News @ M-Media

Tag: Sirilanka

  • ျမန္မာနဲ႔ ဇာတ္ညႊန္းတူ၊ ဒါ႐ုိက္တာကြဲတဲ့ သီရိလကၤာက မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး လုပ္ဇာတ္မ်ား

    ျမန္မာနဲ႔ ဇာတ္ညႊန္းတူ၊ ဒါ႐ုိက္တာကြဲတဲ့ သီရိလကၤာက မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး လုပ္ဇာတ္မ်ား

    မတ္ ၁၁၊ ၂၀၁၈
    M-Media

    အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္ခံရသည့္ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္တစ္ခု

    – သီရိလကၤာႏုိင္ငံအလယ္ပုိင္း ေတာင္ေပၚၿမိဳ႕ေလးမွာ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရးလူအုပ္ႀကီးက တုိက္ခုိက္မႈေတြ မလုပ္ခင္ တစ္ရပ္အလုိမွာ ဆင္ဟာလီအမ်ိဳးသားေရးအုပ္စုရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္တစ္ေယာက္ဟာ ၿမိဳ႕လယ္ေကာင္မွာ ေခါက္တုန္႔ေခါက္ျပန္ေလွ်ာက္ၿပီး လႈံ႕ေဆာ္မႈေတြ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။

    “ငါတုိ႔ဟာ လက္ကမ္းစာေစာင္ေတြ ေ၀ေနတာပါ။ အခုဆုိရင္ ဒီဂါနာကုိေရာက္ပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ ျပႆနာက ငါတုိ႔ေတြ႕တဲ့ ဆင္ဟာလီဆုိင္အေရအတြက္ဟာ ၂၀ ေတာင္မေက်ာ္ပါဘူး” လုိ႔ ေအမစ္ ၀ီရဆင္းဂီဟာ ဖုန္းကင္မရာနဲ႔ သူ႕ကိုယ္သူ႐ုိက္ၿပီး ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    စုိးရိမ္စရာအသံနဲ႔ သူက “ဒီၿမိဳ႕ကုိ မြတ္စလင္ေတြ ပုိင္သြားပါၿပီ။ ဒီကိစၥကုိ အရင္ကတည္းက ငါတုိ႔ ေျဖရွင္းသင့္တာပါ။ ငါတုိ႔ဆင္ဟာလီလူမ်ိဳးေတြကိုပဲ အျပစ္တင္ရမယ္။ ဒီဂါနာနဲ႔ အနီးတစ္၀ုိက္မွာ ဆင္ဟာလီေတြရွိရင္ လာပူးေပါင္းပါ” လုိ႕ ဆက္ေျပာပါတယ္။

    Facebook၊ YouTube နဲ႔ Twitter စာမ်က္ႏွာေတြမွာ လႊင့္တင္ခဲ့တဲ့ အဲဒီဗီဒီယုိကုိ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ျပန္လည္မွ်ေ၀ခဲ့ၾကပါတယ္။

    ဒီဂါနာၿမိဳ႕ရွိတဲ့ ကန္ဒီခ႐ုိင္မွာ မြတ္စလင္ေတြကုိ ပစ္မွတ္ထားတဲ့ တုိက္ခုိက္ဖ်က္ဆီးမႈေတြ၊ မီး႐ႈိ႕မႈေတြ မလုပ္ခင္အရင္ ဒီဗီဒီယုိ ျပန္႔ႏွံ႔ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ တုိက္ခုိက္မႈေတြေၾကာင့္ စစ္တပ္ကုိ ခ်ထားခဲ့ရၿပီး အေရးေပၚအေျခအေနေၾကျငာတာ၊ အင္တာနက္ ပိတ္ပစ္တာေတြကုိလည္း အစုိးရက ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါတယ္။

    ကားလမ္းေၾကာင္းကိစၥ စကားမ်ားမႈအတြင္း ဆင္ဟာလီတစ္ေယာက္ကုိ မြတ္စလင္အမ်ိဳးသားတစ္စုက ႐ုိက္ႏွက္မႈကေန ဒီအၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈ ျဖစ္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး အနည္းဆံုး လူ ၂ ဦးေသဆံုးကာ၊ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ေတြ၊ ေနအိမ္နဲ႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း ဒါဇင္နဲ႔ခ်ီ ဖ်က္ဆီး၊ မီး႐ႈိ႕ခံခဲ့ရပါတယ္။

    ဒီကိစၥဟာ ဆယ္စုႏွစ္နဲ႔ခ်ီ ျပည္တြင္းစစ္ဒဏ္ကို အလူးအလဲခံစားခဲ့ရတဲ့ သီရိလကၤာႏုိင္ငံမွာ မတည္ၿငိမ္မႈ ထပ္ျဖစ္မလားဆုိတဲ့ စုိးရိမ္မႈေတြကုိ ျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္။

    တမီလ္ခြဲထြက္ေရးသမားေတြနဲ႔ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ စစ္ပြဲဟာ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္မွာ အဆုံးသတ္သြားေပမယ့္ သီရိလကၤာမွာ ေနာက္ထပ္ျပႆနာတစ္ခု ထပ္ေပၚလာပါတယ္။ ဒီတစ္ႀကိမ္မွာေတာ့ တုိင္းျပည္ရဲ႕ လူဦးေရ ၂၁ သန္းမွာ ၇၅ ရာခုိင္ႏႈန္းရွိတဲ့ ဆင္ဟာလီ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြနဲ႔ ၉ ရာခိုင္ႏႈန္းသာရွိတဲ့ မြတ္စလင္ေတြအၾကား ဘာသာေရးေသြးကြဲမႈ ျဖစ္ပါတယ္။

    ၿခိမ္းေျခာက္ေနတဲ့ လူနည္းစုေတြ

    ၿပီးခဲ့သည့္ရက္ပုိင္းအတြင္း အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈျဖစ္ခဲ့သည့္ ကန္ဒီၿမိဳ႕

    တုိင္းျပည္သက္တမ္းတစ္ေလွ်ာက္လံုးနီးပါးမွာ ဒီလူ႕အဖြဲ႕အစည္းႏွစ္ခုဟာ သဟဇာတျဖစ္စြာ ေနထုိင္လာခဲ့တာပါ။ ဒါေပမယ့္ မလံုၿခံဳဘူးဆုိတဲ့ ခံစားခ်က္က ဆင္ဟာလီလူ႕အဖြဲ႕အစည္းမွာ ျမင့္တက္လာပါတယ္။ လူထုအတြင္း မၾကာေသးခင္က ျဖစ္ခဲ့တဲ့ စီးပြားေရးနဲ႔ လူမႈေရး အေျပာင္းအလဲေတြကလည္း အမုန္းအေျခခံ ဆင္ဟာလီ ဗုဒၶဘာသာ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒကုိ ျမင့္တက္လာေစတယ္လုိ႔ ေလ့လာဆန္းစစ္သူေတြက ေျပာပါတယ္။

    ကုိလံဘုိအေျခစုိက္ အမ်ိဳးသားၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာင္စီရဲ႕ အမႈေဆာင္ဒါ႐ုိက္တာျဖစ္သူ ဂ်ီဟန္ ပီရီရာက ‘မြတ္စလင္ေတြဟာ ၿခိမ္းေျခာက္ေနတဲ့ လူနည္းစုဆုိၿပီး ဆင္ဟာလီေတြမွာ သမုိင္းနဲ႔ခ်ီ ကိန္းေအာင္းခဲ့တဲ့ မလံုၿခံဳဘူးဆုိတဲ့ စိတ္ေတြ’ နဲ႔ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး သေဘာထားေတြဟာ အမ်ားႀကီး ဆက္စပ္ပတ္သက္ေနတယ္လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    တမီလ္ခြဲထြက္ေရးသမားေတြကုိ အိမ္နီးခ်င္း အိႏၵိယက တမီလ္နာဒူးျပည္နုယ္နဲ႔ သြားေပါင္းမယ့္သူေတြအျဖစ္ ျမင္ခဲ့ၿပီး မြတ္စလင္ေတြကုိေတာ့ ‘ကမၻာ့ မြတ္စလင္လူ႕အဖြဲ႕အစည္းနဲ႔ ပူးေပါင္းကာ တစ္ေန႔က်ရင္ သီရိလကၤာႏုိင္ငံကုိ သိမ္းမယ္’ ဆုိၿပီး ႐ႈျမင္ေနၾကတယ္လုိ႔လည္း ပီရီရာက ေျပာပါတယ္။

