News @ M-Media

Tag: Rakhine State

  • ရခုိင္ (သုိ႔) ထီးသုဥ္း၊ နန္းသုဥ္း၊ ၾကငွန္းသုဥ္း၍ ဆင္းရဲတြင္း နက္ေနသူမ်ား

    ရခုိင္ (သုိ႔) ထီးသုဥ္း၊ နန္းသုဥ္း၊ ၾကငွန္းသုဥ္း၍ ဆင္းရဲတြင္း နက္ေနသူမ်ား

    ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၀၊ ၂၀၁၈
    M-Media

    ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ ျမင္ကြင္းတစ္ခု

    – ျမစ္ကမ္းနံေဘးမွာ တည္ရွိၿပီး ၿမိဳ႕ငယ္ေလးတစ္ခုျဖစ္တဲ့ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ အေနာက္ျခမ္းက ေတာင္ကုန္းေလးတစ္ခုအေပၚကုိ တက္လုိက္တယ္ဆုိရင္ပဲ တိမ္ခုိးေတြၾကားမွာ ထုိးထြက္ေနတဲ့ ရာစုႏွစ္ခ်ီ ေစတီပုထုိးေတြကုိ လယ္ကြင္းေတြနဲ႔ အနားသတ္ထားတဲ့ စြဲမက္ဖြယ္ ႐ႈေမွ်ာ္ခင္းတစ္ခုကို ေတြ႕ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

    ဒီလုိ အံ့ၾသမွင္သက္ဖြယ္ သမုိင္း၀င္ေနရာေတြဟာ ကမၻာလွည့္ခရီးသြားေတြနဲ႔ မုခ် စည္ကားေနရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေျမာက္ဦးမွာ ဒါဇင္နဲ႔ခ်ီတဲ့ ေစတီပုထုိးေတြကို လွည့္လည္ၾကည့္႐ႈသူ ကမၻာလွည့္ ခရီးသည္ လက္တစ္ဆုပ္ေလာက္သာ ရွိပါတယ္။

    ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ဟာ တစ္သီးတစ္ျခားလုိျဖစ္ေနၿပီး အေျခခံအေဆာက္အဦးေတြ ခ်ိဳ႕တဲ့ကာ မၾကာခင္ကာလအတြင္း ဆုိးဆုိး၀ါး၀ါး နာမည္ထြက္တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနာက္ပုိင္း ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ တည္ရွိတာ ျဖစ္ပါတယ္။

    ေျမာက္မ်ားစြာေသာ ႐ုိဟင္ဂ်ာတြကုိ ေမာင္းထုတ္ကာ၊ ရာနဲ႔ခ်ီတဲ့ သူတုိ႔ရဲ႕ရြာေတြကုိ ဖ်က္ဆီးမႈအထိ ဆုိးရြားခဲ့တဲ့ လူမ်ိဳးေရး အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ဘာ့ေၾကာင့္ ျဖစ္ခဲ့လဲဆုိတာ ေျမာက္ဦးရဲ႕ သမုိင္းေၾကာင္းက ရွင္းျပေနပါတယ္။

    ကုိလုိနီဘ၀ေရာက္ေန

    ထြန္းေန၀င္းဟာ တက္ႂကြထက္ျမက္တဲ့ လူငယ္တစ္ေယာက္ျဖစ္ၿပီး ေျမာက္ဦးက ေစတီပုထုိးေတြမွာ ဧည့္လမ္းညႊန္လုပ္ေနသူတစ္ဦး ျဖစ္ပါတယ္။

    သူဟာ ရခုိင္အမ်ိဳးသားပါတီ ANP ရဲ႕ ေဒသဆုိင္ရာ႐ံုးခြဲမွာ အတြင္းေရးမွဴးအျဖစ္လည္း တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနပါတယ္။

    သူတုိ႔ဟာ ျပည္နယ္ရဲ႕ ဌာေနတုိင္းရင္းသားေတြျဖစ္တယ္လုိ႔ မွတ္ယူထားၾကတဲ့ ရခုိင္ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြမွာ ကိန္းေအာင္းေနတဲ့ ဇာတိ၊ ပုည၊ ဂုဏ္မာနေတြ၊ နာက်ည္းမႈေတြ ျပည့္ေနတဲ့ ANP ပါတီဟာ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ အင္အားအေကာင္းဆံုး ႏုိင္ငံေရးပါတီ ျဖစ္လာပါတယ္။

    “ကုိလုိနီစနစ္ေအာက္မွာ ေနထုိင္ေနရဆဲျဖစ္တယ္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ခံစားရပါတယ္။ ဘာ့ၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဟာ ကုိယ့္ကံၾကမၼာကုိ ကုိယ္တုိင္ဖန္တီးခြင့္မရွိဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဟာ လြတ္ေျမာက္တယ္လုိ႔ မခံစားရပါဘူး။ ဘာ့ေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ အားလံုးကုိ ဗဟုိအစုိးရက ခ်ဳပ္ကုိင္ထားလုိ႔ပါ” လုိ႔ ထြန္းေန၀င္
    းက ကၽြန္ေတာ့္ကုိ ေျပာပါတယ္။

    အသက္၀င္လွတဲ့ ပန္းပုလက္ရာေတြနဲ႔ ထံုးမႊမ္းထားၿပီး တစ္မူထူးျခားတဲ့ ရွစ္ေသာင္းဘုရား ပရ၀ုဏ္တစ္၀ုိက္ကုိ ထြန္းေန၀င္းက လုိလုိလားလားပဲ လိုက္ျပပါတယ္။

    ၁၇ ရာစု ဒက္ခ်္အႏုပညာရွင္တစ္ဦးက ေရးဆြဲခဲ့တဲ့ ပံုတူပန္းခ်ီကားမွာ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ဟာ အဲဒီတုန္းက အာရွရဲ႕ အေရးပါဆံုး ကုန္သြယ္ေရးစင္တာထဲက တစ္ခုျဖစ္တယ္ဆုိတာကုိ ေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္မွာေတာ့ ရခုိင္ျပည္ဟာ ထီးသုဥ္း၊ နန္းသုဥ္းခဲ့ရပါေတာ့ပါတယ္။

    အာရကန္လုိ႔ အဲဒီတုန္းကေခၚတဲ့ ရခုိင္ျပည္ဟာ ၁၇၈၄ ခုႏွစ္မွာ ဗမာဘုရင္ ဘုိးေတာ္ဘုရားရဲ႕ တပ္ဖြဲ႕ေတြက ၾကမ္းၾကမ္းတမ္းတမ္း တုိက္ခုိက္သိမ္းပုိက္မႈကုိ ခံလုိက္ရပါတယ္။

    ေထာင္ေသာင္းခ်ီတဲ့ ရခုိင္လူမ်ိဳးေတြဟာ ကၽြန္အျဖစ္ ေခၚေဆာင္ခံရတာ၊ အဲဒီတုန္းက ၿဗိတိသွ်အုပ္စုိးတဲ့ ဘဂၤလားကုိ ေျပးရတာေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။

    ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ၃ ႀကိမ္ခြဲသိမ္းပုိက္မႈရဲ႕ ပထမဆံုးအႀကိမ္အျဖစ္ ေနာက္ထပ္ ၄၂ ႏွစ္အၾကာမွာ ၿဗိတိသွ်ဟာ အာရကန္ကုိ သိမ္းပုိက္ခဲ့ပါတယ္။

    ၿဗိတိသွ်အုပ္စုိးမႈေအာက္မွာ ဘဂၤလားက ေျပာင္းေရႊ႕အေျခခ်သူ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ရခုိင္ျပည္နယ္ကုိ အလုပ္လုပ္ဖုိ႔ ေရာက္လာၾကၿပီး မြတ္စလင္လူ႕အဖြဲ႕အစည္းတည္ရွိမႈ ပမာဏဟာ သိသိသာသာ ျမင့္တက္လာခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီတုန္းကတည္းက ရခုိင္လူမ်ိဳးေတြမွာ ရွိခဲ့တဲ့ စိုးရိမ္မႈဟာ ဒီေန႔ လူမ်ိဳးေရးပဋိပကၡေတြရဲ႕ ေလာင္စာပါပဲ။

