ဇန္န၀ါရီ ၂၆၊ ၂၀၁၆
M-Media
– လက္တင္အေမရိကနဲ႔ ကာရစ္ဘီယံေဒသေတြက ႏုိင္ငံတစ္ခ်ိဳ႕မွာ ကူးစက္ျပန္႔ပြားမႈေတြကုိ ေတြ႕ျမင္ခဲ့ရၿပီးေနာက္ပိုင္း ျခင္ကတစ္ဆင့္ကူးစက္ကာ ဦးေႏွာက္ပ်က္ဆီးေစတဲ့ ဇီကာဗုိင္းရပ္စ္ (Zika Virus) ဟာ ကေနဒါနဲ႔ ခ်ီလီႏုိင္ငံတုိ႔ကလြဲၿပီး အေမရိကတစ္၀ွမ္း ျပန္႔ႏွံ႔ဖုိ႔ အလားအလာရွိေနတယ္လုိ႔ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ WHO က ယမန္ေန႔မွာ သတိေပး ေျပာၾကားလုိက္ပါတယ္။
အဲဒီဇီကာဗုိင္းရပ္စ္ဟာ ကာကြယ္မႈမရွိတာ၊ ျခင္ကတစ္ဆင့္ လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္ ျပန္႔ႏွံ႔ႏုိင္တာေတြေၾကာင့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေမလေနာက္ပုိင္း ႏုိင္ငံေပါင္း ၂၁ ႏုိင္ငံေလာက္ကုိ ျပန္႔ႏွံေနၿပီလုိ႔ WHO က ထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကျငာခ်က္ထဲမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
ကူးစက္မႈအမ်ားဆံုးႏုိင္ငံကေတာ့ ဘရာဇီးလ္ႏုိင္ငံျဖစ္ေနၿပီး၊ ဒုတိယအမ်ားဆံုးကေတာ့ ကိုလံဘီယာႏုိင္ငံျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္မွာလည္း ၿပီးခဲ့တဲ့တတစ္ပတ္အတြင္းမွာ ဇီကာဗုိင္းရပ္စ္ပုိး ကူးစက္ေနသူ ၃ ဦးကုိ ေတြ႕ရွိခဲ့ရေပမယ့္ အျခားႏုိင္ငံကေန ေရာက္ရွိလာသူေတြျဖစ္ၿပီး အေမရိကန္ႏုိင္ငံအတြင္းမွာ ကူးစက္မႈ မရွိေသးပါဘူး။
ဒါေပမယ့္ ေရာဂါပုိး ျပန္႔ႏွံေနတဲ့ ႏုိင္ငံေတြ၊ အထူးသျဖင့္ အေမရိကတုိက္အတြင္းက အပူပုိင္းေဒသေတြကုိ သြားေရာက္တဲ့အခါ သတိထား သြားေရာက္ၾကဖုိ႔ အေမရိကန္က သတိေပးခ်က္ေတြ ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။
ကုိ၀န္ေဆာင္အမ်ိဳးသမီးေတြ ကူးစက္မႈအမ်ားဆံုးျဖစ္ေနၿပီး ေမြးဖြားလာတဲ့ကေလးငယ္ေတြဟာ ဦးေႏွာက္ေသးေကြးကာ မူမမွန္ ပ်က္ဆီးတာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္တတ္တာေၾကာင့္ အဲလ္ဆာေဗဒုိး၊ ကုိလံဘီယာနဲ႔ ဂ်ေမကာႏုိင္ငံေတြမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ကုိယ္၀န္မေဆာင္ဖုိ႔ သတိေပး၊ အႀကံျပဳတာေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။
ဘယ္ကစသလဲ
ဇီကာဗုိင္းရပ္စ္ကုိ ၁၉၅၀ ျပည့္နွစ္ေတြမွာ အီေကြတာနဲ႔နီးတဲ့ အာဖရိကနဲ႔ အာရွႏုိင္ငံတစ္ခ်ိဳ႕မွာ စတင္ေတြ႕ရွိခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ဒီဗုိင္းရပ္စ္ဟာ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာကေန ျပင္သစ္ပုိလီနီးရွား၊ အီစတာကၽြန္းေတြအထိ ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။
