News @ M-Media

Tag: Language

  • လက္ရွိသံုးစြဲေနသည့္ ကမၻာ့ေရွးအက်ဆံုး ဘာသာစကားမ်ား (၂)

    လက္ရွိသံုးစြဲေနသည့္ ကမၻာ့ေရွးအက်ဆံုး ဘာသာစကားမ်ား (၂)

    မတ္ ၂၂၊ ၂၀၁၇
    M-Media

    – ဘာသာစကားဆုိတာ ဇီ၀႐ုပ္ ျဖစ္ေပၚေျပာင္းလဲ တုိးတက္ေနသလုိ အခ်ိန္တုိင္း၊ မ်ိဳးဆက္တုိင္း ေျပာင္းလဲတုိးတက္ေနတဲ့ အရာတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာသာစကားတစ္ခုနဲ႔ အဲဒီဘာသာစကားကေန ေနာက္ထပ္ ခြဲထြက္လာတဲ့ ဘာသာစကားတစ္ခုဟာ သိသိသာသာ ကြဲျပားျခားနားသြားတာမ်ိဳး မရွိပါဘူး။ ဒ့ါေၾကာင့္ ဘာသာ
    စကားတစ္ခုက အျခား ဘာသာစကားတစ္ခုထက္ ပိုၿပီး သက္တမ္းရင့္တယ္လုိ႔ ေျပာလုိ႔ မရႏုိင္ပါဘူး။ ဘာသာစကားအားလံုးဟာ လူသားေတြလုိပဲ အုိးမင္းေဟာင္း ႏြမ္းတတ္ပါတယ္။ အခုေဖာ္ျပမယ့္ ဘာသာစကားေတြကေတာ့ နည္းနည္း ထူးျခားၿပီး ေရွးလည္း ပုိက်ပါတယ္။

    မက္ဆီဒုိးနီးယန္း

    -႐ုရွား၊ ပုိလန္၊ ခ်က္၊ ခ႐ုိေအးရွားနဲ႔ အျခားဘာသာစကားေတြပါ၀င္တဲ့ ဆာလ္ဗစ္ (Salvic) ဘာသာစကားအုပ္စုထဲကျဖစ္ၿပီး သမုိင္းေၾကာင္းကေတာ့ ႏုပါေသးတယ္။ ဘုိးေဘးဘီဘင္စကား Common Slavic (Proto- Slavic) မွာ ဘုိင္ဇန္တုိင္း ခရစ္ယာန္ သူေတာ္စဥ္ ညီေနာင္ႏွစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဆုိင္ရီလ္ (Cyril) နဲ႔ မီသုိဒီးယက္စ္
    (Methodius) တုိ႔က စံတစ္ခုသတ္မွတ္ရာကေန ခြဲထြက္လာခဲ့ၿပီး အခု Old Church Slavonic လုိ႔ေခၚတဲ့ ဘာသာစကားတစ္ခုျဖစ္လာကာ အဲဒီအတြက္ ဗ်ည္းစကားလံုးေတြကုိလည္း ဖန္တီးေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒီ သူေတာ္စဥ္ညီေနာင္ႏွစ္ေယာက္ဟာ ၉ ရာစုေလာက္မွာ စလက္ဗ္ (Slavs) လူမ်ိဳးေတြကုိ ခရစ္ယန္ဘာသာသြတ္သြင္းဖုိ႔ ေျမာက္ဖက္ကုိသြားတဲ့အခ်ိန္မွာ ဒီဘာသာစကားအသစ္ကုိ ယူေဆာင္သြားခဲ့ပါတယ္။ သူတုိ႔ေတြဟာ ဂရိႏုိင္ငံရဲ႕ ေျမာက္ပုိင္းတစ္ေနရာကေန လာခဲ့ၾကတာျဖစ္ၿပီး အဲဒီေဒသကုိ အခုအခ်ိန္မွာ မက္ဆီဒုိးနီးယားလုိ႔ ေခၚဆုိေနတာ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ မက္ဆီဒုိးနီယားမွာသံုးတဲ့ ဘာသာစကားေတာ့ ဒီေန႔ေခတ္ Old Church Slavonic နဲ႔ ေတာ္ေတာ္ေလး ဆက္စပ္ေနပါတယ္။

    ဘက္စကက္ (Basque)

    ဘက္စကက္ ဘာသာစကားဟာ ဘာသာေဗဒအရ ေတာ္ေတာ္ေလး ႐ႈပ္ေထြးပါတယ္။ ဒီေန႔ေခတ္မွာ ဒီဘာသာစကားကုိ စပိန္နဲ႔ ျပင္သစ္မွာေနထုိင္တဲ့ ဘက္စကက္လူမ်ိဳးတစ္ခ်ိဳ႕က မိခင္ဘာသာစကားအျဖစ္ အသံုးျပဳေနၾကေပမယ့္ (ျပင္သစ္နဲ႔ စပိန္စကားေတြလုိ) ႐ုိမန္ဘာသာစကားေတြနဲ႔ လံုး၀ ဆက္စပ္မႈမရွိပါဘူး။ ေနာက္ၿပီး ကမၻာေပၚက အျခား ဘယ္ဘာသာစကားနဲ႔မွလည္း မဆက္ႏြယ္ပါဘူး။ ဘာသာေဗဒ ပညာရွင္ေတြကေတာ့ ဒီဘာသာစကားဟာ တစ္ခုခုနဲ႔ စက္ဆပ္ရမယ္လုိ႔ ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ မွတ္ယူထားခဲ့ေပမယ့္ လက္ေတြ႕မွာေတာ့ ဘယ္သီအုိရီကမွ ဒီအခ်က္အလက္ကုိ သက္ေသမျပႏုိင္ခဲ့ပါဘူး။ ေနာက္ဆံုး မွတ္ယူလုိက္ရတာတစ္ခုကေတာ့ ဒီဘာသာစကားဟာ ဥေရာပမွာာ ႐ုိမန္ဘာသာစကားေတြ ေရာက္မလာခင္ ရွိေနခဲ့တဲ့ ဘာသာစကားတစ္ခု ျဖစ္တယ္ဆုိတာပါပဲ။ ဆုိလုိတာက ေရာမေတြဟာ အဲဒီကုိေရာက္လာၿပီး လက္တင္နဲ႔ေရာကာ ျပင္သစ္နဲ႔ စပိန္တုိ႔လုိ ဘာသာစကားေတြ မေပၚလာခင္ကတည္းက ရွိေနတယ္လုိ႔ မွတ္ယူခဲ့တာပါ။

    ဖင္းနစ္ရွ္

    ဒီဖင္လန္ဘာသာစကားဟာ ၁၆ ရာစုအထိ အေရးအသား မရွိခဲ့ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ အျခားဘာစကားေတြနဲ႔ ယွဥ္ရင္ေတာ့ ဖင္းနစ္ရွ္ဟာ သူတုိ႔ထက္ေစာတဲ့ သမုိင္းေၾကာင္း ရွိေနပါတယ္။ ဖင္ႏုိ-အူဂရစ္ (Finno-Ugric ) ဘာသာစကားအုပ္စု၀င္ျဖစ္ၿပီး ဒီအုပ္စုထဲမွာ အစတုိးနီယန္း၊ ဟန္ေဂရီယန္းနဲ႔ ဆားဘီးယားတစ္၀ွမ္းက လူနည္းစုေတြ ေျပာေနတဲ့ ဘာသာစကားေသးေသးေလးေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဖင္းနစ္ရွ္ကေတာ့ ေမြးစားစကားလံုး ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ပါ၀င္ၿပီး အျခား ဘာသာစကားအုပ္စုေတြကေန ရာစုႏွစ္နဲ႔ခ်ီ စကားလံုးေတြကုိ ငွားရမ္းသံုးစြဲခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ဖင္းနစ္ရွ္မွာ ေမြးစားထားတဲ့ စကားလံုးေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ သူတုိ႔ရဲ႕ မူရင္းနီးပါးေလာက္ကုိ ရွိေနၾကပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ‘အေမ’ ဆုိတဲ့စကားလံုးအတြက္ အသံုးျပဳတဲ့ ‘aiti’ ဟာ အခုလက္ရွိမွာ မသံုးေတာ့တဲ့ ေဂါ့သစ္ဘာသာစကားကေန လာတာပါ။ ‘ဘုရင္’ ဆုိတဲ့ ‘kuningas’ ကလည္း ေရွးေဟာင္း ဂ်ာမန္ဘာသာစကား ‘kuningaz’ ကေန ငွားရမ္းထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ ေရွးေဟာင္း ဂ်ာမန္ ဘာသာစကားကေတာ့ လက္ရွိမွာ အသံုးျပဳျခင္း မရွိေတာ့ပါဘူး။