    “ရခုိင္လူမ်ိဳးေတြဟာ အစၥလာမ္မုိက္ေဇးရွင္းနဲ႔ ဘာမန္ႏုိက္ေဇးရွင္းၾကားမွာ ညပ္ေနၿပီး ေတာ္ေတာ့္ကုိ က်ဥ္းထဲက်ပ္ထဲ ေရာက္ေနတာပါ။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔မွာ အာဏာမရွိဘူး။ ဆင္းရဲတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔လူမ်ိဳး၊ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ျပည္နယ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေအာင္ ႀကိဳးစားေနရတုန္း ရွိပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ရဲ႕ အမွတ္သညာကုိ ကာကြယ္ဖုိ႔ ေတာ္ေတာ့္ကုိ ခက္ခဲပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ ႏွစ္ ၅၀၊ ၁၀၀ ေလာက္ဆုိရင္ ဒီႏုိင္ငံက ရခုိင္ဆုိတဲ့လူမ်ိဳးဟာ ေပ်ာက္သြားမွာပါ” လုိ႔ ထြန္းေ၀မင္းက ဆုိပါတယ္။

    မျမင္ႏုိင္တဲ့ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း

    ႐ုိဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ေတြနဲ႔ လူမ်ိဳးေရးပဋိပကၡေတြ စျဖစ္ခဲ့တဲ့ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွာ ဒီလုိလူမ်ိဳးေရး တင္းမာမႈေတြကို လူ႕အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ေတြက မီးထုိးေပးခ့ဲတယ္လုိ႔ ANP ပါတီက စြပ္စြဲပါတယ္။

    အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈေတြ ႏွစ္ဖက္စလံုးမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့ေပမယ့္ မြတ္စလင္လူ႕အဖြဲ႕အစည္းကေတာ့ ပုိၿပီး အထိနာခဲ့ပါတယ္။ အခုအခ်ိန္မွာ သူတုိ႔ဟာ သူ႕တုိ႔ရဲ႕ရြာေတြအတြင္း လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြ ေစာင့္ၾကည့္မႈနဲ႔ ပိတ္ေလွာင္ခံထားရတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳး ဒါမွမဟုတ္ ညစ္ပတ္နံေစာ္ၿပီး က်ပ္ညပ္ေနတဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ေနထုိင္ေနရပါတယ္။

    ရန္သိမ္းရြာ တုိက္ခုိက္မႈပါအ၀င္ ေျမာက္ဦးမွာလည္း ဆုိးဆုိးရြားရြား တုိက္ခုိက္မႈတစ္ခ်ိဳ႕ ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။ လူ႕အခြင့္ေရး ေစာင့္ၾကည့္သူေတြကေတာ့ ရန္သိမ္းရြာမွာ ကေလးငယ္ေတြအပါအ၀င္ ႐ုိဟင္ဂ်ာ ၇၀ ေလာက္ အသတ္ခံရတယ္လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ေျမာက္ဦးကုိသြားေရာက္တဲ့ ကမၻာလွည့္ ခရီးသြားေတြအေနနဲ႔ မြတ္စလင္လူ႕အဖြဲ႕အစည္းကုိ ျမင္ေတြ႕ရမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ စစ္ေတြ ေလဆိပ္က သတိေပးဆုိင္းဘုတ္မွာ ႏုိင္ငံျခားသားေတြအေနနဲ႔ ခြင့္ျပဳခ်က္မရွိဘဲ မြတ္စလင္လူ႕အဖြဲ႕အစည္းေတြဆီ မသြားရဘူးလုိ႔ ေရးသားထားပါတယ္။

    မြတ္စလင္ေတြကုိ လမ္းေပၚက လွမ္းျမင္ရတဲ့ ေနရာေတြအထိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ သြားလုိ႔ရေပမယ့္ ရဲအထူးတပ္ဖြဲ႕က အရာရွိႏွစ္ေယာက္က ေနာက္ကေန အဆက္မျပတ္ လုိက္ေနတာေၾကာင့္ သူတုိ႔နဲ႔ ရပ္ၿပီးစကားေျပာဖုိ႔ မစြန္႔စားရဲခဲ့ပါဘူး။

    ရခုိင္ေတြက သူတုိ႔ရဲ႕ မြတ္စလင္အိမ္နီးခ်င္းေတြအေပၚမွာ ရန္လုိတဲ့သေဘာထားေတြရွိလုိ႔ ဒီလုိ လူ႕အဖြဲ ႕အစည္းႏွစ္ခုကုိ တစ္သီးတစ္ျခား ခြဲထားရျခင္းျဖစ္တယ္လုိ႔ အစုိးရက အေၾကာင္းျပပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အၾကမ္းဖက္မႈဒဏ္ကုိ ခံရတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြနဲ႔ အျခားေသာ မြတ္စလင္ေတြကသာ ကန္႔သတ္မႈေတြနဲ႔အတူ ဒီလုိတစ္ဖက္သတ္ ဖယ္က်ဥ္ခံထားရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

    တစ္ဖက္မွာ ရခိုင္ေတြကလည္း အစုိးရက သူတုိ႔ဖက္မွာ ရွိတယ္လုိ႔ မထင္ပါဘူး။

    ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕အျပင္ဘက္ ကီလုိမီတာအနည္းငယ္အကြာမွာရွိတဲ့ ရြာသားတစ္ခ်ိဳ႕နဲ႔ စကားေျပာဆုိမႈေတြမွာ အစုိးရအေပၚ ျပင္းထန္တဲ့ ေ၀ဖန္မႈေတြကုိ ၾကားခဲ့ရၿပီး ရခုိင္ေတြ ဆင္းရဲမြဲေတြမႈ၊ ျပည္နယ္အတြင္းက သယံဇာတေတြ ေခါင္းပံုျဖတ္ အျမတ္ထုတ္ခံရမႈ၊ မၾကာေသးခင္က ေျမာက္ဦးမွာ ရခုိင္ဘုရင့္ႏုိင္ငံက်ဆံုးမႈ ႏွစ္ပတ္လည္အခမ္းအနား က်င္ပခြင့္ ပိတ္ပင္ရာကေန ေပၚလာတဲ့ ဆႏၵျပမႈအတြင္း အရပ္သား ၇ ဦးကုိ ရဲတပ္ဖြဲ႕က ပစ္သတ္မႈ စတဲ့ ကိစၥေတြေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္။

    “ဘဂၤါလီေတြကို မုန္းတာထက္ပုိၿပီး ရဲတပ္ဖြဲ႕ကုိ ပုိမုန္းတယ္” လုိ႔ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးက ေျပာပါတယ္။

    ဆင္းရဲမြဲေတမႈေၾကာင့္ ရခုိင္လူငယ္အေျမာက္အမ်ားဟာ တစ္ရပ္တေက်းထြက္ကာ အလုပ္ရွာရၿပီး ဒီအခ်က္က လူဦးေရအခ်ိဳးအစားမွာ မြတ္စလင္ေတြက ပုိမိုမ်ားျပားသြားမယ္ဆုိတဲ့ စုိးရိမ္မႈေတြကုိ ေလပင့္ေပးေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

    အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္က သူတုိ႔လူ႕အဖြဲ႕အစည္းႏွစ္ခုဟာ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္အထိ ညီအစ္ကုိ ေမာင္ႏွမလုိ ေနခဲ့ၾကတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္ ဒီလုိအေျခအေန ေျပာင္းလဲသြားလဲဆုိတာကုိေတာ့ ဘယ္သူမွ တိတိက်က် မေျပာႏုိင္ပါဘူး။ ဒီလုိ ေသြးကြဲသြားမႈမွာ ဗဟုိအစုိးရရဲ႕စနက္ ပါတယ္လုိ႔ သူတုိ႔က ယံုၾကည္ေနၾကပါတယ္။