    မြတ္စလင္လူဦးေရတုိးလာမယ္၊ သေႏၶတားေဆးေကၽြးတာပါအ၀င္ ဆင္ဟာလီေတြရဲ႕ေမြးႏႈန္းေလ်ာ့ေအာင္ မြတ္စလင္ေတြက စီစဥ္တယ္ဆုိတဲ့ စြပ္စြဲေျပာဆုိမႈေတြကလည္း အေပၚကစုိးရိမ္မႈေတြကို ျမင့္တက္ေစပါတယ္။

    အဲဒီ သြားပုပ္ေလလြင့္ေျပာၾကားမႈေၾကာင့္ ေဖေဖာ္၀ါရီလအတြင္းမွာ ႏုိင္ငံအေရွ႕ပုိင္းက မြတ္စလင္လုပ္ငန္းေတြ မီး႐ႈိ႕ဖ်က္ဆီးခံခဲ့ရပါတယ္။ မြတ္စလင္စားဖုိမွဴးက ဆင္ဟာလီေတြလာရင္ အစားအစာေတြထဲမွာ ‘သေႏၶတားေဆးေတြ’ ထည့္တယ္ဆုိတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲပါ။

    “ဒါေတြက လံုး၀ လုပ္ႀကံဖန္တီးထားတဲ့ ဇာတ္လမ္းေတြပါ” လုိ႔ ပီရီရာက ေျပာပါတယ္။

    မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရးသေဘာထားကုိ လႈံ႕ေဆာ္ေပးတဲ့ ေနာက္ထပ္ အေၾကာင္းအရင္းတစ္ခုက မြတ္စလင္ေတြဟာ စီးပြားေရးကုိ လက္၀ါးႀကီးအုပ္သြားမယ္ဆုိတဲ့ မနာလုိ၀န္တုိမႈျဖစ္တယ္လုိ႔ သီရိလကၤာ မြတ္စလင္ေကာင္စီဥကၠဌ နီဇာမြတ္ဒင္ မုိဟာမဒ္ ေအမင္က ေျပာပါတယ္။

    “ဒါကလည္း လုပ္ႀကံေျပာဆုိမႈဗ်။ ၿမိဳ႕ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ဆုိင္ေသးေသးေလးေတြကုိ မြတ္စလင္ေတြက ပုိင္တယ္။ သူတုိေတြဟာ မ်ိဳးနဲ႔႐ုိးနဲ႔ စီးပြားေရးလုပ္လာတဲ့သူေတြ။ ဒါေမယ့္ လုပ္ငန္းေသးေသးေလးေတြျဖစ္ၿပီး ေန႔စဥ္လုိအပ္တဲ့ပစၥည္းေတြကို ေရာင္းတာပါ”

    ေနာက္ထပ္ ယံုၾကည္မႈပ်က္သုဥ္းရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းေတြထဲမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြအတြင္း သီရိလကၤာမြတ္စလင္ေတြအေပၚ အာရပ္ယဥ္ေက်းမႈ ပုိမိုလႊမ္းမိုးလာတယ္ဆုိတဲ့ အျမင္လည္း ပါ၀င္တယ္လုိ႔ ေအမင္နဲ႔ ပီရီရာတုိ႔က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ႏုိင္ငံျခား- အထူးသျဖင့္ အေရွ႕အလယ္ပုိင္းႏုိင္ငံေတြကုိ – ထြက္ၿပီး အလုပ္လုပ္တဲ့ သီရိလကၤာႏုိင္ငံသား တစ္သန္းေက်ာ္မွာ မြတ္စလင္အေရအတြက္ဟာ မေျပာပေလာက္တဲ့ အေနအထားပါ။ သူတုိ႔ျပန္လာတဲ့အခါက်ရင္ ရွာထားေဖြထားတဲ့ ေငြေတြအျပင္၊ ထြက္သြားတုန္းကထက္ပုိတဲ့ အာရပ္အေတြးအေခၚေတြ ယူေဆာင္လာၾက တယ္’ လုိ႔ ပီရီရာက ေျပာပါတယ္။

    “တစ္ခုက အာရပ္ႏုိင္ငံေတြကငြေတြဟာ သီရိလကၤာထဲ၀င္လာတယ္။ ဗလီေတြေဆာက္ၾကတယ္။ မြတ္စလင္အမ်ိဳးသမီး ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကလည္း အရင္တုန္းကနဲ႔မတူဘဲ နီကဘ္ေတြ၀တ္လာၾကပါတယ္” လို႔ မြတ္စလင္အမ်ိဳးသမီးေတြ မ်က္ႏွာအပါအ၀င္ တစ္ကုိယ္လံုးဖံုးထားတဲ့ ၀တ္႐ံုေတြကုိရည္ညႊန္းၿပီး ပီရီရာက ထပ္ေလာင္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ေအမင္ကလည္း “ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အေမေတြလက္ထက္က ပု၀ါေဆာင္းတာေလာက္ပဲရွိၿပီး နီကဘ္မ၀တ္ပါဘူး။ အခုဆုိရင္ မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ အ၀တ္အစားေတြဟာ ေျပာင္းလဲသြားၿပီး ဆင္ဟာလီေတြက မြတ္စလင္ေတြဟာ ေဆာ္ဒီနဲ႔ အျခားအာရပ္ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ပံုစံကုိ လုိက္ေနတယ္လုိ႔ ထင္လာၾကပါတယ္” လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    အဖမ္းျပလုိက္၊ လႊတ္လုိက္

    ဒီလုိ အျမင္ေတြ၊ သြားပုပ္ေလလြင့္စကားေတြကုိ ဆုိရွယ္မီဒီယာမွာ ျဖတ္ညႇပ္ကပ္ပံုေတြ၊ ဗီဒီယုိေတြနဲ႔ ခ်ဲ႕ကားေျပာဆုိလာၾကၿပီး အထူးသျဖင့္ ဆင္ဟာလီ အမ်ိဳးသားေရးအုပ္စုေတြကုိင္တဲ့ Facebook စာမ်က္ႏွာေတြမွာျဖစ္တယ္လုိ႔ ေလ့လာသူေတြက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    အဲဒီထဲမွာ ၀ီရဆင္ဆင္းဟီ ဦးေဆာင္တဲ့ Mahason Balakaya နဲ႔ ဗုဒၶဘာသာဘုန္းႀကီး ဂါလာဂုိဒါ အတၱီ ဂနာဆရ ဦးေဆာင္တဲ့ Bodu Bala Sen (BBS) အဖြဲ႕တုိ႔က ထင္ရွားပါတယ္။ BBS ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံက သေဘာထားတင္းမာတဲ့ ဗုဒၶဘာသာအဖြဲ႕ မဘသနဲ႔ အခ်ိတ္အဆက္ရွိပါတယ္။

    ပီရီရာက BBS နဲ႔ Mahason Balakaya အဖြဲ႕တုိ႔ဟာ ႏုိင္ငံအတြင္းမွာ လူထုေထာက္ခံမႈ သိပ္မရေပမယ့္ သူတုိ႔ရဲ႕ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး လႈံ႕ေဆာ္မႈကုိေတာ့ လူမ်ားစုဆင္ဟာလီေတြက ျဖန္႔ေ၀ၾကတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