    ေဂ်ာ္ဂ်ီယံ

    ေကာ့ေကးရွပ္ေဒသဟာ ဘာသာစကားပညာရွင္ေတြအတြက္ ေတာ္ေတာ္ေလး ဦးေႏွာက္ေျခာက္ရတဲ့ေဒသပါ။ ေကာ့ေကးရွပ္ေဒသေတာင္ပုိင္း ႏုိင္ငံ ၃ ႏုိင္ငံျဖစ္တဲ့ အာေမးနီးယား၊ အဇာဘုိင္ဂ်န္နဲ႔ ေဂ်ာ္ဂ်ီယာတုိ႔ရဲ႕ အဓိကဘာသာစကားေတြဟာ အင္ဒုိ-ဥေရာပ၊ တာရ္ကစ္နဲ႔ ကာ့တ္ဗီလီယန္ ဆုိတဲ့ မတူညီတဲ့ ဘာသာစကားအုပ္စု ၃ စုက ဆင္းသက္လာတာျဖစ္ပါတယ္။ ေဂ်ာ္ဂ်ီယံဘာသာစကားကေတာ့ ကာ့တ္ဗီလီယန္စစ္စစ္ျဖစ္ၿပီး ေရွးေဟာင္းဟန္ပန္ေတြပါ၀င္တဲ့ တစ္ခုတည္းေသာ ဘာသာစကားလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အသံုးျပဳတဲ့ ဗ်ည္းအကၡရာေတြက ေတာ္ေတာ္ေလး ေရွးၾကၿပီး ေအဒီ ၃ ရာစုေလာက္က အသံုးျပဳခဲ့တဲ့ အာရမုိက္ဘာသာစကားက အသြင္ေျပာင္းလာတာလုိ႔လည္း ယူဆၾကပါတယ္။ ဘက္စကက္လုိ လံုး၀ သီးသန္႔ဘာသာစကားမ်ိဳး မဟုတ္ေပမယ့္ ေဂ်ာ္ဂ်ီယာက လူနည္းစုေတြေျပာဆုိတဲ့ ကာ့တ္ဗီလီယန္မိသားစု၀င္ ဘာသာစကားေလးခုလံုးဟာ ကမၻာေပၚက အျခား ဘယ္ဘာသာစကားေတြနဲ႔မွ ဆက္စပ္မႈ မရွိပါဘူး။

    အုိင္းရစ္ရွ္ ေဂးလစ္ (Irish Gaelic)

    အခုအခ်ိန္မွာ အုိင္းရစ္ရွ္ ေဂးလစ္ ဘာသာစကားကုိ အုိင္ယာလန္ႏုိင္ငံက လူနည္းစုေတြကေသာ အသံုးျပဳၾကေတာ့ေပမယ့္ ဒီဘာသာစကားရဲ႕ သမုိင္းေၾကာင္းက ရွည္လ်ားပါတယ္။ ဒီစကားဟာ အင္ဒုိ-ဥေရာပ ဘာသာစကားရဲ႕အခြဲ ဆဲလ္တစ္အုပ္စု၀င္ျဖစ္ၿပီး ဂ်ာမန္ဘာသာစကား လႊမ္းမုိးမႈမရွိခင္မွာ ဒီေန႔ေခတ္ ဂရိတ္ၿဗိတိန္နဲ႔ အုိင္ယာလန္တုိ႔က ကၽြန္းေလးေတြမွာ ထြန္းကားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ အုိင္းရစ္ရွ္ ေဂးလစ္ ဘာသာစကားကေန စေကာ့တစ္ရွ္ ေဂးလစ္နဲ႔ မန္႔ဇ္ (Manx) (မန္း (Man) ကၽြန္းကလူမ်ိဳးေတြ အသံုးျပဳတဲ့) ဘာသာစကားေတြ ေပၚထြက္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီေရွးအက်ဆံုး ဘာသာစကားစာရင္းမွာ ပါ၀င္ရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းက
    ဥေရာပ ဘယ္ဘာသာစကားထက္မဆုိ ပိုၿပီး သက္တမ္းရင့္တဲ့ တုိင္းရင္းဘာသာစကား ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ က်န္တဲ့ ဥေရာပႏုိင္ငံေတြဟာ သူတုိ႔ရဲ႕ ကုိယ္ပုိင္ဘာသာစကားေတြကုိ ေျပာၾကၿပီး လက္တင္ဘာသာစကားနဲ႔ ေရးၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အုိင္းရွစ္ေတြကေတာ့ သူတုိ႔ရဲ႕ ကုိယ္ပုိင္ဘာသာစကားနဲ႔သာ ေ
    ရးသားအသံုးျပဳပါတယ္။

    Ref : The Culture Trip

    အပုိင္း (၁) ဖတ္႐ႈရန္ – http://www.m-mediagroup.com/news/66344

  • လက္ရွိသံုးစြဲေနသည့္ ကမၻာ့ေရွးအက်ဆံုး ဘာသာစကားမ်ား (၁)

    လက္ရွိသံုးစြဲေနသည့္ ကမၻာ့ေရွးအက်ဆံုး ဘာသာစကားမ်ား (၁)

    မတ္ ၁၈၊ ၂၀၁၇
    M-Media

    – ဘာသာစကားဆုိတာ ဇီ၀႐ုပ္ ျဖစ္ေပၚေျပာင္းလဲ တုိးတက္ေနသလုိ အခ်ိန္တုိင္း၊ မ်ိဳးဆက္တုိင္း ေျပာင္းလဲတုိးတက္ေနတဲ့ အရာတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာသာစကားတစ္ခုနဲ႔ အဲဒီဘာသာစကားကေန ေနာက္ထပ္ ခြဲထြက္လာတဲ့ ဘာသာစကားတစ္ခုဟာ သိသိသာသာ ကြဲျပားျခားနားသြားတာမ်ိဳး မရွိပါဘူး။ ဒ့ါေၾကာင့္ ဘာသာ
    စကားတစ္ခုက အျခား ဘာသာစကားတစ္ခုထက္ ပိုၿပီး သက္တမ္းရင့္တယ္လုိ႔ ေျပာလုိ႔ မရႏုိင္ပါဘူး။ ဘာသာစကားအားလံုးဟာ လူသားေတြလုိပဲ အုိးမင္းေဟာင္း ႏြမ္းတတ္ပါတယ္။ အခုေဖာ္ျပမယ့္ ဘာသာစကားေတြကေတာ့ နည္းနည္း ထူးျခားၿပီး ေရွးလည္း ပုိက်ပါတယ္။

