News @ M-Media

Tag: ဘာသာျပန္

  • ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ပညာငတ္မြတ္ေနသူမ်ား (သုိ႔မဟုတ္) ကေလးလုပ္သား

    ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ပညာငတ္မြတ္ေနသူမ်ား (သုိ႔မဟုတ္) ကေလးလုပ္သား

    ေအာက္တုိဘာ ၃၁၊ ၂၀၁၅
    M-Media

    myan

    – စားပြဲမ်ားအၾကား အေျပးအလႊား စားပြဲထုိးေနရၿပီး၊ ေအာ္ဒါမွာျခင္း၊ စီးရက္တုိမ်ားကုိ လွဲက်င္းျခင္း စသည့္ အလုပ္မ်ားကို လုပ္ေနရသည့္ အသက္ ၁၂ ႏွစ္အရြယ္ ျမတ္ႏုိးတစ္ေယာက္ တစ္ေန႔လွ်င္ လုပ္အားခ တစ္ေထာင္ေက်ာ္သာ ရရွိေလသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ကမၻာေပၚတြင္ ကေလးအလုပ္သမားကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ ဆုိးရြားေသာမွတ္တမ္းမ်ားရွိသည့္ ႏုိင္ငံလည္း ျဖစ္သည္။

    ယခင္ အာဏာရွင္အုပ္စုိးေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ျမတ္ႏုိးကဲ့သုိ႔ေသာ ကေလးငယ္ သန္းႏွင့္ခ်ီသည္ဟု က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ယံုၾကည္ၾကၿပီး လက္ဖက္ရည္ဆုိင္မ်ားမွ စက္႐ံုအလုပ္႐ံုမ်ားအထိ ျဖစ္သည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ထုိအေနအထားႏွင့္ ဥပေဒမ်ားကုိ ေျပာင္းလဲရန္ ဖိအားမ်ားလည္း ရွိေနသည္။

    ႏုိ၀င္ဘာေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပရန္ သီတင္းပတ္အနည္းငယ္သာ လုိေတာ့သည့္အခ်ိန္တြင္ ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားမွာ မဲဆြယ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနၾကၿပီး ၅ ႏွစ္အတြင္း ႏုိင္ငံတကာ စံခ်ိန္စံညႊန္မွီၿပီး မသင္မေနရ အခမဲ့ပညာေရးစနစ္ကုိ ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားကုိ တုိက္တြန္းေနေလသည္။

    ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အမ်ိဳးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္က ထုိေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ေနရာအေတာ္မ်ားမ်ား အႏုိင္ရလိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကသည္။ သူမကလည္း ပညာေရးစနစ္မွာ ႏုိင္ငံအတြင္း ဆင္းရဲမြဲေတမႈကုိ ေလွ်ာ့ခ်ရန္ အဓိကအေရးႀကီးသည့္ ကိစၥတစ္ခုျဖစ္သည္ဟု သတ္မွတ္ထားသည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ယခုအခ်ိန္အထိေတာ့ ထုိေတာင္းဆုိခ်က္မွာ အထမေျမာက္ေသး။

    ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ လမ္းမမ်ားတစ္ေလွ်ာက္ ၾကည့္႐ႈလုိက္ပါက တုိင္းျပည္မွာ ေရွ႕ဆက္သြားရန္ လုိအပ္ေနေသးသည္ကုိ ျမင္ရမည္ျဖစ္သည္။ ပလက္စတစ္ထုိင္ခံုမ်ား၊ စားပြဲမ်ား ျပန္႔က်ဲေနၿပီး မ်ားေသာအားျဖင့္ ေဆးလိပ္သရဲမ်ားက မင္းမူထားေသာ လမ္းေဘး လက္ဖက္ရည္ဆုိင္မ်ားတြင္ ၀န္ထမ္းအမ်ားစုက ကေလးငယ္မ်ားျဖစ္ၿပီး အသက္ ၇ ႏွစ္အရြယ္ေလးမ်ားပင္ ရွိေနသည္။

    “ကၽြန္မ ရြာကေန ၿမိဳ႕တက္လာတာပါ။ မိဘေတြကုိ တစ္ဖက္တစ္လမ္းကေန ကူညီရမယ္ေလ။ သူတုိ႔မွာ ေငြမရွိၾကဘူးရွင့္” ဟု ျမတ္ႏုိးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ပုဂၢိဳလ္ေရး လံုၿခံဳမႈရွိေစရန္အတြက္ သူမ၏ အမည္ကုိ ေျပာင္းလဲေဖာ္ျပထားျခင္းျဖစ္သည္။ ကေလးလုပ္သားအမ်ားစုကဲ့သုိ႔ပင္ သူမမွာလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသည့္ တုိင္းရင္းသား မ်ိဳးႏြယ္စုမွ ဆင္းသက္လာျခင္းျဖစ္ၿပီး အသက္ ၉ ႏွစ္အရြယ္ကတည္းက လက္ဖက္ရည္ဆုိင္တြင္ အလုပ္လုပ္ေနသူျဖစ္သည္။

    ကေလးအလုပ္သမားမ်ားက တစ္ေန႔လွ်င္ ၁၄ နာရီခန္႔ျဖင့္ တစ္ပတ္လံုး အလုပ္လုပ္ရသည္။ အိပ္စက္ရာတြင္လည္း အျခားေသာကေလးမ်ားႏွင့္အတူ အခန္းတစ္ခုထဲတြင္ အိမ္ရသလုိ၊ ေန႔ခင္းပုိင္း ၎တုိ႔ စားပြဲထုိးရသည့္ ပလက္စတစ္စားပြဲမ်ားေပၚတြင္ အိပ္ၾကရသည္မ်ားလည္း ရွိေလသည္။

    ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ယူမႈအရ ျမတ္ႏုိးမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေက်ာင္းမတက္ရသည့္ ၄.၄ သန္းေသာ ကေလးငယ္မ်ားထဲတြင္ တစ္ဦးအပါအ၀င္ ျဖစ္သည္။

    ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ကမၻာေပၚတြင္ ကေလးအလုပ္သမားမ်ားအတြက္ အဆုိး၀ါးဆံုးေနရာအျဖစ္ ေဘးအႏၱရာယ္ စူးစမ္းေလ့လာေရးအဖြဲ႕ Verish Maplecroft မွ သတ္မွတ္ေသာ စာရင္းတြင္ အဆင့္ ၇ ေနရာ၌ ရွိေနကာ အိႏၵိယႏွင့္ လုိက္ေဘးရီးယားတုိ႔၏ အထက္တြင္ ရွိေနသည္။

    ႐ႈပ္ေထြးသည့္ အလုပ္သမားဥပေဒကလည္း ကေလးအလုပ္သမားမ်ားကုိ ပိတ္ပင္မထားဟု ရန္ကုန္ရွိ ႏုိင္ငံတကာ အလုပ္သမားအဖြဲ႕ ILO မွ အမ်ိဳးသမီး ပီယမဲလ္ ပီခ်ိဳင္၀ြန္က ေျပၾကားခဲ့သည္။

    “အလုပ္စလုပ္ႏုိင္မယ့္ အသက္အရြယ္အပုိင္းအျခားကုိ ဥပေဒမွာ တိတိက်က် ေဖာ္မျပထားပါဘူး။ ၿပီးေတာ့ အဲဒီဥပေဒတြကိုလည္း က်င့္သံုးမႈမရွိပါဘူ”

    ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ILO ၏ သေဘာတူညီခ်က္တြင္ လက္မွတ္ေရးထုိးခဲ့ၿပီး ထိုသေဘာတူညီခ်က္၌ ကေလးအလုပ္သမား၊ စစ္တပ္ႏွင့္ လိင္လုပ္ငန္းအပါအ၀င္ အတင္းအဓမၼခုိင္းေစမႈတုိ႔ကုိ တရားမ၀င္အျဖစ္ ေဖာ္ျပထားသည္။ ျမန္မာအစုိးရကမူ မိမိတုိ႔အေနျဖင့္ ထုိအေျခအေနကုိ ေျဖရွင္းခ်င္ေသာ္လည္း ကေလးအလုပ္သမားမ်ားမွာ ဆက္လက္ရွိေနမည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    အလုပ္လုပ္ေနေသာ ကေလးငယ္မ်ား ပညာေရး ရရွိရန္အတြက္ အဖြဲ႕အစည္းအမ်ားအျပားမွာ ၎တုိ႔၏ အလုပ္သုိ႔ သြားေရာက္၍ အခမဲ့ စာသင္ၾကားမႈမ်ားကုိ ျပဳလုပ္ေပးေနသည္။

    စာပြဲထုိးအျဖစ္ အလုပ္လုပ္ကုိင္ေနသည့္ အသက္ ၁၅ ႏွစ္အရြယ္ ႏုိင္လင္းေအာင္မွာ လြန္ခဲ့သည့္ ၆ လမွစ၍ တစ္ပတ္လွ်င္ ၃ ည ထုိအတန္းကုိ တက္ေရာက္ေနသည္။

    “အနာဂတ္မွာ ကၽြန္ေတာ္ ဘာျဖစ္မလဲဆုိတာ မသိပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ အဂၤလိပ္စာ နည္းနည္းတတ္ခ်င္တယ္။ ကြန္ပ်ဴတာလည္း နည္းနည္းေလာက္ သံုးတတ္ခ်င္တယ္။ ဖ်ားတဲ့နာတဲ့အခ်ိန္ အသံုး၀င္ဖုိ႔အတြက္ ေဆးဘက္ဆုိင္ရာ ဗဟုသုတလည္း ကၽြန္ေတာ္ ရခ်င္ပါတယ္” ဟု အိပ္ေရးပ်က္၍ နီရဲေနေသာ မ်က္လံုးျဖင့္ ႏုိင္လင္းေအာင္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    ျမန္မာေရြ႕လ်ား ပညာေရးစီမံကိန္း (myME) မွာ ရန္ကုန္ႏွင့္ မႏၱေလးၿမိဳ႕မ်ားရွိ လက္ဖက္ရည္ဆုိင္မ်ားမွ ကေလးငယ္ ၆၀၀ ခန္႔ကုိ ဆုိင္ပိတ္သည့္အခ်ိန္မ်ားတြင္ ပညာသင္ၾကားေပးလ်က္ ရွိေနသည္။ ၂၄ နာရီပတ္လံုး အလုပ္လုပ္ေနရသည့္ ထုိကေလးငယ္မ်ားအတြက္ မီနီဘတ္စ္ကားေလးတြင္ စာသင္ခန္းလုပ္ကာ ထုိအဖြဲ႕က သင္ၾကားေပးေနျခင္းျဖစ္သည္။

    myME ကုိ တည္ေထာင္ခဲ့သူ ဦးတင္ေအးဟာဒီက ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ မ်ိဳးဆက္မ်ားမွာ ဆင္းရဲမြဲေတမႈဒဏ္ကုိ ခါးစည္းခံေနရသည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    “သူတုိ႔ေလးေတြအတြက္ ဘယ္လုိအလုပ္အကိုင္မ်ိဳး ရႏုိင္စရာရွိသလဲ။ သူတုိ႔နဲ႔ တုိင္းျပည္အတြက္ ဘယ္လုိအနာဂတ္မ်ိဳး ရွိေနသလဲ” ဟူ၏။

    Ref: The Straits Times

  • မတူကြဲျပားမႈမွသည္ ခ်စ္စရာဓေလ့ထံုးတမ္းအျဖစ္ ေပၚထြက္လာခဲ့သည့္ မေလးရွား လူ႕အဖြဲ႕အစည္း

    မတူကြဲျပားမႈမွသည္ ခ်စ္စရာဓေလ့ထံုးတမ္းအျဖစ္ ေပၚထြက္လာခဲ့သည့္ မေလးရွား လူ႕အဖြဲ႕အစည္း

    ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၉၊ ၂၀၁၅
    M-Media

    – မေလးရွားႏုိင္ငံမွာ မေလးလူမ်ိဳး၊ အိႏၵိယလူမ်ိဳး တ႐ုတ္လူမ်ိဳးႏွင့္ အျခားေသာ လူမ်ိဳးေပါင္းစံုတုိ႔ မ်ိဳးဆက္ေပါင္းမ်ားစြာ အတူတကြေနထုိင္လာၾကေသာ လူမ်ိဳးစံုဘာသာစံုရွိသည့္ ႏုိင္ငံတစ္ခုအျဖစ္ ေက်ာ္ၾကားသည္။

    လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကပင္ ထုိလူမ်ိဳးစုေပါင္းစံုမွ ေရာစပ္ယွက္ႏြယ္ကာ တ႐ုတ္ႏွစ္ကူးပြဲေတာ္ကဲ့သုိ႔ ယဥ္ေက်းမႈဆုိင္ရာ ပြဲေတာ္မ်ားကုိ စုေပါင္းဆင္ႏႊဲၾကေသာ ဓေလ့ထံုးတမ္းအသစ္ႏွင့္ မိသားစုမ်ားလည္း ေပၚထြက္လာခဲ့ၾကသည္။

    ဆီလန္ေဂါျပည္နယ္တြင္ရွိေသာ တ႐ုတ္စားေသာက္ဆုိင္တစ္ခုတြင္ ဆီလန္ေဂါျပည္နယ္၏ ပထမဆံုး အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ဥကၠဌ ဟန္နာယိုက မိသားစုႏွင့္အတူ စားေသာက္ပြဲက်င္းပရန္ ျပင္ဆင္ေနသည္။

    malay 2
    ဆီလန္ေဂါ လႊတ္ေတာ္ဥကၠဌ ဟန္နာယုိတုိ႔ ဇနီးေမာင္ႏွံႏွင့္ ႏွစ္ဖက္ေဆြမ်ိဳးမ်ား

    ဟန္နာယိုႏွင့္ ၎၏ ခင္ပြန္း ရာမန္ခ်န္ဒရန္ မူနီယန္ဒီတုိ႔၏ ႏွစ္ဖက္မိသားစုမ်ားမွာ ႏွစ္စဥ္ တ႐ုတ္ႏွစ္ကူး အားလပ္ရက္ေရာက္တုိင္း အတူတကြ စုေ၀းၾကၿပီး တ႐ုတ္ႏွစ္ကူးပြဲေတာ္ကုိ ဆင္ႏႊဲေလ့ရွိသည္မွာ ၎တုိ႔ႏွစ္ဦး မဂၤလာေဆာင္ခဲ့သည့္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ကပင္ ျဖစ္ေလသည္။ ၎တုိ႔ မိသားစုမ်ားအတြက္ေတာ့ ထုိကဲ့သုိ႔ ဆင္ႏႊဲျခင္းက ဟန္နာ၏ ႐ုိးရာအေမြအႏွစ္အတြက္ ဆင္ႏႊဲျခင္းမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ လူမ်ိဳးစံုရွိသည့္ မေလးရွား၏ ပြဲေတာ္တစ္ခုအျဖစ္ ဆင္ႏႊဲျခင္းမ်ိဳး ျဖစ္ေလသည္။

    “ရာမန္ကုိ ကၽြန္မၾကည့္တဲ့အခါ သူ႕ကုိ မေလးရွားက အိႏၵိယလူမ်ိဳးတစ္ေယာက္လုိ႔ မျမင္ပါဘူး။ ရာမန္လုိ႔ပဲ ကၽြန္မ ျမင္ပါတယ္။ ဒီမွာရွိေနတဲ့ ကၽြန္မအမ်ိဳးသားဘက္က ေဆြမ်ိဳးေတြ၊ ကၽြန္မေယာင္းမနဲ႔ သူ႕ခ်စ္သူကုိလည္း ဒီလုိပဲျမင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္မတုိ႔အတူတကြ ဒီပြဲေတာ္ကုိ ဆင္ႏႊဲတဲ့အခါမွာ တကယ့္ကုိ တစ္သားတည္း ျဖစ္လာၿပီး ကၽြန္မတုိ႔ကေလးေတြအတြက္လည္း ဒါမ်ိဳးအေမြကုိ ေပးခ်င္ပါတယ္” ဟု ဟန္နာက ဆုိသည္။

    “အနာဂတ္မွာ သူတုိ႔ေလးေတြဟာ ဟာရီရာယာပြဲေတာ္ (အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္တုိ႔၏ အီဒ္းပြဲေတာ္)၊ ေဒပါ၀ါလီပြဲေတာ္ေတြကုိ ဆင္ႏႊဲတာေတာင္မွ သူတုိ႔မွာ ရွက္ရြံ႕စိတ္ခံစားရေတာ့မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ သူတုိ႔ဟာ လူမ်ိဳးေရးမ်က္လံုးေတြနဲ႔ ၾကည့္တာမ်ိဳးေတြ ရပ္သြားမွာျဖစ္ၿပီး၊ လူတုိင္းပါ၀င္ကာ ေပ်ာ္ရႊင္ၾကတဲ့၊ မေလးရွားႏုိင္ငံသားေတြ ဆင္ႏႊဲၾကတဲ့ ပြဲေတာ္အျဖစ္ ႐ႈျမင္လာပါလိမ့္မယ္”

    ထုိကဲ့သုိ႔ေသာ အေတြးအေခၚယူဆခ်က္မ်ားရွိသည္မွာ ဟန္နာတုိ႔ ဇနီးေမာင္ႏွံသာမဟုတ္။ ယေန႔ေခတ္မေလးရွားတြင္ လူမ်ိဳးျခားျခင္း၊ ဘာသာျခားျခင္း ေရာယွက္ဆက္ႏြယ္မႈမွာ သာမန္လုိျဖစ္လာေနၿပီး တ႐ုတ္ႏွစ္ကူးကဲ့သုိ႔ ယဥ္ေက်းမႈဆုိင္ရာပြဲေတာ္မ်ား ဆင္ႏႊဲျခင္းမွာလည္း လူမ်ိဳးစံုဘာသာစံုတုိ႔၏အႀကိဳက္ ျဖစ္လာခဲ့သည္။

    malay 1
    ဂ်က္စမင္တုိ႔ မိသားစု

    တ႐ုတ္အမ်ိဳးသမီးျဖစ္သူ ဂ်က္စမင္ ေတး အဘ္ဒူလာႏွင့္ သူမ၏ အိႏၵိယအမ်ိဳးသား မုိဟာမက္အုိမာရ္ နာသန္တုိ႔ ဇနီးေမာင္ႏွံကလည္း လူမ်ိဳးစံု ေပါင္းစည္းယွက္ႏြယ္မႈ၏ ေနာက္ထပ္ သာဓကတစ္ခု ျဖစ္သည္။ ၎တုိ႔ ႏွစ္ဦးစလံုးမွာ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္မ်ား ျဖစ္ၾကေသာ္လည္း ၎တုိ႔၏ ႏွစ္ဖက္ေဆြမ်ိဳးမ်ားက တ႐ုတ္ႏွင့္ အိႏၵိလူမ်ိဳးတုိ႔၏ ပြဲေတာ္မ်ားတြင္ အစၥလာမ္က တားျမစ္ထားေသာ ၀က္သားႏွင့္ အရက္ကဲ့သုိ႔ အရာမ်ိဳး မပါ၀င္ေစဘဲ ဂ်က္စမင္တုိ႔၏ ဇနီးေမွာင္ႏွံကုိ ဖိတ္ေခၚကာ အတူဆင္ႏႊဲၾကသည္။

    “မိသားစု ညစာထမင္း၀ုိင္းမွာဆုိရင္ ကၽြန္မရဲ႕ အေမက အသီးအရြက္နဲ႔ ဟာလာအစားအေသာက္ေတြကုိ စီစဥ္ခ်က္ျပဳတ္ေပးပါတယ္” ဟု ဂ်က္စမင္က ဆုိသည္။

    သုိ႔ေသာ္လည္း ဂ်က္စမင္ႏွင့္ အုိမာရ္တုိ႔ကေတာ့ ၎တုိ႔၏ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားကုိ ကေလးမ်ားထံသုိ႔ ပုိမုိ မွ်ေ၀ေပးခ်င္ေနသည္။ ၎တုိ႔ ဇနီးေမာင္ႏွံမွာ Chindian Muslim Kiosk (တ႐ုတ္-အိႏၵိယ မြတ္စလင္စားေသာက္ဆုိင္) ဟု အမည္ရသည့္ စားေသာက္ဆုိင္ေလးတစ္ခုကုိ ဖြင့္လွစ္ထားသည္။ ထုိစားေသာက္ဆုိင္ေလးတြင္ တ႐ုတ္ဒင္ဆမ္းႏွင့္ တ႐ုတ္ဆန္ျပဳတ္မ်ားကုိ မြတ္စလင္မ်ားပါ စားေသာက္ႏုိင္ရန္အတြက္ ဟာလာလ္ျဖစ္ေအာင္ ျပင္ဆင္ေပးထားသည္။

    malay 3
    ဂ်က္စမင္တုိ႔ ဖြင့္ထားေသာ စားေသာက္ဆုိင္

    “အရသာရွိၿပီး စားလုိ႔ေကာင္းတဲ့ တ႐ုတ္အစားအေသာက္ေတြ၊ အိႏၵိယအစားအေသာက္ေတြကုိ ကၽြန္မတုိ႔ အျခားသူေတြကုိလည္း မွ်ေ၀ခ်င္ပါတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္လည္းဆုိေတာ့ တစ္ခ်ိဳ႕လူေတြက နည္းနည္းတြန္႔ဆုတ္ေနၾကၿပီး စားလုိ႔မရမွာကုိလည္း စုိးရိမ္ေနၾကတယ္ေလ” ဟု ဂ်က္စမင္က ဆုိေလသည္။

    ယခုႏွစ္တ႐ုတ္ႏွစ္ကူးတြင္ေတာ့ ဂ်က္စမင္တုိ႔ ဆုိင္ကေလးတြင္ လာေရာက္စားေသာက္ၾကသည့္ စားသံုးသူမ်ားအတြက္ တ႐ုတ္ႏွစ္ကူးမုန္႔အခ်ိဳမ်ားႏွင့္ လိေမၼာ္သီးမ်ားကုိလည္း ေမတၱာလက္ေဆာင္ မွ်ေ၀ေပးကာ မေလးရွား၏ ခ်စ္စရာေကာင္းသည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ အတူယွဥ္တြဲေနထုိင္မႈကုိ ထင္ဟပ္ေနေစေတာ့သည္။

    Ref: channelnewsasia

  • အိုဘားမား လက္ထက္ ၆ ႏွစ္ အတြင္း ၇ ခုေျမာက္ မြတ္စလင္ႏိုင္ငံကို ဗံုးႀကဲ တိုက္ခိုက္

    အိုဘားမား လက္ထက္ ၆ ႏွစ္ အတြင္း ၇ ခုေျမာက္ မြတ္စလင္ႏိုင္ငံကို ဗံုးႀကဲ တိုက္ခိုက္

    စက္တင္ဘာ ၂၈ ၊ ၂၀၁၄
    M-Media

    us
    ဆီးရီးယားမွာ IS အဖြဲ႔ ေနရာဟု ယူဆထားသည့္ အေဆာက္အဦအား ေလေၾကာင္းမွ မတိုက္ခုိက္ခင္နွင့္ တိုက္ခိုက္ျပီးေတြ႔ရပံု

    လြန္ခဲ့တဲ့ရက္သတၱပတ္အဂၤါေန႔၌ IS ဆန္႔က်င္ေရး အေမရိကန္ ဦးေဆာင္တိုက္ပြဲတြင္  အေမရိကန္တိုက္ေလယာဥ္မ်ားက ဆီးရီးယားႏိုင္ငံထဲမွ ပစ္မွတ္မ်ားကို ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္ခဲ့သည္။  ၁၉၄၂ ခုႏွစ္ကတည္းက အေမရိကန္သည္ စစ္ေၾကျငာျခင္း မျပဳခဲ့ေသာ္လည္း   ယခု ဆီးရီးယားမွာ  ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏိုဗယ္ဆုရွင္ ဘားရက္အိုဘားမားမွ ဗံုးႀကဲလိုက္ေသာ ၇ ႏိုင္ငံေျမာက္ တိုင္းျပည္ျဖစ္၏။

