News @ M-Media

Tag: minority in Myanamr

  • သမ္မတရှီကျင့်ဖျင်၏ မြန်မာနိုင်ငံခရီးစဉ်မှာ ဘယ်လိုအနေအထားတွေ တွေ့ရမလဲ

    သမ္မတရှီကျင့်ဖျင်၏ မြန်မာနိုင်ငံခရီးစဉ်မှာ ဘယ်လိုအနေအထားတွေ တွေ့ရမလဲ

    ဇန်နဝါရီ ၁၆၊ ၂၀၂၀
    M-Media

    -တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်ရဲ့ အခုတစ်ပတ် မြန်မာနိုင်ငံကို လာရောက်မယ့် ၂ ရက်ကြာ ခရီးစဉ်မှာ အရင်ကမတူတဲ့ အခြေအနေမျိုးတွေ မြင်တွေ့ရမယ်လို့ မြန်မာ့အရေးကျွမ်းကျင်သူ ဂျာနယ်လစ် ဘာတေးလ် လစ်တနာက Asia Times က သူ့ရဲ့ ဆောင်းပါးမှာ သုံးသပ်ထားပါတယ်။

    ရှီရဲ့ ဒီခရီးစဉ်ဟာ ၂၀၀၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလက သမ္မတ ကျန်ဇီမင်းနောက်ပိုင်း နှစ်ပေါင်း ၂၀ အတွင်း တရုတ်သမ္မတတစ်ဦးရဲ့ ပထမဆုံး ခရီးစဉ်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။

    ကျန်ဇီမင်းလည်ပတ်စဉ်က စစ်အာဏာရှင်လက်ထက်ဖြစ်ပြီး ရှီရဲ့ အခုခရီးစဉ်မှာ ‌ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားတဲ့ ခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ တွေ့ရမှာဖြစ်သလို ဂျပန်နဲ့ အိန္ဒိယတို့လို စီးပွားရေး၊ နိုင်ငံရေးနဲ့ စစ်ရေးအကူအညီ‌ပေးကာ ဩဇာလွှမ်းမိုးဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့ နိုင်ငံတွေနဲ့ အားပြိုင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

    လက်ရှိ အပြောင်းအလဲတစ်ခုက မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဩဇာအလွှမ်းမိုးဆုံးအဖြစ် ရှိနေတဲ့ ကိုယ့်မင်းကိုယ့်ချင်းစစ်တပ်က တရုတ်နိုင်ငံနဲ့ သူတို့ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်တွေအပေါ် သံသယမျက်စိနဲ့ စောင့်ကြည့်မှုဖြစ်တယ်လို့ ဘာတေးလ် လစ်တနာက သုံးသပ်ပါတယ်။

    နိုင်ငံရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာကို ကာကွယ်ဖို့ဟာ သူတို့တာဝန်ဖြစ်တယ်လို့ စစ်ခေါင်းဆောင်တွေက ခံယူထားတာပါ။ လာမယ့်နှစ်ရွေးကောက်ပွဲမှာ ပြန်လည်အနိုင်ရဖို့ စိုင်းပြင်နေတဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ ရိုဟင်ဂျာကိစ္စကြောင့် နောက်နိုင်ငံက မဟာမိတ်တွေ၊ ထောက်ခံသူတွေ စွန့်ခွာသွားပြီးတဲ့နောက် စီးပွားရေးနဲ့ အခြားအကူအညီတွေအတွက် တရုတ်ဖက်ကို ဦးလှည့်လာပါတယ်။

    လက်မှတ်ထိုးမယ်

    ရှီကျင့်ဖျင်ရဲ့ ခရီးစဉ်မှာ နယ်စပ်ဒေသတွေက အထူးစီးပွားရေးဇုန်တွေ၊ တရုတ်အကူအညီနဲ့ ဆောက်လုပ်နေတဲ့ ကျောက်ဖြူရေနက်ဆိပ်ကမ်းတွေအပါအဝင် သဘောတူညီချက် မြောက်များစွာ လက်မှတ်ရေးထိုးဖို့ ရှိနေပါတယ်။

    ပြဿနာတက်နေတဲ့ တောင်တရုတ်ပင်လယ်ကို ရှောင်ပြီး အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာကို ထွက်ပေါက်ရတဲ့ တရုတ်ရဲ့ အိမ်နီးချင်း ၂ နိုင်ငံထဲကတစ်ခု ဖြစ်တာကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံဟာ တရုတ်အတွက် စီးပွားရေးနဲ့ မဟာဗျူဟာအရ အရေးပါဆုံး နိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

    အခြားထွက်ပေါက်နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်တဲ့ ပါကစ္စတန်ဟာ လမ်းပမ်းဆက်သွယ်ရေး အဟန့်အတားတွေ ရှိနေတာ၊ မတည်ငြိမ်တဲ့ နိုင်ငံရေးအခြေအနေတွေ၊ တရုတ်က စက်မှုဒေသနဲ့ ဝေးလွန်းတဲ့ နိုင်ငံအနောက်ပိုင်းနဲ့ ဆက်စပ်နေတာတွေကြောင့် တရုတ်အတွက် သိပ်ပြီး အရေးမပါပါဘူး။

    တရုတ်စီမံကိန်းများ

    မြန်မာနိုင်ငံက တရုတ်ရဲ့ စီမံကိန်းတွေထဲမှာ တရုတ်နဲ့ ကမ္ဘာကြီးကို မ‌မြင်ရတဲ့ နည်းလမ်းတွေနဲ့ ချိတ်ဆက်ပေးမယ့် တရုတ်-မြန်မာ စီးပွားရေးစင်္ကြန်လမ်း (CMEC) က အရေးပါတဲ့ အခန်းကဏ္ဍမှာ ပါဝင်ပါတယ်။

    CMEC မှာ ၂၀၁၃ နဲ့ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွေမှာ ဆောက်လုပ်ပြီးစီးခဲ့တဲ့ ဓာတ်ငွေ့နဲ့ ရေနံပိုက်လိုင်းတွေ၊ ရှမ်းပြည်နယ်က အဝေးပြေးလမ်းမတွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်။ စီးပွားရေးစင်္ကြန်လမ်းကို အဝေးပြေးလမ်းမတွေအပြင် ရထားလမ်းနဲ့ပါ ဆက်သွယ်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

    ရထားလမ်း ပထမအဆင့်အဖြစ် မန္တလေး၊ မူဆယ်ကနေ တရုတ်နယ်စပ်မြို့ ရူအီလီအထိ ဆက်သွယ်မှာဖြစ်ပြီး အစီအစဉ်အတိုင်း ဖြစ်လာမယ်ဆိုရင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်က ကျောက်ဖြူမြို့အထိ ပေါက်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

    အကြွေးထောင်ချောက်မိမလား

    မြန်မာနိုင်ငံမှာ တရုတ်ရဲ့ ဖွံ့ဖြိုးရေးအကူအညီဟာ နှောင်ကြိုးကင်းကင်း ကူညီတာထက် နှစ်ရှည်ချေးငွေ၊ အကြွေးပုံစံမျိုးဖြစ်ပြီး စီမံကိန်းတွေမှာ တရုတ်ကုမ္ပဏီတွေ ပါရမယ်ဆိုတဲ့ အချက်လည်း ပါဝင်ပါတယ်။

