News @ M-Media

Tag: discrimination

  • No-Hate Speech ေခၚ အမုန္းမဲ့စကားပေရာဂ်က္

    No-Hate Speech ေခၚ အမုန္းမဲ့စကားပေရာဂ်က္

    M-Media
    ေမလ ၂ ရက္၊ ၂၀၁၆

    ပံုကို အမုန္းမဲ့စကားပေရာဂ်က္ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္စာမ်က္ႏွာမွ တဆင့္ ေဖာ္ျပထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
    ပံုကို အမုန္းမဲ့စကားပေရာဂ်က္ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္စာမ်က္ႏွာမွ တဆင့္ ေဖာ္ျပထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

    No-Hate Speech Project ေခၚ အမုန္းမဲ့စကားလို႔အမည္ေပးထားတဲ့ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္စာမ်က္နွာတစ္ခုကို အမုန္းတရားေလ်ာ့နည္းပေပ်ာက္ေစဖို႔ လွဳပ္ရွားေဆာင္ရြက္ေနၾကသူေတြက တည္ေထာင္ထားပါတယ္။ အဲဒီစာမ်က္ႏွာကိုေတာ့ ၂၀၁၆ မတ္လအတြင္းက အဂၤလိပ္ျမန္မာ ႏွစ္ဘာသာနဲ႔ တည္ေထာင္ထားတာျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

    ေလ့လာသူအခ်ိဳ႕ရဲ႕အဆိုအရ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ႏုိင္ငံေတာ္အေျခခံဥပေဒဟာ ခြဲျခားဆက္ဆံတာေတြအတြက္ တိက်ေသခ်ာတဲ့ ဥပေဒကို ျပဌာန္းေပးထားျခင္းမရွိဘူးလို႔ သိရပါတယ္။ “Interfaith Understanding and Peace Advocacy” လို႔ အမည္ေပးထားတဲ့ ဘာသာေပါင္းစံုခ်စ္ၾကည္ေရးအဖြဲ႔တစ္ခုဟာ ဧျပီ ၂၆ ရက္ေန႔က ႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ ကြန္ဖရင့္ကို က်င္းပခဲ့ျပီး အမုန္းစကားတိုက္ဖ်က္ဖို႔ တိက်တဲ့ ဥပေဒျပဌာန္းႏုိင္ေရး ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတယ္လိို႔ သိရပါတယ္။

    ျပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေတြတုန္းကေတာ့ အြန္လိုင္းေပၚက အမုန္းစကားေတြ ပေပ်ာက္ေစဖို႔ ပန္းစကားစီမံခ်က္ ေပၚေပါက္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒီႏွစ္မွာေတာ့ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္အသံုးျပဳသူေတြ ေပါင္းျပီး #Say_No_to_Racism #2016_OnlineCampaign စတဲ့ hash tag ေတြနဲ႔ အမုန္းစကားတိုက္ဖ်က္ေရး လွံုေဆာ္မွဳကို ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကျပီး ျမန္မာျပည္တြင္းက ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္အသံုးျပဳသူ ေထာင္ဂဏန္းေက်ာ္ပါ၀င္ခဲ့တာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒီလွဳပ္ရွားမွဳကိုေတာ့ အမုန္းစကားတိုက္ဖ်က္ေရး တက္ၾကြလွဳပ္ရွားသူ ကိုမိုးေသြးက စတင္ခဲ့တာျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

    အမုန္းစကားျဖန္႔ခ်ိတဲ့ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ေပၚက စာသားမ်ားေတြကို globalvoices.org နဲ႔ ေဆာင္းပါးရွင္ ကိုသန္႔စင္က အခုလို သံုးသပ္ထားပါတယ္။ No-Hate Speech ေခၚ အမုန္းမဲ့စကားပေရာဂ်က္က အမုန္းစကားျဖန္႔ျဖဴးတဲ့ အြန္လုိင္း ပို႔စ္ေတြကို မွန္ကန္တိက်တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ၊ ဆန္႔က်င္ဘက္ အျမင္ေတြနဲ႔တုန္႔ျပန္ေၾကာင္း၊ မတ္လကတည္းစတင္ျပီး မြတ္စလင္ေတြ၊ အမ်ိဳးသမီးေတြ၊ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံျခားသားအလုပ္သမားေတြကို ရည္ညႊန္းေစာ္ကားတဲ့ အမုန္းစကားစာသားေတြကို အမုန္းမဲ့စကားပေရာဂ်က္က တုန္႔ျပန္ခဲ့တဲ့အေၾကာင္း၊ အမုန္းစကားျဖန္႔ခ်ိတဲ့ စာသားကို ေတြ႔တာတဲ့ အမုန္းမဲ့စကားပေရာဂ်က္က မွန္ကန္တဲ့ အခ်က္အလက္မ်ားနဲ႔ တုန္႔ျပန္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ဥပမာ မတ္လ ၃၁ ရက္ေန႔က လူတစ္ဦးျဖန္႔ျဖဴးခဲ့တဲ့ အစၥလာမ္ကင္းမဲ့ဇုန္လို႔ ေရးထားတဲ့ ဓါတ္ပံုနဲ႔ပတ္သတ္ျပီး အမုန္းမဲ့စကားပေရာဂ်က္ကေအာက္ပါတုိင္း တုန္႔ျပန္ထားေၾကာင္း ကိုသန္႔စင္က ေရးသားထားပါတယ္။

    “…ဤေနရာတြင္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားကုိသာ ေစ်းေရာင္းခ်ခြင့္ျပဳမည္
    https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1586414375013933&set=a.1419320498389989.1073741828.100009361582669&type=3&theater
    မတ္လ ၁၃ ရက္တြင္ Soe Naing အမည္ရွိ facebook account တြင္ ယေန႔ အၾကဳိက္ဆုံးပုံ ဟူေသာ ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ဘာသာေရးခြဲျခားသည့္ ဓာတ္ပုံကုိ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ဓာတ္ပုံတြင္ “ဤ ဘုရားပြဲေတာ္တြင္ ဗုဒၶဘာသာ ေစ်းသည္မ်ားသာ ေရာင္းခ်ခြင့္ျပဳ သည္ မုတၱမျမိဳ႕ ေကာ့စုိင္ ” ဟူေသာ ဗီႏုိင္းကုိ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ၎ဗီႏုိင္းေအာက္တြင္ ျမတ္ႏုိးမဂၤလာ ဇာတ္အဖြဲ႔၏ ဗီႏုိင္း ေၾကာ္ျငာကုိ ခ်ိတ္ဆြဲထားသည္ကုိ ေတြ႔ရသည္။ မုတၱမျမိဳ႕သည္ မြန္ျပည္နယ္၊ ေရး ခရုိင္လက္ေအာက္တြင္ တည္ရွိသည့္ ျမိဳ႔ျဖစ္သည္။ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံတြင္ ဘုရားပြဲေတာ္မ်ားသည္ ပြင့္လင္းရာသီမ်ားျဖစ္သည့္ ႏုိ၀င္ဘာလမွ မတ္လအထိ ေဒသအသီးသီးရွိ ဘုရားေစတီပုထုိးမ်ားကုိ အေၾကာင္းျပဳ၍ ပြဲေတာ္မ်ား က်င္းပျပဳလုပ္ေလ့ရွိသည္။ ဘုရားပြဲေတာ္မ်ားသည္ ေဒသအလုိက္၊ နာမည္ေက်ာ္ၾကားမႈအလုိက္ ရက္ကာလမ်ား ၾကာရွည္တတ္ပါသည္။ ထုိသုိ႔ေသာ ဘုရားပြဲေတာ္မ်ားတြင္ ဆယ္ႏွစ္ရာသီပြဲေစ်းသည္မ်ား၊ ဇာတ္ပြဲသဘင္မ်ားကုိ ေတြ႔ျမင္ရေလ့ရွိပါသည္။ျပန္လည္ေ၀မွ်မႈ ၁၀၄၅ ခုရွိခဲ့ၿပီး၊ Like လုပ္သူေပါင္း ၃၃၀၀ ေက်ာ္ခန္႔ရွိခဲ့သည္။ ေ၀ဖန္မွတ္ခ်က္ျပဳမႈ ၁၉၄ ခုခန္႔ရွိခဲ့သည္။ ေ၀ဖန္မွတ္ခ်က္ျပဳသူ Nay Thu Rain က ” ဒီႏွစ္ ပုိစတာလဲ ဟုတ္ဘူး၊ မႏွစ္က ပုိစတာၾကီး ” ဟု မွတ္ခ်က္ျပဳခဲ့သည္။ အဆုိပါဓာတ္ပုံကုိ ေထာက္ခံသူ Nay Myo က ” ဒါက အယူသည္းတာ မဟုတ္ဘူး။ ဘာသာတရားနဲ႔ လာမကုိင္ေပါက္နဲ႔။ ေမတၱာတရားဆုိတာ တန္ရာ တန္ရာ ထားရတယ္။ ကုလားကုိ သတ္ဖုိ႔ ေျပာေနတာ မဟုတ္ဘူး။ ေ၀းေ၀းေနဖုိ႔ ေျပာတာ။ လူခ်င္းအတူတူပဲ လုိ႔ မေျပာနဲ႔။ အမ်ဳိးျပဳတ္သြားမယ္။ ငါးခ်င္း အတူတူ ဆုိၿပီး အာဖရိကငါးခူနဲ႔ ငါးသလဲထုိး အတူထားပါလား မ်ဳိးကန္းသြားမယ္ ” ဟု ေထာက္ခံ ေရးသား ထားသည္။ အႏူေတာက လူေခ်ာဆုိသူကမူ ” ျမတ္စြာဘုရားရွင္က ဘာသာျခားမုန္းတီးေရး၊ ဘာသာျခားဆန္႔က်င္ေရးကုိ လုံး၀ ေဟာၾကား မထားပါဘူး။ ဘာသာတုိင္းကုိ ေလးစားဖုိ႔၊ အသိအမွတ္ျပဳဖုိ႔ပဲ ေဟာၾကားထားပါတယ္။ လူတုိင္းသိတဲ့ ေမတၱသုတ္မွာ ေမတၱာဆုိတာ ဘာသာအကန္႔အသတ္မရွိ၊ လူမ်ဳိး အကန္႔အသတ္မရွိ၊ တျခား ဘာ အကန္႔အသတ္မွ မရွိတိဲ့ အကန္႔အသတ္မဲ့ ေမတၱာ မ်ဳိး ျဖစ္ရမယ္။ အကန္႔အသတ္မဲ့ ကူညီေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ဳိးျဖစ္ရမယ္လုိ႔ ေဟာၾကား ထားပါတယ္ ” ဟူေသာ ေကာက္စာကုိ ရုိက္ကူးထားသည့္ ဓာတ္ပုံျဖင့္ လာေရာက္ၿပီး မွတ္ခ်က္ျပဳ ေရးသား ထားသည္။ ဤဓာတ္ပုံတြင္ ပါ၀င္သည့္ ဗီးႏုိင္းသည္ ဗုဒၶဘာသာ ေစ်းသည္မ်ားသာ ေရာင္းခ်ခြင့္ျပဳမည္ ဟူေသာ စာသားက ဘာသာေရးအရ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ တစ္ရပ္ပင္ျဖစ္သည္။ Soe Naing အမည္ရွိ facebook account ပုိင္ရွင္သည္ follower ေပါင္း ၂၄ ၂၆၈ ဦးခန္႔ရွိသည္။…”

    No-Hate Speech ေခၚ အမုန္းမဲ့စကားပေရာဂ်က္ရဲ႕ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ စာမ်က္နွာေတြကေတာ့ ဒီမွာပါ။

    ျမန္မာ – https://www.facebook.com/NoHateSpeechMyanmar/timeline

    အဂၤလိပ္ – https://www.facebook.com/NoHateSpeechProject/timeline

     

  • ႏုိင္ငံေရး သမားမ်ားႏွင့္ ႏုိင္ငံေတာ္ကုိ အေသသတ္ ေနသည့္ နာမ ဝိေသသနႏွင့္ ႀကိယာ ဝိေသသနမ်ား

    ႏုိင္ငံေရး သမားမ်ားႏွင့္ ႏုိင္ငံေတာ္ကုိ အေသသတ္ ေနသည့္ နာမ ဝိေသသနႏွင့္ ႀကိယာ ဝိေသသနမ်ား

    ဧျပီ ၅ ၊ ၂၀၁၆
    M-Media
    ေမာင္သမာဓိ ေရးသည္။

    မူရင္း ျမန္မာ ေဝါဟာရမ်ားႏွင့္ ႏုိင္ငံေရး စကားလုံးမ်ားတြင္ မလုိလား အပ္ေသာ နာမဝိေသသနႏွင့္ ႀကိယာ ဝိေသသနမ်ား ထပ္မံ ေပါင္းထည့္ ျခင္းျဖင့္ မလုိလားအပ္ေသာ အေရး အခင္းမ်ားႏွင့္ ႏုိင္ငံအတြင္း ႀကီးမားေသာ ျပႆနာမ်ား ျဖစ္ေပၚေစ ခဲ့သည္ကုိ သင္ခန္းစာ ယူသင့္ၾကပါျပီ။

    ၁။ လူေတာ္ လူေကာင္းႏွင့္ လူေကာင္း လူေတာ္။
    ————————————————-
    ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ စစ္အာဏာရွင္ စံနစ္ကုိ စတင္ခဲ့သူ ဦးေနဝင္းက မူလ တစ္လုံးတည္း ရွိေသာ ျမန္မာ စကားလုံး (လူေတာ္လူေကာင္း) ကုိ (လူေတာ္) ႏွင့္ (လူေကာင္း) ဟူ၍ႏွစ္လုံး ခဲြျပစ္ရုံမက တစ္လုံးႏွင့္ တစ္လုံး နာမ ဝိေသသန အျဖစ္ အျပန္အလွန္ အထူးျပဳသည့္ အဓိပၸါယ္ကုိ ဖြင့္ဆုိသည့္ အျပင္ မူလ စကားလုံးကုိ ေျပာင္းျပန္ လွန္ကာ (လူေကာင္း လူေတာ္) ဟူ၍ အေရးအသားကုိပါ ေျပာင္းျပန္ လုပ္ျပီး သည့္ သကာလ ျမန္မာ ႏုိင္ငံကုိလည္း ေဇာက္ထုိး မုိးေမွ်ာ္ ျဖစ္ေအာင္ အံ့ၾသဖြယ္ လုပ္ေဆာင္ နုိင္ခဲ့ေပသည္။
    ဤစကားသည္ စာေရးသူ တီထြင္၍ ေျပာေသာ စကားမဟုတ္ပါ။ စကၤာပူ ဝါရင့္ ေခါင္းေဆာင္ ႀကီး လီကြမ္ယုက အေရွ႕ေတာင္ အာရွတြင္ အေျခခံေကာင္းမ်ား ရွိၿပီးျဖစ္ေသာ ခ်မ္းသာ ၾကြယ္ဝသည့္ ျမန္မာ ႏုိင္ငံကုိ သေဘာဆုိးျဖင့္ တမင္ဖ်က္ဆီးမယ္ဆုိရင္ေတာင္မွ ဤမွ် မပ်က္ဆီးႏုိင္၍ စစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ မ်ား မည့္သို႔ စီမံ ခန္႕ခြဲခဲ့သည္ကုိ သူဥာဏ္မမွီပါဟု ဆုိပါသည္။