    ဆီးရီးယားသည္ အေမရိကန္မွ ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္း ပစ္မွတ္ထားတိုက္ခိုက္ေသာ ေနာက္ဆံုးႏိုင္ငံ ျဖစ္သည္။ ဆီးရီးယားသမၼတ ဘရွားရ္ အဆဒ္၏ သေဘာတူညီမႈကို မယူဘဲ ၀ါရွင္တန္မွ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ဟန္ရိွသည္။

    ဆီးရီးယားေတာင္ပိုင္းႏွင့္အေရွ႕ပိုင္းတြင္ အေမရိကန္ႏွင့္ ေနတိုးတပ္ဖြဲ႕တို႔မွ IS စစ္ေသြးၾကြမ်ားကို ၿပီးခဲ့သည္အဂၤါေန႔၌ ဗံုးႀကဲစစ္ဆင္ေရး စတင္ခဲ့သည္။ ဆီးရီးယားဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္ေလ့လာေရးအဖြဲ႕အဆိုအရ လူ ၇၀ ေသဆံုးသြားေသာ္လည္း ေသဆံုးသူအေရအတြက္ ယခုထက္ျမင့္မားဖို႔ရိွေနၿပီး အရပ္သား ၈ ဦး အသက္ဆံုးရႈံးခဲ့သည္။

    ဆီးရီးယားရိွ ပဋိပကၡကို ေျဖရွင္းရန္ ႏွစ္မ်ားစြာ အခ်ိန္ယူရဖြယ္ရိွသည္ ဟု ပင္တဂြန္မွ ဆိုသည္။ အိုဘားမားအစိုးရ လက္ထက္အတြင္း ၀ါရွင္တန္၏ စစ္ေရးစြက္ဖက္မႈ အႀကိမ္ေရကို ေလ့လာၾကည့္လွ်င္ ၎မွာ အေျပာင္အပ်က္မဟုတ္ေၾကာင္း သိသာေပသည္။

    အာဖဂန္နစၥတန္ (၂၀၀၁ ခုႏွစ္မွ ယေန႔တိုင္)
    ——————————————–

    afghanistan
    အေမရိကန္ေပၚ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္အေရးအခင္းၿပီးေနာက္၊ အလ္ကိုင္ဒါေခါင္းေဆာင္ အိုစမာဘင္လာဒင္အား တာလီဘန္အဖြဲ႕မွ လက္လႊဲေပးရန္ ျငင္းဆန္လိုက္ရာ၀ယ္ အာဖဂန္နစၥတန္သည္ ၂၁ ရာစုအတြင္း အေမရိကန္ႏိုင္ငံက ပထမဆံုးဗံုးႀကဲတိုက္ခိုက္ေသာ ႏို္င္ငံျဖစ္ခဲ့သည္။

    အေမရိကန္ႏွင့္၎၏မဟာမိတ္တို႔သည္ ကဘူးလ္၊ ကန္ဒါဟာ၊ ဂ်လာလဘတ္ စေသာ အာဖဂန္ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားႏွင့္ ဇာတ္လမ္းဖြင့္လိုက္ၿပီး မၿပီးဆံုးႏို္င္ေတာ့သည့္ ပဋိပကၡအတြင္း လက္၀င္လွ်ဳိခဲ့သည္။ လူအမ်ား ေသာင္းႏွင့္ခ်ီ ထိခုိက္ဒဏ္ရာရေစခဲ့ေၾကာင္း ေတြ႕ရသည္။ ၂၀၁၁ ဇြန္လမွစ၍  တပ္ဖြဲ႕မ်ားကို အလံုးအရင္းႏွင့္ ရုပ္သိမ္းခဲ့ၿပီး၂၀၁၄ ႏွစ္ကုန္တြင္ အဆံုးသတ္ကာ အာဖဂန္ျပည္တြင္းတပ္ဖြဲ႕မ်ားကို မူ၀ါဒႏွင့္လံုၿခံဳေရးအား လႊဲေျပာင္းေပးမည္ဟု ဆိုထားသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ေလေၾကာင္းတိုက္ခိုက္မႈမ်ားကေတာ့ ျပဳလုပ္ေနဆဲ။

    ႏိုင္ငံတြင္းလံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ားကို ေလ့က်င့္ေပးရန္၊ ျပည္တြင္းအေျခခံအေဆာက္အဦမ်ားကို အဆင့္ျမွင့္တင္ေပးရန္အတြက္ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္မွစၿပီး အာဖဂန္အေရးတြင္ အေမရိကန္သည္ ေဒၚလာ သန္းတစ္ရာအထက္ သံုးစြဲထားၿပီးျဖစ္သည္။ အာဖဂန္၌ က်ဆံုးခဲ့သည့္ အေမရိကန္ တပ္ဖြဲ႕၀င္ ၂၂၀၀၊ ဒဏ္ရာရသူ ၂၀၀၀၀ ၀န္းက်င္ရွိသည္ဟု ေအပီက ဆိုသည္။

    အေမရိကန္၏ဗံုးႀကဲစစ္ဆင္ေရးက အရပ္သားမ်ားစြာကို ေသဆံုးေစခဲ့သျဖင့္ အာဖဂန္နစၥတန္ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ အေခ်အတင္ဆိုရေသာ ျပႆနာျဖစ္ေနသည္။ လြန္ခဲ့သည့္ရက္သတၱပတ္ကပင္ ႏိုင္ငံအေရွ႕ပိုင္း၌ အေမရိကန္ဒံုးက်ည္ေၾကာင့္ ေသဆံုးသူ အရပ္သား ၁၁ ဦး ရိွခဲ့သည္။

    “အေမရိကနဲ႔ ပါကစၥတန္သာ တကယ္ဆႏၵရိွရင္ အာဖဂန္နစၥတန္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္တည္လာပါလိမ့္မယ္။ အာဖဂန္စစ္ပြဲဟာ တိုင္းတစ္ပါးသားေတြရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ေတြေပၚ အေျခတည္ေနသလို သူတို႔အတြက္သာ အက်ဳိးျဖစ္ထြန္းေစပါတယ္။ အာဖဂန္ေတြက ႏွစ္ဖက္စလံုးရဲ႕ ခ်ေကၽြးမႈကို ခံလိုက္ရတယ္၊ စစ္မက္ရဲ႕သားေကာင္ေတြ ျဖစ္သြားရပါတယ္” ဟု သမၼတရာထူးမွ အနားယူေတာ့မည္ျဖစ္ေသာ ဟာမစ္ကာဇိုင္း(ဟာမစ္ ကာဇာအီ)က ဆိုသည္။

    ယီမင္ (၂၀၀၂ ခုႏွစ္မွ ယေန႔တိုင္)
    ——————————–
    ၂၀၀၀ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ယီမင္ႏိုင္ငံ ေအဒင္ဆိပ္ကမ္းတြင္ အလ္ကိုင္ဒါက USS Cole  သေဘၤာကိုတိုက္ခုိက္မႈေၾကာင့္ အေမရိကန္ေရတပ္သား ၁၇ ဦး ေသဆံုးသည္။ ၂၀၀၂ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာတြင္ ယီမင္အစိုးရ၏မီးစိမ္းျပမႈျဖင့္ ယီမင္နယ္အတြင္း အေမရိကန္မွ ဗံုးစတင္ႀကဲရာမွ အကန္႔အသတ္မရိွ ထင္တိုင္းႀကဲခြင့္ ရသြားသည္။

    ယီမင္ႏိုင္ငံတြင္း စစ္ဆင္ေရးေခါင္းေဆာင္၊ ၎ျပင္ USS Cole သေဘၤာဗံုးေထာင္မႈ၌ ၀ါရွင္တန္မွ သံသယေနသူ Qaed Salim Sinan al-Harethi အား ပစ္မွတ္ထားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ၎သူသည္ ကားေမာင္းခရီးသြားေနစဥ္ ေမာင္းသူမဲ့ေလယာဥ္၏ ထိန္းခ်ဳပ္ဒုံးက်ည္တို႔ျဖင့္ ေသဆံုးခဲ့သည္။ ထိုစဥ္က အေမရိကန္ ကာကြယ္ေရး ဒု၀န္ႀကီး Paul Wolfowitz က အလြန္ေအာင္ျမင္ေသာ နည္းဗ်ဴဟာစစ္ဆင္ေရးတစ္ရပ္ျဖစ္ၿပီး ယင္းသို႔ေလေၾကာင္းတိုက္ခိုက္မႈသည္ အၾကမ္းဖက္မ်ားကိုေခ်မႈန္းျခင္းသာမက အလ္ကိုင္ဒါ၏နည္းဗ်ဴဟာမ်ားကိုပါ ဖရိုဖရဲျဖစ္ေစသည္ဟု မွတ္ခ်က္ျပဳခဲ့သည္။

    yemen
    အေမရိကန္ ရဲ႕ ေလေၾကာင္းမွ တိုက္ခိုက္မႈကုိ ဆန္႔က်င္ဆႏၵျပေနၾကေသာ ယီမင္ႏိုင္ငံသားမ်ား

    သမၼတ ေဂ်ာ့ဂ်္ဘုရွ္အစိုးရလက္ေအာက္မွ အေမရိကန္၏ ႀကိဳၾကားဗံုးခြင္းစစ္ဆင္ေရးသည္ သမၼတ အိုဘားမားအာဏာရလာၿပီးခ်ိန္မွစၿပီး အရိွန္ျမင့္တက္လာခဲ့သည္။ သံသယ၀င္ဖြယ္ အလ္ကိုင္ဒါစစ္ေသြးၾကြမ်ားအေပၚ အေမရိကန္ေလေၾကာင္းတိုက္ခိုက္မႈ ဆက္လက္ျပဳလုပ္ရန္ ယီမင္အစိုးရက ခြင့္ျပဳခဲ့သည္ဟု ၀ီကီလိခ္မွ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

    ယီမင္၌ အေမရိကန္၏ ဗံုးခြင္းစီးနင္းမႈကို ေမာင္းသူမဲ့ေလယာဥ္မ်ားျဖင့္သာ ျပဳလုပ္ျခင္းျဖစ္ၿပီး လက္ရိွႏွစ္မ်ားအတြင္း ပိုမိုျပင္းထန္မ်ားျပားလာသည္။ အေမရိကန္၏ အမည္ခံ War on Terror  အၾကမ္းဖက္တန္ျပန္စစ္ပြဲေၾကာင့္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရသူအမ်ားအျပားမွာ အရပ္သားမ်ားသာ ျဖစ္ေနသျဖင့္ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕မ်ားမွ စိုးရိမ္ပူပန္လ်က္ရိွေနသည္။ လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္မႈအဖြဲ႕၏ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္အစီရင္ခံစာတစ္ရပ္တြင္ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္မွစ၍ ယီမင္ႏိုင္ငံအတြင္း ေလေၾကာင္းတိုက္ခိုက္မႈ ၆ ႀကိမ္ရိွခဲ့ေၾကာင္း သုေတသနျပဳေဖာ္ျပထားသည္။ ယင္းတိုက္ခိုက္မႈမ်ားအတြင္း လူ ၈၂ ဦးေသဆံုးၿပီး ၎တို႔အနက္ ၅၇ ဦးမွာ အရပ္သားမ်ား ျဖစ္ေနသည္။

    အီရတ္ (၂၀၀၃ မွ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ထိ)
    ———————————–
    ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၅ ရက္ ႏ်ဴးေယာ့ခ္ရိွ ကုလသမဂၢတြင္ အေမရိကန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ Colin Powell က မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားရာ အီရတ္၌ အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ေသေၾကေစႏိုင္သည့္ လက္နက္မ်ား ရိွေနေၾကာင္း ဆိုခဲ့သည္။ အာဖဂန္နစၥတန္သို႔ ေထာင္ႏွင့္ခ်ီေသာ တပ္ဖြဲ႕မ်ား ေစလႊတ္ရန္ ျပင္ဆင္ထားသည္ကိုပင္ အားမရေသးဘဲ ေနာက္ထပ္ စစ္ေရးပဋိပကၡတစ္ရပ္ထဲ ပါ၀င္ရန္ အေၾကာင္းျပခ်က္ခင္းလိုက္သည္။

    ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ မတ္လ ၂၀ ရက္တြင္ အီရတ္ကို ေလေၾကာင္းတိုက္ပြဲ ဆင္ႏႊဲေတာ့သည္။ သံုးပတ္အတြင္း အီရတ္အစိုးရကို ျဖဳတ္ခ်ႏိုင္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ အာဖဂန္နစၥတန္ႏိုင္ငံမွာလိုပင္ အေမရိကန္ႏွင့္အေပါင္းအပါတို႔မွာ အျပင္းအထန္ခုခံမႈကို ႀကံဳလိုက္ရသည္။ သမၼတ ဆက္ဒမ္ဟူစိန္ကို အားေပးေထာက္ခံသူမ်ားမွ အစ၊ စြႏၷီႏွင့္ ရွီအိုက္ ခုခံေရးအုပ္စုမ်ားအလယ္၊ အလ္ကိုင္ဒါႏွင့္၎၏ေထာက္ခံသူမ်ားအဆံုး ဆန္႔က်င္ၾကေတာ့သည္။

    ယင္းပဋိပကၡႏွင့္ အေမရိကန္ဗံုးခြင္း စစ္ဆင္ေရးမ်ားက အီရတ္ျပည္သူမ်ား အတြက္ ကပ္ဆိုးသင့္ခဲ့ရသည္။ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ေအအက္ဖ္ပီ မွေဖာ္ျပေသာ ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္တြင္ အေမရိကန္၏လက္ေဆာ့မႈေၾကာင့္ ေသဆံုးသူ သန္းတစ္၀က္ခန္႔ရိွေၾကာင္း ေဖာ္ျပသည္။ ၂၀၀၃ မွ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အတြင္း ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္း၀န္းက်င္မွာ သမရိုးက်စစ္ပြဲ၌ က်ည္သင့္ေသဆံုးေၾကာင္း၊ က်န္သည့္အမ်ားစုမွာ ကားဗံုးခြဲျခင္းႏွင့္ အျခားေပါက္ကြဲျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ေၾကာင္း သုေတသီမ်ားက ေထာက္ျပထား၏။ ဤအၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈ၏ ၃၅ ရာခိုင္ႏႈန္း(ေသဆံုးသူဦးေရ ၁၂၅,၀၀၀ ပမာဏ)တြင္ မဟာမိတ္တပ္မ်ား ပါ၀င္ပတ္သက္ခဲ့သည္ဟုလည္း ဆိုသည္။

    ပါကစၥတန္ (၂၀၀၄ မွ လက္ရိွတိုင္)
    ————————————-
    George W. Bush လက္ထက္မွပင္ စတင္လာေသာ ပါကစၥတန္၌ ေမာင္သူမဲ့ေလယာဥ္ျဖင့္ ဗံုးႀကဲတိုက္ခိုက္မႈမ်ားမွာ အိုဘားမားအစိုးရလက္ထက္၌ မႀကံဳဖူးေလာက္ေအာင္ တိုးျမင့္သြားသည္။ The Bureau of Investigative Journalism ၀က္ဘ္ဆိုဒ္အဆိုအရ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္ကတည္းက ေမာင္းသူမဲ့ေလယာဥ္ျဖင့္ ေလေၾကာင္း တိုက္ခိုက္မႈအႀကိမ္ေရ ၃၉၀ ရိွခဲ့ရာ ၎အနက္ ၃၃၉ ႀကိမ္သည္ အိုဘားမားအာဏာ ရၿပီးေနာက္တြင္ ျဖစ္ပြားျခင္း ျဖစ္သည္။ ယင္းတိုက္ခိုက္မႈမ်ားေၾကာင့္ လူေပါင္း ေလးေထာင္နီးပါး ေသေၾကၿပီး ၎၏ ေလးပံုတစ္ပံုမွာ အရပ္သားမ်ား ျဖစ္ေနသည္။

    ထံုးစံအတိုင္း အေမရိကန္ ဦးေဆာင္ေသာ ေမာင္းသူမဲ့ေလယာဥ္သံုး ေလေၾကာင္း တိုက္ခိုက္မႈမ်ားအေပၚ ပါကစၥတန္ အစိုးရလည္း မႏွစ္ၿမိဳ႕မႈ ျပသလာခဲ့သည္။

    “ဒရုန္း(ေမာင္းသူမဲ့တိုက္ေလယာဥ္)အသံုးျပဳျခင္းဟာ ကၽြန္ေတာ္တု႔ိ တိုင္းျပည္ထဲက အၾကမ္းဖက္၀ါဒကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ေခ်မႈန္းႏိုင္ေပမယ့္လည္း ပိုင္နက္က်ဴးလြန္မႈ ကိုေတာ့ ျဖစ္ေစပါတယ္။ ပါကစၥတန္-အေမရိကန္ ဆက္ဆံေရးမွာ အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္လာေစမယ့္ ျပႆနာ ျဖစ္လာႏို္င္ပါတယ္” ဟု ပါကစၥတန္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ Nawaz Sharif က ၂၀၁၃ ေအာက္တိုဘာလအတြင္း အိုဘားမားႏွင့္ေတြ႕ဆံုစဥ္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    pakistan
    အေမရိကန္ ရဲ႕ ေလေၾကာင္းမွ တိုက္ခိုက္မႈကုိ ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံသားမ်ား ဆႏၵျပေနစဥ္

    အေမရိကန္၏ ဒရုန္းအသံုးျပဳကို ဆန္႔က်င္ဆႏၵျပမႈမ်ားကို ပါကစၥတန္၌ အၿမဲလိုလို ေတြ႕လာရသည္။ ၂၀၁၃ ဒီဇင္ဘာတြင္ ဆႏၵျပသူေပါင္း ငါးေထာင္မွ ဒရုန္းအသံုးျပဳ၍ တိုင္းျပည္အားေစာ္ကားေနမႈမ်ားကို ခ်က္ျခင္းရပ္တန္႔ရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကသည္။ ယင္းဆႏၵျပမႈကို ပါကစၥတန္ကာကြယ္ေရးေကာင္စီမွ ႀကီးမွဴးစီစဥ္၍ ဘာသာေရးႏွင့္ႏိုင္ငံေရး အစုအဖြဲ႕ေပါင္း ၄၀ ပါ၀င္ခဲ့သည္ဟု ေအပီသတင္းက ဆိုသည္။ ပါကစၥတန္မွတဆင့္ အာဖဂန္သို႔ ေနတိုးရိကၡာပို႔လမ္းေၾကာင္းအား ပိတ္ဆို႔ရန္ကိုလည္း ဆႏၵျပသူမ်ားက ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ေၾကြးေၾကာ္ခဲ့ေၾကာင္းလည္း သိရသည္။

    ၎မတို္င္မီ တစ္လက ပါကစၥတန္ ခရစ္ကက္အားကစားအေက်ာ္အေမာ္ Imran Khan ဦးေဆာင္ေသာ Pakistan Tehreek-e-Insaaf (PTI) ပါတီမွ  စီအိုင္ေအ၏ ဒရုန္းအသံုးျပဳ “နယ္ေက်ာ္ အျမတ္ထုတ္မႈ”ကို တားဆီးရန္ ပါကစၥတန္အေနာက္ေျမာက္ပိုင္း၊ ဟန္ဂူးခရိုင္၊ Tal ရဲဌာနသုိ႔ ပစ္စာပို႔ခဲ့သည္။ မီဒီယာမ်ားတြင္ အဆိုပါစာကို ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ္လည္း အစစ္အမွန္ ဟုတ္မဟုတ္ကိုမူ အတည္မျပဳႏို္င္ခဲ့။

    ၎စာအတြင္း PTI ၏ ဒုျပန္ၾကားေရးမွဴး Shireen Mazarisaid က “အစၥလာမဘတ္မွာ ရိွတဲ့ စီအိုင္ေအလွ်ဳိ႕၀ွက္ဌာနေခါင္းေဆာင္၊ စီအိုင္ေအဒါရိုက္တာ John O. Brennan တို႔ကို နယ္ေက်ာ္အျမတ္ထုတ္ၿပီး လူသတ္မႈ၊ ပါကစၥတန္အေပၚစစ္ဆင္မႈအတြက္ တရားခံစာရင္း သြင္းလိုပါတယ္။ စီအိုင္ေအဌာနအႀကီးအကဲဆိုတာ သံတမန္ရာထူး မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ သူ႔အေနနဲ႔ သံတမန္အေရမၿခံဳအပ္ပါဘူး။ ပါကစၥတန္ရဲ႕ ျပည္တြင္းဥပေဒေဘာင္အတြင္းမွာပဲ ေနထိုင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္” ဟု ေရးသားထားသည္။

    ဆိုမားလီးယား (၂၀၀၇ မွ ယေန႔တိုင္)
    ————————————-
    ကင္ညာႏွင့္ တန္ဇန္နီးယားရိွ အေမရိကန္သံရံုးမ်ားကို ဗံုးခြဲတိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ လူ ၂၀၀ ေသဆံုးမႈတြင္ တာ၀န္ရိွသည္ဟုယူဆေသာ ဆိုမားလီးယားမွ ၀ါရွင္တန္၏သံသယရိွသူ အလ္ကိုင္ဒါေခါင္းေဆာင္မ်ားအား ၂၀၀၇ ဇႏၷ၀ါရီလ၌ အေမရိကန္မွ ေလေၾကာင္းတိုက္ခိုက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ထိုတို္က္ခိုက္မႈကို ဆိုမားလီးယားသမၼတ Abdullahi Yusuf Ahmed မွ အျပည့္အ၀ ေထာက္ခံရပ္တည္ခဲ့သည္။

    ဆိုမားလီးယားတြင္ ၀ါရွင္တန္၏ “အၾကမ္းဖက္တန္ျပန္စစ္ဆင္ေရး”ေခါင္းစဥ္တပ္ အေမရိကန္ပါ၀င္စြက္ဖက္မႈကို ကမာၻ႕အသိုင္းအ၀ိုင္းက စိတ္၀င္စားမႈ နည္းပါးခဲ့သည္။

    သို႔ေသာ္ အလ္ကိုင္ဒါႏွင့္အခ်ိတ္အဆက္ရိွေနေသာ Al-Shabaab အုပ္စုမွ ဆိုမာလစ္ဂ်ိဟာ့ဒ္ သမားတို႔သည္ မိမိတို႔ေခါင္းေဆာင္ Ahmed Godane မွာ ေလေၾကာင္းတိုက္ခိုက္မႈမ်ားအတြင္း ေသဆံုးခဲ့ေၾကာင္း စက္တင္ဘာလအေစာပိုင္းက အတည္ျပဳခဲ့သည္။ ၎ေနာက္ လက္စားေခ်တိုက္ခုိက္မႈကို လုပ္ေဆာင္မည္ဟု ေၾကျငာလုိက္ၾကသည္။ ဆိုမားလီးယား ဗဟိုေတာင္ပိုင္းရိွ Godane ၏ ယာယီစခန္းမ်ားသို႔ အေမရိကန္တပ္ဖြဲ႕မ်ားက ဒံုးက်ည္မ်ား၊ ေလဆာေရာင္ျခည္သံုး လက္နက္မ်ားျဖင့္ ၿဖိဳခြင္းခဲ့သည္ဟု ရိုက္တာမွ သတင္းေဖာ္ျပသည္။ ခုႏွစ္လတာ အတြင္း ဆိုမားလီးယား၌ ပထမဆံုးအႀကိမ္ ျဖစ္သည္။