    ဟီဘ႐ူး

    ဟီဘ႐ူးဘာသာစကားဟာ စိတ္၀င္စားစရာ ေကာင္းပါတယ္။ ခရစ္ေတာ္ေပၚၿပီး ႏွစ္ေပါင္း ၄၀၀ ၀န္းက်င္ေလာက္အထိ နိစၥဓူ၀သံုး စကားျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ပုိင္းမွာေတာ့ ကမၻာတစ္၀ွမ္းက ဂ်ဴးလူမ်ိဳးေတြ အခမ္းအနားေတြမွာသာ အသံုးျပဳေတာ့တဲ့ အဆင့္ကုိ ရာက္ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၁၉ ရာစုနဲ႔ ၂၀ ရာစုုမွာ ဇီယြ
    န္၀ါဒ ေခါငး္ေဆာင္လာမႈနဲ႔အတူ ဟီဘ႐ူးဘာသာစကားဟာ ျပန္လည္ရွင္သန္လာခဲ့ၿပီး လက္ရွိ အစၥေရးရဲ႕ တရား၀င္ ႐ံုးသံုး ဘာသာစကား ျဖစ္လုိ႔ေနပါတယ္။ ယခုေခတ္သံုး ဟီဘ႐ူးဟာ ဓမၼေဟာင္းက်မ္းမွာ အသံုးျပဳတဲ့ ပံုစံန႔ဲ ကြာျခားေပမယ့္ ေမြးရာပါ ဟီဘ႐ူစကားတတ္သူေတြဟာ ဓမၼေဟာင္းက်မ္းက ဟီဘ႐ူးစာလံုးေတြ သူတုိ႔နဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ့ စာေတြကုိ ေကာင္းေကာင္း နားလည္ၾကပါတယ္။ ေခတ္သစ္ ဟီဘ႐ူးစကားကုိ စေျပာၾကတဲ့ အေစာပုိင္းဂ်ဴးေတြရဲ႕ မိခင္ဘာသာစကားဟာ ယီဒစ္ရွ္ (Yiddish) ျဖစ္ၿပီး လက္ရွိမွာေတာ့ ေခတ္သစ္ ဟီဘ႐ူးဘာသာစကားဟာ အျခားေသာ ဂ်ဴးဘာသာစကားေတြအေပၚမွာ လႊမ္းမုိးသြားခဲ့ပါၿပီ။

    တမီလ္

    တမီလ္ဘာသာစကားဟာ လူေပါင္း ၇၈ သန္းေလာက္ ေျပာဆုိေနတဲ့ ဘာသာစကားျဖစ္ၿပီး သီရိလကၤာႏုိင္ငံနဲ႔ စင္ကာပူတုိ႔မွာ အစုိုးရမွ တရားဝင္ ဘာသာစကားတစ္ခု အျဖစ္အသိအမွတ္ျပဳထားပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး တမီလ္ဘာသာစကားဟာ ေခတ္သစ္ကာလအထိ ေရွးေဟာင္း ဂႏၱ၀င္ပံုစံနဲ႔ ရွင္သန္လာတဲ့ တစ္ခုတည္းေသာ ဘာသာစကားလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ၀ီဒီယန္ ဘာသာစကား မိသားစုကေန ဆင္းသက္လာတာျဖစ္ၿပီး အိႏၵိယေတာင္ပုိင္းနဲ႔ အေရွ႕ပုိင္းတုိ႔မွာ မ်ိဳးကြဲေပါင္းေျမာက္မ်ားစြာ ရွိေနပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ တမီလ္နန္ဒူးျပည္ရဲ႕ ႐ံုးသံုးဘာသာစကားလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ သုေတသနပညာရွင္ေတြဟာ ခရစ္ေတာ္မေပၚခင္ ၃ ရာစုေလာက္က တမီလ္စာနဲ႔ ေရးသားထားမႈေတြကုိ ေတြ႕ရွိခဲ့ရၿပီး အဲဒီအခ်ိန္ကတည္းက ဆက္တုိက္ တည္တံ့လာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ခရစ္ေတာ္မတုိင္ခင္ ႏွစ္ေပါင္း ၆၀၀ ေလာက္အရင္ အသံုးျပဳခဲ့တဲ့ အျခား အိႏၵိယဘာသာစကား သကၠတနဲ႔ မတူတာက တမီလ္ဟာ လက္ရွိမွာ ကမၻာေပၚ အသံုးမ်ားဆံုး ဘာသာစကားစာရင္းမွာ အဆင့္ ၂၀ ေနရာ ရွိေနတာျဖစ္ပါတယ္။ သကၠတဘာသာစကားကေတာ့ လက္ရွိမွာ တိမ္ေကာသြားပါၿပီ။

    လစ္သူေယးနီးယန္း

    ဥေရာပရဲ႕ ဘာသာစကားအမ်ားစုဟာ အင္ဒုိ-ဥေရာပ ဘာသာစကားအႏြယ္၀င္ေတြျဖစ္ေပမယ့္ ခရစ္ေတာ္မေပၚခင္ ႏွစ္ေပါင္း ၃၅၀၀ ေလာက္ အရင္ကတည္းက တစ္ခုနဲ႔တစ္ခု ကြဲျပားသြားတယ္လုိ႔ မွတ္ယူထားပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဂ်ာမနီ၊ အီတလီ၊ အဂၤလိပ္တုိ႔လုိ ဒါဇင္နဲ႔ခ်ီတဲ့ အျခား ဘာသာစကားေတြအျဖစ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးလာခဲ့ၿပီး သူတုိ႔ မွ်ေ၀သံုးစြဲခဲ့ၾကတဲ့ ပံုစံေတြဟာ တစ္ျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ေပ်ာက္ကြယ္သြားခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အင္ဒုိ-ဥေရာပ မိသားစု၀င္ထဲက ေဘာလ္တစ္ေဒသ ဘာသာစကားတစ္ခုျဖစ္တဲ့ လစ္သူေယးနီးယန္းဟာ ခရစ္ေတာ္ မေပၚခင္ ႏွစ္ေပါင္း ၃၅၀၀ ေလာက္ကတည္းက သံုးစြဲခဲ့့တယ္လုိ႔ ဘာသာစကားပညာရွင္ေတြက ယူဆထားတဲ့ ပ႐ုိတုိ-အင္ဒုိ-ဥေရာပ (PIE) က ပံုစံအမ်ားစု ဆက္လက္ရွိေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာအေၾကာင္းေၾကာင့္ပဲျဖစ္ျဖစ္ လစ္ယူေယးနီးယန္း ဘာသာစကားဟာ အျခားေသာ ညီေနာင္ဘာသာစကားေတြထက္ PIE ရဲ႕ အသံထြက္ေတြ၊ သဒၵါစည္းမ်ဥ္းေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကုိ ဆက္လက္ထိန္းသိမ္းထားခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ လစ္သူေယးနီးယန္းကုိ ကမၻာ့သက္တမ္းအရင့္ဆံုး ဘာသာစကားေတြထဲက တစ္ခုအျဖစ္ မွတ္ယူၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

    ဖာရစီ

    ဖာရစီကုိ ၾကားဖူးခ်င္မွ ၾကားဖူးၾကမွာျဖစ္ေပမယ့္ ဒီစကားကုိ အီရန္၊ အာဖဂန္နစၥတန္၊ တာဂ်စ္ကစၥတန္နဲ႔ အျခားႏုိင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ သံုးစြဲၾကပါတယ္။ ပါရွားဆုိတဲ့ စကားလံုးကုိ လူတုိင္း ၾကားဖူးၾကမွာျဖစ္ၿပီး၊ မီးခြက္ေစာင့္ ဘီလူးပံုျပင္နဲ႔ တြဲျမင္ၾကမွာပါ။ ပါရွန္နဲ႔ ဖာရစီဘာသာစကားဆုိတာ နာမည္သာကြဲၿပီး အားလံုးတူပါတယ္။ ဖာရစီဟာ ပါရွန္အင္ပါယာမွာ အသံုးျပဳတဲ့ ေရွးေဟာင္း ပါရွားစကားကေန တုိက္႐ုိက္ ဆင္းသက္လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေခတ္သစ္ ပါရွန္စကားကေတာ့ ခရစ္ေတာ္ေပၚၿပီး ႏွစ္ေပါင္း ၈၀၀ေလာက္မွာမွ ေပၚေပါက္လာတာျဖစ္ၿပီး အျခားေသာ ေခတ္ေပၚဘာသာစကားေတြနဲ႔ ကြဲလြဲတာက အဲဒီကတည္းကစလုိ႔ အေျပာင္းအလဲ အနည္း ငယ္သာ ရွိခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ယေန႔ေခတ္ ပါရွန္စကားေျပာဆုိသူတစ္ေယာက္ဟာ ေအဒီ ၉၀၀ ေလာက္က ပါရွန္စာအုပ္တစ္အုပ္ကုိ အဂၤလိပ္တစ္ေယာက္ ေအဒီ ၉၀၀ ေလာက္ကေရးတဲ့ အဂၤလိပ္စာအုပ္ဖတ္တဲ့အခါ ႀကံဳေတြ႕ရတ့ဲ အခက္အခဲမ်ိဳးေတြ မရွိဘဲ ဖတ္ႏုိင္တယ္လုိ႔ ရွိတ္စပီးယားက ေျပာခဲ့ပါတယ္။