    မူးယစ္ေဆးနဲ႔ အရက္စြဲမႈကိစၥကလည္း အေျခအေနကုိ ပုိဆုိးေစပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေရွ႕ေျမာက္ပုိင္းမွာ လုပ္တဲ့ စိတ္ႂကြေဆးျပားေတြကုိ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကေနတစ္ဆင့္ အိႏၵိယနဲ႔ အေရွ႕အလယ္ပုိင္းကုိ ေမွာင္ခုိကုန္ကူးရာမွာ ရခုိင္ျပည္နယ္က အဓိကလမ္းေၾကာင္းတစ္ခု ျဖစ္ေနပါတယ္။

    ဗမာအုပ္ခ်ဳပ္သူေတြအေပၚ သမိုင္းနဲ႔ခ်ီရွိခဲ့တဲ့ ရခုိင္ေတြရဲ႕ မေက်နပ္ခ်က္ကလည္း ပဋိပကၡကုိ ပုိမို႐ႈပ္ေထြးေစၿပီး ၃ ပင္လိမ္ ျဖစ္ေစပါတယ္။

    ႐ုိဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြ ထြက္ေျပးရတဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ စစ္ဆင္ေရးျဖစ္လာေအာင္ ဆြေပးတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာစစ္ေသြးႂကြအဖြဲ႕ ARSA ေပၚေပါက္လာမႈအတြက္ ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ မ်က္စိက်မႈကုိ ခံရေပမယ့္ ရခုိင္လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးအတြက္ တုိက္ပြဲ၀င္မယ္လုိ႔ ေႂကြးေၾကာ္ထားတဲ့ ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္ AA ဆုိတဲ့
    လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕တစ္ခုလည္း ထပ္ရွိပါေသးတယ္။

    ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္တာ ကာလအတြင္း AA ဟာ ARSA ထက္ ဗမာစစ္သားေတြကုိ ပုိမုိ သုတ္သင္ႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ ေျမာက္ဦးကျပည္သူေတြဟာ AA အေပၚ ေထာက္ခံမႈကုိ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းပဲ ထုတ္ေျပာခဲ့ပါတယ္။ လူငယ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ မၾကာေသးခင္ပဲ ဒီအဖြဲ႕နဲ႔ သြားေပါင္းခဲ့တယ္လုိ႔ ေျပာတာကုိလည္း ကၽြန္ေတာ္ ၾကားရပါတယ္။

    အမွတ္သညာျပႆနာ

    ရခုိင္ျပည္နယ္ျပႆနာကုိ ေျဖရွင္းရာမွာ ကုလအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း ကုိဖီအန္န္ဦးေဆာင္တဲ့ ေကာ္မရွင္ရဲ႕ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က ထုတ္ျပန္တဲ့ အႀကံျပဳခ်က္ေတြကုိ လုိက္နာေဆာင္ရြက္သြားမယ္လုိ႔ ျမန္မာအစုိးရက ကတိျပဳထားပါတယ္။

    ေကာ္မရွင္က လူမ်ိဳးေရးမေက်နပ္မႈေတြကုိ ေလ်ာ့က်ေစဖုိ႔ အဓိကေသာ့ခ်က္ဟာ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈျဖစ္တယ္လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး ဒီ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈကေန အက်ိဳးခံစားရမယ္လုိ႔ ေျပာၾကားကာ ရခုိင္နဲ႔ မြတ္စလင္လူ႕အဖြဲ႕အစည္းႏွစ္ခုစလံုးကုိ စြဲေဆာင္ရမယ္လုိ႔ အဓိကထား ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။

    မြတ္စလင္ေတြေပၚ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈကုိ လံုး၀ အဆံုးသတ္ရမွာျဖစ္ၿပီး ႏုိင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ေပးသင့္တယ္လုိ႔လည္း ေကာ္မရွင္က ေဖာ္ျပပါတယ္။ ဒါဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္လာႏုိင္မယ့္ အေျခအေနတစ္ခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

    ဒီကိစၥကို လက္ခံတဲ့ ရခုိင္တစ္ေယာက္ကုိမွ ေျမာက္ဦးမွာ ကၽြန္ေတာ္ မေတြ႕ရပါဘူး။

    ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က တရားမ၀င္ ၀င္ေရာက္လာသူေတြ၊ တမင္တကာ သားသမီးမ်ားမ်ား ယူတာေတြေၾကာင့္ မြတ္စလင္လူဦးေရဟာ ျမင့္တက္လာတယ္လုိ႔ သူတုိ႔က ထင္ျမင္ယူဆေနပါတယ္။ ဒီထင္ျမင္ယူဆခ်က္ကုိ ဘာနဲ႔မွ ေဖ်ာက္ဖ်က္လုိ႔ မရပါဘူး။

    ဒီအေၾကာင္းအရင္းေၾကာင့္ပဲ ႐ုိဟင္ဂ်ာဆုိတဲ့ အသံုးအႏႈန္းကုိ သူတုိ႔ လက္မခံတာပါ။ ရခုိင္က မြတ္စလင္ေတြ ဒီလုိသံုးႏႈန္းတာဟာ တုိင္ရင္းသားလူမ်ိဳးတစ္တစ္ခုအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳခြင့္ရၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္စပ္တစ္ေလွ်ာက္ သီးျခား ႐ုိဟင္ဂ်ာျပည္နယ္တစ္ခု ေတာင္းဆုိႏုိင္မယ့္ ဗ်ဴဟာတစ္ခုျဖစ္တယ္၊ တစ္ဆင့္တက္ၿပီး ေနာက္ဆံုးမွာ သူတုိ႔ရဲ႕ အမွတ္သညာပါ ေပ်ာက္သြားမယ္လုိ႔ ရခုိင္ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြက ယံုၾကည္ေနၾကပါတယ္။

    ဒီအျမင္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး တုန္႔ျပန္ဖုိ႔အတြက္ အစုိးရက ဘာမွသိပ္မလုပ္ဘဲ အခုအခ်ိန္မွာ ဒီအယူဆဟာ ႏုိင္ငံတစ္၀ွမ္း က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေရာက္ရွိေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။

    ၾကမ္းၾကမ္းတမ္းတမ္း ေမာင္းထုတ္ခံလုိက္ရတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြဟာ ပုိမုိစစ္ေသြးႂကြလာၿပီး လက္စားေခ်တဲ့အထိ ျဖစ္လာမယ္ဆုိတဲ့ စုိးရိမ္မႈေတြလည္း ရခုိင္ေတြမွာ ရွိေနပါတယ္။

    အခုအခ်ိန္အထိ ဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္ေရးကိစၥဟာ ျဖစ္မလာႏုိင္ေသးပါဘူး။ ျဖစ္လာမယ္ဆုိရင္ ဒါဟာ ဗဟုိအစုိးရက သူတုိ႔အေပၚလုပ္တဲ့ လွည့္ကြက္တစ္ခုျဖစ္တယ္လုိ႔ ရခုိင္ေတြရဲ႕ ယူဆမႈကုိ ေပ်ာက္သြားေအာင္လုပ္ဖုိ႔ မလြယ္ပါဘူး။

    ကံအားေလ်ာ္စြာပဲ ကားလမ္းအနီးက လယ္ကြက္မွာ ေကာက္ရိတ္သိမ္းေနၾကတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာအခ်ိဳ႕နဲ႔ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ေတြ႕ခဲ့ရခဲ့ပါတယ္။

