News @ M-Media

Tag: Chinese Muslims

  • ဝီဂါများကို မညှာတမ်းနှိပ်ကွပ်ရန် တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်က ညွှန်ကြားထားမှု ပေါက်ကြားလာ

    ဝီဂါများကို မညှာတမ်းနှိပ်ကွပ်ရန် တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်က ညွှန်ကြားထားမှု ပေါက်ကြားလာ

    နို၀င်ဘာ ၁၈၊ ၂၀၁၉
    M-Media

    ရှင်ကျန်းပြည်နယ်မှ အကျဉ်းစခန်းတွင် တွေ့ရသည့် ဝီဂါမွတ်စလင်များ

    -ခွဲထွက်မှု၊ အစွန်းရောက်မှု နှိမ်နှင်းရေး ခေါင်းစဉ်အောက်မှာ ရှင်ကျန်းပြည်နယ်က ဝီဂါမွတ်စလင်တွေကို ‘အညှာအတာမရှိ’ နှိပ်ကွပ်ဖို့ ညွှန်ကြားတဲ့ သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်ရဲ့ အမိန့်တွေ၊ တရုတ်အစိုးရရဲ့ ညွှန်ကြားချက်တွေကို New York Times သတင်းစာက ရရှိပြီး ပြီးခဲ့တဲ့တစ်ပတ်မှာ ဖွင့်ချလိုက်ပါတယ်။

    ရှင်ကျန်းပြည်နယ်မှာ ဝီဂါနဲ့ အခြား လူနည်းစုမွတ်စလင် ၁ သန်းကျော်လောက်ဟာ အကျဉ်းစခန်းတွေထဲမှာ ထိန်းသိမ်းခံထားရတယ်လို့ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့တွေ၊ တရုတ်အရေး ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ မီဒီယာတွေက ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်တွေမှာ ဖော်ထုတ် တင်ပြခဲ့ကြပါတယ်။

    အခု New York Times သတင်းဌာနက ရရှိထားတဲ့ ၄၀၃ မျက်နှာပါ တရုတ်အစိုးရ စာရွက်စာတမ်းတွေမှာတော့ ဝီဂါမွတ်စလင်တွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကွန်မြူနစ်ပါတီက လျှို့ဝှက်ဆောင်ရွက်နေတဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ နှိပ်ကွပ်မှု နည်းလမ်းတွေကို ထပ်မံတွေ့လာရပါတယ်။

    ပေါက်ကြားလာတာတွေမှာ ဝီဂါမွတ်စလင် နှိပ်ကွပ်ရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး အရင်က လူသိရှင်ကြား ထုတ်ပြန်ထားခြင်းမရှိတဲ့ သမ္မတရှီရဲ့ အမိန့်ညွှန်ကြားချက်တွေ၊ ဝီဂါတွေကို စောင့်ကြည့်မှု၊ ထိန်းချုပ်မှုနဲ့ပတ်သက်တဲ့ အစီရင်ခံစာတွေ ပါဝင်ပါတယ်။

    ဝီဂါတွေအပေါ် နှိပ်ကွပ်မှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကွန်မြူနစ်ပါတီအတွင်း သဘောထားကွဲလွဲမှုတွေ ရှိနေတယ်ဆိုတာကိုလည်း တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။

    ဒီစာရွက်စာတမ်းတွေကို တရုတ်အစိုးရအတွင်းစည်းက အမည်မဖော်လိုတဲ့ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးက ဖွင့်ချခဲ့တာဖြစ်ပြီး ဒီလိုဆောင်ရွက်မှုကြောင့် “အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားမှုအတွက် အပြစ်ရှိနေမှုကနေ” သမ္မတရှီအပါအဝင် တရုတ်အစိုးရ ခေါင်းဆောင်ပိုင်းက လွတ်မြောက်နေမှုကို တားဆီးနိုင်မယ်လို့ သူက မျှော်လင့်ကြောင်း New York Times သတင်းဌာနက ဖော်ပြထားပါတယ်။