    အုိက္စလန္ဒစ္

    အုိက္စလန္ဒစ္ ဘာသာစကားဟာ အင္ဒုိ-ဥေရာပ အုပ္စု၀င္ ဘာသာစကားျဖစ္ၿပီး ဂ်ာမန္ေျမာက္ပုိင္း အုပ္စုခြဲမွာ ပါ၀င္ပါတယ္။ (အဂၤလိပ္ကလည္း ဂ်ာမန္အုပ္စု၀င္ျဖစ္ေပမယ့္ အေနာက္ဂ်ာမန္ဘက္ကပါ။) ဂ်ာမန္အုပ္စု၀င္ ဘာသာစကား အမ်ားစုဟာ တစ္ျဖည္းျဖည္း တုိးတက္လာခဲ့ၿပီး အျခားေသာ အင္ဒုိ-ဥေရာပအုပ္စု၀င္ ဘာသာ စကားေတြက ပံုစံအခ်ိဳ႕ ေပ်ာက္ကြယ္သြားခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အုိက္စလန္ဒစ္ ဘာသာစကားကေတာ့ ေရွး႐ုိးပံုစံအတုိင္း ေတာက္ေလွ်ာက္ တည္ရွိလာခဲ့ၿပီး ဒီပံုစံေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကုိ ထိန္းသိမ္းထားႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၄ ရာစုကေန ၂၀ ရာစု အတြင္းမွာ အုိက္စလန္ႏုိင္ငံကုိ ဒိန္းမတ္ေတြ အုပ္ခ်ဳပ္မႈကလည္း အုိက္စလန္ဒစ္ ဘာသာစကားအေပၚ သိပ္ၿပီး သက္ေရာက္မႈ မရွိခဲ့ပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေနာ့စ္လူမ်ိဳးေတြ တုိင္းျပည္ထဲ ၀င္ေရာက္အေျခခ်ကတည္းက ပါလာခဲ့တဲ့ ဒီ အုိက္စလန္ဒစ္ ဘာသာစကားဟာ ေျပာင္းလဲမႈ ႀကီးႀကီးမားမား မရွိခ့ဲပါဘူး။ အုိက္စလန္ဒစ္စကား ေျပာဆုိတဲ့သူေတြဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ရာစုႏွစ္မ်ားစြာအရင္က ေရးသားခဲ့တဲ့ ၀တၳဳေတြကုိလည္း အလြယ္တကူ ဖတ္ႏုိင္ၾကပါတယ္။

    (ဒုတိယပုိင္းကုိ ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)
    Ref : The Culture Trip

  • အိုးမကြာ အိမ္မကြာ အလုပ္မပ်က္ English ေလ့လာ

    အိုးမကြာ အိမ္မကြာ အလုပ္မပ်က္ English ေလ့လာ

    12111937_1201809396499432_1349830618500926422_n

    ေက်ာ္မိုးေအာင္ ေရးသည္။

    မၾကာခဏ ဆိုသလို ၾကံဳႀကိဳက္ တိုက္ဆိုင္တိုင္း အေမးခံရတဲ့ ေမးခြန္း တစ္ခု ရွိပါတယ္။ သူတို႔ ေမးတာက အဂၤလိပ္စာအဂၤလိပ္စကား တတ္လည္း တတ္ခ်င္တယ္ … သင္တန္းေတြဘာေတြ တက္ဖို႔လည္း အေျခအေန မေပးဘူး … ဘယ္လို ေလ့က်င့္ရမလဲ ဆိုတာပါ။

    ေမးတဲ့သူေတြက အမ်ားအားျဖင့္ လူလတ္ပိုင္း အရြယ္ေတြေပါ့။ ရာထူးတာဝန္ လုပ္ငန္းေဆာင္တာ မ်ဳိးစံုနဲ႔ အလုပ္မ်ားေနၾကသူ … အခ်ိန္အား မ်ားမ်ားစားစား မရွိၾကသူ ေတြပါ။ ပညာအားျဖင့္လည္း အနိမ့္ဆံုး ဆယ္တန္းေလာက္ေတာ့ ေအာင္ထားသူေတြ ဘြဲ႔ရေတြပါ။

    အထူးသျဖင့္ ႏိုင္ငံျခားသားေတြ အရင္ကထက္ ျမန္မာျပည္ကို အဝင္အထြက္ ပိုမ်ားလာတဲ့ …. ျပည္တြင္းကသူေတြ ႏိုင္ငံရပ္ျခား အသြားအလာ ပိုမ်ားလာတဲ့ ခုေနာက္ပိုင္းကာလေတြမွာ အဂၤလိပ္ဘာသာစကား တတ္ကြ်မ္းဖို႔ ပို အေရးပါလာေတာ့ ပို စိတ္ဝင္စားလာၾကတာေပါ့ေလ။

    အဲလုိမ်ဳိး အလုပ္တစ္ဖက္နဲ႔ လူလတ္ပိုင္းေတြ … သင္တန္းေတြ တက္ေနဖို႔လည္း အဆင္မေျပသူေတြ အိုးမကြာအိမ္မကြာ အလုပ္မပ်က္ေစဘဲ အဂၤလိပ္ဘာသာစကား တိုးတက္ေအာင္ ဘယ္လို လုပ္ႏိုင္မလဲ ေဆြးေႏြး အၾကံျပဳၾကည့္ခ်င္ပါတယ္။

    ၁။ ၾကား ေျပာ ဖတ္ ေရး
    ———————-
    စကားေျပာျခင္းရဲ့ အစက နားေထာင္ျခင္းပါ။ ကေလးငယ္ေတြ စကားဘယ္လိုေျပာတတ္လဲ စဥ္းစားၾကည့္ရင္ ကိုယ္နားရည္ဝေနတာကို တုပေျပာရင္း ေျပာတတ္လာတာ ဆိုတာ သတိထားမိမွာပါ။ အဲဒီေနာက္မွာ သူငယ္တန္းအရြယ္ေလာက္ ေရာက္ေတာ့ ဝလံုး ဆိုတာ စဖတ္တတ္လာတယ္။ ABCD ေတြ စ ဖတ္တတ္လာတယ္ …. ေနာက္ဆံုးမွ ေရးတာပါ။ ခုလည္းပဲ ႏိုင္ငံျခား ဘာသာစကားတစ္ခုကို အဲဒီလို အစဥ္အတိုင္း ေလ့လာရင္ အတတ္ေျမာက္ဆံုးလို႔ပဲ ဆိုပါရေစ။

    ဘာသာစကားနဲ႔ မ်ားမ်ား ထိေတြ႔ပါ။ မ်ားမ်ား နားေထာင္ပါ။ ေျပာၾကည့္ပါ။ မ်ားမ်ား ဖတ္ပါ။ ေရးၾကည့္ပါ။ တတ္ကို တတ္ပါတယ္။ ဒီနည္းလမ္းက လြဲလို႔လည္း တတ္စရာ တျခားနည္းလမ္း မရွိပါ။