    အဲဒီအခ်ိန္မွာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဟာ ရဲအေစာင့္အေရွာက္ေတြဆီကေန ထြက္လာႏုိင္ခ့ဲပါတယ္။ အဲဒီ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြဟာ အရင္က စားႏုိင္ေသာက္ႏုိင္တဲ့ မိသားစုျဖစ္ၿပီး လယ္အခ်ိဳ႕နဲ႔ ကၽြဲႏြားအခ်ိဳ႕ကို ပုိင္ဆုိင္ခဲ့တာပါ။ ဒါေပမယ့္ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြနဲ႔ သူတုိ႔ရဲ႕ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ အိမ္နီးခ်င္းေတြကုိ ေၾကာက္ရြံ႕ေနရတယ္လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    နယ္စပ္နဲ႔ တအားေ၀းေနတာ၊ ခရီးရွည္သြားရင္ ဘာျဖစ္မလဲဆုိတဲ့အေပၚ စုိးရိမ္မႈေတြ ရွိတာေၾကာင့္ သူတုိ႔ဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကုိ ထြက္မေျပးဘဲ က်န္ေနခဲ့ပါတယ္။

    ဒါေပမယ့္ သူတုိ႔ရဲ႕ အိမ္ကုိ စြန္႔ၿပီး ထြက္မေျပးရေသးတာသာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ သူတုိ႔က ယံုၾကည္ေနပါတယ္။

    Ref: BBC

    (BBC သတင္းဌာနတြင္ ေဆာင္းပါးရွင္ Jonathan Head ေရးသားထားသည့္ Rakhine state: Hatred and despair in Myanmar’s restive region ေဆာင္းပါးကုိ ေလးေမာင္က ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆုိသည္။ ေဆာင္းပါးပါ အေၾကာင္းအရာမ်ားသည္ ေဆာင္းပါးရွင္၏ အျမင္အတုိင္းသာျဖစ္ၿပီး M-Media ၏ အာေဘာ္မဟုတ္ပါ)

  • ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေဟာင္းတစ္ဦးဖြင့္ခ်တဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ တူလာတူလီရြာက လူသတ္ပြဲ

    ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေဟာင္းတစ္ဦးဖြင့္ခ်တဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ တူလာတူလီရြာက လူသတ္ပြဲ

    ေဖေဖာ္၀ါရီ ၅၊ ၂၀၁၈
    M-Media

    ဗုဒၶဘာသာ၀င္ စစ္သားေဟာင္းျဖစ္ၿပီး ႐ုိဟင္ဂ်ာအမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးနဲ႔ အိမ္ေထာင္က်ၿပီးတဲ့ေနာက္ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ျဖစ္လာတဲ့ နဇ္မူလ္ အစၥလာမ္

    – ႐ုိဟင္ဂ်ာအရပ္သားေတြ အဓမၼျပဳက်င့္ သတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရတဲ့ တူလာတူလီရြာက သူ႕အိမ္ကုိ စစ္တပ္က တုိက္ခုိက္ဖုိ႔ ျပင္ဆင္ေနတာကုိ နဇ္မူလ္ အစၥလာမ္တစ္ေယာက္ ထုိင္ၾကည့္ေနခဲ့ရပါတယ္။

    အေလာင္းေတြကုိ မီး႐ႈိ႕လက္စေဖ်ာက္ၿပီးတဲ့ေနာက္ စစ္သားေတြက ၾကက္သားဟင္းခ်က္ဖုိ႔ အမိန္႔ေပးပါတယ္။

    ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္း တူလာတူလီရြာမွာ ႐ုိဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ေတြကုိ အဓမၼျပဳက်င့္ကာ အစုလုိက္အၿပံဳလုိက္ သတ္ျဖတ္ခဲ့တယ္လုိ႔ နဇ္မူလ္က ေျပာတဲ့ စစ္သားေတြအတြက္ ေဒသခံ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြက အစားအေသာက္ေတြ ျပင္ဆင္ေပးေနတာကိုလည္း နဇ္မူလ္က ျမင္ခဲ့ရပါတယ္။

    ေနေစာင္းသြားတဲ့အခ်ိန္မွာ ရြာက တိတ္ဆိတ္သြားၿပီး မီးေလာင္ေညႇာ္နံ႔ေတြကေတာ့ တစ္ေထာင္းေထာင္းပါပဲ။ အရာရွိတစ္ေယာက္က “လူ ၁၀၀ စာ ထမင္းနဲ႔ ၾကက္သားဟင္းလုိတယ္။ ငါတုိ႔ဆီယူလာခဲ့” လုိ႔ ေအာ္ေျပာလုိက္ပါတယ္။

    စစ္သားေတြရဲ႕ ေမာက္မာခက္ထန္မႈဟာ စက္ဆုပ္စရာေကာင္းေပမယ့္ အသက္ ၆၀ အရြယ္ ေက်းရြာ လက္ေထာက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး နဇ္မူလ္အတြက္ အထူးအဆန္း မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ တစ္ခ်ိန္တုန္းက သူဟာလည္း စစ္သားတစ္ေယာက္ ျဖစ္ခဲ့တာပါ။

    ဗုဒၶဘာသာ၀င္ စစ္သားေဟာင္းျဖစ္ၿပီး ႐ုိဟင္ဂ်ာအမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးနဲ႔ အိမ္ေထာင္က်ၿပီးတဲ့ေနာက္ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ျဖစ္လာတဲ့ နဇ္မူလ္ဟာ လူ တစ္သန္းနီးပါးရွိၿပီး ျပန္႔က်ဲေနတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ျမင္ေနက်မဟုတ္ဘဲ တစ္မူထူးသူတစ္ေယာက္ ျဖစ္ပါတယ္။

    မိန္းမ၊ ကေလး ၅ ေယာက္ဟာ အိမ္နီးခ်င္းေတြနဲ႔အတူ ျမန္မာႏုိင္ငံကေန ထြက္ေျပးခဲ့ေပမယ့္ သူ႕ကုိ ရခုိင္က ရြာတစ္ခုမွာ စစ္သားေတြက ဖမ္းဆီးခဲ့ၿပီး ဗုဒၶဘာသာျပန္ေျပာင္းဖုိ႔ ႀကိဳးစားခဲ့တယ္လုိ႔ နဇ္မူလ္က ေျပာပါတယ္။ ဖမ္းဆီးခံရၿပီးေနာက္ပုိင္း (ဂါးဒီးယန္းသတင္းဌာနက စက္တင္ဘာ ၇ ရက္ေန႔မွာ ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့) တူလာတူလီ အစုလိုက္အၿပံဳလုိက္သတ္ျဖတ္မႈကုိ နဇ္မူလ္တစ္ေယာက္ မ်က္ျမင္ကုိယ္ေတြ႕ ႀကံဳခဲ့ရပါတယ္။

    “အင္း….. ကၽြန္ေတာ္ အားလံုးကုိ ျမင္ခဲ့တယ္ဗ်။ ၾကည့္ေန႐ံုကလြဲၿပီး ဘာမွမလုပ္ႏုိင္ဘူး” လုိ႔ နဇ္မူလ္က ေျပာပါတယ္။

    တူလာတူလီက ႐ုိဟင္ဂ်ာရြာသား ဒါဇင္၀က္ေက်ာ္ေက်ာ္နဲ႔ သီးျခားအင္တာဗ်ဴးမွာ ၾကားခဲ့ရတဲ့ ကိစၥေတြကုိ နဇ္မူလ္ရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္ေတြက ေထာက္ခံအတည္ျပဳေနပါတယ္။ ဒါဟာ ကုလနဲ႔ ကမၻာ့ေခါင္းေဆာင္ေတြက လူမ်ိဳးစုလိုက္ သုတ္သင္ရွင္းလင္းမႈလုပ္ရပ္လုိ႔ သမုတ္ေနၾကတဲ့ ကမၻာ့ အဆုိး၀ါးဆံုး ကိစၥေတြထဲက တစ္ခုကုိ ထပ္မံ မီးေမာင္းထုိးျပလုိက္တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

    ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ကာလရွည္ ညႇင္းပမ္းႏွိပ္စက္ခံခဲ့ရတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြထဲက ၆ သိန္း ၅ ေသာင္းေက်ာ္ေလာက္ဟာ ၾသဂုတ္လကတည္းက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဖက္ကုိ ထြက္ေျပးခဲ့ရပါတယ္။ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး လုပ္ငန္းအတြင္း ျမန္မာစစ္သားေတြ၊ ရဲေတြနဲ႔ ဗုဒၶဘာသာ ျပည္သူ႕စစ္ေတြဟာ အစုလုိက္အၿပံဳလုိက္ သတ္ျဖတ္တာ၊ အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ မိန္းကေလးငယ္ေတြကုိ အုပ္စုဖြဲ႕ အဓမၼက်င့္တာ ရြာေတြကုိ ျပာက်တဲ့အထိ မီးတင္႐ႈိ႕တာေတြ လုပ္ခဲ့တယ္လုိ႔ သူတုိ႔က ေျပာပါတယ္။

    နယ္စည္းမျခား ဆရာ၀န္မ်ားအဖြဲ႕က နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးအတြင္း အနည္းဆံုး ႐ုိဟင္ဂ်ာ ၆၇၀၀ ေလာက္ အသတ္ခံရတယ္လုိ႔ ယံုၾကည္ေနပါတယ္။ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြရဲ႕ ေျပာစကားအရဆုိရင္ တူလာတူလီမွာ ၁၁၇၉ ဦးေလာက္ အသတ္ခံရပါတယ္။

    ဂူဒါျပင္ရြာမွာ အစုလုိက္အၿပံဳလုိက္ သတ္ျဖတ္ျမႇဳပ္ႏွံထားတဲ့ေနရာ အနည္းဆံုး ၅ ခု ေတြ႕ခဲ့တယ္လုိ႔ AP သတင္းဌာနက ၿပီးခဲ့တဲ့တစ္ပတ္မွာ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ အစုလုိက္အၿပံဳလုိက္ သတ္ျဖတ္ျမႇဳပ္ႏွံထားတဲ့ေနရာကို စံုစမ္းစစ္ဆးေနတဲ့ ႐ုိက္တာသတင္းေထာက္ဦးကုိ အစုိးရက ႏုိင္ငံေတာ္လွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္ဥပေဒနဲ႔ ဖမ္းဆီး တရားစြဲဆုိထားပါတယ္။

    တူလာတူလီရြာကုိ ၿဂိဳဟ္တုမွ ျမင္ရပံု

    ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္တုိ႔ကေတာ့ ဒီလုိ စြပ္စြဲခ်က္ေတြဟာ “လုပ္ႀကံဖန္တီးမႈေတြ” သာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ေျပာထားပါတယ္။ ဒါပမယ့္ ေနာက္ရြာတစ္ရြာ(အင္းဒင္)မွာ ႐ုိဟင္ဂ်ာ ၁၀ ဦးကုိ သတ္ျဖတ္ၿပီး တစ္ေနရာတည္းမွာ စုၿပံဳျမႇဳပ္ႏွံထားမႈအတြက္ စစ္တပ္က ၀တ္ေက်တန္းေက် ၀န္ခံထားပါတယ္။ အခုဇာတ္လမ္းအတြက္ တပ္မေတာ္ သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးဆုိတဲ့ အဖြဲ႕ကုိ ေမးလုိ႔ မရေသးပါဘူး။

    ႐ုိဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္လာေရး ျမန္မာနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္တုိ႔ သေဘာတူလက္မွတ္ေရးထုိးထားေပမယ့္ ျပန္လာခ်င္တဲ့လူ သိပ္မရွိဘဲ ျပန္လာရင္ ထပ္ၿပီး အညႇင္းခံရမယ္လုိ႔ သူတုိ႔က ေျပာပါတယ္။

    ဒီလုိစုိးရိမ္မႈတြကုိ ၁၀ စုႏွစ္တစ္ခုေက်ာ္ေလာက္ စစ္သားျဖစ္ခဲ့ၿပီး ရခုိင္မွာပဲ တာ၀န္က်တာမ်ားတဲ့ နဇ္မူလ္တစ္ေယာက္ နားလည္ပါတယ္။

    “(စစ္တပ္က) မြတ္စလင္ေတြကို အၿပီးရွင္းခ်င္ေနတယ္လုိ႔ သူတုိ႔စိတ္ထဲမွာ ထင္ေနတာ” လုိ႔ နဇ္မူလ္က ေျပာပါတယ္။

    ၁၉၈၃ ခုႏွစ္ စစ္တပ္ကထြက္ၿပီးေနာက္ သူဟာ ရခုိင္မွာ အေျခခ်ၿပီး ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ေျမာက္ပုိင္း ပူရ္မာျမစ္ကမ္းနဖူးေပၚမွာရွိကာ မင္းႀကီးရြာလုိ႔လည္းေခၚတဲ့ တူလာတူလီက ဗုဒၶဘာသာအမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္နဲ႔ အိမ္ေထာင္ျပဳပါတယ္။

    ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြက ျမစ္ကမ္းနားမွေနၿပီး၊ ရခုိင္ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြက ကုန္းျမင့္ေတြမွာ အမ်ားအားျဖင့္ နၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတုိ႔ေတြဟာ အလုပ္အတူလုပ္၊ လယ္အတူစုိက္၊ ငါးအတူဖမ္းခဲ့ၾကသူေတြပါ။

    နဇ္မူလ္ဟာ သူ႕အိမ္မွာ အိမ္အကူအျဖစ္ အလုပ္လုပ္တဲ့ အသက္ ၂၀ ေက်ာ္အရြယ္ ႐ုိဟင္ဂ်ာအမ်ိဳးသမီး မာဘီယာ ခါတြန္န႔ဲ စကားလက္ဆံုၾကခဲ့ပါတယ္။

    မာဘီယာဟာ သြက္လက္ၿပီး အာ၀ဇၨန္းရႊင္သူတစ္ေယာက္ပါ။ ဒါေပမယ့္ သူတုိ႔လူမ်ိဳးေတြ ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ျခယ္မႈကုိ နဇ္မူလ္က သတိျပဳမိခဲ့ပါတယ္။ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြဟာ လက္ထပ္ဖုိ႔၊ ခရီးသြားဖုိ႔အတြက္ ခြင့္ျပဳခ်က္ယူရတယ္။ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြဟာ သူတုိ႔ရဲ႕ အေထာက္အထား စာရြက္စာတမ္းေတြကုိ သိမ္းသြားၿပီး ပုိက္ဆံနဲ႔ ျပန္ေရြးခုိင္းတာမ်ိဳးေတြ ရွိပါတယ္။ အသက္ကြာလြန္းေပမယ့္ နဇ္မူလ္နဲ႔ မာဘီယာတုိ႔ဟာ နီးစပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။

    “အခ်စ္ဆုိတာကုိ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ရရင္ သနားဂ႐ုဏာဟာလည္း အခ်စ္တစ္မ်ိဳးပဲလုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ခ်င္ပါတယ္” လုိ႔ နဇ္မူလ္က ေျပာပါတယ္။

    ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွာေတာ့ နဇ္မူလ္ဟာ အရင္အိမ္ေထာင္ကုိ ကြာရွင္းၿပီး မာဘီယာနဲ႔ လက္ထပ္ကာ အစၥလာမ္ဘာသာကုိ ေျပာင္းခဲ့ပါတယ္။ ဒီလုိဘာသာေျပာင္းမႈဟာ မာဘီယာအတြက္ တစ္ခုတည္းေၾကာင့္ မဟုတ္ဘူးလုိ႔လည္း သူက ေျပာပါတယ္။

