News @ M-Media

Tag: cambodia

  • ကမ္ဘောဒီယား ၀န်ကြီးချုပ်က သားဖြစ်သူကို အာဏာအမွေ​ပေးမည်

    ကမ္ဘောဒီယား ၀န်ကြီးချုပ်က သားဖြစ်သူကို အာဏာအမွေ​ပေးမည်

    ဒီဇင်ဘာ ၂၊ ၂၀၂၁
    M-Media

    -အာဏာရှင်စာရင်းဝင်တဲ့ ကမ္ဘောဒီယားဝန်ကြီးချုပ် ဟွန်ဆန်က သူ့နေရာကို သားဖြစ်သူ ဆက်ခံလိမ့်မယ်လို့ ဒီကနေ့မှာ ကြေငြာပါတယ်။

    တိုင်းပြည်ကို ၃၆ နှစ်ကြာ စိုးမိုးအုပ်ချုပ်လာတဲ့ ဟွန်ဆန်ဟာ အတိုက်အခံနိုင်ငံရေးသမားတွေကို နှိပ်ကွပ်ညှင်းပမ်းမှုအတွက် နိုင်ငံတကာရဲ့ဝေဖန်မှုကို ခံနေရသူပါ။

    ကမ်းရိုးတန်းပြည်နယ် ပရီချ်သီဟာနုမှာ ဒီကနေ့မိန့်ခွန်းပြောခဲ့ပြီး သားဖြစ်သူ ဟွန်မာနက်ကို သူ့နေရာဆက်ခံမယ့်သူအဖြစ် ဟွန်ဆန်က အတည်ပြုခဲ့ပါတယ်။

    “ကျွန်တော်သား ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဆက်ခံမှာကို ကျွန်တော်ထောက်ခံပါတယ်”

    အသက် ၄၄ နှစ်အရွယ် ဟွန်မာနက်ဟာ ကမ္ဘောဒီယား တော်ဝင်စစ်တပ်ရဲ့ ဒုတိယအကြီးအကဲနဲ့ စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူထားသူပါ။ အမေရိကန်စစ်တက္ကသိုလ် West Point ကနေ ၁၉၉၉ ခုနှစ်က ဘွဲ့ရထားပြီး၊ ဗြိတိန် Bristol တက္ကသိုလ်ကနေလည်း စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ဒေါက်တာဘွဲ့ကို ရရှိထားပါတယ်။

    ဟွန်ဆန်ရဲ့ အခုကြေငြာချက်ကြောင့် မာနက်ဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်​ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်လာဖွယ် ရှိနေပါတယ်။

    နိုင်ငံရေးမင်းဆက် ထူထောင်နေတယ်ဆိုတဲ့ ဝေဖန်မှုတွေကို မနေ့က မိန့်ခွန်းမှာ ဟွန်ဆန်က ပြန်လည်ချေပခဲ့ပြီး ဂျပန်နိုင်ငံကို ထောက်ပြခဲ့ပါတယ်။

    “ဂျပန်မှာတောင် နိုင်ငံရေးမင်းဆက် ရှိနေတာပဲ။ (ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း) အာ​ဘေးကိုကြည့်။ သူအဖိုးက ဝန်ကြီးချုပ် ကမ္ဘောဒီးယားကိုတောင် လာလည်သွားသေးတယ်။ သူ့အဖေက နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး။ သူက ဝန်ကြီးချုပ်”

    ဟွန်ဆန်ဟာ ၂၀၁၈ ခုနှစ်ရွေးကောက်ပွဲ မတိုင်ခင်မှာ အစိုးရဖြုတ်ချဖို့ ကြိုးစားတယ်ဆိုတဲ့ခေါင်းစဉ်နဲ့ အဓိကအတိုက်အခံပါတီကို ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး နိုင်ငံရေးသမားအများအပြားကိုလည်း ဖမ်းဆီးနှိပ်စက်ခဲ့ပါတယ်။

    ဟွန်ဆန်ရဲ့ CPP ပါတီဟာ ၁၉၇၉ ခုနှစ်ကစတင်ကာ ရွေးကောက်ပွဲတိုင်းမှာ အနိုင်ရခဲ့ပြီး လက်ရှိ လွှတ်တော်အမတ် ၁၂၅ နေရာစလုံးကို CPP ကပဲ အနိုင်ရထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

