News @ M-Media

Tag: ဘာသာျပန္

  • ကမာၻ႔ အၾကီးဆံုး ဒီမိုကေရစီ ႏိုင္ငံမွ ၂၁ ရာစု အထိ ခြဲျခားခံေနရသူမ်ား (သို႔) အိႏၵိယမွ ဒါလစ္ဇာတ္နိမ့္မ်ား

    ကမာၻ႔ အၾကီးဆံုး ဒီမိုကေရစီ ႏိုင္ငံမွ ၂၁ ရာစု အထိ ခြဲျခားခံေနရသူမ်ား (သို႔) အိႏၵိယမွ ဒါလစ္ဇာတ္နိမ့္မ်ား

    စက္တင္ဘာ ၁ ၊ ၂၀၁၄
    M-Media
    -ေလးေမာင္ ဘာသာျပန္သည္။
    20148259194714734_20
    – သူမ၏ ဘ၀တစ္ခုလံုးမွာ အိမ္သာတြင္းမ်ားမွ လူမ်ား၏ အညစ္အေၾကးမ်ားကုိ ႀကံဳး၍သာ ကုန္ဆံုးရေတာ့မည္ဟု မိခင္ျဖစ္သူ ေျပာခဲ့စဥ္က ရာဂ်္နီ အသက္မွာ ၁၀ ႏွစ္သာရွိေသး၏။ ရာဂ်္နီတုိ႔ မိသားစုမွာ ဗာလ္မီကီ မ်ိဳး႐ုိးမွျဖစ္ၿပီး ဒါလစ္ဇာတ္နိမ့္မ်ိဳးႏြယ္တြင္ အနိမ့္ဆံုးမ်ိဳး႐ုိး ျဖစ္ေလသည္။

    “ကၽြန္မတုိ႔ဟာ ဒါမ်ိဳးလုပ္ဖုိ႔သာ ေမြးဖြားလာတာလုိ႔ အေမက ကၽြန္မကုိ ေျပာပါတယ္။ ပထမဆံုး လူေတြရဲ႕ အညစ္အေၾကးေတြကုိ စြန္႔ပစ္ေပးရတယ္။ အဲဒီေတာ့မွ ကၽြန္မတုိ႔ စားစရာရပါတယ္”

    မိခင္ျဖစ္သူ၏ ေျပာစကားကုိ ရာဂ်္နီက ျပန္ေျပာင္းေျပာျပျခင္း ျဖစ္သည္။

    အသက္ ၂၁ ႏွစ္ရွိၿပီျဖစ္သည့္ ရာဂ်္နီက အူတာပရာဒရွ္ျပည္နယ္ ရြာတစ္ရြာ၌ ျဖတ္သန္းခဲ့ရသည့္ သူမ၏ ကေလးဘ၀ အခ်ိန္အမ်ားစုတြင္ မည္ကဲ့သုိ႔ ခံစားနာက်င္ခဲ့ရသည္ကုိ အမွတ္ရေနသည္။ မိလႅာအညစ္အေၾကးမ်ားကုိ  ထြက္လာေသာ အနံ႔မ်ားကုိ ခံရသည္။ ထုိအညစ္အေၾကးမ်ားကုိ အိမ္မွယူလာသည့္ ျခင္းတစ္ခုျဖင့္ သယ္ေဆာင္သြားသည့္အခါ ယင္ေကာင္မ်ားကလည္း တ၀ီ၀ီျဖင့္ လုိက္လာၾကသည္။

    “မုိးရြာတဲ့ေန႔ကေတာ့ အဆုိးဆံုးပါပဲ။ အညစ္အေၾကးေတြက ကၽြန္မရဲ႕ လည္ပင္းေတြ၊ ပုခံုးေပၚေတြကုိ စီးၾကလာပါတယ္။ ကၽြန္မေလ မအန္မိေအာင္ မည္းထိန္းထားခဲ့ရပါတယ္” ဟု သူမကဆုိသည္။

    ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္မွာပင္ ရာဂ်္နီ အိမ္ေထာင္က်ခဲ့ၿပီး ၂၀၁၂ ခုႏွစ္အထိ သူမ ခင္ပြန္း၏ ရြာတြင္ တြင္းအိမ္သာမ်ားမွ အညစ္အေၾကး စြန္႔ပစ္ေပးသူအျဖစ္ လုပ္ကုိင္ခဲ့ရသည္။ Sulabh International ဟု အမည္ရသည့္ အန္ဂ်ီအုိတစ္ခုက ထုိရြာရွိ တြင္းအိမ္သာမ်ားကုိ ေရေလာင္းအိမ္သာမ်ားျဖင့္ လဲလွယ္ေဆာက္လုပ္ေပးခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္မွသာ ရာဂ်္နီတစ္ေယာက္ ထုိအလုပ္မွ အနားရခဲ့ေလသည္။

    လူ႔ဂုဏ္သိကၡာညႇိဳးႏြမ္းေစသည့္ ထုိအျဖစ္အပ်က္မ်ား ပေပ်ာက္ေစရန္ ကုိယ္ထူကုိယ္စနစ္ျဖင့္ မိလႅာအညစ္အေၾကးရွင္းလင္းေရးကုိ ဆန္႔က်င္သည့္ တင္းၾကပ္ေသာ ဥပေဒတစ္ခုကုိ အိႏၵိယပါလီမန္တြင္ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္က ျပဌာန္းခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ရာဂ်္နီကဲ့သုိ႔ ကံမေကာင္းခဲ့သည့္ ဇာတ္နိမ့္မ်ိဳး႐ုိးမွ ျပည္သူေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာမွာ အိႏၵိယႏုိင္ငံတစ္၀ွမ္းတြင္ မိလႅာအညစ္အေၾကး စြန္႔ပစ္ေပးရသူမ်ားအျဖစ္ ဆက္လက္လုပ္ကုိင္ေနရဆဲပင္ ျဖစ္ေလ၏။

    ကုိယ္ထူကုိယ္ထ မိလႅာအညစ္အေၾကးရွင္းလင္းေရး လုပ္ငန္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ တနလၤာေန႔တြင္ လူ႕အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္အဖြဲ႕ (Human Rights Watch) မွ ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ အစီရင္ခံစာတြင္ မိလႅာအညစ္အေၾကးမ်ား ကုိင္တြယ္ရွင္းလင္းျခင္းေပၚ တားျမစ္ထားေသာ္လည္း ဒါလစ္ ဇာတ္နိမ့္မ်ိဳး႐ုိးမွ အနိမ့္ဆံုးမ်ိဳးႏြယ္မ်ားမွာ ေက်းလက္ႏွင့္ ၿမိဳ႕ျပမ်ားပါမက်န္ အဆုိပါ အလုပ္မ်ိဳးကုိ အတင္းအက်ပ္ ေစခုိင္းျခင္းခံေနရသည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

    ထုိကဲ့သို႔လုပ္ကုိင္ရျခင္းမွာ ႐ုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာ အႏုိင္က်င့္ခံရျခင္း၊ လူမႈအအသုိင္းအ၀ုိင္းမွ ႏွင္ထုတ္ခံရျခင္းတုိ႔ကုိ ေရွာင္ရွားလုိသည့္ အေၾကာင္း အရင္းမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု အဆုိပါအစီရင္ခံစာတြင္ ထည့္သြင္းေရးသားထားေလ၏။

    အေကာင္အထည္မေဖာ္သည့္ဥပေဒ
    —————————————
    မိလႅာအညစ္အေၾကး စြန္႔ပစ္ရန္ ခုိင္းေစမႈ တားျမစ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး ၂၀၁၃ အက္ဥေပဒတြင္ မိလႅာအညစ္အေၾကးစြန္႔ပစ္ရန္ ခုိင္းေစမႈ အတြက္ ေထာင္ဒဏ္ တစ္ႏွစ္ က်ခံရန္ သုိ႔မဟုတ္ ဒဏ္ေငြ ႐ူပီ ငါးေသာင္း (ကန္ေဒၚလာ ၈၂၆) ေပးေဆာင္ရန္ သတ္မွတ္ထားၿပီး၊ ထုိဥပေဒအား ေဖာက္ဖ်က္ က်ဴးလြန္သူအား အာမခံခြင့္ မေပးရ ျပဌာန္းထားေလသည္။

    ထုိ႔ျပင္ မိလႅာအညစ္အေၾကးစြန္႔ပစ္ရန္ ခုိင္းေစခံရသူမ်ားအား အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္း အတတ္ပညာ သင္ၾကားေပးျခင္း၊ အိမ္၀ယ္ရန္ႏွင့္ လယ္ယာေျမမ်ား ၀ယ္ယူရန္အတြက္ ဘ႑ာေရးဆုိင္ရာ ကူညီေထာက္ပံ့ေပးျခင္း၊ အမေတာ္ေငြ ေပးအပ္ျခင္း၊ အတုိးႏႈန္းနည္းပါးသည့္ ေခ်းေငြမ်ားထုတ္ေပးျခင္းႏွင့္ ၎တုိ႔၏ ကေလးငယ္မ်ားအား ပညာသင္ဆုေပးအပ္ျခင္း စသည့္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ရန္လည္း ပါ၀င္ေလ၏။

    အိႏၵိယတြင္ မိလႅာ အညစ္အေၾကးမ်ားအား စြန္႔ပစ္ရန္ ခုိင္းေစမႈမွာ ဒါလစ္ ဇာတ္နိမ့္မ်ိဳး႐ုိးမ်ားအား ခြဲျခားဆက္ဆံမႈတြင္ အဆုိး၀ါးဆံုးပုံစံ ျဖစ္ေလသည္။ ဒါလစ္မ်ိဳးႏြယ္မ်ားအား ဇာတ္ျမစ္ မ်ိဳး႐ုိးမ်ားက ရာစုႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာၾကာ ေဆးေဖၚေၾကာဖက္မလုပ္ၾကဘဲ၊ ထိေတြ႕ကုိင္တြယ္ျခင္းပင္ မျပဳၾက။

    အဆုိပါ ဒါလစ္မ်ိဳးႏြယ္တြင္ မိလႅာ အညစ္အေၾကး စြန္႔ပစ္သူအျဖစ္ လုပ္ကုိင္ရသူ အမ်ားစုမွာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားျဖစ္ၾကသည္ဟု ကုလ၏ မွတ္တမ္းမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။ မိလႅာ အညစ္အေၾကး သန္႔ရွင္းျခင္းႏွင့္ ဒါလစ္မ်ိဳးႏြယ္မ်ားမွာ ခြဲျခား၍မရေခ်။

    ၂၀၁၂ ခုႏွစ္အထိ မိလႅာ အညစ္အေၾကး စြန္႔ပစ္သူအျဖစ္ လုပ္ကိုင္ခဲ့ရသူ အသက္ ၂၅ ႏွစ္အရြယ္ ဘလက္ရွ္၀ါရီက သူမအား မည္သူကမွ အိမ္အတြင္းသုိ႔ ၀င္ခြင့္မေပးဘဲ၊ အစားအေသာက္မ်ားကုိလည္း အေ၀းမွသာ သူမ၏လက္တြင္းသုိ႔ ပစ္ထည့္ေပးၾကသည္ဟု လူ႕အသုိင္းအ၀ုိင္းမွ ပစ္ပယ္ခံရမႈကုိ ဖြင့္ဟခဲ့သည္။

    သူမတုိ႔အား ကုိင္တြယ္ထိေတြ႕ျခင္း မျပဳၾကေသာ္လည္း မိလႅာအညစ္အေၾကး စြန္႔ပစ္သည့္ အလုပ္ကုိ တစ္ရက္ မပ်က္လာေရာက္ရန္ႏွင့္ လူစားထုိးျခင္း မျပဳလုပ္ရန္ ၎တို႔က ေျပာထားၾကသည္။

    “တစ္ရက္ေလာက္ ပ်က္ရင္ အညစ္အေၾကးပံုႀကီးက အရမ္းေလးသြားၿပီး ပုိးေကာင္ေတြလည္း အဲဒီအထဲကေန ထြက္လာပါတယ္။ ငရဲတမွ်ပါပဲရွင္” ဟု ဘလက္ရွ္၀ါရီက စိတ္ပ်က္အားငယ္စြာျဖင့္ဆုိ၏။

    ကုိယ့္နည္းကုိယ့္ဟန္ျဖင့္ မိလႅာ အညစ္ေၾကးရွင္းလင္းျခင္းတြင္ အကာအကြယ္ မရွိသည့္ မိလႅာကန္မ်ား၊ မိလႅာေျမာင္းမ်ား တည္ေဆာက္ျခင္းလည္း ပါ၀င္သည္။ ထုိသုိ႔ေဆာက္လုပ္ျခင္းမွာ က်န္းမာေရးအတြက္ အႏၱရာယ္ရွိ၏။ တစ္အိမ္တြင္ အိမ္သာတစ္လံုး မရွိျခင္းက အညစ္အေၾကးစြန္႔ရန္ သီးျခားေနရာမ်ားကုိ ရွာေဖြရသည့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အတြက္လည္း အလြန္အႏၱရာယ္ရွိေလသည္။

    ထုိစနစ္မ်ိဳးပေပ်ာက္ရန္ ထုတ္ျပန္ထားသည့္ ဥပေဒအတြင္း ေရေလာင္းအိမ္သာမ်ား ေဆာက္လုပ္ရန္ပါ၀င္ၿပီး ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကုိ ဥပေဒစတင္ၿပီး ၉ လအတြင္း ေဒသတြင္း အာဏာပုိင္မ်ားက ၿပီးဆံုးေအာင္လုပ္ရန္အတြက္လည္း သတ္မွတ္ထားသည္။ ထို႔ျပင္ ထုိကာလအတြင္း ျပည္သူမ်ားကလည္း ၎တို႔၏ စုေပါင္းတြင္းအိမ္သာမ်ားကုိ ဖ်က္ဆီးပစ္ရန္ လုိအပ္ေလသည္။

