News @ M-Media

Tag: Uyghur

  • ဝီဂါများ ငြိမ်းချမ်းစွာနေနိုင်ရေး အရေးကြီးဟု တရုတ်ကို တူရကီပြော

    ဝီဂါများ ငြိမ်းချမ်းစွာနေနိုင်ရေး အရေးကြီးဟု တရုတ်ကို တူရကီပြော

    ဇူလိုင် ၁၄၊ ၂၀၂၁
    M-Media

    -တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်နဲ့ ဖုန်းပြောဆိုမှုအတွင်း တူရကီသမ္မတ အာဒိုဂန်က ဝီဂါမွတ်စလင်တွေကိစ္စကို ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

    တရုတ်နိုင်ငံအနောက်ပိုင်း ရှင်ကျန်းပြည်နယ်က တူရကီစကားပြော ဝီဂါနဲ့ အခြား အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်လူမျိုးစုတွေကို ဖိနှိပ်ညှင်းပမ်းမှုတွေနဲ့ လူမျိုး၊ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာစကားနဲ့ ဘာသာရေးဓလေ့ထုံးတမ်းတွေ ပပျောက်အောင် တရုတ်အစိုးရက လုပ်ဆောင်နေတာပါ။

    ပြီးခဲ့တဲ့ရက်ပိုင်း တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်နဲ့ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးကိစ္စ ဖုန်းပြောဆိုမှုအတွင်း ဝီဂါအကြောင်းကိုပါ သမ္မတအာဒိုဂန်က ထည့်ပြောခဲ့တယ်လို့ တူရကီသမ္မတရုံးက ထုတ်ပြန်တဲ့ ကြေငြာချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

    “တူရကီစကားပြော ဝီဂါလူမျိုးတွေဟာ တရုတ်နိုင်ငံသားအဖြစ် တန်းတူညီမျှ ငြိမ်းချမ်းသာယာ၀ပြောစွာ နေထိုင်နိုင်ရေးဟာ တူရကီအတွက် အရေးကြီးတဲ့ကိစ္စ ဖြစ်တယ်လို့ အာဒိုဂန်က ထောက်ပြ ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။ တူရကီအနေနဲ့ တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာ၊ နယ်မြေပိုင်စိုးမှုကို လေးစားတယ်လို့လည်း သမ္မတက ပြောခဲ့ပါတယ်”

    ခေါင်းဆောင်နှစ်ဦးဟာ စွမ်းအင်၊ ကုန်သွယ်ရေး၊ ပို့ဆောင်ရေး၊ ကျန်းမာရေးအပါအဝင် နယ်ပယ်ပေါင်းစုံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအတွက် ဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး ကုန်သွယ်ရေးနဲ့ သံတမန်ရေးရာ ဆက်သွယ်မှု တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်နိုင်တဲ့ အလားအလာတွေ ရှိကြောင်းလည်း အာဒိုဂန်က ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

    တူရကီမှာနေထိုင်နေတဲ့ ဝီဂါလူမျိုး ၄ သောင်းလောက်ရှိပြီး ဒီလူတွေကို တရုတ်နိုင်ငံက လိုချင်ရင် ပြန်လည်လွှဲပေးရမယ့် သဘောတူညီချက်တစ်ခုကို တူရကီနဲ့ တရုတ်တို့က ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်မှာ လက်မှတ်ရေးထိးခဲ့ကြပါတယ်။

    ဒီအတွက် တူရကီဟာ ဝေဖန်မှုတွေ ခံခဲ့ရပြီး နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက ဒါဟာ အခြားတိုင်းပြည်တွေနဲ့ ရထားတဲ့ သဘောတူညီချက်မျိုးဖြစ်ပြီး ဝီဂါတွေကို တရုတ်နိုင်ငံထံ သီးသန့်ပြန်ပို့ရေးအတွက် မဟုတ်ဘူးလို့ ကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

    အာဒိုဂန်အစိုးရဟာ အခြားအကျိုးစီးပွားတွေအတွက် ဝီဂါအရေးကို လစ်လျူရှုထားတယ်လို့ တူရကီအတိုက်အခံနိုင်ငံရေးသမားတွေက ဝေဖန်ကြပါတယ်။