    Ref: Reuters

  • ထိုင်းက ပြန်ပို့သည့် အတိုက်အခံ နိုင်ငံရေးသမား ၃ ဦးကို ကမ္ဘောဒီယားက ထောင်ချ

    ထိုင်းက ပြန်ပို့သည့် အတိုက်အခံ နိုင်ငံရေးသမား ၃ ဦးကို ကမ္ဘောဒီယားက ထောင်ချ

    နိုဝင်ဘာ ၂၂၊ ၂၀၂၁
    M-Media

    -ထိုင်းနိုင်ငံက ပြန်ပို့လိုက်တဲ့ အတိုက်အခံ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ နိုင်ငံရေးသမား ၃ ဦးကို ကမ္ဘောဒီးယားအစိုးရက ထောင်ဒဏ်တွေ ချမှတ်လိုက်ပါတယ်။

    ဆူပူအောင်လှုံဆော်မှု၊ အကြည်အညိုပျက်စေမှုတွေနဲ့ တရားစွဲဆို ထောင်ချခဲ့တာဖြစ်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံကတော့ ဖိနှိပ်ခံရမယ့်အန္တရာယ်ရှိနေသူတွေကို ပြန်ပို့တဲ့အတွက် ကုလသမဂ္ဂနဲ့ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့တွေရဲ့ ဝေဖန်မှုကို ခံနေရပါတယ်။

    ဝန်ကြီးချုပ် ဟွန်ဆန်ဦးဆောင်တဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားအစိုးရဟာ ၂၀၁၈ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲ မစတင်ခင်ကတည်း အတိုက်အခံ နိုင်ငံရေးပါတီတွေကို ဖျက်သိမ်းတာ၊ နိုင်ငံရေးသမားတွေကို ဖမ်ဆီးနှိပ်ကွပ်တာတွေ လုပ်ဆောင်ခဲ့တာပါ။ ဒါ့ကြောင့် နိုင်ငံရေးသမားတွေနဲ့ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူတွေဟာ နိုင်ငံအတွင်းမှာ ပုန်းအောင်နေရသလို၊ အိမ်နီးချင်း ထိုင်းနိုင်ငံကို ထွက်ပြေးရတာတွေ ရှိနေပါတယ်။

    အခု ထောင်ချခံရတဲ့ Veourn Veasna၊ Voeung Samnang နဲ့ Thavry Lanh တို့ဟာ ဟွန်ဆန်အစိုးရက ဖျက်သိမ်းထားတဲ့ အတိုက်အခံနိုင်ငံရေးပါတီက ဖြစ်ပါတယ်။ ထိုင်းနိုင်ငံမှာ ဒုက္ခသည်အဖြစ် ကုလသမဂ္ဂမှာ စာရင်းသွင်းပြီး ခိုလှုံနေသူတွေပါ။

    ကမ္ဘောဒီးယားရဲတပ်ဖွဲ့က သူတို့မှာ ဖမ်း၀ရမ်းရှိတဲ့အတွက် ဖမ်းဆီးခဲ့တာဖြစ်ပြီး ဒီလူ ၃ ဦးဟာ ထိုင်းနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားတို့က လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဥပဒေတွေကို ချိုးဖောက်ထားသူတွေဖြစ်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။ ကမ္ဘောဒီးယားမြို့တော် ဖနွမ်းပင်က ထိုင်းသံရုံးကတော့ ဒီကိစ္စအတွက် မှတ်ချက်မပေးခဲ့ပါဘူး။

    လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်အဖွဲ့ Human Rights Watch ရဲ့ အာရှဆိုင်ရာအကြီးအကဲ ဖီလ် ရောဘတ်ဆန်က ထိုင်းနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားအာဏာပိုင်တွေရဲ့ ဒီဆောင်ရွက်မှုဟာ ဒုက္ခသည်တွေရဲ့ အခွင့်အရေး၊ သူတို့ကို ကာကွယ်ပေးရေး ဥပဒေတွေကို ချိုးဖောက်မှုဖြစ်တယ်လို့ ဝေဖန်ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

    Ref: Bangkok Post

    #mmInternationalNews

  • တရုတ်ကိုအားမကိုးလျှင် အားကိုးစရာမရှိဟု ကမ္ဘောဒီယားအာဏာရှင်ပြော

    တရုတ်ကိုအားမကိုးလျှင် အားကိုးစရာမရှိဟု ကမ္ဘောဒီယားအာဏာရှင်ပြော

    မေ ၂၁၊ ၂၀၂၁
    M-Media

    -တရုတ်နိုင်ငံကို အားမကိုးရင် မိမိတို့မှာ အားကိုးစရာမရှိဘူးလို့ ကမ္ဘောဒီးယားဝန်ကြီးချုပ် ဟွန်ဆန်က ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။

