News @ M-Media

Tag: SyriaCrisis

  • ဆီးရီးယား ကေလးငယ္ရဲ႕ အသက္မဲ့ ပံုရိပ္က ဥေရာပရဲ႕ သေဘာထား ေျပာင္းလဲေစမွာလား

    ဆီးရီးယား ကေလးငယ္ရဲ႕ အသက္မဲ့ ပံုရိပ္က ဥေရာပရဲ႕ သေဘာထား ေျပာင္းလဲေစမွာလား

    စက္တင္ဘာ ၄ ၊ ၂၀၁၅
    M-Media
    .11951273_1000485316669952_8896841551549368800_n
    – တူရကီကမ္းေျခေပၚမွာ ၃ ႏွစ္အရြယ္ ကေလးငယ္ရဲ႕ အသက္မဲ့ခႏၱာကုိယ္ ကမ္းေပၚလာတင္ေနတဲ့ ႏွလံုးသားေၾကကြဲဆုိ႔နင့္စရာ ဓာတ္ပံုက ဥေရာပရဲ႕ ဒုကၡသည္ျပႆနာ ႀကီးထြားေနတဲ့ အခ်ိန္ တုန္လႈပ္ေျခာက္ျခားစရာ အေျခအေနကို ျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္။
    .
    တူရကီရဲ႕ ကမၻာ့လွည္ခရီးသြား စည္ကားရာ အဓိက အပမ္းေျဖ ကမ္းေျခမ်ားထဲက တစ္ခုမွာ လႈိင္းလံုးေတြၾကား ကေလးငယ္ တစ္ေယာက္ ေမွာက္ခံုလဲေလ်ာင္းေနတဲ့ ပံုရိပ္ေတြဟာ အသက္ေတြ အႏၱရာယ္ရွိေနၿပီး ဥေရာပမွာ ဘ၀သစ္ရွာေဖြဖုိ႔ သေဘာထား ရွိေနတဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ပ်က္သံုးသူ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ အႏၱရာယ္ေတြအေပၚ လူသားေထြက ပုိၿပီး အာ႐ံုစုိက္ခဲ့ၾကပါတယ္။
    .
    တီရွပ္အနီေရာင္၊ ေဘာင္းဘီ အျပာေရာင္ေလး၀တ္ထားၿပီး အသက္မဲ့ေနတဲ့ အဲဒီကေလးဟာ ဆီးရီးယားက ကာ့ဒ္လူမ်ိဳးအမ်ားစုေန ထုိင္ရာ ကိုဘိန္းၿမိဳ႕က အသက္ ၃ ႏွစ္အရြယ္ ေအလန္ကာဒီဆုိသူျဖစ္ၿပီး ဂရိကုိေရာက္ဖုိ႔ ေလွနဲ႔ ကူးေနစဥ္မွာ ေလွေမွာက္လုိ႔ ေသဆံုးသြားတဲ့ အနည္းဆံုး ဆီးရီးယားျပည္သူ ၁၂ ဦးထဲက တစ္ဦးျဖစ္တယ္လုိ႔ ယံုၾကည္ရပါတယ္။
    .
    သူရဲ႕အကုိျဖစ္သူ အသက္ ၅ ႏွစ္အရြယ္ ဂါလစ္ေလးရဲ႕ အသက္မဲ့ ခႏၶာကုိယ္ကုိေတာ့ ကမ္းေျခရဲ႕ အျခားတစ္ဖက္မွာ ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။
    .
    “ကမ္းေျခမွာ လာတင္ေနတဲ့ ေသဆံုးသြားတဲ့ ဒီ ဆီးရီးယား ကေလးငယ္ရဲ႕ ဆုိ႔နင့္စရာ ဓာတ္ပံုေတြက ဒုကၡသည္ေတြ အေပၚ ဥေရာပရဲ႕ ဆက္ဆံမႈကုိ မေျပာင္းလဲေစဘူးဆုိရင္၊ ဘာက ေျပာင္းလဲေစမွာလဲ?” လုိ႔ ၿဗိတိန္ရဲ႕ နာမည္ႀကီး Independent သတင္းစာက ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ဥေရာပတစ္လႊားက သတင္းစာေတြထဲမွာလည္း ဒီသတင္းဟာ ပလူပ်ံခဲ့ပါတယ္။
    .
    တူရကီ ကမ္းေျခေစာင့္ တပ္ဖြဲ႕ကေတာ့ ႏုိင္ငံအတြင္းက ေဘာ့ဒ္ရမ္ ကၽြန္းဆြယ္ကေန ဂရိက ေအဂီယာကၽြန္းကုိ သီးျခားစီ ထြက္ခြာသြားတဲ့ ဒုကၡသည္ ေလွႏွစ္စင္းဟာ ဗုဒၶဟူးေန႔မနက္ ေစာေစာပုိင္းမွာ နစ္ျမဳပ္သြားခဲ့တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။
    .
    ေသဆံုးသြားသူေတြထဲမွာ ကေလးငယ္ေလးဦးနဲ႔ အမ်ိဳးသမီး တစ္ဦးတုိ႔ ပါ၀င္ၿပီး ၁၅ ဦးကုိေတာ့ ကယ္တင္ႏုိင္ခဲ့တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။
    . SyriaSlide11-630x472
    ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ေတာင္းဆုိ
    ————————-
    ေအလန္ကာဒီေလးရဲ႕ ဒီဓာတ္ပံုေတြကုိ ဆုိရွယ္မီဒီယာေတြထဲမွာ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ မွ်ေ၀ခဲ့ၾကၿပီး ျပင္းထန္တဲ့ တုန္႔ျပန္မႈေတြလည္း ရွိခဲ့ပါတယ္။
    .
    တစ္ခ်ိဳ႕ေတြက ဒုကၡသည္ေတြကုိ ကူညီေရး ခ်က္ျခင္းေဆာင္ရြက္ၾကဖုိ႔ အစုိးရေတြကုိ ေတာင္းဆုိခဲ့ၾကၿပီး အခ်ိဳ႕ကေတာ့ ဒီပံုေတြကုိ လႊင့္တင္ျခင္းဟာ အျခားလူေတြကုိ စိတ္အေႏွာက္အယွက္ျဖစ္ေစၿပီး၊ ခံစားရေစတယ္လုိ႔ ျပင္တင္မႈေတြလည္း ရွိခဲ့ပါတယ္။
    .
    Huffington Post ရဲ႕ ဥေရာပထုတ္မွာ “တစ္ခုခုလုပ္ပါ ေဒးဗစ္” ဆုိၿပီး ၿဗိတိန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒးဗစ္ ကင္မရြန္းကို တုိက္႐ုိက္ ရည္ညႊန္း ေရးသားခဲ့ပါတယ္။ ကင္မရြန္းဟာ အျခားေသာ ဥေရာပႏုိင္ငံေတြက လက္ခံတဲ့ ဒုကၡသည္ အေရအတြက္ထက္ နည္းၿပီး လက္ခံမယ္လုိ႔ ေျပာခဲ့သူပါ။