    ၂။ ဆိုၾကမယ္ ေပ်ာ္ၾကမယ္
    ————————–
    အဲဒီေတာ့ ပထမဆံုးအဆင့္ ကိုယ့္အနီးဆံုးမွာ အဂၤလိပ္လို ၾကားေနရဖို႔ လိုပါတယ္။ ေျပာမယ့္သူမရွိရင္ ခပ္ဆင္ဆင္ ဖန္တီးယူႏိုင္ပါတယ္။ ကိုယ့္ကို ႏိုင္ငံျခားသားႀကီးတစ္ေယာက္က အရွင္လတ္လတ္ အနားကေန အဂၤလိပ္လို ေျပာေနမွ အဂၤလိပ္စကား ၾကားရတဲ့ေခတ္မွ မဟုတ္ေတာ့ပဲ။ ဖုန္းထဲကေနေတာင္ အသံ နားေထာင္လို႔ ရေနၿပီ ျဖစ္ေတာ့ အဂၤလိပ္လို အသံသြင္းထားတဲ့ audio file ေတြ မ်ားမ်ား နားေထာင္ေပးေပါ့။

    ခက္တာက စကားေျပာ သင္ခန္းစာ အသံသြင္းထားတာေတြကို တစ္ႀကိမ္ထက္ပို အႀကိမ္ႀကိမ္ နားေထာင္ဖို႔ဆိုတာက ပ်င္းစရာ အေကာင္းသား။ဒါကို ေျဖရွင္းႏိုင္တာက ေတးသီခ်င္းေတြက တစ္ဆင့္ေပါ့ေလ။ အဂၤလိပ္သီခ်င္း မ်ားမ်ား နားေထာင္ပါ။ လို္က္ဆိုပါ။
    သီခ်င္းကေန တတ္ေျမာက္ႏိုင္တာ အမ်ားႀကီးပါပဲ … စကားလံုးေတြ သိလာမယ္။ နားေထာင္စြမ္းရည္ တက္လာမယ္။ အသံထြက္ေတြ မွန္မွန္ ထြက္တတ္လာမယ္။ intonation ေတြ stress ေတြ rhythm ေတြ သင္မွန္းမသိ သင္ယူၿပီးသား ျဖစ္လာမယ္။ စာေၾကာင္းလိုက္ သဒၵါမွန္မွန္ သံုးတတ္လာမယ္။ (သဒၵါနည္းက် မဟုတ္တဲ့ ခၽြင္းခ်က္ တခ်ဳိ႕ကိုေတာ့ ဒီမွာ ထည့္မေျပာေတာ့ပါ။ အမ်ားအားျဖင့္ သီခ်င္းမ်ားမွာလည္း သဒၵါမွန္ပါတယ္။) အဲဒီ သီခ်င္းစာသားေတြေနရာမွာ အစားထိုးၿပီး တျခားဝါက်ေတြ ေျပာင္းေျပာလို႔ ေရးလို႔ ရပါမယ္။
    ဥပမာေလး ေျပာရရင္ “Just give me a reason” ဆိုတာကေန “Just tell me the answer.” “Just show me the way.” “Just tell me the truth.” စတာေတြ ပြားယူတာမ်ဳိးပါ။ သီခ်င္းတိုင္းကေန ဒီလို ေလ့လာယူႏိုင္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ အဂၤလိပ္လို ေျပာတတ္ခ်င္ရင္ ခုပဲ အဂၤလိပ္သီခ်င္းေတြ နားေထာင္ရင္း လိုက္ဆိုၾကည့္လိုက္ၾကေတာ့ေနာ္။

    ၃။ ရုပ္ရွင္ၾကည့္ရင္ ပါးစပ္ မပိတ္ေၾကး
    —————————————
    ေခါင္းစဥ္ကိုၾကည့္ၿပီး ဘာႀကီးပါလိမ့္ ထင္မိမယ္။ ဆိုလိုခ်င္တာက ကိုယ့္အားလပ္ခ်ိန္ အဂၤလိပ္စကားေျပာ ႐ုပ္ရွင္ ဇာတ္ကားေတြ ၾကည့္ရင္ (ခပ္တိုးတိုးပဲျဖစ္ျဖစ္ .. အနည္းဆံုး စိတ္ထဲကေနျဖစ္ျဖစ္) ေနာက္ကေန လိုက္ေျပာၾကည့္ဖို႔ပါ။ ကိုယ္ေျပာတာ မွားမ်ားေနမလား … သူမ်ားက ကိုယ့္ကို ေလွာင္မ်ား ေလွာင္မလား စိုးရိမ္စရာ မလိုတဲ့ စကားေျပာေလ့က်င့္နည္းပါ။ မိသားစုဝင္ေတြေရွ႕ေတာ့ ရွက္စရာမလိုဘူး ထင္ပါတယ္ … အဂၤလိပ္ဘာသာစကား တိုးတက္ေစခ်င္လို႔ ေလ့က်င့္ေနတာပဲေလ။ ေလွာင္စရာမွ မဟုတ္တာ။

    အျမဲတမ္း လုပ္ရမယ္ မဆိုလိုပါ။ စိတ္ေရာကိုယ္ပါ အနားယူရင္း အဂၤလိပ္ကား ၾကည့္ခ်ိန္မွာ အပ်င္းလည္းေျပ အဂၤလိပ္အရည္အေသြးလည္း တိုးတက္စရာ … တစ္ခ်က္ခုတ္ ႏွစ္ခ်က္ျပတ္ပါ။ ရုပ္ရွင္မွ မဟုတ္ပါ … BBC VOA Al Jazeera သီတင္းေတြ နားေထာင္ရင္းလည္း ေလ့က်င့္လို႔ရတာပဲ။ က်ယ္က်ယ္ အသံထုတ္ လိုက္မေျပာျဖစ္ရင္ေတာင္ နားေထာင္ရင္း အသံူးအႏႈန္းေတြကို ေလ့လာျဖစ္ေနမွာေပါ့။ မရွက္ပါနဲ႔ … လုပ္ၾကည့္ပါ။
    သူတို႔ ေျပာေနတဲ့ ႏႈန္းက ျမန္ေနေတာ့ လိုက္ေျပာရမွာ ခက္မွာေပါ့ … မီသေလာက္ လိုက္ေျပာၾကည့္ပါ။ လြယ္လြယ္ေျပာရရင္ တစ္ေၾကာင္းေက်ာ္ၿပီး ဆိုပါစို႔။ အခ်ိန္တစ္ခုအၾကာမွာ ႏႈတ္သြက္လာတာ သတိျပဳမိမွာပါ။

    ၄။ ကေလးငယ္ေတြကို အသံုးခ်ပါ
    ————————————
    အိမ္မွာ ကေလးငယ္ရွိရင္ အခြင့္ေကာင္းပါ။ သူတို႔အတြက္ ကာတြန္းကားေလးေတြ ျပျဖစ္မယ္ ဆိုရင္ လူႀကီးေတြလည္း ေလ့က်င့္ဖို႔ အခြင့္ေကာင္းတစ္ခု ရပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က ကေလးငယ္မ်ားအတြက္ ေရးသားထုတ္ေဝတဲ့ အဂၤလိပ္ ပံုျပင္စာအုပ္ေလးေတြ ကာတြန္းစာအုပ္ေလးေတြကို ကို္ယ့္တူကိုယ့္သားမ်ားကို အသံထြက္ ဖတ္ျပေပးဖို႔ပါ။