    ကုန်သွယ်ရေး၊ ဘဏ္ဍာရေးနဲ့ စီမံကိန်း ရေရှည်ထိန်းသိမ်းရေး စတာတွေမှာ တရုတ်ကို လုံးလုံးလျားလျား မှီခိုရပြီး မဟာဗျူဟာကျတဲ့ နေရာတွေ ထိုးအပ်လိုက်ရမယ့် အန္တရာယ်ကိုလည်း ဘာတေးလ် လစ်တနာက ထောက်ပြခဲ့ပါတယ်။

    တရုတ်ချေးငွေကို ပြန်မဆပ်နိုင်တဲ့အတွက် နိုင်ငံတောင်ပိုင်းက အချက်အခြာကျတဲ့ ဟမ်ဘန်တိုတာ ဆိပ်ကမ်းကို ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်မှာ သီရိလင်္ကာက တရုတ်အစိုးရပိုင် ကုမ္ပဏီထံ လွှဲအပ်ခဲ့ရပါတယ်။

    မြန်မာနိုင်ငံသာ ဒီလိုအခြေအနေမျိုးနဲ့ ကြုံတွေ့ရပြီး ကျောက်ဖြူဆိပ်ကမ်းကို ထိုးအပ်ရမယ်ဆိုရင် မဟာဗျူဟာကျတဲ့ ဆိပ်ကမ်းသာမက၊ အနောက်တောင်ပိုင်း ယူနန်ပြည်နယ်အထိ ဆက်သွယ်ထားတဲ့ ရထားလမ်းတွေ၊ ကားလမ်းတွေကိုပါ တရုတ်က စီမံခန့်ခွဲခွင့် ရသွားမှာပါ။

    တရုတ်‌-မြန်မာ စီးပွားရေးစင်္ကြန်လမ်းဟာ ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းထက် ဒေသတွင်း ဩဇာလွှမ်းမိုးနိုင်မယ့် အသက်သွေးကြောတစ်ခုကို တရုတ်က ထိန်းချုပ်ထားတာမျိုးဖြစ်ပြီး‌ အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေရဲ့ ပါဝါယှဉ်ပြိုင်မှုမှာ‌ မြန်မာနိုင်ငံဟာ အချုပ်အခြာအာဏာ စတေးရမယ့် နယ်ရုပ်လေးသဖွယ် ဖြစ်သွားမယ်လို့ ဘာတေးလ် လစ်တနာက သုံးသပ်ခဲ့ပါတယ်။

    ၂၀၁၃ ခုနှစ်မှာ တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင် မိတ်ဆက်ခဲ့တဲ့ Belt and Road (BRI) စီမံကိန်းမှာလည်း မသေချာမှုတွေ၊ စိုးရိမ်မှုတွေ ရှိနေပါတယ်။ ရည်မှန်းချက်ကြီးတဲ့ ဒီစီမံကိန်းကို စောင့်ကြည့်အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ တရုတ်အစိုးရ ဝန်ကြီးဌာနတစ်ခုခုကို တာဝန်မပေးထားပါဘူး။

    ဒီအစီအစဉ်ကနေ အကျိုးခံစားနိုင်ဖို့အတွက် နိုင်ငံပေါင်း ၅၀ ကျော်က လက်မှတ်ထိုးထားပေမယ့် BRI စီမံကိန်းမှာ ဘာတွေပါဝင်မလဲ၊ ဘယ်နိုင်ငံတွေက ပါဝင်ခွင့်ရလဲဆိုတာတွေကလည်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မရှိပါဘူး။

    အပန်းဖြေနေရာတွေ၊ ယဉ်ကျေးမှုစင်တာတွေ၊ အခြေခံအဆောက်အဦးတွေ ဆောက်လုပ်ပေးမယ်ဆိုတဲ့ မက်လုံးနဲ့ အ‌ေဩစတေးလျ၊ ချက်၊ အီတလီ၊ ဟန်ဂေရီ စတဲ့နိုင်ငံတွေ၊ အရှေ့တောင်အာရှက နိုင်ငံတွေကို တရုတ်က စည်းရုံးမှုတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။

    ဒါပေမယ့် အကောင်အထည်ဖော်မှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး တင်းမာမှုတွေဟာ မြန်မာအပါအဝင် စီမံကိန်းမှာပါဝင်တဲ့ နိုင်ငံတွေမှာ ပိုပြီးတော့ ထင်သာမြင်သာ ဖြစ်လာပါတယ်။ ကျောက်ဖြူ ‌ရေနက်ဆိပကမ်း၊ ဘေးက အထူးစီးပွားရေးဇုန်ရဲ့ ကုန်ကျစားရိတ်နဲ့ တရုတ်ရဲ့ ပါဝင်ပတ်သက်မှုကို မြန်မာအစိုးရက မကြာသေးခင်ကပဲ လျော့ချခဲ့ပါတယ်။

    ထိုင်းနယ်စပ် Moei မြစ်ကမ်းနဖူးပေါ်မှာ အကောင်အထည်ဖော်နေတဲ့ ရွှေကုက္ကို ဆောက်လုပ်ရေး စီမံကိန်းကြီးမှာ ‌ဒေသခံတွေနဲ့ တရုတ်အလုပ်သမားတွေအကြား တင်းမာမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပါတယ်။

    မုံရွာမှာ တရုတ်က လုပ်ကိုင်နေတဲ့ ကြေးနီစီမံကိန်းကို ဒေသခံတွေက ကန့်ကွက်မှု ဆက်လက်ရှိနေပြီး မြစ်ဆုံက ဆည်နဲ့ ရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းကိုလည်း ကန့်ကွက်မှုတွေကြောင့် ရပ်ဆိုင်းထားရပါတယ်။ တရုတ်က ကန်ဒေါ်လာ ၃.၆ ဘီလီယံ တန်ဖိုးရှိတဲ့ မြစ်ဆုံစီမံကိန်းကို ပြန်စဖို့ လှုံ့ဆော်နေပါတယ်။

    ဘင်္ဂလာဒေ့ရှ်က တရုတ်ရဲ့စီမံကိန်း ၂၇ ခုမှာ ပြည်သူတွေရဲ့ကန့်ကွက်မှုကြောင့် ၂၂ ခု ရပ်ထားရပြီး၊ ၂၀၁၅ ငလျင်နောက်ပိုင်းမှာ သဘောတူညီချက်ရခဲ့တဲ့ နီပေါက တရုတ်ရဲ့ ဆောက်လုပ်ရေးစီမံကိန်း ၂၅ ခုမှာ ၁၀ ခုသာ ပြီးစီးထားပါတယ်။ နီပေါဝဘ်ဆိုက်တွေကို တရုတ်အုပ်စုတွေက ဖောက်ထွင်းတာနဲ့ နီပေါအမျိုးသမီးတွေကို တရုတ်နိုင်ငံထဲ လူကုန်ကူးရာမှာ တရုတ်နိုင်ငံသားတွေ ပါဝင်ပတ်သက်မှုတွေအတွက် ပြီးခဲ့တဲ့နှစ် စက်တင်ဘာက မြို့တော် ခတ္တာမန်ဒူမှာ တရုတ်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြမှုတွေ ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။