    လႈံ႕ေဆာ္မႈေတြ၊ အမုန္းစကားေတြ ေျပာေနတာကုိ သမၼတေဟာင္း မုိင္သရီပါလာ ဆရီဆီနာ အစုိးရက ထိေရာက္တဲ့ အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈေတြ မလုပ္တာေၾကာင့္ ဒီအုပ္စုေတြဟာ အတင့္ရဲလာတယ္လုိ႔ အျခား တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြက ေျပာပါတယ္။

    ဥပမာအားျဖင့္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ အလုသ္ဂမာမွာ လူ ၄ ဦးေသဆံုးၿပီး အနည္းဆံုး ၈၀ ေလာက္ ဒဏ္ရာရခဲ့တဲ့ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး တုိက္ခုိက္မႈဟာ ဂနာဆရရဲ႕ လႈံ႕ေဆာ္မႈေၾကာင့္ျဖစ္တယ္လုိ႔ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေျပာဆုိခဲ့ၾကေပမယ့္ အဲဒီတုန္းက ဖမ္းဆီးမႈေတြ မလုပ္ခဲ့ပါဘူး။

    အမုန္းစကားအတြက္ တရား႐ံုးမွာ လာေရာက္ေျဖၾကားဖုိ႔ ဆင့္ေခၚမႈကုိ မလာေရာက္တာေၾကာင့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ေႏွာင္းပိုင္းမွာ ရဲတပ္ဖြဲ႕က သူ႕ကုိ ၀ရမ္းေျပးအျဖစ္ ေၾကျငာခဲ့ပါတယ္။

    ေနာက္ပုိင္း ဒီဘုန္းႀကီးဟာ သူ႕ဟာသူ လာအဖမ္းခံခဲ့ေပမယ့္ အမာခံနဲ႔ ျပန္လြတ္သြားပါတယ္။ အမႈက ဆက္သြားေနတုန္းပါ။

    ကန္ဒီက တုိက္ခုိက္မႈေတြမွာ သီရိလကၤာ အာဏာပုိင္ေတြဟာ ၀ီရဆင္းဟီနဲ႔ သူ႕တပည့္ ၉ ဦးကုိ ဖမ္းခဲ့ေပမယ့္ ကၽြမ္းက်င္သူေတြကေတာ့ ဒီအေရးယူမႈဟာ သိပ္မထိေရာက္ဘဲ ေနာက္လည္းေနာက္က်တယ္လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    သီရိလကၤာ လူ႕အခြင့္အေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ သာဂ်ီ ႐ူ၀မ္ပသီရာက ၀ီရဆင္းဟီကုိ ဖမ္းဆီးတာဟာ မလံုေလာက္ဘူးလုိ႔ ဆုိပါတယ္။

    အရင္ကတုိက္ခုိက္မႈေတြမွာ ဖမ္းဆီးတာေတြ လုပ္ခဲ့ေပမယ့္ ျပစ္ဒဏ္ခ်တာမ်ိဳး သိပ္မေတြ႕တာကုိလည္း သူမက ေထာက္ျပပါတယ္။

    “အစုိးရ၊ ဥပေဒစုိးမုိးေရး အာဏာပုိင္ေတြအေနနဲ႔ ဒီလုိ အဖမ္းျပလုိက္ လႊတ္လုိက္နဲ႔ သံသရာလည္ေနတာကုိ အဆံုးသတ္တာ၊ တုိင္းရင္းသားနဲ႔ ဘာသာေရးလူနည္းစုေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈကုိ ထုိင္ၾကည့္ေနတာေတြ မရွိခဲ့ဘူးဆုိရင္ ေနာက္ကြယ္က လက္မဲေတြဟာ ဒီေလာက္အတင့္ရဲမွာ မဟုတ္ပါဘူး”

    လူနည္းစုေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈကုိ သည္းခံမွာမဟုတ္ဘူး၊ တုိင္းျပည္အတြင္းမွာ ဘယ္လူမ်ိဳး၊ ဘယ္ဘာသာကမွ တစ္ျခားလူေတြအေပၚ အႏုိင္က်င့္ဗုိလ္က်လုိ႔မရဘူးဆုိတာ လူထုသိေအာင္ ဘာသာေရးနဲ႔ ႏုိင္ငံေခါင္းေဆာင္ေတြက မျဖစ္မေန ခ်ျပဖုိ႔ လုိအပ္တယ္လုိ႔လည္း ႐ူ၀မ္ပသီရာက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    Ref: Aljazeera

    (Aljazeera သတင္းဌာနတြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ In Sri Lanka, hate speech and impunity fuel anti-Muslim violence ေဆာင္းပါးကုိ ေလးေမာင္က ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆုိသည္)

  • မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး တုိက္ခုိက္မႈမ်ားကုိ ႐ႈတ္ခ်သည့္အေနျဖင့္ သီရိလကၤာ ရဟန္းေတာ္မ်ား ခ်ီတက္ဆႏၵျပ

    မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး တုိက္ခုိက္မႈမ်ားကုိ ႐ႈတ္ခ်သည့္အေနျဖင့္ သီရိလကၤာ ရဟန္းေတာ္မ်ား ခ်ီတက္ဆႏၵျပ

    မတ္ ၁၀၊ ၂၀၁၈
    M-Media

    – ႏုိင္ငံအတြင္းမွာ လတ္တေလာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး တုိက္ခုိက္မႈေတြကုိ ႐ႈတ္ခ်တဲ့အေနနဲ႔ ရာနဲ႔ခ်ီတဲ့ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေတြ၊ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြဟာ မေန႔က ၿမိဳ႕ေတာ္ကုိလံဘုိမွာ ခ်ီတက္ ဆႏၵျပခဲ့ၾကပါတယ္။

    ‘အမ်ိဳးသားရဟန္းေတာ္မ်ားတပ္ဦး’ က ဦးေဆာင္ကာ ဒီခ်ီတက္ဆႏၵျပမႈကုိ ျပဳလုပ္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ‘ႏုိင္ငံသားေတြအခ်င္းခ်င္း တုိက္ခုိက္မႈဟာ တုိင္းျပည္ရဲ႕ စည္းလံုးညီညြတ္မႈကုိ ထိခုိက္ေစတယ္’ လုိ႔လည္း ရဟန္းေတာ္မ်ားအဖြဲ႕က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ႏုိင္ငံအလယ္ပုိင္းကန္ဒီၿမိဳ႕မွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ပုိင္းအတြင္း မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး တုိက္ခုိက္မႈေတြ ျဖစ္ခဲ့တာေၾကာင့္ အနည္းဆံုး လူ ၂ ဦးေသဆံုးၿပီး မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ ဆုိင္ေတြ၊ ေနအိမ္ေတြ၊ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ဖ်က္ဆီး၊ မီး႐ႈိ႕ခံခဲ့ရပါတယ္။

    ဒီလုပ္ရပ္ေတြကုိ ႏုိင္ငံအတြင္းက အလယ္အလတ္ ဗုဒၶဘာသာေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြ၊ အားကစားသမားေတြက ႐ႈတ္ခ်ခဲ့ၾကၿပီး မေန႔က မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ ေသာၾကာေန႔ ၀တ္ျပဳဆုေတာင္းမႈအတြင္း ဗလီေတြကုိ ရဟန္းေတာ္ေတြ၊ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြက သြားေရာက္ကာ စည္းလံုးညီညြတ္မႈရွိေၾကာင္း ျပသခဲ့ပါတယ္။

    တုိက္ခုိက္မႈေတြျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ကန္ဒီၿမိဳ႕မွာေတာ့ မေန႔က အေျခအေနဟာ ၿငိမ္သက္ခဲ့ၿပီး သီရိလကၤာ စစ္တပ္ကလည္း တပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ခ်ထားခဲ့ပါတယ္။