    syrian-migrant-boy-turkey
    .
    ဒုတိယကမၻာစစ္ေနာက္ပုိင္း အႀကီးဆံုး ဒုကၡသည္ေရႊ႕ေျပာင္းလာမႈက လူသားတန္ဖုိးအတြက္ ဥေရာပက အေျပးအလႊားျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ ျပင္သစ္၊ အီတလီနဲ႔ ဂ်ာမနီတုိ႔က ထိပ္တန္း သံတမန္ေတြဟာ ဥေရာပ ၂၈ ႏုိင္ငံစလံုး ဒုကၡသည္ေတြကုိ အညီအမွ်လက္ခံဖုိ႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ဥေရာပသမဂၢရဲ႕ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြကုိ ျပန္လည္စဥ္းစားဖုိ႔ တုိက္တြန္းေနၾကပါတယ္။
    .
    အဲဒီလုိ တုိက္တြန္းမႈဟာ ဂရိႏုိင္ငံရဲ႕ ကၽြန္းမႀကီးကုိ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ ဒုကၡသည္ေတြ ထပ္မံေရာက္ရွိလာခ်ိန္မွာ ဒုကၡသည္ေတြ အစုလုိက္အၿပံဳလုိက္ ၀င္ေရာက္လာမႈႀကီးကုိ ဥေရာပႏုိင္ငံေတြက ဘယ္လုိ ကိုင္တြယ္မလဲဆုိတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တင္းမာမႈမ်ား ျမင့္တက္လာေနခ်ိန္မွာ ထြက္ေပၚလာခဲ့တာပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဂရိႏုိင္ငံဟာ ဒုကၡသည္ ၁၆၀၀၀၀ ေလာက္ကုိ လက္ခံထားပါတယ္။
    .
    ၿပီးခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္အတြင္းမွာ ဒုကၡသည္ အေရအတြက္ဟာ သိသိသာသာကုိ တက္လာခဲ့ၿပီး အဓိကအားျဖင့္ ဆီးရီးယား၊ အာဖဂန္နစၥတန္၊ ပါကစၥတန္နဲ႔ အာဖရိကတုိ႔ကျဖစ္ကာ ဥေရာပမွာ ဘ၀သစ္ေတြ စတင္ဖုိ႔အတြက္ တူရကီကေန ဂရိကုိ ေရလမ္းေၾကာင္းကေန ထြက္ခြာဖုိ႔ ႀကိဳးစားၾကသူေတြျဖစ္ပါတယ္။
    .
    Ref: Aljazeera
    ေလးေမာင္ တင္ဆက္သည္။

  • အီးဒ္ပြဲေတာ္တြင္ မေပ်ာ္ရႊင္ႏုိင္ခဲ့တဲ့ ဆီးရီးယား ဒုကၡသည္မ်ား

    အီးဒ္ပြဲေတာ္တြင္ မေပ်ာ္ရႊင္ႏုိင္ခဲ့တဲ့ ဆီးရီးယား ဒုကၡသည္မ်ား

    ၾသဂုတ္ ၉ ၊ ၂၀၁၅
    M-Media

    Dim Eid for Syrian Refugees

    – ဇာတိေျမႏွင့္ မုိင္မ်ားစြာေ၀းကြာေသာေနေသာ တူရကီရွိ ဆီးရီးယားဒုကၡသည္စခန္းမ်ား၌ တစ္ကြဲတစ္ျပားျဖစ္ေနေသာ မိသားစုမ်ား ဆင္ႏႊဲရန္ ႀကိဳးစားေနၾကသည့္ အီဒြလ္ဖိသီရ္ ၀ါကၽြတ္အီးဒ္ပြဲေတာ္မွာ အျခားေသာ ေနရာမ်ားႏွင့္ တူမည္မဟုတ္ေခ်။

    “အိမ္ရဲ႕အေ၀းမွာ ပထမဆံုးအျဖစ္ အီဒြလ္ဖိသီရ္ကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ကုန္ဆံုးရေတာ့မွာပါတယ္။ ဒါဟာ ေနာက္ဆံုး အႀကိမ္ျဖစ္ပါေစလုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ရဲ႕ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြကေတာ့ ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် ယုတ္ေလ်ာ့လာပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ထိခုိက္ခံစားရတာထက္စာရင္ ဒီမွေတာ့ အဆင္ေျပပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အေဖ့ဆီက သတင္းမၾကားရဘူး၊ သူ ေသသလား၊ ရွင္သလားဆုိတာလဲ မသိပါဘူး။ တစ္ကယ္လုိ႔ ေသသြားတယ္ဆုိရင္ေတာ့ အေဖ့ရဲ႕ေျမပံု ဘယ္ေနရာရွိလဲဆုိတာ သိခ်င္ပါတယ္” ဟု ဒုကၡသည္ တစ္ဦးျဖစ္ေသာ ဘီကီရ္ ေရွဟုိက Anadolu Agency သတင္းဌာနသုိ႔ ဇူလုိင္လ ၁၆ ရက္ေန႔တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    “ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ဒီမွာရတဲ့ အခြင့္အေရးေတြထဲကေန အီးဒ္အတြက္ ျပင္ဆင္ေနပါတယ္။ အစၥလာမ္ကမၻာမွာ အခု လတ္တေလာ ျဖစ္ပ်က္ေနတာေတြဟာ မၾကာခင္ၿပီးဆံုးသြားမယ္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္”

    ဆီးရီးယားဒုကၡသည္မ်ားမွာ လြန္ခဲ့သည့္ ၅ ႏွစ္လံုးလံုး တူရကီ သဘာ၀ေဘးအႏၱရာယ္ႏွင့္ အေရးေပၚ စီမံခန္႔ခြဲေရးေအဂ်င္စီ AFAD မွ စီစဥ္ေပးထားေသာ တဲမ်ားႏွင့္ ကြန္တိန္နာမ်ားတြင္ ေနထုိင္ခဲ့ၾကရသည္။

    တူရကီရွိ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားတြင္ လံုၿခံဳမႈရွိေနေသာ္လည္း ခ်စ္ခင္ႏွစ္သက္ရသူမ်ား၏ အေ၀းတြင္ ဒုကၡသည္မ်ားမွာ မေပ်ာ္ႏုိင္ၾက။

    အက္ကာကာလီ ခ႐ုိင္ ဆန္လာဖာရ္ေဒသရွိ ဆူေလမန္ရွားဟ္ ဒုကၡသည္စခန္းတြင္ ေနထုိင္ေနရသည့္ ဟူစိန္အဘ္ဒူလာက ၎မွာ သားေလးဦးႏွင့္ သားမက္တစ္ဦးတုိ႔ကုိ စစ္ပြဲတြင္ ဆံုး႐ံႈးခဲ့ရၿပီး မိမိအေနျဖင့္ ႏုိင္ငံအား စြန္႔ခြာလာရသည္မွာ ၄ ႏွစ္ ရွိခဲ့ၿပီဟု ေျပာၾကား ခဲ့သည္။

    ထုိကဲ့သုိ႔ ကံမေကာင္းအေၾကာင္းမလွခဲ့ေသာ္လည္း အီးဒ္ပြဲေတာ္ကုိမူ ၎တုိ႔က တူရကီတြင္ ဆင္ႏႊဲခဲ့ၾကသည္။

