
Tag: KamanEthnic
-
ကမန္ဒုကၡသည္မ်ားကို ေနရပ္ရင္း အတင္းျပန္ခိုင္း
အလုပ္အကိုင္ ရွာေဖြဖုိ႔နဲ႔ ေက်ာင္းတက္ဖို႔အတြက္ လာၾကတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသား မွတ္ပံုတင္ရထားၿပီးသား ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္းက ကမန္တိုင္းရင္းသား ဒုကၡသည္ေတြကို လူ၀န္မႈႀကီးၾကပ္ေရးဌာန ကေန ေနရပ္ရင္းကုိ ျပန္ခိုင္းေနပါတယ္။ မေအးေအးမာ က သတင္းေပးပို႔ထားပါတယ္။ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္းက လူမ်ိဳးေရး၊ ဘာသာေရး ပဋိပကၡေတြျဖစ္ အၿပီး ေနအိမ္ေတြ မီး႐ိႈ႕ဖ်က္ဆီးခံခဲ့ရတာေၾကာင့္ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ေနထုိင္ေနရတဲ့ ရခိုင္လူမ်ိဳးနဲ႔ ကမန္လူမ်ိဳး တိုင္းရင္းသားေတြထဲက ႏိုင္ငံသားမွတ္ပံုတင္ ရရွိၿပီးသား လူ ၂၀ ေက်ာ္ဟာ ေက်ာင္းတက္ဖို႔နဲ႔ အလုပ္အကုိင္ရွာေဖြဖို႔အတြက္ ေနရပ္ကေန ထြက္ခြာလာခဲ့ၿပီး ရန္ကုန္ကုိ ေရာက္ရွိလာခဲ့တာ ၁ လခန္႔ ရိွၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ေတြကုိ လူ၀န္မႈႀကီးၾကပ္ေရး ဌာနဆိုင္ရာက တာ၀န္ရွိသူေတြက ေနရပ္ရင္း ကို ျပန္ခိုင္းေနတယ္လို ့ကမန္အမ်ိဳးသား တုိးတက္ေရးပါတီရဲ႕ အေထြေထြအတြင္းေရးမႉး ဦးတင္လိႈင္၀င္း က ဆိုပါတယ္။“ဒီလူေတြကို ျပန္လႊတ္တယ္ဗ်။ ဘာေၾကာင့္ ျပန္လႊတ္လဲဆုိေတာ့ တာေမြၿမိဳ႕နယ္မႉးတုိ႔၊ မရမ္းကုန္းၿမိဳ႕နယ္မႉးတို႔၊ သူတုိ႔ကေပါ့ဗ်ာ တုိင္းဦးစီးက ခိုင္းတဲ့အခါ ၿမိဳ႕နယ္အဆင့္ေတြက ဘာေျပာလဲဆုိေတာ့ ဒီလူေတြကို ျပန္လႊတ္ေတာ့မယ္ေပါ့ေနာ္။ camp ထဲမွာ သတင္းမပို႔လို႔တဲ့ ဟ ခင္ဗ်ားက သတင္းပို႔ရေလာက္ေအာင္ က်ဳပ္တုိ႔က အက်ယ္ခ်ဳပ္ က်ေနတာမွ မဟုတ္ဘဲလို႔။ ႏုိင္ငံသားျဖစ္တဲ့အတြက္ ႏုိင္ငံေတာ္ကလည္း ဒီလူေတြ မွတ္ပံုတင္ ေပးထားတာလည္း အမ်ားႀကီးပဲလို႔။ အဲဒီမွာ ေက်ာင္းသားေတြ ပါတယ္ဗ်ာ။ ေက်ာင္းမတက္ရတာ ဆယ္တန္းေအာင္ၿပီး ၄ ႏွစ္ရွိၿပီလို႔။ ဂုဏ္ထူး ၃ ဘာသာ၊ ၄ ဘာသာ ပါတဲ့ကေလးေတြ ၄ ႏွစ္ရွိၿပီ။ စာမသင္ရတာ။ ေနာက္တခါ အလုပ္အကိုင္လုပ္ႏုိင္တဲ့ က်န္းမာေရးသန္စြမ္းတဲ့ ကေလးေတြကလည္း ေယာက်ာ္းေလးေတြကလည္း ၁၀ ေယာက္ေက်ာ္ေက်ာ္ေလာက္ ရွိတယ္ဗ်ာ။ ဒီလူေတြလည္း အဲဒီစခန္းထဲမွာ တေန႔ကုိ ဆန္တဗူးနဲ႔ တလကို ဆီတပုလင္းနဲ႔ ဒါနဲ႔ပဲ ေနလာတာလည္း ၄ ႏွစ္ေက်ာ္ၿပီ။ အစိုးရကိုလည္း က်ေနာ္တုိ႔ တင္ျပတာ၊ တင္ျပတာ၊ တင္ျပတာ ဆုိရင္ တင္ျပတာပဲ အဖတ္တင္တယ္။ ဘာမွ ျဖစ္မလာဘူး။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲ က်ေနာ္တုိ႔က ျပစ္မႈတစံုတရာ က်ဴးလြန္ၿပီးေတာ့ အိမ္ေတြ၊ ယာေတြ အကုန္ မီး႐ိႈ႕ဖ်က္ဆီးခံရၿပီးေတာ့ တခါ က်ေနာ္တုိ႔ကို စခန္းထဲ ထည့္ရေလာက္ေအာင္ က်ေနာ္တုိ႔က ဘဂၤါလီ မဟုတ္ဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔က တုိင္းရင္းသားေတြ။ ခိုးလာတာမဟုတ္ဘူး။ ရမ္းၿဗဲကေန သံတြဲကို ကားစီးတယ္။ သံတြဲကေန ေလယာဥ္ပ်ံနဲ႔ ရန္ကုန္ကို လာၾကတာ။”ရန္ကုန္ကို ေရာက္လာသူေတြထဲမွာ ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြနဲ႔ ကမန္ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ေတြ ပါ၀င္ၿပီး သူတို႔ေတြဟာ အရင္က အိုးအိ္မ္ေတြရွိခဲ့ေပမဲ့ ပဋိပကၡေတြအတြင္း မီး႐ိႈ႕ဖ်က္ဆီးခံ လိုက္ရတဲ့သူေတြ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ အခုဆိုရင္ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ေနထုိင္စရာ အိုးအိမ္ေတြလည္း ပ်က္စီးေနၿပီျဖစ္သလို စားေသာက္ေရး ခက္ခဲေနတဲ့အတြက္ လ၀က က ျပန္ခိုင္းေပမဲ့ ျပန္မွာမဟုတ္ဘူးလို ့ ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေ ဒၚဆိပ္ေက က ဆိုပါတယ္။“သူတုိ႔ ျပန္ခိုင္းပါေစ။ က်မတို႔ မျပန္ဘူး။ အရင္က အိမ္ရွိတယ္ က်မတုိ႔မွာ အေရးအခင္းမျဖစ္ခင္က။ ဒီလို မီး႐ိႈ႕ ဒုကၡသည္ေတြ အိမ္မရွိေတာ့ဘူး။”ဒီလူေတြကို ေနရပ္ရင္းကို ျပန္ပို႔မယ္ဆုိတာနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ကန္႔ကြက္တဲ့အေနနဲ႔ ကမန္အမ်ိဳးသားတိုးတက္ေရး ပါတီကေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္ က တာ၀န္႐ွိသူေတြကို တရား၀င္ စာပို႔ထားတယ္လုိ႔ ဦးတင္လိႈင္၀င္း က ဆုိပါတယ္။“က်ေနာ္တုိ႔ တာ၀န္ယူပါတယ္။ တာ၀န္ခံပါတယ္ဆုိၿပီး က်ေနာ္က ပါတီကစာနဲ႔ တရား၀င္ စာပို႔တယ္ဗ်။ ဒါလည္း မၿပီးေသးဘူးဗ်။ က်ေနာ္တုိ႔ကို တခါ ဒီလူေတြ ဘယ္မွာေနလဲ။ လိပ္စာေတြ၊ ဘာေတြ ေမးတယ္ဗ်ာ။ မိေတာ့တခါ က်ေနာ္တုိ႔ကလည္း တုိင္းရင္းသားပဲ။ ဘာေၾကာက္စရာရွိသလဲ ဒါ က်ေနာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံပဲေလ။ လ၀က က ေန႔တဓူ၀ ေမးလာတဲ့အခါ ခင္ဗ်ားတို႔ ဒီေလာက္ အေရးတႀကီးျဖစ္ေအာင္ ဘာေၾကာင့္ ေမးရတာလဲလို႔။ က်ေနာ္က ေမးတဲ့အခါ သူတုိ႔က သူတုိ႔ ျပန္လႊတ္မယ္လို႔ ေျပာတယ္ခင္ဗ်။ ဟ ခင္ဗ်ားတုိ႔ ဒါ ဥပေဒကို ခ်ိဳးေဖာက္တာပဲ။ ႏုိင္ငံသားတေယာက္ကို အဲ့လုိ လုပ္ပိုင္ခြင့္ရွိသလားလို႔ ေမးတဲ့အခါ အခု ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတႀကီး ကိုေရာ၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုေရာ၊ ေနာက္တခါ ရန္ကုန္တုိင္း ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ကိုေရာ၊ ေနာက္တခါ ရန္ကုန္တုိင္း လ၀က ဦးစီးကိုေရာ က်ေနာ္တုိ႔ တရား၀င္ စာတင္ထားပါတယ္။”ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေနရပ္ရင္းကို ျပန္ခိုင္းတဲ့ လ၀က တာ၀န္ရွိသူေတြကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့ေပမဲ့ ဆက္သြယ္လို႔ မရခဲ့ပါဘူး။ အခုလက္ရွိ ရန္ကုန္ကုိေရာက္ရွိလာၾကတဲ့ ရမ္းၿဗဲၿမိဳ႕ ဒုကၡသည္စခန္းက လာၾကသူေတြဟာ မၾကာေသးခင္က ေနျပည္ေတာ္ကျပဳလုပ္ေပးတဲ့ မုိးပြင့္စီမံခ်က္အရ ႏုိ္င္ငံသားစိစစ္ေရးကဒ္ျပားမ်ား ရရွိထားသူမ်ား ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ေျပာျပၾကပါတယ္။VOA ျမန္မာပိုင္းမွ ကူးယူေဖာ္ျပသည္။http://burmese.voanews.com/content/rakhine-kaman-refugee/3110659.html -
ရန္ကုန္ေရာက္ ႏုိင္ငံသားစိစစ္ေရးကတ္ ကိုင္ထားသူ ၂၀ ကို ရခိုင္သို႔ ျပန္ရန္ လဝက ညြန္ၾကား
ဒီဇင္ဘာ ၁၈ ၊ ၂၀၁၅
.
ရခိုင္ျပည္နယ္ ရမ္းၿဗဲၿမိဳ႕နယ္ ဒုကၡသည္စခန္း တခုမွ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သို႔ ေရာက္ရွိေနသည့္ ႏုိင္ငံသား စိစစ္ေရးကတ္ ကိုင္ေဆာင္ထားသူ ၂၀ ႏွင့္ ကေလးငယ္ ၂ ဦး စုစုေပါင္း ၂၂ ဦးသည္ ေဒသအာဏာပိုင္မ်ား၏ ခြင့္ျပဳခ်က္မရဘဲ ရခိုင္ျပည္နယ္မွ ထြက္ခြာခဲ့သျဖင့္ ေနရပ္ သို႔ျပန္ရန္ သက္ဆုိင္ရာက ညႊန္ၾကားထားေၾကာင္း စံုစမ္းသိရွိရသည္။အဆိုပါ လူ ၂၀ ထဲတြင္ ၂ ဦးသည္ ရခိုင္/ဗုဒၶဘာသာ ျဖစ္ၿပီး က်န္ ၁၈ ဦးသည္ ကမန္/အစၥလမ္ ဘာသာ၀င္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေနရပ္သို႔ျပန္ရန္ ရန္ကုန္တိုင္း လူ၀င္မႈ ႀကီးၾကပ္ေရး ဦးစီး႒ာန(လဝက)က ညႊန္ၾကားျခင္းျဖစ္ၿပီး ၄င္းတို႔ ေနရပ္ျပန္ႏုိင္ေရးအတြက္ ကမန္ အမ်ိဳးသား တုိးတက္ေရး ပါတီက ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးေနေၾကာင္း ယင္းပါတီက ဧရာ၀တီသို႔ ေျပာသည္။
ေနရပ္ျပန္ရမည့္သူမ်ားတြင္ တကၠသိုလ္ တက္ရမည့္သူ ၈ ဦးပါ၀င္ၿပီး က်န္သူမ်ားသည္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ရန္ႏွင့္ ေဆးကုသမႈ ခံယူရန္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သို႔ ၿပီးခဲ့သည့္ ႏုိ၀င္ဘာလ ၁၅ ရက္က သံတြဲေလဆိပ္မွတဆင့္ ေရာက္ရွိလာျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဒီဇင္ဘာ ၆ ရက္တြင္ ၄င္း တို႔အားလံုး ေနရပ္ျပန္ရန္ ညႊန္ၾကားခံရျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ကမန္အမ်ိဳးသား တုိးတက္ေရးပါတီ အတြင္းေရးမႉး ဦးတင္လိႈင္၀င္းက ေျပာ ျပ သည္။
ဦးတင္လိႈင္၀င္းက“က်ေနာ္တုိ႔ သိထားတာက ႏုိင္ငံေရး စိစစ္ေရးကတ္ရွိသူေတြဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းက ဘယ္ေနရာကိုမဆုိ လြတ္ လပ္ စြာ သြားလာခြင့္ ရွိတယ္လို႔ သိထားပါတယ္။ အခုက အဲဒီလို မဟုတ္ဘဲ ဒုကၡသည္စခန္းက အာဏာပိုင္ေတြကို အေၾကာင္း မၾကားလို႔ ျပန္လႊတ္တာဆုိေတာ့ ႏိုင္ငံသား အခြင့္အေရးကို ခ်ိဳးေဖာက္တာပါပဲ”ဟုလည္း ေျပာဆုိသည္။
ထို လူ ၂၂ ဦးသည္ ေနရပ္မွ သက္ဆုိင္ရာ အာဏာပိုင္မ်ားကို အသိေပး အေၾကာင္းၾကားျခင္းမရွိဘဲ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သို႔ ေရာက္ရွိလာျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ တရား၀င္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားႏွင့္အညီ ေဆာင္ရြက္ရျခင္း ျဖစ္ၿပီး တျခား ရည္ရြယ္ခ်က္မရွိေၾကာင္း ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး လူ၀င္မႈ ႀကီးၾကပ္ေရး ဦးစီးဌာနမွ တာ၀န္ရွိသူတဦးကလည္း ဧရာ၀တီသို႔ ေျပာသည္။
၄င္းတို႔ထဲမွ ၂ ဦးသည္ မရမ္းကုန္းၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေနထုိင္သူမ်ား ျဖစ္ေၾကာင္း မရမ္းကုန္းၿမိဳ႕နယ္ လူ၀င္မႈ ႀကီးၾကပ္ေရး ဦးစီးဌာန တာ၀န္ရွိသူ ဦးျမင့္ေအာင္က ေျပာျပသည္။