    ေသာၾကာေန႔ မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ ၀တ္ျပဳဆုေတာင္းမႈအတြင္းမွာလည္း ႏုိင္ငံတစ္၀ွမ္းက ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ေတြမွာ သီရိလကၤာအစုိးရက လံုၿခံဳေရးကုိ ထူထပ္စြာ ခ်ေပးခဲ့ပါတယ္။

    ရဲတပ္ဖြဲ႕ကေတာ့ စုစုေပါင္း လူ ၁၄၅ ဦးနဲ႔ ျပႆနာျဖစ္ေအာင္ အဓိကလႈံ႕ေဆာ္သူ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရးသမား ေအမစ္ ၀ီရဆင္ဟီကုိ ဖမ္းဆီးထားတယ္လုိ႔ ၾကာသာပေတးေန႔မွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    သီရိလကၤာစစ္တပ္အႀကီးအကဲ မာဟက္ရွ္ ဆီနာနာယာကီက ရဲတပ္ဖြဲ႕နဲ႔ အထူးတပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြဟာ တုိက္ခုိက္မႈေတြကုိ ရပ္ၾကည့္ေနခဲ့တယ္လုိ႔ တုိက္ခုိက္ခံရသူေတြက ေျပာၾကားေၾကာင္း ဖြင့္ဟခဲ့ပါတယ္။

    “ဒီအေျခအေန မွန္တယ္ဆုိရင္ေတာ့ ၀မ္းနည္းစရာပါ။ လမ္းေတြမွာ စစ္သားေတြ ပုိရွိဖုိ႔အတြက္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ လုပ္ေဆာင္ထားၿပီး၊ တပ္ကူေတြပုိ႔ကာ လံုၿခံဳေရးကိုခုိင္မာေအာင္ ေဆာင္ရြက္ထားပါတယ္”

    ကန္ဒီမွာ အင္တာနက္လုိင္း ျဖတ္ေတာက္မႈကုိ မေန႔မွာ ျပန္ဖြင့္ေပးခဲ့ေပမယ့္ Facebook အသံုးျပဳမႈကုိေတာ့ ႏုိင္ငံတစ္၀ွမ္းမွာ ပိတ္ပင္ထားဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။

    Ref: Aljazeera

  • အၾကမ္းဖက္မႈေတြကုိ စနစ္တက်လုပ္လာတဲ့ သီရိလကၤာက ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္မ်ား

    အၾကမ္းဖက္မႈေတြကုိ စနစ္တက်လုပ္လာတဲ့ သီရိလကၤာက ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္မ်ား

    မတ္ ၈၊ ၂၀၁၈
    M-Media

    သီရိကလၤာက ဗုဒၶဘာသာအစြန္းေရာက္အဖြဲ႕ BBS ဦးေသွ်ာင္ဘုန္းႀကီးမ်ား

    – သီရိလကၤာႏုိင္ငံ အလယ္ပုိင္းက ေတာင္ေပၚၿမိဳ႕ အမ္ဘာတီနာမွာ ဗုဒၶဟူးေန႔က ရာနဲ႔ခ်ီတဲ့ ဆင္ဟာလီဗုဒၶဘာသာ၀င္ လူအုပ္ဟာ တုတ္ေတြ၊ ခဲေတြ၊ ဓာတ္ဆီဗံုးေတြ ကုိင္ေဆာင္ကာ ညာသံေပးၿပီး ဆင္းလာၾကပါတယ္။

    ဒီလူအုပ္ဟာ မြတ္စလင္ေတြရဲ႕အိမ္ေတြ၊ ဆုိင္ေတြကုိ ဖ်က္ဆီးမီး႐ႈိ႕ခဲ့ၾကၿပီး ရဲနဲ႔ စစ္သား ၂ ဒါဇင္ေလာက္ကေတာ့ ဒီအတုိင္း ရပ္ၾကည့္ေနခဲ့ၾကတယ္လုိ႔ ေဒသခံေတြက ေျပာပါတယ္။

    “ကၽြန္မတုိ႔ အရမ္းလန္႔ေနတာ။ ဘယ္မွလည္း သြားစရာမရွိဘူး။ အိမ္က တံခါးေတြအားလံုးကို သူတုိ႔ ႐ုိက္ခ်ိဳးဖ်က္ဆီးၿပီး အိမ္ကုိလည္း မီး႐ႈိ႕လုိက္တယ္” လုိ႔ ဖာသီမာ ဇာမီးရ္ကေျပာပါတယ္။

    ေမြးၿပီး ၃ ပတ္သာရွိေသးတဲ့ ကေလးကုိ ရင္၀ယ္ပုိက္ထားတဲ့ ဇာမီးရ္က ဗုဒၶဟူးေန႔မနက္ သူမရဲ႕ရပ္ကြက္ထဲမွာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈကုိ ျပန္ေျပာင္းေျပာျပတာပါ။

    ၿပီးခဲ့တဲ့ စေန၊ တနဂၤေႏြက ကန္ဒီခ႐ုိင္မွာ စတင္ခဲ့တဲ့ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး တုိက္ခုိက္မႈေတြကုိ တားဆီးဖုိ႔တြက္ အဂၤါေန႔က သမၼတ မုိင္သရီပါလာ ဆရီဆီနာ ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ ညမထြက္ရအမိန္႔၊ အေရးအေပၚအေျခအေနေၾကျငာမႈေတြကုိ လူ ၂၀၀ ကေန ၅၀၀ ေလာက္ရွိတယ္လုိ႔ မ်က္ျမင္သက္ေသေတြကေျပာတဲ့ အဲဒီလူအုပ္က အာခံၿပီး ၀ီလီကာဒါရပ္ကြက္မွာ တုိက္ခုိက္မႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

    ၀ီလီကာဒါမွာ သူတုိ႔ဟာ မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ အိမ္ယာ အနည္းဆံုး ၁၅ ခုေလာက္နဲ႔ ဗလီတစ္လံုးကုိ ဖ်က္ဆီးခဲ့တယ္လုိ႔ ေဒသခံေတြက ေျပာပါတယ္။ အေဆာက္အဦး ၄ ခုနဲ႔ ကားေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားလည္း မီး႐ႈိ႕ဖ်က္ဆီးခံခဲ့ရပါတယ္။

    တမီလ္ခြဲထြက္ေရးသမားေတြနဲ႔ ေသြးေခ်ာင္းစီးစစ္ပြဲကုိ ၿပီးဆံုးတာ ၁၀ ႏွစ္ေတာင္မျပည့္ေသးတဲ့ ေတာင္အာရွက ဒီႏုိင္ငံမွာ ဒီလုိတုိက္ခုိက္မႈေၾကာင့္ ပဋိပကၡနဲ႔ မတည္မၿငိမ္မႈေတြ ျပန္ျဖစ္လာမလားဆုိတဲ့ စုိးရိမ္မႈေတြလည္း ျမင့္တက္လာခဲ့ပါတယ္။

    အခုေနာက္ဆံုး ေပၚလာတဲ့ လူမ်ိဳးေရးအၾကမ္းဖက္မႈဟာ လက္ဖက္စုိက္ပ်ိဳးမႈ၊ ဗုဒၶဘာသာဆုိင္ရာ သာသနိက အေဆာက္အအံုေတြေၾကာင့္ ေက်ာ္ၾကားတဲ့ ကန္ဒီခ႐ုိင္ တီလီဒီနီယာၿမိဳ႕မွာ ယာဥ္တုိက္မႈတစ္ခုအတြင္း မြတ္စလင္အမ်ိဳးသားတစ္အုပ္က ဆင္ဟာလီ အမ်ိဳးသားတစ္ဦးကုိ တနဂၤေႏြေန႔မွာ ႐ုိက္ႏွက္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ စတ
    င္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ႐ုိက္ႏွက္ခံရတဲ့ ဆင္ဟာလီအမ်ိဳးသားဟာ ေနာက္ပုိင္းမွာ ေသဆံုးသြားပါတယ္။