    လစ္ဗ်ား
    ———
    လစ္ဗ်ားသည္ ဥေရာပႏွင့္ ေနတိုးတပ္ဖြဲ႕တို႔၏ ဗံုးခြင္းစစ္ဆင္ေရးမ်ားမွ ျခြင္းခ်က္ေပးခံထားရျခင္း ျဖစ္ႏိုင္ေပသည္။ သို႔ေသာ္ အေမရိကန္က ယင္းသို႔ျပဳလုပ္ရန္ အခ်က္ေပးခဲ့ၿပီး လစ္ဗ်ားေခါင္းေဆာင္ေဟာင္း Muammar Gaddafi ကို ၂၀၁၁ မတ္လတြင္ ျဖဳတ္ခ်ရန္ ႀကိဳးစားခဲ့သည္။ “ေနရာကဆင္း၊ မဆင္းရင္ ဗံုးႀကဲရလိမ့္မယ္” ကဲ့သို႔ ရည္ညြန္းေသာ ရာဇသံကို ဘားရက္အိုဘားမားက ေပးပို႔ရာ ကဒါဖီမွ ၀ါရွင္တန္၏ ေတာင္းဆိုခ်က္ကို ျငင္းပယ္သျဖင့္ မ်ားမၾကာမီ စစ္ေရးအရအေရးယူမႈ စတင္ေတာ့သည္။

    ျပည္တြင္းစစ္မွာ ၈ လအတြင္း ၿပီးဆံုးခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ႏိုင္ငံတြင္းရိွ အုပ္စုကြဲတို႔အၾကား ဖရိုဖရဲျဖစ္ျခင္းႏွင့္ တိုက္ပြဲမ်ားကေတာ့ ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနဆဲပင္။ ႏွစ္ဖက္အုပ္စုမွ လစ္ဗ်ားျပည္သူတို႔ ေထာင္ႏွင့္ခ်ီ၍ ေသဆံုးၾကရၿပီး ၎အတြင္း အရပ္သား အမ်ားအျပား ပါ၀င္ခဲ့ေပသည္။

    xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

    ျပန္ဆိုသူ – ျမင့္မိုရ္ေမာင္ေမာင္
    Ref : Obama bombs 7th country in 6 years (RT)

  • ျမန္မာႏိုင္ငံ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ေနာက္ျပန္လွည့္ျပီလား ?

    ျမန္မာႏိုင္ငံ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ေနာက္ျပန္လွည့္ျပီလား ?

    စက္တင္ဘာ ၂၃ ၊ ၂၀၁၄
    M-Media

    20149188229395734_20
    အစိုးရကို အယံုအၾကည္မရိွေၾကာင္း လက္ကမ္းစာရြက္ေတြ ျဖန္႔ေဝခဲ့တာေၾကာင့္ ဖမ္းဆီး ေထာင္ခ်ခံရသူ ကိုထင္ေက်ာ္

    ျမန္မာအစိုးရသည္ လူ႔အခြင့္အေရးက႑မ်ားကို ဦးစားေပးရမည့္အစား စီးပြားေရးနာလန္ထေရးကိုသာ အင္တိုက္အားတိုက္ဦးေဆာင္ေနေၾကာင္း ေ၀ဖန္ေရးသမားတို႔က ဆိုၾကသည္။

    (၂၀၁၂)ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ပထမဆံုး အလည္အပတ္လာေရာက္သည့္ အေမရိကန္သမၼတ အျဖစ္ ဘားရက္အိုဘားမား ေရာက္ လာစဥ္က ႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္တို႔သည္ အိုဘားမားရည္ညႊန္းသည့္ “ ဒီမိုကေရစီသို႔ ေရွ႕ရႈေသာ ထူးျခားခရီးစဥ္” အေပၚ ႏိုင္ငံေတာ္ကိုထူေထာင္မည့္ အခိုင္အမာေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ရိွေၾကာင္း လူသိရွင္ၾကား ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    (၂၀၁၂)ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာသမၼတ ဦးသိန္းစိန္က လမ္းစဥ္(၁၁)ရပ္ကို ခ်မွတ္ခဲ့သည္။ ၎၌ ႏွစ္(၆၀)အာဏာရွင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကာလအတြင္း မတရားဖမ္းဆီး အက်ဥ္းခ်ခဲ့သည့္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေပါင္း (၂၅၀၀)အား (၂၀၁၃)ႏွစ္ကုန္ပိုင္းတြင္ ေနာက္ဆံုးထား ျပန္လႊတ္ေပးေရး၊ (၂၀၁၃)ခုႏွစ္ ဇႏၷ၀ါရီလ မတိုင္မီ ႏွစ္ေပါင္း(၅၀)ေက်ာ္ အစိုးရအား စစ္ဆင္ရင္ဆိုင္လာၾကေသာ တိုင္းရင္းသား အုပ္စုမ်ားႏွင့္ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲျခင္းကို ျဖစ္ေျမာက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေရး၊ ပဋိပကၡ ဒဏ္သင့္ေဒသမ်ားထံ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထား အကူအညီေပးမႈ ေရာက္ရိွေစေရး၊ နယ္ႏွင္ဒဏ္ခံႏွင့္ ျပည္၀င္ခြင့္ပိတ္ပင္ခံရေသာ ဂ်ာနယ္လစ္ႏွင့္ ေ၀ဖန္ေရးသမား တို႔အား အမည္ဆိုးစာရင္းမွ ပယ္ဖ်က္ေရး စသည္တို႔ ပါ၀င္သည္။

    (၂၀၁၁)ခုႏွစ္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအစိုးရ အာဏာ ရယူခဲ့ခ်ိန္မွစၿပီး ဤေဆာင္ရြက္ခ်က္ အခ်ဳိ႕ကို လက္ေတြ႕ျမင္ၾကရလင့္ ကစား ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ ကတိျပဳထားေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ကိစၥ အမ်ားစုမွာေတာ့ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔  ထိထိေရာက္ေရာက္ ျဖည့္ဆည္းေပးျခင္း မရိွေသးေခ်။

    ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း လူမ်ဳိးေရး အၾကမ္းဖက္မႈ ျမင့္တက္လာျခင္းက ရိုဟင္ဂ်ာ မြတ္စ္လင္မ္ေပါင္း ခန္႔မွန္းေခ် တစ္သိန္းေလးေသာင္းကို အိုးအိမ္မဲ့ဘ၀သို႔ တြန္းပို႔ခဲ့သည္။ ထို႔အတူ မေျဖရွင္းႏိုင္ေသးသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းမွ တိုင္းရင္းသား ပဋိပကၡမ်ားသည္လည္း လူေပါင္း တစ္သိန္းႏွစ္ေသာင္းကို ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားသို႔ ေရာက္ရိွ သြားေစသည္။ ထိုအေရးမ်ားမွာ ေဒသတြင္း၏ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာ အစိုးရိမ္ရဆံုးျပႆနာအျဖစ္ စင္ေပၚေရာက္လာေလသည္။

    တၿပိဳင္နက္တည္းဆိုသလို ပဋိပကၡေဒသမ်ားသို႔ စာနာကူညီေရးအဖြဲ႕မ်ား မေရာက္ႏိုင္ေအာင္ ကန္႔သတ္မႈ မျပတ္ျပဳခဲ့သည့္အျပင္၊ အၾကမ္းဖက္ခံ ရိုဟင္ဂ်ာ မြတ္စ္လင္မ္ ႏွစ္ ဒါဇင္ခန္႔ကို ေဆးကုသေပးသည္ဆိုေသာသတင္း ထြက္လာၿပီးေနာက္ ေဖေဖာ္၀ါရီလ၌ ျပင္သစ္အေျခစိုက္ ႏိုင္ငံတကာ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ကူေရး အဖြဲ႕တစ္ခုျဖစ္သည့္ နယ္စည္းမထား ဆရာ၀န္မ်ားအဖြဲ႕ MSF ကို တမင္ရည္ရြယ္ခ်က္ရိွရိွ ႏွင္ထုတ္ခဲ့ၾကသည္။

     

    စစ္တပ္က ႀကီးစိုးေနတုန္း၊ ႀကီးႀကီးမားမား ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ မျပဳဘဲ ေပေတတင္းခံေနတဲ့ အင္အားစု ျဖစ္ေနတုန္းပါပဲ။ မေျဖရွင္းပဲ လႊတ္ထားတဲ့ ျပႆနာေဟာင္း အမ်ားအျပားရိွေနတယ္။ ျပန္လည္ျပဳျပင္ေရးအရိပ္ခိုၿပီး အဲ့ဒါေတြက ပိုလို႔ေတာင္ ႀကီးမား က်ယ္ျပန္႔လာေန တာကို ေတြ႕ရတယ္”

    David Mathieson

    ေနာက္ျပန္ေလွ်ာက်ျခင္း၏ သာဓက

    အဆံုးမသတ္ႏိုင္သည့္ ယင္းအေရးမ်ား ျမင္ကြင္းေရွ႕ေရာက္ေနျခင္းႏွင့္အတူ ျပန္လည္ျပဳျပင္ေရးလမ္းစဥ္ၿပိဳလဲေအာင္ တမင္ရည္ရြယ္ႀကံေဆာင္ေနေၾကာင္း၊ ယင္းႀကံစည္ခ်က္၏ေနာက္ဆံုး အေျခအေနေရာက္ေနေၾကာင္းဟု အတိုက္အခံေခါင္းေဆာင္ႏွင့္ ေလ့လာသူမ်ားက ယံုၾကည္ၾကသည္။ အာဏာရွင္ လမ္းေဟာင္းသို႔ ေျခေခ်ာ္သေယာင္ ေနာက္ျပန္ေလွ်ာက်ေနသည့္လကၡဏာမ်ားအျဖစ္ အခ်ဳိ႕က ရႈျမင္ေနပါသည္။

    “အဓိကအေရးပါတဲ့ အခန္း က႑မ်ားကိုၾကည့္ရင္၊ အျခားက႑မ်ားမွာ ေႏွးေကြးေစျခင္း သို႔မဟုတ္ အေျပာင္းအလဲမရိွျခင္းကို ၾကည့္ရင္ ေနာက္ျပန္လွည့္မယ့္ သာဓကေတြဆိုတာ သံသယ ၀င္စရာ မရိွပါဘူး။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းစဥ္ကို ေခါင္းေဆာင္ပိုင္း အနည္းစုေလးသာ စိတ္၀င္တစားလုပ္ေဆာင္ေနတာကို ဘယ္လိုျဖစ္ျဖစ္ ခန္႔မွန္း တြက္ဆႏိုင္ပါတယ္။ စစ္တပ္က ႀကီးစိုးေနတုန္း၊ ႀကီးႀကီးမားမား ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ မျပဳဘဲ ေပေတတင္းခံေနတဲ့ အင္အားစု ျဖစ္ေနတုန္းပါပဲ။ မေျဖရွင္းပဲ လႊတ္ထားတဲ့ ျပႆနာေဟာင္း အမ်ားအျပားရိွေနတယ္။ ျပန္လည္ျပဳျပင္ေရးအရိပ္ခိုၿပီး အဲ့ဒါေတြက ပိုလို႔ေတာင္ ႀကီးမား က်ယ္ျပန္႔လာေနတာကို ေတြ႕ရတယ္” ဟုု နယူးေယာက္ခ္ အေျခစိုက္ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္မႈအဖြဲ႕၏ အႀကီးတန္းသုေတသီ David Mathieson မွ ေျပာၾကားသည္။

    ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ မႀကံဳဖူးေလာက္ေအာင္ စီးပြားေရးေအာင္ျမင္မႈမ်ား ရေနေသာ္လည္း ယိုယြင္းေနေသာ တရားေရးစနစ္၊ အခြင့္ထူး ခံၾသဇာႏွင့္ ႏိုင္ငံ့အေျခခံ အေဆာက္အဦ လစ္ဟာခ်က္္တို႔ေၾကာင့္ အာဏာပိုင္ အခ်ဳိ႕အား တိုင္းျပည္တစ္၀ွမ္း အတိုင္းထက္အလြန္ ျခယ္လွယ္ ခြင့္ေပးသလိုျဖစ္ေနရာ ျပန္လည္ျပဳျပင္ေရး နည္းစဥ္သည္ ခ်ည့္နဲ႔ၿပိဳလဲေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း သူက ဆိုသည္။

