ့ ေဝါဟာရ စကားလံုးဟာ အာရဗီ စကားလံုး အယ္လ္ကင္မ္ယာ(Al-Kimya) ကေနဆင္းသက္လာတာျဖစ္ပါတယ္။ ႀကိမ္ဖန္တလဲလဲ စမ္းသပ္စစ္ေဆးျခင္းဆိုတဲ့ နည္းပညာရပ္ကို ထည့္သြင္းျပီး ဒီဘာသာရပ္ကို အဆင့္ျမင့္ တိုးတက္ျမင့္မားေအာင္ အာရဗ္ မြတ္စလင္ေတြက ျပဳလုပ္ခဲ့တာပါ။

    10258779_751715524863319_5585533048290353104_n

    (၁၈) ရာစု မတိုင္ခင္ အဲ့ဒီလိုနည္းပညာရပ္ေတြဟာ ဥေရာပမွာ က်ယ္ျပန္႕ထြန္းကားျခင္း မရွိေသးပါ။ ပလပ္စတစ္၊ ေရယြန္(ပိုးထည္ျပဳလုပ္ရာတြင္သံုးသည့္ ဓာတုပစၥည္း တစ္မ်ိဳး(သို႕) နာနတ္ေလွ်ာ္)၊ လူလုပ္ရာဘာ၊ ေရနံ တို႕အျပင္ အင္ဆူလင္ ၊ ပင္နယ္စလင္ စတဲ့ ေဆးဝါးေတြဟာလည္း အေစာပိုင္း မြတ္စလင္ေတြဆီက အစျပဳခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

    ဂ်ဗာရ္ အိဗ္ေန႕ ဟိုင္ယာန္ သို႕ ဂ်ီဗာ (Geber)

    10311721_751715574863314_4319060130163438201_nဂ်ဗာရ္ကို ဓာတုေဗဒရဲ႕ ဖခင္လို႕ လူသိမ်ားႀကပါတယ္။ သူဟာ အယ္လ္ခမီ (Alchemy) ဆိုတဲ့ ဘာသာရပ္ကို စနစ္က်တဲ့ စမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈေတြနဲ႕ ေပါင္းစပ္ျပီး စစ္မွန္တဲ့ သိပၸံပညာရပ္ျဖစ္လာေအာင္ အေျမာက္အျမားလုပ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။ ဓာတုေဗဒ ဓာတ္ခြဲခန္းသံုး ကိရိယာပစၥည္းေပါင္းအမ်ိဳး ( ၂ဝ ) ေက်ာ္ကို တီထြင္ခဲ့သူလည္းျဖစ္ပါတယ္။

    အဲ့ဒီထဲမွာ ေပါင္းေခ်ာင္(Alembic)၊ ဖန္အိုးလက္ရွည္ (Retort) တို႕ ပါဝင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဟိုက္ဒရိုကလိုရစ္၊ ႏိုက္ထရစ္ အက္ဆစ္ စတဲ့ ဓာတုေဗဒ ျဒပ္စပ္ေတြကိုလည္း ရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ သူဟာ ဓာတုေဗဒ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြျဖစ္တဲ့ သန္႕စင္ျခင္း (Purification)၊ အခဲခံျခင္း (Crystallization) ၊ စစ္ထုတ္ျခင္း (Filtration) အပါအဝင္ လုပ္ငန္းစဥ္ အမ်ိဳးအစားေပါင္း ( ၉ ) မ်ိဳးေက်ာ္ကို ပံုစံခ်ေပးျပီး ပိုမိုျပည့္စံုေအာင္ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။