    အေရးႀကီးတဲ့တစ္ခ်က္ ေျပာလိုပါတယ္။ ျမန္မာျပည္က ေရးတဲ့စာအုပ္ေတြ ထုတ္တဲ့ အေခြေတြကို (လံုးဝ) အားမထားပါနဲ႔။ ေစာ္ကားလိုျခင္း အလ်ဥ္းမဟုတ္ပါ … ဒါေပမယ့္ ၾကံဳဖူးသေလာက္ အမွားေတြ အလြန္ မ်ားလို႔ပါ။ မူရင္း authentic material ေတြကိုသာ သံုးပါ။ ဆိုလိုခ်င္တာက ျမန္မာေတြေရးတဲ့ ႏွစ္ဘာသာနဲ႔ ထုတ္တဲ့ ကေလးစာအုပ္မ်ားသည္ (အားလံုး ဒီအတိုင္း ျဖစ္ေနတယ္ မဆိုႏိုင္ေပမယ့္) ဘာသာစကား ေလ့လာစရာ အေကာင္းဆံုး စံနမူနာ မဟုတ္လို႔ မူရင္း အဂၤလိပ္ စာအုပ္မ်ား အေခြမ်ားကိုသာ သံုးၾကဖို႔ အၾကံျပဳတာပါ။
    ေနာက္တစ္ခ်က္က ကေလးငယ္မ်ားကို အသံုးခ်ရင္း အဂၤလိပ္လို ေျပာျဖစ္ေအာင္ ေျပာၾကည့္ၾကေစခ်င္တာပါ။ “Let’s go.” “Wait for me.” “It’s lunch time.” “Open your mouth.” စတာမ်ဳိးေလးေတြက အင္မတန္ ရိုးရွင္းလြယ္ကူေပမယ့္ ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ မေျပာျဖစ္ဘဲ ျဖစ္ေနရင္ ကေလးငယ္ေတြနဲ႔ ေျပာရင္း ကိုယ္လည္း ႏႈတ္သြက္လာပါမယ္။ အထူးသျဖင့္ ကိုယ့္ကေလးေတြကို International School ေတြမွာ ထားဖို႔ စိတ္ကူးထားတယ္ … ဒါမွမဟုတ္ လက္ရွိ အဲလိုေက်ာင္းေတြမွာ ထားေနတယ္ ဆိုရင္ေပါ့။ ကေလးအတြက္ေရာ မိဘအတြက္ပါ အက်ဳိးရွိပါလိမ့္မယ္။

    ၅။ကေလးလုပ္ပါ … သူငယ္ျပန္ပါ
    ———————————–
    ကေလးစာအုပ္ေလးေတြ ဖတ္ပါ။ Graded Readers ေတြ ဖတ္ပါ။ ကေလးစာေပဆိုၿပီး အထင္မေသးပါနဲ႔။ အေျခခံက်က် အသံးအႏႈန္း မွန္မွန္ကန္ကန္ အဲဒီကေန ရပါလိမ့္မယ္။ ကိုယ္မသိထားေသးတဲ့ အသံုးအႏႈန္းေတြလည္း ေတြ႔မိပါလိမ့္မယ္။Audio book ေတြလည္း လာတတ္လို႔ အားခ်ိန္မွာ စာအုပ္နဲ႔တြဲၿပီး နားေထာင္ရင္း အသံထြက္ဖတ္လို႔ ရပါတယ္။ အဓိက ေျပာခ်င္တာက လူႀကီးေတြမွာ လိုေနတတ္တဲ့ အေျခခံေလးေတြကို ကေလးစာေပ ဖတ္ရင္း ရႏိုင္တယ္ဆိုတာ အၾကံေပးခ်င္တာပါ။ အလုပ္သြားအလုပ္ျပန္ ကားေမာင္းရင္း ကားစီးရင္း ရထားစီးရင္း ဆိုင္ကယ္စီးရင္းလည္း နားေထာင္လို႔ ရတယ္ေနာ္။

    ၆။ Social Media ကို အသံုးခ်ပါ
    ——————————
    Facebook အပါအဝင္ social media ေတြကေန သင္ယူတတ္မယ္ဆို သင္ယူစရာ အမ်ားႀကီးပါ။ English ဘာသာစကား လမ္းညႊန္ေတြ သင္ခန္းစာေတြ ေန႔စဥ္ တင္ေပးေနတဲ့ page ေတြ အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။ like လုပ္ထား … follow လုပ္ထားပါ။ ႏိုင္ငံတကာက အဂၤလိပ္ဘာသာစကား ေလ့လာေနသူေတြ ဖြဲ႔ထားတဲ့ group ေတြ ရွိပါတယ္။ member ဝင္ထားပါ။ friend မဟုတ္ေနရင္ေတာင္ သူတို႔နဲ႔ အဆက္အသြယ္ ရွိေနပါမယ္။ ကို္ယ္ စိတ္ဝင္စားရာေခါင္းစဥ္ရွိရင္ မွားမွာမေၾကာက္ဘဲ အဂၤလိပ္လို ပါဝင္ ေဆြးေႏြးပါ။ comment ေပးပါ။ ေမးလိုတာကို ေမးပါ။ ဒီနည္းအားျဖင့္လည္း အေရးအဖတ္စြမ္းရည္မ်ား အတိုင္းအတာတစ္ခုထိ ေလ့က်င့္ၿပီးသား ျဖစ္ပါတယ္။

    ၇။ Diary ေရးပါ
    —————-
    အဂၤလိပ္လို diary ေလး ႀကိဳးစားၿပီး ေရးၾကည့္ပါလား။ အေသးစိတ္ ေရးဖို႔ မဆိုလိုသလို အစပိုင္းမွာ broken English လည္း ျဖစ္ရင္ ျဖစ္မွာေပါ့ … အမွားလည္း ပါႏိုင္တာေပါ့။ အေရးႀကီးတာက ေရးျဖစ္တဲ့ အေလ့အက်င့္ ျဖစ္ေစခ်င္တာပါ။ Accuracy မွန္ဖို႔ထက္ fluency ေခ်ာေခ်ာေမြ႔ေမြ႕ လက္ကေရးထြက္ဖို႔ ပို ရည္ရြယ္ပါတယ္။ Online မွာလည္း ေရးလို႔ရပါတယ္။ ကိုယ္ပိုင္ blog ေလးေတြမွာ တစ္ေၾကာင္းစ ႏွစ္ေၾကာင္းစကေန စၿပီး ေရးလည္း ရတာပဲ။
    ကၽြန္ေတာ္ေတာင္ online မွာ ေရာက္တတ္ရာရာ စာတိုေပစ ေရးရင္း (ျမန္မာလို ဆိုလိုတာပါ။) ေရးလိုရာရာကို လူနားလည္ေအာင္ တျဖည္းျဖည္း ေရးတတ္လာသလို ခံစားရပါတယ္။ ကိုယ္ေရးတာကို ပိုၿပီး ယံုၾကည္မႈ ျဖစ္လာေစတယ္။ တစ္ရက္တစ္ရက္ကို ငါးမိနစ္ ဆယ္မိနစ္ အခ်ိန္ေပးၿပီး ေခါင္းထဲေပၚတာ ေရာက္တတ္ရာရာကို ballpen မလႊတ္တမ္း keyboard က လက္မခြာစတမ္း ခ်ေရးၾကည့္ပါလား။ ေရွ႕ပိုင္းမွာခက္ေပမယ့္ တျဖည္းျဖည္း တိုးတက္လာပါလိမ့္မယ္။