    ဤ လူေကာင္းလူေတာ္ ဟူသည့္ ပုဒ္မျဖင့္ လူေတာ္ေသာ္လည္း မေကာင္း သူႏွင့္ လူ အရင္က ေတာ္ၿပီး ေနာက္မွ ေကာင္းလာသူမ်ားဟု တံဆိပ္ကပ္ ကာ ႏုိင္ငံ ဝန္ထမ္းမ်ားကုိ အေရး ယူျခင္းျဖင့္ အရည္ အခ်င္း ရွိသူ လူေတာ္လူေကာင္း မ်ားကုိ ဖယ္ထုပ္ကာ စစ္အာဏာရွင္ စနစ္အား က်ဴိးႏြံမည့္ လူေကာင္းလူေတာ္ မ်ား သာ က်န္ေအာင္ ျဖဳတ္ ထုတ္ သတ္ လုပ္ ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ကမၻာေပၚတြင္ အဆင္းရဲဆုံး တုိင္းျပည္ ျဖစ္ခဲ့ရျခင္းသည္ လီကြမ္ယု ဥာဏ္ မမွီလုိက္ေသာ လွ်ဳိ႕ဝွက္ခ်က္ပင္ ျဖစ္သည္။

    Nice and Clever man

    သုိ႔ေသာ္ အမွားမ်ားကုိ သိေသာေၾကာင့္ အမွန္ ျပင္သည့္ အေနျဖင့္ ယေန႔ ဧၿပီလ ၄ ရက္ေန႔ထုတ္ ေၾကးမုံ သတင္းစာ စာမ်က္ႏွာ ၁၉ တြင္ (လူေတာ္လူေကာင္း) ဟူ၍ သုံးႏႈံးထား သည္ကုိ ၾကည္ႏူးစြာ ဖတ္႐ႈ႕ လုိက္ ရပါသည္။

    ၂။ ေသြးေႏွာ တံဆိပ္ကပ္၍ နာမ္ကုိ နာမ္ႏွင့္ အထူးျပဳျခင္း။
    —————————————————-
    အစၥလာမ္ ဘာသာကုိးကြယ္သူ ႏုိင္ငံသားမ်ားကုိ ေသြးေႏွာ ဟူသည့္ နာမ္နာမ ဝိေသသန တစ္ခု ကပ္ကာ ခုိးဝင္ ႏုိင္ငံသားမ်ား အျဖစ္ပုံေဖၚၿပီး လူမ်ဳိး အမည္မ်ားတြင္ ဗမာျပည္တြင္ ဗမာမွ ေမြးသူ မ်ားကုိ ဗမာ လူမ်ဳိးအမည္ သီးသန္႔ အတပ္ မခံဘဲ ႏုိင္ငံျခား တုိင္းျပည္ အမည္မ်ားျဖစ္သည့္ အိႏၵိယ၊ ပါကစၥတန္၊ ဘဂၤါလီ စသည့္ တုိ႔ကို နာမ္ နာမ ဝိေသသန အျဖစ္ ေရွ႕မွ ထည့္ ၍ အိႏၵိယ ျမန္မာ၊ ပါကစၥတန္ ျမန္မာ၊ ဘဂၤါလီ ျမန္မာ စသည္ျဖင့္ လူဝင္မႈ ႀကီးၾကပ္ေရး ဌာနမွ အတင္း အၾကပ္ ေရးသြင္းကာ ျမန္မာ ႏုိင္ငံသား မြတ္ဆလင္တို႔၏ (Identity) ကုိ စနစ္တက် ဖ်က္ဆီး လာခဲ့ ေသာေၾကာင့္ အစၥလာမ္ဘာသာ ကုိးကြယ္ သူမ်ားကုိ ျပည္သူ အမ်ားက ႏူိင္ငံျခားသား အျဖစ္ ရႈ႕ျမင ္ေနၾက ပါေတာ့သည္။

    စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားသည္ အမွန္ တကယ္ ျပည္ပ အားမကုိးသူ၊ ျပည္ပကုိ အထင္ မႀကီးသူမ်ား ျဖစ္လွ်င္ ျမန္မာ ကျပားမ်ာ၏ အမည္ကုိ ျမန္မာ အိႏၵိယ၊ ျမန္မာ ပါကစၥတန္၊ ျမန္မာ ဘဂၤါလီ၊ ျမန္မာ တရုတ္ ဟူ၍ ကုိယ့္ လူမ်ဳိး အမည္ ျမန္မာကုိ ေရွ႕က နာမ္နာမ ဝိေသသန ေနရာတြင္ ထားရန္ ညႊန္ၾကားမည္ ဆုိလွ်င္ ေတာ္ေသး သည္ဟု ဆုိရပါမည္။

    အေကာင္းဆုံးက ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေမြးသူတုိင္းကုိ နာမ ဝိေသသန မပါဘဲ ျမန္မာဟု သာ ေခၚဆုိမည္  ဆုိလွ်င္ နုိင္ငံသားအားလုံး စည္းလုံး ညီညြတ္ ေနၾက ပါလိမ့္မည္။

    ၃။ န.ဝ.တ ေခတ္ ျမန္မာ့ သမုိင္း အမွန္ ေရးစြဲေရး အဖြဲ႕။
    ——————————————————–
    သမိုင္းဟူသည္ အေထာက္အထား ခုိင္မာစြာျဖင့္ အမွန္မ်ားကုိသာ ေရးရသည့္ ဘာသာရပ္ တစ္ခု ျဖစ္၍ ေရးစြဲဟူသည့္ ႀကိယာေရွ႕တြင္ အမွန္ ဆုိေသာ ႀကိယာ ဝိေသသန တစ္ခုကုိ အဆစ္ ထည့္ထားျခင္းျဖင့္ လုပ္ႀကံ သမုိင္းမ်ားကုိ ေရးစြဲေတာ့မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ႏုိင္ငံေရး ဝါရင့္ ဦးသုေဝက ေထာက္ျပ ဖူးပါသည္။

    ဦးသုေဝ၏ ခန္႔မွန္းခ်က္က မွန္ပါသည္။  ျမန္မာ မြတ္ဆလင္ တုိ႔၏ သမုိင္း၊ ရခုိင္ သမုိင္းႏွင့္ ရုိဟင္ဂ်ာ သမုိင္းတုိ႔ကုိ စိတ္ထင္ရာေရးၿပီး ဝါဒ ျဖန္႔ျဖဴးခဲ့တာ ၾကာလာေသာအခါ ျမန္မာ မြတ္ဆလင္ မ်ားကုိ ဧည့္သည္မ်ား အျဖစ္ သာသနာေရး ဝန္ႀကီး သူရ ဦးေအာင္ကုိက အမွတ္မွားျပီး ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးႏုေခတ္ ေရြးေကာက္ခံ ပါလီမန္က တုိ္င္းရင္း သား အျဖစ္ အသိအမွတ္ ျပဳခဲ့ေသာ ရုိဟင္ဂ်ာကုိ ခုိးဝင္သူ အျဖစ္ သတ္မွတ္ ဆက္ဆံ ပါေတာ့သည္။

    ထုိ႔ေၾကာင့္ မလုိအပ္ေသာ ႀကိယာဝိေသသန အမွန္ကုိ ျဖဳတ္ၿပီး တာဝန္ယူမႈ တာဝန္ခံမႈ အျပည့္ရွိေသာ ျမန္မာ့ သမုိင္း ေရးစြဲေရး အဖြဲ႕ ဟု အမည္ ေပးမွသာ ျမန္မာ့ သမုိ္င္း အမွန္မ်ား ကုိ ျပည္သူမ်ား ဖတ္ခြင့္ ရၾကပါ လိမ့္မည္။

    ၄။ ျပည္တြင္းေန အစၥလာမ္ ဘာသာဝင္။
    ——————————————–
    ဦးေက်ာ္ဆန္း ျပန္ၾကားေရး ဝန္ႀကီး အျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္စဥ္ ၂၀၁၂ ခု ေတာင္ကုတ္ လူသတ္ ပြဲႏွင့္ ပတ္သက္၍ အုပ္စုဖြဲ႕ အသတ္ခံရ သူ ခရီးသြား ၁၀ ဦးကုိ မြတ္ဆလင္ ကုလား မ်ားဟု အစုိးရသတင္းစာမွ ေရးသားေဖၚျပ ၿပီး ေဝဖန္မႈမ်ား ဆူညံလာေသာအခါ ျပည္တြင္းေန အစၥလာမ္ ဘာသာဝင္ ၁၀ ဦး ဟု အမွား ျပင္ဆင္ ေပးပါ သည္။

    ခရီးသြား ၁၀ ဦး အုပ္စုဖြဲ႕ အသတ္ခံရပါတယ္လုိ႕ ေရးရင္ မီဒီယာ က်င့္ဝတ္ (conflict sensitive media ethics) အရ လုံေလာက္ေနတာကုိ ခရီးသြား ၁၀ ဦးေရွ႕မွာ မြတ္ဆလင္ကုလား နဲ႕ ျပည္တြင္းေန အစၥလာမ္ ဘာသာဝင္ ဆုိတဲ့ နာမ္ နာမ ဝိေသသနေတြ ထည့္လုိက္ျခင္းျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ့ ျမိဳ႕အေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား ျပာပုံ ျဖစ္သြားၾကပါတယ္။ ျပည္သူေတြရဲ့ အုိးအိမ္ေတြ မီးေလာင္ ဆုံးရႈံးတယ္ ဆိုတာ တကယ္ေတာ့ တုိင္းျပည္ရဲ့ asset ျပဳိကြဲတာျဖစ္လုိ႕ တိုင္းျပည္ ဆင္းရဲသြားတာဘဲ ျဖစ္တယ္။

    မလုိအပ္တဲ့ နာမ ဝိေသသန ေတြဟာ တုိင္းျပည္ကုိ မီးေလာင္တုိက္ သြင္းသလုိ ျဖစ္ေစခဲ့တာကုိ လည္း ႏိုင္ငံေရးသမားေတြနဲ႕ သတင္းသမားေတြ သင္ခန္းစာ ယူသင့္တယ္။

    ၅။ တုိင္းရင္းသား ကုိးကြယ္ေသာဘာသာႏွင့္ ဧည့္ႏုိင္ငံသား ကုိးကြယ္ေသာဘာသာမ်ား။
    —————————————————-
    အစုိးရ အဖြဲ႔ဝင္ ဝန္ႀကီးမ်ား အေနျဖင့္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံတြင္ ကုိးကြယ္ေနၾကေသာ ဘာသာမ်ားကုိ္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံု ဥပေဒ ပုဒ္မ ၃၆၂ တြင္ ျပဌာန္းထားသည့္ အတုိ္င္း မလိုအပ္ေသာ နာမ ဝိေသသန အပုိမ်ား မထည့္ဘဲ ခရစ္ယာန္ ဘာသာ သာသနာ၊ အစၥလာမ္ ဘာသာ သာသနာ၊ ဟိႏၵဴဘာသာ သာသနာႏွင့္ နတ္ကုိးကြယ္ေသာ ဘာသာဟု သုံးႏႈံး ၾကမည္လွ်င္ စိတ္အခ်ရဆုံးနွင့္ ႏုိင္ငံ အတြက္ အႏၱရာယ္ အကင္းဆုံး ျဖစ္ပါလိမ့္မည္။

    VOA အစီအစဥ္မွဴး ေဒၚခင္စုိးဝင္း၏ အင္တာဗ်ဴးတြင္ တုိင္းရင္းသား ကုိးကြယ္ေသာ ခရစ္ယာန္ ဘာသာ၊ ဧည့္ႏုိင္ငံသား ကုိးကြယ္ေသာ အစၥလာမ္ႏွင့္ ဟိႏၵဴ ဘာသာ စသည္ျဖင့္ သုံးႏႈံး ေျဖၾကားခဲ့ေသာ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ သာသနာေရး ဝန္ႀကီး သူရ ဦးေအာင္ကုိမွာ ေျဖရွင္ခ်က္မ်ား ထုတ္လုိ႔ မဆုံးျဖစ္ေနသည္ကုိ ႏုိင္ငံေရး သမားမ်ား သင္ခန္းစာ  ယူသင့္သည္။

    တကယ္ေတာ့ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံ ပုဒ္မ ၃၄၈ အရ လူမ်ဳိး ဇာတိ ကုိးကြယ္ရာ ဘာသာ မ်ားကုိ အေၾကာင္း ျပဳ၍ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ မျပဳရဆုိေသာ ျပဌာန္းခ်က္ကုိ သာသနာေရး ဝန္ႀကီးကုိယ္တုိင္ အမႈမဲ့ အမွတ္မဲ့ ျဖစ္သြား ပုံရသည္။

    FB_IMG_1459699877212

    ထုိ႔ေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေရးႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ေဝါဟာရ စကားလုံးမ်ားကုိ တရားဝင္ ျပဌာန္းထားေသာ ဖြဲ႕စည္းပုံ ဥပေဒ အတုိင္း သုံးႏႈံးျခင္းကသာ အေကာင္းဆုံးျဖစ္ေၾကာင္း NLD အစုိးရ အဖဲြ႕ကုိ ေစတနာျဖင့္ အၾကံျပဳ လုိက္ရပါသည္။

    ေလးစားစြာျဖင့္

    ေမာင္သမာဓိ

  • “လူ႔အခြင့္အေရး၊ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္း အမူအက်င့္ ႏွင့္ ျမန္မာ့ရုပ္ရွင္ မီဒီယာ”