ဦးျမင့္ေအာင္က“အဲဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အထက္က စာထြက္ထားတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ကို ဆက္သြယ္လာတာက လည္း ပါတီက ဆက္သြယ္လာတာပါ။ ဒီမွာ ေနထုိင္သူ ၂ ဦးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သူတုိ႔ ေနရပ္ ျပန္တာေရာ၊ ဘာေရာ အကုန္လံုးကို ပါတီက တာ၀န္ယူပါမယ္လို႔ က်ေနာ္တုိ႔ကို ေျပာထားပါတယ္။ ဘယ္ေတာ့ ျပန္မယ္ဆုိတာကိုေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔လည္း မသိပါဘူး”ဟု လည္း ေျပာသည္။
ေနရပ္ျပန္ရန္ ညႊန္ၾကားခံရသူ ၂၀ ကိုင္ေဆာင္သည့္ ႏုိင္ငံသား စိစစ္ေရး ကတ္ျပားမ်ားသည္ တႏုိင္ငံလံုးတြင္ ႏိုင္ငံသား စိစစ္ေရး ကတ္ျပားမ်ား ရရွိရန္ ေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့သည့္ မိုးပြင့္စီမံခ်က္တြင္ တရား၀င္ ရရွိခဲ့သည့္ ကတ္ျပားမ်ား ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
ဓါတ္ပံု- စာေပဗိမာန္ ႏိုင္ငံဂုဏ္ရည္စာေပတိုက္က ဒီဇင္ဘာလ ၂၀၀၅ ကထုတ္ေဝခဲ့တဲ့ ေမာင္ဆႏၵ (လယ္ေဝး) ေရးသားျပဳစုေသာ ကမန္မ်ိဳးႏြယ္စုသမိုင္း စာအုပ္မ်က္ႏွာဖံုး
ဧရာဝတီ မွ ကူးယူေဖာ္ျပသည္။
http://burma.irrawaddy.com/news/2015/12/18/103427.html -
ကမန္ တိုင္းရင္းသားမ်ားရဲ႕ ေရြးေကာက္ပဲြ အလြန္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္
ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာေရး ပဋိပကၡမ်ား ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ပိုင္း ႏိုင္ငံသား အခြင့္အေရး ဆံုးရံႈးေနေသာ ကမန္တိုင္းရင္းသားမ်ားက ၎တို႔၏ကံၾကမၼာကို ၂ဝ၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲက တစ္ဖန္ေျပာင္းလဲေစမည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကသည္။
ပံုစာ – ရခိုင္ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္အတြက္ ေရြးေကာက္ပဲြဝင္သည့္ သံတြဲရွိ ကမန္အမ်ဳိးသားတိုးတက္ေရးပါတီမွ ဦးသန္းဝင္းကို မိသားစုဝင္မ်ားႏွင့္အတူ သံတဲြၿမိဳ႕ေနအိမ္တြင္ မၾကာေသးမီက ေတြ႔ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု – ေဆြဝင္း/Myanmar Now) ေဆြဝင္း/Myanmar Now
ေပါက္ေတာ (Myanmar Now) — လြန္ခဲ့ေသာ ၂ ႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလဆန္းတြင္ ကိုေဇာ္လင္းတစ္ေယာက္ ရခိုင္ျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း သူေနထိုင္ရာ ရြာငယ္ေလးျဖစ္သည့္ ေပါက္ေတာရြာအတြင္း သက္ငယ္မိုးအိမ္ေလး၏ ေနာက္ဖက္တြင္တည္ရွိေသာ ေတာင္ကုန္းေပၚသို႔ အလ်င္အျမန္တက္ေျပးခဲ့သည္။
သူတို႔မိသားစုမွာ အစၥလာမ္ဘာသာကိုးကြယ္သူမ်ားျဖစ္သည္။ သူႏွင့္ မိသားစုဝင္မ်ား ထိုေတာင္ကုန္းေပၚ အသက္လု၍ေျပးလႊားေနရျခင္းမွာ တုတ္ ဓားကိုင္စြဲထားသည္ ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာဝင္တို႔က မြတ္စလင္အိမ္မ်ားကို ပစ္မွတ္ထား မီးရွႈိ႕တိုက္ခိုက္ေနျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး၊ ေနာက္ဆံုး သူတို႔ေနထိုင္ရာရြာသို႔ ဝင္ေရာက္လာေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။
ထိုသို႔ေျပးလႊားေနစဥ္တြင္ ကိုေဇာ္လင္းသည္ ရြာႏွင့္ ႏွစ္မိုင္ခန္႔ကြာေဝးေသာ ရဲစခန္းကိုဖုန္းဆက္ အကူအညီေတာင္းေသာ္လည္း ထိုရဲစခန္းရွိရဲအရာရွိက လံုျခံဳေရးဆိုင္ရာကိစၥရပ္မ်ားေၾကာင့္ မအားလပ္သျဖင့္ လာေရာက္မကူညီႏိုင္ေၾကာင္းသာေျပာဆိုၿပီး ဖုန္းခ်သြားသည္။
ေတာင္ထိပ္တြင္ သူတို႔ ပုန္းေအာင္းၿပီး အႏၱရာယ္ကိုတိမ္းေရွာင္ႏုိင္ခဲ့ေသာ္လည္း သူ႔အိမ္အပါအဝင္ ေပါက္ေတာရြာရွိ မြတ္စလင္အိမ္မ်ား ျပာအတိက်သြားသည္အထိ မီးရွိဳ႕ခံလိုက္ရသည္။ အနီးနားရွိ သျဗဳခ်ိဳင္ရြာတြင္မူ ၉၁ ႏွစ္အရြယ္ မြတ္စလင္အဖြားအိုကို တိုက္ခိုက္သူမ်ားက ဓားျဖင့္ အႀကိမ္ႀကိမ္ထိုးၿပီး ေနာက္ဆံုးတြင္ မီးပံုထဲပစ္သြင္းလိုက္ၾကသည္။
သို႔ေသာ္လည္း ထိုအျဖစ္အပ်က္မ်ားကိုအေၾကာင္းျပဳ၍ အိမ္နီးျခင္းဗုဒၶဘာသာတို႔အေပၚ မည္သည့္အာဃာတမွ မထားေၾကာင္း ကိုေဇာ္လင္းက ေျပာသည္။
“အားလံုး ခံရတာပဲေလ။ ရခိုင္ေတြလည္း ဘာသာေရးခုတုံးလုပ္တာကို ခံရတာပဲ” ဟု သူက ၂ဝ၁၃ ထိုအေရးအခင္းအၿပီး ျပန္ေဆာက္ထားသည့္ သူ႔အိမ္၏ဝါးၾကမ္းျပင္တြင္ ထိုင္လ်က္ ေျပာဆိုသည္။
ကိုေဇာ္လင္းတို႔ မိသားစုမွာ ဗုဒၶဘာသာရခိုင္မ်ားႏွင့္ ပဋိပကၡစတင္ျဖစ္ခဲ့ေသာ ဘဂၤါလီ ေခၚ ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္တို႔ႏွင့္ ဘာသာေရးတူညီသည္ကလြဲ၍ ကြဲျပားသည့္အေျခအေနမ်ားရွိသည့္ ကမန္မြတ္စလင္မ်ားျဖစ္သည္။ သူတို႔သည္ ဗုဒၶဘာသာအမ်ားစု ေနထိုင္သည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တရားဝင္အသိအမွတ္ျပဳထားေသာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုမ်ားတြင္ပါဝင္သည္။