    မုိဟမၼဒ္ အိဗ္ေန႕ ဇကရီယာ အယ္လ္ ရာဇီ

    10330400_751715631529975_1343182570818607308_nမိုဟမၼဒ္ ရာဇီဟာ ယေန႕ထိတိုင္ အသံုးျပဳေနဆဲျဖစ္တဲ့ ဓာတုေဗဒ ကိရိယာ တန္ဆာပလာေပါင္းမ်ားစြာကို တီထြင္ခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။ သူ႕ကိုပိုမိုျပီး လူသိမ်ားရျခင္းကေတာ့ ေပါင္းခံျခင္း (Distallation) ၊ ခြဲထုတ္ျခင္း (Extraction) နဲ႕ဆိုင္တဲ့ ဓာတု လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို ပိုေကာင္းမြန္ျပည့္စံုေအာင္လုပ္ခဲ့တာေၾကာင့္ပါပဲ။

    သူ႕ရဲ႕လုပ္ေဆာင္မႈအက်ိဳးဆက္အားျဖင့္ ဆာလျဖဴရစ္ အက္ဆစ္ (Sulphuric Acid) ကို ရွာေဖြေတြ႕ရွိေစခဲ့ပါတယ္။ ေရနံဆီ (Kerosene) နဲ႕ ေရနံ (Petroleum) ေတြကို ပထမဆံုး ေပါင္းခံျခင္းျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့သူလည္းျဖစ္ပါတယ္။

    ဒီရွာေဖြေတြ႕ရွိမႈေတြဟာ တျခား အစၥလာမ့္ ဓာတုေဗဒပညာရွင္ေတြကို လမ္းခင္းေပးခဲ့သလိုလည္းျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဂ်ဗာရ္ရဲ႕ မ်ားစြာေသာ ဓာတ္သတၳဳ အက္ဆစ္ ေတြရွာေဖြေတြ႕ရွိမႈကလည္း ဤနည္းႏွင့္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

    အယ္လ္ ကင္ဒီ

    10341560_751715698196635_7109295439755748837_nအီသေနာကို လံုးဝသန္႕စင္တဲ့ ဓာတ္ေပါင္းအျဖစ္ ခြဲထုတ္ျခင္း လုပ္ငန္းစဥ္ကို ပထမဆံုး ေအာင္ျမင္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့တာဟာ အယ္လ္ ကင္ဒီ ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ အေမႊးအႀကိဳင္ (ေရေမႊး)၊ ရနံ႕နဲ႕ ပတ္သတ္တဲ့ ထုတ္ကုန္ပစၥည္းေပါင္းမ်ားစြာကို တီထြင္ခဲ့သူလည္းျဖစ္ပါတယ္။

    သူ႕ကို ယေန႕ အေမႊးအႀကိဳင္ လုပ္ငန္းေတြရဲ႕ ဖခင္အျဖစ္ သတ္မွတ္ႀကပါတယ္။ သူဟာ ရနံ႕နဲ႕ ဆိုင္တဲ့ ထုတ္ကုန္ေတြ အတြက္ က်ယ္ျပန္႕တဲ့ သုေတသနလုပ္ငန္းေတြ၊ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ အပင္ေတြနဲ႕ အျခားပစၥည္းေတြ ေပါင္းစပ္တဲ့ စပ္းသပ္မႈေတြ ေျမာက္မ်ားစြာ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။

     

    (1001 Inventions : Muslim Heritage in Our World)
    “ကြ်ႏ္ုပ္တို႕ကမၻာရွိ မြတ္စလင္မ်ားကေပးခဲ့ေသာ အေမြအႏွစ္မ်ား” စာအုပ္မွ အက်ဥ္းထုတ္ႏႈတ္ခ်က္

    ကမၻာကို တိုးတက္ေျပာင္းလဲေစခဲ့သည့္ မြတ္စလင္တို႔၏ ဆန္းသစ္ တီထြင္မႈမ်ား – ၁ (စာသင္ေက်ာင္းမ်ား) ဖတ္ရန္
    http://www.m-mediagroup.com/news/27979

    (အစၥလာမ့္ တီထြင္ဆန္းသစ္မႈမ်ားကို ေဖာ္ျပရျခင္းအေၾကာင္း)

