News @ M-Media

Tag: SriLanka

  • မြတ္စလင္မုန္းတီးေရးလႈံ႕ေဆာ္မႈ အရွိန္ျမင့္လာျခင္းကို တားဆီးရန္ သီရိလကၤာကို ကုလ တိုက္တြန္း

    မြတ္စလင္မုန္းတီးေရးလႈံ႕ေဆာ္မႈ အရွိန္ျမင့္လာျခင္းကို တားဆီးရန္ သီရိလကၤာကို ကုလ တိုက္တြန္း

    ၾသဂုတ္ ၂၇၊ ၂၀၁၉
    M-Media

    ဇြန္လအတြင္းက ကန္ဒီၿမိဳ႕တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ အစြန္းေရာက္အဖြဲ႕ BBS ၏ ခ်ီတက္ဆႏၵျပမႈ

    -အီစတာေန႔ အေသခံဗံုးခြဲတိုက္ခိုက္မႈေနာက္ပိုင္း ႏိုင္ငံတစ္၀ွမ္း မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး အရွိန္ျမင့္လာမႈအေပၚ ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ကုလရဲ႕ ဘာသာေရးဆိုင္ရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္ အဟ္မဒ္ ရွာဟစ္က သီရိလကၤာ အစိုးရကို တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။

    ဧၿပီလအတြင္းက ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္း ၃ ခုနဲ႔ ဟိုတယ္ ၃ ခုအပါအ၀င္ ေနရာ ၈ မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အေသခံဗံုးခြဲတိုက္ခိုက္မႈေတြေၾကာင့္ အနည္းဆံုး လူ ၂၅၀ ေသဆံုးခဲ့ၿပီး ၅၀၀ ေလာက္ ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ပါတယ္။

    တိုက္ခိုက္မႈေတြကို ျပည္တြင္းအေျခစိုက္ မြတ္စလင္အစြန္းေရာက္အဖြဲ႕ငယ္တစ္ခုက လုပ္ေဆာင္တာလို႔ သီရိလကၤာအစိုးရက သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး IS အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕ကလည္း ဆီးရီးယားမွာ နယ္ေျမဆံုး႐ံႈးတဲ့အတြက္ လက္တုန္႔ျပန္ တိုက္ခိုက္တာလို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ဒီတိုက္ခိုက္မႈေနာက္ပိုင္း သီရိလကၤာႏိုင္ငံမွာ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ေတြအေပၚ မုန္းတီးေရးလႈပ္ရွားမႈဟာ အရင္ကထက္ ပိုမိုအားေကာင္းလာခဲ့ၿပီး အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ေတြကို ပစ္မွတ္ထားတဲ့ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေတြလည္း ေမလက ေဒသအခ်ိဳ႕မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။

    သီရိလကၤာကို ၁၂ ရက္ၾကာ သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ထုတ္ျပန္တဲ့ အစီရင္ခံစာမွာ ကုလ အထူးကိုယ္စားလွယ္က ႏိုင္ငံအတြင္း ဘာသာေရးလူ႕အဖြဲ႕အစည္းေတြ ၾကားထဲမွာ ယံုၾကည္မႈ ေပ်ာက္ဆံုးတာေတြ ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ျဖစ္လာတယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

    “ဗံုးခြဲမႈေတြၿပီးတဲ့ေနာက္ အစိုးရက အေျခအေနကို အလ်င္အျမန္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေပမယ့္ ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္တစ္ခ်ိဳ႕က မုန္းတီးေရး၊ အၾကမ္းဖက္ေရး လႈံ႕ေဆာ္ေနတာေၾကာင့္ ဘာသာေရးလူနည္းစုေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား သူတို႔ရဲ႕ လံုျခံဳေရးအတြက္ အလြန္အမင္း စိုးရိမ္ေနဆဲပါ”

    သီရလကၤာႏုိုင္ငံက ထိပ္တန္းဘုန္းႀကီးတစ္ပါးျဖစ္တဲ့ Warakagoda Sri Gnanarathana ဟာ ဇြန္လက တရားပြဲတစ္ခုမွာ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ေတြကို ေက်ာက္ခဲနဲ႔ ထုသတ္ရမယ္လို႔ ေဟာခဲ့ပါတယ္။ မြတ္စလင္ေဒါက္တာေတြဟာ ဗုဒၶ ဘာသာအမ်ိဳးသမီးေတြကို ကေလးမရေအာင္ လုပ္ေနတယ္ဆိုတဲ့ ဝါဒျဖန္႔မႈကို ထပ္ဆင့္ဝါဒျဖန္႔ၿပီး အၾကမ္းဖက္သတ္ျဖတ္ဖို႔ တိုက္တြန္းခဲ့တာပါ။

    ကုလအထူးကိုယ္စားလွယ္ ရွာဟစ္ကေတာ့ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ျခင္းမရွိတဲ့ ဆိုရွယ္မီဒီယာေတြကေနတစ္ဆင့္ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး ဝါဒျဖန္႔မႈေတြ၊ ႏိုင္ငံေရး အသာရဖို႔ ဘာသာေရးမႈိင္းတိုက္မႈေတြကို အစိုးရက ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူဖို႔လိုေၾကာင္း၊ ဒီလို မလုပ္ဘူးဆိုရင္ အစြန္းေရာက္ဝါဒေၾကာင့္ ႏိုင္ငံအတြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတည္ေဆာက္မႈကို ထိခိုက္ႏိုင္ေၾကာင္း ထည့္သြင္း သတိေပးခဲ့ပါတယ္။

    ေပါ့ေပါ့တန္တန္ သေဘာထား

    သီရိလကၤာႏိုင္ငံရဲ႕ လူဦးေရ ၂၂ သန္းမွာ ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္က ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြ ျဖစ္ၿပီး အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ေတြက ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းသာ ရွိပါတယ္။

    ခြဲထြက္ေရးလိုလားတဲ့ တမီလ္က်ားသူပုန္ေတြနဲ႔ ျပည္တြင္းစစ္ အဆံုးသတ္ၿပီးေနာက္ပိုင္း ႏိုင္ငံအတြင္းက ဘာသာေရးလူနည္းစုေတြအေပၚ ဗုဒၶဘာသာအစြန္းေရာက္ေတြရဲ႕ တိုက္ခိုက္မႈေတြဟာ ပိုမို ျမင့္တက္လာခဲ့ပါတယ္။

    အထူးသျဖင့္ မြတ္စလင္ေတြနဲ႔ ခရစ္ယာန္ေတြဟာ ဒီတိုက္ခိုက္မႈေတြကို အဓိက ခံစားခဲ့ရၿပီး ၂၀၁၃ ခုႏွစ္နဲ႔ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ေတြမွာ မြတ္စလင္ေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈေတြ အႀကီးအက်ယ္ ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။