လြန္ခဲ့ေသာ ေျခာက္ရာစုႏွစ္ေက်ာ္က ကမန္တိုင္းရင္းသားတို႔သည္ အစၥလာမ္ဘာသာသို႔ေျပာင္းလဲ ကိုးကြယ္ခဲ့ၾကေသာ္လည္း ရခိုင္တို႔၏ လူမွႈေရးထံုးတမ္း အစဥ္အလာမ်ားကို ဆက္လက္ က်င့္သံုးေနၾကသည္။ ၎တို႔အမ်ားစုမွာ ျပည္နယ္တြင္း ကမ္းရိုးတမ္းၿမဳိ႕မ်ားျဖစ္ေသာ သံတြဲ၊ ေက်ာက္ျဖဴ၊ စစ္ေတြ၊ ရမ္းျဗဲတို႔တြင္ ေနထိုင္ၾကသည္။
၂ဝ၁၂ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ဘာသာေရးလူမ်ဳိးေရးအေျခခံေသာ ပဋိပကၡမ်ားျဖစ္ၿပီးေနာက္ပိုင္း အစၥလာမ္ဘာသာကိုးကြယ္မွႈကိုအေၾကာင္းခံ၍ အာဏာပိုင္တို႔၏ ခြဲျခားဆက္ဆံမွႈမ်ားကို ခံေနရၿပီး ၎တို႔၏ ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရးမ်ားပါ ခ်ဳိးေဖာက္ခံေနရသည္။
ကမန္တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္တို႔က ၎တို႔ႏွင့္ ဘာသာတူသည့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ ဘဂၤါလီ ေခၚ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔ႏွင့္ မဟာမိတ္ျပဳမည့္အစား သူတို႔သည္ ရိုဟင္ဂ်ာမဟုတ္ေၾကာင္း ကြဲျပား ထင္ရွားေအာင္ ႀကိဳးစားေနၾကသည္။ ၂ဝ၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲသည္ ၎တို႔၏ ကံၾကမၼာကို အေကာင္းဘက္သို႔ ျပန္လည္ေရာက္ရွိေစမည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကသည္။
လူဦးေရတစ္သန္းေက်ာ္ရွိသည့္ ဘဂၤါလီရိုဟင္ဂ်ာတို႔မွာ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ပါဝင္မဲထည့္ခြင့္ မရၾကေသာ္လည္း ကမန္တိုင္းရင္းသားတို႔မွာ မဲထည့္ခြင့္ေတာ့ရၾကေသးသည္။
အာဏာရျပည္ေထာင္စုႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖံြ႔ၿဖိဳးေရးပါတီလႊမ္းမိုးထားသည့္ လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ အစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္သည့္ လြန္ခဲ့သည့္ႏွစ္မ်ားတြင္ ျပည္သူတို႔က ကေသာင္းကနင္း ျဖစ္ရပ္မ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရၿပီး အတိုက္အခံ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) ကိုသာ မဲထည့္ရန္ အမ်ားအျပားက အားသန္ေနသကဲ့သို႔ ကမန္တိုင္းရင္းသားတို႔မွာလည္း ထိုပါတီကိုသာ မဲထည့္ၿပီး အေျပာင္းအလဲျဖစ္ရန္ ေမွ်ာ္လင့္ေနသည္။
“ၾကံ႕ခိုင္ေရး (ပါတီ) ဘယ္လိုဆိုးဆိုးဝါးအုပ္ခ်ဳပ္သြားတာ က်ဳပ္တို႔အားလံုးသိတာပဲ” ဟု သံတြဲၿမဳိ႕ရွိ ကမန္တိုင္းရင္းသားတစ္ဦးျဖစ္သူ က်ဳရွင္ဆရာ ကိုတင္ေမာင္ထြန္းကဆိုသည္။
“ဥပေဒစိုးမိုးေရးကို ရခ်င္လုိ႔ ကမန္တိုင္းရင္းသား ရပ္မိရပ္ဖေတြကလည္း NLD ကိုပဲ မဲေပးဖို႔ ဆံုးျဖတ္ၿပီးၾကၿပီ” ဟု သူက ဆက္၍ ဆိုသည္။
ခြဲျခားဆက္ဆံခံရမွႈမ်ား
ခန္႔မွန္းေျခစာရင္းမ်ားအရ ကမန္တိုင္းရင္းသားတို႔သည္ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုးတြင္ ငါးေသာင္းခန္႔ရွိၿပီး ႏွစ္ေသာင္းခန္႔မွာ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ေနထိုင္ၾကရာ ၂ဝ၁၂ အေရးအခင္းမ်ားေနာက္ပိုင္း ၎တုိ႔ ခြဲျခားဆက္ဆံမခံေနရေၾကာင္း ရခိုင္ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္အတြက္ ေရြးေကာက္ပဲြဝင္သည့္ သံတြဲရွိ ကမန္အမ်ဳိးသားတိုးတက္ေရးပါတီမွ ဦးသန္းဝင္းက ဆိုသည္။
အေရးအခင္းမ်ားျဖစ္ၿပီးေနာက္ပိုင္း အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္လာေသာ ကမန္တို႔မွာ ႏိုင္ငံသားစိစစ္ေရးကတ္ မရရွိေတာ့ျခင္းေၾကာင့္ ၎တို႔ေနထိုင္ရာ ၿမဳိ႕မ်ားမွ ထြက္ခြာခြင့္မရျခင္း အပါအဝင္ ပညာေရး၊ လူမွႈေရး အခြင့္အေရးမ်ား ဆံုးရွဳံးေနေၾကာင္း သူက ဆိုသည္။
“အေရးအခင္းမတိုင္မီကေတာ့ ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရးအားလံုး တန္းတူရတယ္။ ဒီေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ အဲလိုမဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ယခင္ကတည္းက မွတ္ပံုတင္ရထားသူေတြကေတာ့ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သြားလာလို႔ရပါတယ္” ဟု သူက ဆိုသည္။
“ခြဲျခားခံရတာအဓိကအေၾကာင္းကေတာ့ဗ်ာ မြတ္စလင္မို႔လို႔ပဲ။ ကြ်န္ေတာ္သာ ႏိုင္ငံသား မွတ္ပံုတင္ကိုင္ေဆာင္ထားေပမယ့္၊ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ေပမယ့္ ကြ်န္ေတာ့္သားက်ေတာ့ မွတ္ပံုတင္မရဘူး။ သူတကၠသိုလ္သြားတက္ဖို႔ဟာ အခက္ၾကံဳေနရတယ္” ဟု သူက ရွင္းျပသည္။
အေရးအခင္းေနာက္ပိုင္း ေမြးဖြားလာေသာ ကမန္တိုင္းရင္းသားကေလးငယ္မ်ားအတြက္ ဖြားစာရင္း မရျခင္း၊ မွတ္ပံုတင္မရွိေသာ ကမန္လယ္သမားမ်ား ေျမယာပိုင္ဆိုင္ခြင့္ ေလွ်ာက္ထားမႈ အခက္အခဲျဖစ္ျခင္းတုိ႔ႏွင့္ ႀကဳံေနရေၾကာင္းလည္း သူက ေျပာျပသည္။