    ၾသဂုတ္လ ၁၅ ရက္ေန႔က က်ေရာက္ခဲ့သည့္ အိႏၵိယႏုိင္ငံ လြတ္လပ္ေရးေန႔တြင္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ နာရန္ဒရာ မုိဒီက “သန္႔ရွင္းေသာ အိႏၵိယ” ဟူသည့္ လႈပ္ရွားမႈတစ္ခု စတင္ရန္ ေၾကညာခဲ့သည္။ ထုိလႈပ္ရွားမႈေၾကာင့္ တစ္ႏွစ္အတြင္း အိႏၵိယရွိ ေက်ာင္းတုိင္းတြင္ မိန္းကေလးမ်ားအတြက္ သီးသန္႔ အိမ္သာမ်ားထားရန္ ဥပေဒ ထြက္ေပၚလာခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္ ထုိဥပေဒအား ေအာက္ေျခ လူတန္းစားအထိ ျပန္႔ႏွံ႔ေရာက္ရွိေစရန္အတြက္ ျပည္နယ္အစုိးရက လုပ္ေဆာင္ရန္လုိအပ္သည္ဟု လူ႕အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူမ်ားက ဆုိေလသည္။

    စနစ္က်သည့္ မိလႅာသန္႔ရွင္းေရးစနစ္ျဖစ္ေပၚလာေရး မုိဒီက ရွ႕တန္းတင္ေျပာဆုိေသာ္ျငား ထုိဥပေဒကုိ ေအာက္ေျခလူတန္းစား အထိ ျပန္႔ႏွံ႔ေရာက္ရွိေအာင္ ျပည္နယ္ အစုိးရမ်ားက ေဆာင္ရြက္ေရးအတြက္ ဗဟုိ အစုိးရမွ ေသေသခ်ာခ်ာ ႀကီးၾကပ္ရမည္ဟု ေတာင္အာရွ လူ႕အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္မႈ အဖြဲ႕မွ မီနက္ခ္ရွိ ဂန္ဂူလီက ဆုိသည္။

    “ဥပေဒဆုိတာႀကီးကုိ က်င့္သံုးစရာ မလုိပါဘူးဆုိတဲ့ အေတြးက လူေတြမွာ အ႐ုိးစြဲေနပါၿပီ။ အစုိးရနဲ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႕ကလည္း ၾကား၀င္ေဆာင္ရြက္ျခင္းမရွိပါဘူး” ဟု ဂန္ဂူလီက ဖြင့္ဟခဲ့ၿပီး လူမႈဖူလံုေရး အတြက္ ဗဟိုအစုိးရထံမွ ေထာက္ပံ့ေငြမ်ားကုိ ျပည္နယ္အစုိးရႏွင့္ ရပ္ကြက္ေကာင္စီတုိ႔က ရရွိေနၿပီး ဥပေဒအား အေကာင္အထည္ မေဖၚသည့္ ကိစၥအတြက္ ၎တုိ႔က တာ၀န္ ယူသင့္သည္ဟုလည္း ေျပာၾကားခဲ့ေလသည္။

    “ေဒလီအစုိးရကေန ရပ္ကြက္ေကာင္စီအထိ ဒါေတြကုိ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ရမွာပါဗ်ာ”

    မိလႅာအညစ္အေၾကးစြန္႔ပစ္ေရး အလုပ္သမမ်ား
    —————————————————–
    အိႏၵိယတြင္ မိလႅာအညစ္အေၾကး စြန္႔ပစ္ရသည့္ အလုပ္သမား စုစုေပါင္း မည္မွ်ရွိသည္ဆုိသည့္ႏွင့္ပတ္သက္၍ တရား၀င္အခ်က္အလက္မ်ားမရွိ။ သုိ႔ေသာ္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ယူမႈ အရ အိႏၵိယႏုိင္ငံ အတြင္း တြင္းအိမ္သာ အသံုးျပဳသူ ၂.၆ သန္းရွိသည္ဟု သိရေလသည္။

    “ျပည္နယ္အစုိးရတုိင္းက ကုိယ့္နည္းကုိယ့္ဟန္နဲ႔ မိလႅာအညစ္အေၾကး ရွင္းလင္းေရးကုိ အျမစ္ျပတ္ေအာင္လုပ္မယ္လုိ႔ တရား႐ံုးခ်ဳပ္မွာ ကတိေပးခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ မိလႅာအညစ္အေၾကး စြန္႔ပစ္သူအျဖစ္ ႏုိင္ငံအတြင္းမွာ လုပ္ကုိင္ေနရတဲ့ မိသားစုေတြက ၂ သိန္းကေန ၃ သိန္းအထိ ရွိပါတယ္” ဟု ဗဟုိအစုိးရ ၀န္ႀကီးေဟာင္း ဂ်ိဳင္ရန္  ရာမက္ရွ္က ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    ကိုယ့္နည္းကုိယ့္ဟန္ျဖင့္ မိလႅာအညစ္အေၾကးရွင္းလင္းေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဥပေဒျပဌာန္းၿပီး ေနာက္ပုိင္း ျပည္နယ္ ၂၃ ခုတြင္ မိလႅာအညစ္အေၾကးစြန္႔ပစ္ရသူ  ၁၀၀၀ ကုိ ေတြ႕ရွိခဲ့ရၿပီး စစ္တမ္းေကာက္ယူမႈမ်ားကုိ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ေနသည္ဟု အိႏၵိယအစုိးရက ၿပီးခဲ့သည့္ သီတင္းပတ္ကပင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    သုိ႔ေသာ္လည္း ၁၉၉၃ ခုႏွစ္မွစ၍ ေခတ္အဆက္ဆက္မွ အစုိးရမ်ားမွာ ကုိယ့္နည္းကုိယ့္ဟန္ျဖင့္ အညစ္အေၾကးရွင္းလင္းေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည့္ ဥပေဒမ်ားမွာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏုိင္ျခင္း မရွိခဲ့။ ထုိဥပေဒမ်ားတြင္ တြင္းအိမ္သာတည္ေဆာက္ျခင္းအား တားျမစ္ျခင္း၊ မိလႅာအညစ္အေၾကး စြန္႔ပစ္ရန္ ေစခုိင္း သူမ်ားကုိ ေထာင္ဒဏ္တစ္ႏွစ္ခ်မွတ္ျခင္းတုိ႔ ပါ၀င္ေလသည္။

    ကုိယ့္နည္းကုိယ္ဟန္ျဖင့္ မိလႅာအညစ္အေၾကးရွင္းလင္းျခင္းကုိ မိလႅာစနစ္ျပႆနာအျဖစ္ ယခင္ဥပေဒအေဟာင္းမ်ားတြင္ သံုးသပ္ထားၿပီး၊ ယခုဥပေဒအသစ္တြင္မူ လူတုိ႔၏ အညစ္အေၾကးမ်ားကုိ ကုိင္တြယ္ရျခင္းမွာ လူ႕ဂုဏ္သိကၡာအား ခ်ိဳးေဖာက္ျခင္းသာ ျဖစ္သည္ဟူေသာ အခ်က္ျဖင့္ ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္ရမည္ဟု တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ားက ဆုိေလသည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း အလုပ္သမားမ်ားအား အကာအကြယ္ျဖစ္ေစသည့္ ၀တ္စံုမ်ား၊ အႏၱရာယ္ကင္းသည့္ ကိရိယာမ်ားသံုး၍ မိလႅာပုိက္မ်ား၊ မိလႅာကန္မ်ား ရွင္းလင္းျခင္းကုိ ဥပေဒသစ္က ခြင့္ျပဳထားေလသည္။

    သုိ႔ေသာ္လည္း အခ်ိဳ႕ေသာ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ားကမူ ၀တ္စံုမ်ား လံုလံုေလာက္ေလာက္ မေပးႏုိင္မည္ကုိ စုိးရိမ္ေနၿပီး ကုိယ့္နည္းကုိယ့္ဟန္ျဖင့္ မိလႅာအညစ္အေၾကး ရွင္းလင္းျခင္းကုိ လံုး၀ ပိတ္ပစ္ရန္ လုိလားေနေလသည္။

    အိႏၵိယမွ မီးရထားမ်ား
    ————————
    ႏုိင္ငံအလယ္ပုိင္း မဒ္ရာ ပရာဒက္ရွ္တြင္ အေျခစုိက္သည့္ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ အာရွစ္ဖ္ ရွာအစ္ခ္ကမူ အိႏၵိယရထားလုိင္းမ်ားက မိလႅာအညစ္အေၾကးမ်ားကုိ ကုိင္တြယ္ ရွင္းလင္းရျခင္း၏ အဓိကရင္းျမစ္ျဖစ္သည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။  မီးရထားမ်ားမွ အိမ္သာမ်ားမွာ ေဟာင္းေလာင္းေပါက္မ်ားျဖစ္ၿပီး လူတုိ႔စြန္႔ၾကသည့္ အညစ္အေၾကးမ်ားမွာ ရထားလမ္းမ်ားေပၚသုိ႔ က်ေရာက္သည္ဟု ၎က ေထာက္ျပ၏။

    “တစ္ေယာက္ေယာက္က ဒါကုိ လုိက္ႀကံဳးရပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အားလံုး ရထားေတြကုိသံုးတာေၾကာင့္ ေကာင္းမြန္တဲ့ အိမ္သာေတြရရွိဖုိ႔ မီးရထားဌာနကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ျပည္သူေတြက ဖိအားေပးဖုိ႔လုိပါတယ္” ဟု အာရွစ္က ဆုိေလသည္။

    အိမ္သာအသစ္မ်ား ေဆာက္လုပ္ရန္အတြက္ သမၼတ မုိဒီက စိတ္အားထက္သန္ေနေသာ္လည္း တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ားကမူ မ်ားျပားေသာ ျပည္သူအေရအတြက္ႏွင့္ မိလႅာစနစ္အေျခခံအေဆာက္အဦးမ်ား မလုံမေလာက္ ျဖစ္ေနမည္ကုိ စုိးရိမ္မႈမ်ား ရွိေနသည္။

    ႏုိင္ငံအေနာက္ပုိင္း ဂူဂ်ာရတ္ၿမိဳ႕တြင္ ေရေလာင္းအိမ္သာ ၁၀ လံုးမွ အလံုး ၃၀ ခန္႔အား လူေပါင္း ၂၀၀၀ မွ ၃၀၀၀ အထိ စုတ္စုတ္ခ်ာခ်ာသံုးစြဲေနရသည္ဟု အဟ္မီဒဘတ္ၿမိဳ႕တြင္ အေျခစုိက္သည့္ Jan Vikas အက်ိဳးအျမတ္မယူေသာအဖြဲ႕ကုိ ဦးေဆာင္ေနသူ ဂ်ီတန္ဒရာ ရတ္ဟြဒ္က ဆုိ၏။

    ထုိ႔ျပင္ ၿမိဳ႕အတြင္း ဟာလာဟင္းလင္းမစင္စြန္႔သည့္ ေနရာ ၁၀၀ မွ အညစ္အေၾကးမ်ားကို မိလႅာအညစ္အေၾကးစြန္႔ပစ္ရသူမ်ားမွ ရွင္လင္းရသည္ကုိ မိမိတုိ႔အဖြဲ႕မွ ေတြ႕ရွိထားသည္ဟု ရတ္ဟြဒ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထုိျပႆနာအား ေျပရွင္းရာတြင္ အဆင့္ ၃ ဆင့္လုိအပ္သည္ဟု ၎က သံုးသပ္ေလသည္။

    ထုိအဆင့္သံုးဆင့္မွာ လူတုိင္းအတြက္ အိမ္သာမ်ား လံုေလာက္ေအာင္ ေဆာက္ေပးျခင္း၊ ေကာင္းမြန္သည့္ မိလႅာေျမာင္းစနစ္ႏွင့္ ေရေပးေ၀ေရး စနစ္တုိ႔ ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္း စသည္တုိ႔ျဖစ္၏။

    ထုိျပင့္ ကုိယ့္နည္းကုိယ့္ဟန္ျဖင့္ အညစ္အေၾကးရွင္းလင္းမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျပည္သူမ်ား၏ ေစာဒကတက္မႈမ်ားကုိ စုစည္းကာ ရဲစခန္းမ်ာသုိ႔ သြားေရာက္ တုိင္တန္းခဲ့ေသာ္လည္း မေအာင္ျမင္ဟု ရာဟြဒ္က ဆုိေလသည္။

    “အခ်ိဳ႕ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြက ဥပေဒသစ္အေၾကာင္း မသိၾကပါဘူး။ တစ္ခ်ိဳ႕ေတြၾကေတာ့လည္း စီနီယာေတြျဖစ္တဲ့ ၿမိဳ႕နယ္အာဏာပုိင္ေတြနဲ႔ ထိပ္တုိက္ေတြ႕ ရမွာကုိ ေၾကာက္ၾကပါတယ္” ဟု သူက ဆုိသည္။

    လုိအပ္ခ်က္ႏွင့္ ရာစုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာၾကာရွိေနသည့္ အယူအဆမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာခဲ့သည့္ ကုိယ့္နည္းကုိယ့္ဟန္ျဖင့္ အညစ္အေၾကးရွင္းလင္းေရးစနစ္ အျမစ္တြယ္ေနသည့္ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအတြင္း ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ျခင္းမွာ ႀကီးမားသည့္ စိန္ေခၚမႈျဖစ္သည္ဟု တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ားက ေထာက္ျပၾကသည္။