    တရုတ်ဟာ ဟွန်ဆန်အစိုးရကို အဓိကကျောထောက်နောက်ခံပေးနေတဲ့ နိုင်ငံဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံအတွင်း အခြေခံအဆောက်အဦး တည်ဆောက်ရေးအတွက် ဒေါ်လာ ဘီလီယံချီ ထုတ်ပေးထားတာပါ။

    ကမ္ဘောဒီးယားဟာ တရုတ်ကို မှီခိုလွန်းပြီး အကြွေးနွံထဲနစ်တော့မယ်ဆိုတဲ့ ဝေဖန်မှုတွေ ရှိလာပါတယ်။ မနေ့က အွန်လိုင်းကနေတစ်ဆင့်ပြုလုပ်တဲ့ Future of Asia အစည်းအဝေးမှာ ဝန်ကြီးချုပ် ဟွန်ဆန်က ဒီဝေဖန်မှုတွေကို ကာကွယ်ခဲ့ပါတယ်။

    “တရုတ်ကိုမမှီခိုရင် ကျွန်တော် ဘယ်သူ့ကို မီခိုရမလဲ။ တရုတ်ဆီမတောင်းရင် ဘယ်သူ့ဆီ ကျွန်တော်တောင်းရမလဲ”

    ကမ္ဘောဒီယားမှာလုပ်ပေးနေတဲ့ ဖွံဖြိုးရေးလုပ်ငန်းကိုမှီပြီး တရုတ်က ရေတပ်စခန်းဆောက်ဖို့ရှိနေတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေကိုလည်း ဟွန်ဆန်က ထပ်မံငြင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။

    ဟွန်ဆန်ဟာ နိုင်ငံအတွင်းက အဓိကအတိုက်အခံပါတီ CNA ကို ဖျက်သိမ်းတဲ့အထိ နှိပ်ကွပ်ခဲ့ပြီး ခေါင်းဆောင်တွေကိုလည်း နို်ငငံတော်သစ္စာဖောက်မှုနဲ့ တရားစွဲဆိုထားပါတယ်။ ဟွန်ဆန်ရဲ့ အာဏာရှင်ဆန်မှုကြောင့် ဥရောပသမဂ္ဂနဲ့ အနောက်နိုင်ငံတွေက ပိတ်ဆို့မှုတစ်ချို့ ပြုလုပ်ထားပါတယ်။

    Ref: Nikkei Asia

  • ပျောက်ဆုံးနေသည့် ခမာမြို့ဟောင်းတစ်ခု ကမ္ဘောဒီးယားတွင် ပြန်ရှာတွေ့

    ပျောက်ဆုံးနေသည့် ခမာမြို့ဟောင်းတစ်ခု ကမ္ဘောဒီးယားတွင် ပြန်ရှာတွေ့

    အောက်တိုဘာ ၁၉၊ ၂၀၁၉
    M-Media

    Mahendraparvata ‌မြို့မှ ခြေင်္သေ့ရုပ်

    -အေဒီ ၉ ရာစုကနေ ၁၅ ရာစုလောက်အထိ တည်တံ့ခဲ့တဲ့ ‘ခမာအင်ပါယာ’ လက်ထက်က မြို့တော်တစ်ခုကို နိုင်ငံတကာ သုတေသနပညာရှင်တွေက ရှာဖွေဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။

    Mahendraparvata လို့ အမည်တွင်တဲ့ အဲဒီမြို့တော်ဟာ ခမာအင်ပါယာရဲ့ အစောဆုံး မြို့တော်တွေထဲက တစ်ခုလည်းဖြစ်ပါတယ်။ အရင်က ဒီမြို့တော်အကြောင်းကို အခြား ရှေးဟောင်းနေရာတွေမှာ တွေ့ရတဲ့ ကျောက်စာ၊ ပေစာတွေကနေတစ်ဆင့်သာ သိရှိခဲ့ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

    ရှေးဟောင်း သုတေသနပညာရှင်တွေက ဒီရှေးဟောင်းမြို့ဟာ အပန်းဖြေမြို့ဖြစ်တဲ့ Siem Reap ရဲ့ မြောက်ဖက် မိုင် ၃၀ အကွာလောက်မှာ တည်ရှိမယ်လို့ ခန့်မှန်းခဲ့ပြီး ပျောက်ဆုံးနေသောမြို့တော်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။

