Tag: Rakhine State

ဖမ္းထားသည့္ ႐ုိဟင္ဂ်ာကေလးငယ္မ်ားကုိ လူသားဆန္စြာဆက္ဆံရန္ ျမန္မာအစုိးရကုိ ယန္းဟီးလီ တုိက္တြန္း

ဇြန္ ၁၅၊ ၂၀၁၇
M-Media

– ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္းတြင္ ေအာက္တုိဘာလကတည္းက ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ အစုိးရစစ္တပ္၏ စစ္ဆင္ေရးအတြင္း ဖမ္းဆီးထားသူမ်ားထဲမွ ကေလးငယ္မ်ား၏ အခြင့္အေရးမ်ား၊ ေဆး၀ါးကုသခြင့္တုိ႔ကုိ အာမခံေပးရန္ ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႕အခြင့္ေရးဆုိင္ရာ အထူးကုိယ္စားလွယ္ ယန္းဟီလီက ယေန႔တြင္ ေျပာၾကားလုိက္သည္။

႐ုိဟင္ဂ်ာအုပ္စုတစ္ခုက နယ္ျခားေစာင့္စခန္းမ်ားကုိ စီးနင္းတုိက္ခုိက္ခဲ့သည့္ ေအာက္တုိဘာ ၉ ရက္ေန႔ေနာက္ပုိင္း အစုိးရတပ္မွ ျပဳလုပ္ေသာ စစ္ဆင္ေရးအတြင္း ႐ုိဟင္ဂ်ာ သူပုန္မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းသည္ဟုဆုိကာ ႐ုိဟင္ဂ်ာ အမ်ိဳးသား ၄၀၀ ေက်ာ္ကုိ ဖမ္းဆီးခဲ့ၿပီး ထုိအထဲတြင္ အသက္ ၁၀ ႏွစ္အရြယ္ခန္႔ အပါအ၀င္ အရြယ္မေရာက္ေသးေသာ ကေလးငယ္ ၁၃ ဦး ပါ၀င္သည္ဟု မတ္လ ၇ ရက္ေန႔ ရက္စြဲျဖင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕၏ အေထာက္အထားစာရြက္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ဂ်ီနီဗာရွိ လူ႕အခြင့္အေရးေကာင္စီတြင္ ယေန႔ေျပာၾကားသည့္ မိန္႔ခြန္း၌ ယန္းဟီလီက ကေလးငယ္မ်ား၏ လြတ္လပ္မႈကုိ စိတ္ထင္တုိင္း မခ်ဳပ္ခ်ယ္သင့္ေၾကာင္း၊ အစုိးရအေနျဖင့္ အေျခအေန၊ အခ်ိန္အခါႏွင့္ ေလ်ာ္ညီစြာ ကေလးငယ္မ်ား၏ အခြင့္အေရးကုိ အာမခံေပးသင့္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“ကေလးေတြကို မဖမ္းမျဖစ္ အေျခအေနေရာက္မွသာ အတုိေတာင္းဆံုး အခ်ိန္ကာလတစ္ခုအထိ ထိန္းသိမ္းဖုိ႔၊ လူသားဆန္စြာ ဆက္ဆံၿပီး၊ သူတုိ႔ရဲ႕အသက္အရြယ္ကုိ ေထာက္ထားတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးနဲ႔ အေလးထား ကုိင္တြယ္ဖုိ႔ ျမန္မာအစုိးရကုိ ကၽြန္မ သတိေထာက္ခ်င္ပါတယ္” ဟု ယန္ဟီးလီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ထုိ႔ျပင္ ဖမ္းခံထားရသည့္ ကေလးငယ္တစ္ဦး ေသဆံုးမႈအတြက္ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈ ေဆာင္ရြက္ရန္လည္း အစုိးရကုိ ယန္းဟီးလီက တုိက္တြန္းခဲ့သည္။ ျမန္မာအစုိးရက အဆုိပါကေလးငယ္မွာ က်န္းမာေရးမေကာင္းမႈေၾကာင့္ ေဖေဖာ္၀ါရီလက ေသဆံုးခဲ့ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး ထုိသတင္းကုိ ၿပီးခဲ့သည့္တစ္ပတ္ကမွ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္ဟု ယန္ဟီးလီက ေထာက္ျပခဲ့သည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ဧၿပီလက ယူနီဆက္ဖ္ လက္ေထာက္ အမႈေဆာင္ဒါ႐ုိက္တာ ဂ်က္စတင္ ေဖာ္ဆစ္ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ လာေရာက္သည့္အခ်ိန္တြင္လည္း ကေလးမ်ား ဖမ္းဆီးထားမႈကုိ လႊတ္ေပးရန္ ေတာင္းဆုိခဲ့သည္။

ေအာက္တုိဘာလမွ စတင္ခဲ့သည့္ အစုိးရစစ္တပ္၏ စစ္ဆင္ေရးတြင္ အစုလိုက္အၿပံဳလုိက္ သတ္ျဖတ္မႈ၊ အုပ္စုဖြဲ႕ အဓမၼျပဳက်င့္မႈမ်ား ရွိသည္ဟု ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကုိ ထြက္ေျပးခဲ့ရသည့္ ႐ုိဟင္ဂ်ာမ်ား၏ ေျပာၾကားမႈကုိ ကုိးကား၍ ကုလက အစီရင္ခံစာတစ္ေစာင္ကုိ ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး အဆုိပါက်ဴးလြန္မႈမွာ လူသားထုအေပၚ က်ဴးလြန္သည့္ ရာဇ၀တ္မႈပင္ ေျမာက္ေနသည္ဟု ဆုိသည္။

ျမန္မာစစ္တပ္ကမူ ထုိစြပ္စြဲမႈမ်ားကုိ ျငင္းဆုိခဲ့ၿပီး မိမိတုိ႔အေနအျဖင့္ ဥပေဒေဘာင္အတြင္းက နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးလုပ္ငန္းကုိ လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖစ္သည္ဟု တုန္႔ျပန္ခဲ့သည္။

ယန္ဟီးလီက ျမန္မာအစုိးရအေနျဖင့္ မၾကာေသးမီက ကုလမွ ဖြဲ႕စည္းလုိက္သည့္ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖြဲ႕ႏွင့္ အျပည့္အ၀ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္လည္း တုိက္တြန္းခဲ့သည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကမူ ထုိအဖြဲ႕ကုိ လက္မခံဘဲ မတူညီေသာ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းမ်ားၾကားတြင္ ပုိမုိ ရန္လုိမႈကုိသာ ျဖစ္ေစမည္ဟု ယခုသီတင္းပတ္အတြင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Ref: Reuters