    အဆုိပါ လုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ရာတြင္ ျပည္သူမ်ား၏ စိတ္ထားႏွင့္ ကိုယ့္နည္းကုိယ့္ဟန္ျဖင့္ အညစ္အေၾကးရွင္းလင္းသည့္ စနစ္တုိ႔ကုိ ေျပာင္းလဲရန္ အတြက္ ေရရွည္တည္တံ့မည့္ အားထုတ္မႈမ်ားကို လုိအပ္သည္ဟု Sulabh International အဖြဲ႕မွ ဘင္ဒက္ရွ္၀ါ ပါသက္က ေျပာၾကားခဲ့ေလသည္။ ထုိ႔အဖြဲ႕မွာ ၁၉၇၀ ခုႏွစ္ကတည္းက အိႏၵိယႏုိင္ငံတြင္ အိမ္သာေပါင္း တစ္သန္းေက်ာ္ကုိ ေဆာက္လုပ္ေပးခဲ့သည့္ အဖြဲ႕ျဖစ္၏။

    “(ဇာတ္နိမ့္ဇာတ္ျမင့္မခြဲဘဲ) လူေတြ အတူတကြထုိင္ၿပီး လက္ေရတစ္ျပင္တည္း စားေသာက္ဖုိ႔၊ လူအခ်င္းခ်င္း မထိရ၊ မကုိင္ရဆုိတဲ့စနစ္ႀကီးပေပ်ာက္ဖုိ႔ဆုိတာ ဥပေဒတစ္ခု ျပဌာန္းလုိက္တာနဲ႔ ၿပီးသြားမွာပါလုိ႔ ထင္ေနလုိ႔မရပါဘူး” ဟု ပါသက္က ဆုိေလသည္။

    လြန္ခဲ့သည့္ ၂ ႏွစ္က အသက္ ၁၈ ႏွစ္အရြယ္ ဆုိနမ္ဆုိသည့္ အမ်ိဳးသမီးငယ္မွာ မနက္ မိုးလင္းသည္ႏွင့္ တစ္ၿပိဳင္နက္ မိလႅာအညစ္အေၾကးမ်ားကုိ စြန္႔ပစ္ေပးရန္ ျခင္းေတာင္း ကုိင္၍ ထြက္ခဲ့ရသည္။ မိခင္ျဖစ္သူႏွင့္ အဘြားျဖစ္သူတုိ႔မွာလည္း ထုိကဲ့သုိ႔ လုပ္ရေလသည္။

    သုိ႔ေသာ္လည္း ယခုတြင္မူ ၎တုိ႔ သံုးဦးစလံုးမွာ Sulabh International မွ ဖြင့္လွစ္ထားသည့္ ေလ့က်င့္ေရးစင္တာသုိ႔ သြားေရာက္ကာ သင္တန္းမ်ား တက္ေနၾကၿပီျဖစ္သည္။ ထိုစင္တာတြင္ မနက္ပုိင္း၌ အဂၤလိပ္၊ သခ်ၤာႏွင့္ ဟင္ဒီတုိ႔ကုိ သင္ေပးၿပီး ညေနပုိင္းတြင္မူ အသံပုိင္းဆုိင္ရာႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးေလသည္။

    “ႏွစ္ေပါင္း ၄၀ ေလာက္ မိလႅာအညစ္အေၾကးေတြ စြန္႔ပစ္ေပးခဲ့ရတဲ့ အဘြားရဲ႕ဘ၀ဟာ အခုေတာ့ ေျပာင္းလဲသြားပါၿပီ” ဟု ဆုိနမ္က ၾကည္ႏူးစြာ ဖြင့္ဟခဲ့ေလ၏။

    Aljazeera သတင္းဌာနတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည့္ ေဆာင္းပါးရွင္ Betwa Sharma ၏ “India lower caste still removing human waste” ေဆာင္းပါးကို ‘ေလးေမာင္’ မွ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆိုပါသည္။

  • ကုလ (သုိ႔မဟုတ္) ပါလက္စတုိင္း အေရး ထိေရာက္စြာ မေျဖရွင္းႏုိင္သူ

    ၾသဂုတ္ ၂၄ ၊ ၂၀၁၄
    M-Media
    .ေလးေမာင္ ဘာသာျပန္ဆုိသည္။
    _76455534_76455533
    – အစၥေရးက ဂါဇာကမ္းေျမႇာင္အား က်ဴးေက်ာ္တုိက္ခုိက္မႈကုိ ရပ္တန္႔ရန္ ၿပီးခဲ့သည့္ လအတြင္း ဘန္ကီမြန္က တုိက္တြန္းခဲ့ေသာ္လည္း ၎၏ တုိက္တြန္းမႈကုိ အစၥေရးက မၾကားခ်င္ေယာင္ ေဆာင္ေနသည္။  “႐ူးသြပ္မႈမ်ား ရပ္တန္႔ပါ” ဟု ဘန္က တုိက္တြန္းျပန္သည္။ အစၥေရးကမူ သန္းေ၀လ်က္ပင္ ရွိေန၏။ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈဆုိင္ရာ အကူအညီေပးရန္ အပစ္ရပ္ေရးအတြက္ ေလခ်ိဳေသြးထားသည့္ ေၾကညာခ်က္ထုတ္မွသာ အစၥေရးက လက္ခံေလသည္။

    ထုိေၾကညာခ်က္မွာ ပါလက္စတုိင္းမ်ားႏွင့္ အာရပ္မ်ား၏ ေတာင္းဆုိမႈအနည္းငယ္ကုိ ရွားရွားပါးပါး လက္ခံခဲ့သည့္ ေၾကညာခ်က္ျဖစ္သည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း အစၥေရး ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ေနတန္ယာဟုကမူ ထုိေၾကညာခ်က္မွာ ဟားမက္စ္တုိ႔ကုိ အသာေပးထားသည္ဟုဆုိကာ ဆန္႔က်င္ရန္ ကုလသမဂၢ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး ဘန္ကီမြန္ကုိ တုိက္တြန္းခဲ့၏။  ထုိေၾကညာခ်က္တြင္ အစၥေရး၊ ဟားမက္စ္ မည္သူ႕ကုိမွ အမည္တပ္၍ ေဖာ္ျပမထားေသာ္လည္း မည္သည့္အရာက မွန္သည္၊ မည္သည့္အရာက မွားသည္ဟု ဘန္ကီမြန္ကုိပင္ ေနတန္ယာဟုက လက္ခ်ာေပးသည္။

    ပါလက္စတုိင္းသမၼတ မဟ္မူးဒ္အဘတ္စ္ကမူ ဘန္အား ထုိကဲ့သုိ႔ ေတာင္းဆုိမႈမ်ားမလုပ္ခဲ့။ သုိ႔ေသာ္လည္း ကမၻာတစ္၀ွမ္းမွ ထင္ရွားသည့္ ပညာရွင္မ်ား၊ အန္ဂ်ီအုိအဖြဲ႕မ်ားက ဘန္ကီမြန္ထံသုိ႔ အိတ္ဖြင့္ေပးစာတစ္ေစာင္ေပးပုိခဲ့သည္။ ဥပေဒႏွင့္ တရားမွ်တမႈဘက္မွ မရပ္တည္လွ်င္ ရာထူးမွ ႏႈတ္ထြက္ပါဟု ထုိစာ၌ ျပတ္ျပတ္သားသားပင္ ေရးထားထားေလသည္။

    အစၥေရးအား အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈကုိ လုပ္ေဆာင္သူအျဖစ္ ဘန္ကီမြန္က အမည္တပ္ မေဖာ္ျပခဲ့ေသာ ေၾကညာခ်က္မ်ားကုိ ထုိအိတ္ဖြင့္ေပးစာတြင္ ေဖာ္ျပထားၿပီး “က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပုိက္သူ” ႏွင့္ “က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပုိက္ခံရသူ” တုိ႔ကုိ ကုလ၏ ေၾကညာခ်က္မ်ားတြင္ ခြဲခြဲျခားျခား ေဖာ္မျပဟုလည္း ၎တုိ႔က ဆုိသည္။

    ုယခင္ ေတာင္ကုိရီးယား ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးျဖစ္ၿပီး ကုလသမဂၢ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴးအျဖစ္ ႏွစ္ႀကိမ္တုိင္တုိင္ တာ၀န္ေပျခင္းခံထားရသည့္ ဘန္ကီမြန္မွာ အမ်ားျပည္သူေရွ႕ေမွာက္တြင္ အမ်ိဳးမ်ိဳးသ႐ုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ “တုိက္ခုိက္မႈမ်ား ရပ္တန္႔ပါ။ ရပ္တန္႔ၾကပါ” “ဒီလုိ ႐ူးႏွမ္းမႈမ်ိဳးကုိ ရပ္တန္႔ပစ္ပါမယ္” စသျဖင့္ ေတာင္းဆုိကာ ေဒါသႀကီးေသာ သံတမန္တစ္ဦးအျဖစ္ တစ္ဖံု၊ အေမရိကန္ အစုိးရ၏ ဦးေဆာင္မႈကုိ လုိက္ရေသာ လက္ေတြ႕ၾကသည့္ ႏုိင္ငံေရးသမား အျဖစ္တစ္မ်ိဳး၊ ကုလသမဂၢအား ဦးေဆာင္ေနသည့္ လုပ္ပုိင္ခြင့္မရွိေသာ အတြင္းေရးမွဴးအျဖစ္တစ္ခါ ပံုစံအမ်ိဳးအမ်ိဳး ျဖစ္ေလ၏။

    ကုလအတြင္းေရးမွဴးေဟာင္းမ်ားကဲ့သုိ႔ပင္ ၎မွာလည္း ကုလသမဂၢႀကီး တစ္ညီတစ္ညြတ္တည္းျဖစ္မွသာ စြမ္းအားရွိေလသည္။ ၀မ္းနည္းစရာေကာင္းသည္က ကမၻာတစ္၀ွမ္းတြင္ ျဖစ္ပြားသည့္ ကိစၥရပ္မ်ားအတြက္ မရွိမျဖစ္အဖြဲ႕ျဖစ္သည္ဟု သက္ေသျပခဲ့သည့္ ကုလမွာ ပါလက္စတုိင္းကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္လာလွ်င္ အသံုးမက်ေတာ့။

    အစၥေရး၏ ဗုိလ္က်မႈအတြက္ တုံ႔ျပန္ေသာ ကုလ၏ သံတမန္ေရးရာ စကားရပ္မ်ားတြင္ “တုိက္တြန္းပါသည္” ဆုိျခင္းက “မိမိတုိ႔မႀကိဳက္ သုိ႔ေသာ္ နည္းနည္းမွ်ပင္ အေရးမယူ” ဟု ဆုိလုိသည္။ “ကန္႔ကြက္လုိက္သည္” ဟူေသာစကားလံုးက “မိမိတုိ႔ လက္မခံ သုိ႔ေသာ္ သင္တုိ႔ႀကိဳက္သလုိ႔ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လုပ္ႏုိင္သည္” ဟု အဓိပၸါယ္ရေလ၏။ “႐ႈတ္ခ်လုိက္သည္” ဆုိသည့္ စကားလံုးကမူ “မိမိတုိ႔အေနျဖင့္ အလြန္ စိတ္မေကာင္းျဖစ္မိသည္။ သုိ႔ေသာ္ ၀င္မပါ” ဟူ၍ပင္။ “အပစ္ရပ္ပါ” ဟူသည့္ စကားကေတာ့ “အသင္တုိ႔ မရပ္ပါက မိမိတုိ႔က သတိေပးမည္။ အျခားသူမ်ားက မိမိတုိ႔အား သတိေပးပါက ေနာက္တစ္ႀကိမ္ ျပန္လာမည္” ဟူ၍ပင္ ျဖစ္ေပသည္။

    ပါလက္စတုိင္းအတြက္ အရာမေရာက္

    လြန္ခဲ့သည့္ ဆယ္စုႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္း ပါလက္စတုိင္း ပုိင္နက္၌ အစၥေရး၏ တုိက္ခုိက္မႈမ်ား၊ တရားမ၀င္အိမ္ရာေဆာက္လုပ္မႈ၊ ပါလက္စတုိင္း မ်ားကုိ ေမာင္းထုတ္မႈ၊ ပါလက္စတုိင္း ပုိင္နက္အား သိမ္းပုိက္မႈတုိ႔ႏွင့္ပတ္သက္၍ ကုလသမဂၢက ရာႏွင့္ခ်ီေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားထုတ္ျပန္ခဲ့ကာ အစၥေရး၏ လုပ္ရပ္မ်ားအား ျပစ္တင္ခဲ့သည္။ ကန္႔ကြက္ခဲ့သည္။ ထုိကဲ့သုိ႔ မလုပ္ရန္ တုိက္တြန္းခဲ့သည္။ အႀကံေပးခဲ့သည္။ ႐ႈတ္ခ်ခဲ့သည္။ သုိေသာ္လည္း ထုိဆံုးျဖတ္ခ်က္အားလံုးက အစၥေရးက လစ္လ်ဴ႐ႈခဲ့ေလသည္။