    ဝီဂါအရေး​ ဝေဖန်တဲ့ တူရကီက အတိုက်အခံ နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်တွေကို မိမိတို့က တုန့်ပြန်ပိုင်ခွင့်ရှိတယ်လို့ တရုတ်သံရုံးက ဧပြီလမှာ ပြောကြားခဲ့ဖူးပြီး ဒီအတွက် တူရကီအစိုးရက တရုတ်သံအမတ်ကို ခေါ်ယူသတိပေးခဲ့ပါတယ်။

    Ref: Nikkei Asia

  • ဝီဂါအရေး တရုတ်ကို ထိထိရောက်ရောက် အရေးယူရန် AI တိုက်တွန်း

    ဝီဂါအရေး တရုတ်ကို ထိထိရောက်ရောက် အရေးယူရန် AI တိုက်တွန်း

    ဇွန် ၂၈၊ ၂၀၂၁
    M-Media

    -ရှင်ကျန်းပြည်နယ်က ဝီဂါနဲ့ အခြား လူမျိုးစုငယ်တွေကို တရုတ်အစိုးရက ဖိနှိပ်ညှင်းပမ်းမှုအပေါ် နိုင်ငံတကာက စိုးရိမ်နေတာကနေ ခိုင်မာတဲ့ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုတွေ လုပ်ဆောင်ဖို့ နိုင်ငံတကာလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ Amnesty International (AI) က တိုက်တွန်းလိုက်ပါတယ်။

    ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီမှာ ပြီးခဲ့တဲ့တစ်ပတ် ကနေဒါက တင်သွင်းပြီး ၄၅ နိုင်ငံက ထောက်ခံတဲ့​ ကြေငြာချက် ရှင်ကျန်းပြည်နယ်က တရုတ်အစိုးရရဲ့ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေအတွက် အလွန်အမင်းစိုးရိမ်တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

    AI က ဒီလို နိုင်ငံအများအပြားက စိုးရိမ်ကြောင်းပြောကြားတာဟာ နိုင်ငံတကာက စောင့်ကြည့်နေတယ်ဆိုတာ တရုတ်အာဏာပိုင်တွေကို သတင်းစကားပေးလိုက်တာဖြစ်ပြီး၊ ထိရောက်တဲ့ အရေးယူမှုတွေလုပ်ဖို့ လမ်းဖွင့်ပေးတာဖြစ်ကြောင်း၊ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းက လွတ်လပ်တဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေ လုပ်ဆောင်ဖို့ လိုအပ်ကြောင်း ထပ်မံတိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။

    “လက်မှတ်ထိုးတဲ့နိုင်ငံတွေဟာ ကမ်းကုန်လာတဲ့ အခြေအနေတွေကို စာထုတ်တာထက်ပိုတဲ့ အမှန်တကယ်အရေးယူမှုတွေ လုပ်ရပါတော့မယ်” လို့ AI အဖွဲ့ရဲ့ အတွင်းရေးမှူး အဂ်နက်စ် ကာလာမာ့ဒ်က ပြောပါတယ်။

    ရှင်ကျန်းမှာ ဝီဂါနဲ့ အခြား အစ္စလာမ်ဘာသာဝင် လူမျိုစု ၁ သန်းလောက်ကို အကျဉ်းစခန်းတွေမှာ ပိတ်လှောင်ထားပြီး လူမျိုးစု ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်းတွေ၊ ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုတွေ ပပျောက်အောင် တရုတ်အစိုးရက ဆောင်ရွက်နေတယ်လို့ နိုင်ငံတကာ မီဒီယာတွေ၊ အဖွဲ့အစည်းတွေက ဖော်ထုတ်ရေးသားကြပါတယ်။

    လူဦးရေ ကျဆင်းအောင်၊ လူမျိုးပျောက်အောင် တရုတ်အစိုးရက နည်းလမ်းပေါင်းစုံနဲ့ စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်နေပြီး ဒါဟာ လူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှု မြောက်နိုင်တယ်လို့ အမေရိကန်နဲ့ ကမ္ဘာနိုင်ငံတစ်ချို့က စွပ်စွဲထားပါတယ်။