    Mahendraparvata မြို့ တည်နေရာ

    နောက်ပိုင်းမှာ နိုင်ငံတကာက သိပ္ပံပညာရှင်တွေ ပူးပေါင်းပြီး ဝေဟင်လေဆာစကန်စနစ်၊ မြေပြင်လေ့လာဆန်းစစ်မှုတွေအပါအဝင် နည်းလမ်းမျိုးစုံနဲ့ ရှာဖွေမှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးတဲ့နောက် Mahendraparvata မြို့ရဲ့ တည်နေရာကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။

    “၈ ရာစုကနေ ၉ ရာစုအထိ တည်တံ့ခဲ့ပြီး ခမာအင်ပါယာရဲ့ မြို့တော်လည်းဖြစ်တဲ့ Mahendraparvata မြို့ဟာ Phnom Kulen တောင်ကြောမှာ တည်ရှိခဲ့တယ်ဆိုတာကို ရရှိထားတဲ့ အထောက်အထားများစွာကို အခြေခံကာ အတည်ပြုနိုင်ခဲ့ပါတယ်” လို့ သုတေသနအဖွဲ့က အင်္ဂါနေ့က ထုတ်ပြန်တဲ့ အစီရင်ခံစာမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

    ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုကို ပုံပေါ်ထားတဲ့ မြေပုံမှာ လေးထောင့်ကျကျမြို့ရဲ့ လမ်းမတွေ၊ ရေကန်တွေ၊ ကျုံးတွေ၊ ဆည်တွေ၊ ဘုရားကျောင်းနံရံတွေနဲ့ နန်းတော်တစ်ခု ပါဝင်ပါတယ်။

    Mahendraparvata မြို့ပုံကြမ်း

    Grid စနစ်နဲ့ ခေတ်သစ်မြို့တည်မှုရဲ့ အစောပိုင်းပုံစံကို ဒီမြို့မှာတွေ့ရပြီး မြို့ပြစီမံကိန်းတွေ၊ အဲဒီခေတ်အခါက ဆန်းသစ်လွန်းတဲ့ ဟိုက်ဒရောလစ်စနစ်တွေကို တွေ့ရတယ်လို့ အစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

    ဒီတွေ့ရှိမှုဟာ ခမာအင်ပါယာ၊ အန်းကားဒေသနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပိုမိုလေ့လာသိရှိနိုင်ဖို့ တံခါးဖွင့်ပေးလိုက်တာ ဖြစ်တယ်လို့လည်း သုတေသနပညာရှင်တွေက သုံးသပ်ခဲ့ကြပါတယ်။

    ၈ ရာစုမတိုင်ခင်က ခမာဒေသမှာ စနစ်တက မြို့တည်ထားတဲ့ အထောက်အထားမျိုး မတွေ့ရဘဲ Mahendraparvata မြို့ဟာ သိရှိထားသမျှ ခမာသမိုင်းမှာ Grid စနစ်နဲ့ ပထမဆုံး တည်ဆောက်ထားတဲ့မြို့ ဖြစ်မယ်လို့လည်း ပညာရှင်တွေက မှတ်ယူထားပါတယ်။

    တစ်ချိန်က ခမာအင်ပါယာမှာ ယနေ့ခေတ် ထိုင်း၊ ဗီယက်နမ်၊ လာအိုနိုင်ငံတွေ၊ တရုတ်တောင်ပိုင်းနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံက ဒေသအချို့ပါဝင်ခဲ့ပြီး မြို့တော်က Angkor ဖြစ်ပါတယ်။

    Ref : CNN

  • အာဆီယံတြင္ ေဆးယဥ္ပါး ငွက္ဖ်ားေရာဂါ ျပန္႔ႏွံ႔မႈ စိုးရိမ္စရာ ျမင့္တက္

    အာဆီယံတြင္ ေဆးယဥ္ပါး ငွက္ဖ်ားေရာဂါ ျပန္႔ႏွံ႔မႈ စိုးရိမ္စရာ ျမင့္တက္

    ဇူလိုင္ ၂၃၊ ၂၀၁၉
    M-Media

    -ငွက္ဖ်ားေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးမွာ အဓိကက်တဲ့ ေဆးဝါးႏွစ္မ်ိဳးကို ယဥ္ပါးတဲ့ ငွက္ဖ်ားေရာဂါပိုးဟာ အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာ အလ်င္အျမန္ ျပန္႔ႏွံ႔လာတယ္လို႔ သိပၸံပညာရွင္ေတြက တနလၤာေန႔မွာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။