June 15, 2017
အဖိႏွိပ္ခံမ်ားအေရး မေဆာင္ရြက္မႈေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ကုလဌာေနကုိယ္စားလွယ္ကုိ ရာထူးမွ ဖယ္ရွားမည္

ဇြန္ ၁၃၊ ၂၀၁၇
M-Media

ဦးသိန္းစိန္အစုိးရလက္ထက္တြင္ ဒုတိယသမၼတ ေဒါက္တာစုိင္းေမာက္ခမ္းႏွင့္အတူ ေတြ႕၇သည့္ ရီနာတာ ေလာ့က္-ဒက္ဆဲလီယန္

– ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ကာ ကုလသမဂၢအဖြဲ႕၏ ဌာေနကုိယ္စားလွယ္ ရီနာတာ ေလာ့က္-ဒက္ဆဲလီယန္ကုိ ရာထူးမွ ဖယ္ရွားေတာ့မည္ဟု ကုလသမဂၢက အတည္ျပဳ ေျပာၾကားလုိက္သည္။

ရန္ကုန္ရွိ အကူအညီေပးေရးႏွင့္ သံတမန္အသုိင္းအ၀ုိင္းကမူ ေလာ့က္-ဒက္ဆဲလီယန္အား ရာထူးမွ ဖယ္ရွားျခင္းမွာ လူ႕အခြင့္အေရးကိစၥမ်ား အထူးသျဖင့္ အဖိႏွပ္ခံ ႐ုိဟင္ဂ်ာမ်ား၏ ကိစၥကုိ ဦးစားေပးေဆာင္ရြက္မႈ မရွိျခင္းႏွင့္ ဆက္စပ္ေနသည္ဟု ဘီဘီစီသုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ရီနာတာ ေလာ့က္-ဒက္ဆဲလီယန္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ကုလဌာေနကုိယ္စားလွယ္၊ UNDP ဌာေနကုိယ္စားလွယ္ႏွင့္ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆုိင္ရာ ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးေရးမွဴး စသည့္ရာထူးမ်ားျဖင့္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနသူ ျဖစ္သည္။

ဘီဘီစီမွရရွိသည့္ ကုလအတြင္းစည္း စာရြက္စာတမ္းမ်ားတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ ကုလကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႕မွာ အဖြဲ႕အတြင္း တင္းမာမႈမ်ားရွိလာၿပီး၊ အဖြဲ႕မွာလည္း ယုိယြင္းလာသည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

ကုလေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ တစ္ဦးက ကေနဒါႏုိင္ငံသူ ေလာ့က္-ဒက္ဆဲလီယန္မွာ ရာထူးေျပာင္းလဲခန္႔ထားခံရျခင္းဟု အတည္ျပဳခဲ့ၿပီး ထုိသုိ႔ေဆာင္ရြက္ျခင္းမွာ သူမ၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ေၾကာင့္မဟုတ္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္တြင္ ႐ုိဟင္ဂ်ာမ်ားမွာ ျမန္မာစစ္တပ္လက္ေအာက္တြင္ ညႇင္းပမ္းခံရျခင္း၊ အဓမၼျပဳခံရျခင္းတုိ႔ေၾကာင့္ ေထာင္ေသာင္းခ်ီထြက္ေျပးမႈႏွင့္ပတ္သက္၍ ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ ကုလအဖြဲ႕မွ မည္သည့္ တုန္႔ျပန္မႈမွ မလုပ္ခဲ့ေခ်။

ဒက္ဆဲလီယန္ႏွင့္ သူမ၏ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူတုိ႔မွာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား ေတာင္းခံမႈကုိ ျငင္းဆုိေလ့ရွိၿပီး၊ ထူးျခားသည့္ အျဖစ္အပ်က္တစ္ခုမွာ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားရာ ေဒသသုိ႔ သြားေရာက္ၿပီးေနာက္ပုိင္း ျပဳလုပ္သည့္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ ဂ်ာနယ္လစ္မ်ားအား ဗီဒီယုိ႐ုိက္ကူးရန္၊ အသံသြင္းယူရန္ ခြင့္မျပဳခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ထုိ႔ျပင္ ကုလကျပဳလုပ္သည့္ အေရးပါေသာ အစည္းအေ၀းမ်ားတြင္ လူ႕အခြင့္အေရး အေျချပဳ၍ အကူအညီေပးေနသူမ်ားအား ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိျဖင့္ ခ်န္လွပ္ထားမႈမ်ား ရွိသည္ဟုလည္း ဘီဘီစီသုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ထုိသုိ႔ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ဒက္ဆဲလီယန္ႏွင့္ သူမ၏အဖြဲ႕အေပၚ ေ၀ဖန္မႈမ်ား ျမင့္တက္လာခဲ့ၿပီး ၎တုိ႔မွာ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးစီမံကိန္းမ်ား၊ ျမန္မာအစုိးရႏွင့္ ခုိင္မာေသာ ဆက္ဆံေရးျဖစ္ထြန္းရန္သာ ဦစားေပးလုပ္ေဆာင္ေနၿပီး၊ ႐ုိဟင္ဂ်ာကဲ့သုိ႔ အဖိႏွိပ္ခံျပည္သူမ်ား၏ အခြင့္အေရးကုိ အေလးထားလာေရး လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားမရွိဟု ျပစ္တင္ျခင္း ခံခဲ့ရသည္။

ကုလအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္သုိ႔ ေပးပုိ႔ရန္ စီစဥ္ထားသည့္ အတြင္းစည္း စာရြက္စာတမ္းမ်ားအရ ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ ကုလသမဂၢအဖြဲ႕မွာ ‘သိသိသာသာ ယုိယြင္းလာၿပီး’ ကုလအဖြဲ႕၏ ဌာနခြဲမ်ား အၾကားတြင္လည္း ‘တင္းမာမႈ ႀကီးႀကီးမားမား’ ရွိေနသည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

ေလာ့က္-ဒက္ဆဲလီယန္မွာ လက္ရွိတြင္ ခြင့္ယူထားၿပီး၊ သူမကို ရာထူးတုိးေပးရန္ စီစဥ္ေနေၾကာင္း အသိေပးထားသည္ဟု ဆုိသည္။ ကုလဌာေနကုိယ္စားလွယ္၏ သက္တမ္းမွာ ပံုမွန္အားျဖင့္ ၅ ႏွစ္ျဖစ္ေသာ္လည္း သူမမွာ ၃ ႏွစ္ခြဲသာ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ရသည္။