    အညှာအတာမရှိ နှိပ်ကွပ်ခိုင်း

    တရုတ်အစိုးရကိုဆန့်ကျင်တဲ့ ဝီဂါအဖွဲ့က တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်း ဘူတာရုံတစ်ခုမှာ တိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့အတွက် လူ ၃၁ ဦး သေဆုံးတဲ့ ၂၀၁၄ ခုနှစ် အဖြစ်အပျက်အပြီး ရှီကျင့်ဖျင်က အစိုးရတာဝန်ရှိသူတွေကို ပြောကြားတဲ့မိန့်ခွန်းမှာ “အကြမ်းဖက်ဝါဒ၊ စိမ့်ဝင်မှုနဲ့ ခွဲထွက်ရေးဝါဒတွေကို’ ‘အာဏာရှင်ပုံစံမျိုး’ အသုံးပြုပြီး ‘မညှာမတာ နှိပ်ကွပ်ဖို့’ ညွှန်ကြားခဲ့ပါတယ်။

    ချွမ်ကျန်းဂိုဆိုသူကို ရှင်ကျန်းပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် ကွန်မြူနစ်ပါတီက ခန့်အပ်ခဲ့တဲ့ ၂၀၁၆ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ရှင်ကျန်းပြည်နယ်အတွင်း အကျဉ်းစခန်းတွေ တိုးချဲ့တည်ဆောက်မှု ပိုမို မြန်မြန်ဆန်ဆန် ဖြစ်လာပါတယ်။ ချွမ်ဟာ တိဘက်က လူနည်းစုတွေကို ပြင်းထန်တဲ့ ပေါ်လစီတွေနဲ့ နှိပ်ကွပ်နိုင်ခဲ့မှုကြောင့် ပါတီတွင်း သတင်းကြီးသူဖြစ်ပါတယ်။

    ရှင်ကျန်းကကျောင်းသားတွေ နေရပ်ပြန်လာတဲ့အခါ မိသားစုတွေကို မတွေ့ရင် မေးမြန်းမယ့် မေးခွန်းတွေအတွက် ပြန်လည်ဖြေကြားရမယ့် ပုံစံကိုလည်း ကွန်မြူနစ်ပါတီက သတ်မှတ်ပေးထားကြောင်း ပေါက်ကြားလာတဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေမှာ တွေ့ရပါတယ်။ ‘အစွန်းရောက်အတွေးအခေါ် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ကူးစက်နေတဲ့အတွက် ရောဂါမရင့်ခင်’ ပြုပြင်ရေးစခန်းတွေမှာ ကုသပေးနေတယ်ဆိုပြီး ဖြေကြားခိုင်းတာပါ။

    ဒီလိုပေါက်ကြားမှုတွေအတွက် AFP သတင်းဌာနရဲ့ ‌မေးမြန်းမှုကို တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနဲ့ ရှင်ကျန်းပြည်နယ်အစိုးရတို့က ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်း မရှိသေးပါဘူး။

    သဘောထားကွဲမှုရှိနေ

    ဝီဂါတွေအပေါ် နှိပ်ကွပ်မှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပါတီကချမှတ်တဲ့ အမိန့်တွေကို မလိုက်နာတဲ့အတွက် ရှင်ကျန်းအာဏာပိုင်ဟောင်း ၀မ်ယုံကြည် အပြစ်ပေးခံရမှုလည်း ပေါက်ကြားလာတဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေမှာ ပါဝင်ပါတယ်။

    ဝမ်ဟာ အကျဉ်းစခန်းတွေမှာ ထိန်းသိမ်းထားတဲ့ ဝီဂါမွတ်စလင် ၇ ထောင်ကျော်ကို သူ့သဘောနဲ့သူ လွှတ်ပေးခဲ့ပြီး ‘ဒီလို လူအမြောက်အများ ဖမ်းထားတာဟာ ပဋိပက္ခကို လေပင့်ပေးသလိုဖြစ်‌နေကာ၊ ပိုမိုနာကျည်းလာစေလိမ့်မယ်လို့ ယူဆကြောင်း’ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုမှာ သူက ထွက်ဆိုခဲ့ပါတယ်။

    တရုတ်ကတော့ ရှင်ကျန်းမှာရှိနေတာတွေဟာ အကျဉ်းစခန်းတွေမဟုတ်ဘဲ အစွန်းရောက်ဝါဒနဲ့ အကြမ်းဖက်ဝါဒ တိုက်ဖျက်ရေ အသိပညာပေး၊ အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း သင်တန်းကျောင်းတွေသာ ဖြစ်တယ်လို့ ပြောကြားထားပါတယ်။

    လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့တွေနဲ့ နိုင်ငံခြားမီဒီယာတွေက ဒီစခန်းတွေ တည်ဆောက်ထားပုံနဲ့ လည်ပတ်ပုံတွေဟာ အကျဉ်းထောင်တွေလို ဖြစ်နေတယ်လို့ တရုတ်အစိုးရ အထောက်အထားတွေ၊ ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံတွေကို ကိုးကားပြီး ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