    တရုတ်ကတော့ ဒီစွပ်စွဲချက်တွေကို ငြင်းဆိုပါတယ်။

    “လူသားထုအပေါ်ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်သူတွေကို နိုင်ငံတကာအသိုင်းအ၀ိုင်းက ကြောက်ရွံ တွန့်ဆုတ်မနေဘဲ ထိထိရောက်ရောက် တုန့်ပြန်အရေးယူဖို့ တာဝန်ရှိပါတယ်။ တရုတ်နိုင်ငံဟာ အင်အားကြီးတယ်၊ သူတို့ကို ဝေဖန်သူတွေကို ခြောက်လှန့်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အချက်တွေကြောင့် နိုင်ငံတကာ တရားရေးစနစ်က အရေးမယူနိုင်ဘူးဆိုတာမျိုး မဖြစ်ရပါဘူး” လို့ ကာလာမာ့ဒ်က ဆိုပါတယ်။

    ကနေဒါက တင်သွင်းတဲ့ တရုတ်အရေး ကြေငြာချက်ကို မထောက်ခံတဲ့နိုင်ငံတွေ၊ တရုတ်ကို ကာကွယ်ပေးတဲ့နိုင်ငံတွေဟာ ဖိနှိပ်မှုကနေ လွတ်မြောက်လာသူတွေ၊ သူတို့ရဲ့ မိသားစုတွေ၊ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူတွေကို အသေရေဖျက်ဖို့ တရုတ်အစိုးရက စီမံကိန်းချ ဆောင်ရွက်နေမှုကို အားပေးအားမြှောက်ပြုနေတာဖြစ်တယ်လို့လည်း ကာလာမာ့ဒ်က ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

    Ref: AI

  • တရုတ်က စစ်ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်နေခြင်းကို စစ်ဆေးရန် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့များ တောင်းဆို

    တရုတ်က စစ်ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်နေခြင်းကို စစ်ဆေးရန် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့များ တောင်းဆို

    ဇွန် ၁၁၊ ၂၀၁၂
    M-Media

    -နိုင်ငံအနောက်ပိုင်း ရှင်ကျန်းပြည်နယ်က ဝီဂါ၊ ကာဇက်နဲ့ အခြား အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်လူမျိုးစုတွေအပေါ် တရုတ်အစိုးရက လူသားထုအပေါ်ကျူးလွန်တဲ့ရာဇဝတ်မှု (crimes against humanity) ကျူးလွန်နေတယ်လို့ နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ Amnesty International က မနေ့မှာ ထပ်မံပြောကြားလိုက်ပါတယ်။

    တရုတ်အစိုးရဟာ ရှင်ကျန်းက ဌာနေလူမျိုးစုတွေကို အစုလိုအပြုံလိုက် ဖမ်းဆီးအကျဉ်းချတာ၊ စောင့်ကြည့်တာ၊ ညှမ်းပမ်းနှိပ်စက်တာတွေ လုပ်ဆောင်နေပြီး ကုလသမဂ္ဂက စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုလုပ်ဖို့ မနေ့က ကြေငြာချက်မှာ တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။

    AI အဖွဲ့ရဲ့ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး အဂ်နက်စ် ကာလာမာ့ဒ်က တရုတ်အာဏာပိုင်တွေဟာ ‘ဧရာမငရဲခန်းကြီးကို’ ဖန်တီးနေတယ်လို့ ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

    “လူအမြောက်အများကို အကျဉ်းစခန်းတွေထဲထည့်ပြီး ဦးနှောက်ကျဉ်းတာ၊ ညှင်းပမ်းနှိပ်စက်တာ၊ နှိမ့်ချစော်ကားတာတွေ လုပ်နေပြီး၊ နောက်ထပ် သန်းနဲ့ချီတဲ့ လူတွေကလည်း အကြီးအကျယ် စောင့်ကြည့်ခံရမှုအောက်မှာ ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်စွာ နေထိုင်နေရတာတွေဟာ လူသားဝါဒအတွက် တုန်လှုပ်စရာပါပဲ”

    ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး အန်တိုနီယို ဂူတာရက်စ်ဟာ သူ့ရဲ့တာဝန်အတိုင်း လုပ်ဆောင်ဖို့ကို ပျက်ကွက်နေကြောင်း၊ ဒီအဖြစ်အပျက်တွေကို မရှုတ်ချယုံသာမက နိုင်ငံတကာက စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ဖို့တောင် တိုက်တွန်းဆော်ဩတာမျိုး မရှိဘူးလို့လည်း သူမက ဝေဖန်ခဲ့ပါတယ်။