    ယေန႕ကာလမွာ ကမၻာ့လူသားထုတိုးတက္ေရးအတြက္ အစၥလာမ္ကမၻာကျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ အေရးပါအရာ ေရာက္လွတဲ့ ျဖည့္စြက္ခ်က္ေတြကို အသိ နည္းေနႀကပါေသးတယ္။ ႏွစ္ေပါင္း ( ၅ဝဝ ) ေက်ာ္မွ် အစၥလာမ္က သိပၸံပညာရပ္ေတြမွာ ကမၻာကို ဦးေဆာင္ခဲ့ရံုမွ်မက စည္းစနစ္က်တဲ့ အသိပညာရွာေဖြမႈေတြမွာ တက္တက္ႀကြႀကြ ရွိေနခဲ့ႀကတဲ့ တစ္ခုတည္းေသာ လူသားမ်ိဳးႏြယ္ အစိတ္အပိုင္းျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

    ( ၈ ) ရာစုအလယ္က စလို႕ သိပၸံနဲဲ႕ ပညာေရးဟာ ဘဂၢဒက္ျမိဳ႕ေတာ္ကိုအေျချပဳတဲ့ တန္ခုိးႀကီး အစၥလာမ့့္ အင္ပါယာေအာက္မွာ မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ လႊမ္းမိုးမႈအျဖစ္နဲ႕ အႀကီးအက်ယ္ထြန္းကားေနခဲ့ပါတယ္။ ဒီတိုးတက္မႈအေနအထားဟာ ေနာင္ ႏွစ္ေပါင္း (၅ဝဝ) ႀကာျပီးတဲ့အခါ မြတ္စလင္ေတြ ႏိုင္ငံေရးအရ က်ဆင္းလာတဲ့ အခ်ိန္ကိုေက်ာ္လြန္ျပီးတဲ့တိုင္ေအာင္ ရွိေနခဲ့ပါတယ္။

    အစၥလာမ့္ တီထြင္ဆန္းသစ္မႈမ်ား အျဖစ္နဲ႕ ေဖာ္ျပသြားမယ့္ ေဆာင္းပါးေတြဟာ အစၥလာမ့္ ေရႊေခတ္လို႕ေခၚတဲ့ ကာလေတြမွာ မြတ္စလင္ေတြဟာ အသိပညာရွာေဖြရာမွာနဲ႕ အေရးပါအရာေရာက္လွတဲ့ လူ႕သမိုင္းတိုးတက္ေရးေတြမွာ ဘယ္ေလာက္ေတာင္ ထူးခြ်န္ေျပာင္ေျမာက္စြာျဖည့္စြက္ခဲ့ၾကသလဲ ဆုိတာကို ေဖာ္ျပသြားဖို႕ရည္ရြယ္ပါတယ္။

    ေအာင္သန္းလြင္ (UCSY)

     

  • ကမၻာကို တိုးတက္ေျပာင္းလဲေစခဲ့သည့္ မြတ္စလင္တို႔၏ ဆန္းသစ္ တီထြင္မႈမ်ား – ၁ (စာသင္ေက်ာင္းမ်ား)