    တိုက္ခိုက္မႈေတြကို ဘုန္းႀကီးေတြ ဦးေဆာင္တဲ့ ဗုဒၶဘာသာ အစြန္းေရာက္အဖြဲ႕ေတြက လုပ္ေဆာင္တယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲမႈေတြလည္း က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္ ထြက္ေပၚခဲ့ပါတယ္။

    ရွာဟစ္က သီရိလကၤာအစိုးရဟာ ဒီလို အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေတြကို ေပါ့ေပါ့တန္တန္ပဲ သေဘာထားေနၿပီး ဒါမ်ိဳးမလုပ္ဖို႔ သတိေပးခဲ့ပါတယ္။

    “ရန္လို မစၧရိယအမူအက်င့္ေတြဟာ အီစတာတိုက္ခိုက္မႈနဲ႔ ေနာက္ဆက္တြဲ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ျဖစ္မလာခင္ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာကတည္းက တိုင္းျပည္မွာ ရွိေနတာ ျဖစ္ပါတယ္”

    ႏိုင္ငံေရးအတြက္ ဘာသာေရးမႈိင္းတိုက္တာ၊ ဘာသာလူမ်ိဳး အမွတ္သညာကို ခြဲျခားထားတဲ့ ပညာေရးစနစ္မ်ိဳး ရွိေနတာ၊ အရင္က ဘာသာေရးအၾကမ္းဖက္မႈ က်ဴးလြန္သူေတြကို အေရးယူမႈ မရွိတာေတြကိုလည္း ကုလ အထူးကိုယ္စားလွယ္က ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။

    ဒီလို အေရးမယူတာေတြေၾကာင့္ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး အုပ္စုေတြဟာ အတင့္ရဲလာတယ္လို႔လည္း သူက ဆိုပါတယ္။

    “ျပည္သူအားလံုးရဲ႕ အခြင့္အေရးကို ကာကြယ္ေပးႏိုင္မယ့္၊ ဘာသာလူမ်ိဳးမၾကည့္ဘဲ က်ဴးလြန္သူေတြကို အေရးယူႏိုင္မယ့္ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ိဳးေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ေဖာ္ေဆာင္ရမယ့္အခ်ိန္ တန္ေနပါၿပီ”

    အမုန္းေဆာင္အဖြဲ႕ေတြကို ၿဖိဳခြင္းဖို႔၊ အမုန္းဝါဒျဖန္႔မႈေတြကို ႐ႈတ္ခ်ဖို႔၊ လူမ်ိဳးေရးခြဲျခားတဲ့ သင္ၾကားမႈေတြကို ရပ္ဆိုင္းဖို႔လည္း ရွာဟစ္ရဲ႕ အစီရင္ခံစာမွာ တိုက္တြန္းထားပါတယ္။ ရွာဟစ္ဟာ သီရိလကၤာက သူ႕ရဲ႕ ေတြ႕ရွိခ်က္ေတြကို ၂၀၂၀ ခုႏွစ္ မတ္လမွာ ျပဳလုပ္မယ့္ ကုလ လူ႕အခြင့္အေရးေကာင္စီ အစည္းအေ၀းမွာ တင္သြင္းမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

    သီရိလကၤာအစိုးရကေတာ့ ရွာဟစ္ရဲ႕ အစီရင္ခံစာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ထုတ္ျပန္ျခင္း မရွိေသးပါဘူး။

    Ref: Aljazeera

  • အထင္အျမင္မွားမႈကို တိုက္ဖ်က္ရန္ သီရိလကၤာတြင္ ဘာသာေပါင္းစံုခ်စ္က်ည္ေရးညီလာခံ က်င္းပ

    အထင္အျမင္မွားမႈကို တိုက္ဖ်က္ရန္ သီရိလကၤာတြင္ ဘာသာေပါင္းစံုခ်စ္က်ည္ေရးညီလာခံ က်င္းပ

    ၾသဂုတ္ ၄၊ ၂၀၁၉
    M-Media

    ဘာသာေပါင္းစံု ခ်စ္က်ည္ေရးအစည္းအေ၀းကို သမၼတ မိုင္သရီပါလာ ဆရီဆီနာ တက္ေရာက္လာစဥ္

    -ကမ႓ၻာ့မြတ္စလင္လိဂ္ MWL ဦးေဆာင္တဲ့ ဘာသာေပါင္းစံု ခ်စ္က်ည္ေရး အစည္းအေ၀းတစ္ခုကို သီရိလကၤာႏိုင္ငံ ၿမိဳ႕ေတာ္ ကိုလံဘိုမွာ မေန႔က က်င္းပခဲ့ၿပီး သီရိလကၤာသမၼတ မိုင္သရီပါလာ ဆရီဆီနာ တက္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။

    အဲဒီ ဘာသာေပါင္းစံုခ်စ္က်ည္ေရး အစည္းအေ၀းမွာ ခရစ္ယာန္၊ ဂ်ဴး၊ ဗုဒၶဘာသာသာ၊ ဟိႏၵဴနဲ႔ အစၥလာမ္ဘာသာေတြက ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြ၊ တတ္သိပညာရွင္ေတြ၊ မီဒီယာသမားေတြ စုစုေပါင္း ၂၀၀၀ ေက်ာ္ေလာက္ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကပါတယ္။

    ဧၿပီလက ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္း ၃ ခုနဲ႔ ဟိုတယ္ ၃ ခုမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အေသခံ ဗံုးခြဲတိုက္ခိုက္မႈမွာ ထိခိုက္ခံစားရတဲ့သူေတြ၊ သူတို႔ရဲ႕ မိသားစုေတြအတြက္ MWL က အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅ သန္း ေထာက္ပံ့ေပးအပ္မႈကို ေက်းဇူးတင္တယ္လို႔ သမၼတ ဆရီဆီနာက သူ႕ရဲ႕ အဖြင့္မိန္႔ခြန္းမွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    “ဒီ ထိပ္သီးအစည္းအေ၀းက ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ သဟဇာတျဖစ္မႈနဲ႔ အတူယွဥ္တြဲ ေနထိုင္မႈ သတင္းစကားကို ျပန္႔ႏွံ႔ေစလိမ့္မယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ ယံုၾကည္ပါတယ္။ MWL ရဲ႕ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး သီရိလကၤာကို လာေရာက္ကာ ဘာသာတရားေတြအၾကား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျမႇင့္တင္ေပးတဲ့အေပၚ ေက်းဇူးတင္ ဂုဏ္ယူေၾကာင္း ေျပာၾကားလိုပါတယ္”