    နိုဝင်ဘာလမှာတော့ နီပေါပိုင်နက် ၃၆ ဟက်တာကို တရုတ်က ကျူးကျော်သိမ်းပိုက်မှုအတွက် နီပေါပြည်သူတွေက အကြီးအကျယ် ဆန္ဒပြခဲ့ကြပြီး ရှီကျင့်ဖျင်ရဲ့ ရုပ်ပုံကို မီးရှို့တဲ့အထိ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ကာဇက်စတန် အပါအဝင် BRI စီမံကိန်းမှာ ပါဝင်တဲ့ အခြားနိုင်ငံတွေမှာလည်း တရုတ်ရဲ့ စီမံကိန်းတွေအပေါ် ဆန္ဒပြမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်နေပါတယ်။

    ဖိအားတွေ ရှိလာမလား

    သောကြာနေ့ သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင် လာရောက်မှုနောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံဟာ ပိုပြီး ခက်ခဲတဲ့အနေအထားကို ကြုံတွေ့ရနိုင်တယ်လို့ ဘာတေးလ် လစ်တနာက သုံးသပ်ပါတယ်။

    ထွက်ရှိမယ့် ဓာတ်အား ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက်ကို တရုတ်ပြည်ပို့မယ့် မြစ်ဆုံစီမံကိန်း ပြန်စဖို့ တရုတ်က ဖိအားပေးလာနိုင်တာ၊ နောက်ဆက်တွဲ ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြမှုတွေ ဖြစ်လာနိုင်တာကို သူက ထောက်ပြခဲ့ပါတယ်။

    နောက်ထပ် အငြင်းပွားစရာတစ်ခုက မြန်မာအစိုးရနဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေအကြား ငြိမ်းချမ်းရေး တည်ဆောက်မှုမှာ တရုတ်ရဲ့ မြန်မာအပေါ် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီကိစ္စမှာ တရုတ်ဟာ ရိုးသားတဲ့ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးသူမျိုးထက် ကိုယ့်အကျိုးအတွက် အမြတ်ထုတ်ဖို့သာ ကြိုးစားနေတယ်လို့ အစိုးရရော တိုင်းရင်းသားတွေဖက်ကပါ ရှုမြင်နေတာပါ။

    တုတ်တဖက်၊ မုန့်တစ်ဖက် ပေါ်လစီအရ တရုတ်ဟာ ငြိမ်းချမ်းရေးကိစ္စမှာ ပါဝင်နေပမယ့် တစ်ဖက်မှာလည်း မြောက်ပိုင်းက တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေကို လက်နက်သစ်တွေ တပ်ဆင်ပေးနေပါတယ်။

    စစ်အာဏာရှင်တွေ ကြီးစိုးတဲ့ ၂၀၀၁ ခုနှစ်က တရုတ်သမ္မတ ကျန်ဇီမင်း ရန်ကုန်ကို ၄ ရက်တာ လာရောက်ချိန်မှာ ပြည်သူတွေဖက်က ဆန့်ကျင် ဆန္ဒပြတာမျိုး မရှိခဲ့ပေမယ့်၊ အခု ရှီကျင့်ဖျင်ရဲ့ ၂ ရက်တာ နေပြည်တော်ခရီးစဉ်မှာတော့ တရုတ်ရဲ့ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုတွေကို ဆန့်ကျင်တဲ့ ဆန္ဒပြပွဲတွေ ရန်ကုန်နဲ့ အခြား‌ဒေသတွေမှာ ဖြစ်ပွားလာနိုင်တယ်လို့ ဘာတေးလ် လစ်တနာက သူ့ရဲ့ဆောင်းပါးမှာ ကောက်ချက်ချထားပါတယ်။

    အဲဒီလို ဆန္ဒပြမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်လာရင် စစ်တပ်နဲ့ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့တွေက နှိမ်နင်းတာထက် အခြားနည်းလမ်းတစ်မျိုးနဲ့ ကိုင်တွယ်သွားဖို့ရှိတယ်လို့လည်း သူက ဆိုပါတယ်။

    Ref: Asia Times

    (Asia Times သတင်းဌာနတွင် ဖော်ပြထားသည့် What China’s Xi will and won’t get in Myanmar ဆောင်းပါးကို လေးမောင်က ထုတ်နှုတ်ဘာသာပြန်ဆိုပါသည်)

  • ေက်းလက္ေဒသက်န္းမာေရးက႑အတြက္ ႏုိင္ငံႀကီး ၄ ႏုိင္ငံက ေဒၚလာ သန္း ၂၀၀ ေက်ာ္ ကူညီမည္

    ေက်းလက္ေဒသက်န္းမာေရးက႑အတြက္ ႏုိင္ငံႀကီး ၄ ႏုိင္ငံက ေဒၚလာ သန္း ၂၀၀ ေက်ာ္ ကူညီမည္

    ႏုိ၀င္ဘာ ၂၃၊ ၂၀၁၈
    M-Media

    – ျမန္မာႏုိင္ငံက ေ၀းလံေခါင္ဖ်ားတဲ့ေဒသေတြမွာ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈစနစ္ တုိးတက္ေရး ၅ ႏွစ္စီမံကိန္းအတြက္ ကန္ေဒၚလာ ၂၁၅ သန္း ေထာက္ပံ့သြားမယ္လုိ႔ ယူေက၊ ဆြီဒင္၊ အေမရိကန္နဲ႔ ဆြစ္ဇာလန္တုိ႔က ကတိျပဳလုိက္ပါတယ္။

    ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလမွာ စတင္မယ့္ အဲဒီစီမံကိန္းကုိ ကုလရဲ႕ Nations Office for Project Services ႐ံုးေအာက္မွာရွိတဲ့ Access to Health Fund က ဦးစီး ေဆာင္ရြက္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

    ၂၀၃၀ ခုႏွစ္မွာ ကမၻာလံုးဆုိင္ရာ က်န္းမာေရး လႊမ္းၿခံဳႏုိင္မႈ ရွိရမယ္ဆုိတဲ့ ကမၻာ့စီမံကိန္းကုိ အေထာက္အကူျဖစ္ေစမယ့္ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ၊ ဦးစားေပးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ၂၀၁၇-၂၀၂၁ က်န္းမာေရးစီမံကိန္းမွာ ထည့္သြင္းထားပါတယ္။ အခု ၅ ႏွစ္စီမံကိန္းဟာ ဒီလုပ္ငန္းစဥ္ေတြရဲ႕ တစ္စိတ္တစ္ပုိင္းလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

    Access to Health Fund ဟာ စီမံကိန္းကုိ ျမန္မာႏုိင္ငံက ပဋိပကၡျဖစ္ပြားတဲ့ေနရာေတြ၊ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးတဲ့ေနရာေတြ၊ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ အရည့္အေသြးနိမ့္ပါးတဲ့ ေနရာေတြမွာ အဓိကထား လုပ္ေဆာင္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