    ၈။ သိသူေဖာ္စားတဲ့ ရတနာသိုက္
    ———————————-
    အမွတ္ (၆)မွာတုန္းက social media အေၾကာင္း ေျပာၿပီးသြားပါၿပီ။ အဲဒါကေတာ့ Facebook သံုးရင္း နည္းနည္းစီ သင္ယူနည္းေပါ့။ ခုေျပာမွာကေတာ့ အဂၤလိပ္စာ သင္ၾကားေပးတဲ့ website ေတြ အေၾကာင္းပါ။ ျမန္မာလို ေရးထားတာဆို Myanmar Network လို ဆိုက္ေတြ ရွိပါမယ္။ ဒါ့အျပင္ ကုိယ္ အားတဲ့အခ်ိန္ေလးအတြင္း … ညဖက္ျဖစ္ျဖစ္ မနက္ေစေစာျဖစ္ျဖစ္ အခ်ိန္သတ္မွတ္ခ်က္မရွိ အားရင္အားသလို အဂၤလိပ္ဘာသာစကား အခမဲ့ ေလ့လာသင္ယူႏိုင္တဲ့ website ေတြလည္း အမ်ားႀကီးပါ။ ဥပမာအားျဖင့္ coursera တို႔ futurelearn တို႔ပါ။ လြယ္လြယ္ကူကူပဲ စာရင္း ေပးလို႔ ရပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာက စိတ္ပါဝင္စားသူေတြနဲ႔အတူတူ စာသင္တဲ့ video clip ေလးေတြ ၾကည့္လိုက္၊ audio file ေလးေတြ ဖြင့္ နားေထာင္လိုက္၊ pdf စာအုပ္ေလးေတြ download လုပ္ၿပီး ဖတ္ၾကည့္လိုက္၊ ေမးထားတဲ့ ေမးခြန္းေလးေတြ ဝင္ေျဖလိုက္၊ ကိုယ္က ေမးခ်င္တာ ေမးလိုက္နဲ႔ဆို အဂၤလိပ္ဘာသာစကားနဲ႔ အဆက္မျပတ္ ေလ့လာသင္ယူေနျဖစ္တာေပါ့။ BBC Learning English တို႔လို website ေတြလည္း ရွိပါတယ္။ အမ်ားႀကီးပါ။ Youtube တို႔ study.com တို႔လည္း အပါအဝင္ေပါ့။ ပိုက္ဆံေပးၿပီး တက္ရတဲ့ သင္တန္းေတြလည္း online မွာ တစ္ပံုတစ္ပင္ပါ။ Academic ပို္င္း ပိုဆန္တဲ့ အဂၤလိပ္စာ ေလ့လာသူတို႔အတြက္ဆို TED talk ေတြ နားေထာင္ေစခ်င္ပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ IELTS ေျဖဆိုဖို႔ ေလ့က်င့္ေနၾကသူမ်ားအတြက္ပါ။ subtitle ပါ တြဲလ်က္ download လုပ္လို႔ရေတာ့ အတိုင္းထက္အလြန္ပါပဲဗ်ာ။

    File size အႀကီးႀကီးေတြ မဟုတ္ပါဘူး။ ေတာ္ေတာ္ ေသးေသးေလးေတြပါ။ဒီအတြက္ အင္တာနက္ အသုံးစရိတ္ တစ္လကို တစ္ေသာင္းႏွစ္ေသာင္းထက္ မပိုပါဘူး။ ျပန္ရမယ့္ အက်ဳိးအျမတ္က အလြန္ အဖိုးတန္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္ internet speed ဘာျဖစ္တယ္ ညာျဖစ္တယ္ စိတ္မပူပါနဲ႔ ရပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္လည္း ဖုန္းတစ္လုံး laptop တစ္လံုးနဲ႔ ေက်ာင္းေတာင္တက္လာတာပါ။ မနက္ေစာေစာလိုမ်ဳိးဆို streaming ေတာင္ လုပ္လို႔ရပါေသးတယ္။

    ၉။ ေျပာျဖစ္ေအာင္ေျပာ
    ————————-
    အဂၤလိပ္စကားေျပာတတ္ခ်င္ရင္ အေရးအႀကီးဆံုက ေျပာျဖစ္ေအာင္ေျပာဖို႔ပါ။ ေျပာရမယ့္သူ မရွိျဖစ္ေနရင္ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ ေျပာ .. အသံသြင္းထား … ျပန္နားေထာင္ၾကည့္ပါ။ ဖုန္းတစ္လံုးရွိရင္ ကိုယ္ေျပာတာကိုယ္ နားေထာင္ၾကည့္လို႔ ရပါၿပီ။
    အေပၚမွာ ေျပာခဲ့တဲ့ စာအုပ္ကို အသံထြက္ဖတ္တာ ရုပ္ရွင္ထဲက ဒိုင္ယာေလာ့ခ္ေတြ လိုက္ရြတ္တာေတြကို ဖုန္းတစ္လံုးနဲ႔ အသံသြင္းထားၿပီး ျပန္ နားေထာင္ၾကည့္ … ကိုယ္ ဘာေတြလိုေနတာလည္း ကိုယ့္ဟာကိုယ္ သိပါလိမ့္မယ္။ နီးစပ္ရာ ဆရာတစ္ဦးဦးကို ေပးနားေထာင္ခိုင္းလို႔လည္း ရပါတယ္။
    တစ္ခါတစ္ေလ ကိုယ့္နားမွာ ကဲ့ရဲ့ေလွာင္ေျပာင္မယ့္သူ မရွိဘူး ဆိုလည္း တစ္ယာက္ထဲ တတြတ္တြတ္ အဂၤလိပ္လိုေျပာၿပီး အသံကူးထားၾကည့္ေပါ့ဗ်ာ။

    ဒါကေတာ့ ေျပာစရာ အေဖာ္လည္း မရွိမယ့္သူမ်ဳိးေတြ မျဖစ္ျဖစ္ေအာင္ ေျပာထြက္ေအာင္ လုပ္တာပါ။ ႏိုင္ငံျခားသား မိတ္ေဆြ တစ္ဦးဦးနဲ႔ သိၾကြမ္းတယ္ဆိုလည္း သူနဲ႔ ၾကံဳတိုင္းဆံုတိုင္း တစ္လံုးစႏွစ္လံုးစျဖစ္ျဖစ္ ရေအာင္ ေျပာ။ အဓိကက ေျပာထြက္ဖို႔ပါ … မွားတာမွန္တာ ေနာက္တစ္ဆင့္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ၾကံဳရတဲ့ ျပသနာက မေျပာရဲတာ … ကိုယ့္ႏႈတ္ကေန အဂၤလိပ္လို ေျပာမထြက္တာမ်ဳိးကိုး၊ ႏႈတ္ရဲေစဖို႔ ေလ့က်င့္ခန္းေပါ့။

    နိဂံုးခ်ဳပ္ရရင္

    ဘာသာစကားတစ္ခု တတ္ကၽြမ္းဖို႔အတြက္ ျဖတ္လမ္း မရွိပါ။

    အဲဒီဘာသာစကားနဲ႔ အႀကိမ္ႀကိမ္အခါခါ လက္ပြန္းတတီး ထိေတြ႔ေနမွသာ ရတာမ်ဳိးပါ။ အဲလိုဝန္းက်င္ျဖစ္ေအာင္ ကို္ယ့္အိမ္မွာ ရေအာင္ ဖန္တီးယူပါ။ တကူးတက အခ်ိန္ေပးၿပီးလည္း လုပ္သင့္သလို တျခား အိမ္အလုပ္ လုပ္ရင္း ကာယေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ရင္း အနားယူရင္း အဂၤလိပ္ဘာသာစကားနဲ႔ ထိေတြ႔မႈ ရွိေအာင္ေနပါ။ တီဗီ ဖုန္း ကက္ဆက္ ေရဒီယို ေနာက္ခံ background အေနနဲ႔ အဂၤလိပ္လိုေျပာေန ဆိုေနတာ တစ္ခုခု ဖြင့္ထားၿပီး အလုပ္လုပ္ပါ။ အားစိုက္ထုတ္ၿပီး နားေထာင္မေနပါနဲ႔ … မိတ္ေဆြရဲ့နားထဲ ၾကားမွန္းမသိ ၾကားေနရရင္ကို ဦးေႏွာက္က သူ႔ဟာသူ အလုပ္လုပ္ေနပါလိမ့္မယ္။