    “ကုလသမဂ္ဂ အခြေတည်ထားတဲ့ တန်ဖိုးတွေကို ကာကွယ်ရမှာက သူ့ရဲ့တာဝန်ပါ။ လူသားထုအပေါ်ကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုကို မြင်နေရတဲ့အချိန်မှာ နှုတ်ဆိတ်နေလို့ လုံး၀ မရပါဘူး”

    စာမျက်နှာ ၁၆၀ ပါဝင်တဲ့ AI ရဲ့ အစီရင်ခံစာဟာ တရုတ်အစိုးရရဲ့ ဖမ်းဆီးညှင်းပမ်းမှုဒဏ်ကို ခံစားရသူ ၅၅ ဦးနဲ့ တွေ့ဆုံမေးမြန်းမှုကို အခြေခံပြီး ရေးသားထားတာပါ။

    တရုတ်အစိုးရဟာ နိုင်ငံတကာ ဥပဒေတွေကိုချိုးဖောက်ပြီး အကျဉ်းချတာ၊ လူတစ်ဦးချင်းအခွင့်အရေးကို ချိုးဖောက်တာ၊ ညှမ်းပမ်းနှိပ်စက်တာ စတဲ့ လူ့သားထုအပေါ်ကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေကို ကျူးလွန်နေတယ်လို့လည်း AI အဖွဲ့က ပြောပါတယ်။

    အခုနှစ် ဧပြီလတုန်းကလည်း လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်တဲ့ Human Rights Watch အဖွဲ့က ဝီဂါအရေး အစီရင်ခံစာတစ်စောင်ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး တရုတ်အစိုးရဟာ လူ့သားထုအပေါ်ကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှု (crimes against humanity) မျိုး ကျူးလွန်ဖွယ်ရှိတယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

    တရုတ်ဟာ ရှင်ကျန်းက ဝီဂါနဲ့ အခြား အစ္စလာမ်ဘာသာဝင် လူမျိုးစုတွေကို အကျဉ်းစခန်းတွေထဲမှာ ထည့်ထားပြီး တရုတ်ဇာတ်သွင်းကာ ဘာသာ၊ လူမျိုး၊ ယဉ်ကျေးမှု အမှတ်သညာတွေပျောက်အောင် အဓမ္မ ညှင်းပမ်းနှိပ်စက် လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းတွေ၊ အစိုးရတွေနဲ့ ကုလသမဂ္ဂတို့က ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖော်ထုတ်တင်ပြခဲ့ကြပါတယ်။

    တရုတ်ကတော့ ဒါတွေအားလုံးကို ငြင်းဆိုထားပါတယ်။

    ICC က စစ်ဆေးဖို့ ရှေ့နေများတောင်းဆို

    ဝီဂါနဲ့ အခြား လူမျိုးစုတွေအပေါ် တရုတ်အစိုးရက လူသားထုအပေါ်ကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေ ကျူးလွန်နေတယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေကို စုံစမ်းစစ်ဆေးနိုင်ရေး နိုင်ငံတကာ ခုံသမာဓိအဖွဲ့တစ်ခု ဖွဲ့စည်းဖို့ နိုင်ငံတကာ ရှေ့​နေအဖွဲ့တစ်ခုက မနေ့မှာ သက်သေအထောက်အထားဖိုင်တွဲကို နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်ခုံရုံး (ICC) ထံ တင်သွင်းလိုက်ပါတယ်။

    သူတို့ပေးလိုက်တဲ့ ဖိုင်တွဲမှာ ဝီဂါတွေ ပစ်မှတ်ထား ဖိနှိပ်ခံရတာ၊ ဖမ်းဆီးနှိပ်စက်ခံရတာ၊ တာဂျစ်ကစ္စတန်ကိုထွက်ပြေးသွားတဲ့ ဝီဂါနဲ့ အခြားလူမျိုးစုတွေကို တရုတ်အစိုးရက ဖိအားပေးပြီး ပြန်တောင်းတာ စတဲ့ အထောက်အထားတွေ ပါဝင်တယ်လို့ ရှေ့နေအဖွဲ့က ပြောပါတယ်။