    ေမ ၂၂၊ ၂၀၁၄
    M-Media
    Credit to -ေအာင္သန္းလြင္ (UCSY)
    10342885_750786004956271_3235806080792669825_n
    အတိတ္ေခတ္ ကာလမွာ မြတ္စလင္ေတြ ဗလီဝတ္ေက်ာင္းေတာ္ေတြကို သြားခဲ့ႀကရာမွာ ဝတ္ျပဳမႈ သက္သက္အတြက္ပဲ မဟုတ္ခဲ့ပါ။ ဗလီေတြဟာ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြ ဖလွယ္ႏိုင္တဲ့ေနရာ၊ စာေပပညာ သင္ၾကားရာ၊ ျငင္းခုန္မႈေတြ ေခ်ဖ်က္တဲ့ေနရာ (တရားစီရင္ရာေနရာ) ေတြ အျဖစ္သာမက စုေပါင္း ဝတ္ျပဳရာေနရာေတြ အျဖစ္ ရွိခဲ့ပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း (၁ဝဝဝ) ေက်ာ္က ဗလီေတြဟာ မ်ားစြာေသာ မြတ္စလင္ႏိုင္ငံေတြမွာ စာသင္ေက်ာင္းေတြ အျဖစ္ရွိ ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ အစၥလာမ္မွာ ဘာသာေရးနဲ႕ အသိပညာ ရွာေဖြေရးတို႕ဟာ လြန္မင္းစြာ ဆက္စပ္ေနတာေၾကာင့္ ပညာေရးနဲ႕ ဝတ္ျပဳမႈတို႕အတြက္ တူညီတဲ့ ေနရာကို အသံုးျပဳတာဟာ အဓိပၸာယ္ရွိပါတယ္။
    10253740_750785358289669_2010064635885079873_n
    တမန္ေတာ္မိုဟမၼဒ္(ဆြ)က ဗလီဝတ္ေက်ာင္းတစ္ခုေဆာက္လုပ္ျပီးတိုင္းမွာ သင္ႀကားေရးနဲ႕ ဆက္စပ္တဲ့ အေျခခံပစၥည္း အားလံုးကို ျဖည့္တင္းေပးျပီး ဗလီကို ပညာသင္ႀကားရာ အေျခခံ အေဆာက္အအံုျဖစ္ေစပါတယ္။ ပညာ သင္ၾကားေရးက ေနရာတိုင္းကို ျပန္႔ႏွံ႔ခဲ့ျပီး (၉) ရာစုမွာ ဗလီတိုင္း အမ်ိဳဳးသမီးေကာ၊ အမ်ိဳးသားပါ သင္ၾကားႏိုင္တဲ့ စာသင္ေက်ာင္းေတြ ရွိေနခဲ့ျပီးျဖစ္ပါတယ္။
    1979767_750785958289609_7111537074721814334_n
    ကုရ္အာန္က်မ္းစာကို ဗလီေတြမွာ သင္ႀကားေပးျပီး မုကၡပတ္ေတာ္ အပိုဒ္ေတြကို တမန္ေတာ္က ရွင္းျပခဲ့ပါတယ္။ သာဝကေတြဟာ ဗလီဝတ္ ေက်ာင္းေတာ္ေတြထဲမွာပဲ တမန္ေတာ္ရဲ႕ ေျပာစကားေတြကို ႏႈတ္တိုက္ မွတ္သားခဲ့ႀကပါတယ္။ ၆ ႏွစ္အရြယ္ ကေလးငယ္ေတြဟာ ကုရ္အာန္ကို သင္ႀကားေနႀကျပီး သူတို႕ အနည္းငယ္ႀကီးလာတဲ့ အခါမွာ သခၤ်ာ ဘာသာရပ္ကို သင္ရိုး အျဖစ္ ထည့္သြင္းခဲ့ပါတယ္။ အစပိုင္းမွာ စည္းစနစ္အရ က်က်နန မရွိေသးေပမယ့္ ေနာက္ပိုင္းမွာ စနစ္တက် ပံုစံအျဖစ္ စုစည္းလာခဲ့ပါတယ္။

    ( ၈ ) ရာစုနဲ႕ ( ၉ ) ရာစုေတြဟာ ဗလီဝတ္ေက်ာင္းေတာ္နဲ႕ အနီးတဝိုက္ စာေပ သင္ႀကားမႈေတြ အတြက္ လွ်မ္းလွ်မ္းေတာက္ ေက်ာ္ႀကားတဲ့ ကာလေတြျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲ့ဒီကာလကစလို႕ အစၥလာမ့္ ေက်ာင္းေတာ္ေတြ သီးျခား မထူေထာင္မီအထိ ဗလီေတြဟာ ကာလႀကာရွည္စြာ ပညာေရးအေျခခံအေဆာက္အအံုေတြျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ သို႕ေသာ္လည္း မြတ္စလင္ေတြအတြက္ ဗလီေတြဟာ အေရးပါတဲ့ ပညာေရး အေဆာက္အအံုေတြျဖစ္ေနဆဲပါ။