    “ျပန္လည္ျပဳျပင္ေရးလို႔ အသံေကာင္း လႊင့္ေနတဲ့ကာလအတြင္း ႏိုင္ငံ့အႀကီးအကဲေတြ အေတာ္ျပင္းျပင္းထန္ထန္ က်ဴးလြန္လိုက္တဲ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ရာဇ၀တ္မႈတစ္ခ်ဳိ႕ကို ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ မွတ္တမ္းျပဳထားပါတယ္။ စစ္ရာဇ၀တ္မႈနဲ႔ လူသားခ်င္းစာနာမႈမဲ့ရာဇ၀တ္မႈ ေဘာင္၀င္ေနေသာ ႏွိပ္စက္ေစာ္ကားခ်က္မ်ားလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒါဟာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲျခင္း မဟုတ္ပါဘူး” ဟူ၍ Fortify Rights ၏ တည္ေထာင္သူႏွင့္ အမႈေဆာင္ဒါရိုက္တာ Matthew Smith က ရခိုင္ျပည္နယ္ရိွ လတ္တစ္ေလာ အကြက္ခ် သတ္ျဖတ္မႈႏွင့္ စစ္တပ္မွ ေဒသခံျပည္သူတို႔အား အဓမၼခိုင္းေစမႈကို ေထာက္ျပကာ ေျပာဆိုလိုက္သည္။

    ၾသဂုတ္လလယ္ပိုင္းက တစ္ႏိုင္ငံလံုးအပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးကို ပဲ့ကိုင္ဦးတည္မည့္ ပထမဆံုးအႀကိမ္ စဥ္ဆက္မျပတ္ေဆြးေႏြးပြဲသို႔ တိုင္းရင္းသူပုန္ေခါင္းေဆာင္မ်ားက အစိုးရ အရာရိွမ်ားကို ထည့္သြင္းခဲ့ၾကသည္။ အစိုးရ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက မၾကာျမင့္မီ ထိုအစည္းအေ၀းမ်ားမွ သေဘာတူညီခ်က္ တစ္ရပ္ ေဆာင္ၾကဥ္းႏိုင္မည္ဟု ဆိုေသာ္လည္း တိုင္းရင္းအုပ္စုမ်ားအေပၚ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္စီရင္ႏိုင္ခြင့္ကို မဆိုစေလာက္မွ်သာ ေပးမည့္ သေဘာထားအား ေတြ႕ရေၾကာင္း အတိုက္အခံေခါင္းေဆာင္မ်ားက ဆိုသည္။

    “ဒါက ႏိုင္ငံေရး ကစားကြက္တစ္ခုပါပဲ။ စားပြဲ၀ိုင္းေဆြးေႏြးမႈျပဳလုပ္ေနၾကတဲ့သူေတြဟာ အျပန္အလွန္ ယံုၾကည္မႈ ရိွမေနတဲ့အတြက္ ဒီလုပ္ငန္းစဥ္ အလုပ္မျဖစ္ႏိုင္ဘူးဆိုတာ အစိုးရဖက္က သိထားပါတယ္” ဟု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏိုဗယ္လ္ဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္ေသာ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္မွ ဦးဥာဏ္၀င္းက ေျပာၾကားသည္။ ေဒၚစုၾကည္မွ ယင္းေဆြးေႏြးပြဲ တက္ရန္ ကမ္းလွမ္းေသာ္လည္း အစိုးရဖက္မွ သူမအား ထည့္သြင္းပါ၀င္ရန္ စိတ္မ၀င္စားေၾကာင္း ျဖည့္စြက္ေျပာျပခဲ့သည္။

    ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ အႀကီးအက်ယ္ အေျပာင္းအလဲျဖစ္ေစႏိုင္မည့္ (၂၀၁၅) ႏို၀င္ဘာလ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲ၌ ေဒၚစုၾကည္အား သမၼတရာထူး ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္ေရး အတားအဆီးျဖစ္ေနေသာ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒစည္းမ်ဥ္းတစ္ရပ္ကို အေျပာင္းအလဲျပဳဖို႔ အစိုးရဖက္က ျငင္းဆန္ထားသည္။ အစိုးရ၏ ယင္းသို႔တင္းခံေနျခင္းက လာလတၱံ႕ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲသည္ လြတ္လပ္၍တရားမွ်တျခင္း မရိွႏိုင္ေၾကာင္း ေလ့လာသူမ်ားကို ယံုၾကည္သြားေစေလသည္။

    “ျပန္လည္ျပဳျပင္ေရးလို႔ အသံေကာင္း လႊင့္ေနတဲ့ကာလအတြင္း ႏိုင္ငံ့အႀကီးအကဲေတြ အေတာ္ျပင္းျပင္းထန္ထန္ က်ဴးလြန္လိုက္တဲ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ရာဇ၀တ္မႈတစ္ခ်ဳိ႕ကို ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ မွတ္တမ္းျပဳထားပါတယ္။ စစ္ရာဇ၀တ္မႈနဲ႔ လူသားခ်င္းစာနာမႈမဲ့ ရာဇ၀တ္မႈ ေဘာင္၀င္ေနေသာ ႏွိပ္စက္ေစာ္ကား ခ်က္မ်ားလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒါဟာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲျခင္း မဟုတ္ပါဘူး”

    ျပန္လည္ျပဳျပင္ေရးအား တားဆီးထားသည့္ အေၾကာင္းတရားမ်ား

    ျမန္မာ့ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ငန္းစဥ္၏ သိသာလွေသာ ေနာက္ျပန္လွည့္မႈမွာ အခါခပ္သိမ္း ျဖစ္ေပၚေနျခင္းေတာ့ မဟုတ္ေခ်။ (၂၀၁၁)ခုႏွစ္ကတည္းကစ၍ ရာႏွင့္ခ်ီေသာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားကို လႊတ္ေပးခဲ့ၿပီး ေထာင္ႏွင့္ခ်ီေသာသူတို႔အား အမည္ပ်က္စာရင္းမွ ပယ္ဖ်က္ေပးခဲ့သည္။ ပါလီမန္လႊတ္ေတာ္ဖက္ကလည္း ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာအတြင္း ျပည္တြင္း၌ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈကို အားေပးမည့္ဥပေဒျပ႒ာန္းရန္ ပထမဆံုးအႀကိမ္အျဖစ္ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ အသံထြက္ေပၚခဲ့သည္။

    သို႔ျဖင့္ ေျပာင္းလဲမႈ အရိွန္အဟုန္ အားေပ်ာ့သြားသည့္တိုင္ ေဒသတြင္း စီးပြားေရး သမဂၢျဖစ္သည့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံမ်ား အသင္း(အာဆီယံ)၏ ဥကၠဌအျဖစ္ အပ္ႏွင္းခံရသည္။

    (၂၀၁၃)ႏွစ္ကုန္တြင္ ႏို္င္ငံေရးအက်ဥ္းသား အားလံုး လႊတ္ေပးရန္ ဦးသိန္းစိန္မွ အခိုင္အမာ ကတိျပဳထားေသာ္လည္း ဇူလိုင္လအထိ ႏိုင္ငံအႏွံ႔အျပား၌ အမ်ဳိးသမီး(၉)ဦးအပါအ၀င္ လူေပါင္း (၆၉)ဦးကို ႏို္င္ငံေရး ပုဒ္မျဖင့္ အက်ဥ္းခ်ထားဆဲျဖစ္ေၾကာင္း အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရးအသင္း၏အဆိုအရ သိရသည္။

    ႏိုင္ငံတကာဦးေဆာင္သူမ်ားမွ သတိ မေပးမခ်င္း ၾကာေညာင္းေနဦးမည္ျဖစ္သည္။ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီး ဂၽြန္ကယ္ရီသည္ ၾသဂုတ္လ (၉)ရက္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ေရာက္စဥ္က (၂၀၁၂)ခုနွစ္ အေမရိကန္၏ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈ ေျဖေလ်ာ့ေပးၿပီးစဥ္မွစ၍ ဆက္ဆံေရးေကာင္းမြန္လာျခင္းအေပၚ အခြင့္ေကာင္းယူၿပီး ေနာက္ျပန္မလွည့္ရန္ ျမန္မာေခါင္းေဆာင္တို႔အား သတိေပးေျပာၾကားခဲ့သည္။ အေမရိကန္ကြန္ကရက္ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားမွ ျပင္းထန္စြာ လက္မွတ္ထိုးေရးသားခ်က္ထြက္ေပၚၿပီး ရက္ပိုင္းအတြင္း ကယ္ရီမွ ယင္းသို႔ ေျပာၾကားလိုက္ျခင္းျဖစ္၏။

    အလ္ဂ်ဇီးရားမွ ဆက္သြယ္ရာတြင္ သမၼတရံုးေျပာေရးဆိုခြင့္ရိွသူႏွင့္ ျပန္ၾကားေရး ၀န္ႀကီးသစ္ ဦးရဲထြဋ္က တစ္စံုတစ္ရာမွတ္ခ်က္ေပးရန္ ေရွာင္ဖယ္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ စက္တင္ဘာ(၂)ရက္တြင္ ဦးသိန္းစိန္သည္ ႏိုင္ငံပိုင္ေရဒီယိုမွ မိမိ၏ အစိုးရအဖြဲ႕မွာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းစဥ္အား ဆံုးခန္းတိုင္သည္အထိ စိစစ္ေဆာင္ရြက္သြားရန္ ခံယူထားေၾကာင္း လူထုသို႔ ထပ္မံ၍ အခိုင္အမာကတိျပဳ မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားသည္။

    “လက္ရိွျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းစဥ္ကို ယထာဘူတက်က် ဆန္းစစ္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ လမ္းေၾကာင္းမွန္မွန္နဲ႔ သင့္ေတာ္တဲ့ ပန္းတိုင္ဆီသြားေနေၾကာင္း ျငင္းဆို မရတာကို ေတြ႕ရပါမယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔အားလံုးဟာ ေခတ္မွီဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ခံယူခ်က္အားျဖင့္ ႏိုင္ငံေရးလမ္းေၾကာင္းသစ္တစ္ရပ္ နဲ႔ ျပန္လည္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းစဥ္ ေအာင္ျမင္ဖို႔ ႏိုင္ငံ့အက်ဳိးအတြက္ ေကာင္းက်ဳိးေမွ်ာ္ၿပီး ကိုယ္စီကိုယ္ငွ ျပဳလုပ္ေဆာင္ရြက္ေနၾကပါတယ္”

    လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ

    သို႔ေသာ္ ေရွ႕ေနာက္မညီမႈ ထပ္မံျဖစ္ပြားျပန္သည္။ ဇူလိုင္လတြင္ ျမန္မာႏို္င္ငံအလယ္ပိုင္းမွ ဓာတု လက္နက္စက္ရံုအေၾကာင္းေဖာ္ျပလိုက္သည့္ “ယူနတီ” ျပည္တြင္း ဂ်ာနယ္၏ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ႏွင့္ ဂ်ာနယ္လစ္ေလးဦးကို ေထာင္ဒဏ္(၁၀)ႏွစ္ျဖင့္ ျပင္းထန္ၾကမ္းတမ္းစြာ စီရင္ခ်က္ခ်ခဲ့သည္။ အျခားေသာ ဂ်ာနယ္လစ္မ်ားသည္လည္း သတင္းေဖာ္ျပယံု သက္သက္ျဖင့္ မတန္မရာ စြဲခ်က္တင္ကာ အမႈရင္ဆိုင္ေနရေၾကာင္း ေလ့လာသူမ်ားက ဆိုသည္။