    “လူ႔အခြင့္အေရး၊ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္း အမူအက်င့္ ႏွင့္ ျမန္မာ့ရုပ္ရွင္ မီဒီယာ”

    against

    (ဒီမုိကေရစီႏွင့္လူ႔အခြင့္ေရးဂ်ာနယ္) မွ ကူးယူေဖာ္ျပသည္။
    မွဴးသစ္ ေရးသည္။
    .
    Violence ( အၾကမ္းဖက္မႈ)ေတြ ကို ေလ့လာၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အၾကမ္းအားျဖင့္ Structure Violence နဲ႔ Culture Violence ရယ္လို႔ ေတြ႔ႏိုင္တယ္။ Structure Violence နဲ႔ ပတ္သက္ျပီး အဓိက ရည္ညြန္းခ်င္တာက လက္နက္ကိုင္ တိုက္ပြဲေတြ၊ ဘာသာေရး၊ လူမ်ိဳးေရး ပဋိပကၡ အထိကရုဏ္းေတြ နဲ႔ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈေတြ စတာေတြပဲျဖစ္တယ္။ Culture Violence ကေတာ့ အထက္မွာ ဆုိခဲ့တဲ့ Structure Violence ထက္ ပိုျပီး နက္နဲလိမ့္မယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။
    .
    Structure အားျဖင့္ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ Violence ေတြကို ေျဖရွင္းဖို႔က စစ္ပြဲတစ္ပြဲ လူသတ္ပြဲတစ္ပြဲ လက္နက္ကိုင္ အထိကရုဏ္းပြဲတစ္ပြဲ စတဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြကို ေစ့စပ္ညိွႈႏိုင္းႏိုင္မယ္ဆိုရင္ အခ်ိန္ကာလတစ္ခုနဲ႕ ရည္မွန္းျပီး လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မယ္။ Culture Violence ကေတာ့ ဒီလိုမဟုတ္ဘဲ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းထဲမွာ စိမ့္၀င္ေနတဲ့ အၾကမ္းဖက္စိတ္ေတြျဖစ္တဲ့ အတြက္ ေျဖရွင္းရဖို႔ အခ်ိန္ၾကာတတ္သလို ေျဖရွင္းႏိုင္ရင္ေတာင္ အၾကမ္းဖက္စိတ ္မီး ေတြဟာ အခ်ိန္မေရြး ထေလာင္ႏိုင္တဲ့ အေျခအေနမွာရွိတယ္။ ဆိုရရင္ Culture Violence ေတြ အျပီးသတ္ေပ်ာက္သြားဖို႔က လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုလံုးရဲ႕ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ နဲ႔ အမူအက်င့္ေတြ၊ အေတြးအေခၚေတြကိုပါ ေျပာင္းဖို႔လိုအပ္တယ္။
    .
    ေနာက္ထပ္ သတိထားဖို႔ လိုတာက လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြင္းမွာ မျမင္ရတဲ့ အၾကမ္းဖက္စိတ္ေတြ၊ စိမ့္၀င္ေတြနဲ႔ အၾကမ္းဖက္မႈ အမူအက်င့္ေတြဟာ လက္နက္ကိုင္တိုက္ပြဲေတြ၊ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈေတြ၊ ဘာသာေရး လူမ်ိဳးေရး အထိကရုဏ္းေတြစသည့္ျဖင့္ (Structure) အားျဖင့္ ျဖစ္ေပၚလာမယ့္ (Violence) အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ေပၚေပါက္လာဖို႔ ကို အဓိက တြန္းအားေပးေနတာပဲျဖစ္တယ္။
    .
    ဒီေနရာမွာ အဓိက ေျပာခ်င္တာက ကြ်န္ေတာ္တို႔ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြင္းမွာ စိမ့္၀င္ေနတဲ့ အၾကမ္းဖက္စိတ္(Culture Violence ) ပဲျဖစ္တယ္။
    .
    Culture Violence ေတြျဖစ္ေပၚလာဖို႔ ဘယ္က အေျခခံလာသလဲဆိုရင္ေတာ့ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ (Discrimination) ေတြေၾကာင့္လို႔ ေျပာရလိမ့္မယ္။
    .
    လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြင္း ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္း အမူအက်င့္ေတြ စိမ့္၀င္ဆြဲကပ္ ေနသမွ် ကာလပတ္လံုး အထက္မွာ ဆိုခဲ့တဲ့ Structure Violence နဲ႔ Culture Violence ေတြ ျဖစ္ေပၚလာဖို႔ လြယ္ကူေနမွာပဲျဖစ္တယ္။
    .
    အၾကမ္းဖက္မႈလို႔ ဆိုလိုက္ရင္ လက္နက္ကိုင္ အၾကမ္းဖက္မႈ၊ အုပ္စုဖြဲ႔ ရုန္းရင္းဆန္ခတ္မႈ ၊ အုပ္စုဖြဲ႔ ဗိုလ္က် ဖိႏွိပ္မႈလို႔ ျမင္ၾကမွာအမွန္ပါပဲ။ သို႔ေပမယ့္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းၾကားထဲမွာ ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ က်ဴးလြန္ၾကတဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ရွိေနသလို ႏူတ္အားျဖင့္အၾကမ္းဖက္မႈ၊ အမူအရာအားျဖင့္ အၾကမ္းဖက္မႈေတြကလည္း ကြ်န္ေတာ္တို႔ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းမွာ ေနရာတိုင္း အခ်ိန္တိုင္း လိုလို ေတြ႔ၾကံဳေနရျပန္တယ္။
    .
    ကြ်န္ေတာ့္တို႔ ျမန္မာ့လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကို ၾကည့္လိုက္မယ္ဆိုရင္ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္း(Discrimination) အမူအက်င့္ေတြ အမ်ားၾကီး စြဲကပ္ေနတာ စိမ့္၀င္ေနတာကို မလြဲမေသြ ေတြ႔ရမွာပဲျဖစ္တယ္။ အနီးကပ္ဆံုး ဥပမာေပးျပရမယ္ဆိုရင္ လူမ်ိဳးေရး၊ ဘာသာေရး ဆန္တဲ့ ပဋိပကၡေတြျဖစ္ေပၚျပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္း၊ အခုလို ၀ါတြင္းကာလမွာ အခ်ိဳ႔ေသာ အလွဴခံမ႑ပ္ေတြရဲ႕ အခ်ိန္ျပည့္နီးပါးဖြင့္ေလ့ရွိတဲ့ “ငါတို႔ အရိုး စည္းရိုးထိုး ” ဆိုတဲ့ စာသားေတြပါ၊ ဘာသူတူရာေစ်းဆိုင္မွာသာ ေစ်း၀ယ္ပါ၊ အိမ္ရွင္ေစာ္ကား” စတဲ့စာသားေတြပါတဲ့ သီခ်င္းေတြကို က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ဖြင့္ေနတာကို ျပရ မွာပဲျဖစ္တယ္။
    .
    ဒါဟာ တနည္းအားျဖင့္ေတြးမယ္ဆိုရင္ လူမ်ိဳးမတူ ဘာသာမတူသူေတြအေပၚ လူမ်ားစုေတြက ႏူတ္အားျဖင့္ အၾကမ္းဖက္မႈပဲျဖစ္တယ္။ သို႔ေပမဲ့လည္း ဒီသီခ်င္းေတြကို ဘာသာေရးဆိုင္ရာ မ႑ပ္ေတြမွာ ေက်ေက်နပ္နပ္ဖြင့္ေနၾကရံုသာမက ျမိဳ႔ရြာ ရပ္ကြက္အႏွံ႕ ကားနဲ႔လွည့္ျပီးလို႔ေတာင္ ဖြင့္ၾကတယ္။
    .
    ဒီအျပဳအမႈေတြ ဘာေၾကာင့္ ရွိေနရသလဲ၊ ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚေနရသလဲဆိုတဲ့ လားရာ အေျခခံအေၾကာင္းအရင္းေတြကို ၾကည့္လိုက္ရင္ေတာ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြင္းက သိစိတ္၊မသိစိတ္ေတြထဲမွာ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္း အမူအက်င့္ေတြ စြဲကပ္ေနတာကို အထင္အရွားေတြ႔ရလိမ့္မယ္။
    .
    ခြဲျခားဆက္ဆံမႈဟာ sensitive ျဖစ္တဲ့ issue တစ္ခုလည္းျဖစ္ျပီး ေနရာတိုင္းလိုလိုမွာ ရွိေနတယ္။ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြကေနတဆင့္ ဘာသာ၊ လူမ်ိဳး၊ စတဲ့မတူညီတဲ့ Identity ေတြအေပၚ အေကာင္းဘက္က မရႈျမင္ႏိုင္တာေတြ၊ ေလးစားမႈမရွိေတာ့တာေတြနဲ႔ ရန္သူသဖြယ္ သတ္မွတ္ ျပဳမႈလာၾကေတာ့တာပဲျဖစ္တယ္။
    .
    ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြဟာ ေဒါသစိတ္ေတြကို ေမြးျမဴေပးတယ္။ ေဒါသစိတ္ေတြကတဆင့္ မတူညီတဲ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း ႏွစ္ခုၾကားမွာ ပဋိပကၡမီးေတြဟာ ေတာက္ေလာင္ေစေတာ့တာပဲျဖစ္တယ္။
    .
    ကိုယ့္လူမ်ိဳး၊ကိုယ့္ဘာသာ သာလွ်င္ ၾကီးက်ယ္ျမင့္ျမတ္တယ္ ကိုယ္နဲ႔မတူညီတဲ့ လူမ်ိဳး၊ဘာသာ၊ႏိုင္ငံသားေတြဟာ နိမ့္က်တယ္ ဆိုတဲ့ အစြန္းေရာက္ ဘာသာေရး အမ်ိဳးသားေရး စိတ္ဓါတ္ေတြၾကီးထြားလာဖို႔အတြက္ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြက အဓိက တြန္းအားေပးေနတယ္လို႔ဆိုရမယ္။
    .
    ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္း အမူအက်င့္ေတြကို ဘယ္လိုအရင္းအျမစ္ေတြကေန စြဲကပ္ေစသလဲ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္းအမူအက်င့္ေတြ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြင္းကို အရိုးစြဲ စိမ့္၀င္ေစတဲ့ အဓိက အေၾကာင္းအရင္းေတြက ဘာေတြလဲ စတဲ့ အရင္းအျမစ္ေတြကို ရွာေဖြၾကည့္ရင္ေတာ့ အမ်ားၾကီးေတြ႔ႏိုင္တယ္။ စာေပေတြ၊ ေက်ာင္းစာသင္ခန္းေတြ၊ လူမႈပတ္၀န္းက်င္ေတြ၊ မိဘဘိုးဘြားေတြ၊ ရုပ္ရွင္ေဖ်ာ္ေျဖေရးေတြ စသည့္ျဖင့္ အမ်ားၾကီးပါပဲ။
    .
    လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြင္းကို ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္းအမူအက်င့္ေတြ စြဲကပ္ေစတဲ့ အရင္းအျမစ္ေတြအားလံုးကို ေဖၚျပေရးသားရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေလ့လာမႈမ်ားစြာနဲ႔ အရမ္းက်ယ္ျပန္႔ပါလိမ့္မယ္။
    .
    အဲ့ဒီထဲကမွ ရုပ္ရွင္ဗီဒီယို ေဖ်ာ္ေျဖေရးေတြဟာ ျမန္မာ့လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြင္းကို ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္း အမူအက်င့္ေတြ ဘယ္လို ရိုက္သြင္းေနတယ္၊ ဘယ္လိုဆြဲကပ္ေစတယ္ဆိုတာနဲ႔ပတ္သက္ျပီး အနည္းငယ္ ေဆြးေႏြးခ်င္ပါတယ္။
    .
    အာဏာရွင္လက္ထက္တစ္ခုလုံးမွာ ထြက္ေပၚလာတဲ့ ျမန္မာ့ရုပ္ရွင္ဗီဒီယို ဇတ္လမ္းေတြကို ၾကည့္လိုက္မယ္ဆိုရင္ လူ႔အခြင့္အေရးတန္ဖိုးစံႏူန္းနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ထုတ္ေဖၚျပသႏိုင္တဲ့ ဇတ္ကားေတြဟာ မရွိသေလာက္ ရွားပါးခဲ့ေပမဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးေတြကို မသိလိုက္မသိသာနဲ႕ သိသိသာသာခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြကေတာ့ အမ်ားအျပားရွိေနတာကို ေတြ႔ျမင္ႏိုင္တယ္။
    .
    အထင္ရွားဆံုးညႊန္းရရင္ အခုလက္ရွိ ေအာင္ျမင္မႈရေနတဲ့ ဟာသ ဇတ္ကားေတြနဲ႔ အျငိမ့္ျပဇတ္ေတြမွာ လိင္၊ အသားအေရာင္၊ လူမ်ိဳး၊ ဘာသာစကား စတာ ေတြကို ေလွာင္ေျပာင္တာ၊ ႏွိမ္ခ် ဟာသ လုပ္တာ အမ်ားဆံုးေတြ႔ရေလ့ရွိတယ္။
    .
    ေဂးေတြကို ေလွာင္ေျပာင္တာ ၊ မိန္းမလ်ာပံုစံနဲ႔ ဟာသ လုပ္တာ၊ အသားမည္းတာကို ဟာသ လုပ္တာ တိုင္းရင္းသား ဘာသာစကားအသံေတြကို မပီမသအသံ တုပေျပာဆိုတာေတြက ျမန္မာ ရုပ္ရွင္ဗီဒီယို၊ အျငိမ့္ေတြအတြက္ ျပတ္လံုး ဖန္တီးတဲ့ ေဖၚမ်ဴလာ တစ္ခုလိုေတာင္ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ဆုိႏိုင္တယ္။
    .
    ဒီအေပၚမွာၾကည့္ရႈသူေတြအေနနဲ႔ သေဘာတက် ရယ္ေမာၾကသလို၊ ကိုယ့္ေနထိုင္တဲ့ လူမႈ ပတ္၀န္းက်င္ေတြမွာ အဲ့ဒီ ဟာသ ျပတ္လံုးေတြကို အသံုးျပဳျပီး ကိုယ္နဲ႔ မတူညီသူေတြကို ျပန္ျပီး ေလွာင္ေျပာင္ေလ့ရွိၾကတယ္။ ဒါဟာ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္း အမူအက်င့္စြဲကပ္ခံရျခင္း အရာတစ္ခုလို႔လည္း ဆိုႏိုင္တယ္။
    .
    အထူးသျဖင့္ ဒီလို ခြဲျခားဆက္ဆံျပီး ေလွာင္ေျပာင္တဲ့ စကားလံုးေတြဟာ အသိဥာဏ္ႏုနယ္ေသးတယ္ ကေလးေတြအတြက္ အတုယုဖြယ္ရာ တစ္ခုျဖစ္လာျပီး၊ ေက်ာင္းစာသင္ခန္းေတြထဲအထိ သယ္ေဆာင္လာေတာ့တယ္။ အဲ့ဒီမွာပဲ အခန္းေဖၚေတြထဲက အသားမည္းတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြ၊ ေနထိုင္မႈပံုစံမတူတဲ့ သူငယ္ခ်င္းေတြ၊ ဘာသာကြဲ လူမ်ိဳးကြဲ အတန္းေဖၚေတြအေပၚမွာ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္း စကားလံုးေတြကို အသံုးျပဳျပီး စေနာက္ ေလွာင္ေျပာင္ၾကေတာ့တာပဲျဖစ္တယ္။
    .
    ျမန္မာရုပ္ရွင္ဇတ္လမ္းေတြဟာ ေဖ်ာ္ေျဖေရးအရာတစ္ခုလို႔ ဆိုေပမယ့္လည္း အဲ့ဒီ ေဖ်ာ္ေျဖရုပ္ရွင္ေတြထဲက ဘယ္လိုဇတ္ကြက္ေတြကေတာ့ျဖင့္ ၾကည့္ရႈသူေတြအေပၚ ဘယ္လိုမ်ိဳး အက်ိဳးသက္ေရာက္ေစတယ္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကို ဘယ္လို စရိုက္ေတြ ကူးဆက္ေစတယ္ဆိုတာကို ဇတ္ကားရိုက္ကူးသူေတြ ကိုယ္တိုင္က ေလ့လာဆန္းစစ္ၾကည့္ဖို႔ သတိရၾကဟန္ေတာ့မရွိပါဘူး။
    .
    ဒါ့အျပင္ ပညာေပးဇတ္ကားလို႔ဆိုလိုက္ရင္၊ မိဘေမတၱာနဲ႔ ရိုးသားမႈ ၊မေတာ္ေလာဘရဲ႕ အက်ိဳးအျပစ္ေတြ၊ ဥပေဒခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြ စတာေတြလာက္ကိုသာ အသားေပးျပသၾကျပီး။ လူ႔အခြင့္အေရးတန္ဖိုးေတြ၊ တရားမွ်တမႈေတြ၊ လူသားျခင္းစာနာမႈေတြ၊ လူလူျခင္းတန္ဖိုးထားမႈေတြကို ျပသႏိုင္တဲ့ ဇတ္ကားေတြက မရွိသေလာက္ ရွားေနစဲျဖစ္တယ္။
    .
    အစိုးရသစ္ေျပာင္းျပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္း မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ေတြနဲ႔အတ ဆင္ဆာလြတ္လပ္ခြင့္ေတြရလာေပမယ့္လည္း ျမန္မာရုပ္ရွင္ဗီဒီယိုဇတ္ကားေတြရဲ႕ တိုးတက္မႈကေတာ့ ေမးခြန္းထုတ္စရာေကာင္းတဲ့ အေျခအေနေတြမွာ ရွိေနတုန္းလို႔ပဲ ဆုိရမယ္။
    .
    ဆင္ဆာ လြတ္လပ္ခြင့္ရျပီးတဲ့ေနာက္မွာ စကားလံုးအားျဖင့္ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္းျပဳလုပ္တာေတြက ပိုလို႔ေတာင္မ်ားလာတယ္လို႔ ဆိုမယ္။
    .