    “လက္ရွိျဖစ္ပြားေနတဲ့ ျပည္တြင္းစစ္က ဆီးရီးယားမွာ ရွိေနတဲ့သူေတြနဲ႔ ဒုကၡသည္ေတြကုိ အီဒြလ္ဖိသီရ္ပြဲေတာ္ ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ က်င္းပဖုိ႔ အတားဆီးျဖစ္ေစပါတယ္။ တူရကီကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အတြက္ အားလံုးကုိ စီစဥ္ေပးပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဇာတိေျမနဲ႔ေတာ့ မတူဘူးေပါ့ဗ်ာ။ တူရကီမွာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔လံုၿခံဳပါတယ္။ ဒါက အီးဒ္ပြဲေတာ္ေလာက္ကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အတြက္ အေရးႀကီးပါတယ္” ဟု ၎ကဆုိၿပီး IS အဖြဲ႕ႏွင့္ ေလေၾကာင္းမွ တုိက္ခုိက္မႈမ်ားကုိ ေၾကာက္ရြံ႕ေသာ္လည္း သားမ်ား၏ ေျမပံုမ်ားကုိ ၾကည့္ခ်င္သည္ဟု အဘ္ဒူလာက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    “စစ္ပြဲၿပီးသြားရင္ အိမ္ျပန္ႏုိင္မယ္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ သားေတြရဲ႕ ေျမပံုေတြကုိ ၾကည့္ႏုိင္မွာပါ။ ဒီအီးဒ္ေန႔ကေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္အတြက္ တကယ့္အီးဒ္ ျဖစ္မွာပါပဲ”

    အီဒြလ္ဖိသီရ္မွာ အစၥလာမ္၏ အဓိက အီးဒ္ပြဲေတာ္ ၂ ခုအနက္မွ တစ္ခုလည္းျဖစ္သည္။ နံနက္ေစာေစာတြင္ ၀တ္ျပဳ ဆုေတာင္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ၿပီးေနာက္ မုန္႔မ်ားတည့္ခင္းဧည့္ခံျခင္း၊ ေ၀ငွျခင္း၊ ေဆြမ်ိဳးမိတ္သဂၤဟမ်ား၏ အိမ္မ်ားသုိ႔ သြားေရာက္ လည္ပတ္ျခင္းတုိ႔ျဖင့္ အီးဒ္ေန႔ကုိ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္မ်ာက ဆင္ႏႊဲေလ့ရွိၾကသည္။

    ၀မ္းနည္းစရာ
    ————
    အီးဒ္ေန႔ေပ်ာ္ရႊင္မႈက ဒုကၡသည္မ်ားစိတ္တြင္း၌ရွိေသာ စစ္၏ အနိဌာ႐ံုမ်ားကုိ ဖယ္ရွားႏုိင္မည္ မဟုတ္ေခ်။

    လြန္ခဲ့သည့္ ၂ ႏွစ္လံုးလံုး တူရကီတြင္ ဒုကၡသည္ တစ္ဦးအျဖစ္ ေနထုိင္လာခဲ့ရသည့္ ဆဘီဟာ အဟ္မတ္က ႏုိင္ငံမွာ စစ္ပြဲႏွင့္ ဆက္လက္ လံုးပမ္းေနရေသာေၾကာင့္ လာမည့္ အီးဒ္ေန႔ အားလပ္ရက္က ၎တုိ႔အတြက္ ၀မ္းနည္းပူေဆြးမႈ အတိျဖစ္သည္ဟု ဆုိသည္။

    “အိမ္၊ အေမ၊ အေဖနဲ႔ ေမာင္ေလးေတြ၊ ခ်စ္ရသူေတြရဲ႕ အေ၀းမွာျဖစ္ေနတဲ့ ဒီအီးဒ္ေန႔ကုိ အားလပ္ရပ္ အျဖစ္ ကၽြန္မ သတ္မွတ္လုိ႔မရပါဘူး။ သူတုိ႔နဲ႔အတူ ရွိမေနဘူးဆုိရင္ အီးဒ္ေန႔ဟာလည္း ကၽြန္မအတြက္ ဘာမွ အဓိပၸါယ္မရွိပါဘူး” ဟု သူမက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    တူရကီရွိ ခရာမန္မာရက္စ္ ဒုကၡသည္စခန္းတြင္ ေလးႏွစ္လံုးလံုး ေနထုိင္လာခဲ့ရသည့္ အဘီရ္ ယတင္မ္ ကလည္း ထုိကဲ့သုိ႔ ၀မ္းနည္းပူေဆြးမႈကုိ ဖြင့္ဟခဲ့သည္။

    “အေမနဲ႔ အေဖကုိ ကၽြန္မ ဒီမွာရွိေစခ်င္တာပါ။ အီးဒ္ေန႔ကုိ သာမန္ေန႔တစ္ေန႔ပဲလုိ႔ ကၽြန္မ ထင္ပါတယ္။ ကၽြန္မအတြက္ေတာ့ ဘာမွအဓိပၸါယ္ မရွိပါဘူး။ သူတုိ႔ ကၽြန္မတုိ႔ အတြက္ အားလံုးလုပ္ေပးပါတယ္။ သူတုိ႔ရဲ႕ ေထာက္ပံ့ေပးမႈအတြက္ ကၽြန္မ ေက်းဇူးတင္ ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေရႊေလွာင္အိမ္ထဲေရာက္ေနတဲ့ ေတးသီငွက္ အိမ္ျပန္ဖုိ႔ ညည္းညဴတဲ့ စကားပံုအတုိင္းပါပဲ။ ဒီမွာ ေနလုိ႔ရေပမယ့္ ကၽြန္မ အိမ္ျပန္ခ်င္ပါတယ္” ဟု ယတင္မ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    “ကၽြန္မရဲ႕မိသားစု၊ ကၽြန္မရဲ႕တုိင္းျပည္ကုိ စြန္႔ခြာၿပီး ဒီကုိေရာက္လာတာပါ။ ဒါဟာ နက္႐ိႈင္းတဲ့ ဒဏ္ရာပါပဲ။ ဒီတဲေတြက ကၽြန္မရဲ႕ အိမ္ေတြျဖစ္လာပါတယ္”

    ဒုကၡသည္အျဖစ္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ကုန္ဆံုးခဲ့ၿပီးေနာက္ ဆီးရီးယားႏုိင္ငံသားအခ်ိဳ႕မွာ တစ္ေန႔တြင္ အိမ္ျပန္ႏုိင္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ေနသည္။

    “အခုအခ်ိန္မွာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဟာ ေဆြမ်ိဳးေတြ၊ မိတ္ေဆြေတြရဲ႕အေ၀းမွာ ရွိေနပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ မေပ်ာ္ပါဘူး။ စစ္ႀကီးၿပီးသြားတဲ့အခါ အိမ္ျပန္ႏုိင္မယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္မွာ ဒီေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ရွိေနတုန္းပါပဲ” ဟု လြန္ခဲ့သည့္ ၃ ႏွစ္ကတည္းက ဒုကၡသည္ စခန္းတြင္ ေနထုိင္ေနရသည့္ အမီရန္ ဟူရာဘီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    ဟူရာဘီ၏ ဇနီးျဖစ္သူ ရက္ဂ္ဒီကလည္း အစ္ဒ္လစ္ဘ္ရွိ ေဆြမ်ိဳးမ်ားကုိ လြမ္းဆြတ္သတိရသည္ဟု ဆုိသည္။

    “တစ္ေန႔မွာေတာ့ ကၽြန္မ အိမ္ျပန္မွာပါ”