    အာဏာပုိင္ေတြနဲ႔ ေဒသခံေတြက မ်က္ႏွာစိမ္းေတြလုိ႔ေျပာတဲ့ ရာနဲ႔ခ်ီတဲ့ ဆင္ဟာလီ ဗုဒၶဘာသာ၀င္လူအုပ္ဟာ ေနာက္တစ္ေန႔မွာ ကန္ဒီၿမိဳ႕ကုိ ေရာက္လာၿပီး မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ အိမ္ေတြ၊ ဆုိင္ေတြနဲ႔ ဗလီေတြကုိ တုိက္ခုိက္ကာ၊ မီး႐ႈိ႕ဖ်က္ဆီးခဲ့ပါတယ္။ အသက္ ၂၃ ႏွစ္အရြယ္ မြတ္စလင္အမ်ိဳးသားတစ္ဦးရဲ႕အေလာင္းကုိ မီးေလာင္သြားတဲ့ အေဆာက္အဦးထဲမွာ ေတြ႕ခဲ့ရၿပီး အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ထပ္ျဖစ္မွာကို စုိးရိမ္တဲ့အတြက္ အစုိးရဟာ အေရးေပၚအေျခအေန ေၾကျငာခဲ့ပါတယ္။ ေဒသတြင္း စစ္တပ္ကုိလည္း ခ်ထားခဲ့ၿပီး ကာဗ်ဴးအမိန္႔ကုိလည္း ထပ္တုိးခဲ့ပါတယ္။

    ဒါေပမယ့္ အၾကမ္းဖက္မႈေတြက ရပ္မသြားပါဘူး။ ဗုဒၶဟူးေန႔မွာ ၿမိဳ႕ ၄ ၿမိဳ႕မွာ တုိက္ခုိက္မႈေတြ ျဖစ္ခဲ့တယ္လုိ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႕ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ ႐ူ၀မ္ ဂူနာဆီကာရာက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    မီနီခင္နာၿမိဳ႕က တုိက္ခုိက္မႈအတြင္း ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္ ၃ ဦး ဒဏ္ရာရခဲ့တယ္လုိ႔ သူက ဆုိပါတယ္။ ဗုဒၶဟူးေန႔ေႏွာင္းပုိင္းက အမ္ဘာတန္နာၿမိဳ႕မွာ တုိက္ခုိက္မႈျဖစ္ခဲ့ၿပီး ယူလာတဲ့ လက္ပစ္ဗံုး ေပါက္ကြဲမႈေၾကာင့္ ဆင္ဟာလီအမ်ိဳးသားတစ္ဦး ေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။

    ျပႆနာေတြ စျဖစ္ကတည္းက လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြဟာ လူ ၃၅ ဦးကုိ ဖမ္းဆီးခဲ့တယ္လုိ႔ ဂူနာဆီကာရာက ေျပာပါတယ္။

    အစုိးရဟာ အင္တာနက္ကုိ ျဖတ္ခ်လုိက္ၿပီး Facebook ကုိ ပိတ္ပစ္ခဲ့ကာ လႈံ႕ေဆာ္၀ါဒျဖန္႔မႈတြကုိ ရပ္တန္႔ဖုိ႔ ႀကိဳးစားမႈအျဖစ္ Wahtsapp နဲ႔ Viber တုိ႔ အပါအ၀င္ မက္ေဆ့ေပးပုိ႔တဲ့ အက္ပလီေကးရွင္းေတြကုိလည္း ပိတ္ခဲ့ပါတယ္။

    အႏၱရာယ္မကင္း

    ၀ီလီကာဒါမွာ အိပ္ခန္း ၄ ခန္းပါတဲ့အိမ္ ဖ်က္ဆီးခံလုိက္ရတဲ့ ႐ႇဴကရီ ကာစင္က သူ႕အေနနဲ႔ ေျခာက္ျခားတယ္လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    “လံုၿခံဳတယ္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ မခံစားရေတာ့ဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ရဲ႕ ကေလးေတြအားလံုး စိတ္ဒဏ္ရာ ရေနၿပီ။ ဘယ္သြားရမလဲ၊ ဘယ္သူ႕ကုိ ယံုၾကည္ရမလဲဆုိတာကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ မသိေတာ့ဘူး။ ဘာ့ေၾကာင့္ ဒါေတြျဖစ္တာလဲဆုိတာကုိလည္း ကၽြန္ေတာ္တုိ႔မသိဘူး။ ဒီလူအုပ္ဟာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ေဒသက မဟုတ္ပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔မသိတဲ့ လူစိမ္းေတြပါ။ သူတုိ႔ဟာ မြတ္စလင္မဟုတ္သူေတြရဲ႕အိမ္ကုိ ခ်န္ၿပီး မြတ္စလင္အိမ္ေတြကုိပဲ ပစ္မွတ္ထားခဲ့တာေၾကာင့္ ေဒသခံေတြရဲ႕ ကူညီမႈမပါဘဲ သူတုိ႔ ဒီလုိမလုပ္ႏုိင္ပါဘူး”

    အသက္ ၂၇ ႏွစ္အရြယ္ စာရင္းကုိင္ ကာစင္ဟာ ကားဂုိေဒါင္မွာ မီးေလာင္ပ်က္ဆီးသြားတဲ့ သူ႕ရဲ႕ ကားအေရွ႕မွာ ေျပာျပခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

    ဒါေပမယ့္ ဒီအၾကမ္းဖက္မႈကုိ လူတစ္ခ်ိဳ႕က လႈံ႕ေဆာ္ခဲ့တာလုိ႔လည္း သူက ေျပာပါတယ္။

    ကန္ဒီခ႐ုိင္မွာ မြတ္စလင္ေတြနဲ႔ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြဟာ သမုိင္းနဲ႔ခ်ီ သဟဇာတျဖစ္စြာ ေနထုိင္ခဲ့ၾကတယ္လုိ႔ ကာစင္က ဆုိပါတယ္။

    “ဘာသာေရးပြဲေတာ္ေတြမွာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ အျပန္အလွန္ မုန္႔ေတြပုိ႔ၾကတယ္။ အတူတူကစားတယ္။ တစ္ေယာက္ဆုိင္ကေန တစ္ေယာက္ ေစ်းေတြ ၀ယ္ခဲ့ၾကပါတယ္”

    ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ ေလာက္ ၾကာျမင့္ခဲ့တဲ့ စစ္ပြဲေနာက္ပုိင္း ဗုဒၶဘာသာ အမ်ိဳးသားေရး အုပ္စုေတြ ေခါင္းေထာင္လာခဲ့တာေၾကာင့္ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းႏွစ္ခုၾကားမွာ တင္းမာမႈေတြ ျဖစ္လာခဲ့တာလုိ႔ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူေတြက ေျပာပါတယ္။ အဲဒီ အုပ္စုေတြထဲမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံက သေဘာထားတင္းမာတဲ့ ဗုဒၶဘာသာအဖြဲ႕ေတြနဲ႔ အခ်ိတ္အဆက္ရွိၿပီး ဘုန္းႀကီးေတြဦးေဆာင္တဲ့အဖြဲ႕ BBS အဖြဲ႕လည္း ပါ၀င္ပါတယ္။