    MWL ရဲ႕ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴး ေဒါက္တာ မိုဟာမက္ ဘင္ အဘ္ဒူလ္ ကရင္ အလ္ အီဆာက ဒီလို ဘာသာေပါင္းစံု ညီၫြတ္ေရး ေဆြးေႏြးပြဲေတြဟာ ဘာသာတရားေတြက ေမတၱာ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ သဟဇာတျဖစ္မႈေတြကိုသာ တိုက္တြန္းအားေပးတယ္ဆိုတာ ဘာသာ၀င္ေတြရဲ႕ စိတ္ႏွလံုးသားထဲမွာ ကိန္း၀ပ္လာေအာင္ ထပ္ေလာင္း အသိေပးတာ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    “ဘာသာတရားေတြဟာ ဘယ္တုန္းကမွ လူသားထုအတြက္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈတစ္ခု မဟုတ္ခဲ့ပါဘူး။ ဒီလို မွားယြင္းတဲ့ ေျပာၾကားခ်က္ေတြကို တိုက္ဖ်က္ရမွာက ကၽြန္ေတာ္တို႔လို႔ ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ေရွ႕ေဆာင္ေရွ႕ရြက္ျပဳသူေတြ၊ ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ တာ၀န္ပဲျဖစ္ပါတယ္”

    ဘာသာေပါင္းစံုညီၫြတ္ေရး ေဆြးေႏြးပြဲဟာ လက္ရွိျဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေနေတြကို ဆန္းစစ္အေျဖရွာေရး၊ အၾကမ္းဖက္အင္အားစုကို တိုက္ဖ်က္ေရး၊ အေၾကာင္းအခ်က္ေတြကို ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိရွိ ေဖာ္ထုတ္ေရးတို႔အတြက္ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း အီဆာက ထည့္သြင္းေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

    Ref: Arab News

  • အီစတာေန႔ ဗံုးခြဲမႈ  IS လက္ခ်က္မဟုတ္ဟု သီရိလကၤာေျပာ

    အီစတာေန႔ ဗံုးခြဲမႈ IS လက္ခ်က္မဟုတ္ဟု သီရိလကၤာေျပာ

    ဇူလိုင္ ၂၅၊ ၂၀၁၉
    M-Media

    -ဧၿပီလက အီစတာေန႔မွာ ႏိုင္ငံတစ္၀ွမ္း ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အေသခံဗံုးခြဲမႈေတြဟာ IS အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕နဲ႔ ပတ္သက္မႈ မရွိဘူးလို႔ သီရိလကၤာ CID အႀကီးအကဲက မေန႔မွာ ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။

    ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္း ၃ ခုနဲ႔ ဟိုတယ္ ၃ ခုအပါအ၀င္ ေနရာ ၈ နရာမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ဗံုးခြဲမႈေတြေၾကာင့္ လူ ၂၅၀ ေက်ာ္ ေသဆံုးခဲ့ၿပီး ၅၀၀ ေလာက္ ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ပါတယ္။

    သီရိလကၤာ ရဲတပ္ဖြဲ႕ ရာဇ၀တ္မႈ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးဌာန CID အႀကီးအကဲ ရာဗီ ဆီနီဗီရတၱနီဟာ မေန႔က လႊတ္ေတာ္ေကာ္မတီကို စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈ ရလဒ္ တင္ျပခဲ့ပါတယ္။

    ရာဗီက တိုက္ခိုက္မႈေတြလုပ္ခဲ့တဲ့ျပည္တြင္း မြတ္စလင္အစြန္းေရာက္အဖြဲ႕ NTJ မွာ IS ရဲ႕ အေတြးအေခၚေတြ လႊမ္းမိုးေနေပမယ့္ IS က တိုက္႐ိုက္ ပတ္သက္တာမ်ိဳး မရွိဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

    “လုပ္တဲ့သူေတြဟာ IS ရဲ႕ အယူအဆကို လက္ခံခဲ့ေပမယ့္ သူတို႔အခ်င္းခ်င္းမွာ အဆက္အသြယ္ ရွိတယ္ဆိုတာကို မေတြ႕ရပါဘူး”

    တိုက္ခိုက္မႈကို သူတို႔လုပ္တယ္ဆိုတာမ်ိဳးျဖစ္ေအာင္ NTJ အဖြဲ႕၀င္ေတြကို IS က သိမ္းသြင္း
    ေျပာဆိုခိုင္းခဲ့တယ္လို႔လည္း ရာဗီက ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ဧၿပီ ၂၁ ရက္ေန႔တိုက္ခိုက္မႈ ျဖစ္ပြားၿပီး ၂ ရက္ အၾကာမွာပဲ NTJ အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ ဇဟ္ရန္ ဟာရွင္နဲ႔ လူအခ်ိဳ႕ IS ကို သစၥာခံတဲ့ ဗီဒီယိုတစ္ခု ေပၚထြက္လာခဲ့ပါတယ္။

    CID က ဖြဲ႕ေပးထားတဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈအဖြဲ႕မွာ ပါ၀င္သူ ရွာနီ အဘီယီဆီကာရာ NTJ ပုန္းခိုရာ ေနရာတစ္ခုမွာ ေဖာက္ခြဲေရးပစၥည္း ၁၀၅ ကီလိုဂရမ္ကို အခုႏွစ္ အေစာပိုင္းမွာ ဖမ္းဆီးရမိခဲ့ေၾကာင္း၊ ဒါေတြသာ မမိဘူးဆိုရင္ ပ်က္စီးဆံုး႐ံႈးမႈ ပိုမို မ်ားျပားႏိုင္ေၾကာင္း ေကာ္မတီမွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ေရွ႕ေနာက္မညီ

    တိုက္ခိုက္မႈကို ျပည္တြင္း မြတ္စလင္အစြန္းေရာက္အဖြဲ႕ NTJ က လုပ္ေဆာင္တာလို႔ အခင္းျဖစ္ပြားၿပီး ေနာက္တစ္ရက္မွာပဲ သီရိလကၤာ အစိုးရက ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

    IS ကလည္း တိုက္ခိုက္မႈဟာ သူတို႔လက္ခ်က္ျဖစ္ၿပီး ဆီးရီးယားမွာ နယ္ေျမဆံုး႐ံႈးရမႈကို တုန္႔ျပန္တာလို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ဒါေပမယ့္ ၿပီးခဲ့တဲ့တစ္ပတ္ သီရိလကၤာ သမၼတ႐ံုးက ထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကျငာခ်က္မွာ တိုက္ခိုက္မႈေတြကို ႏိုင္ငံတကာ မူးယစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြက လုပ္ေဆာင္တာျဖစ္တယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

    ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ရာနီးလ္ ၀စ္ကရီဆင္ဟီက သမၼတရဲ႕ ဒီထုတ္ျပန္ခ်က္ကို ပယ္ခ်ခဲ့ပါတယ္။

    တိုက္ခိုက္မႈျပဳလုပ္မယ့္ အစီအစဥ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အိႏၵိယေထာက္လွမ္းေရးက ႀကိဳတင္ သတိေပးမႈေတြ ရွိခဲ့ေပမယ့္ သီရိလကၤာ အာဏာပိုင္ေတြက ဟန္႔တားမႈေတြ မလုပ္ခဲ့ပါဘူး။ တိုက္ခိုက္မႈမျဖစ္ခင္ နာရီပိုင္းအလိုမွာလည္း အိႏၵိယေထာက္လွမ္းေရးက ထပ္မံ သတင္းေပးခဲ့ပါတယ္။