    သူတုိ႔ႏွစ္ေယာက္ဟာ ရြာက ႐ုိဟင္ဂ်ာအမ်ားစုေနထုိင္တဲ့ဖက္ကို ေျပာင္းသြားၿပီး သား ၄ ေယာက္နဲ႔ သမီးတစ္ေယာက္ ထြန္းကားခဲ့ပါတယ္။ ပညာတတ္၊ မြန္ရည္တဲ့ နဇ္မူလ္ကုိ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြက ေလးစားၿပီး ျမန္မာလုိ ေဖာင္ေတြျဖည့္တာလုိ ကိစၥမ်ိဳးမွာ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြကုိယ္စား သူက ေဆာင္ရြက္ေပးပါတယ္။ မိတ္ေဆြေတြ၊ အိမ္နီးခ်င္းေတြက သူတုိ႔ႏွစ္ေယာက္ဟာ လူ႕အဖြဲ႕စည္းႏွစ္ခုအၾကား ဆက္သြယ္ေပးမယ့္ ေပါင္းကူးတံတားလုိ႔ေတာင္ သမုတ္ထားၾကပါတယ္။

    ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔မွာ ေသနတ္ေတြ၊ တုတ္ေတြ၊ ဓားေတြ ကုိင္ေဆာင္ထားၾကတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာလူအုပ္ဟာ ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္းက ရဲကင္းစခန္းေတြကုိ ၀င္ေရာက္တုိက္ခုိက္ပါတယ္။ ျပည္နယ္တစ္၀ွမ္းမွာ စစ္တပ္က ၾကမ္းၾကမ္းတမ္းတမ္းတုန္႔ျပန္ႏုိင္မယ့္ အေၾကင္းျပခ်က္တစ္ခုကုိ ARSA အဖြဲ႕က ဒီသူပုန္ေတြ ဖန္တီးေပးလုိက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

    တုိက္ခုိက္မႈအၿပီး သိပ္မၾကာခင္မွာပဲ ရခုိင္ရြာသားေတြက နဇ္မူလ္ကုိ သူတုိ႔ေနရာဖက္ လာေရာက္ေခၚေဆာင္သြားတယ္လုိ႔ မ်က္ျမင္သက္ေသေတြက ေျပာပါတယ္။

    ရြာသူႀကီးက သူတုိ႔ အႏၱရာယ္ကင္းေရး အာမခံခဲ့ၿပီး စစ္သားေတြလာရင္ ျမစ္ကမ္းနဖူးမွာ လူစုထားဖုိ႔ ျပာခဲ့တယ္လုိ႔ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြက ဆုိပါတယ္။

    “႐ုိဟင္ဂ်ာရြာသားေတြနဲ႔ သူတုိ႔ ကစားပြဲတစ္ခု လုပ္လုိက္တာပါ” လုိ႔ နဇ္မူလ္က ေျပာပါတယ္။ ရြာသူႀကီးကုိေတာ့ မွတ္ခ်က္ေတာင္းလုိ႔ မရေသးပါဘူး။

    ၾသဂုတ္လ ၃၀ ရက္ေန႔မနက္မွာ စစ္သားေတြဟာ တူလာတူလီရြာထဲကုိ ၀င္လာပါတယ္။ နဇ္မူလ္နဲ႔ အျခား ႐ုိဟင္ဂ်ာရြာသားေတြက ဒီစစ္သားေတြဟာ ႏုိင္ငံအေနာက္ေျမာက္ပုိင္းမွာ တပ္စြဲထားတဲ့ တပ္မကျဖစ္တယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။ ARSA ကုိတုိက္ဖုိ႔ သူတုိ႔ကုိ လႊတ္လုိက္တာပါ။

    “ဒီအေၾကာင္း ျပန္ေျပာတုိင္း ကၽြန္မ နာက်င္ရပါတယ္” လုိ႔ ေခါင္းကုိ လက္နဲ႔႐ုိက္ရင္း မာဘီယာက ေျပာပါတယ္။

    သူမနဲ႔ ကေလးေတြဟာ ျမစ္ကုိေက်ာ္ၿပီး အိမ္နီးခ်င္းရြာကုိ လြတ္ေအာင္ ထြက္ေျပးႏုိင္ေပမယ့္ ႐ုိဟင္ဂ်ာအမ်ားစုကေတာ့ ျမစ္ကမ္းနဖူးမွာ စစ္သားေတြ၊ ဓားကုိင္ထားတဲ့ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြ ၀ုိင္းရံခံရၿပီး ပိတ္မိခဲ့ၾကပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕တြက ေရထဲကုိ အျမန္ခုန္ဆင္းၾကတယ္။ အခ်ိဳ႕သူေတြက ထြက္ေျပးလုိ႔ ပစ္သတ္ခံရပါတယ္။ စစ္သားေတြဟာ က်န္ေနတဲ့သူေတြကုိ အမ်ိဳးသားတစ္အုပ္စု၊ အမ်ိဳးသမီးတစ္အုပ္စု ခြဲလုိက္ပါတယ္။

    လြတ္ေျမာက္လာသူေတြကုိ ဂါးဒီးယန္းသတင္းဌာနဲ႔ အင္တာဗ်ဴးမႈအရ အမ်ိဳးသမီးေတြကုိ ေရတိမ္ပုိင္းမွာ ရပ္ခုိင္းထားၿပီး သူတုိ႔ ေယာက်္ားေတြ၊ သားေတြနဲ႔ ဖခင္ေတြကုိ ပစ္သတ္တဲ့ျမင္ကြင္းကုိ ၾကည့္ခုိင္းတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

    တစ္ခ်ိဳ႕ေတြက ေသခ်င္ေယာင္ေဆာင္ခဲ့ၿပီး တစ္ခ်ိဳ႕ေတြက သူတုိ႔ရဲ႕ ေယာက်္ားေလးအမ်ိဳးအေဆြေတြကုိ ဖြက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ေသာက္ေရေတာင္းသူေတြ၊ ငိုတဲ့ကေလးေတြဟာ ဓားနဲ႔ ခုတ္သတ္ခံရပါတယ္။

    ေနာက္ပိုင္းမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြကုိ အုပ္စုငယ္ေတြခြဲၿပီး အိမ္ေတြထဲေခၚသြားကာ အဓမၼက်င့္ ႐ုိက္ႏွက္တာေတြလုပ္ၿပီး အိမ္ေတြကုိ မီး႐ႈိခဲ့ၾကပါတယ္။

    ‘အားလံုးကုိသတ္ဖုိ႔ အမိန္႔ရထားတယ္’

    ကုန္ျမင့္တစ္ခုေပၚက စစ္စခန္းမွာ အဖမ္းခံထားရတဲ့ နဇ္မူလ္က ဘာေတြျဖစ္ေနလဲဆုိတာကုိ သူ ျမင္ေတြ႕ခဲ့တယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

    “ေစာေစာပုိင္းမွာ ကၽြန္ေတာ္ ဘာမွမျမင္ေပမယ့္ ေသနတ္သံေတြ၊ ငုိသံေတြကုိ ၾကားရၿပီး၊ မီးေတာက္ေတြ၊ မီးခုိးေတြကုိလည္း ကၽြန္ေတာ္ ေတြ႕ပါတယ္”

    အဲဒီအခ်ိန္မွာ စစ္တပ္က အရာရွိေတြကုိတင္ေဆာင္လာတဲ့ ရဟတ္ယာဥ္တစ္စင္း ဆင္းလာပါတယ္။

    “သူတုိ႔က ေသနတ္ေတြ၊ က်ည္ဆံေတြေပးတယ္။ အေလာင္းေတြကုိ ေရထဲမပစ္ဘဲ ေျမျမႇဳပ္တာ၊ မီး႐ႈိ႕တာမ်ိဳးလုပ္ဖုိ႔ အမိန္႔ေပးခဲ့ပါတယ္”

    ဒီအလုပ္ေတြအတြက္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြကုိ တာ၀န္ေပးတယ္လုိ႔လည္း နဇ္မူလ္က ေျပာပါတယ္။