Ref: BBC

June 13, 2017
ကုလ၏ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖြဲ႕က ရခုိင္တြင္ တင္းမာမႈမ်ား ပုိျမင့္ႏုိင္ဟု ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေျပာ

ဇြန္ ၁၃၊ ၂၀၁၇
M-Media

ဆြီဒင္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ စတီဖန္ ေလာ့ဖ္ဗန္ႏွင့္အတူ ေတြ႕ရသည့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္

– ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္းတြင္ ျဖစ္ပြားေနသည့္ ျပႆနာမ်ားအတြက္ ကုလသမဂၢ၏ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရး အဖြဲ႕မွာ လူမ်ိဳးေရးတင္းမာမႈမ်ားကုိ ပုိမို ျမင့္တက္ေစႏုိင္သည္ဟု ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ယမန္ေန႔တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

႐ုိဟင္ဂ်ာအုပ္စုတစ္ခုက နယ္ျခားေစာင့္စခန္းမ်ားကုိ စီးနင္းတုိက္ခုိက္ၿပီးေနာက္ ၿပီးခဲ့သည့္ ေအာက္တုိဘာလမွ စတင္ကာ ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္းတြင္ အစုိးရစစ္တပ္က ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ႐ုိဟင္ဂ်ာမ်ားအေပၚ သတ္ျဖတ္ျခင္း၊ အဓမၼျပဳက်င့္ျခင္း၊ ညႇင္းပမ္းႏွိပ္စက္ျခင္းတုိ႔ ရွိသည္ဟု စြပ္စြဲမႈမ်ား ေပၚေပါက္လာၿပီးေနာက္ပုိင္း အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရး ခရီးစဥ္ စတင္ရန္ ကုလက ၿပီးခဲ့သည့္လတြင္ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားကုိ ေရြးခ်ယ္တာ၀န္ေပးခဲ့သည္။

သုိ႔ေသာ္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံက အဆုိပါအဖြဲ႕ကုိ ကန္႔ကြက္ခဲ့သည္။

“ဒါက မတူညီတဲ့လူ႕အဖြဲ႕အစည္းေတြၾကားမွာ ရန္လုိမႈကုိ ပုိၿပီး ျဖစ္ေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဒသရဲ႕ လုိအပ္ခ်က္နဲ႔ ကုိက္ညီမယ္လုိ႔လည္း ကၽြန္မတုိ႔ မထင္ပါဘူး။ အဲဒီေဒသမွာ ကၽြန္မတုိ႔ဟာ သဟဇာတျဖစ္မႈ၊ နားလည္မႈေတြ တည္ေဆာက္ဖုိ႔၊ ဒီလူ႕အဖြဲ႕အစည္းႏွစ္ခုစလံုး အခ်ိန္အေတာ္ၾကာကတည္းက ကြာဟသြားေစတဲ့ ေၾကာက္ရြံ႕မႈေတြကုိ ဖယ္ရွားဖုိ႔ ကၽြန္မတုိ႔ ႀကိဳးစားေနပါတယ္” ဟု ဆြီဒင္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ စတီဖန္ ေလာ့ဖ္ဗန္ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုၿပီးေနာက္ ျပဳလုပ္သည့္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ထုိ႔ျပင္ မိမိအေနျဖင့္ ကုလအတြင္းေရးမွဴးေဟာင္း ကုိဖီအန္နန္ ဦးေဆာင္သည့္ အႀကံေပးေကာ္မရွင္၏ အႀကံျပဳခ်က္မ်ားကုိသာ လက္ခံသြားမည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“အစကတည္းက ေ၀ဖန္ေနမယ့္အစား သူတုိ႔ အလုပ္ကုိ ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ လုပ္ႏုိင္လား၊ မလုပ္ႏုိင္ဘူးလားဆုိတာကုိ ျမင္ရဖုိ႔ ေကာ္မရွင္ကုိ အခြင့္ေရးတစ္ခုေလာက္ ေပးသင့္တယ္လုိ႔ ကၽြန္မထင္ပါတယ္”

ကုလက ေဖေဖာ္၀ါရီတြင္ ထုတ္ျပန္ေသာ အစီရင္ခံစာ၌ ျမန္မာလံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ားက ႐ုိဟင္ဂ်ာမ်ားအေပၚ ျပဳလုပ္သည့္ သတ္ျဖတ္ျခင္း၊ အုပ္စုဖြဲ႕ အဓမၼက်င့္ျခင္းတုိ႔မွာ လူသားထုအေပၚ က်ဴးလြန္သည့္ ရာဇတ္မႈ၊ လူမ်ိဳးစုလုိက္ သုတ္သင္မႈ ေျမာက္ဖြယ္ရွိေနသည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

ေအာက္တုိဘာလမွစ၍ ျပဳလုပ္သည့္ အစုိးရစစ္တပ္၏ စစ္ဆင္ေရးေၾကာင့္ ႐ုိဟင္ဂ်ာ ၇၅၀၀၀ မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံသုိ႔ ထြက္ေျပးခဲ့ရသည္။

Ref: Reuters

June 13, 2017
ဘ၀ရပ္တည္ဖုိ႔ ခက္ခဲလာတဲ့ ေက်ာက္ျဖဴမွ တ႐ုတ္စီမံကိန္းေဘးသင့္ ျပည္သူမ်ား

ဇြန္ ၁၀၊ ၂၀၁၇
M-Media

ေက်ာက္ျဖဴ-ကူမင္း ေရနံပုိက္လုိင္း

– တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကုိပုိ႔မယ့္ ေရနံစိမ္း တန္ေပါင္း ၁၄၀၀၀၀ ေလာက္ပါ၀င္တဲ့ ပထမဆံုး ဆီတင္သေဘၤာႀကီး ေက်ာက္ျဖဴဆိပ္ကမ္းကုိ မေရာက္ခင္ ရက္အနည္းငယ္အလုိမွာ ေဒသခံအာဏာပုိင္ေတြက ကုိၿငိမ္းေအးရဲ႕ ငါးဖမ္းပုိက္ကြန္ကုိ သိမ္းဆည္းလုိက္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ကန္႔လန္႔ျဖတ္ၿပီး တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ အေနာက္ေတာင္ပုိင္းကုိ ေရနံတင္ပုိ႔မယ့္ မုိင္ေပါင္း ၄၈၀ ရွည္လ်ားတဲ့ ဒီပုိက္လုိင္းႀကီးရဲ႕ ၀င္ေပါက္အနီးက ေရျပင္မွာ ငါးမဖမ္းဖုိ႔ တားျမစ္ခံခဲ့ရတဲ့ ရာနဲ႔ခ်ီတဲ့လူေတြၾကားထဲ အသက္ ၃၆ ႏွစ္အရြယ္ ကုိၿငိမ္းေအးတစ္ေယာက္လည္း ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒီပုိက္လုိင္းႀကီးဟာ အာရွ၊ အျခားတုိက္ႀကီးေတြနဲ႔ စီးပြားေရးခ်ိတ္ဆက္မႈ ပုိမိုနက္႐ႈိင္းေရး ရည္ရြယ္တဲ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ Belt and Road စီမံကိန္းက အေရးပါတဲ့ အစိတ္အပုိင္းတစ္ခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