    တရုတ်နိုင်ငံက လူနည်းစုရေးရာ ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်ပြီး မဲလ်ဘုန်းမြို့ La Trobe တက္ကသိုလ်က ပါမောက္ခလည်းဖြစ်တဲ့ ဂျိမ်းစ် လီဘိုးက အခု ပေါက်ကြားလာတဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေကိုကြည့်ရင် ကွန်မြူနစ်ပါတီ ကိုယ်တိုင်က ရှင်ကျန်းပြည်နယ်မှာရှိတဲ့ မွတ်စလင်တွေကို စနစ်တကျ၊ ရည်ရွယ်ပြီး တရားလက်လွတ် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားတယ်ဆိုတာ ထင်ရှားနေတယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

    ဒီလိုဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းမှုနဲ့ပတ်သက်လို့ သဘောမတူတဲ့ ဒေသအာဏာပိုင်တွေကို အပြစ်ပေးတာမျိုး တွေ့ရတဲ့အပြင်၊ ဒါတွေဟာ ဉာဏ်မဲ့တဲ့ပေါ်လစီဖြစ်ကာ ဒီအတွက် သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်နဲ့ ရှင်ကျန်းပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ချွမ်ကျန်းဂိုတို့မှာ တာဝန်ရှိနေတာကို ပေါ်လွင်စေချင်သူတွေ ရှိတယ်ဆိုတာ အခုပေါက်ကြားမှုက မီး‌မောင်းထိုးပြနေတယ်လို့လည်း လီဘိုးက သုံးသပ်ခဲ့ပါတယ်။

    Ref: AFP

  • ရှင်ကျန်းကမျိုးဆက်သစ်တွေအပေါ် တရုတ်က လူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှုကျူးလွန်နေဟု သတင်းထွက်

    ရှင်ကျန်းကမျိုးဆက်သစ်တွေအပေါ် တရုတ်က လူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှုကျူးလွန်နေဟု သတင်းထွက်

    နိုဝင်ဘာ ၉၊ ၂၀၁၉
    M-Media

    တရုတ်အစိုးရ၏ ညှင်းပမ်းမှုကို ခံခဲ့ရသည့် မိသားစုတစ်ခု

    -တရုတ်အာဏာပိုင်တွေရဲ့ လက်ကနေ လွတ်မြောက်လာခဲ့တဲ့ အမျိုးသမီးတွေဟာ သူတို့ရဲ့ ဘိုးဘွားဘီဘင်မြေဖြစ်တဲ့ ကာဇက်စတန်နိုင်ငံမှာ ခိုလှုံခွင့်ရခဲ့ကြပေမယ့်၊ သူတို့ခံစားခဲ့ရတဲ့ ညှင်းပမ်းမှုတွေက သူတို့ကို ခြောက်လှန့်နေဆဲပါ။

    တရုတ်နိုင်ငံက ဝီဂါမွတ်စလင်များစုရှိရာ ရှင်ကျန်းပြည်နယ်မှာ အဲဒီအမျိုးသမီးတွေဟာ အဓမ္မ ကလေးဖျက်ချခံရတာ၊ ထိန်းသိမ်းခံရစဉ်အတွင်း သူတို့ဆန္ဒမပါဘဲ သန္ဓေတား‌ပစ္စည်း ထည့်ခံရတာတွေ ရှိခဲ့တယ်လို့လည်း တစ်ချို့ သတင်းရင်းမြစ်တွေက ဆိုပါတယ်။

    သတင်းတစ်ခုမှာတော့ အမျိုးသမီးတွေဟာ အဓမ္မပြုကျင့်မှုတောင် ခံခဲ့ရတယ်လို့ဖော်ပြပါတယ်။ ရေးချိုးခန်းမှာ စောင့်ကြည့်ကင်မရာထားတာကနေ မိန်းမကိုယ်ကို ငရုပ်သီးအနှစ်နဲ့ ပွတ်တာအထိ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ညှင်းပမ်းမှုကို ခံခဲ့ရတယ်လို့လည်း အမျိုးသမီးတော်တော်များများက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