    Ref: Onislam

  • IS ေနာက္ကြယ္မွ အမွန္တရား အပိုင္းအစမ်ား(သို႔) ဆီးရီးယားႏွင့္ အီရတ္က ျပည္တြင္းစစ္မွာ CIA ေျခရႈပ္မႈမ်ား

    IS ေနာက္ကြယ္မွ အမွန္တရား အပိုင္းအစမ်ား(သို႔) ဆီးရီးယားႏွင့္ အီရတ္က ျပည္တြင္းစစ္မွာ CIA ေျခရႈပ္မႈမ်ား

    ဇူလိုင္ ၁၀ ၊ ၂၀၁၅
    M-Media
    Eva-Bee-illustration-009
    လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၄ ႏွစ္က ေဂ်ာ့ဂ်္ ဘုရွ္ စတင္လိုက္ၿပီး အဆံုးမသတ္ႏိုင္ေတာ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္ ၀ါဒေပၚစစ္ဆင္ေရး လႈပ္ရွားမႈက ရုပ္ပ်က္ဆင္းပ်က္ေျပာင္းျပန္ရလဒ္အၾကားမွာ သူ႔ခ်ည္ခင္နဲ႔သူ ျပန္ရစ္ရႈပ္ေထြးေနလ်က္ရိွပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ တနလၤာေန႔က ဆီးရီးယားမွာ အၾကမ္းဖက္သူအျဖစ္ စြပ္စြဲခံထားရတဲ့ ဆြီဒင္လူမ်ဳိး Bherlin Gildo ကို လန္ဒန္တရားရံုးတင္စစ္ေဆးပါတယ္။ သူဟာ ၿဗိတိသွ်ေထာက္လွမ္းေရးအဖြဲ႕က အဆိုပါသူပုန္အုပ္စုမ်ားကို လက္နက္တပ္ဆင္ေပးေနခဲ့ေၾကာင္း ေပၚလြင္သြားလို႔ တရားခံျဖစ္သူဟာ အားေပးကူညီသူအျဖစ္ အေရးယူခံရၿပီးတဲ့ေနာက္ အဲ့ဒီအမႈကို ေလွ်ာခ်လိုက္ပါတယ္။

    တရားလိုမ်ားဖက္က အမႈကို ပိတ္သိမ္းလိုက္ပါတယ္။ ဒါဟာ ေထာက္လွမ္းေရးကိစၥေတြနဲ႔ ထိပ္တိုက္ မေတြ႕ေအာင္ ေရွာင္လိုက္ေၾကာင္း ထင္ရွားေနပါတယ္။ ဆီးရီးယား အတိုက္အခံ လက္နက္ကိုင္ အုပ္စုကို ၿဗိတိသွ် ကိုယ္တိုင္က မဟားဒယားေထာက္ပံ့ကူညီျခင္း အေထာက္အထား အပံုအပင္ ရိွေနလ်က္ စစ္ေဆးျခင္းကို ေရွ႕ဆက္မယ္ဆိုရင္ တရားစီရင္ေရးအေပၚ အရိုအေသတန္မႈ ျဖစ္သြားႏိုင္ေၾကာင္း တရားခံမ်ားဖက္ကလည္း ဆိုခဲ့ၾကတယ္။

    ေသေၾကပ်က္စီးေစႏိုင္တဲ့ ေထာက္ပံ့ကူညီမႈေတြ မပါ၀င္ဘူးလို႔ အစိုးရဖက္က ေလလံုးထြား ခဲ့ေသာ္လည္း ေလ့က်င့္ေရး၊ နည္းစံနစ္ အကူအညီနဲ႔ လက္နက္ ပမာဏအမ်ားအျပား လွ်ဳိ႕၀ွက္ေထာက္ပံ့မႈေတြ ေပး ခဲ့ၾကပါတယ္။ လစ္ဗ်ားမွာ ကဒါဖီ အစိုးရျပဳတ္က်ၿပီးေနာက္ပိုင္း ၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွာ ဆီးရီးယားသူပုန္ေတြဆီ လစ္ဗ်ား ရိကၡာပို႔ယာဥ္မ်ားမွတဆင့္ လက္နက္ လႊဲေျပာင္းျခင္းအမႈကို ၿဗိတိသွ်ေထာက္လွမ္းေရးအဖြဲ႕ MI 6 က စီအိုင္ေအနဲ႔ ပူးတြဲလုပ္ေဆာင္ခဲ့တယ္လို႔ သတင္းမ်ားက ေဖာ္ျပေနပါတယ္။

    ၀န္ႀကီးမ်ားနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕လံုၿခံဳေရးအရာရိွမ်ား အလိုက်အတြက္ အလုပ္လုပ္ေပးတဲ့ တစ္စံုတစ္ဦးကို အက်ဥ္းေထာင္ထဲ ပို႔ေဆာင္တဲ့ အျဖစ္ဟာ ရွင္းရွင္းႀကီးကို ရယ္ပြဲဖြဲ႕စရာေကာင္းေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲ့ဒါက အလားတူ အမႈမ်ဳိး တသီတသန္းရဲ႕ ေနာက္ဆံုးသာ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ သူ႔ထက္ ကံဆိုးသြားသူကေတာ့ လန္ဒန္ အငွားယာဥ္ေမာင္း Anis Sardar ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ အေမရိကန္နဲ႔ၿဗိတိသွ် တပ္ဖြဲ႕မ်ားက အီရတ္ကို သိမ္းပိုက္စီးနင္းမႈကို ခုခံျခင္းမွာ ပါ၀င္ပတ္သက္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ လြန္ခဲ့တဲ့ ရက္သတၱပတ္ ႏွစ္ပတ္ ကပင္ သူ႔ကို တစ္သက္တစ္ကၽြန္းျပစ္ဒဏ္ေပးခဲ့ပါတယ္။ တရားမ၀င္ ၀င္ေရာက္စီးနင္းသိမ္းပိုက္မႈကို လက္နက္ကိုင္ဆန္႔က်င္ျခင္းက အၾကမ္းဖက္ျခင္း သို႔မဟုတ္ လူသတ္ျခင္း အမႈမေျမာက္ပါဘူးလို႔ ဂ်ီနီဗာကြန္ဗင္းရွင္း အပါအ၀င္ ဥပေဒ ဖြင့္ဆ္ိုခ်က္အမ်ားစုက ေဖာ္ျပထားၿပီးျဖစ္တယ္။

    သို႔ေသာ္လည္း ခုခ်ိန္မွာ အၾကမ္းဖက္၀ါဒဆိုတာ ၾကည့္ရႈသူရဲ႕အျမင္မွာ ေဘာင္ခတ္ခံေနရတယ္။ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း ေဒသ အတြင္း ယေန႔ကာလရဲ႕ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားက မတရားမင္းနဲ႔ အေပါင္းအပါမ်ားကို ဆန္႔က်င္ေသာ ေနာက္တစ္ေန႔ရဲ႕တိုက္ခိုက္ေရးသမားေတြဟာ ရန္သူမ်ားျဖစ္ၾကတယ္ ဆိုတဲ့ အေနာက္တိုင္း၀ါဒ လမ္းေၾကာင္းသူတစ္ဦးရဲ႕ညီလာခံဆင့္ဆိုခ်က္က ေတာင္စဥ္ေရမရ ဗလံုးဗေထြးအေတြးစိတ္ကူးဆိုတာ ေယဘူယ်အားျဖင့္ သိျမင္ႏိုင္ပါတယ္။