    ပါလက္စတုိင္းအား အစၥေရး၏ ဗုိလ္က်မႈအတြက္ တုံ႔ျပန္ေသာ ကုလ၏ သံတမန္ေရးရာ စကားရပ္မ်ားတြင္ “တုိက္တြန္းပါသည္” ဆုိျခင္းက “မိမိတုိ႔မႀကိဳက္ သုိ႔ေသာ္ နည္းနည္းမွ်ပင္ အေရးမယူ” ဟု ဆုိလုိသည္။ “ကန္႔ကြက္လုိက္သည္” ဟူေသာစကားလံုးက “မိမိတုိ႔ လက္မခံ သုိ႔ေသာ္ သင္တုိ႔ႀကိဳက္သလုိ႔ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လုပ္ႏုိင္သည္” ဟု အဓိပၸါယ္ရေလ၏။ “႐ႈတ္ခ်လုိက္သည္” ဆုိသည့္ စကားလံုးကမူ “မိမိတုိ႔အေနျဖင့္ အလြန္စိတ္မေကာင္းျဖစ္မိသည္။ သုိ႔ေသာ္ ၀င္မပါ” ဟူ၍ပင္။ “အပစ္ရပ္ပါ” ဟူသည့္ စကားကေတာ့ “အသင္တုိ႔ မရပ္ပါက မိမိတုိ႔က သတိေပးမည္။ အျခားသူမ်ားက မိမိတုိ႔အား သတိေပးပါက ေနာက္တစ္ႀကိမ္ ျပန္လာမည္” ဟူ၍ပင္ ျဖစ္ေပသည္။

    ၀မ္းနည္းစရာေကာင္းသည္က ကုလလံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွ ေနာက္ဆံုးထုတ္ျပန္ေသာ ေၾကညာခ်က္တြင္ပင္ မည္သည့္ ေ၀ဖန္ပုိင္းျခားမႈမ်ိဳးမွ မပါခဲ့။ “ဂါဇာႏွင့္ ဆက္စပ္ေနသည့္ ျပႆနာတြင္ အရပ္သားမ်ား အသက္ဆံုး႐ံႈးကာ ထိခုိက္ဒဏ္ရာရရွိသူမ်ား မ်ားျပားလာျခင္းေၾကာင့္ အေရွ႕အလယ္ပုိင္းေဒသ အေျခအေေန ယုိယြင္းလာမႈႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ မိမိတုိ႔ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွ အလြန္အမင္း စုိးရိမ္မိပါသည္” ဟူ၍သာ ေဖာ္ျပခဲ့ေလသည္။

    ၂၀၁၂ ခုႏွစ္က ကုလတြင္ အဖြဲ႕၀င္မဟုတ္ေသာ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသူအျဖစ္ သတ္မွတ္ခံခဲ့ရသည့္ ပါလက္စတုိင္းပုိင္နက္မ်ားကုိ အစၥေရးမွ က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပုိက္ေနျခင္းကုိပင္ မရပ္တန္႔ႏုိင္ခဲ့သည့္ ကုလ၏ ယခုဆံုးျဖတ္ခ်က္ကလည္း လက္ေတြ႕တြင္ ထိထိေရာက္ေရာက္ ျဖစ္မလာခဲ့။

    သံတမန္ေရးေဘာလံုးကြင္းျဖစ္ေနေသာ ပါလက္စတုိင္း

    အုိးအိမ္စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးရၿပီး၊ ေမြးရပ္ေျမအား သိမ္းပုိက္ျခင္းခံထားရသူ ပါလက္စတုိင္းတုိ႔၏ ဒုကၡသုကၡႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ စာရြက္ေပၚတြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ကုလ၏ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားကဲ့သို႔ အျခားကိစၥရပ္မ်ားတြင္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ျခင္းမရွိ။ သုိ႔ေသာ္လည္း ၿပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ကာလတစ္ေလွ်ာက္ ထုိေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားမွ ထြက္ေပၚလာေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ရာေပါင္းမ်ားစြာမွာ ေကာင္အထည္ေပၚမလာခဲ့။ ပုိဆုိးသည္က ဂ႐ုပင္ မစုိက္ခဲ့ၾကေခ်။

    ကုလ၏ ႏုိင္ငံေရးစြမ္းအားမ်ား ႏြံနစ္ခဲ့ရျခင္းမွာလည္း ပါလက္စတုိင္းကိစၥထက္ အျခားဘယ္ကိစၥတြင္မွမရွိ။ ပါလက္စတိုင္း-အစၥေရး ျပႆနာတြင္ ကုလ၏ အရာမေရာက္မႈမွာ စစ္ေအးေခတ္ၿပိဳင္ဘက္ႏုိင္ငံမ်ားေၾကာင့္လည္း ပါ၀င္သည္။ ဒါကပင္ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္မွ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္ ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံက အတည္ျပဳခဲ့သည့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ၆၉၀ ၏ ထက္၀က္ေက်ာ္မွာ မည္သည့္အတြက္ေၾကာင့္ ျဖစ္မလာခဲ့သည္ဆုိသည့္ အေျဖပင္ ျဖစ္ေလသည္။

    ပါလက္စတုိင္းပုိင္နက္မ်ားကုိ အစၥေရးက သိမ္းပုိက္မႈအား ရပ္တန္႔ေရး ကုလ၏ ၾကား၀င္ေဆာင္ရြက္မႈကုိ ပ်က္ျပယ္ေစရန္အတြက္ အေမရိကန္က ဦးေဆာင္ကာ ျပဳလုပ္ေနသည္။ အစၥေရး၏ ေပၚလစီမ်ားကုိ ေ၀ဖန္ထားသည့္ ကုလ၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ၄၀ ေက်ာ္ကုိ အေမရိကန္ တစ္ဦးတည္းက ဗီတုိသံုး၍ ပယ္ခ်ခဲ့သည္။ ထုိဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားတြင္ အေမရိကန္၏ မဟာမိတ္မ်ားကုိယ္တုိင္ တင္သြင္းခဲ့ေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားလည္း ပါ၀င္၏။

    ထုိေႏွာက္ယွက္မႈမ်ားက သိမ္းပိုက္မႈ အဆံုးသတ္ေရးႏွင့္ ျပႆနာေျဖရွင္းေရးတုိ႔တြင္ ကုလမွာ အဓိကအခန္းက႑မွ ပါ၀င္ႏုိင္သည္ ဆုိေသာ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ားကုိ ေလ်ာ့ပါးေစၿပီး ေပ်ာက္ပ်က္ သြားႏုိင္ေလသည္။ ၀မ္းနည္းဖြယ္ေကာင္းသည္က ေနာက္ဆံုးတြင္ ရလဒ္မွာ မည္သည့္ အဖြဲ႕အတြက္မွ အက်ိဳးမရွိေစဘဲ၊ ေဒသအတြင္း တည္ၿငိမ္ေရးကုိလည္း ကူညီႏုိင္မည္ မဟုတ္ေခ်။

    ေဘာ့စနီးယား၊ ကုိဆုိဗုိ၊ ဆုိမာလီယာ၊ ကူ၀ိတ္၊ အီရတ္၊ အာဖဂန္၊ ဆီးရီးယား-လက္ဘႏြန္ ယခုေနာက္ဆံုး ေတာင္ဆူဒန္တုိ႔အပါအ၀င္ စစ္ေအးေခတ္အလြန္ ျပႆနာ အမ်ားစုအား ကုလမွ တုိက္႐ုိက္ပါ၀င္ ေျဖရွင္းမႈမ်ားမွာ ထင္သာျမင္သာရွိခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္ အရွည္ၾကာဆံုး ျပႆနာျဖစ္သည့္ ပါလက္စတုိင္း ကိစၥမွာ ထုိအထဲတြင္ မပါ၀င္ခဲ့။

    ထုိနည္းတူစြာ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈဆုိင္ရာ ကိစၥရပ္မ်ားႏွင့္ ႏုိင္ငံေရးဆုိင္ရာ ၾကား၀င္ေရးအတြက္ ကုလ၏ ေမတၱာရပ္ခံမႈမ်ား၊ ေတာင္းဆုိမႈမ်ားအားလံုးမွာ မသိက်ိဳးႏြံ ျပဳခံခဲ့ရသည္။ ကုလမွ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ခဲ့သည့္ တစ္ခုတည္းေသာ ကိစၥမွာ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္တြင္ အစၥေရးက မတရားသိမ္းယူထားသည့္ ပါလက္စတုိင္းပုိင္ ဟီဘရြန္ေဒသသုိ႔ ကုလမွ လက္နက္မဲ့ စစ္ေဆးေရးအရာရွိ အနည္းငယ္ကုိ ေစလႊတ္ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ထုိအခ်ိန္က ျဖစ္ပြားေနေသာ ဥပေဒခ်ိဳးေဖာက္မ်ားအတြက္ လူသိရွင္ၾကား ေျပာဆုိရန္ ၎တုိ႔တြင္ အခြင့္အာဏာမရွိခဲ့။

    ၀ါရွင္တန္က ၾကား၀င္ေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ပ်က္ျပယ္ၿပီးေနာက္ ကုလအား ႏုိင္ငံေရးဆုိင္ရာ အဓိကအခန္းက႑မွ ပါ၀င္ရန္ ခြင့္ျပဳခဲ့သည္။ အီးယူ၊ ႐ုရွားတုိ႔ႏွင့္အတူ အေမရိကန္ျပဳသမွ် ႏုရသည့္ အဆင့္သာျဖစ္၏။

    ရွက္စရာေကာင္းသည္

    ၿပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀ တြင္ ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ အရာအားလံုးကုိ အစၥေရးက ခ်ိဳးေဖာက္ခဲ့၏။ ထုိဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားတြင္ ေဂ်႐ုစလင္ အပါအ၀င္ ၁၉၆၇ ခုႏွစ္မွစတင္က က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပုိက္ထားသည့္ အာရပ္ႏွင့္ ပါလက္စတုိင္းတုိ႔၏ နည္ေျမတည္ေဆာက္ပံုမ်ား၊ ပထ၀ီ အေနအထားမ်ားႏွင့္ အမွတ္သညာမ်ားကုိ ေျပာင္းပစ္ရန္ အစၥေရးတုိ႔၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကုိ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ကန္႔ကြက္ ႐ႈတ္ခ်ထားသည့္ ၁၉၈၀ တြင္ ထုတ္ျပန္ေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အမွတ္ ၄၆၅ လည္း ပါ၀င္ေလသည္။

    ၁၉၆၇ ခုမွစ၍ အာရပ္တုိ႔၏ နယ္ေျမမ်ားအား အစၥေရးက က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပုိက္မႈမ်ားကုိ ရပ္တန္႔ရန္ လိုအပ္သည္ဟု ထပ္မံေဖာ္ျပထားေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အမွတ္ ၄၇၆ မွာလည္း ပယ္ခ်ျခင္း ခံခဲ့ရေလသည္။ အေမရိကန္ႏွင့္ အစၥေရးတုိ႔ လက္ခံသည့္ တစ္ခုတည္းေသာ ကုလ၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မွာ ၁၉၆၇ ခုႏွစ္က အတည္ျပဳခဲ့သည့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ အမွတ္ ၂၄၂ ျဖစ္ျဖစ္ၿပီး ထုိဆံုးျဖတ္ခ်က္မွာ အေျခခံ သံတမန္ေရး ျဖစ္စဥ္ျဖစ္၏။ ထုိဆံုးျဖတ္ခ်က္တြင္ “အင္အားသံုး၍ ပိုက္နက္မ်ားအား သိမ္းပုိက္မႈကုိ လက္မခံႏုိင္ပါ” ဟု ေဖာ္ျပထားေသာ္လည္း အစၥေရးကမူ ထုိဆံုးျဖတ္ခ်က္ကုိ စနစ္တက်ခ်ိဳးေဖာက္ကာ ပါလက္စတုိင္း ပုိက္နက္အတြင္း တရားမ၀င္အိမ္ရာမ်ားကုိ ဆက္လက္ ေဆာက္လုပ္ေနခဲ့ေလသည္။

    အစၥေရးက အျမတ္ထြက္ေနၿပီး ပါလက္စတုိင္းက ေဘးဒုကၡႏွင့္ ရင္ဆုိင္ေနရသည့္ ထုိကိစၥတြင္ ႏုိင္ငံတကာအသုိင္းအ၀ိုင္း ဆုိသည္က “ႏုိင္ငံတကာႏွင့္ ဆုိင္ေသာ” သုိ႔မဟုတ္ “လူ႕အသုိင္းအ၀ုိင္း” ကဲ့သုိ႔ေသာ ျပဳမူေဆာင္ရြက္ျခင္းမ်ိဳး မရွိခဲ့။ ပို၍ ဆုိး၀ါးသည္က အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ားကုိ ရည္ညႊန္းသည့္ “ႏုိင္ငံတကာအသုိင္းအ၀ုိင္း” အတြက္ ေဆာင္ရြက္ၾကသူမ်ားကသာ ပါလက္စတုိင္းတြင္ ကုလ၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈကုိ ေႏွာက္ယွက္ၾကသူမ်ား ျဖစ္ခဲ့ေလ၏။

    ထုိအေျခအေနမွာပင္ ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံက ျပဌာန္းခဲ့သည့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ၁၉၄ ကုိ အစၥေရးက လက္ခံခဲ့သည္။ အဖြဲ႕၀င္ႏုိင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ ကုလ၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားကုိ ေလးစားရမည္ဆုိသည့္ ကတိက၀တ္ေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး ထုိဆံုးျဖတ္ခ်က္တြင္ပါ၀င္သည့္ ပါလက္စတုိင္းဒုကၡသည္မ်ားအား အိမ္ျပန္ပုိ႔ေရးကုိ အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့ေလသည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း တစ္သန္းေက်ာ္ေသာ ထုိဒုကၡသည္မ်ားက ဂါဇာကမ္းေျမႇာင္ေဒသ အစၥေရး၏ ပိတ္ဆုိ႔မႈေအာက္တြင္ ဒုကၡမ်ား ဆက္လက္ခံစားေနရစဲပင္ ျဖစ္ေလသည္။