သူ၏ အိမ္နီးျခင္းျဖစ္သူူ ကမန္အမ်ဳိးသမီးငယ္သံုးဦး လြန္ခဲ့ေသာလအနည္းငယ္က မွတ္ပံုတင္ မရွိဘဲ ရန္ကုန္သို႔ သြားေရာက္ခဲ့ၿပီး၊ မွတ္ပံုတင္အတု ကိုင္ေဆာင္ၿပီး သံတြဲသို႔ ျပန္လာသည္ကုိ ရဲမ်ားက စစ္ေဆး ေတြ႔ရွိၿပီးေနာက္ အဖမ္းခံရကာ ေထာင္ေျခာက္လစီ က်သြားၾကသည္။
ကမန္အမ်ဳိးသားတိုးတက္ေရးပါတီဥကၠ႒ ဦးလွတိုးက ရခုိင္ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အျဖစ္ မၾကာေသးမီလအနည္းငယ္အခ်ိန္ထိ လုပ္ကိုင္ခဲ့သူ ဦးေမာင္ေမာင္အုန္းႏွင့္ ကမန္တိုင္းရင္းသားမ်ား ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရးရရွိေရးအတြက္ ၂ဝ၁၄၊၂ဝ၁၅ တို႔တြင္ သံုးႀကိမ္ ေဆြးေႏြးညွိႏွႈိင္းခဲ့ေသာ္လည္း မည့္သည့္ရလဒ္မွ မရရွိခဲ့ေၾကာင္း ဆိုသည္။
(သူ၏ ကမန္အမ်ဳိးသားတိုးတက္ေရးပါတီသည္ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးတို႔ရိွ မဲဆႏၵနယ္ ၄ ခုတြင္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ျပိဳင္သည္။)“ဦးေမာင္ေမာင္အုန္းကေတာ့ သူ ရခိုင္ရပ္မိရပ္ဖေတြနဲ႔ တုိင္ပင္ၿပီး ညွိႏွႈိင္းေပးပါ့မယ္ တဲ့။ ဒါကိုကလည္း သိပ္ေတာ့ သဘာဝမက်ဘူး။ သူ႔ကို အခ်ိန္ေပးပါ တဲ့၊ သူသာ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ရာထူးကသာ ထြက္သြားတာ ဘာမွျဖစ္မလာခဲ့ဘူး” ဟု ဦးလွတိုးက ဆိုသည္။
သို႔ေသာ္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္မူ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္ၿပီး မွတ္ပံုတင္ မရွိေသာ ကမန္တိုင္းရင္းသားမ်ားမွာ ရပ္ကြက္ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွႈးတို႔၏ ေထာက္ခံခ်က္ျဖင့္ မဲထည့္ခြင့္ ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သံတြဲရွိ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္တာဝန္ရွိသူမ်ားက ဆိုသည္။
ေရြးေကာက္ပြဲ ဒြိဟမ်ား
ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳး၊ NLD တို႔ ၿပီးလွ်င္ ရခိုင္လူမ်ဳိးတို႔ ဦးေဆာင္သည့္ ရခိုင္အမ်ဳိးသားပါတီ (ANP) မွာ အားအေကာင္းဆံုးပါတီျဖစ္သည္။
ကမန္လႊတ္ေတာ္အမတ္ေလာင္း ဦးသန္းဝင္းက ANP ပါတီမွာ ရခုိင္အမ်ိဳးသားအေရးကို ေရွ႕တန္း အလြန္အက်ဳးတင္ေနသျဖင့္ ကမန္တို႔မွာ NLD ကိုသာ မဲပံုေပးၾကလိမ့္မည္ဟု ခန္႔မွန္းသည္။
“ျဖစ္ႏိုင္ရင္ ANP ကိုပဲ မဲထည့္ခ်င္တယ္။ တကယ္ေတာ့ ရခိုင္ဆိုတာ ကိုယ့္အစ္ကိုႀကီးလိုပဲ။ ဒါေပမယ့္ ခက္တာက ကြ်န္ေတာ္တို႔ကို ဘဂၤါလီနဲ႔ ကမန္ အတူတူပဲ၊ မြတ္စလင္ပဲ ဘာညာ ဆိုေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔လည္း NLD ကိုပဲ မဲထည့္ရမွာေပါ့” ဟု သူက ရွင္းျပသည္။
သူဝင္ၿပိဳင္ေနသည့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္ တစ္ေနရာအတြက္ သူ႔ကိုယ္သူ မဲေပးမည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ေနရာမ်ားအတြက္မူ NLD ကိုသာ မဲထည့္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ NLD ဦးေဆာင္ေသာ အစိုးရသည္ ကမန္တိုင္းရင္းသားတို႔၏ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ အေျခအေနမ်ားကို လ်င္ျမန္စြာ ေျဖရွင္းေပးသြားမည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း ဦးသန္းဝင္းက ေျပာသည္။
NLD ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ မြတ္စလင္မ်ား ဖိႏွိပ္ခံေနရျခင္းအေပၚ အေရးတယူ ေျပာဆိုျခင္း မရွိေသာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာတြင္ ေဝဖန္ခံေနရသည္။
အမ်ဳိးသားေရးဝါဒီ သံဃာေတာ္အခ်ဳိ႕ကလည္း မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရးလွႈံ႔ေဆာ္မွႈမ်ား ေရြးေကာက္ပြဲ မတိုင္မီ ေျပာဆိုခဲ့ၿပီးေနာက္တြင္ NLD ပါတီက မည္သည့္ မြတ္စလင္ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ကိုမွ် ၎၏ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းအျဖစ္ ထည့္သြင္းျခင္း မရွိခဲ့ေပ။
သို႔ရာတြင္ ေပါက္ေတာ ေက်းရြာမွ ကိုေဇာ္လင္းကမူ NLD ပါတီကိုသာမဲထည့္မည္ဟု ဆိုသည္။
“တိုင္းရင္းသားေတြအားလံုး မွ်မွ်တတ ဆက္ဆံခံရမယ့္ ႏိုင္ငံေရးစနစ္မ်ဳိး NLD က လုပ္ႏိုင္မယ္လို႔ ထင္တာပဲ” ဟု သူက ဆိုသည္။ ျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္းရွိ ကမန္တို႔မွာ NLD ကို မဲထည့္မည့္ အေျခအေန ရွိေသာ္လည္း NLD အားမေကာင္းေသာ၊ အမ်ဳိးသားေရးစိတ္ဓာတ္မ်ား၊ လူမ်ဳိးေရး စိတ္ဓာတ္မ်ားျမင့္မားေနေသာ ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းတြင္မူ ANP သို႔မဟုတ္ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးပါတီ တို႔ကိုသာ မဲထည့္ၾကမည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ရသည္။