    ေသးေသးမႊားမႊား လြယ္လြယ္ကူကူေလးေတြကစၿပီး အေျပာက်င့္ပါ။ ဘသာစကားတစ္ခု ေလ့လာတာ ေပ်ာ္စရာအျဖစ္ ရႈျမင္ပါ။ မေၾကာက္ပါနဲ႔။ မွားလည္း ဘာမွ မျဖစ္ပါ။ ရဲစိတ္ေမြး အားတင္းထား … မရမက မျဖစ္မေန ေျပာျဖစ္ေအာင္ေျပာ ေရးျဖစ္ေအာင္ေရးပါ။ ဘာေလးပဲျဖစ္ျဖစ္ ဖတ္ျဖစ္ေအာင္ဖတ္ပါ။

    အခ်ိန္အတိုင္းအတာတစ္ခု ၾကာလာတာနဲ႔အမွ် ဒီတိုင္းေနတုန္းကနဲ႔မတူဘဲ အဂၤလိပ္ဘာသာစကား တိုးတက္လာတာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို အံ့ၾသစရာ ကိုယ္တိုင္ ၾကံဳလာရပါလိမ့္မယ္။ ကိုင္း ခုပဲ စလိုက္ၾကစို႔လား။ ဖုန္းထဲက အဂၤလိပ္သီခ်င္းေလး စနားေထာင္လိုက္ေတာ့ေနာ္။

    ** စာေရးသူ၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္ ေဖာ္ျပပါသည္။

  • အာရဗီစကားကေန ဆင္းသက္လာတဲ့ အဂၤလိပ္စကားလုံးမ်ား

    အာရဗီစကားကေန ဆင္းသက္လာတဲ့ အဂၤလိပ္စကားလုံးမ်ား

    ဇူလိုင္ ၂၅ ၊ ၂၀၁၄
    Radio Australia မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။

    အဂၤလိပ္ စကားဟာ လာတင္ဘာသာ စကားကေန အမ်ားဆုံး ဆင္းသက္လာတာျဖစ္ၿပီး တခ်ဳိ႕ စကားလုံးေတြကေတာ့ တရုတ္နဲ႔ ဂရိသာမက အာရပ္စကားကေန ဆင္းသက္လာတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။

    1. Algebra and algorithm
    ———————————-

        algebra
    အဂၤလိပ္ နံပါတ္ေတြျဖစ္တဲ့ 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 နဲ႔ 9 ဟာ အာရဗီ နံပါတ္ေတြျဖစ္ၿပီး အာရပ္ေဒသကေနတဆင့္ ဥေရာပကို ျပန္႔ႏွံ႕သြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

    ဒါေပမဲ့ ဒီနံပါတ္ေတြဟာ အိႏၵိယႏိုင္ငံကေန မူလအေျခခံ ထြက္ေပၚလာတာ ျဖစ္ၿပီး ၉ ရာစုေခတ္တုန္းက သခ်ာၤပညာရွင္ Muhammad al-Khwarizmi ရဲ့ မိတ္ဆက္ေပးမႈကေနတဆင့္ ကမာၻတလႊားကို ျပန္႔ႏွံ႕သြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

    ‘algebra’ အယ္လ္ဂ်ီဘရာ ဆိုတဲ့ စကားလုံးကလည္း အဲဒီ သခ်ာၤပညာရွင္ ေရးသားခဲ့ၿပီး နာမည္ေက်ာ္ၾကားတဲ့ စာအုပ္ကေန ဆင္းသက္လာတာျဖစ္ပါတယ္။

    2.Whose magazine?
    ————————–

    magazine
    Magazine ဆိုတဲ့ စကားလုံးကလည္း အာရဗီ ဘာသာစကားပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

    မူလအဓိပၸာယ္ကေတာ့ ‘တခုခုကို စုစည္းထားတဲ့အရာ”ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ မဂၢဇင္းစာအုပ္လို႔ေျပာရင္း အဲဒီစာအုပ္မွာ ရသစုံ၊ အေၾကာင္းအရာစုံ စုစည္းထားတဲ့ စာအုပ္ျဖစ္ၿပီး ေသနတ္က်ည္ဆံေတြ စုထည့္ထားတဲ့ အရာကိုလည္း Magazine (က်ည္ကပ္) လို႔ေခၚပါတယ္။

    ဒီစကားလုံးကေတာ့ အာရဗီကေန ျပင္သစ္၊ ျပင္သစ္ကေနတဆင့္ အဂၤလိပ္စကား ေလာကထဲ ေရာက္လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။

    ၁၇၃၁ ခုႏွစ္တုန္းက ‘Gentleman’s Magazine’ လို႔ေခၚတဲ့ ရသစုံ စာအုပ္ ထြက္ေပၚၿပီးေနာက္ အဲဒီေနာက္ပိုင္း မဂၢဇင္းစာအုပ္ဆိုၿပီး အသုံးျပဳလာၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

    3.When is a giraffe not a giraffe?
    ——————————————-

    giraffe
    Giraffe (သစ္ကုလားအုပ္) ဆိုတဲ့ စကားလုံးကလည္း အာရဗီဘာသာကေန ဆင္းသက္လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။

    ျပင္သစ္က အဲဒီ စကားလုံးကို အရင္ ယူသုံးၿပီးေနာက္ပိုင္းမွ အဂၤလိပ္စကားလို ျဖစ္သြားခဲ့တာပါ။

    ၁၆၀၀ မတိုင္ခင္တုန္းက သစ္ကုလားအုပ္ကို အဂၤလိပ္လို Giraffe လို႔မေခၚပဲ camelopard လို႔ ေခၚၾကပါတယ္။ အေၾကာင္းရင္းကေတာ့ သစ္ကုလားအုပ္ဟာ carmel လို႔ေခၚတဲ့ ကုလားအုပ္နဲ႔ ဆင္တူသလို leopard လို႔ေခၚတဲ့ က်ားသစ္နဲ႔လည္း တူတဲ့အတြက္ camelopard လို႔ ေတာက္ေလွ်ာက္ေခၚတြင္ရာကေန ၁၆၀၀ ျပည့္ႏွစ္ေနာက္ပိုင္း giraffe လို႔ ေခၚတြင္လာၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

    4.Monsoon season
    ————————–

    monsoon1
    မွဳတ္သုန္ေလ ဒါမွမဟုတ္ မိုးရာသီလို႔ အဓိပၸာယ္ရတဲ့ Monsoon ဆိုတဲ့ စကားလုံးကလည္း အာရဗီ ဘာသာစကားက ဆင္းသက္လာၿပီး ေပၚတူကီလူမ်ဳိးေတြ အသုံးျပဳရာက လူသိမ်ားလာတဲ့ စကားလုံး ျဖစ္ပါတယ္။ အိႏၵိယသမုဒၵရာက တိုက္ခတ္တဲ့ေလကို အာရဗီလူမ်ဳိးေတြက monsoon လို႔ေခၚတာကို ကုန္သြယ္ေရးလုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္သူေတြက ၾကားရၿပီးေနာက္ မွဳတ္သုန္ေလတိုက္ၿပီး မိုးရာတဲ့ ရာသီကို monsoon ဆိုၿပီးေတာ့ ေခၚတြင္လာၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

    5.Count the oranges
    —————————–

    oranges
    orange (လိေမၼာ္သီး) ဆိုတဲ့ စကားလုံးကေတာ့ အိႏၵိယကေန အေျခခံတဲ့ စကားလုံးပါ။ ဒါေပမဲ့ လိေမၼာ္ပင္ကေတာ့ အာရပ္ေဒသကေန လာတာျဖစ္ၿပီး ၁၀ ရာစုေခတ္ေလာက္မွာ အဲဒီအပင္ကို ဥေရာပတိုင္းျပည္မွာ စတင္စိုက္ပ်ဳိးလာၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

    မူရငး္လင့္ =>http://www.radioaustralia.net.au/burmese/2014-07-18/1344925