    “မလုပ္တဲ့လူကုိ သူတုိ႔ ပစ္သတ္မွာဗ်။ တပ္ၾကပ္တစ္ေယာက္က ‘အားလံုးကုိသတ္ဖုိ႔ အမိန္႔ပါတယ္ေနာ္။ မလုိက္နာတဲ့သူ အားလံုးကုိ သတ္ပစ္မွာ’လုိ႔ ေျပာတဲ့အသံကုိ ကၽြန္ေတာ္ ၾကားပါတယ္”

    စစ္သားေတြနဲ႔ ရခုိင္ရြာသားေတြဟာ အိမ္ေတြထဲကုိ ၀င္ေမႊၿပီး ဆန္ေတြ၊ ဆုိင္ကယ္ေတြနဲ႔ ကၽြဲႏြား တိရစၱာန္ေတြကုိ လုယက္ယူငင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ေဒသခံေတြက ‘ဘဂၤါလီေတြ’ ေသကုန္တဲ့အေၾကာင္း၊ အမ်ိဳးသမီးေတြကို အဓမၼက်င့္တဲ့အေၾကာင္း ေျပာတာမ်ိဳး ၾကားတယ္လုိ႔လည္း နဇ္မူလ္က ေျပာပါတယ္။

    “မီးေလာင္တဲ့ အေလာင္းေတြက ေညႇာ္နံ႔ေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ရြာထဲမွာ ေနလုိ႔မရေတာ့ဘူးဗ်”

    စစ္သားေတြက နဇ္မူလ္ကုိ ႐ုိက္ႏွက္ကန္ေက်ာက္ၿပီး အစၥလာမ္ကုိစြန္႔လႊတ္ဖုိ႔ ဖိအားေပးပါတယ္။

    “မင္းက ငါတုိ႔ညီအစ္ကုိပဲ။ ဒါဟာ ငါတုိ႔တုိင္းျပည္။ ကုလားေတြ ဒီေနရာမွာ ေနလုိ႔မရေတာ့ဘူး” လုိ႔ သူတုိ႔က ကၽြန္ေတာ့္ကုိ ေျပာပါတယ္။

    တစ္ည ကင္းက်တဲ့သူေတြ မူးေနတဲ့အခ်ိန္ ထြက္ေျပးဖုိ႔အခြင့္အလမ္းတစ္ခုကုိ နဇ္မူတစ္ေယာက္ ရခဲ့ပါတယ္။ ဇနီးနဲ႔ သားသမီးေတြေစာင့္ေနတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကုိ သူ ထြက္ေျပးလာပါတယ္။

    “သူ႕ကုိ ျမင္ျမင္ခ်င္း ကၽြန္မ ေမ့လဲသြားပါတယ္။ သူ ေသၿပီလုိ႔ ကၽြန္မတုိ႔ထင္တာပါ” လုိ႔ အၿပံဳးတစ္ပုိင္းနဲ႔ မာဘီယာက ေျပပါတယ္။

    တူလာတူလီမွာတုန္းက မာဘီယာနဲ႔ နဇ္မူလ္တုိ႔ဟာ စုိစုိေျပေျပပါ။ အိမ္ေလးတစ္လံုးရွိၿပီး ကၽြဲ၊ ႏြား၊ ၾကက္ေတြကုိ ေမြးထားပါတယ္။ အခုအခ်ိန္မွာေတာ့ သူတုိ႔ဟာ ညစ္ပတ္ေနတဲ့ ကူတူပါေလာင္ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ေနထိုင္ေနရၿပီး သူတုိ႔ရဲ႕တဲတစ္၀ုိက္မွာလည္း ယင္ေကာင္ေတြက တစ္၀ီ၀ီ ပ်ံ၀ဲေနပါတယ္။

    ႐ုိဟင္ဂ်ာတြ ရခုိင္ျပည္နယ္ကုိ ျပန္သြားဖုိ႔အတြက္ ျမန္မာနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္တုိ႔က သေဘာတူညီခ်က္တစ္ခု ရရွိထားပမယ့္ နဇ္မူလ္ကေတာ့ အယံုမၾကည္မရွိပါဘူး။ ၿပီးခဲ့တဲ့သီတင္းပတ္မွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြေနရပ္ျပန္ေရးကိစၥကုိ ေရႊ႕ဆုိင္းထားၿပီး ျပန္ခ်င္တဲ့သူ စာရင္းေကာက္လုိ႔မရတာအပါအ၀င္ အျခားအေၾကာင္းအရင္းေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    “ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ကုိ ျပန္ေခၚမယ္လုိ႔ သူတုိ႔ကေျပာပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္မွာ အိမ္မရွိေတာ့ဘူး မီး႐ႈိ႕ခံလုိက္ရၿပီ။ အိမ္ေဆာက္ဖုိ႔နဲ႔ ကၽြန္ေတာ့္ဆီက လုသြားတဲ့ ပစၥည္းေတြအတြက္ ဘယ္သူက ပုိက္ဆံေပးမွာလဲ။ ဘယ္တရား႐ံုးက ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အတြက္ တရားမွ်တေအာင္ လုပ္ေပးမွာလဲ” လုိ႔ နဇ္မူလ္က ေမးခြန္းထုတ္ခဲ့ပါတယ္။

    ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေဟာင္းတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့အတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ရဖုိ႔ လုိအပ္တဲ့ အေထာက္ထားေတြ နဇ္မူလ္မွာ ရွိေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘ၀ေဟာင္းကုိ သူက ေမ့ပစ္ၿပီး မိသားစုနဲ႔အတူ ႏုိင္ငံမဲ့ဘ၀နဲ႔ ေနထုိင္ဖုိ႔ ေရြးခ်ယ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီအတြက္ ေနာင္တမရဘူးလုိ႔လည္း ဆုိပါတယ္။

    “ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ကၽြန္ေတာ္ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သြားလာခဲ့ပါတယ္။ အခုလည္း ျပန္ၿပီး ႀကိဳက္တဲ့ေနရာကုိ သြားႏုိင္တယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ဇနီးနဲ႔ ကေလးေတြ ဒီမွာရွိတဲ့အတြက္ ကၽြန္ေတာ္ မသြားခ်င္ပါဘူး။ သူတုိ႔ငုိေနၾကမယ္။ မိသားစုနဲ႔အတူသာ ထားေတာ္မူပါလုိ႔ ဘုရားသခင္ဆီမွာ ဆုေတာင္းပါတယ္”

    Ref:The Guardian

    (The Guardian ၀ဘ္စာမ်က္ႏွာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ Witness to a massacre: the former Myanmar soldier who saw his village burn သတင္းေဆာင္းပါးကုိ ေလးေမာင္က ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆုိသည္။)

  • ကုလ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက ရခုိင္ျပည္နယ္အေျခအေနကုိ လာၾကည့္မည္

    ကုလ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက ရခုိင္ျပည္နယ္အေျခအေနကုိ လာၾကည့္မည္

    ေဖေဖာ္၀ါရီ ၄၊ ၂၀၁၈Add New
    M-Media

    – ရခုိင္ျပည္နယ္က ႐ုိဟင္ဂ်ာျပႆနာနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ကုလလံုၿခံဳေရးေကာင္စီက ကုိယ္စားလွယ္ေတြဟာ မတ္လ ဒါမွမဟုတ္ ဧၿပီလေလာက္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ လာေရာက္ၿပီး ကြင္းဆင္းေလ့လာဖုိ႔ ရွိတယ္လုိ႔ ကုလ တာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးက ေျပာၾကားလုိက္ပါတယ္။

    လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက တာ၀န္ရွိသူေတြဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ အခုလအတြင္း လာေရာက္ဖုိ႔ စီစဥ္ထားေပမယ့္ ျမန္မာအစုိးရက အခ်ိန္မတန္ေသးတဲ့အတြက္ မလာဖုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့တာပါ။