    ႏုိင္ငံ ၄ ႏုိင္ငံကေပးမယ့္ ေငြေတြနဲ႔ အျခားအကူအညီေတြကို အရင္က 3MDG Fund အဖြဲ႕က ေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ ေအာင္ျမင္မႈေတြအေပၚ မူတည္ၿပီး  သံုးးစြဲသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

    ကူးစက္လြယ္တဲ့ ငွက္ဖ်ား၊ အိတ္ခ်္အုိင္ဗီနဲ႔ တီဘီတုိ႔လုိ ေရာဂါေတြ တုိက္ဖ်က္ေရး၊ မိခင္နဲ႔ကေလး က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ကိစၥေတြမွာလည္း Access to Health Fund က ကူညီသြားဖုိ႔ ရွိေနပါတယ္။

    ျမန္မာအစုိးရရဲ႕ ဘက္ဂ်က္မွာ က်န္းမာေရးအတြက္ ၃.၆၅ ရာခုိင္ႏႈန္းသာ ခြဲတမ္းေပးထားၿပီး ဒါဟာ ကမၻာလံုးဆုိင္ရာ စံႏႈန္း၊ ေဒသတြင္း စံႏႈန္းေတြနဲ႔တြက္ရင္ အရမ္းနည္းပါးတဲ့ ပမာဏ ျဖစ္ပါတယ္။

    Ref: mmtimes

  • အစြန္းေရာက္အုပ္စုေတြေၾကာင့္ ညႇိဳးႏြမ္းလာတဲ့ ဗုဒၶသာသနာ

    အစြန္းေရာက္အုပ္စုေတြေၾကာင့္ ညႇိဳးႏြမ္းလာတဲ့ ဗုဒၶသာသနာ

    ဇြန္ ၂၅၊ ၂၀၁၈
    M-Media

    သီရိလကၤာမွ အစြန္းေရာက္ဘုန္းႀကီးမ်ားႏွင့္အတူ ေတြ႕ရသည့္ ဦး၀ီရသူ

    ခႏၱီစ သည္းခံျခင္းတရား၊ ေမတၱာဂ႐ုဏာတုိ႔ဆုိတာ ဗုဒၶဘာသာနဲ႔ မၾကာခနဆုိသလုိ ယွဥ္တြဲေတြ႕ျမင္ရတဲ့ အရည္အခ်င္းေကာင္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘာသာတရားဟာ ၿခိမ္းေျခာက္ခံေနရၿပီး၊ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ဖုိ႔ လုိအပ္လာၿပီဆုိတဲ့ အယူအဆကုိ အေျခခံကာ ဗုဒၶဘာသာေရးရာ လႈပ္ရွားမႈအသစ္ေတြ အာရွေဒသတစ္၀ွမ္း ေပၚထြက္လာၿပီးေနာက္ပုိင္း အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈေတြကို ဆက္တုိက္ ျမင္လာရပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ အမွတ္သညာ ခုိင္မာေရးဆုိတဲ့ အယူအဆကုိ အမ်ိဳးသားေရးနဲ႔ လူမ်ိဳးေရး စုိးရိမ္ေၾကာင့္ၾကမႈေတြ ထပ္ပုိးထားတ့ဲ ေဒသမႈျပဳ ဒီ ဗုဒၶဘာသာပံုစံဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ၊ ဉာဏ္အလင္းေပါက္ေျမာက္မႈဆုိတဲ့ ဗုဒၶသာသနာရဲ႕ မူလဘူတ သေဘာတရားနဲ႔ လံုးလံုးဆန္႔က်င္တဲ့ သည္းမခံႏုိင္မႈ၊ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ သေဘာထားေတြကုိ ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။

    ၿပီးခဲ့တ့ဲႏွစ္မွာ ႐ုိဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ေတြ ေထာင္နဲ႔ခ်ီ အသတ္ခံရ၊ ထြက္ေျပးခဲ့ရတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္အုပ္စုေတြဟာ သူတုိ႔ရဲ႕ အမွတ္သညာဆုိင္ရာ ျပႆနာေတြအတြက္ အစြန္းေရာက္နည္းလမ္းေတြနဲ႔ တုန္႔ျပန္လာၾကပါတယ္။ အဲဒီအထဲက အထင္ရွားဆံုးတစ္ခုက ‘အမ်ိဳးဘာသာသာသနာ ေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း’ လုိ႔ေခၚတဲ့ ‘မဘသ’ အဖြဲ႕ကုိ ဖြဲ႕စည္းမႈ ျဖစ္ပါတယ္။ ထင္ရွားတဲ့ဘုန္းႀကီး အရွင္၀ီရသူ ဦးေဆာင္တဲ့ အဲဒီအဖြဲ႕ဟာ “ဗုဒၶ ဓမၼ ပရဟိတ ေဖာင္ေဒးရွင္း” အျဖစ္ အမည္ေျပာင္းခဲ့ကာ ေထာက္ခံမႈကုိလည္း က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္ ရရွိထားပါတယ္။

    “၉၆၉ လႈပ္ရွားမႈ” အပါအ၀င္ ေစာေစာပုိင္းက ရွိခဲ့တဲ့ အဖြဲ႕အမ်ိဳးအမ်ိဳးကေန သေႏၶတည္ၿပီး မဘသအဖြဲ႕ ေပၚေပါက္လာတာျဖစ္ပါတယ္။

    “၉၆၉ လႈပ္ရွားမႈ” က ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြအေနနဲ႔ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြ ပုိင္ဆုိင္တဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြကုိ အားေပးဖုိ႔၊ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ပုိင္ဆုိင္တယ္လုိ႔ ေဖာ္ျပေနတဲ့ ၉၆၉ အမွတ္တံဆိပ္ကပ္ ဆုိင္ေတြက ကုန္ပစၥည္းေတြကို ၀ယ္ယူဖုိ႔အတြက္ တုိက္တြန္းအားေပးပါတယ္။ ဒီလႈပ္ရွားမႈရဲ႕ သေကၤတဟာ သာသနာ့အလံေပၚမွာ ၉၆၉
    တံဆိပ္ ႐ုိက္ႏွိပ္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