    သီရိလကၤာ ရဲခ်ဳပ္ေဟာင္း ပူဂ်စ္ ဂ်ာယာ ဆြန္ဒါရာနဲ႔၊ ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီးေဟာင္း ဟီမာဆီရီ
    ဖာနန္ဒိုတို႔ကေတာ့ ဒီကိစၥကို တားဆီးဖို႔ ပ်က္ကြက္မႈအတြက္ တရားစြဲဆိုမႈ ခံေနရပါတယ္။ သူတို႔ ႏွစ္ဦးစလံုးက တိုက္ခိုက္မႈအတြက္ တာ၀န္ရွိသူဟာ သမၼတ မိုင္သရီပါလာ ဆရီဆီနာျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာၾကားထားပါတယ္။

    သီရိလကၤာေရွ႕ေနခ်ဳပ္က လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြနဲ႔ ေထာက္လွမ္းေရးအဖြဲ႕ေတြရဲ႕ လစ္ဟာမႈဟာ
    လူသားထုအေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇ၀တ္မႈ ေျမာက္တယ္လို႔ ေျပာၾကားထားပါတယ္။

    Ref: Aljazeera

  • အီစတာဗံုးခြဲမႈကို မူးယစ္ဂိုဏ္းမ်ားက လုပ္ေဆာင္ျခင္းဟု သီရိလကၤာ ထပ္မံထုတ္ျပန္

    အီစတာဗံုးခြဲမႈကို မူးယစ္ဂိုဏ္းမ်ားက လုပ္ေဆာင္ျခင္းဟု သီရိလကၤာ ထပ္မံထုတ္ျပန္

    ဇူလိုင္ ၁၆၊ ၂၀၁၉
    M-Media

    ဗံုးခြဲခံရသည့္ ဘုရားေက်ာင္းကို အေစာင့္ခ်ထားစဥ္

    -ဧၿပီလက ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အီစတာေန႔ အေသခံ ဗံုးေဖာက္ခြဲမႈေတြကို ႏိုင္ငံတကာ မူးယစ္ဂိုဏ္းေတြက လုပ္ေဆာင္တာျဖစ္တယ္လို႔ သီရိလကၤာသမၼတ မိုင္သရီပါလာ ဆရီဆီနာက မေန႔မွာ ထုတ္ပန္ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး မြတ္စလင္အစြန္းေရာက္ေတြ လုပ္ေဆာင္တယ္ဆိုတဲ့ အရင္က ထုတ္ျပန္ခ်က္နဲ႔ ကြဲလြဲေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

    ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္း ၃ ခုနဲ႔ ဟိုတယ္ ၃ ခုအပါအ၀င္ ေနရာ ၈ ေနရာမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အေသခံဗံုးခြဲမႈေတြေၾကာင့္ လူေပါင္း ၂၅၀ ေသဆံုးခဲ့ၿပီး ၅၀၀ ေလာက္ ဒဏ္ရာရခဲ့ပါတယ္။ တိုက္ခိုက္မႈကို လူသိနည္းတဲ့ မြတ္စလင္အစြန္းေရာက္အဖြဲ႕ National Thowheeth Jama’ath (NTJ) နဲ႔ ျပင္ပ အၾကမ္းဖက္အုပ္စုေတြ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္တာလို႔ အခင္းျဖစ္ၿပီး ေနာက္တစ္ရက္မွာပဲ သီရိလကၤာအစိုးရက ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

    IS အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕ကလည္း ဒါဟာ သူတို႔လက္ခ်က္ျဖစ္ၿပီး ဆီးရီးယားမွာ နယ္ေျမဆံုး႐ံႈးမႈကို လက္တုန္႔ျပန္တာလို႔ ဆိုပါတယ္။

    ဒါေပမယ့္ သီရိလကၤသမၼတ႐ံုးက ထုတ္ျပန္တဲ့ မေန႔ကေၾကျငာခ်က္မွာ တိုက္ခိုက္မႈကို ႏိုင္ငံတကာ မူးယစ္ရာဇာေတြက လုပ္ေဆာင္တာလို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

    “ကၽြန္ေတာ့္ကို သိကၡာခ်ဖို႔နဲ႔ ကၽြန္ေတာ္ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ မူးယစ္တိုက္ဖ်က္ေရးလုပ္ငန္းကို အရွိန္က်ေစဖို႔အတြက္ မူးယစ္ဂိုဏ္းေတြက တိုက္ခိုက္မႈကို လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာပါ” လို႔ သမၼတ ဆရီဆီနာက ေျပာပါတယ္။

    မူးယစ္မႈမွာ ေသဒဏ္ေပးမႈကို ပယ္ဖ်က္ဖို႔ လႊတ္ေတာ္မွာ အတိုက္အခံေတြရဲ႕ ေဆာင္ရြက္မႈကို ဆရီဆီနာက ရင္ဆိုင္ေနရခ်ိန္ ဒီလိုထုတ္ျပန္မႈ ေပၚထြက္လာတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

    တိုက္ခိုက္မႈျပဳလုပ္မယ့္သတင္းကို အိႏၵိယေထာက္လွမ္းေရးက အႀကိမ္ႀကိမ္ အသိေပးခဲ့ေပမယ့္ သီရိလကၤာအစိုးရက မတားဆီးခဲ့ပါဘူး။ သမၼတ မိုင္သရီပါလာ ဆရီဆီနာက ရဲခ်ဳပ္ကို အျပစ္တင္ခဲ့ပါတယ္။ ရဲခ်ဳပ္က သူတို႔အေနနဲ႔ တားဆီးဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့ေပမယ့္ သမၼတက ခြင့္မျပဳခဲ့တာလို႔ လႊတ္ေတာ္ၾကားနာမႈမွာ ေျဖၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က သေဘာမတူ

    ဆရီဆီနာရဲ႕ မေန႔က ထုတ္ျပန္ခ်က္ကို ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ရာနီလ္ ၀စ္ကရီမီဆင္ဟီက လက္မခံပါဘူး။

    “စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈကို ရဲတပ္ဖြဲ႕က ၂ ပတ္အတြင္း အၿပီးအစီး ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါတယ္”