    နိုင်ငံအတွင်းက လူနည်းစု အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်တွေအပေါ် တရုတ်က ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်မှုတွေ ပိုမိုလုပ်ဆောင်နေတဲ့အချိန်မှာ အခုလို သတင်းတွေ ထပ်မံထွက်ပေါ်လာခဲ့တာပါ။ တရုတ်နိုင်ငံမှာ ဝီဂါတွေတင်မကဘဲ အစ္စလာမ်ဘာသာ ကိုးကွယ်တဲ့ ကာဇက်နဲ့ အခြား လူနည်းစုလူမျိုးတွေလည်း ဒီလိုညှင်းပမ်းမှုတွေကို ခံနေရပါတယ်။

    ညှင်းပမ်းခံရမှုတွေကို သီးခြားအတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိပေမယ့် ဒေသတွင်း လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့တွေ၊ ရှေ့နေတွေကတော့ ညှင်းပမ်းမှုတွေ ပုံမှန်ရှိနေတယ်လို့ဆိုပြီး ကလေးမွေးဖွားနိုင်မှုကို ကန့်သတ်ဖို့ရည်ရွယ်ကာ အမျိုးသမီးတွေကို အထူးပစ်မှတ်ထားတဲ့ ညှင်းပမ်းမှုပုံစံမျိုးတွေပါ ရှိနေတယ်လို့ ဖွင့်ဟ ခဲ့ကြပါတယ်။

    ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလက အသက် ၃၈ နှစ်အရွယ် ကာဇက်အမျိုးသမီး Gulzira Mogdyn ဟာ ကာဇက်စတန်ကို သွားရောက်လည်ပတ်ပြီးတဲ့နောက် ရှင်ကျန်းမှာ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံလိုက်ရပါတယ်။ ဖုန်းထဲမှာ WhatsApp အက်ပလီကေးရှင်း ရှိတယ်ဆိုတဲ့စွဲချက်နဲ့ တရုတ်အာဏာပိုင်တွေက ဖမ်းဆီးလိုက်တာပါ။

    သူမဟာ နေအိမ်အကျယ်ချုပ် ချထားခံခဲ့ရပြီး အိမ်နားဆေးခန်းက ဆရာဝန်နဲ့ စစ်ဆေးကြည့်လိုက်တဲ့အခါမှာ ကိုယ်ဝန် ၁၀ ပတ် ရှိနေတာကို တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။

    တရုတ်အာဏာပိုင်တွေက သူမရဲ့ ၄ ယောက်မြောက်ရင်သွေးကို ရယူဖို့ ခွင်မပြုဘူးလို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ နောက်တစ်လမှာတော့ ဆဆရာဝန်ဟာ ဗိုက်ထဲကသန္ဓေသားကို မေ့ဆေးမပေးဘဲ ‘ခြစ်ထုတ်ခဲ့တယ်’ လို့ Mogdyn က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီဒဏ်ကို သူမဟာ အခုအချိန်အထိ ခံစားနေရဆဲပါ။

    “ဒီအဖြစ်ဆိုးမှာ လူသားနှစ်ဦး ထိခိုက်ခံစားခဲ့ရတယ်။ ကျွန်မကလေးနဲ့ ကျွန်မတို့ ဖြစ်ပါတယ်” လို့ Mogdyn က ကာဇက်စတန်ရဲ့မြို့တော် အလ်မာတီ ဆင်ခြေဖုံးမှာ ပြုလုပ်တဲ့ အင်တာဗျူးမှာ ဖြေကြားခဲ့ပါတယ်။

    သူမဟာ ဇူလိုင်လမှာ ကာဇက်စတန်နိုင်ငံသားကို ရရှိခဲ့ပြီး ဒါက သူမရဲ့အဖြစ်အပျက်ကို လူသိရှင်ကြား ထုတ်ဖော်ပြောဆိုဖို့ တွန်းအားပေးလိုက်တာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ လျော်ကြေးငွေ၊ ဒါမှမဟုတ် အနည်းဆုံး တောင်းပန်တာမျိုးဖြစ်ဖြစ် တရုတ်အစိုးရဖက်က တုန့်ပြန်မှုတစ်ခုရရှိအောင် သူမက ဆက်လက်ဖိအားပေးနေပါတယ်။