    “မဘသ” လုိ အုပ္စုေတြ၊ ၉၆၉ လႈပ္ရွားမႈေတြဟာ လူမ်ိဳးေရးနဲ႔ အမ်ိဳးသားေရးအမွတ္သညာကုိ အဓိကအေျခတည္ၿပီး ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာကုိ အယူ၀ါဒေရးရာ ေမာင္းႏွင္အားတစ္ခုအျဖစ္ အသံုးျပဳတဲ့ ထူျခားတဲ့အေျခအေနတစ္ရပ္ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကေနတစ္ဆင့္ လူမ်ိဳးေရးနဲ႔ ဘာသာေရး ေပါင္းစပ္ထားတဲ့ ျ
    ဖစ္တည္မႈအေပၚ အေျခခံကာ ပဋိပကၡေတြ၊ သည္းမခံႏုိင္တဲ့၊ ခြဲျခားဆက္ဆံတဲ့ သေဘာထားေတြ၊ တစ္ခါတစ္ရံမွာ သိသာတဲ့ အစၥလာမ္ေၾကာက္ေရာဂါေတြအထိ ဦးတည္သြားပါတယ္။ ဒါဟာ ‘ပိဋကတ္ေတာ္’ လုိ႔ေခၚတဲ့ ဗုဒၶဘာသာ၀င္အမ်ားစု လက္ခံထားတဲ့ ဗုဒၶေဒသနာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဉာဏ္ပညာနဲ႔ စိတ္ၿငိမ္းခ်မ္းမႈရရွိေ
    အာင္ ႀကိဳးပမ္းဖုိ႔၊ ေမတၱာတရားပြားမ်ားဖုိ႔ထက္ ဗုဒၶဘာသာ (သာသနာ) ကုိ ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ဖုိ႔ကုိ ပုိမုိအေလးေပးတဲ့ ၀ါဒမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ (ေထရ၀ါဒဆုိတာ ေတာင္အာရွနဲ႔ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္ငံေတြမွာ က်င့္သံုးတဲ့ ဗုဒၶဘာသာ ေက်ာင္းေတာ္၀ါဒတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။)

    ဒါဟာ လူအမ်ား ျမတ္ႏုိးတန္ဖုိးထားတဲ့ ဗုဒၶသာသနာရဲ႕ အယူအဆနဲ႔လည္း ကုိက္ညီမႈ မရွိပါဘူး။ တကယ္လုိ႔ ဗုဒၶသာသနာရဲ႕ အင္မတန္ႏွစ္လုိဖြယ္ေကာင္းတဲ့ အယူအဆကုိ ပစ္ပယ္လုိက္ရင္ ဗုဒၶဘာသာထဲက အခုမွေပၚေပါက္လာတဲ့ အယူအဆေတြဟာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အတြက္ ဘယ္ေလာက္ အံ့အားသင့္စရာေကာင္းသလဲ ၾကည့္ ့ရေအာင္။ အခုေပၚထြက္လာတဲ့ ဗုဒၶဘာသာပံုစံသစ္ကုိ ထည့္မတြက္ဘူးဆုိရင္လည္း သမုိင္းတစ္ေလွ်ာက္ ဗုဒၶဘာသာ အသုိင္းအ၀ုိင္းေတြမွာ လူသားအားလံုး တန္းတူညီမွ်ေရး၀ါဒ၊ လစ္ဘရယ္၀ါဒ၊ လူမ်ိဳးစံုဘာသာစံု၀ါဒ၊ ဘာသာေရးမႏြယ္တဲ့၀ါဒေတြ ထြန္းကားတယ္ဆုိတဲ့ အေထာက္အထားဟာ မရွိသေလာက္ပါပဲ။ ဒါဟာ ဗုဒၶဘာသာယဥ္ေက်းမႈမွာ မဘသလုိ အစြန္းေရာက္ လႈပ္ရွားမႈေတြ ပံုမွန္ရွိခဲ့တယ္ဆုိတာမ်ိဳး ညႊန္းဆုိတာ မဟုတ္ေပမယ့္ ဗုဒၶဘာသာအသုိင္းအ၀ုိင္းမွာ လူမ်ိဳးေရးနဲ႔ ဘာသာေရးဆုိင္ရာ အမွတ္သညာေတြကုိ ဦးစားေပးတဲ့ သေဘာထားမ်ိဳး မရွိဘူးလုိ႔လည္း ျငင္းမရပါဘူး။ အခ်ိန္ကာလ ၾကာလာတဲ့အမွ် ဒီသေဘာထားေတြဟာ ကၽြန္ ေတာ္တုိ႔ လက္ခံထားတဲ့ ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ ႐ုိးရွင္းလြယ္ကူတဲ့ အယူအဆေတြနဲ႔ မကုိက္ညီတဲ့ ႐ႈပ္ေထြးတဲ့ သေဘာထားေတြ ျဖစ္လာေစပါတယ္။

    ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြဟာ အၾကမ္းဖက္လာၿပီ၊ ဒါမွမဟုတ္ လူမ်ိဳးႀကီး၀ါဒကုိ ေထာက္ခံလာၿပီဆုိရင္ “စစ္မွန္တဲ့ ဗုဒၶသာသနာ” ကေန ေသြဖီသြားၿပီလုိ႔ မွတ္ယူလုိ႔ ရပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဗုဒၶစ္အစြန္းေရာက္၀ါဒ ျမင့္တက္လာတာက စစ္မွန္တဲ့ ဗုဒၶသာသနာကုိ ထိခုိက္လာၿပီး၊ ဒီအေျခအေနကုိ နားလည္ေအာင္ ေဖာ္ျပဖုိ႔အတြက္ ဗုဒၶသာသနာနဲ႔ ဘယ္လုိမွ သက္ဆုိင္ျခင္းမရွိတဲ့ အသံုးအႏႈန္းအသစ္ေတြကုိ သံုးလာရတဲ့အထိ ျဖစ္လာပါတယ္။ ဗုဒၶစ္အၾကမ္းဖက္မႈ၊ ဗုဒၶစ္အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒ၊ မတရားမႈ၊ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ ဒါေတြဟာလံုးဟာ ဗုဒၶစ္အစြန္းေရာက္၀ါဒကုိ ျဖစ္တည္ေစတဲ့ အစိတ္အပုိင္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ေခတ္သစ္အာရွက ဗုဒၶသာသနာကုိ နားလည္ဖုိ႔ဆုိရင္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဟာ ဒီအယူအဆေတြကို လက္ခံဖုိ႔ အခုအခ်ိန္မွာ လုိအပ္လာပါၿပီ။

    ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ အာရွက ဗုဒၶဘာသာထြန္းကားတဲ့ အျခားေဒသေတြမွာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြနဲ႔ အျခားဘာသာ၀င္ေတြကုိ ခြဲျခားေဖာ္ျပတဲ့ လူမ်ိဳးေရးနဲ႔ အမ်ိဳးသားေရး အမွတ္သညာေတြ၊ ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ လူမ်ိဳးေရးဆုိင္ရာ ၀ိေသသလကၡဏာေတြကုိ နည္းလမ္းမ်ိဳးစံုနဲ႔ အသံုးခ်ၾကပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ “အမ်ိဳး၊ သာသနာ၊
    ေတာ္၀င္မိသားစု” ဆုိတဲ့ အယူအဆရွိၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ “အမ်ိဳး၊ ဘာသာ၊ သာသနာ” ဆုိတဲ့ အယူအဆ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအေျခအေန ႏွစ္ခုစလံုးကုိၾကည့္ရင္ အမွတ္သညာျဖစ္တည္လာဖုိ႔ အေၾကာင္းအခ်က္ေတြထဲမွာ ဗုဒၶဘာသာကုိ လုိက္နာဖုိ႔၊ သစၥာရွိဖုိ႔အဆုိတဲ့ အယူအဆလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။ ဘာသာတရားကုိ ကာကြယ္တာဟာ အမ်ိဳးသားေရးနဲ႔ လူမ်ိဳးေရးဆုိင္ရာ အမွတ္သညာရဲ႕ အျခားအေၾကာင္းအရာေတြကုိ ကာကြယ္တာနဲ႔ ဆက္စပ္ေနပါတယ္။ တစ္ခုကုိ ကာကြယ္တာဟာ ေနာက္တစ္ခုကုိ ကာကြယ္တာမ်ိဳးပါ။