“NLD က ဒီေျမာက္ပိုင္းမွာေတာ့ စည္းရံုးေရးလည္း သိပ္မရိွဘူး၊ အားမေကာင္းဘူးဗ်။ ကြ်န္ေတာ္ကေတာ့ ANP ပါတီကို ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ေနရာေတြ အတြက္ မဲထည့္သြားမယ္” ဟု ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ေနရာအတြက္ ကမန္တိုင္းရင္းသားတိုးတက္ေရးပါတီကိုယ္စားျပဳ၍ စစ္ေတြၿမိဳ႕နယ္တြင္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ျပိဳင္ေသာ ကိုေက်ာ္ၿငိမ္းက ဆိုသည္။
ကိုေက်ာ္ၿငိမ္း၏ မဲဆြယ္ပြဲမ်ားတြင္ ကမန္တို႔သည္ မြတ္စလင္ျဖစ္ေသာ္လည္း ဘဂၤါလီတို႔ကဲ့သို႔ မဟုတ္ဘဲ တရားဝင္အသိအမွတ္ျပဳ ရခိုင္မ်ဳိးႏြယ္တိုင္းရင္းသားတစ္စုျဖစ္ေၾကာင္း ရခိုင္လူမ်ဳိးတို႔ကို ရွင္းျပခဲ့သည္ဟု သူက ဆိုသည္။
“ဒီအခ်က္ကိုပဲ ထပ္ခါထပ္ေျပာခဲ့တယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲ ဆိုေတာ့ ကမန္တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕အဓိက ျပႆနာက ဘဂၤါလီေတြနဲ႔ အတူတူလို႔ အသတ္မွတ္ခံရလို႔ပဲ” ဟု သူက ေျပာသည္။
၂ဝ၁၄ သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ယူခ်ိန္တြင္ ဘဂၤါလီတို႔ကို ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ဳိးမ်ားဟု ထည့္သြင္း ေကာက္ယူျခင္းမျပဳရန္ ကမန္တိုင္းရင္းသားတိုးတက္ေရးပါတီက ေၾကညာခ်က္ ထုတ္သည့္ နည္းျဖင့္ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုေသာ အသံုးအႏွဳန္းကို မႏွစ္ၿမိဳ႕ေသာ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ တစ္သားတည္းရွိေၾကာင္း ျပသခဲ့သည္။
“ဒီေရြးေကာက္ပြဲမွာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ မဲရတယ္ မရတယ္ ဆိုတာထက္၊ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး ကမန္တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕အေျခအေန ဘယ္လိုျဖစ္မလဲဆိုတာ ပိုအေရးႀကီးတယ္” ဟု ကိုေက်ာ္ၿငိမ္းက ဆိုသည္။ ။
-
ကိုးကြယ္ရာ ဘာသာေၾကာင့္ ခြဲျခားခံရသူမ်ား (သုိ႔) ကမန္တုိင္းရင္းသား
ႏိုဝင္ဘာ ၃ ၊ ၂၀၁၅
M-Media
– စစ္ေတြၿမိဳ႕မွ ေလွျဖင့္သာ သြား၍ရသည့္ သီးျခား ကၽြန္းတစ္ကၽြန္းတြင္ ရွိေသာ ဆင္တပ္ေမာ္ရြာတြင္ ေထာင္ႏွင့္ ခ်ီေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံသားမ်ားမွာ အလြန္အမင္း ဆင္းရဲမြဲေတသည့္ အေျခအေနတြင္ ေနထုိင္ေနရၿပီး လာမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္လည္း မဲေပးခြင့္ကုိ ျငင္းပယ္ခံထားရေလသည္။အေၾကာင္းအရင္းက ၎တုိ႔ကုိးကြယ္သည့္ ဘာသာတရားေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ထုိရြာတြင္ ျမန္မာအစုိးရက ဘဂၤါလီဟုေခၚဆုိသည့္ ႐ုိဟင္ဂ်ာ ၇၀၀၀ ခန္႔ ေနထုိင္ၾကၿပီး၊ ကမန္တုိင္းရင္းသား ၂၀၀၀ ေက်ာ္ကလည္း ထုိရြာတြင္ရွိသည့္ ဒုကၡသည္ စခန္းတြင္ ေနထုိင္ေနၾကရေလသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ေမြးရာပါ ႏုိင္ငံသားမ်ား ျဖစ္ၾကသည့္ ကမန္မ်ားမွာ ၎တုိ႔၏ ကုိးကြယ္ရာ ဘာသာတရားေၾကာင့္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ အၾကမ္းဖက္မႈတြင္ သားေကာင္မ်ား ျဖစ္ခဲ့ရၿပီး ၎တုိ႔ မူလေနထုိင္ရာ ေနရာမ်ားသုိ႔ ယခုအခ်ိန္ထိ ျပန္မေရာက္ၾကေသး။
ကမန္လူမ်ိဳးမ်ားမွာ အစုိးရက အသိအမွတ္ျပဳထားသည့္ ရခိုင္ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳး ၇ ခုထဲမွ တုိင္းရင္းသား မ်ိဳးႏြယ္စုတစ္စုလည္း ျဖစ္သည္။ ထုိ႔ျပင္ ၎တုိ႔တြင္ ခိုင္မာသည့္ သမုိင္း၊ ၎တုိ႔ေနထုိင္ရာေဒသႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈဆုိင္ရာ ေရာေထြးယွက္တင္မႈမ်ားလည္း ထင္ထင္ရွားရွား ရွိေနသည္။ ၎တုိ႔၏ ေဆြစဥ္မ်ိဳးဆက္ကုိ ၾကည့္လွ်င္လည္း လြန္ခဲ့သည့္ ရာစုႏွစ္မ်ားကတည္းက ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ ေနထုိင္ လာၾကသူမ်ား ျဖစ္သည္။ ထုိစဥ္ကတည္းက ၎တုိ႔ကုိ တုိင္းရင္းသား လူမ်ိဳးမ်ား အျဖစ္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ လက္ခံထားၾကေလသည္။
ႏုိင္ငံသားျဖစ္ေၾကာင္း အခုိင္မာဆံုး အေထာက္အထားျဖစ္သည့္ ႏုိင္ငံသား စီစစ္ေရးကတ္မ်ားျပားကုိလည္း ကမန္မ်ားက ရရွိကုိင္ေဆာင္ထားၾကသည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈေနာက္ပုိင္း ႏုိင္ငံသားအခြင့္အေရးမ်ားမွာ တစ္ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ခ်ိဳးေဖာက္ခံလာရသည္ဟု ၎တုိ႔က ဖြင့္ဟေျပာၾကားခဲ့သည္။