    သီရိလကၤာရဲတပ္ဖြဲ႕ တာ၀န္ရွိသူေတြက ဧၿပီလ ၂၁ ရက္ေန႔မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ဗံုးခြဲတိုက္ခိုက္မႈအတြက္ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈကို ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ေနၿပီး သီရိလကၤာႏိုင္ငံသား ၁၀၀ ေက်ာ္ေလာက္ကို ဖမ္းဆီးထားတယ္လို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    “သီရိလကၤာက အစြန္းေရာက္ေနတဲ့ မြတ္စလင္အုပ္စုတစ္ခုက စီစဥ္က်ဴးလြန္တဲ့ တိုက္ခိုက္မႈျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့အေပၚ အေျခခံၿပီး ကၽြန္ေတာ္တို႔ ကိုင္တြယ္ေနတာပါ။ တိုက္ခိုက္မႈမွာ ပါ၀င္ခဲ့တဲ့လူေတြအားလံုးမွာ ေသတဲ့လူက ေသသြားၿပီး၊ က်န္တဲ့လူေတြကို ထိန္သိမ္းထားပါတယ္” လို႔ အမည္မေဖၚလိုတဲ့ သီရိလကၤာ ရဲအရာရွိတစ္ဦးက AFP သတင္းဌာနကို ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    သမၼတ ဆရီဆီနာနဲ႔ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ရာနီးလ္တို႔ဟာ တိုက္ခိုက္မႈမျဖစ္ခင္ သီတင္းပတ္အနည္းငယ္အတြင္းမွာ အာဏာအားၿပိဳင္မႈတစ္ခု ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။ ဆရီဆီနာက ရာနီးလ္ကို ရာထူးကေန ထုတ္ပယ္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ရာနီးလ္က ဒါဟာ အေျခခံဥပေဒကို ေက်ာ္လြန္ လုပ္ေဆာင္မႈျဖစ္တယ္လို႔ဆိုတာ ရာထူးကေန မထြက္ေပးဘဲ ေနခဲ့တာပါ။ ဒီကိစၥမွာ ဆရီဆီနာက အေလ်ာ့ေပးခဲ့ရပါတယ္။

    Ref: AFP

  • ေသြးႂကြသူတစ္စုေၾကာင့္ ေထရ၀ါဒသာသနာ ညႇိဳးႏြမ္းေတာ့မွာလား

    ေသြးႂကြသူတစ္စုေၾကာင့္ ေထရ၀ါဒသာသနာ ညႇိဳးႏြမ္းေတာ့မွာလား

    ဇူလုိင္ ၁၄၊ ၂၀၁၉
    M-Media

    သီရိလကၤာေရာက္ သီတဂူဆရာေတာ္

    -ဗုဒၶဘာသာဘုန္းႀကီးတစ္ပါး တပ်င္ေခြထုိင္ကာ အစၥလာမ္သာသနာအေၾကာင္း မေကာင္းေျပာေနစဥ္မွာပဲ အနီးအနား ေနရာတစ္ခုက မီးေလာင္ဗံုးပစ္သံ ေပၚထြက္လာပါတယ္။

    ဒါေပမယ့္ ဘုန္းေတာ္ႀကီး Ambalangoda Sumedhananda Thero တစ္ေယာက္ ဒီအသံကုိ မသိလုိက္ မသိဖာသာပဲ ေနလိုက္ပါတယ္။ ညဘက္တုိက္ခတ္လာတဲ့ ေလေအးေအးနဲ႔အတူ ပါလာတဲ့ ျခင္တစ္အုပ္ကုိ လက္နဲ႔ ေ၀ွ႔ယမ္းဖယ္ရွားၿပီး မြတ္စလင္မုန္းတီးေရး တရားကုိ သူက ဆက္ေဟာေနပါတယ္။ သီရိလကၤာႏုိင္ငံ ေတာင္ပုိင္း Gontota ၿမိဳ႕မွာျဖစ္ၿပီး မြတ္စလင္ေတြဟာ အၾကမ္းဖက္သမားေတြ၊ က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပုိက္သူေတြလုိ႔ သူက ေျပာေနတာပါ။

    “မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္က ငါတုိ႔တုိင္းျပည္ကုိ သိမ္းဖုိ႔နဲ႔ ငါတုိ႔တန္ဖုိးထားတဲ့အရာေတြ အားလံုးကုိ လုယူဖုိ႔ပဲ။ တစ္ခ်ိန္က ဗုဒၶဘာသာႏုိင္ငံေတြျဖစ္ခဲ့တဲ့ အာဖဂန္နစၥတန္၊ ပါကစၥတန္၊ ကက္ရွ္မီးယား၊ အင္ဒုိနီးရွားတုိ႔ ဘာျဖစ္သြားလဲဆုိတာကုိ ၾကည့္လုိက္။ အစၥလာမ္က အဲဒီႏုိင္ငံေတြအားလံုးကုိ ဖ်က္ဆီးခဲ့တာ”

    မိနစ္အနည္းငယ္အၾကားမွာ ကပၸိယတစ္ဦးက ဘုန္းေတာ္ႀကီးအနားကုိ ကပ်ာကယာ ၀င္ေရာက္လာၿပီး အနီးအနားက ဗလီတစ္လံုး မီးေလာင္ဗံုးနဲ႔ မီး႐ႈိ႕ခံလုိက္ရတဲ့သတင္းကုိ ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။ ဘုန္းေတာ္ႀကီးကေတာ့ လက္ကုိခါျပကာ ပခံုးတြန္႔ျပလုိက္တာပါပဲ။

    သူဟာ လူမ်ားစု ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြအတြက္ပဲ တာ၀န္ရွိၿပီး တုိင္းျပည္လူဦးေရရဲ႕ ၁၀ ရာခုိင္ႏႈန္းသာရွိတဲ့ မြတ္စလင္ေတြကေတာ့ သူနဲ႔မဆုိင္ဘူးလို႔ ယူဆပံုပါ။

    Sumedhananda Thero လုိ႔ ၾသဇာႀကီးတဲ့ ဘုန္းႀကီးအုပ္စုေတြရဲ႕ လႈံ႕ေဆာ္မႈနဲ႔အတူ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တစ္ခ်ိဳ႕ ေသြးႂကြတဲ့ေခတ္ကုိ ၀င္ေရာက္လာခဲ့ၿပီး သူတုိ႔ကေတာ့ ျပင္ပ ပေရာဂါေတြကေန ဘာသာတရားကုိ ကာကြယ္ေနတဲ့ ဘာသာေရးသူရဲေကာင္းႀကီးေတြအျဖစ္ ကုိယ့္ကိုယ္ကုိ မွတ္ယူေနၾကပါတယ္။

    သူတုိ႔ရဲ႕ ဒီအေတြးအေခၚေတြဟာ တကယ္ေတာ့ သမၼာဒိဌိ မက်သလို၊ ျဖစ္ႏုိင္ေခ်လည္း မရွိပါဘူး။ အစြန္းေရာက္ ဘာသာေရး-လူမ်ိဳးေရး လႈပ္ရွားမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ရာမွာ ေရွ႕တန္းကုိေရာက္လာတဲ့ သီရိလကၤာနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံတုိ႔မွာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြက လူမ်ားစု ျဖစ္ပါတယ္။

    ဒါေပမယ့္ အခ်ိဳ႕ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြ – အထူးသျဖင့္ ေထရ၀ါဒသန္႔သန္႔ကုိမွ လုိက္နာၾကတဲ့ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြကေတာ့ သူတုိ႔ဟာ အစၥလာမ္ဘာသာရဲ႕ ၿခိမ္းေျခာက္မႈကုိ ခံေနရၿပီလုိ႔ ယံုၾကည္ေနၾကပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ အစၥလာမ္သာသနာ ကုိယ္တုိင္က အစြန္းေရာက္ေနာက္လုိက္ေတြရဲ႕ဒဏ္ကုိ အလူးအလဲ ခံစားေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