    မၾကာေသးခင္က ဂါဇာေဒသအေပၚ အစၥေရးက က်ဴးေက်ာ္တုိက္ခုိက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ထုိျပႆနာအတြက္ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက တုံ႔ျပန္မႈမ်ား လုပ္ခဲ့၏။ သုိ႔ေသာ္ မိတ္ဖက္မ်ားၾကား ျဖန္ေျဖသကဲ့သုိ႔သာျဖစ္ၿပီး ပါလက္စတုိင္းဒုကၡသည္မ်ား ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဒုကၡမ်ားကုိ ခါးခါးသီးသီး ခံစားေနရသည္ဆုိသည့္အခ်က္ကုိ ထည့္သြင္းမစဥ္းစားခဲ့ေပ။

    ကုလအတြင္းေရးမွဴးေဟာင္း ကုိဖီအန္နန္ကမူ ပါလက္စတုိင္း-အစၥေရး ျပႆနာအား ေျဖရွင္းရန္ႏွင့္ ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာၾကာျမင့္ေနသည့္ ပါလက္စတုိင္း ပုိင္နက္မ်ားအား အစၥေရးက သိမ္းပုိက္မႈကုိ အဆံုးသတ္ရန္ မစြမ္းေဆာင္ႏုိင္မႈက ကုလသမဂၢ၏ ဂုဏ္သိကၡာကုိ ထိခုိက္ေစၿပီး အဖြဲ႕ႀကီး၏ ဘက္မလုိက္ေရး မူ၀ါဒႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေမးခြန္းထုတ္စရာ ျဖစ္လာမည္ဟု သတိေပးခဲ့ေလသည္။

    ထုိထက္ပုိအေရးႀကီးသည္က ပါလက္စတုိင္းေဒသ မတည္ၿငိမ္ျခင္း၊ အစၥေရးတုိ႔၏ အႏုိင္က်င့္မႈမ်ားကုိ ပါလက္စတုိင္း ျပည္သူမ်ား ခါးစည္းခံေနရျခင္းပင္ ျဖစ္ေပေတာ့သည္။

    အလ္ဂ်ဇီးယားသတင္းဌာနမွာ ေဆာင္းပါးရွင္ Marwan Bishara ၏ On the UN and war in Gaza  ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ေဆာင္းပါးကို ေလးေမာင္ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျမန္မာမႈျပဳပါသည္။

  • ႏႈတ္ပိတ္ခံထားရတဲ့ အမည္နာမ

    ႏႈတ္ပိတ္ခံထားရတဲ့ အမည္နာမ

    ၾသဂုတ္ ၁၉၊ ၂၀၁၄
    M-Media

    .ျမင့္မိုရ္ေမာင္ေမာင္ ျမန္မာမႈျပဳသည္။

    Rohingya refugee_ap_360_1
    ရခိုင္ျပည္နုယ္၊ စစ္ေတြၿမိဳ႕ေျမာက္ဖက္ ဒါးပိုင္စခန္းရိွ ယာယီတဲအတြင္း အေရျပားေရာဂါ ေ၀ဒနာ ခံစားေနရရွာေသာ သမီးငယ္ေလးကုိ ေပြ႕ခ်ီထားသည့္ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦး (ေအပီ)

    ျမန္မာႏိုင္ငံက ဦးခ်ဳိးခံ ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စ္လင္မ္ေတြဟာ ႏိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ျငင္းပယ္ခံထားရပါတယ္။ လူမ်ဳိးေရးခြဲျခားအၾကမ္းဖက္မႈမွာ ဆိုးဆုိးရြားရြား ပစ္မွတ္ထားခံေနရတယ္။ ေထာက္ပံ့မႈမဲ့ ညစ္ညစ္ပတ္ပတ္စခန္းမ်ားထဲမွာ ပိတ္ေလွာင္ထိန္းခ်ဳပ္ခံေန ရပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရက ျပည္ပ အရာရိွမ်ားကို ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အမည္နာမအသံုးမျပဳ မေျပာဆိုေအာင္၊ ၿပီးေတာ့ ဒီနည္းဗ်ဴဟာ သက္၀င္လာေအာင္ ဖိအားေပးေနျခင္းဟာ ကိုယ့္သိကၡာကိုယ္ခ်ေနျခင္းပါလို႔ အက်ယ္တ၀င့္ ဆိုရပါလိမ့္မယ္။

    ႏိုင္ငံတြင္း ဗုဒၶဘာသာ၀င္နဲ႔ မြတ္စ္လင္မ္မ်ားအၾကား တင္းမာမႈဂယက္ကို ေရွာင္ရွားေသာအားျဖင့္ လူထုအတြင္း အဲ့ဒီအသံုးအႏႈန္းကို ေရွာင္ၾကဥ္ခဲ့ရတယ္လို႔ ကုလသမဂၢ၀န္ထမ္းမ်ားက ဆိုပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ အေမရိကန္ နိုင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီး ဂၽြန္ကယ္ရီဟာ မၾကာေသးမီက ျမန္မာေခါင္းေဆာင္မ်ား နဲ႔ ေတြ႕ဆံုၿပီးခ်ိန္မွာ – အမည္နာမျပႆနာကို ပယ္ခ်ထားသင့္တယ္လို႔ အေမရိကန္မွ ထင္ျမင္ေၾကာင္း  အထက္တန္း အရာရိွတစ္ဦးက သတင္းေထာက္မ်ားကို ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။

    ဒီအေပၚ ယူေကက ျမန္မာရိုဟင္ဂ်ာ အေရးလႈပ္ရွားမႈအသင္းရဲ႕ ဥကၠဌ ဦးထြန္းခင္ကို စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္ ျဖစ္သြားေစပါတယ္။ အဲ့ဒီအသံုးအႏႈန္းကို အသံုးမျပဳျခင္းနဲ႔တစ္ကြ ဖိႏွိပ္ေရးမူ၀ါဒကို အာဏာပိုင္ေတြက ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လိုက္ျခင္းျဖစ္တယ္လို႔ သူက ဒီလိုဆိုပါတယ္။

    “ ရိုဟင္ဂ်ာ ဆိုတဲ့ စကားလံုးကိုပင္လွ်င္ အသံုးမျပဳတဲ့သူေတြက ရိုဟင္ဂ်ာေတြရဲ႕အခြင့္အေရးေတြကို ဘယ္လို ကာကြယ္ေပးမွာတဲ့လဲ ? ”

    ရိုဟ္ အင္း ဂါဟ္ လို႔ အသံထြက္ရတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို တရား၀င္သတ္မွတ္ထားတဲ့ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိး (၁၃၅)စုထဲ မပါ၀င္လို႔ ျမန္မာ အာဏာပိုင္မ်ားက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဖက္ကေန တရားမ၀င္ ေရႊ႕ေျပာင္း၀င္ေရာက္လာသူမ်ားအျဖစ္ အျမင္ထားရိွၿပီး ကာလၾကာေညာင္းစြာ ကတည္းက ခြဲျခားဆက္ဆံလာခဲ့ၾကတယ္။ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာၾကာေညာင္းခဲ့တဲ့ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ဖြင့္လွစ္လိုက္ၿပီးေနာက္ လူဦးေရပမာဏ (၁.၃)သန္း၀န္းက်င္ရိွတဲ့ ဒီနယ္ေျမမဲ့လ ူနည္းစု၀င္ေတြ အေပၚ ပိုမိုဆိုး၀ါးစြာ ဆက္ဆံလာတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။   လူမ်ားစုဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားအနက္ အစြန္းေရာက္လူအုပ္စုေတြက သူတို႔ကို အိုးအိမ္မဲ့ေအာင္လုပ္၊ လူ (၂၈၀)ဦးအထိ သတ္ျဖတ္လိုက္တဲ့ လြန္ခဲ့တဲ့ (၂)ႏွစ္ကတည္းကစလို႔ ရိုဟင္ဂ်ာေပါင္း တစ္သိန္းေလးေသာင္းထက္ မနည္း ျပည့္ညွပ္က်ဥ္းေျမာင္းလွတဲ့ စခန္းမ်ားအတြင္း ပိတ္ေလွာင္ခံေနရတယ္။

    ရိုဟင္ဂ်ာကိုဆန္႔က်င္တဲ့ လူမ်ဳိးခြဲျခားေရး၀ါဒ က်ယ္ျပန္႔လာပါတယ္။ လူမ်ဳိးေရးအၾကမ္းဖက္မႈထဲမွာ မ်ဳိးျဖဳတ္သုတ္သင္မႈလကၡဏာမ်ားကို ေတြ႕ျမင္ေနရေၾကာင္း အခ်ဳိ႕က ဆိုေနပါတယ္။

    သူတို႔ကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေပးဖို႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက အာဏာပိုင္ေတြကို တိုက္တြန္းထားပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ သမၼတ ဘားရက္ အိုဘားမား ျမန္မာႏိုင္ငံကို အလည္အပတ္ေရာက္စဥ္က ရန္ကုန္တကၠသိုလ္မွာ “ အျပစ္မဲ့လူသားေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္ျခင္း အတြက္ ဆင္ေျခဆင္လက္ေပးစရာ မလိုပါဘူး။ ရိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ခင္ဗ်ားတို႔အတိုင္း တူညီေသာဂုဏ္သိကၡာကို ပိုင္ဆိုင္ထားၾကပါတယ္ ” လို႔ ေျပာၾကားခဲ့တယ္။

    ဒါေပမယ့္ ဒီလအတြင္း ေရာက္ခဲ့တဲ့ မစၥတာကယ္ရီေရာ၊ ဇြန္လအတြင္း ေရာက္ခဲ့တဲ့ ကုလလူ႔အခြင့္အေရး ထိပ္တန္း သံတမန္ တြမ္ မာလီေနာ့စကီးပါ လူမ်ဳိးေရးအၾကမ္းဖက္မႈ ပိုမိုဆိုး၀ါးလာတဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ အေနအထားသစ္ေတြ အေပၚ ေျပာဆိုတဲ့အခါမွာ ဒီအသံုးအႏႈန္းကို အသံုးမျပဳခဲ့ၾကပါဘူး။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္လူရမ္းကားတစ္စုက ျမန္မာျပည္အေနာက္ပိုင္းရိွ ရိုဟင္ဂ်ာနဲ႔ အျခားမြတ္စ္လင္မ္ေတြကို တိုက္ခိုက္ရာကေန ႏိုင္ငံအႏွံ႔ ျပန္႔ႏွံ႔သြားပါတယ္။ ဒါဟာ ႏိုင္ငံတြင္းက စပ္ကူးမပ္ကူး ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကို ဘာသာေရး အကဲဆတ္မႈအားျဖင့္ ၿဖိဳလဲပစ္တာပါဘဲ။

    အေမရိကန္တာ၀န္ရိွသူ တစ္ဦးအေနနဲ႔ ဒီ(ရိုဟင္ဂ်ာ)အသံုးအႏႈန္းကို ျမန္မာလူ႔အဖြဲ႕အစည္းက လက္ခံလာေအာင္ တြန္းအားေပးရမယ့္ အစား ေျပာဆိုခြင့္ မေပးလို႔ိုဆိုၿပီး အမည္မတပ္ဘဲ ေျပာဆိုေနျခင္း၊ ဘဂၤါလီ စကားလံုးအပါအ၀င္ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ ခြဲျခားခ်ဳိးႏွိမ္ေရးအသံုးအႏႈန္းေတြကို လက္ခံအသံုးျပဳေနျခင္းဟာ ပဋိပကၡကို ဖိတ္ေခၚေနျခင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။ သို႔တေစ အေမရိကန္အစိုးရကေတာ့ မိမိရဲ႕မူ၀ါဒအရ ရိုဟင္ဂ်ာလို႔ဘဲ မေျပာင္းလဲဘဲ ဆက္လက္ေခၚဆိုသြားမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

    ျပည္ပကူညီေရး လုပ္သားမ်ားဟာလည္း ဒီတင္းမာမႈထဲ ညွပ္ခံခဲ့ရပါတယ္။ အၾကမ္းဖက္မႈေၾကာင့္ အိုးအိမ္မဲ့ရတဲ့ လက္တစ္ဆုပ္စာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြအေပၚ မကူညီဘူး၊ ဒုကၡသည္ မြတ္စ္လင္မ္မ်ားအေပၚသာ အဓိကထားကူညီေနတယ္ ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္နဲ႔ ကူညီေရးလုပ္သားတို႔ရဲ႕ ရံုးနဲ႔ေနအိမ္မ်ားကို တစ္ဖက္ပိတ္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားက တိုက္ခိုက္ခဲ့ၾကတယ္။ နယ္စည္းမထား ဆရာ၀န္မ်ားအဖြဲ႕ကိုလည္း အစိုးရက ေဖေဖာ္၀ါရီလ အတြင္းမွာ ႏွင္ထုတ္ခဲ့လို႔ ျပန္လည္ ၀င္ေရာက္ခြင့္ရႏိုင္ေအာင္ ေစာင့္စားေနရဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။

    လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈ အေနအထားကေတာ့ ဆိုးသထက္ဆိုးရြားလာေနပါတယ္။ မတ္လနဲ႔ ဇြန္လထက္စာရင္ အာဟာရခ်ဳိ႕တဲ့မႈခံစားရတဲ့ ပမာဏဟာ ႏွစ္ဆေက်ာ္ တုိးပြားလာတယ္လို႔ ကုလသမဂၢက ေျပာၾကားပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့လ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ  လူ႔အခြင့္အေရး ထိပ္တန္းကုလသံတမန္ ယန္ဟီလီ ေရာက္လာေတာ့ ဒီအေျခအေနကို ေၾကာက္ခမန္း လိလိအေနအထား လို႔ ေခၚဆိုခဲ့ပါတယ္။