    ICC မှာ တရုတ်နိုင်ငံက အဖွဲ့ဝင်မဟုတ်ပေမယ့် တာဂျစ်ကစ္စတန်က အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်နေတာကြောင့် ဒီကိစ္စအတွက် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေ ချက်ခြင်းဆောင်ရွက်ဖို့လည်း ရှေ့နေအဖွဲ့က ICC တာဝန်ရှိသူတွေကို တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။

    တရုတ်အစိုးရဟာ နိုင်ငံအတွင်းမှာရှိနေတဲ့ လူမျိုးစုငယ်တွေအပေါ် ဖိနှိပ်ညှင်းပမ်းမှုတွေအတွက် နိုင်ငံတကာ တရားရေးစနစ်နဲ့ စုံစမ်းကြားနာဖို့ တောင်းဆိုမှုတွေ အခုနှစ်ပိုင်းမှာ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပေါ်ထွက်လာနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

    Ref: BBC

  • ဝီဂါများကို နည်းပညာသစ်စမ်းသည့် ပစ္စည်းများအဖြစ် တရုတ်အစိုးရက အသုံးပြုနေ

    ဝီဂါများကို နည်းပညာသစ်စမ်းသည့် ပစ္စည်းများအဖြစ် တရုတ်အစိုးရက အသုံးပြုနေ

    မေ ၂၇၊ ၂၀၂၁
    M-Media

    (ဓာတ်ပုံ – ဝီဂါများကို ထားရှိသည့် အကျဉ်းစခန်း)

    -ဉာဏ်ရည်တုနည်းပညာ AI အသုံးပြုထားတဲ့ ကင်မရာနဲ့ မျက်နှာကိုစကန်ဖတ်ကာ စိတ်ခံစားမှုဖော်ထုတ်တဲ့ နည်းပညာကို တရုတ်က ၀ီဂါမွတ်စလင်တွေနဲ့ စမ်းသပ်အကောင်အထည်ဖော်နေပြီး၊ လူ့အခွင့်အရေးလှုပ်ရှားသူတွေက ဒီလုပ်ရပ်ကို ရှုတ်ချလိုက်ပါတယ်။

    တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်မြောက်ပိုင်း ဝီဂါတွေရဲ့ဒေသဖြစ်တဲ့ ရှင်ကျန်းပြည်နယ်က ရဲစခန်းတွေမှာ ဒီစနစ်ကို တပ်ဆင်တဲ့အချိန် ပါဝင်ခဲ့တဲ့ ဆော့ဖ်ဝဲ အင်ဂျင်နီယာတစ်ဦးက ဘီဘီစီသတင်းဌာနကို ဖွင့်ချခဲ့တာပါ။

    လန်ဒန်တရုတ်သံရုံးက ဒီသတင်းနဲ့ပတ်သက်လို့ မှတ်ချက်ပေးဖို့ ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး နိုင်ငံအတွင်းက တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုအားလုံးရဲ့ နိုင်ငံရေးနဲ့ နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးကို အာမခံပေးထားတယ်လို့ ဖြေကြားခဲ့ပါတယ်။

    ရှင်ကျန်းပြည်နယ်မှာ ဝီဂါအပါအဝင် အခြား တိုင်းရင်းသားလူနည်းစု စုစုပေါင်း ၁၂ သန်းလောက် ရှိနေတာပါ။ ဝီဂါနဲ့ အခြား အစ္စလာမ်ဘာသာဝင် လူမျိုးစုငယ်တွေဟာ တရုတ်အစိုးရရဲ့ ဖိနှိပ်ညှမ်းပမ်းမှုဒဏ်ကို ခံနေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

    ရှင်ကျန်းမှာ ဝီဂါအပါအဝင် လူတစ်သန်းလောက်ကို တရုတ်အစိုးရက အကျဉ်းစခန်းတွေထဲ ထည့်ထားပြီး တရုတ်ဇာတ်သွင်းနေတာကိုလည်း နိုင်ငံတကာမီဒီယာတွေ၊ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့တွေက ဖော်ထုတ်ခဲ့ကြပါတယ်။ ရှင်ကျန်းက လူနည်းစုတွေရဲ့ယဉ်ကျေးမှု၊ ဓလေ့ထုံးတမ်း၊ ရိုးရာ၊ ဘာသာတရားနဲ့ လူမျိုးပါ တိမ်ကောပျောက်ပျက်သွားအောင် တရုတ်အစိုးရက လုပ်နေတဲ့ သတင်းတွေလည်း ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်အနည်းငယ်အတွင်း အများအပြား ထွက်လာခဲ့ပါတယ်။