    ျမန္မာႏို္င္ငံသို႔ (၁၀)ရက္ ခရီးစဥ္အၿပီး လတ္တေလာခန္႔အပ္လိုက္သည့္ ျမန္မာႏို္င္ငံဆိုင္ရာ ကုလ အထူးသံတမန္ ေယာင္ဟီးလီ က ဇူလိုင္ (၂၈)ရက္တြင္ “ေနာက္ျပန္ဆုတ္ႏိုင္ဖြယ္ လကၡဏာမ်ားအေပၚ စိုးရိမ္ရေၾကာင္း” ေျပာၾကားခဲ့သည္။ အာဏာ လက္၀ယ္ရွိသူတို႔၏ မလိုလားၾကေသာ သတင္းကို ေဖာ္ျပၾကသည့္ ဂ်ာနယ္လစ္မ်ား အေပၚ ၿခိမ္းေျခာက္မႈ၊ ေႏွာက္ယွက္မႈ၊ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားႏွင့္ ညွင္းပန္းမႈမ်ားကို မီးေမာင္းထိုးျပသြားသည္။

    “ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားက ဒီမိုကေရစီ အသိုင္းအ၀ိုင္းအဖို႔ လက္မခံႏိုင္စရာ အေနအထား ျဖစ္လို႔ေနပါတယ္။ လြတ္လပ္စြာ ထင္ျမင္ယူဆခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာေဖာ္ထုတ္ခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ စုရံုး/ဖြဲ႕စည္းခြင့္ဆိုင္ရာ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားက ဒီအေျခအေနကို ထင္ဟပ္ေစ ပါတယ္။ ေဆြးေျမ႕ေနတဲ့ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားက ဒီလိုအခြင့္အေရးေတြကို အသက္ရွဴခြင္ ့ပိတ္ထားေသးတယ္။ ထပ္ဆင့္ဆိုရရင္ လြတ္လပ္စြာ စုရံုး/သင္းဖြဲ႕ခြင့္ ဆိုင္ရာ ျပ႒ာန္းဥပေဒမ်ားက ႏို္င္ငံတကာ စံခ်ိန္ စံႏႈန္းနဲ႔ မကိုက္ညီပါဘူး” ဟု သူမက အလ္ဂ်ဇီးရားသို႔ ေျပာျပသည္။

    အစိုးရ စာရင္းဇယားအရ ၿပီးခဲ့ေသာ ဘ႑ာေရးႏွစ္တြင္ ႏိုင္ငံျခားတိုက္ရိုက္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈမွာ လြန္ခဲ့သည့္ႏွစ္ႏွင့္ႏိႈင္းစာေသာ္ (၁၉၂.၈၅)ရာခိုင္ႏႈန္းသို႔ ေရာက္သြားသည္ အထိ စံခ်ိန္တင္သြားခဲ့သလို ယခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စီးပြားေရးသည္ (၈.၅)ရာခိုင္ႏႈန္းသို႔ တည္ၿငိမ္စြာ တိုးတက္လာေၾကာင္း ႏိုင္ငံတကာေငြေၾကး ရံပံုေငြအဖြဲ႕က ဆိုထားသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လူသားခ်င္းစာနာမႈျပႆနာအား ခ်က္ျခင္းမေျဖရွင္းပါက ၎ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈမွာ ေရရွည ္မတည္တံ့ႏိုင္ပါဟု လီက ဆိုပါသည္။

    “စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈကို ဦးစားေပး ထူေထာင္သင့္တယ္လို႔ ေျပာဆိုျခင္းဟာ အဆိုးရြားဆံုးအမွားပါပဲ။ စီးပြားေရးကို ေမာင္းႏွင္တာဟာ လူသားေတြျဖစ္တယ္။ အေျခခံ လူ႔အခြင့္အေရးကို ျပည့္ျပည့္၀၀ မေပးပဲနဲ႔ ဘယ္အစိုးရကမွ ေရရွည္တည္တံ့တဲ့ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈကို စြမ္းေဆာင္ေပးႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး”။

    အျမင္မတူသူမ်ားလည္း ရိွေနၾကေပသည္။

    “ျမန္မာႏို္င္ငံဟာ စီးပြားေရး အလားအလာေကာင္းဖက္ကုိ သြားေနပါတယ္။ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ အသစ္ေတြကို အဓိကအားျဖင့္ အစိုးရဖက္ ကျဖစ္ေနေသာ္လည္း ေန႔စဥ္နီးပါး ေၾကျငာေပးေနပါတယ္။ အဓိကရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈအေၾကာင္းန႔ဲပတ္သက္လို႔ လူတိုင္းကို ကၽြန္ေတာ္ ေျပာခဲပါတယ္။ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမယ္ဆိုရင္ လက္ရိွႏိုင္ငံေရးအေျခအေန၊ သတင္းစာလြတ္လပ္ခြင့္၊ ရိုဟင္ဂ်ာနဲ႔ ဘယ္မီဒီယာအေသးစားကိုမဆို ထည့္သြင္းစဥ္းစားရမယ့္အေၾကာင္းတစ္ရပ္ပါပဲ။ တကယ္တမ္းက်ေတာ့ ျမန္မာတစ္ႏို္င္ငံတည္း ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ျပႆနာေတြ မဟုတ္ပါဘူး” ဟု ျမန္မာ့ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ  ေဒသတြင္းဘ႑ာေရးအႀကံေပးအဖြဲ႕မန္ေနဂ်ာ Gregory Miller က ေျပာေလသည္။

    xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

    အလ္ဂ်ဇီးရားမွ ေဖာ္ျပေသာ Are Myanmar’s reforms backsliding?  ေဆာင္းပါးကုိ ျမင့္မိုရ္ေမာင္ေမာင္မွ ဆီေလ်ာ္ျပန္ဆိုသည္။

  • အျငင္းပြားဖြယ္ ျမန္မာ့သန္းေခါင္စာရင္း

    အျငင္းပြားဖြယ္ ျမန္မာ့သန္းေခါင္စာရင္း

    စက္တင္ဘာ ၇ ၊ ၂၀၁၄
    M-Media
    -ျမင့္မိုရ္ေမာင္ေမာင္  ဘာသာျပန္သည္။

    အဖိႏွိပ္ခံလူနည္းစု၀င္တစ္ရပ္ကို အသိအမွတ္ျပဳဖို႔ပ်က္ကြက္ခဲ့တဲ့ သန္းေခါင္စာရင္းေၾကာင့္ လူ႔အခြင့္အေရးအုပ္စုမ်ားက အလိုမက်စိတ္ပ်က္ေနၾကပါတယ္။

    c4ebf973d2d51b0c500f6a706700c25d
    ရခိုင္ျပည္နယ္မွ ရိုဟင္ဂ်ာ မိသားစု တစုကို သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူေနစဥ္ ျမင္ကြင္း

    ႏွစ္ေပါင္း (၃၀)အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ပထမဆံုးသန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ခံမႈက ထြက္ရိွလာတဲ့ ေရွ႕ေျပးအေျဖမ်ားကို ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္သတၱပတ္မွာ ထုတ္ျပန္ခဲ့တယ္။ မူလက ယူဆထားတဲ့ပမာဏထက္ (၉)သန္းနီးပါး ေလ်ာ့နည္းေနတာကို ေတြ႕ရတယ္။ ဒါ့အျပင္ အဖိႏွိပ္ခံရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စ္လင္မ္ေတြရဲ႕ လူဦးေရစာရင္းကို အသိအမွတ္ျပဳထည့္သြင္းမထားျခင္းအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရးအုပ္စုမ်ားက ရႈတ္ခ်ခဲ့ၾကတယ္။

    ေရွ႕ေျပးသန္းေခါင္စာရင္းအရ လက္ရိွျမန္မာႏိုင္ငံလူဦးေရဟာ (၅၁.၄၁)သန္းရိွၿပီး ကနဦးပိုင္း ကမာၻကိုတင္ျပထားတဲ့ ခန္႔မွန္းေခ် သန္း(၆၀)ဆိုေသာ ျပည္တြင္းေန လူစာရင္းနဲ႔ ေတာ္ေတာ့္ကို ကြာဟသြားတယ္။

    ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စ္လင္မ္ေတြကို တိုင္းရင္းႏြယ္ စာရင္းထဲကေန ဖယ္ထုတ္ထားတာဟာ ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳေရးအတြက္ ထည့္သြင္းစဥ္းစားမႈ မရိွတာေၾကာင့္ ေဒၚလာသန္း(၅၀)လက္ခံ ရယူျပဳလုပ္ထားတဲ့ သန္းေခါင္စာရင္းက အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ စံခ်ိန္စံညႊန္း အဆင့္ မ၀င္ဘူးလို႔ လူ႔အခြင့္အေရး အုပ္စုမ်ားက သတ္မွတ္လိုက္ပါတယ္။

    “ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို သန္းေခါင္စာရင္းကေန ဖယ္ထုတ္ထားျခင္းက သန္းေခါင္စာရင္းဆိုင္ရာ ပင္မရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ စည္းမ်ဥ္းေတြ၊ ႏိုင္ငံတကာက အလွဴရွင္ေတြ၊ ဒီအေရးထဲ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္တဲ့ ကုလေအဂ်င္စီေတြ အေပၚ သစၥာခ်ဳိးေဖာက္ျခင္းျဖစ္တယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေနနဲ႔ ကိုယ့္လူမ်ဳိးအမည္ကို ကိုယ္ပိုင္သတ္မွတ္ ပိုင္ခြင့္ရိွတယ္။ ႏိုင္ငံသား အခြင့္အေရးရသင့္တဲ့ သူေတြလည္းျဖစ္တယ္။ သန္းေခါင္စာရင္းမွာ ဒါေတြကို ျငင္းပယ္လိုက္ယံုနဲ႔ နယ္ေျမမဲ့ရိုဟင္ဂ်ာ အေရးကို ေျဖရွင္းလိုက္ရာ မေရာက္ပါဘဲ ပိုမို ဆိုးရြားသြားေစပါတယ္။ အစိုးရဖက္က အစြန္းေရာက္သမားေတြနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ လူမ်ဳိးႀကီး၀ါဒအစီအမံေတြအေပၚ လူမိုက္အားေပး မလုပ္သင့္ပါဘူး။ အာရကန္(ရခိုင္ျပည္နယ္)ထဲ မွီတင္းေနထိုင္ေနၾကတဲ့ ျပည္သူအားလံုး၊ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ေၾကာင္း အေထာက္အထားျပႏိုင္ၿပီး ရိုဟင္ဂ်ာအျဖစ္ မိမိကိုယ္ကို ခံယူသူမ်ားကို ထည့္သြင္းေရတြက္သင့္တယ္ ” လို႔  The Diplomat ထံေပးပို႔တဲ့အီးေမးလ္မွာ ျမန္မာ့ လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္အဖြဲ႕ရဲ႕ အထက္တန္း သုေတသီ David Mathieson က ေရးသားေပးပို႔ပါတယ္။

    ေရွ႕ေျပးသန္းေခါင္စာရင္းက ႏွစ္ရွည္လမ်ား မသိခဲ့ၾကတဲ့ ျမန္မာ့လူဦးေရကို မၿခံဳငံု မေဖာ္ျပႏိုင္ခဲ့ဘူး၊ ႏိုင္ငံတြင္းရိွေနတဲ့ တိုင္းရင္းသားအႏြယ္ အားလံုး အပါအ၀င္ အဓိကက်တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြလည္း မပါ၀င္ႏိုင္ခဲ့ဘူး။ လာမယ့္ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲ အခ်ိန္၀န္းက်င္ (၂၀၁၅)ေမလမွာ ထုတ္ျပန္ဖို႔ု အခ်ိန္ကို ေရြးခ်ယ္ခဲ့တယ္။ လူမ်ဳိးေရးအၾကမ္းဖက္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚလာေအာင္ ဒီအခ်က္အလက္ေတြကို ေရြးေကာက္ပြဲ ကာလ၀န္းက်င္မွာ ထုတ္ျပန္ေစတာလားလို႔ စိုးရိမ္မႈေတြ ရိွေနၾကဆဲပါ” လို႔ Mathieson က ဆုိပါတယ္။