“ငါဖမ္းဖုိ႔မေပးဘူးဆုိရင္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ဘယ္လုိ စားေသာက္ေနထုိင္ၾကေတာ့မလဲ” လုိ႔ ကုိၿငိမ္းေအးက ဖြင့္ဟခဲ့ပါတယ္။ သူဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ၄ လကမွ ေလွႀကီးႀကီးတစ္ခု ၀ယ္ယူခဲ့တာျဖစ္ေပမယ့္ ဘယ္အခ်ိန္ေတြ၊ ဘယ္ေနရာေတြမွာ ငါးမဖမ္းရဘူးဆုိတဲ့ ကန္႔သတ္ခ်က္ေၾကာင့္ ငါးမိတဲ့ႏႈန္းဟာ ၃ ပံု ၂ ပံုေလာက္က်ဆင္းသြားတယ္လုိ႔လည္း ဖြင့္ဟခဲ့ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့လက ဒီပုိက္လုိင္းကုိ စီမံခန္႔ခြဲေနတဲ့ Petrochina ႐ံုးေရွ႕မွာ သြားေရာက္ဆႏၵျပကာ နစ္နာေၾကးေတာင္းခဲ့ၾကတဲ့ လူ ၁၀၀ ေက်ာ္ေလာက္မွာ ကုိၿငိမ္းေအးလည္း ပါ၀င္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီေရနံပုိက္လုိင္းဟာ ကန္ေဒၚလာ ၁၀ ဘီလီယံေလာက္တန္တဲ့ ေက်ာက္ျဖဴ အထူးစီးပြားေရးဇုန္ရဲ႕ အစိတ္အပုိင္းတစ္ခုျဖစ္ၿပီး ဒီစီးပြားေရးဇုန္ဟာ ျမန္မာနဲ႔ တ႐ုတ္ၾကား ေႏြးေထြးလာတဲ့ ဆက္ဆံေရးရဲ႕ ျပယုဂ္တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ စီးပြားေရးဇုန္ ေအာင္ျမင္ဖုိ႔ဟာ ႏုိင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အတြက္ အေရးပါေနပါတယ္။

အာဏာရၿပီး ပထမတစ္ႏွစ္တာအတြင္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမွာ တုိးတက္မႈကုိ သိပ္မျမင္ရတာေၾကာင့္ ေ၀ဖန္ခံေနရမႈကုိ ရပ္တန္႔ေစဖုိ႔အတြက္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ စီးပြားေရးမွာ သိသိသာသာ ေအာင္ျမင္မႈရဖုိ႔ လုိအပ္ေနပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ အားေပးေထာက္ခံမႈဟာ ႏွစ္ႏုိင္ငံ နယ္စပ္တစ္ေလွ်ာက္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးအတြက္ အဓိက ေသာ့ခ်က္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေဒသေတြမွာ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္ေတြနဲ႔ တုိက္ပြဲေတြျဖစ္ပြားမႈဟာ ေဒၚေအာင္စုၾကည္ ထိပ္တန္းဦးစားေပးအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ကုိ ၿခိမ္းေျခာက္ေနတာပါ။

ေက်ာက္ျဖဴေရနက္ဆိပ္ကမ္းကုိ အဓိကထားေဖာ္ေဆာင္ေနတဲ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံပုိင္ CITIC Group လုပ္ငန္းက ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အဆင္းရဲဆံုးေဒသေတြထဲက တစ္ခုျဖစ္တဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ အေနာက္ေျမာက္ပုိင္းမွာ အလုပ္အကုိင္ေပါင္း ၁ သိန္းေလာက္ ဖန္တီးေပးမယ္လုိ႔ ေျပာဆုိထားပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ေဒသခံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ ဒီစီမံကိန္းဟာ သူတုိ႔ရဲ႕ လူမႈဘ၀ေတြကို ဂ႐ုမစုိက္ဘဲ၊ သူတုိ႔နဲ႔ ေဆြးေႏြးညႇိႏႈိင္းမႈ မလုပ္ဘဲ တက္သုတ္႐ုိက္ ေဆာင္ရြက္ေနတာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအေပၚ သံသယျဖစ္မႈဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ နက္နက္႐ႈိင္း႐ႈိင္းရွိေနၿပီး သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ အျခားေသာ စုိးရိမ္မႈေတြက ျပည္သူေတြရဲ႕ မႏွစ္ၿမိဳ႕မႈကုိ ျဖစ္ေစတာေၾကာင့္ အရင္က ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း တ႐ုတ္ရဲ႕ စီမံကိန္းႀကီးေတြ ရပ္တန္႔ရထားရတာ၊ ပိတ္ပစ္ရဖုိ႔ အေျခအေန ျဖစ္လာတာမ်ိဳးေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။

တ႐ုတ္ကေတာ့ ေက်ာက္ျဖဴစီမံကိန္းဟာ ႏွစ္ႏုိင္ငံ win-win အေျခအေနနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ိဳး ျဖစ္တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

မေက်ပ္မႈမ်ားကုိ ေရွာင္ရွား

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ျမစ္ဆံုဆည္ ေရအားလွ်ပ္စစ္ စီမံကိန္းကုိ ရပ္တန္႔ေကာင္း ရပ္တန္႔မယ္လုိ႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက ဒီႏွစ္အေစာပုိင္းမွာ အရိပ္အကဲျပခဲ့ေပမယ့္ အေရွ႕အလယ္ပုိင္းက စြမ္းအင္ရင္းျမစ္တင္ပုိ႔မႈအတြက္ အျခားလမ္းေၾကာင္းတစ္ခုျဖစ္တဲ့ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္က ေက်ာက္ျဖဴဆိပ္ကမ္းအပါအ၀င္ အျခား မဟာဗ်ဴဟာက်တဲ့ေနရာေတြကုိ နစ္နာေၾကးအျဖစ္ယူဖုိ႔ တြန္းအားေပးလာပါတယ္။