    အခုလည်း AI ကင်မရာနဲ့ မျက်နှာအမူအရာကို စကန်ဖတ်ပြီး စိတ်အခြေအနေကို ဖော်ထုတ်တဲ့ နည်းပညာကို တရုတ်က ဝီဂါလူမျိုးတွေနဲ့ စတင်စမ်းသပ်နေတာပါ။

    “ဓာတ်ခွဲခန်းမှာ ကြွက်တွေကို အသုံးပြုစမ်းသပ်သလိုပဲ တရုတ်အစိုးရဟာ စမ်းသပ်မှုများစွာအတွက် ဝီဂါတွေကို အစမ်းသပ်ခံအဖြစ် အသုံးပြုနေတာပါ” လို့ ဒီနည်းပညာ တပ်ဆင်မှုမှာ ပါဝင်ခဲ့တဲ့ ဆော့ဖ်ဝဲ အင်ဂျင်နီယာက ဘီဘီစီသတင်းဌာနကို ပြောပါတယ်။

    လုံခြုံရေး စိုးရိမ်ရတဲ့အတွက် သူ့ရဲ့အမည်နဲ့ သူလုပ်တဲ့ကုမ္ပဏီတွေကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခြင်း မရှိပါဘူး။

    စမ်းသပ်မယ့်လူရဲ့ ၃ မီတာအကွာမှာ ကင်မရာကို တပ်ဆင်ထားရပြီး အလိမ်ဖော်စက်နဲ့ ဆင်တူပေမယ့် နည်းပညာပိုမြင့်တယ်လို့လည်း ဒီ အင်ဂျင်နီယာက ပြောပါတယ်။ တရုတ်နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းက ရဲစခန်းတွေမှာ အသုံးပြုတဲ့ အချုပ်ထိုင်ခုံမှာ လူတွေကို ထိုင်ခိုင်းပြီး စမ်းသပ်တာလို့ သူက ဆိုပါတယ်။

    “ထိုင်ခုံမှာ လက်နဲ့ခြေထောက်တွေကို သံကွင်းတွေနဲ့ခပ်ပြီး ချုပ်ထားတာပါ”

    မျက်နှာအမူအရာနဲ့ ချွေးပေါက်အနေအထား အပြောင်းအလဲကိုလိုက်ပြီး ဖော်ထုတ်နိုင်တဲ့အထိ ဒီနည်းပညာကို ဖန်တီးထားတယ်လို့လည်း ဆော့ဖ်ဝဲအင်ဂျင်နီယာက ပြောပါတယ်။

    စကန်ဖတ်လို့ရလာတဲ့ ရလဒ်ကို စက်ဝိုင်းပုံဇယား (Pie chart) နဲ့ပြပြီး စိုးရိမ်ကြောင့်ကြမှု စတဲ့ စိတ်ခံစားမှုအခြေအနေတွေကို အရောင်တွေနဲ့ ဖော်ပြပေးတာပါ။ တရုတ်အစိုးရဟာ ဒီနည်းပညာကို ဘာအထောက်အထားမှ မရှာနိုင်ခင် ကြိုတင်သုံးသပ်မှုကိစ္စမှာ အသုံးပြုဖို့ ရည်ရွယ်တာလို့လည်း အင်ဂျင်နီယာက ဆိုပါတယ်။

    ဒီအထောက်အထားတွေကို ကြည့်ရှုလေ့လာခွင့်ရခဲ့တဲ့ လူ့အခွင့်အရေး စောင့်ကြည့်အဖွဲ့ (HRW) က တရုတ်ရေးရာကျွမ်းကျင်သူ ဆိုဖီရစ်ချက်ဆန်က တရုတ်အစိုးရရဲ့ ဒီလုပ်ရပ်ဟာ အလွန်အမင်းဖိအားပေးထားတဲ့ အခြေအနေတစ်ခုအောက်မှာ ဖြစ်လာတဲ့ တုန်လှုပ်ခြောက်ခြားမှုကို အသုံးပြုပြီး လူတွေကို အပြစ်ရှိသူတွေအဖြစ် ပုံဖော်တာမျိုး ဖြစ်လာနိုင်တဲ့အတွက် တုန်လှုပ်ဖွယ်ကောင်းတယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