    လူနည္းစု၀င္ေတြဟာ ႏိုင္ငံသား၊ လူမ်ဳိး၊ ဘာသာ၊ စကားဆိုင္ရာ ကိုယ္ပိုင္၀ိေသသအတိုင္း ကိုယ္ပိုင္သတ္မွတ္ ခြင့္ရိွတဲ့အေၾကာင္း ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒလမ္းေၾကာင္းေအာက္က သတိေပးခဲ့ေသာ္လည္း ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အမည္နာမကို အသံုးမျပဳဖို႔ ျမန္မာအစိုးရက သူမကို ထပ္ျပန္တလဲလဲ ေျပာဆိုခဲ့ေၾကာင္း ယန္ဟီလီက ေျပာျပပါတယ္။

    ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြဟာ အဲ့ဒီအမည္နာမကို ဘယ္တုန္းကမွ လက္မခံခဲ့ဘူးလို႔ ျမန္မာ အစိုးရ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီး ဦးရဲထြဋ္က ေအပီ သတင္းဌာနဆီ ေပးပို႔တဲ့ အီးေမးလ္တစ္ေစာင္မွာ ဆိုထားပါတယ္။ (၁၉၅၀)ႏွစ္မ်ားအတြင္း ခြဲထြက္ေရး အုပ္စုတစ္စုက အဲ့ဒီအမည္နာမကို တီထြင္ခဲ့ေၾကာင္း၊ (၁၉၉၀)ႏွစ္မ်ားအတြင္း ျပည္၀င္ခြင့္ ပိတ္ပင္ခံရတဲ့ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ားက ကုလသမဂၢမွာ ျမန္မာစစ္အစိုးရေဟာင္းအေပၚ ဖိအားေပးဖို႔  ဒီစကားလံုးကို အသံုးျပဳခဲ့တာျဖစ္ေၾကာင္း သူက ဆိုပါတယ္။

    ရခိုင္ေဒသသမိုင္းကၽြမ္းက်င္သူ Jacques Leider ရဲ႕အဆိုအရ ရခိုင္ျပည္နယ္က မြတ္စ္လင္မ္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းဟာ မိမိတို႔ကိုယ္ကို ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းကို ေခၚေ၀ၚ အသံုးျပဳခဲ့ေၾကာင္း ၿဗိတိသွ်စာေရးဆရာ တစ္ဦးက ေရးသားေဖာ္ျပထား ပါတယ္။ အဲ့ဒီစာအုပ္ကို (၁၇၉၉)ခုႏွစ္က ထုတ္ေ၀ခဲ့တာပါ။ ဒါဟာ လတ္တစ္ေလာထြက္ေပၚလာတဲ့ အေထာက္အထားပါ။

    (၁၈၂၃)ခုႏွစ္ စစ္ပြဲေနာက္ပိုင္းက စတင္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ၿဗိတိသွ်ကိုလိုနီ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေအာက္ ေရာက္ရိွခဲ့တယ္။ မိမိတို႔ဟာ အဲ့ဒီကာလ မတိုင္မီကတည္းက ရခိုင္ျပည္နယ္ အတြင္း အေျခခ်ေနထိုင္ခဲ့တဲ့ မြတ္စ္လင္မ္လူ႔အဖြဲ႕အစည္းကေန ဆင္းသက္လာ သူေတြျဖစ္ပါတယ္လို႔ ရိုဟင္ဂ်ာေခါင္းေဆာင္မ်ားက ဆိုပါတယ္။ ၿဗိတိသွ်အုပ္စုိးစဥ္ကာလမွာ ဘဂၤလားနယ္ဖက္က မြတ္စ္လင္မ္ေတြကို လြတ္လပ္စြာ ေရႊ႕ေျပာင္း၀င္ေရာက္ခြင့္ ေပးခဲ့တယ္။ (၁၈၂၃)ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ႏိုင္ငံတြင္း ေရာက္ရိွလာ သူမ်ားရဲ႕မ်ဳိးဆက္ေတြကို ျပည့္၀ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ လက္မခံေၾကာင္း လက္ရိွျမန္မာႏိုင္ငံ ဥပေဒက ျငင္းပယ္ထားပါတယ္။

    အမည္နာမအျငင္းပြားမႈက ႏိုင္ငံ့အမည္ေဟာင္း ဗမာ(Burma)နဲ႔ စစ္အာဏာရွင္အစိုးရက (၁၉၈၉)ခုႏွစ္မွာ ကင္ပြန္းတပ္ေပးခဲ့တဲ့ အမည္သစ္ ျမန္မာ(Myanmar) ဆိုတဲ့ ကိစၥကို ျပန္ေျပာင္း အမွတ္ရသြားေစပါတယ္။ အေမရိကန္အရာရိွမ်ားက ရင္းႏွီးမႈလကၡဏာအျဖစ္ ျမန္မာလို႔ သံုးႏႈန္းေနေပမယ့္လည္း ၀ါရွင္တန္ကေတာ့ Burma လို႔သာ သံုးႏႈန္းေခၚေ၀ၚေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဓိပၸာယ္ကြဲျပားမႈက ကြာဟႀကီးထြားလြန္းေနလို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

    မိမိကိုယ္ကို ရိုဟင္ဂ်ာလို႔ ေဖာ္ညႊန္းသတ္မွတ္တဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ ယခုႏွစ္ေႏြရာသီအတြင္း ကုလပံ့ပိုးမႈျဖစ္တဲ့ ျပည္လံုးကၽြတ္သန္းေခါင္စာရင္းထဲက ဖယ္ထုတ္ခံခဲ့ရတယ္။ သူတို႔အေနနဲ႔ ခရီးသြားလာမႈ၊ အလုပ္အကိုင္၊ ပညာေရး၊ ရယူႏိုင္တဲ့ ကေလးအေရအတြက္ေတြအေပၚ ခ်ည္ေႏွာင္ တင္းၾကပ္ထားျခင္းကို ရင္ဆိုင္ေနရပါတယ္။ (၁၉၇၀)ခုႏွစ္မ်ား ကာလကတည္းက ျမန္မာျပည္ တြင္းကေန အဓမၼေမာင္းထုတ္မႈေတြေၾကာင့္ အလြတ္ရုန္းခဲ့တဲ့သူေတြကိုလည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဖက္ကလည္း ႀကိဳဆိုမႈ မရိွခဲ့ပါဘူး။

    အစိုးရရဲ႕ ရိုးမယ္ဖြဲ႕ ရမယ္ရွာမႈေၾကာင့္ျဖစ္ေစ၊ ထိပ္တိုက္ေတြ႕ျခင္းကို ေရွာင္လႊဲ လိုတာေၾကာင့္ျဖစ္ေစ ျမန္မာႏိုင္ငံ ထဲရိွ ႏိုင္ငံျခားသံရံုး၀န္ထမ္းမ်ား နဲ႔ ကူညီ ကယ္ဆယ္ေရးေအဂ်င္စီတို႔ဟာ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းကို မေျပာဆို သေလာက္ျဖစ္လာၾကတယ္။ မြတ္စ္လင္မ္ေတြလို႔ဘဲ ၿပီးစလြယ္ (ၿခံဳငံု)ေခၚဆို လိုက္ၾကတယ္။ ဇြန္လတုန္းက ကုလသမဂၢရဲ႕ ကေလးသူငယ္မ်ားေအဂ်င္စီက တင္ျပေဆြးေႏြးမႈတစ္ခုမွာ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္း အသံုးျပဳဖို႔ ေမတၱာရပ္ခံတဲ့အခါမွာ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားေနသူမ်ားဖက္က ေ၀ဖန္ရႈတ္ခ်မႈကိုပင္လွ်င္ ခံခဲ့ရပါတယ္။

    “ ဒီအသံုးအႏႈန္းကို အသံုးမျပဳတဲ့ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားကူညီေရးေအဂ်င္စီ သို႔မဟုတ္ အလွဴရွင္တိုင္းက အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရးဥပေဒဆိုင္ရာ က်င့္၀တ္ စည္းမ်ဥ္းေတြကို ေဖာက္ဖ်က္ ယံုတင္မကပါဘူး – ေခတ္သစ္ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားေရးဆိုင္ရာ ဘယ္ပေရာဂ်က္မွာ မဆို ေျခခ်ဖို႔ေတာင္ မထိုက္တန္တဲ့ သူရဲေဘာေၾကာင္မႈကို ထုတ္ေဖာ္ျပသလိုက္တာပါပဲ ” လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံလူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္မႈအဖြဲ႕ အႀကီးတန္းသုေတသီ David Mathieson က ေျပာၾကားလိုက္ပါေတာ့တယ္။

    AP သတင္းဌာနမွ တင္ဆက္ခဲ့တဲ့ Name of Muslim Group in Myanmar Goes Unspoken သတင္းေဆာင္းပါးကို ျမင့္မိုရ္ေမာင္ေမာင္ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျမန္မာမႈျပဳပါသည္။

  • ခမ္းနားၾကီးက်ယ္မႈ အစဥ္အလာနဲ႕ စိုးရိမ္စိတ္ပ်က္ဖြယ္ အေျခအေနၾကားက အီရတ္ႏိုင္ငံ

    ခမ္းနားၾကီးက်ယ္မႈ အစဥ္အလာနဲ႕ စိုးရိမ္စိတ္ပ်က္ဖြယ္ အေျခအေနၾကားက အီရတ္ႏိုင္ငံ

    ၾသဂုတ္ ၁၇ ၊ ၂၀၁၄
    M-Media
    .ျမတ္ေဇာ္ ဘာသာျပန္ဆိုသည္။
    IraqIsisCrossingsWEB230614
    ကမၻာ့သမိုင္းမွာ အီရတ္ႏိုင္ငံလို အျဖစ္အပ်က္အေနအထားမ်ိဳး ခပ္ရွားရွားပဲရွိတယ္။ အီရတ္ဟာ လက္ရွိ အေျခအေနမွာ ေဒသဆိုင္ရာ ဒါမွမဟုတ္ ကမၻာလံုးဆိုင္ရာမွာ မေအာင္ျမင္ စိတ္ပ်က္ဖြယ္ ႏိုင္ငံေရး အေျခအေနမွာရွိေနတယ္။ ဒါေပမယ့္ အတိတ္ကာလေတြမွာ အဲ့ဒီလို မဟုတ္ခဲ့ပါ။ လူ႕သမိုင္း တိုးတက္ျဖစ္ထြန္းမႈေတြျဖစ္တဲ့ အႏုပညာ၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ ကဗ်ာစာေပ၊ သင္ၾကားမႈ၊ ဗိသုကာ၊ စက္မႈလက္မႈ၊ ဆည္ေျမာင္း၊ ဘာသာေရးရာတို႕နဲ႕ အျခားနယ္ပယ္ေတြမွာ အီရတ္ႏိုင္ငံသားေတြဟာ ထိပ္ဆံုးဆိုတဲ့ အထြတ္အထိတ္ေနရာေတြကေန ဦးေဆာင္ခဲ့ၾကတယ္။ အီရတ္ႏိုင္ငံပဲ ကြ်န္ေတာ္တို႕ ျဖစ္ေစခ်င္သလိုျဖစ္လာႏိုင္သလို ကြ်န္ေတာ္တို႕ေၾကာက္ရြံ႕တဲ့ ပံုစံမ်ိဳးလည္းျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ သမိုင္းပညာရွင္ေတြနဲ႕ လက္ရွိေဝဖန္ အကဲခတ္သူေတြက လက္ရွိႏိုင္ငံေရးရာ ကစင့္ကလ်ားျဖစ္ေနမႈ၊ ႏိုင္ငံေရး မတည္ျငိမ္မႈ၊ က်ယ္ျပန္႕တဲ့ျခစားမႈေတြ၊ လံုျခံဳေရးအၾကီးအက်ယ္ ေလ်ာ့နည္းမႈေတြနဲ႕ လြဲမွားတဲ့ အေတြးအေခၚအေပၚ အေျခခံတဲ့ ျပန္႕ႏွံ႕ေနတဲ့ “အစၥလာမ့္ႏိုင္ငံေတာ္” (Islamic State -IS) ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ အေပၚ တစ္နည္းအားျဖင့္ အီရတ္ရဲ႕ ဆုတ္ယုတ္ က်ဆင္းမႈရဲ႕လက္သည္ တရားခံကို ရွည္ၾကာစြာေဆြးေႏြးၾကပါလိမ့္မယ္။