    အင္တာနက္ေပၚမွာ ေ၀ဖန္မႈခံခဲ့ရတဲ့ ဒါရိုက္တာ ေနပိုင္ရဲ႕ “ေဂ်ာင္း”ဆိုတဲ့ ဇတ္ကားမွာဆိုရင္ လူမ်ိဳးႏွစ္မ်ိဳးကို ထိခိုက္ျပီး ဟာသလုပ္တဲ့ ဇာတ္၀င္ခန္းကို ေတြ႔ရမယ္။ ဒီဇာတ္္ကားကို ရခိုင္ တိုင္းရင္းသားေတြက တရား၀င္ကန္႔ကြက္ ေ၀ဖန္လို႔သာ အမ်ားျပည္သူၾကားကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ေရာက္လာျပီး ျပန္လည္ေတာင္းပန္မႈေတြ ရွိခဲ့တာပဲျဖစ္တယ္။ အျခားေသာ ဇာတ္ကားေတြမွာလည္း ရုပ္ရွင္ၾကည့္သူေတြၾကားမွာ မသိလိုက္မသိသာ ရယ္ပြဲေတြနဲ႔တင္ ျပီးဆံုးသြားတဲ့ လူမ်ိဳးေရး၊ ဘာသာေရး ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ၊ ဖိႏွိပ္ေလွာင္ေျပာင္မႈ ပါ၀င္တဲ့ ဇာတ္၀င္ခန္းေတြ အမ်ားၾကီး က်န္ေနႏိုင္ေသးတယ္။
    .
    “ေဂ်ာင္း” ဆိုတဲ့ ဇာတ္ကားက ဇာတ္၀င္ခန္းေျပာစကားနဲ႔ပတ္သက္ျပီး သရုပ္ေဆာင္ ျမင့္ျမတ္ရဲ႕ ေတာင္းပန္တဲ့ စကားကို ၾကည့္မယ္ ဆိုရင္ ရုပ္ရွင္ေလာကသား သရုပ္ေဆာင္ တစ္ေယာက္ရဲ႔ အျမင္ကို ၀မ္းနည္းဖြယ္ရာ ေတြ႔ရလိမ့္မယ္။
    .
    “က်ေနာ္ ဒီဇာတ္ကားကို ရိုက္တုန္းက သိပ္ေတာင္ သတိမထားမိခဲ့ပါဘူး။ က်ေနာ္တို႔က အႏုပညာ တခုအေပၚမွာ ဟာသ တခုကို ဖန္တီးလိုက္တဲ့ သေဘာပါပဲ။ ဘယ္သူ႔ကိုမွ ထိခိုက္နစ္နာပါေစလို႔ မရည္ရြယ္ပါဘူး။” ဒါဟာ ျမင့္ျမတ္ရဲ႕ ေတာင္းပန္မႈ စကားကို ေပၚျပဴလာဂ်ာနယ္ရဲ႕ ေဖၚျပခ်က္ထဲက ျဖစ္ပါတယ္။
    .
    ဆိုရရင္ သူအေနနဲ႔ ဒီဇာတ္္၀င္ခန္းက စကားနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး သတိမထားမိခဲ့ဘူး၊ ဒါကို သူက အႏုပညာ တစ္ခုအေပၚ ဟာသာတစ္ခုုအေနနဲ႔ ဖန္တီးတယ္လို႔ ဆိုထားတယ္။ ကိုယ္နဲ႔ မတူညီတဲ့ လူမ်ိဳးစု ႏွစ္ခုဟာ ဟာသ ျပဳလုပ္စရာမဟုတ္ဘူးဆိုတာ ဒါရိုက္တာေရာ သရုပ္ေဆာင္ေရာ မသိရွာဘူး။ အႏုပညာအရလည္း မလုပ္သင့္ဘူးဆိုတာ မသိရွာဘူး။ ဒါက ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ တစ္ခုျဖစ္တယ္ဆိုတာလည္း သူတို႔ သတိမထားမိရွာဘူး။ ျမန္မာ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း အတြက္ စိုးရိမ္စရာေကာင္းတဲ့ အေျခအေနလို႔ေတာင္ ဆိုရမယ္။
    ဒါဟာ ဥပမာအားျဖင့္ ထုတ္ႏုတ္ျပတာျဖစ္ျပီး အဲ့ဒီထက္ပိုမိုျပီး လူမ်ိဳးေရးအရ ေလွာင္ေျပာင္တဲ့ ဇာတ္္၀င္ခန္းေတြပါတဲ့ ဇာတ္ကားေတြ အမ်ားၾကီးရွိေနတယ္ဆိုတာ သတိျပဳဖို႔လိုေနမွာျဖစ္တယ္။
    .
    ျမန္မာ့ရုပ္ရွင္ဗီဒီယို ဇာတ္လမ္းေတြမွာ အေလွာင္ေျပာင္ခံရဆံုး၊ ဟာသ အလုပ္ခံရဆုံးသူေတြကို ျပပါဆိုရင္၊ မိန္းမလ်ာ(ေဂး)ေတြနဲ႔ အသားမည္းသူေတြပဲ ျဖစ္တယ္။ အထူးသျဖင့္ ေဂးေတြဟာ ျမန္မာဟာသ ဇာတ္ကားေတြအတြက္ ျပက္လံုး ထုတ္ကုန္တစ္ခုလိုေတာင္ ျဖစ္ေနပါျပီ။ လူေတြ အပန္းေျဖၾကည့္ရႈၾကတဲ့ ရုပ္ရွင္ဗီဒီယုိ ဇတ္လမ္းေတြကေနတဆင့္ မိန္းမလ်ာေတြကို ခြဲျခားဆက္ဆံဖို႔ သင္ယူၾကတဲ့အေျခအေနလို႔ ဆိုရမွာပါ။
    .
    သရုပ္ေဆာင္ မိုးေအာင္ရင္ ၊ ဒိန္းေဒါင္ နဲ႔ နန္းခင္ေဇယ်ာတို႔ ပါ၀င္တဲ့ ဗီဒီယို ဇာတ္ကား တစ္ခုရဲ႕ နာမည္ဆိုရင္ “အေျခာက္တို႔ရဲ႕ မာယာ”လို႔ ေပးထားတာကို ေတြ႔ရတယ္။ ဇာတ္္လမ္းတစ္လံုးကိုမၾကည့္ျဖစ္ခဲ့ေပမယ့္ ဇတ္ကားအမည္အရေတာ့ မိန္းမလ်ာ သဘာ၀ေတြကို ဟာသ လုပ္ေတာ့မယ္ ဆိုတာ ၾကိဳတင္ မွန္းစလို႔ရေနပါျပီ။
    .
    သရုပ္ေဆာင္မိုးေအာင္ရင္ပဲ အဓိက မင္းသားအျဖစ္ ပါ၀င္တဲ့ ဇာတ္ကားတစ္ရဲ႕ အမည္ကိုဆိုရင္လည္း မိန္းမလ်ာေတြကို ႏွိမ္ခ်ေလွာင္ေျပာင္တဲ့အခါ သံုးေလ့ရွိတဲ့ စကားလံုး“ေဂ်ာ္ဒကီး”လို႔ ေပးထားတာေတြရျပန္တယ္။
    .
    ဒါရိုက္တာ ကိုေဇာ္(အာရုဏ္းဦး) ရိုက္ျပီး ေနတိုး၊ ေ၀ဠဳေက်ာ္၊သက္မြန္ျမင့္တို႔ အဓိက သရုပ္ေဆာင္ထားျပီး လူၾကိဳက္မ်ားလွတဲ့ ရံုတင္ကား “လာထား အာဘြား”ဆိုတဲ့ ဇာတ္ကားတစ္ခုလံုးမွာဆိုရင္ သရုပ္ေဆာင္ ခင္လိႈင္ဟာ မိန္းမလ်ာအျဖစ္ သရုပ္ေဆာင္ျပီး၊ ၾကည့္ရႈသူေတြ ရယ္ရေအာင္ ဖန္တီးထားတာ ေတြ႔ရျပန္တယ္။
    .
    ဒီလိုပဲ အျငိမ့္ေတြမွာလည္း ဟာသ ျပတ္လံုးထုတ္တဲ့အခါမ်ိဳးမွာ လိင္ကြဲျပားမႈ၊ အမ်ိဳးသမီးေတြ၊ မိန္းမလ်ာေတြ။ အသားမည္းသူေတြ၊ လူမ်ိဳးျခား ၊ဘာသာျခားေတြ၊ တိုင္းရင္းသား ဘာသာစကားေတြကို ဟာသလုပ္ ျပတ္လံုးထုတ္ေလ့ရွိတာကို ေတြ႔ႏိုင္တယ္။
    ခင္လိႈင္၊ဒိန္းေဒါင္ တို႔ အဓိက ပါ၀င္တဲ့ အျငိမ့္တစ္ခုမွာဆိုရင္ ျပတ္လံုးအေနနဲ႔ ေျပာတဲ့စကားမွာ “မင္းတို႔လို နိမ့္က်တဲ့ မိန္းကေလးတစ္ေယာက္ လက္ကို ဒို႔လို ျမင့္ျမတ္တဲ့ ေယာက္က်ားကေလးတစ္ေယာက္က ကိုင္တာ ဂုဏ္ေတာင္ယူရဦးမယ္ ဟိုက္ရွားး ” ဆိုျပီး က်ားမ ခြဲျခားမႈနဲ႕ ဟာသ လုပ္ၾကျပန္တာကို ေတြ႔ရျပန္တယ္။
    .
    ဒါကို ပြဲၾကည့္ပရိတ္သတ္ေတြကလည္း သေဘာတက် ရယ္ေမာၾကတယ္ ဆိုတာ က ခြဲျခားဆက္ဆံမႈကို အားေပးအားေျမွာက္ျပဳေနတဲ့ပံုစံကို သက္ေရာက္ေနတယ္။
    .
    အဲ့ဒီ အျငိမ့္မွာပဲ “အခု ၂၀၁၃ ေရာက္ေနျပီ မင္းတို႔ မိန္းမေတြ ရင္ထုျပီး လင္လုရမယ္”လို႔ ဆိုျပီး ပိုျပီးဆိုတဲ့ စကားလံုးေတြကိုေတာင္ ဟာသအေနနဲ႔ ျပက္ထားပါေသးတယ္။
    .
    ဒီလို နာမည္ရ သရုပ္ေဆာင္ေတြ၊ လူရႊင္ေတာ္ အေနနဲ႔ေတာင္ သူတို႔ ေျပာဆိုသရုပ္ေဆာင္လိုက္တဲ့ ဇာတ္၀င္ခန္းေတြ၊ သူတို႔ ဟသအျဖစ္ လုပ္လိုက္တဲ့ ျပက္လံုးေတြဟာ ဘယ္လို ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြျဖစ္ေစတယ္၊ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြက္ဘယ္လိုအက်ိဳးသက္ေရာက္မႈေတြ ရွိေစတယ္ဆိုတာကို သတိမထားမိဘဲ ေနၾကတာဟာ ျမန္မာ့လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြက္ စိုးရိမ္စရာ အေျခအေနလို႔လည္းဆိုႏိုင္တယ္။
    .
    Five Star အျငိမ့္က လူရႊင္ေတာ္အခ်ိဳ႔ပါ၀င္တဲ့ ဇာတ္ကားတစ္ခုမွာ ဆိုရင္ “လူေကာင္းနဲ႔ လူမည္း မခြဲတတ္ဘူးလား”ဆိုတဲ့ စကားလံုးအပါအ၀င္ သားေရာင္မည္းတာကို ဇာတ္၀င္ခန္းတစ္ခုလံုး ဟာသ လုပ္သြားတာ ေတြ႔ရျပန္တယ္။
    .
    ဒီထုတ္ႏုတ္ျပတဲ့ ဇာတ္၀င္ခန္းေတြဟာ ဇတ္ကားအနည္းစုေတြထဲကသာ ျဖစ္ျပီး ဇတ္ကားအမ်ားစုမွာလည္း ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္း အမူအက်င့္ေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားပါေနတာကို ျမန္မာ ရုပ္ရွင္ဗီဒီယိုေတြ မွာ သတိထားၾကည့္ရင္ ေတြ႔ႏိုင္တယ္။
    .
    ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြကေနတဆင့္၊ မသိစိတ္ေတြမွာ အၾကမ္းဖက္စိတ္ေတြ ျဖစ္လာမယ္၊ ကိုယ္နဲ႕ လူမ်ိဳး၊ဘာသာ မတူညီတဲ့ သူေတြကို ဖိႏွိပ္ဖို႔ ေလွာင္ေျပာင္ဖို႔၊ မုန္းတီးဖ ို႔ အၾကမ္းဖက္ဖို႔ လြယ္ကူလာမယ္ဆိုတာကို သတိျပဳရမယ့္အစား ရုပ္ရွင္ဗီဒီယိုေတြက လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြင္းမွာ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္း အမူအက်င့္ေတြ ရလာဖို႔ ပိုလို႔ေတာင္ တြန္းအားေပးေနတယ္လို႔ ဆိုရမွာပါ။
    .
    တစ္ခ်ိဳ႔အျငိမ့္ျပက္လံုးေတြမွာဆိုရင္လည္း တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕  ပင္ကိုစကား၀ဲတတ္တဲ့ အသံကို ဟာသ လုပ္တတ္ၾကတာ ေတြ႔ႏိုင္တယ္။
    .
    ဥပမာအေနနဲ႔ ျပရရင္ အခုခ်ိန္မွာ အရမ္းရိုးသြားတဲ့ ျပက္လံုးတစ္ခုကို ျပရရင္ စပါကရင္ဆိုတဲ့ အခ်ိဳရည္အမည္ကို ကရင္တိုင္းရင္းသားေတြ စကားသံ၀ဲ၀ဲနဲ႔ ဆဲဆိုမႈအသံနဲ႔ ျပက္ၾက တယ္။ ဒါတင္မကေသးဘူး တရုတ္အႏႊယ္ေတြရဲ႕လူမ်ိဳးေရး စကားအသံဟန္ေတြ၊ အိႏိၵယအႏြယ္ေတြရဲ႕ လူမ်ိဳးေရး စကားအသံဟန္ေတြကိုလည္း ျပက္လံုးထုတ္ၾကေလ့ရွိတယ္။
    .
    ျမန္မာ့လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကို ေနာက္ထပ္ အဆိပ္အေတာက္ျဖစ္ေစတဲ့ ဇတ္ကားမ်ိဳးကေတာ့ အာဏာရွင္အၾကိဳက္ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒကို ေရွ႔တန္းတင္ထားတဲ့ ဇတ္ကားေတြနဲ႕ ၊ ေတာ္လွန္ေရးဇတ္ကားေတြပါပဲ။ ေတာ္လွန္ေရး ဇတ္ကားေတြမွာဆိုရင္ သမိုင္းေၾကာင္းေတြထက္ လူမ်ိဳးျခားမုန္းတီးမႈ အျပည့္အ၀ အသံုးျပဳထားတာေတြ႕ရမယ္။ အဲ့ဒီဇတ္ကားေတြမွာ သူတစ္ပါးလူမ်ိဳးကို အထင္ေသး ရြံမုန္းေအာင္ ျပဳလုပ္တဲ့ နည္းနဲ႔ ကိုယ့္လူမ်ိဳး ကိုယ့္ႏိုင္ငံကို တန္ဖိုးထားစိတ္ကို ျပသေလ့ရွိၾကတယ္။
    .
    သာမန္ခ်စ္ၾကိဳက္ကြဲညား ဇတ္လမ္းေတြမွာဆိုရင္လည္း ဗီလိန္ဇတ္ေဆာင္ ေနရာကို ဖန္တီးတဲ့ေနရာမွာ ၾကည့္ရႈသူေတြအေနနဲ႕ အဖြဲ႔အစည္း နယ္ပယ္တစ္ခုကို ကိုယ္စားျပဳျပီး ျမင္ေအာင္ ေဖၚျပေလ့ရွိၾကတယ္။ ဥပမာေပးေျပာရမယ္ဆုိရင္ မိဘသေဘာတူသူ ဗီလိန္သရုပ္ေဆာင္ေတြေနရာမွာ သေဘၤာသားေတြ၊ ကိုယ္ပိုင္လုပ္ငန္းရွင္ေတြလို႔သာ ရိုက္ကူးေလ့ရွိၾကတယ္။ အထူးသျဖင့္ သေဘာၤသားဇာတ္ေဆာင္ဆုိရင္ ရႈပ္ေပြသူ HIV ကူးဆက္ခံရသူလို႔ေတာင္ ရိုက္ကူးျပၾကတာကိုေတြ႔ရတယ္။ ဘယ္ေသာအခါမွ ဗီလိန္သရုပ္ေဆာင္ေနရာမွာ မရွိတဲ့ ဇာတ္္ရုပ္ေတြကေတာ့ စစ္ဗိုလ္လို၊ ရဲ၀န္ထမ္းလို ဇတ္ေဆာင္မ်ိဳးေတြပဲျဖစ္တယ္။ ဆိုလိုခ်င္တာကေတာ့ ေကာင္းမႈ၊မေကာင္းမႈ၊ ေကာင္းသူ၊မေကာင္းသူ ဆိုတာကို ရိုက္ကူးျပတာမွာ ယူနီေဖါင္းနဲ႔ တြဲျပီးၾကည့္တတ္တဲ့ အမူအက်င့္ေတြရေအာင္ တြန္းပို႔ေနတဲ့ ဇာတ္ကားေတြလို႔ ဆိုရမယ္။
    .
    ၀ါဒျဖန္႔ခ်ီေရးကိုေဆာင္ရြက္တဲ့ေနရာမွာ ရုပ္ရွင္ဗီဒီယိုေတြက အေကာင္းဆံုးစြမ္းေဆာင္ေပးႏိုင္တယ္ဆိုတာကို လက္ကိုင္ထားျပီး အရင္အစိုးရရဲ႕ ၀ါဒျဖန္႔ခ်ီေရး ဇတ္ကားေတြမွာဆိုရင္လည္း တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔ေတြအေပၚ တစ္လြဲပံုေဖၚၾကတဲ့အျပင္ ခြဲျခားဆက္ဆံတဲ့ ဇတ္ကြက္ေတြကိုလည္းေတြ႔ရႏိုင္တယ္။ အဲ့ဒီ ဇတ္ကားေတြကိုပဲ အစိုးရသစ္လက္ထက္မွာ ႏိုင္ငံပိုင္ရုပ္သံမီဒီယာေတြကေန ထုတ္လႊင့္ေနစဲျဖစ္တယ္။ တရားသူၾကီးတစ္ေယာက္မွားရင္ အျပစ္မဲ့သူတစ္ေယာက္ ႏွစ္ရွည္ေထာင္ဒဏ္ေတြ က်ခံသြားရႏိုင္တယ္။
    .
    ဆရာ၀န္တစ္ေယာက္မွားရင္ အနည္းဆံုး လူနာတစ္ေယာက္  အသက္ဆံုးရံႈးႏိုင္တယ္။
    .
    အင္ဂ်င္နီယာတစ္ေယာက္မွားရင္ လူရာနဲ႔ ခ်ီေအာင္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရ အသက္ဆံုးရံႈးရႏိုင္တယ္။ မီဒီယာတစ္ခုမွားရင္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုလံုး ပ်က္ဆီးသြားႏိုင္တယ္။
    .
    ဒါကေတာ့ ကြ်မ္းက်င္လုပ္ကိုင္ရာ နယ္ပယ္ေတြရဲ႕ တာ၀န္ခံမႈ တာ၀န္ယူမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအေပၚ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈေတြအေပၚ သတိေပးေလ့ရွိၾကတ့ဲ ဥပမာေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။
    .
    မီဒီယာေတြရဲ႕ တာ၀န္ယူမႈ တာ၀န္ခံမႈေတြက လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုလံုးအေပၚ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈအမ်ားၾကီး ရွိေနႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုရမယ္။
    .
    မီဒီယာေတြထဲကမွ ေဖ်ာ္ေျဖေရးမီဒီယာတစ္ခုျဖစ္တဲ့ ျမန္မာရုပ္ရွင္ဗီဒီယို ဇာတ္လမ္းေတြဟာ ျမန္မာ့လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကို ဘယ္လိုအေျခအေနမ်ိဳးေရာက္ေအာင္ တြန္းပို႔ေနသလဲ၊ ဘယ္လိုလူ႔အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုျဖစ္လာေအာင္ ဆြဲေခၚေနသလဲဆိုတာ ဆန္းစစ္ၾကည့္ဖို႔ေတာ့ လိုေနပါတယ္။ ျမန္မာ့ရုပ္ရွင္ အင္စတီးက်ဴးရွင္းတစ္ခုလံုးအေနနဲ႔လည္း ျပန္ျပီး ဆန္းစစ္ၾကည့္ဖို႔ ျပဳျပင္ဖို႔ လိုအပ္ေနမွာျဖစ္တယ္။
    .
    ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္းအမူအက်င့္ေတြနဲ႔ အၾကမ္းဖက္စိတ္ေတြဟာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခု အတြက္ ထိတ္လန္႔စရာအေကာင္းဆံုး အရာေတြလို႔ ဆိုရမယ္။ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခု အတြင္းမွာ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြ၊ အၾကမ္းဖက္စိတ္ေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရးတန္ဖိုး စံႏူန္းေလ်ာ့က်မႈေတြ ရွိေနရင္ အဲ့ဒီလူ႔အဖြဲ႔အစည္းဟာ ျငိမ္းခ်မ္းတဲ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း ယဥ္ေက်းတဲ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းမျဖစ္ေတာ့ပါဘူး။ စိုးရိမ္စရာေကာင္းတဲ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုအျဖစ္ကို ေရာက္ေနျပီလို႔ ပဲ ေကာက္ခ်က္ခ်ရမွာပါ။