    ဝီဂါများအားလုံးကို တရုတ်အစိုးရက ထိန်းချုပ်ထား

    တရုတ်အစိုးရ အာဏာပိုင်တွေဟာ ဝီဂါတွေရဲ့ DNA နမူနာတွေ ပုံမှန် တောင်းယူလေ့ရှိပြီး၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်စကန်ဖန်တာ၊ အစိုးရ အက်ပလီကေးရှင်းကို ဖုန်းမှာ ဒေါင်းလုပ်ဆွဲခိုင်းပြီး ဖုန်းနံပါတ်၊ စာတိုအပါအဝင် ဖုန်းထဲရှိသမျှ အချက်အလက်အားလုံးကို ရယူတာတွေ လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့ ကိုလိုရာဒိုတက္ကသိုလ်က ပညာရှင် ဒါရန် ဘိုင်လာက ပြောပါတယ်။

    “ဝီဂါတွေဟာ ဒေတာတွေထုတ်ပေးရတဲ့ဘ၀ ရောက်နေတာပါ။ စမတ်ဖုန်းဆိုတာ အမြဲတမ်းယူသွားရတဲ့ပစ္စည်းဖြစ်ပြီး ဒါကို ယူမသွားဘူးဆိုရင် အဖမ်းခံရတယ်။ ယူသွားပြန်တော့လည်း နောက်ယောင်ခံခြင်းကို ခံနေရပြန်ပါတယ်။ ဝီဂါတွေဟာ ပြေးပေါက်မရှိတော့ဘူးလို ခံစားနေရတာပါ”

    ဒီအချက်အလက်တွေကို Integrated Joint Operations Platform လို့ခေါ်တဲ့ ကွန်ပျူတာစနစ်ထဲကို ထည့်သွင်းပြီး၊ အိမ်ရှေ့ကမထွက်ဘဲ အိမ်နောက်ဖေးကထွက်တာ၊ ကိုယ့်ရဲ့ကားမှာ အသုံးပြုလို့မရတဲ့ ဓာတ်ငွေ့ကို တင်ဆောင်တာတွေဟာ ဥပဒေချိုးဖောက်တဲ့လုပ်ရပ်အဖြစ် သတ်မှတ်တဲ့အထိ ဒီကွန်ပျူတာစနစ်ကို အသုံးပြုနေတယ်လို့ HRW က ပြောပါတယ်။

    “အာဏာပိုင်တွေဟာ လူနေအိမ်တွေရဲ့ အိမ်အ၀မှာ QR ကုတ်တွေထားပြီး ဘယ်သူက ဒီအိမ်မှာ ရှိရမယ်၊ ဘယ်သူက မရှိရဘူး စတာမျိုးတွေကို အလွယ်တကူ သိရှိစောင့်ကြည့်နိုင်အောင် လုပ်ထားပါတယ်”

    လူနည်းစုတွေအပေါ် ဒီလို စောင့်ကြည့်၊ ထိန်းချုပ်၊ ဖိနှိပ်တဲ့ တရုတ်အစိုးရရဲ့ လုပ်ရပ်တွေမှာ Huawei လို နည်းပညာကုမ္ပဏီတွေက ပူးပေါင်းပါဝင်နေတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေလည်း ထွက်နေပါတယ်။

    Ref: BBC

  • OIC အဖွဲ့ တရုတ်နဖားကြိုးထိုးခံနေရဟု ကန်မွတ်စလင်များ ဝေဖန်

    OIC အဖွဲ့ တရုတ်နဖားကြိုးထိုးခံနေရဟု ကန်မွတ်စလင်များ ဝေဖန်

    ဒီဇင်ဘာ ၂၃၊ ၂၀၂၀
    M-Media


    -ဝီဂါမွတ်စလင်တွေကို တရုတ်အစိုးရက ဖိနှိပ်ညှင်းပမ်းရာမှာ OIC အဖွဲ့က ပူးပေါင်းကူညီပေးနေတယ်လို့ အမေရိကန်မှာရှိတဲ့ မွတ်စလင်အဖွဲ့အစည်းတွေက ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။