    အမည္ခံ ဗုဒၶဘာသာနဲ႔ အမည္ခံအစၥလာမ္တုိ႔ ထိပ္တုိက္ေတြၾကတဲ့အခါမွာေတာ့ ဗုဒၶဘာသာ၀င္အခ်ိဳ႕ဟာ သူတုိ႔ ဘာသာသာသနာရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ အဆံုးအမေတြကုိ စြန္႔လႊတ္လုိက္ၾကပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္း ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြဟာ လူနည္းစု မြတ္စလင္ေတြအေပၚ ဆုိးဆုိး၀ါး၀ါး တုိက္ခုိက္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္လာၾကပါတယ္။

    ဗုဒၶဘာသာ အမ်ိဳးသားေရး ၀ါဒီေတြကလည္း အစြန္းေရာက္ ဘုန္းႀကီးေတြရဲ႕ ၾသဇာကုိ အသံုးခ်ၿပီး လူထုရဲ႕ ေထာက္ခံမႈကုိ ရယူလာၾကပါတယ္။

    “အရင္တုန္းက ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြဟာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ကုိ အခုလုိ မမုန္းပါဘူး။ အခုေတာ့ ဘုန္းႀကီးေတြက ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဟာ ဒီႏုိင္ငံနဲ႔မဆုိင္ဘူး၊ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ကို ေမာင္းထုတ္သင့္တယ္လုိ႔ ၀ါဒျဖန္႔ၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ဘယ္သြားရမလဲ။ ဒါက ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အိမ္ပဲ” လုိ႔ Gintota ၿမိဳ႕ Hillur ဗလီက ေရွ႕ေဆာင္အီမာမ္ မုိဟာမက္ နာဆီရ္က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ Hillur ဗလီကုိ ဗုဒၶဘာသာလူအုပ္က ၂၀၁၇ ခုႏွစ္မွာ တုိက္ခုိက္ခဲ့ပါတယ္။

    ၿပီးခဲ့တဲ့လတုန္းကလည္း ၾသဇာႀကီးတဲ့ ဘုန္းႀကီးတစ္ပါး အစာငတ္ခံ ဆႏၵျပတဲ့အတြက္ သီရိလကၤာအစုိးရအဖြဲ႕၀င္ မြတ္စလင္၀န္ႀကီး ၅ ဦး ရာထူးကေန ႏႈတ္ထြက္ေပးခဲ့ရပါတယ္။ ဧၿပီလက အီစတာေန႔မွာ ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္းေတြနဲ႔ ဟုိတယ္ေတြကုိ IS အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕က တုိက္ခုိက္မႈမွာ မြတ္စလင္ႏုိင္ငံေရးသမားေတြ ပူးေပါင္းပါ၀င္ခဲ့တယ္လုိ႔ အဲဒီဘုန္းႀကီးက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ တုိက္ခုိက္မႈအတြင္း လူ ၂၅၀ ေက်ာ္ ေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။

    ျမန္မာႏုိင္ငံမွာလည္း လူမ်ိဳးစုလုိက္ ရွင္းလင္းေရး လႈပ္ရွားမႈေၾကာင့္ ႏုိင္ငံအတြင္းက မြတ္စလင္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား အစုလုိက္အၿပံဳလုိက္ ထြက္ေျပးခဲ့ရပါတယ္။ မြတ္စလင္ေတြဟာ နုိင္ငံလူဦးေရရဲ႕ ၅ ရာခုိင္ႏႈန္းေအာက္သာ ရွိေပမယ့္ ဘုန္းႀကီးေတြကေတာ့ အစၥလာမ့္မစ္ က်ဴးေက်ာ္မႈကုိ သတိထားရမယ္လုိ႔ လႈံ႕ေဆာ္ေနပါတယ္။

    ေမလက ရမ္ဇာန္ဥပုသ္လမွာလည္း ဗုဒၶဘာသာလူအုပ္က ၀တ္ျပဳေဆာင္ေတြကုိ လာ၀ုိင္းလုိ႔ မြတ္စလင္၀တ္ျပဳသူေတြ ထြက္ေျပးခဲ့ရပါတယ္။

    ခႏၱီစ သည္းခံျခင္းတရားေတြ၊ ေမတၱာတရားေတြနဲ႔ ထံုးမႊမ္းထားတဲ့ သြန္သင္မႈေတြေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ ပံုရိပ္ဟာ အရင္က ရန္လုိ ေသြးႂကြမႈေတြနဲ႔ ဆက္ႏြယ္တာမ်ိဳး မရွိခဲ့ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ‘ၿငိမ္းခ်မ္းေရး’ ဆုိတာကုိ ဘယ္ဘာသာကမွ အၾကာႀကီး ေမာင္ပုိင္စီးထားလုိ႔ မရပါဘူး။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တစ္ခ်ိဳ႕လည္း စစ္ဆာလာေနၾကပါၿပီ။

    “သူတုိ႔ဟာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြနဲ႔ ဘယ္တုန္းကမွ မပတ္သက္ဘူးလုိ႔ ဗုဒၶဘာသာဘုန္းႀကီးေတြက ေျပာၾကလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ဗုဒၶဘာသာနဲ႔ ဗုဒၶဘာသာႏုိင္ငံေတြကုိ ဘယ္လုိနည္းနဲ႔မဆုိ ကာကြယ္ရမယ္လုိ႔ ေျပာတာလည္း သူတုိ႔ပါပဲ” လုိ႔ ဒိန္းမတ္ႏုိင္ငံ Aarhus တကၠသုိလ္က မႏုႆေဗဒပညာရွင္ ေဒါက္တာ မီေကးလ္ ဂရာဗားစ္က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ သူဟာ ဗုဒၶဘာသာနဲ႔ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒတုိ႔ရဲ႕ ဆံုမွတ္ကုိ ေလ့လာေနသူတစ္ဦး ျဖစ္ပါတယ္။

    တစ္က်ိပ္တည္း တစ္ဉာဏ္တည္း

    ၿပီးခဲ့တဲ့ေမလ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ လူေထာင္ခ်ီပါ၀င္တဲ့ ဆႏၵျပမႈအတြင္း အရွင္၀ီရသူက စစ္တပ္ကုိ ခ်ီးက်ဴးေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။ အရွင္၀ီရသူဟာ တစ္ခ်ိန္က အမုန္းစကားေျပာၾကားမႈေၾကာင့္ ေထာင္က်ခဲ့ဖူးသူ ျဖစ္ပါတယ္။

    ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လကစလုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံက ႐ုိဟင္ဂ်ာ ၇ သိန္းေက်ာ္ေလာက္ဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဖက္ကုိ ထြက္ေျပးခဲ့ရပါတယ္။ စစ္တပ္နဲ႔ သူ႕ကုိေထာက္ခံတဲ့အုပ္စုေတြရဲ႕ လူမ်ိဳးစုလုိက္ သုတ္သင္ရွင္းလင္းမႈ အစီအစဥ္ေၾကာင့္ ဒီလုိ ထြက္ေျပးခဲ့ရတာျဖစ္ပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာလူအုပ္စုေတြနဲ႔ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြက ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြကို သတ္ျဖတ္တာ၊ အဓမၼက်င့္တာ၊ ရာနဲ႔ခ်ီတဲ့ ရြာေတြကို
    ေျပာင္ရွင္းေနေအာင္ မီး႐ႈိ႕ဖ်က္ဆီးတာေတြ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တယ္လုိ႔ သတင္းေတြလည္း ထြက္ခဲ့ပါတယ္။

    အရွင္၀ီရသူဟာ ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ အၾကမ္းမဖက္တဲ့ သင္ၾကားမႈေတြကုိ ဆန္႔က်င္သူပါ။ လႊတ္ေတာ္ထဲက စစ္တပ္ကုိယ္စားလွယ္ေတြကုိ ဘုရားလုိ ကုိးကြယ္ရမယ္လုိ႔လည္း သူက ခ်ီတက္ပြဲမွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    “အမ်ိဳး၊ ဘာသာ၊ သာသနာကုိ ကာကြယ္တာ စစ္တပ္တစ္ခုပဲရွိတယ္”

    ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကုိ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး စစ္တပ္ကုိ တရားစြဲဆုိဖုိ႔ တုိက္တြန္းတဲ့ ႏုိင္ငံတကာ ရာဇ၀တ္ခံု႐ံုး (ICC) ရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ေအာက္တုိဘာလကျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ဆႏၵျပပြဲတစ္ခုမွာ အရွင္၀ီရသူက ႐ႈတ္ခ်ခဲ့ပါတယ္။

    ဒီဘုန္းႀကီးဟာ လက္နက္ကုိင္မယ္လုိ႔ေတာင္ ႀကံဳး၀ါးခဲ့သူပါ။

    “ICC လာတဲ့ေန႔ဟာ ၀ီရသူ ေသနတ္ကုိင္တဲ့ေန႔ပဲ” လုိ႔ New York Times သတင္းစာနဲ႔ အင္တာဗ်ဴးမွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    အရွင္၀ီရသူလုိ ဘုန္းႀကီးေတြဟာ အစြန္းေရာက္ ဗုဒၶဘာသာ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒရဲ႕ ကုိင္းဖ်ားကုိင္းနားေလာက္သာ ျဖစ္ၿပီး လူအမ်ား ေလးစားၾကည္ညိဳျခင္းခံရတဲ့ ဘုန္းႀကီးေတြလည္း ဒီကိစၥမွာ ပါ၀င္ေနပါတယ္။

    အဲဒီအထဲမွာ သက္ေတာ္ ၈၂ ႏွစ္ရွိၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံက ၾသဇာအႀကီးဆံုး ဘုန္းေတာ္ႀကီးျဖစ္တဲ့ အရွင္ညာဏိႆရလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။ သူ႕ကုိ သီတဂူဆရာေတာ္လုိ႔ သိၾကပါတယ္။

    ရြာေတြမီး႐ႈိ႕ခံရလုိ႔ သိန္းခ်ီတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ေတြ ထြက္ေျပးေနရခ်ိန္ သီတဂူဆရာေတာ္က စစ္တပ္အႀကီးအကဲေတြကုိ “မြတ္စလင္ေတြက ကုလသမဂၢကုိ ၀ယ္လုိက္ၿပီ” ဆုိတဲ့ တရားမ်ိဳး ေဟာသူပါ။

    စစ္တပ္နဲ႔ ဘုန္းႀကီးေတြရဲ႕ တစ္က်ိပ္တည္း တစ္ဉာဏ္တည္းဇာတ္လမ္းဟာ ဆက္ရွိေနအံုးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

    ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ေမလက စစ္တပ္နဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့ Facebook ေပ့ခ်္မွာ စစ္သားေတြၾကား ရယ္ေမာေနတဲ့ သီတဂူဆရာေတာ္ရဲ႕ပံု ေပၚလာပါတယ္။ အမ်ိဳးသားေရးအတြက္ ဘာသာေရးစစ္သားမ်ိဳး ဖန္တီးေပးမယ္လုိ႔ေတာင္ သူက ကမ္းလွမ္းခဲ့ဖူးၿပီး ဘာသာေရးအတြက္ အႀကီးမားဆံုး ေပးဆပ္မႈလုိ႔ သူက ယူဆေနပံုပါ။

    “ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ သံဃာ ၄ သိန္းရွိတယ္။ မင္းတုိ႔လုိအပ္ရင္ သူတုိ႔ကုိထည့္ေပးလုိက္မယ္။ လြယ္ပါတယ္” လို႔ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ကုိ ဆရာေတာ္က ေျပာၾကားဖူးပါတယ္။

    “သီတဂူဆရာေတာ္လုိ ၾကည္ညိဳခံရတဲ့ ဘုန္းႀကီးေတြက ေျပာမယ္ဆုိရင္ လူတစ္စုကုိ ႏွိမ့္ခ်ေစာ္ကားတဲ့စကားမ်ိဳး ျဖစ္ေပမယ့္လည္း လူေတြက လက္ခံၾကတယ္။ သူ႕ရဲ႕စကားေတြက အမုန္းတရားကုိ တရား၀င္ေအာင္ လုပ္တာမ်ိဳးပါ” လုိ႔ ေအာက္စဖုိ႔ဒ္တကၠသုိလ္က ျမန္မာႏုိင္ငံဖြား လူမႈမႏုႆေဗဒပညာရွင္ ေဒါက္တာ ခင္မာမာၾကည္က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ဗုဒၶဘာသာမ်ား၏ အခြင့္အေရး

    သီရိလကၤာႏုိင္ငံက ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္းေတြ ဟုိတယ္ေတြကုိ IS အၾကမ္းဖက္သမားေတြက အီစတာေန႔မွာ ဗံုးခြဲတုိက္ခုိက္လုိက္တဲ့အခါ ဗုဒၶဘာသာ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒီေတြက သူတုိ႔မလြန္ဘူးဆုိတဲ့ အသံမ်ိဳး ထြက္လာပါတယ္။

    “မြတ္စလင္အစြန္းေရာက္ေတြဟာ အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရးရဲ႕ အႏၱရာယ္ျဖစ္တယ္လုိ႔ က်ဳပ္တုိ႔ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ သတိေပးလာတယ္။ အစြန္းေရာက္အစၥလာမ္၀ါဒကုိ လစ္လ်ဴ႐ႈလုိက္တဲ့အတြက္ အစိုးရလက္မွာ ေသြးစြန္းသြားပါၿပီ” လုိ႔ သီရိလကၤာက အႀကီးဆံုး အမ်ိဳးသားေရးအဖြဲ႕ Bodu Bala Sena (BBS) က အႀကီးတန္း တာ၀န္ရွိသူ Dilanthe Withanage က ေျပာပါတယ္။