    အာရွက ဗုဒၶဘာသာႏုိင္ငံေတြမွာ အမ်ားစုဟာ သူတုိ႔ဘာသာကုိ အစၥလာမ္ဘာသာက ၿခိမ္းေျခာက္ေနတယ္လုိ႔ မွတ္ယူၾကပါတယ္။ အရွင္၀ီရသူလုိ ဗုဒၶဘာသာေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ သူတုိ႔ကုိယ္သူတုိ႔ ဗုဒၶဘာသာကုိ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္သူေတြအျဖစ္ အမႊမ္းတင္ၾကပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာကုိ ကာကြယ္မယ္လုိ႔ ေကၽြးေက်ာ္ၾကတဲ့ ဒီပုဂၢိဳလ္ေတြဟာ ဗုဒၶဘာသာ အသင္းအဖြဲ႕ေတြကုိ ကာကြယ္ဖုိ႔အတြက္ ရန္လုိတဲ့နည္းလမ္းေတြကုိ အသံုးျပဳတာ တရားေၾကာင္း အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြ ေပးၾကပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာနဲ႔ အမ်ိဳးသားေရးအမွတ္သညာအၾကား ဆက္ႏြယ္မႈလုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လတ္တေလာ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ေျပာၾကားမႈမွာ ဗုဒၶဘာသာကုိ ကာ ကြယ္ေရးဆုိတာ အဓိကေသာ့ခ်က္တစ္ခု ျဖစ္ေနပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ဗမာဗုဒၶ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒီေတြရဲ႕ အဆက္မျပတ္ တုိက္တြန္းေဆာ္ၾသမႈေတြကုိ ျဖစ္ေစသလုိ၊ ျမန္မာပီသေရးကုိ ရည္ရြယ္ရာမွာလည္း ဒါက အဓိက ျဖစ္ေနပါတယ္။

    ဗုဒၶဘာသာ၀င္မဟုတ္သူေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္တာဟာ တရားေၾကာင္း တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ ဗုဒၶဘာသာေခါင္းေဆာင္ေတြက အေၾကာင္းျပခ်က္ ေပးၾကပါတယ္။ သီတဂူဆရာေတာ္ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေလစားၾကည္ညိဳခံရဆံုး ဆရာေတာ္ေတြထဲက တစ္ပါးျဖစ္ၿပီး သူ႕ရဲ႕တရားေတြ၊ ပရဟိတလုပ္ငန္းေတြေၾကာင့္ ေက်ာ္ၾကားပါတယ္။ မၾကာေသးခင္က ေဟာၾကားခဲ့တဲ့ တရားမွာ သူက ဗုဒၶဘာသာမဟုတ္သူေတြဟာ ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ အယူအဆေတြကုိ လက္မခံ၊ ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားရဲ႕ အရိပ္အာ၀သေအာက္၊ ဗုဒၶရဲ႕ သင္ၾကားမႈေအာက္၊ ရဟန္းသံဃာေတြရဲ႕ သြန္သင္ဆံုးမမႈေအာက္မွာ မခုိလႈံသူေတြ ျဖစ္တာေၾကာင့္ လူသားမမည္ဘဲ သူတုိ႔ကုိ သတ္ျဖတ္တာဟာ တရားေၾကာင္း ရွင္းရွင္းလင္းလင္းကုိ ရည္ညႊန္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မဟုတ္ရင္ သူတုိ႔အေပၚ အၾကမ္းဖက္တာဟာ တရားတယ္ ဆုိတာမ်ိဳးပါ။

    ဒီလုိ အၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္လာဖုိ႔ မ်ိဳးေစ့ေတြဟာ ဗုဒၶဘာသာ စာေပက်မ္းဂန္ေတြမွာ ခုိင္ခုိင္မာမာ ပါ၀င္ေနပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားရဲ႕ တရားေဒသနာေတြ ဆုတ္ယုတ္က်ဆင္းကာ၊ တစ္ျဖည္းျဖည္းနဲ႔ တစ္ခ်ိန္က်ရင္ ေပ်ာက္ကြယ္သြားမယ္ ဆုိတာမ်ိဳးပါ။ ဒီအခ်က္ကုိ အသံုးခ်ကာ မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြအတြက္ ဗုဒၶဘာ
    သာကုိ ထိန္းသိမ္းရမယ္၊ တုိက္ခုိက္မႈေတြကေန ဗုဒၶဘာသာကို ကာကြယ္ရမယ္ဆုိတာမ်ိဳး ျဖစ္လာတာပါ။ ေဒသတစ္ခုမွာသာ က်န္ရွိေတာ့မယ့္ စစ္မွန္တဲ့ ဗုဒၶဘာသာကုိ ထိန္းသိမ္းရမယ္ဆုိတဲ့ က်မ္းဂန္လာ အယူအဆတစ္ရပ္လည္း ရွိၿပီး အဲဒီအယူအဆမွာ ဗုဒၶဘာသာကုိ ေစာ္ကားမႈ၊ မေလးမစားလုပ္မႈကေန ကာကြယ္ဖုိ႔ ပါ၀
    င္ပါတယ္။ ဒီအခ်က္ေတြဟာ ဗုဒၶဘာသာကုိ အလ်င္အျမန္ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရး၊ ဗုဒၶစ္အၾကမ္းဖက္မႈ ျဖစ္လာေရးေတြအထိ ဦးတည္သြားပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြရဲ႕ တုိက္ခုိက္မႈမွာ အဓိကပစ္မွတ္ဟာ အစၥလာမ္ဘာသာ ျဖစ္ေနေပမယ့္ အျခား လူနည္းစုေတြအတြက္လည္း အာမခံခ်က္ မရွိပါဘူး။ ျ
    မန္မာႏုိင္ငံမွာ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြတင္မကဘဲ ခရစ္ယာန္ဘာသာ၀င္ ကခ်င္ေတြအေပၚမွာ လူမ်ိဳးတုန္း တုိက္ခုိက္မႈေတြ ရွိေနတယ္ဆုိတဲ့ သတင္းေတြလည္း ထြက္ေနပါတယ္။

    ဗုဒၶစ္အစြန္းေရာက္ လႈပ္ရွားမႈေတြဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဆက္လက္ႀကီးထြားလာမယ့္ အလားအလာ ရွိေနပါတယ္။ အဲဒီလႈပ္ရွားမႈက အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြကုိ အမ်ိဳးသားေရးအုပ္စုေတြက အသံုးခ်ၿပီး မ်ိဳးခ်စ္စိတ္၊ ဘာသာတရားအေပၚ သစၥာရွိမႈဆုိတာေတြနဲ႔ ေရာေႏွာကာ လူၿပိန္းႀကိဳက္၀ါဒတစ္ခုကို ဖန္တီးၾကပါတယ္။ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးစင္ျမင့္မွာ သူတုိ႔ဟာ တကယ္ကုိ အသံုးခ်လုိ႔ေကာင္းတဲ့သူေတြျဖစ္ၿပီး ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အဓိကေနရာကေန ပါ၀င္လာမယ့္ အလားအလာလည္း ရွိေနပါတယ္။