    ISIS က အီရတ္နဲ႔ ဆီးရီးယားပိုင္နက္ အေတာ္မ်ားမ်ားကို က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပိုက္ၿပီး ကိုယ္ပိုင္ဟန္ အစၥလာမ့္ ခလီဖဟ္ လို႔ ေၾကြးေက်ာ္လိုက္တဲ့ေနာက္ပိုင္း ယမန္ႏွစ္ကတည္းက အေမရိကန္၊ ၿဗိတိန္နဲ႔ အျခားအေနာက္တိုင္း တပ္ဖြဲ႕မ်ားဟာ အီရတ္ကို တစ္ေက်ာ့ျပန္ေရာက္လာခဲ့ၾကတယ္။ (ယခင္က အီရတ္ရဲ႕ အလ္ကိုင္ဒါအဖြဲ႕ အျဖစ္ သိၾကတဲ့) တရားလြန္ အစြန္းေရာက္ IS အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕ကို ၿဖိဳခြင္းေရးလို႔ ဆိုၾကတယ္။

    ဒီတိုးထြက္လႈပ္ရွားမႈက ထင္သေလာက္ အလုပ္မျဖစ္လာပါဘူး။ ၿပီးခဲ့တဲ့လက ISIS က အီရတ္ရဲ႕ ရာမာဒီၿမိဳ႕ထဲ အလံုးအရင္း ၀င္ေရာက္ႏိုင္ခဲ့သလို အျခားတစ္ဖက္မွာလည္း ဆီးရီးယားနယ္စပ္ရဲ႕ ပါလ္မီရာၿမိဳ႕ကို သိမ္းပိုက္ခဲ့ၾကတယ္။ အလ္ကိုင္ဒါရဲ႕တရား၀င္အဖြဲ႕ ႏုဆြ္ရာတပ္ဦးကလည္း ဆီးရီးယားနယ္ထဲမွာ တိုးပြားလာေနတယ္။

    လက္ရိွျဖစ္ေနသမွ်အားလံုးဟာ အေမရိကန္ လက္ထြက္မ်ားျဖစ္တယ္လို႔ အီရတ္ႏိုင္ငံသားအခ်ဳိ႕က ဆိုေနၾကတယ္။ အေမရိကန္ေတြကေတာ့ မိမိတို႔ဟာ အရပ္သား ပ်က္စီးမႈေတြကို ေရွာင္ၾကဥ္ႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားေနတယ္လို႔ ဆိုၿပီး အေရးပါေသာေအာင္ျမင္မႈေတြ ရရိွေနၿပီလို႔ ေၾကြးေၾကာ္ၾကတယ္။ အရာရိွေတြ တိုးတိုးတိတ္တိတ္ ဆိုၾကတာကေတာ့ မိမိတို႔ဟာ စြႏၷီအမာခံနယ္ေျမမ်ားကို လူမ်ဳိးေရးစစ္ပြဲထဲ ခ်နင္းေနတာ၊ ပင္လယ္ေကြ႕ေဒသထဲက မိမိတို႔ရဲ႕စြႏၷီမဟာမိတ္ေတြ ကေမာက္ကမျဖစ္တာကို မျမင္လိုၾကပါဘူးတဲ့။

    ၂၀၁၂ ၾသဂုတ္လအတြင္း ေရးခဲ့တဲ့ အေမရိကန္ေထာက္လွမ္းေရး အထူးလွ်ဳိ႕၀ွက္ အစီရင္ခံစာတစ္ရပ္ဟာ မၾကားေသးမီက ေပါက္ၾကားခဲ့တယ္။ အဲ့ဒီမွာ ဆီးရီးယားအေရွ႕ပိုင္းထဲ စလဖီ စည္းမ်ဥ္းခံ စံနစ္ျဖစ္ထြန္းဖို႔ အလားအလာ၊ ဆီးရီးယားနဲ႔အီရတ္ထဲ အလ္ကိုင္ဒါထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ အစၥလာမစ္ႏိုင္ငံ IS ကို ရိွေၾကာင္း၊ မယံုႏိုင္စရာေကာင္းလွစြာ ေဟာကိန္းထုတ္ခ်က္ေတြကို လိုလိုလားလား လက္ခံထားေၾကာင္း ေတြ႕လိုက္ ရပါတယ္။ အဲ့ဒီကာလ အေနာက္တိုင္းေကၽြးေက်ာ္ခ်က္မ်ားနဲ႔ လံုးလံုးလ်ားလ်ား ဆန္႔က်င္လ်က္ တပ္မေတာ္ေထာက္လွမ္းေရး ေအဂ်င္စီအေထာက္အထားမ်ားက (ISIS ျဖစ္လာတဲ့) အီရတ္က အလ္ကိုင္ဒါအဖြဲ႕(နဲ႔) ဆီးရီးယားအတြင္း အနိ႒ာရံုျဖစ္ေအာင္ တြန္းအားေပး ေမာင္းႏွင္ရာ အဓိက အင္အားစုျဖစ္တဲ့ စလဖီ၀ါဒီမ်ားနဲ႔ ပါ၀င္ပတ္သက္ခဲ့ၿပီး၊ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ား ပင္လယ္ေကြ႕တိုင္းျပည္မ်ားနဲ႔ တူရကီႏိုင္ငံတို႔ဟာ ဆီးရီးယား အေရွ႕ပိုင္း ထိန္းခ်ဳပ္ထားႏိုင္ေအာင္ အတိုက္အခံတို႔ရဲ႕အားထုတ္မႈကို အားေပးေထာက္ခံေနေၾကာင္း ေၾကျငာေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။

    ဖြင့္ဟေၾကညာထားတဲ့ သို႔မဟုတ္ ဖြင့္ဟေၾကညာမႈမဲ့ စည္းမ်ဥ္းခံ စလဖီ၀ါဒီ အင္အားစုတစ္ရပ္ တည္ေထာင္ျခင္း အလားအလာကို ေပၚေပါက္လာေစမႈနဲ႔အတူ ပင္တဂြန္စစ္႒ာနခ်ဳပ္ အစီရင္ခံစာထဲမွာလည္း “ဆီးရီးယားအစိုးရ ထီးတည္းက်န္ေစေရး အလို႔ငွာ အတိုက္အခံအင္အားစုကို ၾသဇာအင္အားႀကီးထြားေအာင္ အတိအက်ျပဳရမည္၊ (အီရန္ႏွင့္အီရတ္မွ) ရွီအာတို႔၏ လက္တံရွည္လာျခင္းဆိုင္ရာ ဗ်ဴဟာအတိမ္အနက္ ထည့္တြက္သံုးသပ္မႈျဖစ္သည္” လို႔ ေရွ႕ဆက္ဆိုထားပါတယ္။