    ႏွစ္အနည္းငယ္ေလာက္ အလယ္အလတ္က်တဲ့ မဟာမိတ္အုပ္စုိးမႈ ရွိလာခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္မွာေတာ့ ဘာသာေရးနဲ႔ ထႂကြလုိတဲ့၀ါဒ ေပါင္းစပ္ထားတဲ့ လႈပ္ရွားမႈတစ္ခု သီရိလကၤာႏုိင္ငံမွာ ျမင့္တက္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒီလႈပ္ရွားမႈကုိ ဦးေဆာင္သူက ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီးေဟာင္း Gotabaya Rajapaksa ျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ အခုႏွစ္အတြင္းျပဳလုပ္မယ့္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲမွာ ၀င္ေရာက္ ယႇဥ္ၿပိဳင္ဖုိ႔လည္း ရွိေနပါတယ္။

    တုိင္းျပည္မွာ သမုိင္းတစ္ေလွ်ာက္ တည္တံ့ခဲ့တဲ့ ဗုဒၶဘာသာပံုရိပ္ကုိ ကာကြယ္သြားမယ္လုိ႔ Gotabaya က ကတိျပဳထားပါတယ္။ လူနည္းစု တမီလ္ေတြနဲ႔ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ ၾကာ ျပည္တြင္းစစ္အတြင္း ပံုေဖာ္ခဲ့တဲ့ ‘လံုၿခံဳေရးႏုိင္ငံ’ ကုိ ျပန္လည္တည္ေဆာက္သြားဖုိ႔ သူက စိတ္ပုိင္းျဖတ္ထားပါတယ္။

    ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ကေန ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြင္း သီရိလကၤာႏုိင္ငံကုိ Gotabaya ရဲ႕ အစ္ကုိ Mahinda Rajapaksa က တုိင္းျပည္ကုိ ဦးေဆာင္ခဲ့တာပါ။ Mahinda ဟာ မ်က္ေႏွာင္ေျပာင္တုိက္တတ္တဲ့ အမ်ိဳးသားေရးသမားတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး ျပည္တြင္းစစ္မွာ ရက္ရက္စက္စက္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့မႈေတြကုိ တရားသေယာင္ေယာင္ေျပာကာ မိမိသာလွ်င္ ဘာသာေရးကုိ ကယ္တင္ခဲ့သူလုိ႔ ၀ါဒျဖန္႔ခဲ့သူလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

    ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းေတြမွာ သူတုိ႔ညီအစ္ကုိႏွစ္ေယာက္ရဲ႕ ပံုေတြကုိ နံရံျပည့္ ပံုေဖာ္ထားၾကပါတယ္။ မြတ္စလ္ေတြ အသတ္ခံရတဲ့ ဘာသာေရးအဓိက႐ုဏ္းေတြမွာ ေအာင္ပြဲခံေလ့ရွိတဲ့ အစြန္းေရာက္ ဗုဒၶဘာသာအုပ္စုေတြကုိလည္း သူတုိ႔ညီအစ္ကုိက ေငြေၾကးေတြ ေထာက္ပံ့ခဲ့ပါတယ္။
    ၿမိဳ႕ေတာ္ကုိလံဘုိက အထပ္ျမင့္ ဗုဒၶယဥ္ေက်းမႈစင္တာကုိ ‘ဗုဒၶဘာသာတပ္ဖြဲ႕’ လုိ႔ အဓိပၸါယ္ရတဲ့ Bodu Bala Sena ကုိ တည္ေထာင္သူတစ္ဦးက ေဆာက္လုပ္ထားတာပါ။ တန္ဖုိးႀကီးတဲ့ အဲဒီေျမကြက္ကုိ Rajapaksa ညီအစ္ကုိႏွစ္ဦးက လွဴဒါန္းထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

    အစုိးရပုိင္ ဆက္သြယ္ေရးလုပ္ငန္းကလည္း သူတုိ႔ရဲ႕ ဖုန္း ringtones ေတြထဲမွာ BBS ရဲ႕ သီခ်င္းကို ထည့္သြင္းေပးခဲ့ပါတယ္။

    ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က BBS ေခါင္းေဆာင္ Galagoda Aththe Gnanasara Thero ကုိ အစုိးရက ေထာင္ဒဏ္ ၆ ႏွစ္ ခ်ခဲ့ေပမယ့္ အခုႏွစ္ေမလအတြင္း သမၼတရဲ႕လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္နဲ႔ ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့ပါတယ္။ ဇူလုိင္လ ၇ ရက္ေန႔မွာ ဒီဘုန္းႀကီးက သံဃာ ေထာင္ခ်ီပါ၀င္တဲ့ ခ်ီတက္ပြဲတစ္ခုကို ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး မၾကာခင္ျပဳလုပ္ေတာ့မယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ပါ၀င္မယ့္ သူတို႔ရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးအင္အားကုိ ထုတ္ျပလုိက္တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

    ေထာင္မက်ခင္ေလးမွာပဲ Gnanasara Thero က သူတုိ႔သာလွ်င္ သမုိင္းတစ္ေလွ်ာက္ ဗုဒၶဘာသာကုိ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္သူျဖစ္ေၾကာင္း ႀကံဳး၀ါးခဲ့ပါတယ္။

    “ဗုဒၶဘာသာကုိ က်ဳပ္တုိ႔ေစာင့္ေရွာက္လာတာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၅၀၀ ေလာက္ရွိၿပီ။ က်ဳပ္တုိ႔ရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ ကၽြန္းေလးကုိ အစၥလာမ္ရန္ကေန ကာကြယ္ဖုိ႔အတြက္ တုိက္ပြဲ၀င္ရမယ့္တာ၀န္ဟာ က်ဳပ္တုိ႔ရဲ႕တာ၀န္ ျဖစ္သလုိ ျမန္မာနုိင္ငံက ဘုန္းႀကီးေတြရဲ႕ တာ၀န္လည္း ျဖစ္ပါတယ္” လုိ႔ Times သတင္းဌာနနဲ႔ အင္တာဗ်ဴးမွာ သူက ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    Ref: NEW YORK TIMES

    (NEW YORK TIMES သတင္းဌာနတြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ ‘Our duty to fight’: The rise of militant Buddhism’ ေဆာင္းပါးကုိ ေလးေမာင္က ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆုိပါသည္။ ေဆာင္းပါးပါအခ်က္မ်ားသည္ မူရင္းေဆာင္းပါးရွင္၏ အေတြးအျမင္မ်ားသာျဖစ္ၿပီး M-Media ၏ အာေဘာ္မဟုတ္ပါ)