အလယ္အေမရိက ကာရစ္ဘီယံနဲ႔ ေတာင္အေမရိက ႏုိင္ငံေတြမွာ ကူးစက္ျပန္႔ႏွံေနေၾကာင္း ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ေမလမွာ ပန္အေမရိကန္က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ PAHO က အတည္ျပဳထုတ္ျပန္လုိက္တဲ့အခါမွာေတာ့ ကမၻာႀကီးက ေၾကာက္စရာေကာင္းတဲ့ ဒီ ဇီကာဗုိင္းရပ္စ္ပုိးအေၾကာင္းကုိ သတိျပဳမိခဲ့ၾကပါတယ္။
ဗုိင္းရပ္စ္ပုိးဟာ အဓိကအားျဖင့္ ျခင္ကတစ္ဆင့္ ျပန္႔ႏွံ႔တာျဖစ္ၿပီး ကုိယ္၀န္ေဆာင္မိခင္ကေနတစ္ဆင့္ ကေလးကုိလည္း ကူးစက္ႏုိင္ပါတယ္။ ေရာဂါပုိးသယ္ေဆာင္ႏုိင္သူေတြက လူနဲ႔ ေမ်ာက္ေတြျဖစ္ၿပီး ေရာဂါပုိး ေပါက္ဖြားမႈကေတာ့ ၁၀ ရက္ခန္႔ ၾကာတတ္ပါတယ္။ ဗုိင္းရပ္စ္ပုိးဟာ သုတ္ေသြးမွာ ခုိေအာင္းတတ္ေပမယ့္ လိင္ဆက္ဆံမႈကေန ကူးဆက္ႏုိင္လားဆုိတာကုိေတာ့ အတိအက် မေျပာႏုိင္ေသးဘဲ ေလ့လာမႈေတြ ျပဳလုပ္ေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။
ဗုိင္းရပ္စ္ကူးစက္ခံထားရၿပီဆုိရင္ ဖ်ားတာနာတာ၊ ခႏၶာကုိယ္မွာ အင္ျပင္ေတြထြက္တာ၊ အဆစ္အျမစ္ေတြကုိက္ခဲတာ ေခါင္းကိုက္တာ၊ မ်က္လံုးေတြနီလာတာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒီလုိလကၡဏာေတြဟာ ေရာဂါပုိး ကူးစက္ၿပီး တစ္ပတ္အတြင္းမွာ ေတြ႕ရတာမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။
ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈမရွိေပမယ့္ ဦးေႏွာက္ပ်က္ဆီးႏုိင္တဲ့အတြက္ ေရာဂါပုိးကူးစက္ခံရသူေတြဟာ ေနာက္ပုိင္းမွာ အသိဉာဏ္မျပည့္၀မႈေတြ၊ မသန္စြမ္းမႈေတြ ျဖစ္လာႏုိင္တဲ့အထိ ဦးတည္သြားႏုိင္ပါတယ္။
ကုသႏုိင္ၿပီလား
အပူပုိင္းေဒသေတြမွာ ျဖစ္ေလ့ရွိတဲ့ ဒီ ဇီကာေရာဂါကုိ လတ္တေလာ ကုသဖုိ႔ ေဆးမ႐ွိေသးဘဲ သုေတသနျပဳလုပ္ေန ဆဲအဆင့္သာ ရွိပါေသးတယ္။
သိပၸံပညာရွင္ေတြကေတာ့ အီဘုိလာလုိ ကပ္ေရာဂါတစ္ခု ျဖစ္လာႏုိင္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ေဆးရရွိဖုိ႔ အျပင္းအထန္ ႀကိဳးစားေနေပမယ့္ ေဆးေပၚထြက္လာဖို႔အတြက္ေတာ့ ၃ ႏွစ္ကေန ၅ ႏွစ္ေလာက္အထိ ၾကာႏုိင္တယ္လုိ႔ ဇီကာဗုိင္းရစ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သုေတသနေတြျပဳလုပ္ေနတဲ့ ေဆာ္ေပၚလုိအေျခစုိက္ Butantan Institute က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
ၿဗိတိန္ ေဆးထုတ္လုပ္ေရး GlaxoSmithKline ကလည္း ဇီကာဗုိင္းရပ္စ္အတြက္ အသံုးျပဳႏုိင္မယ့္ ေဆးကုိ ေလ့လာေနတုန္းျဖစ္ၿပီး၊ ျပင္သစ္က Sanofi ကုမၸဏီကလည္း ျဖစ္ႏုိင္ေခ်ေတြကုိ သံုးသပ္ေနတယ္လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
လက္ရွိအခ်ိန္မွာ ေတာင္အေမရိကနဲ႔ ကာရစ္ဘီယံေဒသေတြမွာ ကူးစက္ျပန္႔ႏွံ႔ေနေပမယ့္ ကမၻာနဲ႔ခ်ီတဲ့ ကပ္ေရာဂါမ်ိဳး ျဖစ္လာမွာကုိ ပညာရွင္ေတြက စုိးရိမ္ေနၾကပါတယ္။
Ref: Aljazeera, Channelnewsasia, Wiki