    Discrimination Act ကို ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံေတြမွာ ျပဌန္းေလ့ရွိၾကတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ အခန္း (၈)၊ ပုဒ္မ (၃၄၈) မွာလည္း “ႏိုင္ငံေတာ္သည္ ျပည္ေထာင္စုသမၼတ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္၏ မည္သည့္ႏိုင္ငံသားကိုမွ် လူမ်ိဳး၊ ဇာတိ၊ ကိုးကြယ္ရာဘာသာ၊ ရာထူးဌာနႏၱရ၊ အဆင့္အတန္း၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ အမ်ိဳးသား၊ အမ်ိဳးသမီး၊ ဆင္းရဲခ်မ္းသာတို႕ကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ခြဲျခားမႈမရွိေစရ။” လို႔ဆိုျပီး ခြဲျခားဆက္ဆံမႈနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ျပဌန္းထားတာကို ေတြ႔ရမယ္။
    .
    ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္းဆိုတာဟာ “လူ႕အခြင့္အေရးတည္ရွိမႈကို တိုက္ခိုက္ျခင္းျဖစ္တယ္လို႔ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လြတ္ျငိမ္ခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႕ၾကီး က အဓိပါယ္ဖြင့္ဆိုမႈမွာ ထည့္သြင္းဖြင့္ဆိုထားတယ္။ ဆိုရရင္ေတာ့ ျမန္မာ့ရုပ္ရွင္ဇာတ္လမ္းေတြဟာ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္းအျပဳအမႈေတြပါ၀င္တဲ့ ဇာတ္လမ္း ဇာတ္ကြက္ေတြ၊ ဒိုင္ယာေလာ့ေတြကို အသံုးျပဳေနဦးမယ္ဆိုရင္ ဒါဟာ လူ႔အခြင့္အေရးကို ခ်ိဳးေဖါက္ေနတာျဖစ္သလို႔၊ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကိုလည္း ခ်ိဳးေဖါက္ရာေရာက္တယ္လို႔ သတ္မွတ္ရမယ္။ အဲ့ဒီ ဇာတ္လမ္းရုပ္ရွင္ေတြဟာ လူ႔အခြင့္အေရးကို ခ်ိဳးေဖါက္ဖို႔ အားေပးအားေျမွာက္ျပဳေနတဲ့ အရာေတြလို႔လည္း ဆိုႏိုင္တယ္။
    .
    ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြဟာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြင္းမွာ ပဋိပကၡေတြျဖစ္ေစတယ္။ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္းအမူအက်င့္ေတြကတဆင့္ လူေတြရဲ႕ မသိစိတ္ထဲကို ကိုယ္နဲ႔မတူညီတဲ႔ လူေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္လိုစိတ္၊ ႏွိမ္ခ်လိုစိတ္နဲ႔ မုန္းတီးစိတ္ေတြ ျဖစ္ေပၚလာတယ္။ တနည္းအားျဖင့္ ပုန္းကြယ္ေနတဲ့ အၾကမ္းဖက္စိတ္လို႔ ေျပာရမယ္။ ဒါဟာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြင္းမွာအၾကမ္းဖက္ ပဋိပကၡေတြျဖစ္ေပၚေစဖို႔ အဓိက အေၾကာင္းအရင္းတစ္ခ်က္လည္းျဖစ္တယ္။ ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈ မတူညီတဲ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းႏွစ္ခုၾကားက ျမန္မာျပည္မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡေတြကို ျပန္သံုးသပ္လိုက္မယ္ဆိုရင္လည္း ျဖစ္ေပၚရတဲ့ အေျခခံအေၾကာင္းအရင္းေတြထဲမွာ ပုန္းကြယ္ေနတဲ့ အၾကမ္းဖက္စိတ္နဲ႔ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ အမူအက်င့္ေတြက အဓိက က်တဲ့ အခ်က္ထဲမွာ ပါေနတယ္လို ဆိုရမယ္။
    .
    အခ်ဳပ္အားျဖင့္ ဆိုရရင္ေတာ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအေပၚ လႊမ္းမိုးႏိုင္တဲ့ ေဖ်ာ္ေျဖေရးမီဒီယာတစ္ခုျဖစ္တဲ့ ျမန္မာရုပ္ရွင္ဗီဒီယိုကားေတြဟာ ျမန္မာ့လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအေပၚ ဘယ္လိုအက်ိဳးသက္ေရာက္မႈေတြ ရွိေနသလဲဆိုတာကို ရုပ္ရွင္ အင္စတီးက်ဴးရွင္းတစ္ခုလံုးက ေလ့လာဆန္းစစ္ၾကည့္ဖို႔ လိုေနျပီလို႔ ဆိုရပါမယ္။
    .
    ျမန္မာရုပ္ရွင္ဗီဒီယိုဇတ္ကားေတြနဲ႔ ဇတ္၀င္ခန္းသရုပ္ေဆာင္မႈေတြဟာ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ အခန္း (၈)၊ ပုဒ္မ (၃၄၈) ရဲ႕ “ႏိုင္ငံေတာ္သည္ ျပည္ေထာင္စု သမၼတ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္၏ မည္သည့္ႏိုင္ငံသားကိုမွ် လူမ်ိဳး၊ ဇာတိ၊ ကိုးကြယ္ရာဘာသာ၊ ရာထူးဌာနႏၱရ၊ အဆင့္အတန္း၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ အမ်ိဳးသား၊ အမ်ိဳးသမီး၊ ဆင္းရဲခ်မ္းသာတို႕ကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ခြဲျခားမႈမရွိေစရ။” ဆိုတဲ့ စံနဲ႔ ကိုက္ညီမႈွရွိၾကရဲ႕လားဆိုတာ မျဖစ္မေန ဆန္းစစ္ၾကည့္ဖို႔ လိုေနတယ္လို႔ဆိုရမယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ေတာ့ ဒါဟာ ျမန္မာ့လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြက္ အေရးၾကီးတဲ့ ကိစၥရပ္တစ္ခုျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ပါပဲ

  • အရိုးစြဲေနေသာ ခြဲျခားကန္႔သတ္မႈ႕မ်ားလည္း ေျပာင္းလဲခ်ိန္တန္ျပီ

    အရိုးစြဲေနေသာ ခြဲျခားကန္႔သတ္မႈ႕မ်ားလည္း ေျပာင္းလဲခ်ိန္တန္ျပီ

    စိုင္းလတ္ ဧရာဝတီ ၂၀၁၆ ဧျပီ ၀၄
    .

    လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရး ၀န္ႀကီးေဟာင္း ဦးခင္ရီကို သူ၏ ႐ုံးခန္းေရွ႕တြင္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္အတြင္းက ျမင္ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု – Reuters)
    ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္က ရွမ္း-ဓႏု တိုင္းရင္းသား မြတ္ဆလင္္ ဆယ္ေက်ာ္သက္ တဦးႏွင့္ အတူ ရွမ္းျပည္နယ္အတြင္းရွိ လူ၀င္မႈႀကီး ၾကပ္ေရး ႐ံုးတ႐ံုးသို႔ က်ေနာ္ေရာက္ခဲ့ပါသည္။ အထက္တန္းေက်ာင္းမွတဆင့္ ႏိုင္ငံသား စိစစ္ေရးကတ္ျပား ေလွ်ာက္ထား ခဲ့ျခင္းအတြက္ စံုစမ္းရန္သြားေရာက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ သူ၏ သူငယ္ခ်င္းမ်ားကေတာ့ မွတ္ပံုတင္ရခဲ့ၾကၿပီး ျဖစ္ေသာ္လည္း သူ႔ကို လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရး႐ံုးသို႔ လာေရာက္ရန ္ေခၚသည္။
    .
    သူက သူ႔ကို ေခၚရသည့္ အေၾကာင္းရင္းကို ေမးသည့္အခါ သူ႔ကို “မင္းက ေသြးေရာတဲ့ ကျပားလား” ဟု ေမးပါသည္။ ေမး ခြန္းကို မိန္းကေလးက နားမလည္ပါ။ “မင္းက တ႐ုတ္လား” ဟု အဆိုပါ တာ၀န္ရွိသူက ထပ္ေမးပါသည္။ မိန္းကေလးက တ႐ုတ္လူမ်ိဳးႏွင့္ အနည္းငယ္သာ တူပါသည္။ သူ၏ ဖခင္က ဓႏုတိုင္းရင္းသား ျဖစ္ၿပီး မိခင္က ရွမ္းတိုင္းရင္းသူ တဦးျဖစ္ သည္။ သူတို႔ကိုယ္တိုင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား ျဖစ္သလို သူတို႔၏ မိဘမ်ားကလည္း ႏိုင္ငံသားမ်ား ျဖစ္သည္။
    .
    “က်မက မြတ္ဆလင္္ပါ” ဟု မိန္းကေလးက ျပန္ေျဖသည္။
    .
    “ဟုတ္တယ္ အဲဒါ ကျပားေပါ့” ဟု တာ၀န္ရွိသူက စိတ္မရွည္ေသာ ေလသံျဖင့္ ေျပာသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ႐ံုးသို႔ လာရျခင္းျဖစ္ သည္ဟုလည္း ထပ္ေျပာသည္။
    .
    ေသြးေရာျခင္းက သူ သို႔မဟုတ္ သူ႔မိဘမ်ား၏ လူမ်ိဳးႏွင့္ မဆိုင္ပါ။ ကိုးကြယ္ေသာ ဘာသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ မြတ္ဆလင္္ မ်ားအတြက္ အတန္းအစား ခြဲျခား သတ္မွတ္ခ်က္ ရွိသည့္ သေဘာျဖစ္ေနသည္။
    .
    သူ႔ကို ေသြးေရာသည့္ ကျပားတေယာက္အျဖစ္ သတ္မွတ္လိုက္ျခင္းေၾကာင့္ ေငြေၾကးအကုန္အက်ခံဖို႔ ျဖစ္လာသည္။ သူ၏ ေလွ်ာက္လႊာကို လက္ခံဖို႔အတြက္ အငယ္တန္းအရာရွိတေယာက္ကို က်ပ္ ၇၀၀၀ ေပးလိုက္ရသည္။ သူလုပ္လိုက္သည္မွာ မိန္းကေလး၏ စာရြက္စာတမ္းမ်ားကို ဖိုင္ အေဟာင္းတခုထဲသို႔ ထည့္လိုက္ျခင္းသာ ျဖစ္ပါသည္။
    .
    အဆိုပါ မိန္းကေလး၏ အျဖစ္က ျမန္မာႏိုင္ငံမွ မြတ္ဆလင္္ အသိုင္းအ၀ိုင္း၏ အေျခအေနႏွင့္ ပတ္သက္၍ ႏိုင္ငံေရးအရ အေျခအတင္ ကိစၥမ်ား တိုးလာေနသည္ကို ေဖာ္ျပေနျခင္း ျဖစ္သည္။ အလြန္ ႐ႈပ္ေထြးပါသည္။ ျမန္မာမဟုတ္သူဟု ယူဆျခင္းခံရသူမ်ားကို ဆန္႔က်င္သည့္ သေဘာထားမ်ား ျမင့္တက္လာေနသည့္ နိမိတ္ဆိုးတခုလည္း ျဖစ္ခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံသား အျဖစ္မွ ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းမႈမ်ားလည္း အေျမာက္အျမားရွိခဲ့သည္။
    .
    ဆြန္နီ အမ်ားစုျဖစ္သည့္ မြတ္ဆလင္္မ်ားသည္ ႏိုင္ငံလူဦးေရ၏ ၄ ရာခိုင္ႏႈန္းမွ်သာရွိသည္ဟု ေနာက္ဆံုး ေကာက္ယူခဲ့သည့္ အစိုးရ သန္းေခါင္စာရင္းအရ သိရေသာ္လည္း ၆ ရာခိုင္ႏႈန္းမွ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္း အထိ ရွိႏိုင္သည္ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံမွ အစၥလာမ္ ပညာရွင္မ်ားက ဆိုသည္။ သူတို႔ကို လူဦးေရ၏ ၈၉ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိသည့္ ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာ၏ ေခါင္းေဆာင္အခ်ိဳ႕က မေကာင္းဆိုးရြားမ်ားသဖြယ္ ယူဆထားၾကသည္။ လူအမ်ားအျပားက ဘဂၤလီမ်ားသည္ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ား၊ ပဋိပကၡ ဖန္းတီးေနသည့္ ျပႆနာလုပ္သူမ်ား ျဖစ္ၾက၍ သူတို႔၏ ဘာသာေရးကို ႏွိပ္ကြပ္ရမည္ဟု အထပ္ထပ္ ေျပာခဲ့ၾကပါသည္။ အစိုးရ၏ လုပ္ငန္းမ်ားကို ေနာက္ကြယ္မွ ဆက္လက္ထိန္းသိမ္းလိုေသာ စစ္တပ္က လံႈ႔ေဆာ္ျခင္းဟုလည္း သတင္းမ်ား ထြက္ေပၚခဲ့သည္။ ပဋိပကၡမ်ားကို အျမန္ဆံုးရပ္တန္႔ရမည္၊ နားလည္မႈလြဲမွားျခင္းႏွင့္ ျပႆနာမ်ားကို ရွင္းလင္းရန္ အတြက္ ႏိုင္ငံေရးအရ ေဆြးေႏြးမႈမ်ား လိုအပ္သည္ ဆိုျခင္းကို လူအမ်ားစုက လက္ခံၾကပံု မရပါ။
    .
    လူမ်ိဳးေရးခြဲျခားသည့္ ေရးသားေဖာ္ျပမႈမ်ားက လူမႈကြန္ရက္၀က္ဘ္ဆိုက္မ်ားႏွင့္ ပံုႏိွပ္စာရြက္စာတမ္းမ်ားတြင္ ေန႕စဥ္လို ေပၚထြက္ခဲ့ၿပီး ျပင္းထန္ေသာ မြတ္ဆလင္္ဆန္႔က်င္ေရး ေျပာဆိုစည္း႐ံုးမႈမ်ားကို မီးထုိုးေပးခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံအတြင္းရွိ လူ၀င္မႈ ႀကီးၾကပ္ေရး ႐ံုးအသီးသီးတြင္လည္း “ေျမၿပိဳ၍ လူမ်ိဳးမျပဳတ္၊ လူမ်ိဳမွ လူမ်ိဳးျပဳတ္မည္။” ဟုေရးထားသည့္ ဆိုင္းဘုတ္ကို ေတြ႔ရမည္ျဖစ္သည္။
    .
    သားေကာင္ဘဝက်ေရာက္ေနျပီဟု ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ခြဲျခားသတ္မွတ္ျခင္း၏ ႏိုင္ငံေရးသက္ေရာက္မႈက မြတ္ဆလင္္ဆန္႔က်င္ေရး လႈပ္ရွားမႈ အေပၚ အေထာက္အပံ့ ျဖစ္ေစခဲ့သည္ကို ႀကီးမားေသာ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားက သက္ေသျဖစ္သည္။
    .
    ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒအရ တရား၀င္တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုဆိုသည္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လက္ရွိ ပိုင္နက္ နယ္ေျမေဒသမ်ားတြင္ ၁၈၂၃ ခုႏွစ္ မတိုင္မီကထဲက အၿမဲေနထိုင္ခဲ့သည့္ လူမ်ိဳးစုမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ အဂၤလိပ္-ျမန္မာ ပထမ စစ္ပြဲမတိုင္မီ တႏွစ္ အလိုက ျဖစ္သည္။
    .
    ထိုအခ်ိန္က ယခုျမန္မာႏိုင္ငံဟု က်ေနာ္တို႔သိၾကသည့္ ႏိုင္ငံမရွိေသးပါ။ ထို႔ျပင္ တရား၀င္သတ္မွတ္ထားသည့္ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳး ၁၃၅ မ်ိဳး ဆိုသည္မွာလည္း သမိုင္းတေလွ်ာက္တြင္ အမ်ိဳးအစားသတ္မွတ္ခ်က္ ကြဲျပားမႈမ်ား ရွိေနသည္။ ဥပမာ ၁၉၆၀ ခုႏွစ္တြင္ ယဥ္ေက်းမႈ၀န္ႀကီးဌာန၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္တခုတြင္ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးစု ၅၀ ခန္႔ရွိသည္ဟု ခန္႔မွန္းေဖာ္ ျပထားေသာ္လည္း ၁၉၇၁ ခုႏွစ္တြင္ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အင္အား ဦးစီးဌာနမွ ထုတ္ေ၀သည့္ လက္စြဲစာအုပ္တြင္ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳး ၁၄၄ ခု စာရင္းသြင္းထားသည္ကို ေတြ႔ရသည္။
    .
    ထိုစာရင္းတြင္ မြတ္ဆလင္္ႏွင့္ ေတာင္အာရွ လူမ်ိဳးစုမ်ားကို ရခိုင္-စစ္တေကာင္း၊ ဗမာ မြတ္ဆလင္္၊ ရခိုင္-ကမန္ ႏွင့္ ဗမာ-အိႏၵိယ စသည္ျဖင့္ ေဖာ္ျပထားသည္ကို ေတြ႔ရသည္။ အစိုးရက မည္သည့္အခ်ိန္မွာမွ တရား၀င္ ထုတ္ျပန္ျခင္း မရွိခဲ့ေသာ ေနာက္ဆံုးစာရင္းတြင္မူ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး ၁၃၅ ခုသာ ပါ၀င္ေတာ့သည္။ မြတ္ဆလင္္ အားလံုးႏွင့္ ေတာင္အာရွ ႏြယ္ဖြားမ်ား ဖယ္ထုတ္ျခင္း ခံခဲ့ရသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒႏွင့္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ၃ ခုတို႔မွ ၀ိေရာဓိမ်ားေၾကာင့္ တိုင္းရင္းသား မိဘမ်ားမွ ေမြးဖြားေသာ ႏိုင္ငံသားမ်ား၊ ေမြးရာပါ ႏိုင္ငံသားမ်ား၊ ဧည့္ႏို္င္ငံသားမ်ား၊ ႏိုင္ငံသား အဆင့္အတန္းအတြက္ သံသယရွိသူမ်ား၊ ေမြးရာပါ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ရွိသူမ်ား၊ ေရြးေကာက္ပ ြဲ၀င္ခြင့္ရွိသည့္ ႏိုင္ငံသားမ်ားႏွင့္ ေရြးေကာက္ပြဲ ၀င္ခြင့္ မရွိသည့္ ႏိုင္ငံသားမ်ား ဟူ၍ ႐ႈပ္ေထြးမႈမ်ား ျဖစ္ေစခဲ့သည္ဟု တရား႐ံုးခ်ဳပ္ေရွ႕ေန ဦးကိုနီက ျပည္သူ႔ေခတ္ ဂ်ာနယ္တြင္ ေရးသားခဲ့သည္။
    .
    ဥပေဒျပဳေရးဆုိင္ရာ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္မ်ား၊ ဥပေဒ အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး သို႔မဟုတ္ ေရြးေကာက္ တင္ေျမွာက္ျခင္း ဆိုင္ရာ ခြဲျခားမႈမ်ားအျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ မြတ္ဆလင္္မ်ားသည္ ႏိုင္ငံသား သို႔မဟုတ္ ႏိုင္ငံျခားသား တခ်ိန္တည္းမွာပင္ ျဖစ္ေနႏိုင္ျခင္းႏွင့္ ႀကံဳေတြ႔ေနရသည္။
    .
    ပထမဆံုး အေနျဖင့္ ႏိုင္ငံသား အဆင့္အတန္း ရရွိသူတေယာက္ကို ထုတ္ေပးေသာ အသိအမွတ္ျပဳ ကတ္ျပား၏ အမည္ပင္ လွ်င္ ႏိုင္ငံသား စိစစ္ေရးကတ္ဟူ၍ ျဖစ္ေနသည္။ သံုးစြဲထားသည့္ စိစစ္ေရးဆိုသည့္ စကားလံုးက ေစာင့္ၾကည့္ စစ္ေဆး ေနသည့္ အေျခအေနဟု အဓိပၸါယ္ထြက္ေနသည္။ ႏိုင္ငံသားမ်ားကို လူပုဂၢိဳလ္အလိုက္ စိစစ္ျခင္းသာမက လူမ်ိဳးႏွင့္ ဘာသာကို ကာကြယ္သည္ဆိုေသာ ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ျပည္သူတို႔၏ အခြင့္အေရးမ်ားကိုလည္း ကန္႔သတ္ထားသည္။
    .
    လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရး ႐ံုးမ်ားတြင္ က်ေနာ္ အေဖာ္လိုက္သြားေပးခဲ့ေသာ မိန္းကေလးကဲ့သို႔ပင္ “ေသြးေရာ ကျပား” ဆိုသည့္ အသံုးကို မၾကာခဏ ဆိုသလို သံုးစြဲလ်က္ ရွိသည္။ ေသြးေရာျခင္းက ၂၁ ရာစု၏ လူမႈႏိုင္ငံေရးတြင္ ရွက္စရာ တခု မဟုတ္ပါ။ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရး ၀န္ႀကီးေဟာင္း ဦးခင္ရီက ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ႏိုင္ငံသား သတ္မွတ္မႈကို ေသြးျဖင့္ သတ္မွတ္သည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။
    .
    ထိုသို႕ အံ့ဩဖြယ္ ေကာင္းေသာ အလားတူျဖစ္ရပ္မွာ မြတ္ဆလင္မ်ား၏ မွတ္ပံုတင္ကတ္မ်ားတြင္ လူမ်ိဳးႏွင့္ ဘာသာကို ေဖာ္ျပသည့္နည္း ျဖစ္သည္။ ဓႏုတိုင္းရင္းသား ဖခင္ႏွင့္ အင္းသားတိုင္းရင္းသူ မိခင္တို႔မွ ေမြးဖြားသည့္ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသား တေယာက္၏ စိစစ္ေရး ကတ္ျပားတြင္ သူ၏ လူမ်ိဳးႏွင့္ ဘာသာကို အိႏၵိယ+ဗမာ+ဓႏု+အင္းသား+ အစၥလာမ္ ဟု အျဖတ္အေတာက္မရွိ ေဖာ္ျပထားသည္ကို ေတြ႔ရသည္။ ထိုသို႔ျဖစ္ရျခင္းမွာ မြတ္ဆလင္တိုင္းက ၎တို႔သည္ အိႏၵိယ၊ ပါကစၥတန္ သို႔မဟုတ္ ဘဂၤါလီ ျဖစ္ေၾကာင္း စိစစ္ေရး ကတ္ျပားတြင္ ေဖာ္ျပရန္ လိုအပ္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။
    .
    လူမ်ိဳး အေခၚအေ၀ၚမ်ားသဖြယ္ ေဖာ္ျပထားေသာ္လည္း အိႏၵိယႏွင့္ ပါကစၥတန္ တို႔သည္ ႏိုင္ငံမ်ားသာ ျဖစ္ၾကသည္။ အဆိုပါ စကားလံုးမ်ားကို ႏိုင္ငံသား သို႔မဟုတ္ လူမ်ိဳး အျဖစ္ အသံုးျပဳရန္ တရား၀င္ ရွင္းလင္းေဖာ္ျပထားျခင္းမ်ိဳး မရွိေသာ္လည္း လူမ်ိဳးႏွင့္ ကိုးကြယ္သည့္ ဘာသာကို ေခါင္းစဥ္တပ္ရန္ အလြယ္တကူ သံုးစြဲလိုက္ျခင္း ျဖစ္ပံုရပါသည္။
    .
    တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားေလး၏ ကိစၥတြင္သူ၏ မိခင္ အေၾကာင္းမွာလည္း စိတ္၀င္စားစရာ ျဖစ္သည္။ မိခင္ျဖစ္သူမွာ အင္းသား တုိင္းရင္းသူ ျဖစ္ၿပီး ဘဂၤလီလူမ်ိဳးႏွင့္ ဆက္ႏြယ္ပတ္သက္မႈ မရွိေသာ္လည္း ႏိုင္ငံသား စိစစ္ေရး ကတ္ျပားတြင္ ဘဂၤလီဟု ေဖာ္ျပထားသည္ကို ေတြ႔ရသည္။ ႏိုင္ငံသား စိစစ္ေရး ကတ္ျပားမ်ားထုတ္ေပးသည့္ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္တြင္ လူ၀င္မႈ ႀကီးၾကပ္ေရး တာ၀န္ရွိသူမ်ားက အင္းေလးကန္ေဒသရွိ ေက်းရြာငယ္ေလးတခုတြင္ ေနထိုင္ေသာ အဆိုပါ အမ်ိဳးသမီး၏ ဖခင္ ျဖစ္သူကို ဘဂၤလီဟု စာရင္းသြင္းရန္ ေျပာခဲ့ၾကသည္။ နားမလည္သည့္ အဘိုးအိုကလည္း “ကိစၥမရွိဘူး၊ ခင္ဗ်ားတို႔ ေရးခ်င္တယ္ ဆိုရင္ေရးလိုက္” ဟု ခြင့္ျပဳခဲ့သည့္ အတြက္ ဘဂၤလီ ျဖစ္လာခဲ့သည္။
    .
    ေနာက္ဆက္တြဲ အေနျဖင့္ သမီးအတြက္ စိစစ္ေရး ကတ္ျပားထုတ္ေပးသည့္ အခ်ိန္တြင္လည္း ဘဂၤလီဟု ေဖာ္ျပျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ဘဂၤလီဟု သတ္မွတ္ခံရျခင္းေၾကာင့္ ဒုကၡေရာက္ရမည္ကို နားလည္လိုက္သည့္ အခ်ိန္တြင္ ၿမိဳ႕နယ္တရား႐ံုးသို႔ သြား၍ သူသည္ ဘဂၤလီ မဟုတ္ဘဲ အင္းသား ျဖစ္ေၾကာင္း က်မ္းက်ိန္ ခဲ့သည္။ က်မ္းက်ိန္ခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္ သူ၏ တိုင္းရင္းသား အမည္သတ္မွတ္ခ်က္ကို ၿမိဳ႕နယ္လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရး အရာရွိက ေျပာင္းမေပးခဲ့ေသာ္လည္း ေနာက္ဆံုးတြင္ သူအႏိုင္ရရွိခဲ့သည္။ ဘဂၤလီဆိုသည့္ သတ္မွတ္ခ်က္ကို ပယ္ဖ်က္ႏိုင္ခဲ့သည္။
    .
    ရွမ္းျပည္နယ္၏ ၿမိဳ႕ေတာ္ေတာင္ႀကီးမွ ေနာက္ထပ္မိသားစုတစုတြင္ ကေလးငယ္တေယာက္ကို “အိႏၵိယ+ဗမာ+အစၥလာမ္” ဟု သတ္မွတ္ခဲ့ေသာ္လည္း ေနာက္ကေလး တေယာက္ကို မူ“ပါကစၥတန္+ရွမ္း+ဗမာ+အစၥလာမ္” ဟု သတ္မွတ္ခဲ့သည္။ သူတို႔ မွာ မိသားစုတစုတည္းမွ ျဖစ္ၾကသည္။ အစိုးရအတြက္ေတာ့ အေရးမႀကီးသည့္ အသြင္ျဖစ္သည္။
    .
    ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕တြင္ မ်ိဳးဆက္ ၄ ခုမွ် ေနထိုင္ခဲ့ၾကသူမ်ားကို ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားအျဖစ္ ဖန္တီးလိုက္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ သူတို႔သည္ ေရႊ႕ေျပာင္း၀င္ေရာက္လာၾကသူမ်ား မဟုတ္ၾကပါ။ သို႔ေသာ္လည္း တရား၀င္ အမည္သတ္မွတ္ခ်က္ေၾကာင့္ “ကုလား”ဟု သိၾကသည့္ ေတာင္အာရွေဒသမွ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ား ျဖစ္သြားၾကသည္။ ပထမ ကိစၥ ၂ ခု (အထက္တန္းေက်ာင္းသူေလးႏွင့္ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသား) တြင္ ေပၚလြင္ထင္ရွားေနသည့္ အခ်က္မွာ မိမိတို႔ေဒသတြင္ ေကာင္းစြာသိရွိ ေနထိုင္ခဲ့ၾကသူမ်ား၏ ေျမးမ်ားကို ရွမ္းျပည္နယ္သို႔ အစိုးရတာ၀န္(မည္သူသည္ ႏိုင္ငံသားျဖစ္သင့္သည္ မျဖစ္သင့္သည္ကို စိစစ္ သတ္မွတ္ခ်က္)ျဖင့္ ေျပာင္းေရႊ႕လာေသာ ဗမာမ်ားက ႏိုင္ငံျခားသားမ်ား၊ အျပင္လူမ်ား အျဖစ္ သတ္မွတ္လိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။ ေနာက္မွ ေရာက္လာသည့္ သူစိမ္းမ်ားက ေဒသခံ မိသားစုမ်ားကို အျပင္လူမ်ား အျဖစ္ ေျပာလိုက္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
    .
    ႏိုင္ငံအတြင္းတြင္ ေမြးဖြားခဲ့ေသာ မြတ္ဆလင္မ်ားကို ႏိုင္ငံျခားသားမ်ား အျဖစ္သို႔ ေျပာင္းလဲလိုက္ျခင္း အျပင္ အာဏာပိုင္မ်ား က လူမ်ိဳးစုမ်ားကို စနစ္တက် ေဖ်ာက္ဖ်က္ျခင္းမ်ားလည္း ဆက္ရွိေနသည္။ ဥပမာ ျပရလွ်င္ ပသီလူမ်ိဳးမ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အလယ္ပိုင္းတြင္ အမ်ားဆံုးေနထိုင္ၾကသည့္ မြတ္ဆလင္မ်ား ျဖစ္ၾကၿပီး ျမန္မာဘုရင္မ်ားလက္ထက္ကတည္းက ေနထိုင္ခဲ့သည့္ သမိုင္းေၾကာင္း ရွိသူမ်ားလည္း ျဖစ္ၾကသည္။ ၁၉ရာစု ႏွစ္အလယ္ပိုင္းခန္႔မွစ၍ ွဗမာ မြတ္ဆလင္မ်ားအျဖစ္ ေယဘုယ် ရည္ညႊန္းခဲ့ၾကေသာ္လည္း ပသီလူမ်ိဳးဆိုသည့္ အမ်ိဳးအစားက ေပ်ာက္ကြယ္သြားခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။ ၎တုိ႔ကိုယ္တိုင္ကသာ ပသီ ဆိုသည့္ အသံုးကို ဆက္လက္သံုးစြဲခဲ့ၾကသည္။
    .
    ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ ပသီအမည္ျဖင့္ မွတ္ပံုတင္သည့္ ႏိုင္ငံေရးပါတီတခုကို တားျမစ္ျခင္းခံခဲ့ရသည္။ အလားတူပင္ ၎တို႔၏ ႏိုင္ငံသား စိစစ္ေရး ကတ္ျပားတြင္လည္း ပသီဟု စာရင္းသြင္းျခင္း မျပဳေတာ့ပါ။ မႏၲေလးၿမိဳ႕မွ က်ေနာ္ႏွင့္ ခင္မင္သည့္ အမ်ိဳးသမီးတေယာက္၏ ကတ္ျပား အသစ္တြင္ “အိႏၵိယဗမာ+အိႏၵိယဗမာ/အစၥလာမ္” ဟု ေရးထားသည္။ သူ အသက္ ၁၀ ႏွစ္ အရြယ္က ရရွိခဲ့ေသာ ကတ္ေဟာင္းတြင္မူ သူ၏ လူမ်ိဳးက ပသီ ျဖစ္ၿပီး ဘာသာကို အစၥလာမ္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။ သူ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္ၿပီး ကတ္သစ္လဲလွယ္ရမည့္ အခ်ိန္ေရာက္သည့္အခါ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးဌာနက ပသီ ဆိုသည့္ လူမ်ိဳးနာမည္ႏွင့္ ကတ္ထုတ္ေပးရန္ ျငင္းဆန္ခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သူက ကတ္သစ္လဲလွယ္ျခင္း မျပဳဘဲ ၁၂ ႏွစ္ ေက်ာ္ေအာင္ ေနခဲ့သည္။ လဲလိုက္ၿပီးသည့္ ေနာက္တြင္ သူ၏ ဆႏၵမပါဘဲ အိႏၵိယဗမာ အျဖစ္သတ္မွတ္ထားသည့္ ကတ္ကို ကိုင္ေဆာင္ခဲ့ရသည္။
    .
    အာဏာပိုင္မ်ားက သူ႕ကို လွည့္ဖ်ားခဲ့သည္။ လူမ်ိဳး နာမည္ကို ပသီဟု သတ္မွတ္ေပးရန္ ေသခ်ာသည့္အခ်ိန္အထိ သူက ကတ္သစ္လဲလွယ္ျခင္း မျပဳဘဲ ၁၂ ႏွစ္ေက်ာ္ၾကာေအာင္ ေနခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း စာရြက္စာတမ္းမ်ား လက္မွတ္ထိုး၍ ကတ္ကို ယူလိုက္သည့္ အခ်ိန္တြင္ “အိႏၵိယဗမာ+အိႏၵိယဗမာ/အစၥလာမ္” ဟု ေရးထားသည္ကို ေတြ႔လိုက္ရသည္။ ယခုအခါ အသက္ ၃၀ ေက်ာ္အရြယ္ ပသီလူမ်ိဳး အမ်ိဳးသမီးတေယာက္သည္ “အိႏၵိယဗမာ” လူမ်ိဳး ျဖစ္သြားသည္။
    .
    ယခု စနစ္တြင္ ဘာသာေရးက အဓိက ခြဲျခားခ်က္တခု ျဖစ္သည္။ ဥပမာ အားျဖင့္ မႏၲေလးၿမိဳ႕မွ အမ်ိဳးသားတေယာက္၏ ကတ္တြင္ အိႏၵိယဟုေဖာ္ျပထားေသာ္လည္း မိခင္ဘက္သို႔လိုက္၍ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ျဖစ္ခဲ့ေသာ္ သူ႕အကို၏ ကတ္တြင္မူ ထိုသို႔ ေဖာ္ျပထားျခင္း မရွိပါ။
    .
    မြတ္ဆလင္မ်ားကို မႏွစ္ခ်ိဳက္ျခင္းႏွင့္ ခြဲျခားျခင္းတို႔က ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ မထူးဆန္းပါ။ ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ၉၆၉ လႈပ္ရွားမႈက ဖန္တီးခဲ့သည့္ ေနာက္ဆံုး ျဖစ္ေပၚခဲ့ေသာ မြတ္ဆလင္ဆန္႔က်င္ေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ားက ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားႏွင့္ မြတ္ဆလင္မ်ားၾကားမွ ဆက္ဆံေရးအေပၚ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ သက္ေရာက္မႈ ရွိခဲ့သည္။
    .
    မၾကာေသးမီက ရွမ္းျပည္နယ္တြင္ က်ေနာ္ ေလ့လာမႈျပဳလုပ္ခဲ့ရာတြင္ မူလတန္းေက်ာင္းမွ ဆရာ၊ ဆရာမမ်ားက ကေလးငယ္မ်ားကို ခြဲျခားဆန္႔က်င္မႈႏွင့္ ႀကံဳေတြ႔ခဲ့သည္။ ဆရာဆရာမမ်ားက ၎တို႔၏ ကေလးငယ္မ်ားကို “ကုလား” သို႔မဟုတ္ “ကုလားမ” ဟု ေခၚေ၀ၚသံုးစြဲသည့္အတြက္ မြတ္ဆလင္ မိဘမ်ား စိတ္မေကာင္း ျဖစ္ခဲ့ရသည္။ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕မွ ေက်ာင္း တေက်ာင္းတြင္ ဒုတိယတန္းေက်ာင္းသူ မြတ္ဆလင္ မိန္းကေလးတဦးမွာ “ကုလား” အသြင္အျပင္ရွိသည့္အတြက္ စင္ျမင့္ ေဖ်ာ္ေျဖမႈတြင္ ပါ၀င္ခြင့္မရခဲ့သည့္ အတြက္ ေက်ာင္းမသြား၀ံ့ဘဲ ျဖစ္ခဲရသည္။
    .
    တဘက္ႏွင့္ တဘက္ ေလးစား သည္းခံၾကရန္ ဆရာဆရာမမ်ားက သင္ၾကားေပးၾကပံုမရပါ။ သူငယ္တန္းေက်ာင္းသူေလး တဦးမွာ သူ၏႐ုပ္ရည္ (အထူးသျဖင့္ မ်က္ခံုး ၂ ခု ဆက္ေနျခင္း)ေၾကာင့္ အျခားကေလးငယ္မ်ားႏွင့္ ေပါင္းသင္းျခင္း မျပဳႏိုင္ခဲ့ပါ။
    .
    မြတ္ဆလင္ဆန္႔က်င္ေရး ၉၆၉ လႈပ္ရွားမႈႏွင့္ အတူ အလုပ္အကိုင္ရရွိေရးတြင္လည္း မြတ္ဆလင္မ်ားအေပၚ ခြဲျခားျခင္းမ်ား တိုးလာသည္။ ယခင္ကဆိုလွ်င္ မြတ္ဆလင္မ်ားကို စစ္ဘက္ႏွင့္ အရပ္ဘက္ဌာနမ်ားတြင္ ေရြးခ်ယ္ခန္႕ထားျခင္း မျပဳခဲ့ပါ။ ယခုအခါ မိသားစု စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ ကုမၸဏီမ်ားက မြတ္ဆလင္မ်ားကို အလုပ္သမားအျဖစ္ ငွားရမ္းရန္ ဆႏၵ နည္းပါးလာၾကသည္။ မၾကာေသးမီက တကၠသိုလ္မွ ဘြဲ႔ရခဲ့ေသာ မြတ္ဆလင္ မိန္းကေလးတေယာက္ ဘဏ္တခုတြင္ အလုပ္ေလွ်ာက္ထားခဲ့ရာ သူ႔ကို ခန္႔မည္ မဟုတ္ေၾကာင္း ဘဏ္က သူ႔ကို ေျပာခဲ့သည္။
    .
    ဗမာ အားလံုး၊ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ အားလံုးက မြတ္ဆလင္မ်ားကို မုန္းတီးေနျခင္း မဟုတ္ပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း မြတ္ဆလင္ ဆန္႔က်င္ေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ား က်ယ္ျပန္႔လာသည္ကို စိုးရိမ္ေနၾကေသာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ား၊ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ားႏွင့္ သာမန္ျပည္သူမ်ားလည္း ရွိေနပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း သူတို႔၏ သနားၾကင္နာတတ္ေသာ စိတ္ထားႏွင့္ အသံမ်ားက အင္အားနည္းေနသည္။
    .
    တင္းက်ပ္သည့္ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒက မြတ္ဆလင္မ်ားကို ဒုတိယတန္းစား ႏိုင္ငံသားမ်ား ျဖစ္ေစသည့္အျပင္ ၎တို႔ရင္ဆိုင္ေနရသည့္ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈမ်ားက ဥပေဒေရးအရသာမဟုတ္ဘဲ အသိုင္းအ၀ိုင္း၏ အျပင္ကို ဖယ္ထုတ္ျခင္း အထူးသျဖင့္ လူမ်ိဳးေရးခြဲျခားမႈႏွင့္ ဥေပကၡာျပဳျခင္းမ်ိဳးျဖစ္သည့္ ေပၚေပၚထင္ထင္ ျငင္းပယ္သည့္ အေလ့အထကို ျဖစ္ေစခဲ့သည္။ မြတ္ဆလင္မ်ားကို ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္းက သူတို႔၏ လူမႈေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ သို႔မဟုတ္ လူမ်ိဳးစုႏွင့္ ဘာသာေရး အေပၚတြင္ အေျခခံျခင္း ျဖစ္သည္။
    .
    ထို႔ေၾကာင့္ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒကို မျဖစ္မေန ေျဖရွင္းရမည္ျဖစ္သလို ပစ္ပယ္ထားျခင္း၊ လူမ်ိဳးအမည္ ေဖ်ာက္ဖ်က္ျခင္းႏွင့္ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္းမ်ားကို လူမႈေရးအရ၊ ႏိုင္ငံေရးအရ ေျဖရွင္းရန္လည္း အေရးႀကီးပါသည္။ အျပန္အလွန္ ေလးစားျခင္း၊ အသိအမွတ္ျပဳျခင္းမ်ားကို ျမွင့္တင္ေပးျခင္းမ်ား နည္းတူ မြတ္ဆလင္ဆန္႔က်င္ေရး ၀ါဒျဖန္႔ခ်ိမႈမ်ားကို ရပ္တန္႔ရန္ႏွင့္ လူမ်ားစု၏ လူမ်ိဳးေရးခြဲျခားသည့္ အေတြးအေခၚမ်ားႏွင့္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကိုလည္း မျဖစ္မေန ေျဖရွင္းရမည္ ျဖစ္သည္။
    .
    (စိုင္းလတ္သည္ ကေနဒါႏိုင္ငံ Simon Fraser တကၠသိုလ္တြင္ Ph.D. စာတမ္းျပဳစုေနသူ ျမန္မာသုေတသီတဦးျဖစ္သည္။ ေဟာင္ေကာင္အေျခစိုက္ Asia Sentinel အြန္လိုင္းသတင္းဌာနပါ Sai Latt ၏ Burma’s Ominous Political Debate over Ethnicity ကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆိုသည္)