Reuters က ရရွိခဲ့တဲ့ စီမံကိန္းနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အတြင္းစည္း စာရြက္စာတမ္းေတြ၊ တာ၀န္ရွိသူ ၂ ဒါဇင္ေလာက္နဲ႔ လုပ္ခဲ့တဲ့ အင္တာဗ်ဴးေတြအရ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆုိတာေတြ၊ ေျမယာေတြသိမ္းဆည္းတာေတြကုိ ေဒသခံျပည္သူေတြနဲ႔ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္အေပၚ ထိခုိက္မႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေလ့လာဆန္းစစ္မႈေတြ မၿပီးဆံုးခင္ကတည္းက လုပ္ေဆာင္ခဲ့တယ္ဆုိတာ ျပသေနပါတယ္။ ကၽြမ္းက်င္သူေတြကေတာ့ ဒါဟာ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး ဥပေဒေတြကုိ ေဖာက္ဖ်က္တာမ်ိဳး ျဖစ္ႏုိင္တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

ေက်ာက္ျဖဴအထူးစီးပြားေရးဇုန္ကုိ ဧက ၄၂၀၀ ေက်ာ္ရွိတဲ့ ေျမေပၚမွာ ေဆာက္လုပ္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအထဲမွာ ကန္ေဒၚလာ ၇.၃ ဘီလီယံတန္ဖုိးရွိတဲ့ ေရနက္ဆိပ္ကမ္း၊ ၂.၃ ဘီလီယံ တန္ဖုိးရွိတဲ့ စက္မႈဇုန္ေတြပါ၀င္ၿပီး အထည္လိပ္နဲ႔ ေရနံသန္႔စင္စက္႐ံုေတြလုိ လုပ္ငန္းမ်ိဳးကုိ ဆြဲေဆာင္ဖုိ႔အတြက္ စက္မႈဇုန္ကုိ ရည္ရြယ္တည္ေဆာက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

Reuters က ရရွိခဲ့တဲ့ စီမံကိန္းအတြင္းစည္း စာရြက္စာတမ္းေတြ၊ စစ္တမ္းေကာက္ယူမႈေတြအရ လယ္ယာစုိက္ပ်ိဳးေရးနဲ႔ ငါးဖမ္းလုပ္ငန္းကုိ မွီခုိေနရသူ အမ်ားစုပါ၀င္တဲ့ ရြာသား ၂ ေသာင္းေလာက္ဟာ စီမံကိန္းအတြက္ ေနရာဖယ္ေပးရမယ့္ အႏၱရာယ္ရွိေနတယ္ဆုိတာ ေတြ႕ရပါတယ္။

“ဇုန္အတြင္း စီမံကိန္းက ႀကီးမားၿပီး၊ အေဆာက္အဦးေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကိုလည္း ေဆာက္လုပ္မွာပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဒီဧရိယာထဲမွာရွိတဲ့သူေတြဟာ ေျပာင္းေရႊ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္” လုိ႔ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕နယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးသန္းထြဋ္ဦးက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ သူဟာ စီးပြားေရးဇုန္ စီမံခန္႔ခြဲေရး ေကာ္မတီမွာလည္း ပါ၀င္သူတစ္ဦးပါ။

ဦးသန္းထြဋ္ဦးကေတာ့ လက္ရွိ တ႐ုတ္ကုမၸဏီနဲ႔ ေဆြးေႏြးမႈေတြလုပ္ေနဆဲျဖစ္ၿပီး ‘တင္းမာမႈေတြ’ မျဖစ္ေစခ်င္တာေၾကာင့္ ဒီအစီအစဥ္ကုိ အစုိးရက လူသိရွင္ၾကား မေၾကျငာေသးဘူးလုိ႔လည္း ဆုိပါတယ္။

စုိးရိမ္စရာ ရက္သတ္မွတ္မႈ

ဧၿပီလက သမၼတဦးထင္ေက်ာ္ဟာ ေရနံပုိက္လုိင္းနဲ႔ ေက်ာက္ျဖဴဆိပ္ကမ္တုိ႔အတြက္ သေဘာတူညီခ်က္ႏွစ္ခုကုိ တ႐ုတ္သမၼတ ရွီက်င့္ဖ်င္နဲ႔ လက္မွတ္ေရးထုိးခဲ့ၿပီး၊ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ စတင္ၿပီးေနာက္ပုိင္းမွာ ရပ္သြားတဲ့ ဒီစီမံကိန္း ျပန္လည္လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ေရး တ႐ုတ္က တြန္းအားေပးမႈ ရလဒ္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီသေဘာတူညီခ်က္ေတြမွာ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ လူမႈထိခုိက္မႈဆုိင္ရာ သံုးသပ္မႈေတြကုိ တတ္ႏုိင္သေလာက္ ျမန္ျမန္လုပ္သြားဖုိ႔ တုိက္တြန္းထားပါတယ္။

ေလ့လာမႈေတြကုိ ၁၅ လၾကာ ျပဳလုပ္ဖုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားေပမယ့္ အခုအခ်ိန္အထိေတာ့ မစတင္ရေသးပါဘူး။ CITIC ကုမၸဏီက ၂၀၁၈ ခုႏွစ္မွာ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းေတြ စတင္ႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ ဒီႏွစ္အကုန္မွာ အၿပီးသတ္စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဖုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ေတာင္းဆုိထားတယ္လုိ႔ စီးပြားေရးဇုန္ဆုိင္ရာ ျမန္မာဘက္က စီမံခန္႔ခြဲေရးေကာ္မတီကို ဦးေဆာင္တဲ့ ဦးစုိး၀င္းက ေျပာပါတယ္။

အဲဒီလုိ႔ ရက္သတ္မွတ္ထားမႈေၾကာင့္ စီမံကိန္းကို အျမန္လုပ္လုိက္မလားဆုိတဲ့ စုိးရိမ္မႈေတြလည္း ကၽြမ္းက်င္သူေတြဆီမွာ ရွိေနပါတယ္။