    KEL1/PLA1 လို႔ အမည္ေပးထားတဲ့ အဲဒီ ငွက္ဖ်ားပိုးဟာ မ်ိဳး႐ိုးဗီဇ ေျပာင္းလဲမႈကေနတစ္ဆင့္ ေဆးယဥ္ပါးလာတာျဖစ္ၿပီး ကေမ႓ၻာဒီးယားကေန ဗီယက္နမ္၊ လာအိုနဲ႔ ထိုင္းႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းတို႔မွာ အလ်င္အျမန္ျပန္႔ႏွံ႔လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။

    ၿဗိတိန္က Wellcome Sanger Institute နဲ႔ ေအာက္စဖို႔ဒ္တကၠသိုလ္၊ ထိုင္းႏိုင္ငံက Mahidol တကၠသိုလ္တို႔ ပူးေပါင္းျပဳလုပ္တဲ့ သုေတသနမွာ ပါ၀င္သူ ေရာဘတ္တို ေအမာတိုက KEL1/PLA1ပိုးဟာ အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာ ရွိေနတဲ့ ငွက္ဖ်ားေရာဂါပိုးေနရာမွာ အစားထိုး ၀င္ေရာက္ေနၿပီလို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ငွက္ဖ်ားေရာဂါပိုးဟာ ျခင္က သယ္ေဆာင္ၿပီး ကူးစက္တဲ့ Plasmodium ပိုးေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားတာျဖစ္ပါတယ္။ ကမ႓ၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ WHO က ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း ကမ႓ၻာတစ္၀ွမ္း ငွက္ဖ်ားေရာဂါျဖစ္ပြားသူ သန္းေပါင္း ၂၂၀ ေလာက္ ရွိခဲ့ၿပီး ၄ သိန္း ေသဆံုးခဲ့တယ္လို႔ ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ၊ ေသဆံုးမႈ အမ်ားစုဟာ အာဖရိကမွာရွိတဲ့ ဆဟာရေဒသက ကေလးငယ္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

    ငွက္ဖ်ားျဖစ္တာကို ေစာေစာသိမယ္ဆိုရင္ ေဆးဝါးေတြနဲ႔ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသႏိုင္ေပမယ့္ ေဆးယဥ္ပါးတဲ့ ငွက္ဖ်ားပိုး ကမ႓ၻာတစ္၀ွမ္း ျပန္႔ႏွံ႔မႈ – အထူးသျဖင့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာ ျပန္႔ႏွံ႔မႈဟာ ျမင့္တက္လာခဲ့ပါတယ္။

    ၿပီးခဲ့တဲ့ ၁၀ ႏွစ္အတြင္း အာရွမွာ ငွက္ဖ်ားေရာဂါကို DHA-PPQ နည္းလမ္းနဲ႔ ကုသခဲ့ေပမယ့္ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္အတြင္း ကေမ႓ၻာဒီယားမွာ ဒီေဆးကို ယဥ္ပါးတဲ့ ငွက္ဖ်ားပိုး ျပန္႔ႏွံလာတာကို သိပၸံပညာရွင္ေတြက ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။

    The Lancet Infectious Diseases ဂ်ာနယ္မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ ေနာက္ဆံုး သုေတသန ေတြ႕ရွိခ်က္မွာေတာ့ ဗီယက္နမ္၊ လာအိုနဲ႔ ထိုင္းေျမာက္ပိုင္းေတြကိုပါ ေရာက္ရွိလာတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

    “အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာ ေဆးယဥ္ပါး ငွက္ဖ်ားေရာဂါပိုး ျပန္႔ႏွံ႔လာတာဟာ စိုးရိမ္စရာပါ။ တစ္ခ်ိဳ႕ေဆးေတြက ဒီအခ်ိန္မွာ ထိေရာက္မႈ ရွိေကာင္းရွိႏိုင္ေပမယ့္၊ အေျခအေနက ေတာ္ေတာ္ဆိုးေနၿပီး၊ အေရးေပၚ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြ လိုအပ္ေနတယ္ဆိုတာ ဒီေလ့လာမႈက မီးေမာင္းထိုးျပေနပါတယ္” လို႔ သုေတနကို ပူးတြဲဦးေဆာင္ခဲ့သူ အိုလီဗို မီယိုတိုက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    Ref: Retuers