    http://burma.irrawaddy.com/opinion/viewpoint/2016/04/04/111799.html

  • အိႏၵိယတြင္ ဇာတ္ျမင့္အမ်ိဳးသမီးကုိယူသည့္ ဇာတ္နိမ့္အမ်ိဳးသား၏ အမႏွင့္ ညီမကုိ မုဒိမ္းက်င့္ရန္ ေက်းရြာေကာင္စီက အမိန္႔ေပး

    အိႏၵိယတြင္ ဇာတ္ျမင့္အမ်ိဳးသမီးကုိယူသည့္ ဇာတ္နိမ့္အမ်ိဳးသား၏ အမႏွင့္ ညီမကုိ မုဒိမ္းက်င့္ရန္ ေက်းရြာေကာင္စီက အမိန္႔ေပး

    ၾသဂုတ္ ၃၀၊ ၂၀၁၅
    M-Media

    india

    – အိႏၵိယႏုိင္ငံတြင္ ဇာတ္နိမ့္အမ်ိဳးသားတစ္ဦးက အိမ္ေထာင္ရွိ ဇာတ္ျမင့္အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးကုိ ခုိးေျပးသြားေသာေၾကာင့္ ေက်းရြာေကာင္စီက ထုိအမ်ိဳးသား၏ အစ္မႏွင့္ ညီမႏွစ္ဦးအား မုဒိမ္းက်င့္ရန္ႏွင့္ ၀တ္လစ္စလစ္ျဖင့္ ရြာတစ္ပတ္ေလွ်ာက္သြားရန္ အမိန္႔ခ်ခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

    အူတာပရာဒက္ရွ္ျပည္နယ္ရွိ ဘာဂ္ပတ္ရြာတြင္ ဇူလုိင္ ၃၀ ရက္ေန႔က ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ေရြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ထားျခင္းမရွိဘဲ အမ်ိဳးသားမ်ားသာ ပါ၀င္သည့္ ေက်းရြာေကာင္စီက ထုိကဲ့သုိ႔ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ခုိးေျပးသြားေသာ အမ်ိဳးသားမွာ ဇာတ္နိမ့္ ဒါလစ္ မ်ိဳးႏြယ္မွျဖစ္ၿပီး ထုိေက်းရြာတြင္ ေနထုိင္သူအမ်ားစုမွာ ဂ်တ္ မ်ိဳးႏြယ္မ်ားျဖစ္ကာ မုဒိမ္းက်င့္ခံရသည့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားမွာ အသက္ ၂၃ ႏွစ္ႏွင့္
    အသက္ ၁၅ ႏွစ္အရြယ္သာ ရွိေသးသည္။

    ဒါလစ္ဇာတ္နိမ့္မ်ိဳးႏြယ္မွျဖစ္ေသာ အဆုိပါ ညီအမႏွစ္ဦးႏွင့္ ၎တုိ႔၏ မိသားစုမ်ားမွာ ထုိအျဖစ္အပ်က္ၿပီးကတည္းက ရြာမွထြက္ေျပးကာ နယူးေဒလီတြင္ ပုန္းေအာင္းေနၾကသည္။

    ယခုလအေစာပုိင္းတြင္ ၎တုိ႔ညီအမႏွစ္ဦးထဲမွ အႀကီးျဖစ္သူမွာ အိႏၵိယတရား႐ံုးခ်ဳပ္သုိ႔ အသနားခံစာတစ္ေစာင္ တင္သြင္းခဲ့ၿပီး ေနအိမ္သုိ႔ ျပန္ႏုိင္ေရးအတြက္ ကာကြယ္မႈေပးရန္ ေတာင္းဆုိခဲ့သည္။ အဆုိပါ အသနားခံစာကုိ စက္တင္ဘာ ၁၅ ရက္ေန႔ ေနာက္ဆံုးထား၍ ျပန္လည္ေျဖၾကားရန္အတြက္ ၾသဂုတ္လ ၁၈ ရက္ေန႔တြင္ တရား႐ံုးခ်ဳပ္က အူတာပရာဒက္ရွ္ အာဏာပုိင္မ်ားအား အမိန္႔ေပးခဲ့သည္။

    “ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ တရား႐ံုးခ်ဳပ္ကုိ တက္ၿပီးတဲ့ေနာက္ပုိင္းမွာ ရြာသားေတြက ပုိၿပီး ရန္လုိလာပါတယ္။ ေက်းရြာေကာင္စီမွာ ဂ်တ္ လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ဆံုးျဖတ္ခ်က္က အတည္ပါပဲ။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔စကားကုိ သူတုိ႔ နားမေထာင္ပါဘူး။ ရဲကလည္း ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ေျပာတာကုိ လက္မခံပါဘူး။ ဘယ္သူမဆုိ အခုအခ်ိန္မွာ အသတ္ ခံရႏုိင္တယ္လုိ႔ ရဲက ေျပာခဲ့ပါတယ္” ဟု ထုိအမ်ိဳးသမီးႏွစ္ဦး၏ အစ္ကုိျဖစ္သူကAmnesty သုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    လူ႕အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ျဖစ္ေသာ Amnesty International အဖြဲ႕ကမူ မုဒိမ္းက်င့္ခံရသည့္ ညီအမႏွစ္ဦး၏ ေဘးအႏၱရာယ္ ကင္းရွင္းေရးအတြက္ အေသအခ်ာေဆာင္ရြက္ေပးရန္ အိႏၵိယအာဏာပုိင္မ်ားသုိ႔ ေတာင္းဆုိခဲ့သည္။ ထုိ႔ျပင္ ထုိကိစၥအတြက္ အေရးယူေပးရန္ အစုိးရအား ေတာင္းဆုိသည့္ စာတစ္ေစာင္ကုိ ေရးသားခဲ့ၿပီး ထုိစာတြင္ လက္မွတ္ေရးထုိးသူမွာ ၉ ေသာင္းေက်ာ္ ရွိၿပီျဖစ္သည္။

    Hindustan Times သတင္းစာကမူ ခုိးေျပးသြားသည့္ အသက္ ၂၂ ႏွစ္အရြယ္ အမ်ိဳးသားႏွင့္ အသက္ ၂၁ ႏွစ္အရြယ္ အမ်ိဳးသမီးတုိ႔မွာ လြန္ခဲ့သည့္ ၃ ႏွစ္ကတည္းက ခ်စ္ႀကိဳက္ေနၾကျခင္း ျဖစ္ေသာ္လည္း အမ်ိဳးသမီး၏ မိဘမ်ားက ၎၏ ဆႏၵကို လြန္ဆန္ကာ ဂ်တ္မ်ိဳးႏြယ္မွ အမ်ိဳးသားတစ္ဦးႏွင့္ လက္ထပ္ေပးခဲ့သည္။

    လက္ထပ္ၿပီး ၁ လခန္႔အၾကာတြင္ ထုိအမ်ိဳးသမီးမွာ ရည္းစားေဟာင္းျဖစ္ေသာ ဇာတ္နိမ့္အမ်ိဳးသားႏွင့္ ခုိးရာလုိက္ခဲ့ၿပီး မိသားစုမ်ား ႏွိပ္စက္ခံရမႈေၾကာင့္ ျပန္လည္အပ္ႏွံခဲ့ရသည္။ ထုိ႔ေနာက္ ထုိအမ်ိဳးသားကုိ ေဆးမႈျဖင့္ စြပ္စြဲကာ ရဲတပ္ဖြဲ႕ ဖမ္းဆီးခဲ့ၿပီး ယခုအခ်ိန္အထိ အခ်ဳပ္ထဲတြင္ ရွိေနသည္။

    မုဒိမ္းက်င့္ခံခဲ့ရသည့္ အမ်ိဳးသမီး ၂ ဦး၏ ဖခင္ျဖစ္သူကလည္း အမ်ိဳးသားလူ႕အခြင့္အေရးေကာင္စီႏွင့္ ဇာနိမ့္မ်ားေရးရာ အမ်ိဳးသားေကာ္မရွင္သုိ႔ ထုိအျဖစ္အပ်က္ႏွင့္ပတ္သက္၍ တုိင္ၾကားမႈ ျပဳလုပ္ထားၿပီး ရဲတပ္ဖြဲ႕ႏွင့္ လူမ်ားစု ဂ်တ္ ဇာတ္ျမင့္မ်ားမွာ မိမိတုိ႔အား အရွက္တကြဲအက်ိဳးနည္းေအာင္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

    အိႏၵိယျပည္နယ္မ်ားရွိ ရြာအမ်ားအျပားတြက္ ခက္ပ္ ပန္ခ်ာယက္စ္ဟုေခၚသည့္ ေက်းရြာေကာင္စီမွာ နာမည္ဆုိးျဖင့္ ေက်ာ္ၾကားၿပီး တရား၀င္ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ခြင့္မရွိေသာ္လည္း လူမႈေရးရာကိစၥရပ္မ်ားအတြက္ ၎တုိ႔က စီရင္ဆံုးျဖတ္ေနၾကသည္။

    ထုိ႔ျပင္ ထုိေကာင္စီမ်ားက သတ္မွတ္ထားသည့္ ဇာတ္ႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈကန္႔သတ္ခ်က္မ်ားအား ေဖာက္ဖ်က္မႈအတြက္ “ျမင့္ျမတ္ေသာ သတ္ျဖတ္ျခင္း” ဟု ဆုိကာ အမ်ိဳးသားငယ္မ်ားႏွင့္ အမ်ိဳးသမီးငယ္မ်ားအား သတ္ျဖတ္လ်က္ရွိၾကသည္။

    Ref: Aljazeera