    ဒီအျဖစ္အပ်က္ေတြကေန သင္ခန္းစာယူျပီး ေနာက္ဒါမ်ိဳးမျဖစ္ပ်က္ေအာင္ အီရတ္ရဲ႕ လက္ရွိဆိုးရြားတဲ့အေနအထားကို လမ္းခင္းေပးခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းအရပ္တစ္ခ်ိဳ႕ကို စဥ္းစားၾကည့္ရေအာင္ပါ။ အီရတ္ရဲ႕ အေနအထားျဖစ္ပ်က္ပံုဟာ မထင္မွတ္တဲ့ ထူးထူးျခားျခားျဖစ္ပ်က္ပံုၾကီးေတာ့လည္း မဟုတ္လွပါဘူး။ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းက ႏိုင္ငံေတြမွာ အလားတူအေျခအေနအျဖစ္အပ်က္မ်ိဳးေတြကို ပံုသြင္းတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြရွိေနပါေသးတယ္။ ဒီထဲမွာ တစ္ဦးတည္းလိုသလို ခ်ဳပ္ကိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ အာဏာရွင္ေၾကာင့္ ျခစားမႈေတြျဖစ္ခဲ့တယ္။ ေနာက္ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုရဲ႕ အရည္အေသြးမျပည့္မီမႈ၊ အီရတ္ရဲ႕အေရးကိစၥေတြမွာ ေဒသတြင္းက စနစ္တက်ဝင္ စြက္ဖက္မႈေတြ၊ႏိုင္ငံျခားနဲ႕ ျပင္ပစစ္တပ္က ဝင္ေရာက္ သိမ္းပိုက္တိုက္ခိုက္မႈေတြ၊ လူမႈေရးနဲ႕ စီးပြားေရးရာမွာ မွားယြင္းတဲ့ စီမံခန္႕ခြဲမႈေတြ၊ လူမ်ိဳးစုႏြယ္ေတြရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ အခြင့္အေရးတန္း တူညီမွ်မႈအတြက္ပဲ အာရံုစိုက္လြန္းမႈက ျပည္ေထာင္စု ဗဟိုအစိုးရ စနစ္ကို ပ်က္ယြင္းခ်ိနဲ႕ေစတာေတြ၊ မ်ိဳးႏြယ္တစ္ခုတည္းက အင္အားၾကီးသူ တစ္ဦးတည္း အုပ္ခ်ဳပ္ဖို႕ၾကိဳးစားမႈေတြ၊ ခုမၾကာေသးခင္ကပဲ ဘာသာေရးကို အသံုးခ်ျပီး သူတို႕ရည္ရြယ္ခ်က္ကို ရေအာင္ဖန္တီးေနတဲ့ (ISIL) ရဲ႕စစ္ေရး အၾကမ္းဖက္ သိမ္းပိုက္မႈေတြက အဓိက အခ်က္အလက္ေတြျဖစ္ပါတယ္။

    ဒီလိုထိလြယ္ရွလြယ္အျဖစ္အပ်က္မ်ိဳးေတြ အာရဗ္ႏိုင္ငံအမ်ားစုမွာ ၾကံဳေတြ႕ေနရတုန္းပါပဲ။ ဥပမာ ဆီးရီးယား ၊လစ္ဗ်ား၊ ယီမင္၊ ဆူဒန္ တို႕မွာ ဒါ့အအျပင္ တမူထူးျခားတဲ့ပံုစံနဲ႕ လက္ဘႏြန္ နဲ႕ အယ္လ္ဂ်ီးရီးယားမွာ ေနာက္ အီဂ်စ္မွာေတာင္ ဒီလိုၾကံဳေနရတယ္။ ဒီအႏၱရာယ္ရွိတဲ့အေျခအေနကို အီရတ္ ဘယ္လိုေရာက္လာသလဲဆိုတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ ထုတ္ျပရတယ္ လြယ္ေပမယ့္ ဒီအက်ပ္အတည္း၊ ရႈပ္ေထြးမႈေတြကေန ရုန္းထြက္ျပီး ပံုမွန္ တိုးတက္မႈနဲ႕ ေအးခ်မ္းတည္ျငိမ္တဲ့ လမ္းေပၚျပန္ေရာက္ဖို႕ကေတာ့ ခက္ခဲလွပါတယ္။

    ဘယ္ကစၾကမလဲေပါ့ ? အစက လုပ္ခဲ့သလို သမၼတ အသစ္ ၊ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ အသစ္ျပန္ေရြးတာက စမလား ? IS ရဲ႕ က်ယ္ျပန္႕မႈေတြကို ရပ္တံ့ေအာင္ အေမရိကန္က ေလေၾကာင္းကူပစ္ေပးတာနဲ႕ ကာဒ့္ စစ္တပ္ကို လက္နက္တပ္ေပးတာေတြကေကာ ? IS အႏၱရာယ္ကို တြန္းလွန္ဖို႕အတြက္ ရွိရင္းစြဲ အီရတ္စစ္တပ္ကိုပဲ အားျဖည့္ေပးမလား ? အီရတ္ႏိုင္ငံသားေတြကိုယ္တိုင္ပဲ ႏိုင္ငံရဲ႕ အေျခခံအေဆာက္အဦးေတြျဖစ္တဲ့ လက္နက္ကိုင္တပ္ေတြ၊ ပညာေရး ၊ က်န္းမာေရး နဲ႕ ေရနံစက္ရံုေတြကို ျပန္လည္ အားျဖည့္တည္ေဆာက္မလား ? ကြဲျပားတဲ့ မ်ိဳးႏြယ္စု တစ္ခုတည္းအေပၚ အေျခမခံဘဲ အားလံုးပါဝင္ျပီး ညီမွ်တဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ စနစ္ကိုျပန္အေကာင္အထည္ေဖာ္မလား? ျခစားမႈေတြကို တိုက္ဖ်က္မလား ?

    တကယ္ေတာ့ဒါေတြအားလံုးဆက္တိုက္ဆိုသလို လုပ္သြားရမွာပါပဲ။ အီရတ္ထဲက လူသိမ်ား ထင္ရွားသူေတြကေတာ့ ရဲရဲ႕ဝံ့ဝံ့ ဒါေတြကို လုပ္ေနသူေတြေတာ့ ရွိပါရဲ႕။ ဒါေပမယ့္ IS အဖြဲ႕ရဲ႕ က်ယ္ျပန္႕မႈေတြ ရပ္သြားေအာင္နဲ႕ ေနာက္ျပန္ ဆုတ္သြားေအာင္လုပ္ဖို႕က ပိုအေရးၾကီးေနတယ္။ အေၾကာင္းက IS အဖြဲ႕ က်ယ္ျပန္႕လာတာနဲ႕အမွ် အီရတ္အစိုးရရဲ႕ အားနည္မႈနဲ႕ ယိုင္နဲ႕မႈတို႕ဟာ တိုက္ရိုက္အခ်ိဳးက်တဲ့ အက်ိဳးဆက္ေတြျဖစ္ေနလို႕ပါပဲ။ သူတို႕ႏိုင္ငံကို ျပန္ထူေထာင္မယ့္ အီရတ္ႏိုင္ငံသားေတြ အတြက္ေတာ့ ထိထိေရာက္ေရာက္နဲ႕ အမ်ိဳးသားေရး စိတ္ဓာတ္ႏိုးၾကားလာေစဖို႕၊ အီရတ္ႏိုင္ငံသား အားလံုးအတြက္ ကာကြယ္ရမယ္ဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံသား တစ္ေယာက္ခ်င္းရဲ႕ အဓိပၸာယ္ျပည့္ဝစြာ နားလည္မႈတို႕အတြက္ ႏိုင္ငံသားအားလံုး ညီညြတ္စြာ IS ကိုတိုက္ထုတ္ႏိုင္ရမယ္။

    ဒီလိုတိုက္ထုတ္ႏိုင္ဖို႕အတြက္ေတာ့ ေရတို စီမံခ်က္အရ အီရတ္ကို ျပန္လည္ အင္အားစုႏိုင္ေအာင္ ႏိုင္ငံျခား စစ္တပ္အကူအညီေတာ့ မလြဲမေသြလိုအပ္တယ္။ ခုခ်ိန္မွွာ တကယ့္ကိုပဲ အီရတ္ႏိုင္ငံသားေတြ၊ အီရန္၊ ေဆာ္ဒီ၊ တူရီကီ ၊ ေဂ်ာ္ဒန္ အေမရိကန္ စတဲ့ ႏိုင္ငံေတြနဲ႕ အျခား IS ကို ဆန္႕က်င္တဲ့ႏိုင္ငံေတြက အမွန္တကယ္ လိုလုိလားလားနဲ႕ ပူးေပါင္းဖို႕လိုတယ္။ တကယ္ေတာ့ အဲ့ဒီအကူအညီေပးသင့္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြ ကိုယ္တိုင္လည္း IS နဲ႕ အလားတူ အဖြဲ႕ေတြရဲ႕ျခိမ္းေျခာက္မႈကို ခံေနရတာပဲျဖစ္တယ္။ သူတို႕အားလံုးရဲ႕ ပူးေပါင္းမႈနဲ႕ အီရတ္မွာ မျငိမ္မသက္မႈေတြ၊ အၾကမ္းဖက္မႈေတြျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ အဓိကတရားခံကို အလြယ္တကူပဲ ဖယ္ရွားေပးႏိုင္တယ္။ ဒီအၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕ကို ခ်ဳပ္ျငိမ္းသြားေအာင္လုပ္ႏိုင္တယ္။ တကယ္လို႕ IS ကို ဒီအတိုင္းလႊတ္ထားေပးလို႕ လူထုေထာက္ခံမႈနဲ႕ တရားဝင္နယ္ေျမ သိမ္းပိုက္ထားမႈေတြ ျဖစ္လာရင္ ပိုျပီးဖယ္ရွားရခက္လာလိမ့္မယ္။

    IS အဖြဲ႕ကေၾကြးေၾကာ္တဲ့ Islamic State ဟာ အာရဗ္ေတ ြႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ခံစားခံရတဲ့ ဗဟိုအာဏာရွင္တစ္ဦးတည္း ခ်ဴပ္ကိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ စနစ္ထက္ပိုေကာင္းဖို႕ မရွိသလို ျမင္ေတြ႕ေနရတဲ့ အတိုင္း ဆိုးရြားဖို႕ပဲရွိတယ္။ အီရတ္ ကိုယ္တိုင္ကေတာ့ ဒီအေနအထားေတြရဲ႕ စမ္းသပ္မႈထဲေရာက္ေနခဲ့ပါျပီ ….။

  • မေကာင္းဆိုး၀ါးေမႊတဲ့ ဒုကၡ (The Straits Times မွ ဘာသာျပန္ ေဆာင္းပါး)

    ဇြန္ ၅ ၊ ၂၀၁၃
    M-Media
    ဘာသာျပန္-ကိုေလး

    ယခင္အစုိးရေဟာင္းအုပ္စုမ်ားထဲက ေျမေတာင္ေျမွာက္ေပးခဲ့တဲ့ ျပည္တြင္းအၾကမ္းဖက္ဂိုဏ္းက ဒီမုိကေရစီကုိ ၿဖိဳလဲပ်က္ျပားေစဖို႕လုပ္ေဆာင္ေနတယ္လုိ႔ တခ်ဳိ႕ကေျပာေနၾကတယ္။

    Old monsters stirring up trouble

    ေအးေဆးၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ ႐ွမ္းျပည္နယ္ လား႐ိႈးမွာ လြန္ခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္က (၂)ရက္ၾကာ အၾကမ္းဖက္မႈေၾကာင့္ လူ ၈-ေယာက္ေသဆုံးခဲ့ေပမယ့္ အစုိးရသတင္းက ၂-ေယာက္သာ ေသသည္ဟု သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့တယ္။ ဒီလုိ  ယခင္နဲ႔ပုံစံတူ တစ္ႏိုင္ငံလုံးကုိ တုန္လႈပ္ေခ်ာက္ျခားေစတဲ့ ေနာက္ထပ္ေသြးေျမက်မႈ ပုံရိပ္မ်ားဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ပုံမွန္ ျဖစ္႐ုိးျဖစ္စဥ္လုိ ျဖစ္ေနပါၿပီ။ စံနစ္တက် ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ အၾကမ္းဖက္လူအုပ္စုဟာ ၿမိဳ႕ထဲ၀င္ေရာက္လာၿပီး မြတ္စလင္မ္ေတြကုိ ပစ္မွတ္ထား တုိက္ခိုက္ခဲ့တာျဖစ္တယ္။

    ဒီလုိ တိုက္ခိုက္မႈေနာက္ကြယ္မွာ ဘယ္သူ႐ွိတာကုိ အမ်ဳိးမ်ဳိးထင္ေၾကးေပးေနၾကေသာ္လည္း၊ ဒီလုိျဖစ္ရပ္ေတြဟာ အစုိးရရဲ႕ ဥပေဒစုိးမုိးေရးလုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကုိ စိန္ေခၚေနပါတယ္။ အေရးအႀကီးဆုံးက လူမ်ဳိး၊ ဘာသာ ေပါင္းစုံေနထိုင္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ဒီမုိကေရစီဟာ ဒီျဖစ္ရပ္ဆုိးေတြနဲ႔ ေတြ႕ႀကံဳစမ္းသပ္ခံေနရပါတယ္။

    ေ႐ွ႕အပတ္ ေနျပည္ေတာ္မွာ ကမာၻ႔စီးပြားေရး forum ကုိ စဖုိ႔႐ွိတဲ့အတြက္ ယခုအခါ လား႐ႈိးၿမိဳ႕မွာ တည္ၿငိမ္ေအာင္ စစ္တပ္ခ်ထားရပါတယ္။

    ဒီလုိျဖစ္ရပ္ေတြ ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနျခင္းဟာ အစုိးရက အႀကိမ္ႀကိမ္ေပးထားတဲ့ ဥပေဒစုိးမုိးေရးေဆာင္႐ြက္ေနတယ္ ဆုိတဲ့ ကတိေတြ၊ ခြဲျခားမႈမ႐ွိပါဘူးဆုိတဲ့အေျပာေတြနဲ႔ ဆန္႔က်င္ဖက္ျဖစ္ေနတယ္။  ျပည္ပမွာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံလုိသူေတြ၊ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေနသူေတြက ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ စစ္တပ္ႏွင့္လက္နက္ကိုင္ တုိင္းရင္းသားေတြအၾကား -စစ္တပ္နဲ႔အစုိးရအၾကားမွာ တစ္နည္းမဟုတ္တစ္နည္း ရႈပ္ေထြးေပြလီကြဲၿပဲေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကုိ ဘယ္လုိမွ နားမလည္ႏိုင္ေအာင္ ႐ွိေနပါတယ္။