    ေနာက္ ၂ ႏွစ္ၾကာတဲ့အခါ ရည္ရြယ္လမ္းေၾကာင္းခ်က္အတိုင္း အတိအက် ျဖစ္ပ်က္လာေတာ့တယ္။ ဆီးရီးယားထဲ အေမရိကန္ တပ္မ်ားက သူပုန္တစ္စုကို ဗံုးႀကဲရင္း ေနာက္ထပ္တစ္စုကို က်ားကန္ေပးခဲ့ၾကတယ္။ ဒီအစီရင္ခံစာက မူ၀ါဒေရးရာ အေထာက္အထားေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ သေဘာတရား အရ ႏွစ္ဖက္ခၽြန္အႀကံနဲ႔ သြယ္၀ိုက္ႀကိဳးနီ ညႊန္ၾကားခ်က္ျဖစ္ေၾကာင္း သိသာထင္ရွားေနပါတယ္။ ဆီးရီးယားပုန္ကန္မႈ တစ္ႏွစ္တာအတြင္း အေမရိကန္နဲ႔မဟာမိတ္မ်ားက အတိုက္အခံအုပ္စုကို ေထာက္ခံကူညီ လက္နက္တပ္ဆင္ေပးေနမႈမွ်သာ မဟုတ္ပါဘူး။ အစြန္းေရာက္ အုပ္စုကြဲေတြ လႊမ္းမိုးလာမယ္ဆိုတာ သိေနခဲ့တယ္။ အီရတ္ညီညြတ္ေရးအတြက္ စိုးရိမ္ဖြယ္ အႏၲရာယ္ရိွေနျငားလည္း ဆီးရီးယားအင္အားခ်ည့္နဲ႔ဖို႔ အဲ့ဒီအုပ္စုကြဲေတြကို စြႏၷီၾကားခံအုပ္စုအျဖစ္ (ယခုလူသိမ်ားတဲ့) IS ဖန္တီးႏိုင္ေအာင္ လမ္းေၾကာင္းေပး စီစဥ္ေစခဲ့ပါတယ္။

    အေမရိကန္က IS ကို ဖန္တီး ထုတ္လုပ္လိုက္တယ္လို႔ မဆိုႏိုင္ေသာ္လည္း အေမရိကန္ ဒုသမၼတ ဂ်ဳိးဘိုင္ဒင္ရဲ႕အသိအမွတ္ျပဳျခင္းကိုၾကည့္ရင္ ပင္လယ္ေကြ႕ေဒသက သူ႔ရဲ႕ မဟာမိတ္မ်ားဟာ အဓိကအခန္းက႑ထဲ ပါ၀င္ခဲ့တာ အမွန္ပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ အေမရိကန္နဲ႔ ၿဗီတိန္တို႔ ၀င္ေရာက္စီးနင္းခဲ့မႈ မတိုင္မီအခ်ိန္အထိ အီရတ္မွာ အလ္ကိုင္ဒါဆိုလို႔ မရိွခဲ့ေပဘူး။ ေဒသတြင္း အျခားေသာ အင္အားစုမ်ားကို ဆန္႔က်င္လာေအာင္ အေမရိကန္က IS ေပၚေပါက္လာျခင္းအေပၚ အသံုးခ်လိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။ အေနာက္တိုင္းရဲ႕ထိန္းခ်ဳပ္မႈကို ထိန္းသိမ္းထားႏိုင္ေရးအတြက္ က်ယ္ျပန္႔တဲ့ေမာင္းႏွင္အားတစ္ရပ္လို႔ ဆိုရပါလိမ့္မယ္။

    IS က အေနာက္တိုင္းသားေတြကို ေခါင္းျဖတ္သတ္ျခင္း စတင္ျပဳမူၿပီး အြန္လိုင္းေပၚ အဲ့ဒီၾကမ္းၾကဳတ္ ရက္စက္မႈမ်ား တင္ျပလာခ်ိန္မွာေတာ့ တြက္ကိန္းေျပာင္းလဲ ကုန္ပါတယ္။ ပင္လယ္ေကြ႕ေဒသႏိုင္ငံမ်ားကလည္း ခုခ်ိန္မွာ ႏုဆြ္ရာတပ္ဦးလို ဆီးရီးယားစစ္ပြဲက အျခားအုပ္စုမ်ားကို က်ားကန္ေပးလာၾကတယ္။ ဂ်ိဟာ့ဒ္၀ါဒီ အုပ္စုမ်ားနဲ႔ ေဆာ့ကစားတတ္တဲ့ ၀သီအတိုင္း အေမရိကန္နဲ႔ ဥေရာပသားေတြ အဖို႔ ကိုယ္ေမြးတဲ့ေမ်ာက္ ကိုယ့္ျပန္ေျခာက္ခံၾကရပါတယ္။ ၁၉၈၀ ႏွစ္မ်ားက အာဖဂန္နစၥတန္ႏိုင္ငံမွာ ဆိုဗီယက္ယူနီယံ ဆန္႔က်င္ေရးစစ္ပြဲကို ျပန္ၾကည့္လုိက္ပါ။ မူလ အလ္ကိုင္ဒါအဖြဲ႕က စီအိုင္ေအရဲ႕ ေမြးစားတပည့္ျဖစ္ေနေၾကာင္း ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။

    အီရတ္ကိုသိမ္းပိုက္စဥ္ ကာလအတြင္း ဒီစံႏႈန္းအတိုင္းဘဲ ျဖစ္ခဲ့တာပါ။ အီရတ္ခုခံမႈကို ခ်ည့္နဲ႔ေအာင္ ဂိုဏ္းဂဏ မႈိင္းတိုက္သတ္ျဖတ္မႈသံုး ေအာက္တန္းက်စစ္ပြဲကို အေမရိကန္တပ္မ်ားက စီမံဆင္ႏႊဲခဲ့တယ္ေလ။ ဒါ့အျပင္ ၿပီးခဲ့တဲ့သီတင္းပတ္က ဂဒါဖီရဲ႕ဇာတိၿမိဳ႕ Sirte ကို ISIS ထိန္းခ်ဳပ္လိုက္တဲ့ လစ္ဗ်ားမွာ ေနတိုးဦးေဆာင္တဲ့ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဇာတ္တိုက္စစ္ပြဲအတြင္း လက္တံု႔ျပန္မႈ ခံခဲ့ရတယ္။

    ယခုအေရွ႕အလယ္ပိုင္း ခံစားေနရတဲ့ အေမရိကန္နဲ႔ အေနာက္တိုင္းရဲ႕ မီးေလာင္တိုက္သြင္းေရးမူ၀ါဒဆိုတာ ဘုရင္စနစ္သံုး ခြဲျခားအုပ္ခ်ဳပ္ေရး စည္းမ်ဥ္း ပံုစံခြက္ထဲကေန ဖန္တီးေဖာ္ေဆာင္ေနျခင္းျဖစ္တယ္။ အေမရိကန္တပ္ဖြဲ႕မ်ားက ဆီးရီးယားအတြင္း  သူပုန္တစ္စုကို တစ္ဖက္မွာ ဗံုးႀကဲတိုက္ခိုက္သလို အျခားအုပ္စုတစ္ရပ္ကိုလည္း တခ်ိန္တည္း ေက်ာကန္ေပးၾကတယ္။ အဲ့ဒီေနာက္ အီရတ္မွာရိွတဲ့ ISIS ကို စစ္ဆင္ဖို႔ အီရန္နဲ႔ ထဲထဲ၀င္၀င္ ပူးေပါင္းတိုက္ခိုက္တဲ့ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာ ယီမင္ႏိုင္ငံထဲက အီရန္ က်ားကန္ေပးထားတဲ့ Houthi တပ္ဖြဲ႕ေတြကို ေဆာ္ဒီအာေရဗ်ရဲ႕စစ္ဆင္ေရးမွာ ကူညီပံ့ပိုးေနပါတယ္။ မည္သို႔ပင္ဆိုေစ ဒီလိုခ်ဥ္းကပ္မႈနည္းလမ္းမ်ဳိးနဲ႔ ခ်ည့္နဲ႔ေနတဲ့အီရတ္နဲ႔ဆီးရီးယားကို အေမရိကန္ရဲ႕ရႈပ္ရွက္ခတ္ေပၚလစီက ေအာင္ျမင္စြာ ပိုင္းျခားဖို႔ ျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။