“ဒီလုိ အေနအထားမ်ိဳးရွိတဲ့ စီမံကိန္းအတြက္ သဘာ၀တ္၀န္းက်င္နဲ႔ လူမႈဆုိင္ရာ ျပင္ဆင္မႈေတြဟာ လပုိင္းေလာက္နဲ႔ မၿပီးပါဘူး။ ႏွစ္ခ်ီၾကာပါတယ္” လုိ႔ Myanmar Centre for Responsible Business က အႀကီးအကဲျဖစ္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ၿဗိတိန္သံတမန္ေဟာင္း ဗစ္ကီ ေဘာင္းမန္းက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

CITIC ကေတာ့ ဒီလုိ သံုးသပ္မႈေတြလုပ္ဖုိ႔ ‘ကမၻာ့နာမည္ေက်ာ္ အႀကံေပးကုမၸဏီနဲ႔’ ဆက္သြယ္သြားမယ္လုိ႔ Reuters ကုိေပးပုိ႔တဲ့ အီးေမးလ္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

စီမံကိန္းအတြက္ ေျမေနရာသတ္မွတ္မႈေတြကုိ မစတင္ရေသးေပမယ့္ ဆည္ ၂ ခုေဆာက္ဖုိ႔အတြက္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ ေျမေတြ သိမ္းလုိက္တာေၾကာင့္ မိသားစု ၂၆ စုဟာ လယ္ယာေျမေတြကေန ဖယ္ေပးလုိက္ရတယ္လုိ႔ ေျမယာဆုိင္ရာ အေထာက္အထားေတြ၊ ေျမပုိင္ရွင္ေတြရဲ႕ ေျပာၾကားမႈေတြအရ သိရပါတယ္။

ကၽြမ္းက်င္သူေတြက ဒါဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ဥပေဒေတြကုိ ခ်ိဳးေဖာက္တာျဖစ္တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

“သဘာပတ္၀န္းက်င္ ထိခုိက္မႈဆုိင္ရာ သံုးသပ္မႈေတြ၊ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားမႈ အစီအစဥ္ေတြ မၿပီးဆံုးေသးဘဲ ေျမေတြသိမ္းတယ္ဆုိတာ ႏုိင္ငံတကာ ဥပေဒနဲ႔ မညီပါဘူး” လုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအေျခစုိက္ လူ႕အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္အဖြဲ႕တစ္ခုျဖစ္တဲ့ International Commission of Jurists က ေရွာင္ ဘိန္းက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

အလုပ္အကုိင္အခြင့္အလမ္း ရွိေနလား

CITIC ကေတာ့ စီးပြားေရးဇုန္အတြက္ ကုမၸဏီကလုိအပ္တဲ့ ကၽြမ္းက်င္မႈေတြ ရရွိေအာင္ ေလ့က်င့္ေပးဖုိ႔ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း ေက်ာင္းတစ္ခုကုိ တည္ေထာင္သြားမယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေဒသခံေတြ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ေစဖုိ႔အတြက္လည္း ကန္ေဒၚလာ ၁.၅ သန္းကုိ ကုမၸဏီက ေပးထားပါတယ္။

အဲဒီပုိက္ဆံနဲ႔ တည္ေထာင္ထားတဲ့ ေက်းရြာရန္ပံုေငြကေန ေငြနည္းနည္းစီေခ်းထားတဲ့ ရြာသားေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားနဲ႔ Reuters က ေမးျမန္းမႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။

“ရြာကလူ အမ်ားစုက ေငြလုိေနတာေၾကာင့္ CITIC ရဲ႕ေငြဟာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အတြက္ အင္မတန္အသံုး၀င္ပါတယ္” လုိ႔ ငါးဖမ္းပုိက္ကြန္ေတြ၀ယ္ဖုိ႔ ေငြတစ္သိန္းေလာက္ေခ်းခဲ့တဲ့ ငါးဖမ္းလုပ္သား သာစည္ေအာင္က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

တ႐ုတ္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြကေတာ့ ပထမ ၅ ႏွစ္အတြင္းမွာ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအတြက္ ကန္ေဒၚလာ ၁ သန္းေလာက္ သံုးစြဲဖုိ႔ စီစဥ္ထားၿပီး၊ အဲဒီေနာက္ပုိင္းမွာ ေဒသခံေတြ လူေနမႈအဆင့္အတန္း ျမင့္မားဖုိ႔အတြက္ တစ္ႏွစ္ကုိ ေဒၚလာ ၅ သိန္းေလာက္ သံုးသြားမယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ေက်က္ျဖဴက ရြာသားေတြကေတာ့ စီမံကိ္န္းေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ကုမၸဏီေတြဟာ တ႐ုတ္လုပ္သား အမ်ားစုကုိပဲ ခန္႔ထားတာေၾကာင့္ ဒီစီမံကိန္းဟာ သူတုိ႔ရဲ႕ ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈကုိ အေထာက္အကူမျဖစ္မွာ စုိးရိမ္ေနၾကပါတယ္။

ေရနံပုိက္လုိင္း ၀င္ေပါက္တည္ရွိရာ မေဒးကၽြန္းမွာ လူေပါင္း ၃ ေထာင္ေက်ာ္ေလာက္ ေနထုိင္ၾကေပမယ့္ Petrochina ကုမၸဏီမွာ ၄၇ ဦးသာ အလုပ္ရခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တ႐ုတ္လုပ္သားေတြကေတာ့ ဒီအေရအတြထက္ ၂ ဆေလာက္ရွိတယ္လုိ႔ အလုပ္အကုိင္ဆုိင္ရာ တာ၀န္ရွိသူေတြဆီက ရရွိတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြအရ
သိရပါတယ္။

Petrochina ကေတာ့ ဒီအတြက္ မွတ္ခ်က္ေပးဖုိ႔ ဆက္သြယ္မႈကုိ မတုန္႔ျပန္ေသးပါဘူး။ မၾကာေသးခင္ကထုတ္ျပန္တဲ့ အစီရင္ခံစာမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း သူတုိ႔လုပ္အားရဲ႕ ၇၂ ရာခုိင္ႏႈန္းဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြျဖစ္ၿပီး ေဒသခံေတြကုိ ဆက္လက္ခန္႔အပ္သြားမယ္လုိ႔ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။