    သမၼတေဟာင္း မာဟင္ဒါ ရာဂ်ာပက္ဆီက အားေပးတယ္လုိ႔ ေတာ္ေတာ္မ်ားက ယူဆၾကတဲ့ အဲဒီအဖြဲ႕ဟာ ၂၁ သသန္းေသာ သီရိလကၤာျပည္သူေတြရဲ႕ ၁၀ ရာခုိင္ႏႈန္းသာရွိတဲ့ မြတ္စလင္ေတြက အစၥလာမ္ဘာသာထဲကို အဓမၼသြတ္သြင္းတယ္၊ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြရဲ႕ ဘုရားေက်ာင္းကန္ေတြကုိ ဖ်က္ဆီးတယ္လုိ႔ စြပ္စြဲခဲ့ၾကပါတယ္။ ကန္ဒီက တုိက္ခုိက္မႈေတြမျဖစ္ခင္ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္အတြင္း ႀကီးမားတဲ့ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈ နည္းဆံုး ၃ ခုေလာက္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

    “သီရိလကၤာက ေခ်ာက္ထဲက်ေတာ့မွာပါ။ ဒီတုိက္ခုိက္မႈေတြဟာ စနစ္တက်ကုိ စီစဥ္ထားတာပါ။ မြတ္စလင္ေတြ ႂကြလာေအာင္ ဆြေပးၿပီး ဒါကုိအရင္းတည္ကာ မြတ္စလင္ေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ပုိလုပ္ဖုိ႔ သူတုိ႔ ဖန္တီးထားတယ္ဆုိတာ ယံုၾကည္ရေလာက္တဲ့ အေနအထားေတြ ရွိပါတယ္” လုိ႔ International Crisis Group က သုေတသနပညာရွင္တစ္ဦးျဖစ္သူ အလန္ ကီနန္က ေျပာပါတယ္။

    မြတ္စလင္လူ႕အဖြဲ႕အစည္းကေတာ့ သူတုိ႔ဆင္ထားတဲ့အကြက္ထဲကေန ‘ခ်ီးက်ဴးစရာေကာင္းေလာက္ေအာင္ ေရွာင္ႏုိင္တယ္’ လုိ႔ ကီနန္က ထည့္သြင္းေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။

    “ဒါေပမယ့္ မြတ္စလင္လူနည္းစုေတြအေနနဲ႔ လက္တုန္႔ျပန္မယ္ဆုိရင္ ၿငိမ္ေနတဲ့ဆင္ဟာလီေတြကလည္း သူတုိ႔ကုိ ၿခိမ္းေျခာက္တယ္လုိ႔ခံစားရကာ အရင္က မရွိခဲ့တဲ့ အေနအထားမ်ိဳးနဲ႔ ပါ၀င္လာၾကမွာပါ”

    ရဲတပ္ဖြဲ႕က ရပ္ၾကည့္

    စစ္တပ္နဲ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႕တုိ႔က အေျခအေနကုိ ထိန္းခ်ဳပ္မႈမရွိတဲ့အတြက္ စုိးရိမ္မိတယ္လုိ႔ ကီနန္က ေျပာပါတယ္။

    “(လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြ) လံုလံုေလာက္ေလာက္ မခ်ထားလုိ႔လားဆုိတဲ့ ေရရာတဲ့အေၾကာင္းျပခ်က္မ်ိဳး မရွိပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္စုိးရိမ္တာက ရဲနဲ႔ စစ္တပ္တုိ႔ဟာ တုိခုိက္တဲ့သူေတြဘက္က ျဖစ္ေနမလားဆုိတဲ့ အယူအဆမ်ိဳးပါ။ ဒါေပမယ့္ ဒါဟာလည္း အံ့ၾသစရာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး” လုိ႔ ကီနန္က ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး ၂၀၁၄ ခုႏွစ္က လူ ၄ ဦး ေသဆံုးၿပီး ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ဒဏ္ရာရခဲ့တဲ့ မြတ္စလင္ေတြနဲ႔ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြအၾကား တုိက္ခုိက္မႈမွာ အစုိးရက ပါ၀င္ကူညီခဲ့တယ္ဆုိတဲ့ သတင္းေတြကုိ ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။

    လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြ အေရးယူဖုိ႔ တြန္႔ဆုတ္ေနတဲ့ ေနာက္ထပ္ ျဖစ္ႏုိင္ေခ်အေၾကာင္းအရင္းတစ္ခုက ေဖေဖာ္၀ါရီ ေဒသႏၱရေရြးေကာက္ပြဲမွာ ဆရီဆီနာရဲ႕ ညြန္႔ေပါင္းအစုိးရဟာ ရာဂ်ာပက္ဆီရဲ႕ ပါတီကုိ ရွက္ဖြယ္႐ႈံးနိမ့္ခဲ့တဲ့အခ်က္ ျဖစ္မယ္လုိ႔ ကီနန္က ထပ္ေျပာပါတယ္။

    အာဏာရွင္ဆန္တယ္၊ ျခစးတယ္၊ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြရွိတယ္လုိ႔ စြပ္စြဲခံရတဲ့ ရာဂ်ာပက္ဆီကုိ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာ ဆရီဆီနာက အမ်ိဳးသားျပန္လည္ရင္ၾကားေစ့ေရး၊ ဖြဲ႕စည္းပံု ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ေဆာင္မယ္ဆုိတဲ့ စကားေတြနဲ႔ ျဖဳတ္ခ်ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဆရီဆီနာကုိ အာဏာရေစခဲ့တဲ့ ညြန္႔ေပါင္းအစုိးရအဖြဲ႕ဟာ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ေရြးေကာက္ပြဲမတုိင္ခင္မွာ ခြာၿပဲခဲ့ၾကပါတယ္။

    ကီနန္က ရာဂ်ာပက္ဆီရဲ႕ပါတီ အႏုိင္ရမႈက ဆင္ဟာလီ ဗုဒၶဘာသာ အစြန္းေရာက္အုပ္စုေတြကုိ အတင့္ရဲေစၿပီး ဒီထက္ပုိၿပီး အဓိက်တာက ရဲတပ္ဖြဲ႕နဲ႔ အျခား အစုိးရတာ၀န္ရွိသူေတြဟာ စြန္႔စားဖုိ႔အတြက္ ခ်င့္ခ်ိန္ေနၾကတာျဖစ္မယ္လုိ႔ ကီနန္က ေျပာပါတယ္။

    “တုိက္ခုိက္သူေတြရဲ႕ ေနာက္ကြယ္ကလက္မဲႀကီးကုိ ေဖာ္ထုတ္ရမလားဆုိတာ ရဲတပ္ဖြဲ႕က ေတြေ၀ေနတယ္။ ရာဂ်ာပက္ဆီနဲ႔ သူ႕လူေတြက ရဲေတြဟာ သူတုိ႔ဖက္ပါတယ္ဆုိတာမ်ိဳးလည္း ျဖစ္ခ်င္တယ္။ ရာဂ်ာပက္ဆီနဲ႔ သူ႕အုပ္စု မၾကာခင္ အာဏာရလာမယ္ဆုိရင္ တာ၀န္ကုိေက်ပြန္ၿပီး အၾကမ္းဖက္မႈေတြကုိ ရပ္တန္႔ခဲ့တဲ့ ရဲရင္တဲ့ ရဲတပ္သားတစ္ေယာက္ဆုိတာမ်ိဳး သူတုိ႔ေရွ႕မွာ ရဲေတြက အျဖစ္မခံခ်င္တာလည္း ပါမွာပါ။ ”

    ေဘးက်ပ္နံက်ပ္အစုိးရ

    ဒီလုိတုိက္ခုိက္မႈေတြ ဆက္ျဖစ္ေနတယ္ဆုိရင္ ဆရီဆီနာအစုိးရရဲ႕ အနာဂတ္ဟာ ေဘးက်ပ္နံက်ပ္ ျဖစ္လာမယ္လုိ႔ ကုိလံဘုိအေျခစုိက္ တတ္သိပညာရွင္မ်ားအဖြဲ႕ Centre for Policy Alternatives က အမႈေဆာင္ဒါ႐ုိက္တာ ပုိင္ကီယာဆုိသီ ဆရာ၀မ္အမူတူက ေျပာပါတယ္။