    အရွင္းလင္းအထင္ရွားဆံုးကေတာ့ ISIS နဲ႔ သူတို႔ရဲ႕စက္ဆုပ္ဖြယ္ရာမ်ားကိုျဖစ္ေစ၊ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကတည္းက ဖန္တီးျခင္းခံရတဲ့ ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္းတစ္မ်ဳိး ခိုးေၾကာင္ခိုး၀ွက္တစ္ဖံု စစ္မက္ဖန္တီးျခင္းကိုျဖစ္ေစ အီရတ္နဲ႔ဆီးရီးယားက မူလဘူတ ပါ၀ါတူအင္အားစုေတြအဖို႔ အႏိုင္ယူႏိုင္လိမ့္မွာ မဟုတ္ဘူူး။ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းမွာ မဆံုးႏိုင္တဲ့ အေနာက္တိုင္း စစ္ေရးစြက္ဖက္မႈေတြက ပ်က္စီးျခင္းနဲ႔ကြဲျပားျခင္းကိုသာ သယ္ေဆာင္လာခဲ့ၾကတာ ျဖစ္တယ္။ ဒီေရာဂါကို ကုစား ကင္းေပ်ာက္ေစႏိုင္သူမ်ားကေတာ့ ေဒသတြင္း လူထုမ်ားသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါပိုးကို ေမြးျမဴေပါက္ဖြားေစခဲ့သူမ်ား မဟုတ္ၾကပါ။

    xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

    The Guardian တြင္ေဖာ္ျပထားေသာ Seumas Milne ၏ Now the truth emerges: how the US fuelled the rise of Isis in Syria and Iraq ေဆာင္းပါးကို မင္းထြဋ္ေခါင္ မွ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျပန္ဆိုခ်က္ ျဖစ္သည္။

    Seumas Milne သည္ ဂါးဒီးယန္းသတင္းစာတိုက္၏ ပင္တိုင္ေဆာင္းပါးရွင္ႏွင့္ တြဲဖက္အယ္ဒီတာျဖစ္သည္။ အေထြေထြသတင္းေထာက္ႏွင့္ အလုပ္သင္အယ္ဒီတာအျဖစ္ လုပ္ကိုင္ၿပီးေနာက္ ၂၀၀၁ မွ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္အထိ အႀကံေပးအယ္ဒီတာအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ ဂါးဒီးယန္းအတြက္ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသ၊ ဥေရာပအေရွ႕ပိုင္း၊ ရုရွား၊ ေတာင္အာရွႏွင့္ လက္တင္အေမရိကမွ သတင္းေရးသားေပးပို႔ခဲ့သည္။ ကနဦးပိုင္းက The Economist အတြက္ လုပ္ကိုင္ေပးခဲ့ၿပီး၊ The Enemy Within and The Revenge of History စာအုပ္ေရးသားသူ ႏွင့္ Beyond the Casino Economy စာအုပ္တြဲဖက္ျပဳစုသူလည္းျဖစ္သည္။

  • ကမၻာ့ဒုကၡသည္ျပႆနာ အတြက္ ႏိုင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀ုိင္းကုိ ဂ်ိဳလီေ၀ဖန္

    ကမၻာ့ဒုကၡသည္ျပႆနာ အတြက္ ႏိုင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀ုိင္းကုိ ဂ်ိဳလီေ၀ဖန္

    ဇြန္ ၂၁၊ ၂၀၁၅
    M-Media

    – ကမၻာတစ္၀ွမ္း တစ္ရွိန္ထုိး ထုိးတက္လာသည့္ ဒုကၡသည္ျပႆနာကုိ ေဟာလီး၀ုဒ္မင္းသမီး အိန္ဂ်လီနာဂ်ိဳလီက ‘လူသားမ်ား၏ ထိခုိက္ခံစားမႈ ေပါက္ကြဲထြက္လာျခင္း’ ဟု ကင္ပြန္းတပ္ခဲ့ၿပီး ႏုိင္ငံတကာအသုိင္းအ၀ုိင္းက ထုိျပႆနာကုိ ရင္ဆုိင္ရန္ ျငင္းဆန္မႈက ယခုကဲ့သုိ႔ ႀကီးထြားလာရျခင္းျဖစ္သည္ဟု ျပစ္တင္ေ၀ဖန္ခဲ့သည္။

    ကုလသမဂၢ၏ ဒုကၡသည္မ်ားဆုိင္ရာ အထူးသံတမန္ျဖစ္သူ ဂ်ိဳလီမွာ စစ္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ အိုးအိမ္စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးလာခဲ့ရသည့္ ဆီးရီးယားႏွင့္ အီရတ္မွ ဒုကၡသည္မ်ား ခုိလံႈရာ တူရကီႏုိင္ငံ အေရွ႕ေတာင္ပုိင္းရွိ ဒုကၡသည္စခန္းသုိ႔ ကမၻာ့ဒုကၡသည္မ်ားေန႔ျဖစ္ေသာ ယမန္ေန႔က
    သြားေရာက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ ယခုကဲ့သုိ႔ေျပာၾကားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

    ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆုိင္ရာ မဟာမင္းႀကီး႐ံုးမွ ၿပီးခဲ့သည့္သီတင္းပတ္က ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ အစီရင္ခံစာတြင္ ကမၻာတစ္၀ွမ္း ဒုကၡသည္အေရအတြက္မွာ ၅၉.၅သန္း ရွိလာခဲ့ၿပီး သမုိင္းတစ္ေလွ်ာက္ အျမင့္ဆံုးသုိ႔ ေရာက္ရွိလာခဲ့သည္ဟု ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

    “လူသားေတြရဲ႕ ထိခုိက္ခံစားရမႈနဲ႔ အုိးအိမ္စြန္႔ခြာထြက္ေျပးရမႈဟာ ဘယ္တုန္းကမွ မျမင္ခဲ့ရတဲ့အဆင့္အထိ ေပါက္ကြဲထြက္လာပါတယ္။ သာဓကတစ္ခု ထုတ္ျပဖုိ႔ေတာင္ ခက္ခဲပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာအသုိင္းအ၀ုိင္းတစ္ခုအေနနဲ႔ ကၽြန္မတုိ႔ဟာ ဒုကၡသည္ေတြစီးဆင္းလာမႈရဲ႕
    ရင္းျမစ္အေၾကာင္းတရားေတြကုိ ျပတ္ျပတ္သားသား ေျဖရွင္းရပါေတာ့မယ္” ဟု အိန္ဂ်လီနာဂ်ိဳလီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    ဂ်ိဳလီႏွင့္ ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ာဆုိင္ရာ မဟာမင္းႀကီး အန္တုိနီယုိ ဂူတာရက္စ္တုိ႔မွာ တူရကီသမၼတ တုိင္ယစ္ အာဒုိဂန္ႏွင့္လည္း တူရကီနယ္စပ္ၿမိဳ႕ မစ္ဒ္ယက္တြင္ ေတြ႕ဆံုခဲ့ၿပီး၊ ထုိၿမိဳ႕အနီးရွိ ဒုကၡသည္စခန္းတြင္ ျပလုပ္ခဲ့သည့္ ရမ္ဇာန္စုေပါင္း၀ါေျဖပြဲကုိ တက္ေရာက္ခဲ့ကာ ဒုကၡသည္မ်ားကုိလည္း သြားေရာက္ၾကည့္႐ႈခဲ့သည္။