    အစ္စလာမ်ဘာသာဝင် အများစုရှိတဲ့ နိုင်ငံပေါင်း ၅၇ နိုင်ငံပါဝင်တဲ့ OIC အဖွဲ့ဟာ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းမှာ အစ္စလာမ်ဘာသာ၀င်တွေ ဖိနှိပ်ညှင်းပမ်းခံရမှုတွေအတွက် ဝေဖန်ထောက်ပြမှုတွေ လုပ်လေ့ရှိပါတယ်။

    ဒါပေမယ့် တရုတ်အစိုးရက နိုင်ငံအနောက်ပိုင်းမှာရှိတဲ့ ဝီဂါမွတ်စလင်တွေအပေါ် ဖိနှိပ်ညှင်းပမ်းမှုတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး OIC က လုံး၀ ဝေဖန်မှု မပြုပါဘူး။

    လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့တွေ၊ ကုလသမဂ္ဂနဲ့ ကမ္ဘာ့မီဒီယာတွေက ရှင်ကျန်းပြည်နယ်မှာ ဝီဂါနဲ့ အခြား အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်လူမျိုးစု အနည်းဆုံး ၁ သန်းလောက် အကျဉ်းစခန်းတွေထဲမှာ ဖမ်းဆီးခံထားရပြီး တရုတ်အစိုးရရဲ့ ဘာသာရေးအကြမ်းဖက်မှု၊ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေကို ခံစားနေရတယ်လို့ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ထုတ်ပြောထားပါတယ်။

    တရုတ်နိုင်ငံကို OIC ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ သွားရောက်ပြီးနောက် ၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လက ထုတ်ပြန်တဲ့ကြေငြာချက်မှာ ‘တရုတ်အစိုးရက နိုင်ငံသားမွတ်စလင်တွေအပေါ် စောင့်ရှောက်မှုအတွက် ချီးကျူးတယ်’ လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

    Council on American-Islamic Relations အပါအဝင် အမေရိကန်မွတ်စလင်အဖွဲ့အစည်းများအဖွဲ့က OIC ဟာ တရုတ်ရဲ့ နဖားကြိုးထိုးမှုကို ခံနေတယ်လို့ ပြီးခဲ့တဲ့တစ်ပတ်မှာ ဝေဖန်ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

    “မွတ်စလင်ကမ္ဘာရဲ့ စီးပွားရေးချက်ကောင်းကို တရုတ်က ကိုင်ထားပြီး ဝီဂါအရေး နည်းနည်းလေးဟလိုက်တာနဲ့ အကျဉ်ခံရမှာကို မွတ်စလင်နိုင်ငံတွေက ကြောက်နေတယ်ဆိုတာ သိပ်ကို ထင်ရှားပါတယ်” လို့ အမေရိကန်မွတ်စလင် စာရေးဆရာနဲ့ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူဖြစ်တဲ့ အိုမာရ် ဆူလိုင်မန်က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

    တစ်ချို့မွတ်စလင်နိုင်ငံတွေဟာ ပါလက်စတိုင်းကိစ္စမျိုးမှာ အသံထွက်ပေးပေမယ့်လည်း ဝီဂါကိစ္စဆိုရင်တော့ ခိုလှုံလာတဲ့သူတွေကိုပါ ပြန်ပို့ပြီး ဖိနှိပ်မှုကို အားပေးအားမြှောက်ပြုနေတယ်လို့လည်း ဆူလိုင်မာက ထည့်သွင်း ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

    တရုတ်ဟာ Belt and Road စီမံကိန်းနဲ့အတူ မွတ်စလင်ဖိနှိပ်ရေး ပေါ်လစီကိုလည်း နိုင်ငံရပ်ခြားကို တင်သွင်းလာလိမ့်မယ်လို့ အမေရိကန်က ဝီဂါအရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ ရုစ်ဟန် အဘတ်စ်က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

    “တရုတ်ဟာ ငွေနဲ့ပေါက်ပြီး မတရားလုပ်တဲ့မှတ်တမ်း တော်တော်များများ ရှိပါတယ်။ ဝီဂါတွေကို လူမျိုးတုန်းအောင် လုပ်နေတာဟာ ပြည်တွင်းရေးမဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ လူသားထုအရေးပါ”

    Ref: Aljazeera