    “လက္ရွိအစုိးရဟာ လုပ္ႏုိင္စြမ္းမရွိဘူးလုိ႔ ထင္လာဖုိ႔အတြက္ တုိက္ခုိက္မႈျဖစ္ေအာင္ လႈံ႕ေဆာ္ေနတာလုိ႔ တစ္ခ်ိဳ႕က ေျပာပါတယ္။ အစုိးရအေျပာင္းအလဲ ျမန္ျမန္ျဖစ္ဖုိ႔အတြက္ မတည္ၿငိမ္ေအာင္ လုပ္ေနတာလုိ႔လည္း တစ္ခ်ိဳ႕ေတြက ေျပာပါတယ္”

    သမၼတ ဆရီဆီနာ၊ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ရာနီလ္ ၀စ္ကရီမာဆင္ဟီတုိ႔အေနနဲ႔ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္နဲ႔ ျပတ္ျပတ္သားသား လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ ဆရာ၀မ္အမူတူက တုိက္တြန္းခဲ့ၿပီး၊ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြအေနနဲ႔ အၾကမ္းဖက္မႈေနာက္ကြယ္က ႀကိဳးကုိင္သူေတြကုိ ဖမ္းဆီးကာ တုိင္းျပည္ဟာ ဘာသာေပါင္းစံု၊ လူမ်ိဳးေပါင္းစံုရွိတဲ့ တုိင္းျပည္ျဖစ္ၿပီး ဒီအတုိင္းပဲ ဆက္ရွိခ်င္တယ္ဆုိတာကုိ ျပည္သူကုိ ခ်ျပရမွာျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ဒီလုိ တုိက္ခုိက္မႈေတြဟာ ဆယ္စုႏွစ္ခ်ီ စစ္ပြဲေတြၿပီးတဲ့ေနာက္ ျပန္လည္ဦးေမာ့လာတဲ့ သီရိလကၤာရဲ႕ စီးပြားေရးကုိ ထိခုိက္ေစႏုိင္တယ္လုိ႔လည္း ဆရာ၀မ္အမူတူက ဆုိပါတယ္။

    “တကယ္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဟာ အေရးေပၚအေျခအေနနဲ႔ သြားမယ္၊ ဆုိရွယ္မီဒီယာေတြကုိ ပိတ္ထားမယ္ဆုိရင္ ခရီးသြားေတြ လာေတာ့မွာမဟုတ္သလုိ၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြကလည္း ျပန္စဥ္းစားေတာ့မွာပါ”

    ၀ါလီကာဒီက ဇာမီးရ္ကေတာ့ သူမအေနနဲ႔ အၾကမ္းဖက္ခံရမႈေၾကာင့္ နာက်င္ေၾကကြဲရတယ္လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    “ကၽြန္မတုိ႔အေနနဲ႔ လံုၿခံဳေအးခ်မ္းမႈကုိ လုိခ်င္ပါတယ္။ ဘယ္သူ႕ကိုမွ ကၽြန္မတုိ႔လုိ မႀကံဳေတြ႕ေစခ်င္ပါဘူး”

    ကာစင္ကာလည္း ဒီလုိပဲ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    “စစ္ပြဲရဲ႕ ခါးသီးမႈကုိ ကၽြန္ေတာ္ ႀကံဳခဲ့ရၿပီးပါၿပီ။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကုိသာ ကၽြန္ေတာ္ လုိလားပါတယ္”

    Ref: Aljazeera

    (အလ္ဂ်ာဇီးရားသတင္းဌာနတြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ Sri Lanka ‘on the brink’ amid fresh anti-Muslim violence ေဆာင္းပါးကုိ ေလးေမာင္က ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆုိသည္။)

  • အေရးေပၚအေျခအေန ထုတ္ျပန္ထားေသာ္လည္း သီရိလကၤာတြင္ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈ ဆက္ျဖစ္

    အေရးေပၚအေျခအေန ထုတ္ျပန္ထားေသာ္လည္း သီရိလကၤာတြင္ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈ ဆက္ျဖစ္

    မတ္ ၇၊ ၂၀၁၇
    M-Media

    အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္ခံရၿပီး ျမင္ကြင္း

     

    – သီရိလကၤာႏုိင္ငံအလယ္ပုိင္း ကန္ဒီၿမိဳ႕တြင္ အေရးေပၚအေျခအေန ေၾကျငာထားေသာ္လည္း မြတ္စလင္မ်ားအေပၚ ဆင္ဟာလီအစြန္းေရာက္မ်ား၏ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနသည္ဟု သိရသည္။

    ၿပီးခဲ့သည့္တစ္ပတ္ ႏုိင္ငံအေရွ႕ပိုင္းတြင္ ဗုဒၶဘာသာလူအုပ္က မြတ္စလင္မ်ား၏ ဆုိင္မ်ား၊ အိမ္မ်ား၊ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္တို႔ကုိ တုိက္ခုိက္ဖ်က္ဆီးမႈမွ အစျပဳခဲ့သည့္ မတည္ၿငိမ္မႈမွာ ယခုတစ္ပတ္တြင္ ကန္ဒီၿမိဳ႕အထိ ကူးစက္လာခဲ့ၿပီး ယမန္ေန႔က အေရးေပၚအေျခအေန ေၾကျငာရသည္အထိ ျဖစ္ခဲ့သည္။

    သုိ႔ေသာ္လည္း ယမန္ေန႔ညပုိင္းတြင္ ကန္ဒီၿမိဳ႕အနီးရွိ မာဒါ၀ါလာရြာတြင္ အေဆာက္အဦးမ်ားကို ဖ်က္ဆီးမႈမ်ား ရွိေနဆဲျဖစ္သည္ဟု မ်က္ျမင္သက္ေသမ်ားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    “အေဆာက္အဦတစ္ခု မီး႐ႈိ႕ခံရတဲ့အသံကုိ ကၽြန္ေတာ္ၾကားတယ္။ အျပင္ထြက္ၾကည့္ေတာ့ မီးေတာ္ေတာ္ေလာင္ေနတာကုိ ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္” ဟု ရြာသား မုိဟာမက္ မာနာဇီရ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    အဆုိပါဆုိင္မွာ မြတ္စလင္တစ္ဦးပုိင္ဆုိင္ေသာ ကားပစၥည္းအေရာင္းဆုိင္ျဖစ္သည္ဟုလည္း ၎က ဆုိသည္။

    ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္တစ္ခု တုိက္ခုိက္ခံရမႈ

    “လက္ရွိေတာ့ ဘာျပႆနာမွ မရွိေတာ့ပါဘူး။ ရဲနဲ႔ စစ္တပ္က ဒီေနရာကုိ အျပည့္အ၀ ထိန္းခ်ဳပ္ထားၿပီး၊ မီးသတ္ကလည္း မီးညႇိမ္းေပးခဲ့ပါတယ္”

    ကုိလံဘုိအေျခစုိက္ သတင္း၀ဘ္ဆုိက္တစ္ခုျဖစ္သည့္ Ground Views က ကန္ဒီၿမိဳ႕ အေရွ႕ေျမာက္ပုိင္းရွိ ၀ါတီဂါမာရြာတြင္ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္တစ္လံုးကုိ လူအုပ္က တုိက္ခုိက္ဖ်က္ဆီးခဲ့သည္ဟု ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး ဖ်က္ဆီးခံရသည့္ ဓာတ္ပံုမ်ားကို လႊင့္တင္ခဲ့သည္။