“စီးပြားေရးဇုန္းမွာ ကၽြန္ေတာ္ အလုပ္ရမယ္ဆုိတဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ိဳး မထားေတာ့ပါဘူး။ တ႐ုတ္ကုမၸဏီေတြက ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ရြာတုိးတက္ေအာင္၊ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ရဲ႕ အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္း တုိးတက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးမယ္လုိ႔ေတာ့ ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ေန႔စဥ္ ထိခုိက္ခံစားေနရတာပဲ အဖတ္တင္ပါတယ္” လုိ႔ ငါးဖမ္းလုပ္သား ကုိၿငိမ္းေအးက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

သူဟာ ေရနံပုိက္လုိင္းကုမၸဏီမွာ အလုပ္ရဖုိ႔ ၁၂ ႀကိမ္ေလာက္ ေလွ်ာက္ထားခဲ့ၿပီး အႀကိမ္တုိင္း ပယ္ခ်ခံခဲ့ရသူပါ။

Ref: New York Times

(New York Times တြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ China’s $10 Billion Strategic Project in Myanmar Sparks Local Ire ေဆာင္းပါးကုိ ေလးေမာင္က ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆုိသည္)

June 12, 2017
မေလးရွားရွိ ႐ုိဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္မ်ားကို IS က ဆြယ္ရန္ ႀကိဳးစားေန

ဇြန္ ၁၀၊ ၂၀၁၇
M-Media

တုိက္ပြဲျဖစ္ေနသည့္ ဖိလစ္ပုိင္ႏုိင္ငံေတာင္ပုိင္း မာရာ၀ီၿမိဳ႕မွ ျမင္ကြင္းတစ္ခု

– ညႇမ္းပမ္းႏွိပ္စက္မႈေတြေၾကာင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္က ထြက္ေျပးသြားရတဲ့ မေလးရွားက ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြကုိ IS လုိလားတဲ့အုပ္စုေတြက ဖိလစ္ပုိင္မွာ တုိက္ပြဲ၀င္ဖုိ႔ ေသြးေဆာင္ေနတယ္လုိ႔ ဂ်ကာတာအေျခစုိက္ သုေတသနအဖြဲ႕ Institution for Policy Analysis of Conflict (IPAC) က ေျပာၾကားလုိက္ပါတယ္။

IPAC အဖြဲ႕ဟာ အင္ဒိုနီးရွားနဲ႔ ဖိလစ္ပုိင္တုိ႔က ပဋိပကၡေတြကုိ အဓိကေလ့လာေနတဲ့အဖြဲ႕ျဖစ္ၿပီး မၾကာေသးခင္က ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ အစီရင္ခံစာမွာ ဖိလစ္ပုိင္ေတာင္ပုိင္း မာရာ၀ီၿမိဳ႕မွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ တုိက္ခုိက္မႈေတြက IS ရဲ႕ အစြန္းေရာက္လႈပ္ရွားမႈေတြ၊ လူသူစုေဆာင္းမႈေတြ ေဒသတစ္၀ွမ္း ျပန္႔ႏွံ႔ႀကီးထြားလာမႈကုိ ျပေနတယ္လုိ႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

How Southeast Asia and Bangladeshi Extremism Intersect ေခါင္းစဥ္နဲ႔ အဲဒီအစီရင္ခံစာကုိ ေမလမွာ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ IPAC က ဆီးရီးယား၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ ျမန္မာတုိ႔မွာ ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ ကိစၥေတြဟာ ေတာင္အာရွနဲ႔ အေရွ႕ေတာင္အာရွက အစြန္းေရာက္သမားေတြရဲ႕ ဆက္ဆံေရးကုိ ‘ေတာ္ေတာ္ေလးအႏၱရာယ္ရွိတဲ့ ေျခလွမ္းမ်ိဳး’ အထိ ေရာက္ေစတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

ဆီးရီးယားမွာ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ကတည္းက ျပည္တြင္းစစ္ျဖစ္ေနၿပီး၊ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာလည္း မြတ္စလင္႐ုိဟင္ဂ်ာေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးေတြ ျငင္းပယ္ခံရမႈ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာလာကာ၊ လူေတြေသကာ ေထာင္နဲ႔ခ်ီ ထြက္ေျပးခဲ့ရတဲ့ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ စစ္တပ္ရဲ႕ စစ္ဆင္ေရးကလည္း ဒီျပႆနာကုိ တပ္ပုိးေပးလုိက္ပါတယ္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ မြတ္စလင္ေတြ ျငႇင္းပမ္းႏွိပ္စက္ခံရတာက ျပည္ပေရာက္သြားတဲ့ ဒီလူေတြမွာ အစြန္းေရာက္၀ါဒ သြတ္သြင္းခံရမႈ အလားလာကုိ ျမင့္ေစပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြဟာ လူသစ္စုေဆာင္းဖုိ႔ ေကာင္းေနတယ္ဆုိတဲ့ အေတြးမ်ိဳး အေရွ႕ေတာင္အာရွက အစြန္းအေရာက္အသုိင္းအ၀ုိင္းထဲမွာ ၀င္လာေစပါတယ္” လုိ႔ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

IPAC ရဲ႕ ဒါ႐ုိက္တာ ဆစ္ဒနီဂ်ဳန္းစ္က “IS ဟာ ျပည္ပေရာက္ေနတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာလူ႕အဖြဲ႕အစည္းက တစ္ခ်ိဳ႕ေတြဆီကေန ေထာက္ခံမႈရေအာင္ လုပ္တာမ်ိဳး ျဖစ္လာႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းက ေဒါသျဖစ္ေနတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာလူငယ္ေတြကေတာ့ ကမၻာ့ဂ်ီဟတ္၀ါဒဆုိတာထက္ အမ်ိဳးသားေရး သူပုန္ထတာမ်ိဳးမွာ ပါ၀င္မယ့္ အလားအလာ ပုိရွိပါတယ္” လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ရဲတပ္ဖြဲ႕ ၉ ဦးက်ဆံုးခဲ့တဲ့ နယ္ျခားေစာင့္စခန္းေတြ တုိက္ခုိက္ခံရမႈေနာက္ပုိင္း ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ေအာက္တုိဘာမွာ ျမန္မာစစ္တပ္က ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ စစ္ဆင္ေရးေၾကာင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္က လူ ၇၀၀၀၀ ေလာက္ဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ကုိ ထြက္ေျပးခဲ့ရပါတယ္။