    တူရကီရွိ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားသုိ႔ ဂ်ိဳလီ သြားေရာက္ၾကည့္႐ႈမွာ ဆီးရီးယားစစ္ပြဲစတင္သည့္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ေနာက္ပုိင္း တတိယအႀကိမ္ေျမာက္လည္း ျဖစ္သည္။

    တူရကီမွာ ဆီးရီးယားမွ စစ္ေၾကာင့္ ထြက္ေျပးလာရသည့္ ယာဇီဒီမ်ား၊ ႐ုိဇုိအက္စတာဘာသာ၀င္မ်ား၊ ခရစ္ယာန္ႏွင့္ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္မ်ားအပါအ၀င္ စုစုေပါင္း ဒုကၡသည္ ၁.၈ သန္းကုိ လက္ခံထားရသည္။

    Ref: Reuters

  • ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ ဆီးရီးယားျပည္သူမ်ား၏ ဆံုး႐ံႈးမႈ အလြန္မ်ားျပား

    ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ ဆီးရီးယားျပည္သူမ်ား၏ ဆံုး႐ံႈးမႈ အလြန္မ်ားျပား

    မတ္ ၁၂၊ ၂၀၁၅
    M-Media

    99268f789ca44c85bc72339a9c91ab91_18

    – ၂၀၁၁ ခုႏွစ္မွစ၍ ဆီးရီးယားတြင္ ျဖစ္ပြားေနသည့္ ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ ႏုိင္ငံလူဦးေရ၏ ၈၀ ရာခုိင္ႏႈန္းမွာ ဆင္းရဲမြဲေတမႈဒဏ္ကုိ ခံစားေနရၿပီး ပ်ပ္မွ်အသက္ရွည္မႈ ႏႈန္းထားမွာလည္း ႏွစ္ ၂၀ ေလ်ာ့က်ခဲ့ကာ စီးပြားေရး ဆံုး႐ံႈးမႈတန္ဖုိးမွာ ကန္ေဒၚလာ ၂၀၀ ဘီလီယံခန္႔ ရွိခဲ့ၿပီဟု ကုလသမဂၢ၏ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

    အဆုိပါအစီရင္ခံစာကို ယမန္ေန႔က ထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ႏုိင္ငံ၏ ႂကြယ္၀မႈ၊ အေျခခံအေဆာက္အဦးမ်ား၊ တကၠသုိလ္မ်ားႏွင့္ အလုပ္လုပ္ႏုိင္သည့္ ပမာဏမ်ားမွာလည္း ေပ်ာက္ပ်က္ခဲ့ရသည္ဟု ထည့္သြင္းေဖာ္ျပခဲ့သည္။

    ျပည္တြင္းစစ္အတြင္း ဆီးရီးယားျပည္သူ ၃ သန္းနီးပါးမွာ အလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္ခဲ့ရၿပီး ထုိ႔ေၾကာင့္ လူေပါင္း ၁၂ သန္းမွာ ၎တုိ႔၏ အဓိက၀င္ေငြမ်ား ဆံုး႐ံႈးခဲ့ရသည္။ အလုပ္လက္မဲ့ႏႈန္းမွာ ပဋိပကၡမျဖစ္ပြားခင္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္က ၁၄.၉ ရာခုိင္ႏႈန္းသာ ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ၂၀၁၄ ႏွစ္ကုန္ပုိင္းတြင္ ၅၇.၇ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ ရွိလာခဲ့သည္။

    “အစိတ္စိတ္အမႊာမႊာျဖစ္ေနတဲ့ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းဟာ အလုပ္လုပ္ခြင့္နဲ႔ ၀င္ေငြရႏုိင္ခြင့္ကုိလည္း ဆံုး႐ံႈးခဲ့ရပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ အခုအခ်ိန္မွာ ျပည္သူ ၅ ေယာက္မွာ ၄ ေယာက္ဟာ ဆင္းရဲမြဲေတတဲ့အေျခအေနမွာ ေနထုိင္ေနရပါတယ္။ ဆင္းရဲသူေတြရွိတဲ့ႏုိင္ငံ ျဖစ္လာတာေၾကာင့္ ျပည္သူေတြရဲ႕ ၃၀ ရာခုိင္ႏႈန္းဟာ အသက္ဆက္ေရး အေျခခံ အစားအေသာက္လုိအပ္ခ်က္ေတြ ျဖည့္ဆည္းဖုိ႔ ႐ုန္းကန္ေနရတဲ့ ဆင္းရဲတဲ့အေျခအေနကုိ သက္ဆင္းခဲ့ရပါတယ္“ ဟု အဆုိပါအစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

    စီးပြားေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍လည္း ထုိအစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားၿပီး ၄ ႏွစ္ေက်ာ္ၿပီျဖစ္သည့္ စစ္ပြဲက ႏုိင္ငံ၏ စီးပြားေရးၿပိဳကြဲမႈႏွင့္ လူမႈေရးအစိတ္စိတ္အမႊာမႊာျဖစ္မႈ ပမာဏကုိလည္း ၂ ဆျဖစ္ေစခဲ့သည္ဟု ဆုိသည္။ ထုိရလဒ္ေၾကာင့္ ဆီးရီးယားလူဦးေရကုိ ၁၅ ရာခုိင္ႏႈန္း ေလ်ာ့က်ခဲ့ကာ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္က ၂၀.၈၇ သန္း ရွိရာမွ၊ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္တြင္ ၁၇.၆၅ သန္းသာ ရွိေတာ့သည္။

    ဆီးရီးယားမွာ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ဒုကၡသည္အေရအတြက္ ၃.၃၃ သန္းျဖင့္ ပါလက္စတုိင္းၿပီးေနာက္ ဒုကၡသည္ ဒုတိယအမ်ားဆံုးတုိင္းျပည္ ျဖစ္လာခဲ့ၿပီး ဒုကၡသည္ ၆.၈ သန္းမွာ ႏုိင္ငံအတြင္းျပန္႔ႏွံ႔ေနရာ ၁.၅၅ သန္းမွာ အျခားေသာ အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံမ်ားသုိ႔ ထြက္ေျပးခဲ့ရသည္ဟု ဆုိသည္။

    ဆီးရီးယားျပည္တြင္းစစ္အတြင္း ယခုအခ်ိန္အထိ ေသဆံုးသူမွာ ၂၁၀၀၀၀ ေက်ာ္ဦး ရွိေနၿပီး ဒဏ္ရာရသူအေရအတြက္မွာ ၈၄၀၀၀၀ ခန္႔ ရွိေနသည္။

    Ref: Aljazeera