    လတ္တေလာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ လက္ေတြ႕မ်က္ျမင္ ႀကံဳေနရတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက ေသြးေခ်ာင္းစီးမႈေတြ၊ သီရိလကၤာမွာ လူနည္းစုေတြအေပၚ ဟုိတစ္စ ဒီတစ္စ တုိက္ခုိက္မႈေတြ၊ ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ ဗုဒၶဘာသာဆုိတဲ့ အမွတ္သညာကို ခိုင္မာေအာင္ လုပ္ေဆာင္လာမႈေတြဟာ အာရွတုိက္အေနနဲ႔ ေရွ႕ေလွ်ာက္ ရင္ဆုိင္ႀကံဳေတြ႕လာရမယ့္ ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ ပုိမုိဆုိးရြားတဲ့ပံုစံက နမိတ္လကၡဏာေတြျဖစ္ၿပီး ကမၻာႀကီးကလည္း ဗုဒၶဘာသာ အယူအဆသစ္တစ္ရပ္ကို မ်က္၀ါးထင္ထင္ ျမင္ေတြ႕လာရေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

    Ref: South China Morning Post

    (South China Morning Post တြင္ ေဆာင္းပါးရွင္ Paul Fuller ေရးသားထားသည့္ BLOOD SUTRA: WHATEVER HAPPENED TO BUDDHISM, RELIGION OF PEACE AND COMPASSION? ေဆာင္းပါးကုိ ေလးေမာင္က ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆုိသည္။ ေဆာင္းပါးပါ ေရးသားခ်က္မ်ားသည့္ ေဆာင္းပါးရွင္၏ အာေဘာ္သာ ျဖစ္ပါသည္။)

  • ႐ုိဟင္ဂ်ာကိစၥက ေဒသတြင္း ဆုိး၀ါးသည့္လံုၿခံဳေရးၿခိမ္းေျခာက္မႈ ျဖစ္ႏုိင္သည္ဟု မေလး၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ သတိေပး

    ႐ုိဟင္ဂ်ာကိစၥက ေဒသတြင္း ဆုိး၀ါးသည့္လံုၿခံဳေရးၿခိမ္းေျခာက္မႈ ျဖစ္ႏုိင္သည္ဟု မေလး၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ သတိေပး

    မတ္ ၁၈၊ ၂၀၁၈
    M-Media

    – ျမန္မာႏုိင္ငံက ႐ုုိဟင္ဂ်ာျပႆနာဟာ ေဒသတြင္း လံုၿခံဳေရးဆုိင္ရာ ဆုိးဆုိး၀ါး၀ါးၿခိမ္းေျခာက္မႈ ျဖစ္လာႏုိင္တယ္လုိ႔ မေလးရွား၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ နာဂ်စ္ရာဇတ္က ယမန္ေန႔မွာ အာဆီယံႏုိင္ငံေတြကုိ သတိေပးလုိက္ပါတယ္။

    ဆစ္ဒနီမွာ ျပဳလုပ္တဲ့ အာဆီယံ ထိပ္သီးအစည္းအေ၀းမွာ နာဂ်စ္က ဒီလုိေျပာၾကားလုိက္တာျဖစ္ၿပီး ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မဲ့ေနတဲ့၊ အုိးအိမ္စြန္႔ခြာထြက္ေျပးေနရတဲ့ လူေတြဟာ IS လုိ အစြန္းေရာက္အဖြဲ႕ေတြရဲ႕ သားေကာင္ ျဖစ္လာႏုိင္တယ္လုိ႔လည္း ဆုိပါတယ္။

    ဒီကိစၥဟာ ျမန္မာျပည္တြင္းေရးကိစၥသာ မဟုတ္ေတာ့ဘူးလုိ႔ သူက ေျပာပါတယ္။

    “႐ုိဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးေတြ ထိခုိက္ခံစားရတာ၊ ေဒသတစ္၀ွမ္းကုိ ထြက္ေျပးရတာေတြေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ရခုိင္ျပည္နယ္က ဒီျပႆနာကုိ ျပည္တြင္းေရးသက္သက္အျဖစ္ ယူဆလုိ႔ မရေတာ့ပါဘူး။ ေနာက္ၿပီး ေဒသတြင္းမွာ ဆုိးရြားတဲ့ လံုၿခံဳေရးဆုိင္ရာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြ ျဖစ္လာမယ့္ အလားအလာေတြ ရွိေနတာေၾကာင့္ ဒီကိစၥကို လူ
    သားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈဆုိင္ရာ ကိစၥေလာက္အေနနဲ႔သာ ၾကည့္လုိ႔မရပါဘူး။ အနာဂတ္အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မရွိဘဲ စိတ္ေထာင္းကုိယ္ေက်ေနတဲ့သူ ေထာင္နဲ႔ခ်ီရွိေနတဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ဟာ အစြန္းေရာက္ေအာင္လုပ္ဖုိ႔၊ ISနဲ႔ သူတုိ႔အေပါင္းအပါေတြက လူသစ္စုေဆာင္းဖုိ႔ ေကာင္းမြန္တဲ့ေနရာ ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္”

    ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ေႏွာင္းပုိင္း ႐ုိဟင္ဂ်ာလက္နက္ကုိင္ေတြက ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္းမွာရွိတဲ့ ရဲကင္းစခန္းေတြကုိ ၀င္ေရာက္စီးနင္း တုိက္ခုိက္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ပုိင္း စစ္တပ္ကျပဳလုပ္တဲ့ စစ္ဆင္ေရးအတြင္းမွာ သိန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဖက္ ထြက္ေျပးခဲ့ရပါတယ္။

    ဒီစစ္ဆင္ေရးအတြင္းမွာ စစ္တပ္ဟာ အရပ္သားေတြကုိ အစုလုိက္အၿပံဳလုိက္ သတ္ျဖတ္မႈေတြ၊ အဓမၼက်င့္မႈေတြ၊ ရြာလံုးကၽြတ္ မီး႐ႈိ႕ဖ်က္ဆီးမႈေတြ ရွိခဲ့တယ္ဆုိတဲ့ သတင္းေတြ ထြက္ေပၚခဲ့ၿပီး ျမန္မာအစုိးရနဲ႔ စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြကေတာ့ ဒီစြပ္စြဲခ်က္ေတြကုိ ျငင္းဆုိထားပါတယ္။