ထုိစဥ္က ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ေက်ာက္ျဖဴမွ ကမန္တုိင္းရင္းသား ၄၀၀၀ ခန္႔မွာ ေၾကာက္ရြံ႕ထိတ္လန္႔စြာျဖင့္ စစ္ေတြသုိ႔ ထြက္ေျပးၾကရသည္။ ေလွျဖင့္ ၂ ရက္ၾကာ သြားေရာက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ စစ္ေတြဆိပ္ကမ္းသုိ႔ ဆုိက္ကပ္ခြင့္မရခဲ့။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အဆုိပါ ဆင္တပ္ေမာ္ကၽြန္းတြင္ ႐ုိဟင္ဂ်ာမ်ားႏွင့္အတူ ေနထုိင္ခဲ့ရၿပီး လအနည္းငယ္ၾကာၿပီးေနာက္ ထုိေနရာမွာ ဒုကၡသည္စခန္း ျဖစ္လာခဲ့သည္။
ယေန႔တြင္ေတာ့ အဆုိပါ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ျပည္နယ္အစုိးရႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာ အန္ဂ်ီအုိမ်ား၏ ေထာက္ပ့ံမႈမ်ားေၾကာင့္ စတင္ တည္ေထာင္စဥ္ အခ်ိန္ကထက္ ပုိ၍ တုိးတက္မႈမ်ား ရွိေနၿပီျဖစ္သည္။ တဲမ်ား၏ေနရာတြင္ သစ္သားအိမ္မ်ား ျဖစ္လာသည္။ ကေလးငယ္မ်ားအား ႏုိ႔ခ်ိဳတုိက္ေကၽြးရန္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအတြက္ သီးသန္႔ေနရာမ်ား ရွိလာခဲ့ၿပီး ဥႏွင့္ အသား ရရွိရန္ ေမြးထားေသာ ၾကက္မ်ားကလည္း ကၽြန္း၏ ရြံ႕ထူေသာအပုိင္းတြင္ လြတ္လပ္စြာ ေျပးလႊား အစာရွာေနၾကေပသည္။
သုိ႔ေသာ္လည္း ရခုိင္ျပည္အေပၚ သစၥာေစာင့္သိမႈအတြက္ ဂုဏ္ယူၾကသည့္ ကမန္တုိင္းရင္းသားမ်ား ၎တို႔၏ အိမ္မ်ားသုိ႔ ျပန္လည္ အေျခခ်ႏုိင္ေရးမွာ ေရႊျပည္ေတာ္ ေမွ်ာ္တိုင္းေ၀းေနေသးသည္။ ထုိ႔ျပင္ ဒုကၡသည္စခန္း၌ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း၊ ၎တုိ႔၏ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းအတြက္ ႏုိင္ငံေရးအရ ပါ၀င္ရပ္တည္ခြင့္ မရျခင္းတုိ႔ အတြက္လည္း ကမန္တုိင္းရင္းသားမ်ားက ေ၀ဖန္မႈမ်ား ရွိေနသည္။ အာဏာရ ႀကံ႕ခုိင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီ ကုိယ္စားျပဳ ကုိယ္စာလွယ္ေလာင္းျဖစ္ခဲ့ဖူးေသာ ဦးေက်ာ္လွမွာလည္း ယခုတြင္ေတာ့ ကမန္တုိင္းရင္းသားမ်ား မဲေပးခြင့္ ျပန္လည္ရရွိေရးအတြက္သာ တုိက္ပြဲ၀င္ေနရသည္။
“အရင္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြတုန္းက ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ လူမ်ိဳးေတြဟာ မဲေပးႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၇၄၊ ၁၉၉၀ နဲ႔ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲေတြမွာေပါ့။ အျခားဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာေတာ့ မဲဆႏၵရွင္စာရင္းေတြ လာကပ္ေပးတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔စခန္းမွာေတာ့ မရွိဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ သမၼတဆီကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ စာေရးတင္ေပမယ့္ အခုအခ်ိန္အထိ အစအနေတာင္ မေတြ႕ရေသးပါဘူး” ဟု ဦးေက်ာ္လွက ေျပာၾကားခဲ့သည္။တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ ကမန္တုိင္းရင္းသားမ်ားမွာ လြတ္လပ္စြာ လႈပ္ရွားသြားလာခြင့္ မရသလုိ၊ ဒုကၡသည္စခန္းတြင္လည္း ကန္႔သတ္မႈမ်ား ခံေနရသည္။ ဦးေက်ာ္လွကမူ ၎တုိ႔၏ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းအတြက္ အေျဖကုိ လတ္တေလာတြင္ ေမွ်ာ္လင့္၍ မေရေသးဟု ဆုိသည္။
“ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဟာ ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးေနာက္မွာ တက္လာမယ့္ အစုိးရကုိ ေမွ်ာ္လင့္ေနပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေရြးေကာက္ပြဲကုိ ေစာင့္ၾကည့္ေနပါတယ္” ဟု ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။
၎၏ အသက္ ၄၉ ႏွစ္အရြယ္ ညီမျဖစ္သူ ေဒၚဥမၼာေစာ၏ ခင္ပြန္းသည္မွာ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ ေနမေကာင္းျဖစ္ၿပီး ကြယ္လြန္သြားခဲ့သည္။ သူမမွာ ကေလးႏွစ္ေယာက္ႏွင့္အတူ အဆုိပါ ဒုကၡသည္စခန္းတြင္ ေနထုိင္ေနရသည္။ သူမ၏ အကုိအႀကီးဆံုးက စင္ကာပူရွိ သေဘၤာလုိင္းတြင္ အလုပ္လုပ္ေနၿပီး သူမက အစ္ကုိျဖစ္သူအား ရခိုင္သုိ႔ ျပန္မလာရန္ ေျပာထားသည္။
“အစ္ကုိႀကီးကို ျပန္မလာဖုိ႔ ကၽြန္မ ေျပာထားပါတယ္။ ဒီမွာက ဘယ္အခ်ိန္မဆုိ အဓိက႐ုဏ္ျဖစ္ႏုိင္တယ္ေလ။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္မတုိ႔ Viber နဲ႔ အဆက္အသြယ္ ရွိပါတယ္။ ကၽြန္မတုိ႔က ဒီႏုိင္ငံသားေတြပါ။ ကၽြန္မမွာ ႏုိင္ငံသားစီစစ္ေရးကဒ္ျပား ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္မတုိ႔ စစ္ေတြကုိ သြားလုိ႔မရဘူး။ ကေလးေတြက ပညာသင္ဖုိ႔ လုိတယ္ေလ။ လူေတြက ဒီမွာပဲ ေဆးကုသမႈမရဘဲ ေသဆံုးေနၾကတယ္” ဟု သူမက ေျပာၾကားခဲ့သည္။