အရင္က ဟာရာကာ အလ္-ယကင္လုိ႔ အမည္ေပးထားၿပီး ေနာက္ပုိင္းမွာ ရခုိင္ျပည္နယ္ ႐ုိဟင္ဂ်ာလြတ္ေျမာက္ေရးတပ္ဖြဲ႕ (ARSA) လုိ႔ ေျပာင္းလဲေခၚဆုိခဲ့တဲ့အဖြဲ႕က နယ္ျခားေစာင့္စခန္းေတြ တုိက္ခုိက္တာကုိ သူတုိ႔လုပ္တယ္လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္း International Crisis Group က ဒီဇင္ဘာလအတြင္း ထုတ္ျပန္တဲ့ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ႏုိင္ငံတကာက ဘယ္အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕ေတြနဲ႔မွ ဆက္သြယ္မႈမရွိဘူးလုိ႔ ဒီအဖြဲ႕က ေျပာပါတယ္။

IPAC ကေတာ့ ARSA ဟာ အေရွ႕ေတာင္အာရွက အစြန္းေရာက္အုပ္စု အခ်ိဳ႕ဆီ ခ်ဥ္းကပ္ၿပီး ေလ့က်င့္ေပးဖုိ႔ အကူအညီေတာင္းဖူးတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္အေစာပုိင္းမွာ UNHCR က အင္ဒုိနီးရွားမွာ သူတုိ႔ဆီ မွတ္ပံုတင္ထားတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြဟာ ၈၀၀ ေလာက္ရွိၿပီး၊ မေလးရွားမွာ ၅၆၅၀၀ ေလာက္ရွိကာ သူတုိ႔ထဲက အမ်ားစုဟာ ဆယ္စုႏွစ္နဲ႔ခ်ီ ေနထုိင္ခဲ့ၾကတာျဖစ္တယ္လုိ႔ ေျပာၾကားခ့ဲပါတယ္။

႐ုိဟင္ဂ်ာေတြကုိစာနာတဲ့ အင္ဒုိနီးရွားႏုိင္ငံသားေတြ၊ မေလးရွားႏုိင္ငံသားေတြနဲ႔ အျခားသူေတြဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အေျခစိုက္တဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာအုပ္စုေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္ကာ ျမန္မာႏုိင္ငံက ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြကို ကူညီဖုိ႔ လုပ္ေနတယ္လုိ႔လည္း IPAC က ေျပာပါတယ္။

“ေယဘူယ်ေကာက္ခ်က္ခ်ရရင္ IS ဆိုတာမ်ိဳးထက္ အေျခခံႏုိင္ငံေရးအခြင့္အေရး ရရွိဖုိ႔ဆုိတဲ့နာမည္နဲ႔ ႐ုိဟင္ဂ်ာ လက္နက္ကုိင္သူပုန္အဖြဲ႕ ေပၚလာတာမ်ိဳးကုိ ျမန္မာႏုိင္ငံက ပုိၿပီး စုိးရိမ္ရမွာပါ။ အစုိးရအာဏာပုိင္ေတြက လုပ္ရဲကုိင္ရဲမယ္ဆုိရင္ ႏုိင္ငံေရးအေျဖတစ္ခု ထြက္လာဖုိ႔ဆုိတဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ိဳး ရွိလာႏုိင္တာေၾကာင့္ ဒီလုိသူပုန္ထမႈမ်ိဳးဆုိရင္ေတာ့ သတင္းေကာင္းပါ” လုိ႔ ဂ်ဳန္းစ္က ဆုိပါတယ္။

“IS နဲ႔ သြားႏြယ္မယ့္ ေနာက္ထပ္ အခ်က္ေတြလည္း ရွိပါေသးတယ္။ ေလွနဲ႔ထြက္ေျပးရတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာလူငယ္ တစ္ေယာက္၊ ႏွစ္ေယာက္ေလာက္ဟာ အင္ဒုိနီးရွားက အစြန္းေရာက္ေက်ာင္းေတြ ေရာက္သြားတာမ်ိဳး၊ ဒါမွမဟုတ္ မေလးရွားမွာရွိတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာလူ႕အဖြဲ႕အစည္းထဲက တစ္ခ်ိဳ႕ကုိ ဆီးရီးယားနဲ႔ မင္ဒါနာအုိကလူေတြက အြန္လုိင္းကေန ဆြယ္တရား ေဟာတာမ်ိဳးေတြပါ” လုိ႔လည္း သူမက ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က အလယ္အလတ္မိသားစုေတြထဲက မေလးရွားမွာ ေက်ာင္းတက္ေနတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြဟာ မေလးရွားမွာ ဒါမွမဟုတ္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ျပန္ေရာက္မွ IS အေပၚ စိတ္ညႊတ္တာေတြ ျမင့္တက္လာတယ္လုိ႔လည္း IPAC ရဲ႕ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕လည္း ကြာလာလမ္ပူကေန ဆီးရီးယားကုိသြားတာ ဆီးရီးယားနဲ႔ အီရတ္တုိ႔က IS တုိက္ခုိက္ေရးသမားေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုတာမ်ိဳးေတြ လုပ္ၾကပါတယ္။

“ျမန္မာလံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြကုိ တုိက္ခုိက္မႈတုိးလုပ္မယ့္ လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕မ်ိဳး နယ္စပ္မွာတည္ရွိမႈဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ အင္ဒုိနီးရွားနဲ႔ မေလးရွားတုိ႔က IS လုိလားသူအုပ္စုေတြ သူတုိ႔ႏုိင္ငံမွာရွိေနတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာလူ႕အဖြဲ႕အစည္းေတြထဲက တုိက္ခ်င္ခုိက္ခ်င္တဲ့သူေတြကုိ ပုိၿပီး စနစ္တက် လူသစ္စုေဆာင္းမႈလုပ္ဖုိ႔ တြန္းအားျဖစ္လာႏုိင္ပါတယ္” လုိ႔ အစီရင္ခံစာမွာ ေရးသားေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အရင္က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အေရွ႕ေတာင္ပုိင္းမွာ အေျခစိုက္တဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာေသြးစည္းညီညြတ္ေရးအဖြဲ႕ (RSO) ဟာ ၁၉၈၀ နဲ႔ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ေတြမွာ အေရွ႕ေတာင္အာရွက အစြန္းေရာက္ေတြနဲ႔ အဆက္သြယ္ရွိတယ္ဆုိတဲ့ သတင္းေတြ ထြက္ခဲ့ၿပီး အခုေတာ့ ဒီအဖြဲ႕ဟာ လႈပ္ရွားမႈ မရွိေတာ့ဘူးလုိ႔ ထင္ရပါတယ္။

Ref : Irrawaddy

June 10, 2017