    လား႐ႈိးမွာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ႐ွမ္းလူမ်ဳိးနဲ႔ မြတ္စလင္မ္ၾကားမွာ ဘာျပႆနာမွ မ႐ွိခဲ့ပါဘူး။ ယခင္အပတ္က တိုက္ခိုက္ခံရတဲ့ မြတ္စလင္မ္ေတြကုိ ႐ွမ္းဘုန္းႀကီးမ်ားက သူတုိ႔ရဲ႕ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမွာ ကာကြယ္ခုိလႈံခြင့္ေပးထားခဲ့ပါတယ္။

    ႐ွမ္းဘုန္းႀကီးအုပ္စုတစ္စုက ဒီလုိ စတင္အၾကမ္းဖက္တာ ဗမာေတြကလုပ္တာ၊ ႐ွမ္းေတြကလုပ္တာ မဟုတ္ဘူးလို႕ ေျပာပါတယ္။ ဒီျပႆနာကုိ စျဖစ္ေစတဲ့ ဗုဒၶဘာသာ အမ်ဳိးသမီးကုိ မီး႐ႈိ႕တဲ့ မြတ္စလင္မ္ဆုိသူဟာ လား႐ိႈးၿမိဳ႕က မဟုတ္ပါဘူးလို႕ လား႐ိႈးၿမိဳ႕ခံေတြက ေျပာပါတယ္။ ဘယ္ကလာမွန္းမသိတဲ့ အျပင္လူေတြ ႐ုတ္တရက္ေပၚလာၿပီး ဗလီတစ္လုံး၊ မိဘမဲ့ကေလးေက်ာင္း နဲ႔ မြတ္စလင္မ္အိိမ္ေတြကုိ စတင္ဖ်က္ဆီးခဲ့ၾကတာလုိ႔ေျပာၾကတယ္။

    လူ ၄၀ ေက်ာ္ သတ္ျဖတ္ခံရတဲ့ မိတၳီလာက မြတ္စလင္မ္တြကုိ အၾကမ္းဖက္မႈ၊ ပဲခူးၿမိဳ႕က ဖ်က္ဆီးမႈလုပ္ရပ္ေတြဟာလည္း ျမိဳ႕ျပင္ပမွ လူေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့တယ္ဟု ၿမိဳ႕ခံမ်ားက ေျပာပါတယ္။

    လုံၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕တခ်ဳိ႕ဆီက ၾကားသိခ်က္အရ အၾကမ္းဖက္အုပ္စုေတြဟာ အဓိကအားျဖင့္ စြမ္းအား႐ွင္အဖြဲ႕၀င္ေတြ ျဖစ္တယ္လို႕ သိရပါတယ္။ စြမ္းအား႐ွင္ဆုိတာ ယခင္ စစ္အစုိးရလက္ထက္က ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵျပသူမ်ားကုိ ၿဖိဳခြင္းဖုိ႔ စနစ္တက် သင္ၾကားေပးထားတဲ့ လက္ရဲဇက္ရဲ လူမိုက္လူယုတ္ေတြ၊ ရာဇ၀တ္မႈက်ဴးလြန္ခဲ့သူေတြ၊ ႀကံရာပါေတြနဲ႕ ပါ၀င္ဖြဲ႕စည္းေပးထားတဲ့ အဖြဲ႕ျဖစ္ပါတယ္။ စြမး္အား႐ွင္ဆုိတာ အာဏာရွိသူ၊ အစြမ္း႐ွိသူ လို႕ အဓိပၸါယ္ရတယ္။

    ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔အဖြဲ႕ကုိ  ဒီပဲယင္းမွာ တိုက္ခိုက္လုပ္ႀကံခဲ့တာ၊ ၂၀၀၇ ေ႐ႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးမွာ သံဃာေတာ္ေတြကုိ ၿဖိဳခြင္းခဲ့တာလည္း ဒီစြမ္းအား႐ွင္ေတြထဲကပဲလို႕ အမ်ားက ယံုၾကည္ေနၾကတယ္။

    လြတ္လပ္ေသာအာ႐ွလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မ႐ွင္ရဲ႕ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ အစီရင္ခံစာမွာ “ ဒီအုပ္စုရဲ႕တည္ရိွမႈနဲ႕လႈပ္ရွားမႈေတြကို အမ်ားသိၿပီးျဖစ္တယ္။  တရား၀င္ အသိအမွတ္ျပဳ အဖြဲ႕အစည္းမဟုတ္သလို ျပည္တြင္းသတင္းမီဒီယာမ်ားကလည္း ေဖာ္ျပေလ့မ႐ွိပါဘူး။ လူသိလည္း မခံတတ္ၾကဘူး ” လို႕ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

    စြမ္းအား႐ွင္ဟာ ယခင္ စစ္အစုိးရကုိ ေထာက္ခံခဲ့တဲ့ ျပည္ေထာင္စု ၾက့ံခိုင္ေရးႏွင့္ဖံြ႕ၿဖိဳးေရးအသင္း(USDA)ရဲ႕ လက္ကိုင္တုတ္ျဖစ္ခဲ့တယ္။ အဲဒီအသင္းကတဆင့္ (USDP)ပါတီ အျဖစ္ေျပာင္းလဲၿပီး လက္႐ိွအာဏာရပါတီျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႕ဟာ စြမ္းအား႐ွင္အုပ္စုနဲ႔ ပတ္သက္မႈ မ႐ွိေၾကာင္း မ်က္ေစ့မွိတ္ျငင္းဆုိခဲ့ပါတယ္။

    Taung Tha (ေတာင္သာ)လုိ႔ေခၚတဲ့ေနရာမွာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ျပည္သူ႔စစ္အဖြဲ႕သစ္လည္း ေပၚေပါက္လာတယ္ဆိုျပီး နီးစပ္သူမ်ားထံက သတင္းေတြလဲ ထြက္ေပၚလာတယ္။  ေတာင္သာျမိဳ႕ဟာ အလြန္အင္မတန္ သေဘာထားဆိုးတယ္လုိ႔ လူသိမ်ားတဲ့ ဦးေအာင္ေသာင္းရဲ႕ ၿမိဳ႕ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဦးေအာင္ေသာင္းဟာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းတစ္ေယာက္ျဖစ္ၿပီး၊ လက္ရိွအာဏာရပါတီ (USDP) ရဲ႕ အေရးပါတဲ့ ရာထူးရွင္လဲ ျဖစ္ပါတယ္။

    မိတၳီလာနဲ႔ လား႐ႈိးက အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈေတြကို စံနစ္တက် စီစဥ္ထားၿပီး ၿပီၿပီျပင္ျပင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္သြားခဲ့ပါတယ္။ လား႐ႈိးအၾကမ္းဖက္မႈမျဖစ္ခင္ ၂ ရက္အလုိက ဗုဒၶဘုန္းႀကီး ဦး၀ီရသူဟာ လား႐ႈိးၿမိဳ႕က ကီလုိမီတာ ၅၀ ေလာက္ေ၀းတဲ့ ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕မွာ သူရဲ႕၀သီအတုိင္း မြတ္စလင္မ္ ဆန္႔က်င္ေရး တရားေဟာခဲ့ပါတယ္။ စြမ္းအား႐ွင္ နဲ႔ ၀ီရသူဦးေဆာင္တဲ့ ၉၆၉ ေတြဟာ အျပန္အလွန္ မွီခုိ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနၾကတဲ့အဖြဲ႕လုိ႔ ျမန္မာ့အေရးသုံးသပ္သူေတြက တင္ျပတယ္။

    စြမ္းအား႐ွင္ေတြက ပညာမတတ္တဲ့ ေတာင္သူလယ္သမားေတြကုိ မမွန္သတင္းမ်ားနဲ႔ အမုန္းပြား ေဒါသထြက္ေအာင္ လႈံ႔ေဆာ္စည္း႐ုံးအင္အားစုခဲ့ၿပီး၊ ျပႆနာကို  မီးခြက္ထြန္းရွာေနခဲ့ၾကတယ္။ စျဖစ္တာနဲ႔ အရိွန္ျမွင့္တင္ ထိုးသြင္းလိုက္ၾကတယ္။

    မြတ္စလင္မ္ေတြကုိ တိုက္ခိုက္ဖုိ႔ ဓါး႐ွည္၊ ျမက္ခုတ္လႊဓါး၊ ဆယ္ေပါင္တူ စတဲ့ လက္နက္မ်ားကုိ တပ္ဆင္ထားတဲ့ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားကို ကားမ်ားနဲ႔ စနစ္တက် သယ္ယူပုိ႔ေဆာင္ေပးတာျဖစ္တယ္။

    သူတုိ႔ တိုက္ခိုက္မႈပုံစံဟာ အလြန္ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္ၿပီး ရန္သူကုိ အခ်ိန္ကိုက္နည္းစံနစ္နဲ႕ စစ္ဆင္ေနသလိုပါဘဲ။ တစ္စုံတစ္ရာ အေရးယူဖြယ္မ႐ွိေၾကာင္း ႀကိဳတင္သိထားပုံရတယ္။  အျပစ္မဲ့သူကုိ ရန္သူအျဖစ္ ဖန္တီးလိုက္ၿပီး  သုိ႔မဟုတ္ ႐ုန္းရင္းဆန္ခတ္ျဖစ္ေအာင္ဖန္တီးၿပီး တိုက္ခိုက္ၾကမယ္။ အဲ့ဒီအခါ လုံၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြနဲ႔ ထိပ္တိုက္ေတြ႕ေအာင္ လမ္းေၾကာင္းေပးတတ္ၾကပါတယ္။

    ဒီလုိနည္းဗ်ဴဟာကို အသံုးခ်ျခင္းအားျဖင့္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္က လက္လွမ္းမမီတဲ့ မကိုင္တြယ္ႏိုင္တဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးျဖစ္ေနသေယာင္ လုပ္ထားပါတယ္။ အကယ္၍ သက္တမ္းႏုေသးတဲ့ ဒီမုိကေရစီဟာ ဖ႐ုိဖရဲျဖစ္သြားမယ္ဆုိရင္ (ဒါမွမဟုတ္)  တစ္ခ်ိန္က သူတုိ႔ကုိ ခ်မ္းသာၾကြယ္၀ေစတဲ့ အာဏာဆုပ္ကိုင္ထားမႈ ဆုံး႐ႈံးသြားၿပီး စစ္မွန္တဲ့ ဒီမုိကေရစီျဖစ္လာမယ္ဆုိရင္ ဒီလုိနည္းလမ္းေတြကို အမာခံေပၚလစီတစ္ရပ္လို  ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကုိ ခ်ဳပ္ကိုင္ႏိုင္ဖုိ႔ျဖစ္တယ္။

    လား႐ႈိးအၾကမ္းဖက္မႈအေပၚ အစိုးရဘက္က တုန္႔ျပန္မႈကေတာ့ မိတၳီလာထက္ျမန္ဆန္ပါတယ္။ အေနာက္ႏိုင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရးအုပ္စုေတြနဲ႔ ဒီမုိကေရစီေထာက္ခံအားေပး လႈပ္ရွားသူေတြဟာ ႏိုင္ငံေရးမွာ စစ္တပ္ရဲ႕ အခန္းက႑ ေလွ်ာ့ခ်ဖုိ႔ေတာင္းဆုိေနခ်ိန္မွာ စစ္တပ္ကသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကုိ ထိန္းသိမ္းႏိုင္တယ္ဆုိတဲ့အျမင္ေရာက္ေအာင္ စစ္တပ္က လမ္းေပၚကုိ ျပန္တက္ ေရာက္႐ွိလာပါတယ္။

    ဗမာမ်က္ကန္းမ်ဳိးခ်စ္အမ်ဳိးသားေရး၀ါး ႏုိးၾကားလာၿပီး သမၼတသိန္းစိန္နဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ အျပစ္ျမင္ေအာင္၊ ဒါ့အျပင္ တ႐ုတ္ဆန္႔က်င္ေရးလႈပ္ရွားမႈ လမ္းလြဲသြားေအာင္  ႏိုင္ငံေရးကစားကြက္ႀကီးလုပ္ရာမွာ မြတ္စလင္မ္ေတြဟာ ထုိးေကၽြးခံရတဲ့ နယ္ရုပ္ေလးေတြျဖစ္ေနပါတယ္လုိ႔ မြတ္စလင္မ္ေတြ ခံစားေနၾကရပါတယ္။ စစ္တပ္ရဲ႕အခန္းက႑ဟာ တုိင္ျပည္အတြက္အေရးႀကီးေၾကာင္းကုိလည္း တစ္ဖက္လွည့္နဲ႔ ေဖာ္ျပလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။

    သမၼတဦးသိန္းစိန္ကေတာ့ ဒီလုိ ဒီမုိကေရစီအေျပာင္းအလဲကာလမွာ ဒီလုိ အစြန္းေရာက္ ေႏွာက္ယွက္ဖ်က္ဆီးမႈေတြကုိ ျပတ္ျပတ္သားသား ႏွိမ္နင္းဖို႕သတိေပးလိုက္ေပမယ့္ ၊ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးနဲ႕အာဏာေရးမွာ  ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈက ထာ၀စဥ္ရိွေနပါတယ္။

    ဒီေၾကာက္စရာေကာင္းတဲ့ (old monsters) လက္ေဟာင္းမေကာင္းဆိုးဝါးေတြကုိ မထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ရင္ သမၼတရဲ႕အခန္းက႑ဟာ တေျဖးေျဖး ေမွးမွိန္ခ်ည့္နဲ႕သြားမယ္လုိ႔ သုေတသီမ်ားက သုံးသပ္ျပထားပါတယ္။

    **၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၂ ရက္ ေန႔ The Straits Times သတင္းစာပါ “Old monsters stirring up trouble” ေဆာင္းပါးကို ကိုေလး  ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆုိပါသည္။