    ေဖေဖာ္၀ါရီလအတြက္ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ ဥကၠဌအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနတဲ့ ကူ၀ိတ္သံအမတ္ မန္ဆူရ္ အလ္-အုိတုိင္ဘီက ျမန္မာအာဏာပုိင္ေတြဟာ လာေရာက္မႈ ဆန္႔က်င္တာမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ မတ္လ ဒါမွမဟုတ္ ဧၿပီလေလာက္မွာ ျဖစ္လာႏုိင္တယ္လုိ႔ မေန႔က ကုလ႐ံုးခ်ဳပ္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    “အခုအခ်ိန္ဟာ လာဖုိ႔ အခ်ိန္ေကာင္းမဟုတ္ဘူးလုိ႔ သူတုိ႔ ယူဆတာပါ”

    စစ္တပ္ရဲ႕ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးလုပ္ငန္းအတြင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဖက္ကုိ ထြက္ေျပးခဲ့ရတဲ့ သိန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြ ေနရပ္ျပန္လာႏုိင္ေရး လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက ေတာင္းဆုိထားပါတယ္။

    ကုလဆုိင္ရာ ျမန္မာသံအမတ္က ႏုိင္ငံအတြင္းရွိေနတဲ့ ႏုိင္ငံတကာသံတမန္ေတြ ရခုိင္ျပည္နယ္ သြားေရာက္ႏုိင္ေအာင္ ႀကိဳးစားစီစဥ္ေပးေနၿပီး လက္ရွိ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ တင္းမာမႈေတြ ျမင့္တက္ေနတယ္လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    Ref: Dhaka Tribune

  • ရခုိင္ျပည္နယ္ ဂူဒါျပင္အၿပံဳလုိက္သတ္ျဖတ္မႈ သတင္းအတြက္ ေစာင့္ၾကည့္ေနသည္ဟု အေမရိကန္ေျပာ

    ရခုိင္ျပည္နယ္ ဂူဒါျပင္အၿပံဳလုိက္သတ္ျဖတ္မႈ သတင္းအတြက္ ေစာင့္ၾကည့္ေနသည္ဟု အေမရိကန္ေျပာ

    ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၊ ၂၀၁၈
    M-Media

    ဂူဒါျပင္ေက်းရြာအား ၿဂိဳဟ္တုမွ ျမင္ရပံု

    – ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ အစုလုိက္အၿပံဳလုိက္ သတ္ျဖတ္ျမႇဳပ္ႏွံထားတဲ့ေနရာေတြ ထပ္ေတြ႕တယ္ဆုိတဲ့ သတင္းေတြေၾကာင့္ မိမိတုိ႔အေနနဲ႔ ‘အလြန္႔အလြန္ စုိးရိမ္ရတယ္’ လုိ႔ အေမရိကန္အစုိးရက ေျပာၾကားလုိက္ပါတယ္။

    ျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္း ဂူဒါျပင္ေက်းရြာမွာ အရင္က သတင္းမထြက္ခဲ့တဲ့ အစုလုိက္အၿပံဳလုိက္ သတ္ျဖတ္ျမႇဳပ္ႏွံထားရာေနရာ အနည္းဆံုး ၅ ခုေလာက္ ေတြ႕တယ္လုိ႔ ေအပီသတင္းဌာနက အခုတစ္ပတ္မွာ ေဖာ္ျပခဲ့တာပါ။

    “သတ္ျဖတ္ျမႇဳပ္ႏွံထားတဲ့ေနရာေတြ ေတြ႕တယ္ဆုိတဲ့ သတင္းေတြေၾကာင့္ ကၽြန္မတုိ႔အေနနဲ႔ အလြန္႔အလြန္ကုိ စုိးရိမ္ေသာက ျဖစ္ရပါတယ္။ ဒီကိစၥကုိ ကၽြန္မတုိ႔ အထူးဂ႐ုစုိက္ ေစာင့္ၾကည့္ေနပါတယ္။ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳေဖာက္မႈေတြ၊ က်ဴးလြန္မႈေတြအတြက္ တာ၀န္ရွိသူေတြကုိ အေရးယူႏုိင္ေရး အာ႐ံုစုိက္ ကူညီေပးသြားမွာပါ” လုိ႔ အေမရိကန္အစုိးရ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ ဟီသာ ႏူအာ့တ္က မေန႔က ပံုမွန္ျပဳလုပ္တဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္းမွာ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈေတြ ရွိတယ္ဆုိတဲ့သတင္းနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ လြတ္လပ္ၿပီး ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရတဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈတစ္ခု လုပ္ေဆာင္ေရး ျမန္မာအာဏာပုိင္ေတြက ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔လည္း ႏူအာ့တ္က တုိက္တြန္းခဲ့ပါတယ္။

    ကုလ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ စတီဖိန္း ဒူဂ်ာရစ္က ဒီသတင္းေတြဟာ ‘အလြန္အမင္း စုိးရိမ္စရာေကာင္းတယ္” လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး သတ္ျဖတ္မႈေတြျဖစ္ခဲ့တဲ့ ေနရာေတြကုိ ၀င္ေရာက္ခြင့္ေပးဖုိ႔ ျမန္မာအစုိရကုိ တုိက္တြန္းခဲ့ပါတယ္။

    ေနာက္ၿပီး ဒီလုိ အစုလုိက္အၿပံဳလုိက္ သတ္ျဖတ္ျမႇဳပ္ႏွံထားတဲ့ေနရာေတြ ရွိတယ္ဆုိတဲ့ သတင္းေတြအတြက္ အလြန္အမင္း စုိးရိမ္မိေၾကာင္း၊ ဒါဟာ ကုလက ရခုိင္ျပည္နယ္ကုိ ၀င္ေရာက္ဖုိ႔ လုိအပ္တယ္ဆုိတာကုိ မီးေမာင္းထုိးျပေနေၾကာင္း ထည့္သြင္းေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။

    ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ၾသဂုတ္လက ႐ုိဟင္ဂ်ာလက္နက္ကုိင္ေတြ ရဲကင္းစခန္းေတြကုိ တုိက္ခုိက္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ပုိင္း စစ္တပ္ကျပဳလုပ္တဲ့ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးလုပ္ငန္းမွာ အျပစ္မဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြ အသတ္ခံရတာ၊ အမ်ိဳးသမီးေတြ အဓမၼက်င့္ခံရတာေတြ ရွိတယ္လုိ႔ စြပ္စြဲခ်က္ေတြ ထြက္ေပၚခဲ့တာပါ။

    ျမန္မာအစုိးရကေတာ့ ဂူဒါျပင္လုိ အစုလုိက္အၿပံဳလုိက္ သတ္ျဖတ္ျမႇဳပ္ႏွံထားတဲ့ေနရာေတြ မရွိဘူးလုိ႔ အရင္က ျငင္းထားပါတယ္။

    ဒါေပမယ့္ အင္းဒင္ရြာမွာ ႐ုိဟင္ဂ်ာ ၁၀ ဦးကို အစုလုိက္အၿပံဳလုိက္ သတ္ျဖတ္ျမႇဳပ္ႏွံထားတဲ့ ေနရာတစ္ခုေတြ႕ရွိေၾကာင္း သတင္းထြက္ေပၚခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ စစ္တပ္က ဒီသတ္ျဖတ္မႈမွာ စစ္သားေတြ ပါ၀င္တယ္လုိ႔ ၀န္ခံခဲ့ပါတယ္။ ေသဆံုးသြားသူေတြဟာ အၾကမ္းဖက္သမားေတြျဖစ္တယ္လုိ႔လည္း ဆုိပါတယ္။

    ဂူဒါျပင္က အစုလုိက္အၿပံဳလုိက္ သတ္ျဖတ္ျမႇဳပ္ႏွံထားတဲ့ အနည္းဆံုး ေနရာ ၅ ခုမွာ လူ ၄၀၀ ေလာက္ရွိမယ္လုိ႔ AP သတင္းဌာနက အသက္ရွင္သူေတြရဲ႕ ေျပာစကားေတြ၊ ဗီဒီယုိမွတ္တမ္းေတြကုိ ကုိးကားၿပီးေဖာ္ျပခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

    Ref: The Guardian