    နာဂ်စ္က ဖိလစ္ပုိင္ေတာင္ပုိင္းနဲ႔ ထုိင္းေတာင္ပုိင္းေတြမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္အတြက္ အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ခဲ့တာကုိ ေထာက္ျပၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံက ရခုိင္ျပည္နယ္ကိစၥမွာ မွ်တၿပီး၊ ေရရွည္ခံမယ့္အျဖတစ္ခု ရွာေဖြေရး ကူညီဖုိ႔ အဆင္သင့္ရွိတယ္လုိ႔ ထည့္သြင္း ေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။

    ေဒသတြင္း ျမင့္တက္လာတဲ့ အစြန္းေရာက္ေတြရဲ႕ ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြကုိ နီးနီးကပ္ကပ္ ပူးေပါင္း ဟန္႔တားသြားဖုိ႔လည္း နာဂ်စ္က အာဆီယံ ေခါင္းေဆာင္ေတြကုိ တုိက္တြန္းခဲ့ပါတယ္။

    Ref: CNA

  • ဗလီအားလံုးကုိ အခ်ိန္မေရြး၀င္စစ္ႏိုင္သည္ဟု ဧရာ၀တီတုိင္း အုိလမာအစၥလာမ္အဖြဲ႕မွ ေျပာၾကား

    ဗလီအားလံုးကုိ အခ်ိန္မေရြး၀င္စစ္ႏိုင္သည္ဟု ဧရာ၀တီတုိင္း အုိလမာအစၥလာမ္အဖြဲ႕မွ ေျပာၾကား

    စက္တင္ဘာ ၁၊ ၂၀၁၇
    M-Media

    – ဧရာ၀တီတုိင္းေဒသႀကီးအတြင္းရွိ ဗလီမ်ားတြင္ ဧည့္သည္လက္မခံရန္ႏွင့္ စစ္ေဆးလုိပါက အခ်ိန္မေရြး စစ္ေဆးႏိုင္ရန္ ညႊန္ၾကားထားေၾကာင္း ဧရာ၀တီတုိင္းေဒသႀကီး အုိလမာအစၥလာမ္အဖြဲ႕ခ်ဳပ္မွ သိရသည္။

    ဗလီမ်ားတြင္ တရားအားထုတ္သူမ်ားမွလြဲၿပီး ေဆး႐ံုလာတက္သူ၊ ျပကၡဒိန္လာေရာင္းသူႏွင့္ အလွဴလာခံသည့္သူမ်ား အပါအ၀င္ ဧည့္သည္မ်ားကုိ တည္းခုိခန္းမွာသာ တည္းခုိင္းထားၿပီး လက္ခံထားေၾကာင္း၊ သံသယရွိ၍ စစ္ေဆးလုိပါက အခ်ိန္မေရြး စစ္ေဆးလုိ႔ရေၾကာင္း ဧရာ၀တီတုိင္းေဒသႀကီး အုိလမာအစၥလာမ္အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ဥကၠဌ ဦးကုိလတ္ထံမွ သိရသည္။

    “ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ညႊန္ၾကားထားတာက ဗလီေတြမွာ တရားအားထုတ္တဲ့သူကလြဲလုိ႔ က်န္တဲ့ ဧည့္သည္ေဆာင္သည္ေတြကုိ ဘယ္သူမွ လက္မခံဖုိ႔နဲ႔ တစ္ခ်ိဳ႕ကလည္း ဇေ၀ဇ၀ါေတြနဲ႔ ျဖစ္ေနလုိ႔ဆုိရင္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔နဲ႔ ဆက္သြယ္ၿပီးေတာ့ ဧရာ၀တီတုိင္းတစ္တုိင္းလံုးမွာရွိတဲ့ ဗလီေတြကုိ ႀကိဳက္တဲ့အခ်ိန္မွာ ႀကိဳက္သလုိ စစ္မယ္ဆုိလုိ႔ရွိရင္လည္း အစစ္ေဆးခံဖုိ႔ အဆင္သင့္ရွိပါတယ္” ဟု ဧရာ၀တီတုိင္းေဒသႀကီး အုိလမာ အစၥလာမ္အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ဥကၠဌ ဦးကုိလတ္က ေျပာသည္။

    ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ ျဖစ္ပြားေနသည့္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္မ်ားအၾကား မည္သည့္တစ္ခုမွ ေျပာၾကားထားျခင္းမရွိဘဲ ဘာသာေပါင္းစံု ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္းပင္ ေနထုိင္ေနၾကၿပီး ေကာလဟာလမ်ား ထြက္ေပၚေနေသာ္လည္း ျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ စုိးရိမ္ပူပန္မႈမရွိဘဲ လုိအပ္ပါက ညသန္းေခါင္လည္း ဗလီမ်ားကို စစ္ေဆးႏုိင္ေၾကာင္း သိရသည္။

    “ရခုိင္ျပည္နယ္နဲ႔ ထိစပ္ေနတဲ့တုိင္းဆုိေတာ့ ဘာသာမတူသူေတြအခ်င္းခ်င္းၾကားမွာ စုိးရိမ္မႈေတြ ရွိေနၾကတာ သဘာ၀ပါ။ ဒါေပမယ့္ ဧရာ၀တီတုိင္းဟာ အၿမဲတမ္းေအးခ်မ္းၿပီး ဘာသာႀကီးေတြၾကားမွာလည္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအဖြဲ႕အစည္းႀကီးေတြ ခုိင္ခုိင္မာမာ ဖြဲ႕စည္းထားတယ္။ ဘာသာမတူတဲ့သူေတြၾကားမွာလည္း လက္တြဲေဆာင္ရြက္မႈေတြ ခုိင္ခုိင္မာမာ ရွိေနတဲ့အတြက္ ေကာလဟာလသတင္းေတြေၾကာင့္ ေၾကာက္လန္႔ေနတာ မျဖစ္သင့္ဘူး။ အခု အကၽြန္ေတာ္တုိ႔လမ္းပဲၾကည့္ လမ္းထဲမွာ ဗလီရွိသလုိ၊ လမ္းထိပ္မွာလည္း ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းေတြ အမ်ားႀကီးရွိေနတယ္။ လမ္းသူလမ္းသားေတြကလည္း ဗုဒၶဘာသာနဲ႔ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ေတြ ေရာေႏွာၿပီး တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ ကူညီ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္းေနေနၾကတာပဲ။ ဘာျပႆနာမွ မရွိပါဘူး” ဟု ပုသိမ္ၿမိဳ႕၊ ကြင္းတန္းကုလားတန္းလမ္းတြင္ ေနထုိင္သူ ကုိယ္ေဇာ္ထုိက္က ေျပာသည္။

    ဧရာ၀တီတုိင္းေဒသႀကီးတြင္ ဗလီေက်ာင္း ၁၄၈ ေက်ာင္းရွိေနၿပီး အမ်ားဆံုးမွာ ပုသိမ္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ တည္ရွိေနေၾကာင္း တုိင္းေဒသႀကီး အုိလမာအစၥလာမ္အဖြဲ႕ခ်ဳပ္မွသိရသည္။

    မ်ိဳးမင္းထြန္း (ျမစ္မခ)

    (၂၀၁၇ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၁-၇ ရက္ေန႔ထုတ္ Hot News ဂ်ာနယ္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္အတုိင္း ကူးယူေဖာ္ျပသည္။)