ဥမၼာေစာအပါအ၀င္ ဆင္တပ္ေမာ္ ဒုကၡသည္စခန္းတြင္ ေနထုိင္သူ အမ်ားစုအတြက္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈက အဓိကျပႆနာ ျဖစ္ေနသည္။ သူမက နည္စည္းမျခား ဆရာ၀န္မ်ားအဖြဲ႕ (MSF) တစ္ပတ္တစ္ခါ စခန္းသုိ႔လာသည့္အခါ စကားျပန္အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္သည္။ မိလႅာစနစ္ အကန္႔အသတ္ရွိေနသည့္ စခန္းအတြင္း ေနထုိင္သူမ်ား၏ တစ္ကုိယ္ေရသန္႔ရွင္းေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ အသိပညာေပးသည့္ အစီအစဥ္တြင္လည္း ေဒၚဥမၼာေစာက ကူညီေပးသည္။
စခန္းတစ္၀ုိက္တြင္ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားက အၿမဲတမ္း ရွိေနၾကၿပီး စခန္းမွ ၀င္သူ၊ ထြက္သူမ်ာကို ႀကီးၾကပ္စစ္ေဆးကာ၊ တရားဥပေဒစုိးမုိးေရးကုိလည္း ေဆာင္ရြက္သည္။ စခန္းအတြင္းသုိ႔ လာေရာက္သတင္းယူၾကသည့္ မီဒီယာမ်ား၏ အင္တာဗ်ဴမ်ား၊ မွတ္တမ္းမ်ားကုိလည္း ၎တုိ႔က လုိက္ပါၾကည့္႐ႈေလသည္။
ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ား တစ္၀ုိက္တြင္ေတာ့ ကေလးမ်ာက မုိးဖြဲဖြဲေလးတြင္ ေဆာ့ကစားေနၾကသည္။ ထုိကေလးအမ်ားစုက အဟာရခ်ိဳ႕တဲ့မႈႏွင့္ အေရးျပားယားယံမႈ ေ၀ဒနာမ်ားကုိ ခံစားေနရသည္။ အမ်ိဳးသားမ်ားက ထုိင္၍ ငါးဖမ္းပုိက္မ်ားကုိ ခ်ည္ေႏွာင္ေနၾကသည္။ ၎တုိ႔မွာ တစ္ေန႔တာ ငါးဖမ္းရန္အတြက္ ရဲကုိ ေငြေပးရေလသည္။
ကမ္းေျခတစ္ေလွ်ာက္တြင္ အသံုးမျပဳသည့္ ၂ ထပ္အေဆာက္အဦးတစ္ခု ရွိသည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ေဆးခန္း သုိ႔မဟုတ္ စာသင္ေက်ာင္းအျဖစ္ မည္သူကမွ မဖန္တီးၾက။
ျဖစ္သလုိေဆာက္လုပ္ထားသည့္ ၀တ္ျပဳေဆာင္တစ္ခုက ဒုကၡသည္အမ်ားစုအတြက္ ဂုဏ္ယူစရာ ျဖစ္ေနသည္။ ၎တုိ႔၏ ယခင္မူလ ေနထုိင္သည့္ ေနရာမ်ားတြင္ေတာ့ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္မ်ားမွာ ဖ်က္ဆီးခံရၿပီး၊ တစ္ခ်ိဳ႕မွာ စစ္သားမ်ားႏွင့္ ရဲမ်ား၏ စခန္းအျဖစ္ အသံုးျပဳျခင္း ခံေနရေလသည္။
အစုိးရက ခရီးသြားလာမႈ ကန္႔သတ္ခ်က္ကုိ ဖယ္ရွားလုိက္လွ်င္ေတာင္မွ မိမိ၏ ေနအိမ္မ်ားသုိ႔ ျပန္လည္သြားေရာက္ေရးတြင္ လံုၿခံဳမႈမရွိျခင္း၊ အနာဂတ္တြင္ ထုိကဲ့သုိ႔ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္ခံရႏုိင္ျခင္း စသည့္ အေၾကာင္းအရင္းမ်ားက ကမန္တုိင္းရင္းသားတုိ႔အတြက္ စဥ္းစားစရာကိစၥမ်ား ျဖစ္ေနေပသည္။
“ဒီအေၾကာင္းအရင္းအေတြေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ထိခိုက္ခံစားေနရတယ္။ ဒီအေၾကာင္းအရင္းအေတြကပဲ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ရဲ႕ ကံၾကမၼာ ျဖစ္ေနပါတယ္” ဟု ဦးေက်ာ္လွ ေျပာၾကားခဲ့ေလသည္။
Ref: Channelnewsasia
မိုးေဝ ဘာသာျပန္ဆိုသည္။ -
စာေပဗိမာန္မွ ထုတ္ေဝခဲ့သည့္ ကမန္မ်ိဳးႏြယ္စုသမိုင္း
ဧျပီ ၁၄ ။ ၂၀၁၅
M-Media
သီဟ
၁၇-၄-၂၀၁၅ ရက္စြဲျဖင့္ (ၾကိဳတင္) ထုတ္ေဝသည့္ သာကီေသြးဂ်ာနယ္ အတြဲ(၂) အမွတ္(၂၀) တြင္ ေဆာင္းပါးရွင္ ေမာင္ေက်ာ္ဇံ(မင္းျပား)ေရးသားသည့္ “ကမန္လူမ်ိဳး မရိွပါ” ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ေဆာင္းပါး တပုဒ္ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပခဲ့တာကို ေတြ႔ရိွရပါတယ္။ကမန္လူမ်ိဳးမွာ ေခတ္အဆက္ဆက္ တိုင္းရင္းသားစာရင္းတြင္ တရားဝင္ ထည့္သြင္း အသိအမွတ္ျပဳထားျပီးျဖစ္ပါတယ္။ ကမန္လူမ်ိဳး အမ်ားစုမွာ အစၥလာမ္ဘာသာ သက္ဝင္ယံုၾကည္သူမ်ားျဖစ္ၾကပါတယ္။
သာကီေသြး စာေစာင္မွ ယခင္ကလည္း အစၥလာမ္သာသနာ၊ ႏိုင္ငံသား မြတ္စလင္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ထိလြယ္ရွလြယ္သည့္ သတင္း၊ေဆာင္းပါးမ်ားကို ေဖာ္ျပခဲ့ျပီး အဆိုပါ ကိစၥရပ္မ်ားကို အစိုးရ အသိအမွတ္ျပဳ အစၥလာမ္ဘာသာေရး အဖြဲ႔ၾကီးမ်ားမွ သမၼတ အပါအဝင္ တာဝန္ရိွသူ အဆင့္ဆင့္ကို အၾကိမ္ၾကိမ္ တိုင္ၾကား အသိေပးျပီးျဖစ္ေပမယ့္ ထိေရာက္သည့္ အေရးယူ တားဆီးမႈမ်ား မျပဳခဲ့တာကို ေတြ႔ရိွရပါတယ္။တိုင္းရင္းသား၊ ႏိုင္ငံသားမ်ား အၾကား အျငင္းပြား စိတ္ဝမ္း ကြဲစရာမ်ားျဖစ္ေပၚလာေစႏိုင္သည့္ အဆိုပါ သာကီေသြးမွ ေဆာင္းပါး ႏွင့္ စာေပဗိမာန္ ႏိုင္ငံဂုဏ္ရည္စာေပတိုက္က ဒီဇင္ဘာလ ၂၀၀၅ ကထုတ္ေဝခဲ့တဲ့ ေမာင္ဆႏၵ (လယ္ေဝး) ေရးသားျပဳစုေသာ ကမန္မ်ိဳးႏြယ္စုသမိုင္း စာအုပ္ကို ႏိႈင္းယွဥ္ဖတ္ရႈ႕ႏိုင္ရန္ ေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္။
ကမန္မ်ိဳးႏြယ္စု သမိုင္းစာအုပ္ E-Book –
- Scribd မွ ဖတ္ရန္
- Mediafire မွ Download လုပ္ရန္
- Google Drive မွ Download ယူရန္