    ၾသဂုတ္လ (၃၀)ရက္ ေရွ႕ေျပးသန္းေခါင္စာရင္း ထုတ္ျပန္မႈဆုိင္ရာ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ ျမန္မာ့ လူ၀င္မႈၾကီးၾကပ္ေရးနဲ႔ ျပည္သူ႔အင္အား ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး ဦးခင္ရီက လူမ်ဳိးေရး အျပန္အလွန္ တင္းမာမႈေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရိွေသာ အၾကမ္းဖက္မႈကို ေရွာင္လႊဲေသာအားျဖင့္ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ထည့္သြင္းေရတြက္ မထားပါဘူးလို႔ တရား၀င္ေျပာၾကား သြားခဲ့တယ္။

    “သူတို႔ကိုသူတို႔ ရိုဟင္ဂ်ာလို႔ ခံယူေျပာဆိုေပမယ့္ သူတို႔ရဲ႕ အိမ္ေထာင္စုစာရင္းထဲမွာ ဘဂၤါလီလို႔သာ ထည့္သြင္းထားပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းကိုလည္း သံုးခြင့္ မျပဳပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ လက္မခံခဲ့ဘဲ စာရင္းသြင္းခြင့္မရိွသူေတြအျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့ၾကတာပါ” ဆိုၿပီး ေျပာဆိုခဲ့တာပါ။

    ျမန္မာျပည္မွာ ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စ္လင္မ္ေတြ (၈)သိန္းေလာက္ရိွမယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕မ်ားက သံုးသပ္ထားၿပီးျဖစ္ပါတယ္။

    ကုလလူဦးေရရံပံုေငြအဖြဲ႕(UNFPA)ရဲ႕ ပံ့ပိုးမႈနဲ႔ လ၀က ၀န္ႀကီးဌာနေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ သန္းေခါင္ စာရင္းက မတ္လ(၃၀)ရက္မွ (၁၂)ရက္တာအတြင္း ေကာက္ခံ ခဲ့တာပါ။ ရခိုင္၊ ကရင္၊ ကခ်င္ျပည္နယ္ စတဲ့ ပဋိပကၡဧရိယာေတြမွာ အဲ့ဒီကာလအတြင္း သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ခံ လုပ္ငန္းကို မေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။ စုစုေပါင္း (၅၀.၂၁)သန္း လူဦးေရထဲက လူဦးေရ (၁.၂၀)သန္းကို လ၀ကအရာရိွမ်ားက ႀကိဳတင္ပံုေဖာ္ထားတဲ့ အိမ္ေထာင္စု စာရင္းေတြနဲ႔ ထပ္တိုးျဖည့္စြက္ထားပါတယ္တဲ့။

    စုစုေပါင္းလူဦးေရပမာဏကို ကိုယ္စားျပဳ မေဖာ္ျပႏိုင္ေပမယ့္လည္း အဲ့ဒီသန္းေခါင္စာရင္းက အိမ္ေထာင္စုတစ္စုရဲ႕ ပ်မ္းမွ်ခန္႔မွန္းဦးေရ (၄.၄)ဦးထက္ ေလ်ာ့နည္းေန သလို အမ်ဳိးသမီးမ်ားက အမ်ဳိးသားမ်ားထက္ ပမာဏ (၂)သန္းနီးပါး မ်ားျပားတာကို ေဖာ္ျပေနပါတယ္။

    UNFPA ရဲ႕အဆိုအရ ဒီစာရင္းေတြရရိွဖို႔ အိမ္ေျခ (၁၁)သန္းဆီ စာရင္းေကာက္ တစ္သိန္း တစ္ေသာင္းငါးေထာင္ကို ကြင္းဆင္းေစလႊတ္ခဲ့ပါတယ္။

    KIO ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ ကခ်င္ျပည္နယ္ေဒသအခ်ဳိ႕မွာ မေကာက္ခံခဲ့ေၾကာင္း၊ စာရင္းေကာက္မ်ားဟာလည္း ရခိုင္ျပည္နယ္က ရိုဟင္ဂ်ာရြာနဲ႔ ဒုကၡသည္ စခန္းအခ်ဳိ႕ဆီ မသြားေရာက္ႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္း တရား၀င္ေရွ႕ေျပးသန္းေခါင္စာရင္းက ေဖာ္ျပေနပါတယ္။

    “KIO က သူတို႔ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ ကခ်င္ေဒသတြင္းက ရြာသူရြာသားေတြကို စာရင္းေကာက္ခံဖို႔ စာရင္းေကာက္၀န္ထမ္းေတြကို ၀င္ခြင့္မျပဳခဲ့ပါဘူး။ သူတို႔ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ အစိုးရ အၾကား ညိွႏိႈင္းေစ့စပ္မႈ မရရိွခဲ့ပါဘူး” လို႔ အဲ့ဒီေဒသက (၉၇)ရြာဆီ စာရင္းမေကာက္ခံႏိုင္ ခဲ့ေၾကာင္း ေရွ႕ေျပးသန္းေခါင္စာရင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ဆိုထားပါတယ္။

    ကခ်င္နဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲက ေဒသအခ်ဳိ႕ဟာ (၁၉၄၈)လြတ္လပ္ေရးရၿပီး ဗမာလူမ်ားစု စိုးမိုးတဲ့ အစိုးရအေပၚ လက္နက္ကိုင္ ဆန္႔က်င္တိုက္ခိုက္ခဲ့ၾကေသာ လက္က်န္တိုင္းရင္းသား အုပ္စုမ်ားက ထိန္းခ်ဳပ္ထားၾကတယ္။

    ကခ်င္ျပည္နယ္တစ္ခုထဲမွာပဲ KIA နဲ႔ အစိုးရအၾကား (၁၇)ႏွစ္တာအပစ္ရပ္စဲေရးၿပိဳလဲတဲ့ ပဋိပကၡေၾကာင့္ (၂၀၁၁)ခုနွစ္ကတည္းက ေနရပ္စြန္႔ အိုးအိမ္ေရႊ႕ေျပာင္းရသူေတြ တစ္သိန္းႏွစ္ေသာင္းနီးပါး ရိွေနပါတယ္။

    စီးပြားေရးေဆာင္ရြက္မႈေတြ ယံုၾကည္ စိတ္ခ်ရေစဖို႔ ဂုဏ္သိကၡာရိွေအာင္ ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ျမန္မာျပည္က စာရင္းဇယားေတြထဲမွာလည္း စိတ္ခ်ယံုၾကည္စရာ လံုးလံုး မရိွမေသးဘူးလို႔ ကၽြမ္းက်င္သူ အခ်ဳိ႔က ဆိုပါတယ္။

    “ပမာဏေဖာ္ျပခ်က္မွာ မရိုးသားမႈ အၿမဲတမ္း ေတြ႕ေနရတယ္။ ခ်န္ရစ္ထားတာ အမွန္တကယ္ ရိွမွာပဲ။ လူဦးေရပမာဏနဲ႔ GDP ကို ခ်ိန္ထိုးအခ်ဳိးခ်ၾကည့္ရတာဆိုေတာ့ ၿခံဳငံုခန္းမွန္းလိုက္တဲ့ GDP ဟာ ယံုၾကည္စိတ္ခ်စရာ စာရင္းမ၀င္ပါဘူး ” လို႔ ၾသစေတးလ်၊ ဆစ္ဒနီၿမိဳ႕၊ Macquarie တကၠသိုလ္က ျမန္မာ့စီးပြားေရးကၽြမ္းက်င္သူ Sean Turnell က ေျပာၾကားပါတယ္။

    “သန္းေခါင္စာရင္းကေန အေကာင္းဆံုးေကာက္ယူႏိုင္တဲ့ အခ်က္က ျမန္မာစားသံုးသူေစ်းကြက္ဟာ သန္း(၆၀)ကေန (၅၁)သန္းအထိ ေလွ်ာက်သြားတာပါပဲ။ အျခားအာဆီယံႏိုင္ငံေတြနဲ႔ႏႈိင္းယွဥ္ရင္ မေျပာပေလာက္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံက ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ အတြက္ ေတာ္ေတာ့္ကို ဆြဲေဆာင္ေနေၾကာင္း ကိန္းဂဏန္းေတြက ေဖာ္ျပေနတယ္။ စီးပြားေရး အရေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာ ကုန္ထုတ္စြမ္းရည္နဲ႔ ၀ယ္လိုအား ညီမွ်ေနတာကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေတြ႕ေနရဆဲပါ။ ဒါေပမယ့္ အခုဆုိရင္ လူဦးေရပမာဏ ေျပာင္းလဲသြားၿပီျဖစ္တဲ့အတြက္ ၀ယ္လုိအား ၀င္ေငြတြက္ခ်က္တဲ့အခါ ခန္႔မွန္းမႈေတြကို ျပန္လည္သံုးသပ္ရေတာ့မွာပဲ” လို႔ Thura Swiss ျမဳပ္ႏွံေစ်းကြက္နဲ႔ သုေတသနအဖြဲ႕ CEO ေအာင္သူရက ဆိုပါတယ္။

    (၁၉၈၃)ခုႏွစ္က ေနာက္ဆံုးေကာက္ခံထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ လူဦးေရ စာရင္းထက္စာရင္ လက္ရိွစာရင္းက ပိုတိက်မႈရိွလာတယ္ဆိုၿပီး အဆိုးထဲက အေကာင္းတစ္ရပ္အျဖစ္ UNFPA ကေတာ့ ယူဆပါတယ္။

    “သန္းေခါင္စာရင္းဆိုတာ ႏိုင္ငံ့ရတနာတစ္ပါးပါ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာအဖို႔ ျပည္သူေတြအတြက္ အေရးတႀကီးလိုအပ္ေနတဲ့ လမ္းေတြ၊ ေက်ာင္းေတြ၊ က်န္းမာေရး ၀န္ေဆာင္ခ်က္နဲ႔ အျခားအေျခခံအေဆာက္အဦမ်ား ေဖာ္ေဆာင္ေရးလိုအပ္ခ်က္ေတြကုိ တစ္ခ်က္တည္းနဲ႔ တြက္ခ်က္ သံုးသပ္ႏိုင္လို႔ပါပဲ။ ဒီေရွ႕ေျပးစာရင္းက ၿမိဳ႕ေတာ္ေတြမွာ လူဦးေရ ပိုမိုထူထပ္သိပ္သည္းေနေၾကာင္း ဖြင့္ျပေနပါတယ္။ မည္သည့္စီမံကိန္းရိွရိွမရိွရိွ ၿမိဳ႕အစြန္အဖ်ားက လူေတြအပါအ၀င္ လူေနႏႈန္းျမင့္တက္တာ အရမ္းျမန္ဆန္ႀကီးထြားေနပါတယ္” ဆိုၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ UNFPA ကိုယ္စားလွယ္ ဂ်က္နက္ဂ်က္ဆင္က ဆိုပါတယ္။

    ျမန္မာ့ၿမိဳ႕ႀကီးေတြမွာ လူဦးေရထူထပ္လာမႈပံုရိပ္တစ္ခုကို ဒီအခ်က္အလက္ေတြက ရွင္းလင္းစြာ ျပဆိုေနပါတယ္။ သန္းေခါင္စာရင္းအရ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လူဦးေရဟာ ဒုတိယၿမိဳ႕ေတာ္ မႏၱေလးထက္ ေလးဆမ်ားျပားၿပီး (၅.၂၀)သန္း ရိွေနပါတယ္။ ေနျပည္ေတာ္မွာေတာ့ (၁.၁၅)သန္းသာ ရိွပါတယ္။ စုစုေပါင္းလူဦးေရအနက္ (၂၉.၆) ရာခိုင္ႏႈန္းက ဆင္ေျခဖံုးမွာ ေနထိုင္ေနၾကေၾကာင္း ေဖာ္ျပေနပါတယ္။

    The Diplomat တြင္ေဖာ္ျပေသာ ရန္ကုန္အေျခစိုက္ဂ်ာနယ္လစ္ Philip Heijmans ေရးသားသည့္ Myanmar’s Controversial Census ေဆာင္းပါးကို ျမင့္မိုရ္ေမာင္ေမာင္ မွ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျပန္ဆိုပါသည္။