    ဒမတ္စကပ္စ္ (Damascus )၊ ဘဂၢဒက္ (Baghdad) ၊ ကိုင္ရို (Cairo) နဲ႕ နီရွာပူရ္ (Nishapur- အီရန္ရွိ ခိုရာဆာန္ျပည္နယ္မွ ျမိဳ႕) တို႕က ခန္းနားထယ္ဝါတဲ့ ဗလီေတြဟာ ပညာသင္ႀကားရာ အေဆာက္အအံုေတြအျဖစ္ ဆက္လက္တည္ရွိေနႀကပါတယ္။

    (1001 Inventions : Muslim Heritage in Our World)
    “ကြ်ႏ္ုပ္တို႕ကမၻာရွိ မြတ္စလင္မ်ားကေပးခဲ့ေသာ အေမြအႏွစ္မ်ား” စာအုပ္မွ အက်ဥ္းထုတ္ႏႈတ္ခ်က္
    10366083_750785881622950_2874628359715777544_n
    (အစၥလာမ့္ တီထြင္ဆန္းသစ္မႈမ်ားကို ေဖာ္ျပရျခင္းအေၾကာင္း)

    ယေန႕ကာလမွာ ကမၻာ့လူသားထုတိုးတက္ေရးအတြက္ အစၥလာမ္ကမၻာကျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ အေရးပါအရာ ေရာက္လွတဲ့ ျဖည့္စြက္ခ်က္ေတြကို အသိ နည္းေနႀကပါေသးတယ္။ ႏွစ္ေပါင္း ( ၅ဝဝ ) ေက်ာ္မွ် အစၥလာမ္က သိပၸံပညာရပ္ေတြမွာ ကမၻာကို ဦးေဆာင္ခဲ့ရံုမွ်မက စည္းစနစ္က်တဲ့ အသိပညာရွာေဖြမႈေတြမွာ တက္တက္ႀကြႀကြ ရွိေနခဲ့ႀကတဲ့ တစ္ခုတည္းေသာ လူသားမ်ိဳးႏြယ္ အစိတ္အပိုင္းျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

    ( ၈ ) ရာစုအလယ္က စလို႕ သိပၸံနဲဲ႕ ပညာေရးဟာ ဘဂၢဒက္ျမိဳ႕ေတာ္ကိုအေျချပဳတဲ့ တန္ခုိးႀကီး အစၥလာမ့့္ အင္ပါယာေအာက္မွာ မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ လႊမ္းမိုးမႈအျဖစ္နဲ႕ အႀကီးအက်ယ္ထြန္းကားေနခဲ့ပါတယ္။ ဒီတိုးတက္မႈအေနအထားဟာ ေနာင္ ႏွစ္ေပါင္း (၅ဝဝ) ႀကာျပီးတဲ့အခါ မြတ္စလင္ေတြ ႏိုင္ငံေရးအရ က်ဆင္းလာတဲ့ အခ်ိန္ကိုေက်ာ္လြန္ျပီးတဲ့တိုင္ေအာင္ ရွိေနခဲ့ပါတယ္။

    အစၥလာမ့္ တီထြင္ဆန္းသစ္မႈမ်ား အျဖစ္နဲ႕ ေဖာ္ျပသြားမယ့္ ေဆာင္းပါးေတြဟာ အစၥလာမ့္ ေရႊေခတ္လို႕ေခၚတဲ့ ကာလေတြမွာ မြတ္စလင္ေတြဟာ အသိပညာရွာေဖြရာမွာနဲ႕ အေရးပါအရာေရာက္လွတဲ့ လူ႕သမိုင္းတိုးတက္ေရးေတြမွာ ဘယ္ေလာက္ေတာင္ ထူးခြ်န္ေျပာင္ေျမာက္စြာျဖည့္စြက္ခဲ့ၾကသလဲ ဆုိတာကို ေဖာ္ျပသြားဖို႕ရည္ရြယ္ပါတယ္။

    ေအာင္သန္းလြင္ (UCSY)