    ၿပီးခဲ့သည့္တစ္ပတ္ ဆင္ဟာလီဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား၏ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး ဆႏၵျပမႈအတြင္း မြတ္စလင္မ်ားႏွင့္ ထိပ္တုိက္ေတြ႕ဆံုမႈတြင္ ဆင္ဟာလီတစ္ဦး ေသဆံုးခဲ့ၿပီးေနာက္ ကန္ဒီတြင္ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈမ်ား ျမင့္တက္လာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

    ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွစ၍ သီရိလကၤာႏုိင္ငံတစ္၀ွမ္းတြင္ မြတ္စလင္မ်ားအေပၚ ပစ္မွတ္ထားသည့္ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈမ်ား ခပ္စိပ္စိပ္ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ဘုန္းႀကီးမ်ားဦးေဆာင္သည့္ ဗုဒၶဘာသာ အစြန္းေရာက္အဖြဲ႕ BBS က ေသြးထုိးလႈံ႕ေဆာ္မႈေၾကာင့္ျဖစ္သည္ဟု သံုးသပ္မႈမ်ား ရွိေနသည္။

    ႏုိင္ငံလူဦးေရ၏ ၁၀ ရာခုိင္ႏႈန္းသာရွိေသာ မြတ္စလင္မ်ားမွာ ၎တုိ႔၏ ဘာသာအတြင္းသုိ႔ အဓမၼသိမ္းသြင္းကာ၊ ဗုဒၶဘာသာ၏ သမုိင္း၀င္ေနရာမ်ားကို ဖ်က္ဆီးမႈမ်ား ရွိသည္ဟု ဆင္ဟာလီအစြန္းေရာက္မ်ားက စြပ္စြဲထားသည္။

    BBS အဖြဲ႕၏ အစြန္းေရာက္အယူအဆေၾကာင့္ ႏုိင္ငံအတြင္းရွိ လူနည္းစု ခရစ္ယာန္ ဘာသာ၀င္မ်ားလည္း ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္မ်ားအတြင္း တုိက္ခုိက္ခံခဲ့ရသည္။

    Ref: Aljazeera

  • မြတ္စလင္မ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈ ျမင့္တက္လာျခင္းေၾကာင့္ သီရိလကၤာတြင္ အေရးေပၚအေျခအေန ေၾကျငာ

    မြတ္စလင္မ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈ ျမင့္တက္လာျခင္းေၾကာင့္ သီရိလကၤာတြင္ အေရးေပၚအေျခအေန ေၾကျငာ

    မတ္ ၆၊ ၂၀၁၈
    M-Media

    တုိက္ခုိက္ဖ်က္ဆီးၿပီးေနာက္ ေတြ႕ရသည့္ ျမင္ကြင္း

    – ႏုိင္ငံတစ္၀ွမ္း မြတ္စလင္ေတြကုိ ပစ္မွတ္ထားတဲ့ တုိက္ခုိက္မႈေတြ ျမင့္တက္လာတာေၾကာင့္ သီရိလကၤာႏုိင္ငံမွာ အစုိးရက အေရးေပၚအေျခအေန ေၾကျငာလုိက္ပါတယ္။

    ၿပီးခဲ့တဲ့တစ္ပတ္ တနလၤာေန႔က ႏုိင္ငံအေရွ႕ပုိင္းမွာ ဗုဒၶဘာသာလူအုပ္က မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ေတြ၊ ေနအိမ္ေတြ၊ ဆုိင္ေတြကုိ ဖ်က္ဆီးမႈကေန အစျပဳခဲ့တဲ့ မၿငိမ္သက္မႈဟာ ႏုိင္ငံတစ္၀ွမ္း အလ်င္အျမန္ ျပန္႔ႏွံ႔ခဲ့ၿပီး မေန႔က ႏုိင္ငံအလယ္ပုိင္း ကန္ဒီၿမိဳ႕မွာ ညမထြက္ရအမိန္႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့အထိ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

    ဒီကေန႔မွာ သီရိလကၤာအစုိးရဟာ အေရးေပၚအစည္းအေ၀း ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး ၁၀ ရက္တာ အေရးေပၚအေျခအေန ေၾကျငာခဲ့ပါတယ္။ သမၼတ မုိင္သရီပါလာ ဆရီဆီနာက ဒီလုိ ေၾကျငာလုိက္ျခင္းေၾကာင့္ တုိက္ခုိက္မႈေတြကုိ စစ္တပ္နဲ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြဟာ ပုိမုိအားထည့္ ကုိင္တြယ္ႏုိင္ေစလိမ့္မယ္လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ဒီလုိ လူမ်ိဳးေရးတုိက္ခုိက္မႈေတြ ျပန္႔ႏွံ႔မႈကုိ တားဆီးဖုိ႔အတြက္ အထူးေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြ ျပဳလုပ္သြားဖုိ႔ ရွိေနပါတယ္။

    သီရိလကၤာအစုိးရရဲ႕ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွီသူ ဒါယာဆရီ ဂ်ာယာဆီကာရာက လူတစ္ခ်ိဳ႕ဟာ Facebook စာမ်က္ႏွာကေန အၾကမ္းဖက္ဖုိ႔ လႈံ႕ေဆာ္မႈေတြ ျပဳလုပ္ေနတဲ့အတြက္ အေရးေပၚေဆာင္ရြက္မႈေတြထဲမွာ ဆုိရွယ္မီဒီယာအသံုးျပဳမႈ ရပ္ဆုိင္းတာလည္း ပါ၀င္မွာျဖစ္ေၾကာင္း၊ လႈံ႕ေဆာ္သူေတြကုိ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ အေရးယူမွာျ
    ဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    သီရိလကၤာ သမၼတ႐ံုးရဲ႕ Twitter စာမ်က္ႏွာမွာ “ဒီလုိ အေရးေပၚအေျခအေန ေၾကျငာမႈက ႏုိင္ငံရဲ႕ တစ္ခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ လံုၿခံဳေရးဆုိင္ရာ အေျခအေနဆုိးေတြကုိ ေျဖရွင္းေပးမွာျဖစ္ၿပီး၊ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းအတြင္းက ရာဇ၀တ္မႈေတြကုိ ေျဖရွင္းဖုိ႔၊ နဂုိအေျခအေနကုိ ျပန္လည္ထိန္းသိမ္းဖုိ႔အတြက္ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြကုိ သင့္ေတာ္တဲ့ စြမ္းအားျမႇင့္တင္မႈေတြ ျပဳလုပ္ေပးထားေၾကာင္း” ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။

    ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ကတည္းကစလုိ႔ သီရိလကၤာႏုိင္ငံမွာ မြတ္စလင္ေတြအေပၚ ပစ္မွတ္ထားတဲ့ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈေတြ ခပ္စိပ္စိပ္ ျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီး ဘုန္းႀကီးေတြဦးေဆာင္တဲ့ ဗုဒၶဘာသာအစြန္းေရာက္အဖြဲ႕ BBS က ဖန္တီးေနတယ္လုိ႔ ေျပာဆုိမႈေတြ ရွိေနပါတယ္။

    BBS ရဲ႕ လႈံ႕ေဆာ္မႈေတြေၾကာင့္ သီရိလကၤာႏုိင္ငံအတြင္းက လူနည္းစုခရစ္ယာန္ေတြလည္း ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြမွာ ပစ္မွတ္ထား တုိက္ခုိက္ျခင္း ခံခဲ့ရပါတယ္။

    တုိင္းျပည္လူဦးေရရဲ႕ ၁၀ ရာခုိင္ႏႈန္းသာရွိတဲ့ မြတ္စလင္ေတြဟာ အစၥလာမ္ဘာသာထဲ အဓမၼသိမ္းသြင္းေနတယ္၊ ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ သမုိင္း၀င္ေနရာေတြကုိ ဖ်က္ဆီးေနတယ္လုိ႔ ဆင္ဟာလီ အစြန္းေရာက္ေတြက စြပ္စြဲ ၀ါဒျဖန္႔ေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

    Ref: Independent