    အခြားအမျိုးသမီးတွေလည်း နိုင်လိုမင်းထက် ပြုမူခံနေရဆဲပါ။ တရုတ်နိုင်ငံမှာ ဆွေးမျိုးအရင်းအခြာတွေ ကျန်ရစ်ခဲ့တဲ့ ကာဇက်အမျိုးသမီးတစ်ဦးဆိုရင် ရှင်ကျန်းမှာနေထိုင်စဉ် ၂၀၁၆၊ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွေက ၂ ကြိမ်တိုင်တိုင် အဓမ္မ ကလေးဖျက်ချခံခဲ့ရတယ်လို့ သူမရဲ့ ရှေ့နေက ပြောပါတယ်။

    ကာဇက်လူ့အခွင့်အရေးလှုပ်ရှားသူဖြစ်ပြီး အမေရိကန်အစိုးရရဲ့ ဂုဏ်ပြုမှုကိုလည်း ခံထားရတဲ့ ရှေ့နေ Aiman Umarova က သူမရဲ့အမှုသည်ဟာ လက်ရှိ ကာဇက်စတန်မြို့တစ်မြို့မှာ ခိုလှုံခွင့်ရဖို့ ကြိုးစားနေပြီး လက်စားချေခံရမှာကို ကြောက်ရွံ့တဲ့အတွက် အမည်မဖော်လိုဘူးလို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

    ဒီအမျိုးသမီးတွေ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ အနေအထားတွေဟာ အခြေအနေတစ်ခုကို ညွှန်းဆိုနေတယ်လို့ Umarova က ရှုမြင်နေပါတယ်။

    “မျိုးပွားမှုကို ဟန့်တားတာအပါအဝင် အမျိုးသမီးတွေအပေါ် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ညှင်းပမ်းနှိပ်စက်တာဟာ မွတ်စလင်လူ့အဖွဲ့အစည်းအပေါ် ကျင့်သုံးတဲ့ တရုတ်ရဲ့ လက်နက်တစ်ခု ဖြစ်လာပါတယ်”

    ၂၀၁၇ ခုနှစ်ကတည်းကစလို့ ‘လေ့ကျင့်ရေးစခန်း’ လို့ခေါ်တဲ့နေရာတွေမှာ တရုတ်အစိုးရက ထိန်းသိမ်းထားတဲ့ အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်အရေအတွက်ဟာ ၁ သန်းကနေ ၃ သန်းလောက်ရှိပြီး အများစုက ဝီဂါလူမျိုးတွေဖြစ်တယ်လို့ လူ့အခွင့်အရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူတွေနဲ့ အမေရိကန်အစိုးရတို့က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

    ဩစတေးလျနိုင်ငံသားAlmas Nizamidin အပါအဝင် အမျိုးသားနှစ်ဦးနဲ့ ဝါရှင်တန်ပို့စ်သတင်းဌာနက တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး အဲဒီအမျိုးသားတွေက သူတို့ ဇနီးတွေဟာ ၂၀၁၇ ခုနှစ် အကျဉ်းစခန်းမှာ ထိန်းသိမ်းခံရစဉ် ကိုယ်၀န် အဓမ္မဖျက်ချခံလိုက်ရပြီး အခုအချိန်အထိလည်း ရှင်ကျန်းကစခန်းမှာ ရှိနေတုန်းပဲလို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

    တရုတ်အစိုးရရဲ့ လူဦးရေလျှော့ချလိုတဲ့ ကလေးတစ်ယောက် ပေါ်လစီအရ ကလေးဖျက်ချတာ၊ ကိုယ်ဝန်တားတာတွေကို အားပေးပြီး တစ်ခါတစ်ရံမှာ အာဏာပိုင်တွေက အဓမ္မလုပ်ဆောင်တာတွေအထိ ရှိပါတယ်။ တိုင်းရင်းသာလူနည်းစုတွေမှာတော့ ဟန်တရုတ်တွေထက်စာရင် ကလေး ၂ ယောက်ယူဖို့ ခွင့်ပြုထားပါတယ်။

    ဒီပေါ်လစီကို လွန်ခဲ့တဲ့ ၃ နှစ်က ပယ်ဖျက်ခဲ့ပေမယ့် တိုင်းရင်းသားလူနည်းစုတွေရဲ့ လူဦးရေလျော့ချရေး ဆောင်ရွက်မှုတွေကတော့ ရပ်တန့်မသွားဘူးလို့ တရုတ်နိုင်ငံက ကျား၊ မ တန်းတူညီမျှရေးဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူ Leta Hong Fincher က ပြောပါတယ်။

    “တိုင်းရင်းသားလူနည်းစုရဲ့ ကလေးမွေးဖွားမှု အခွင့်အရေးကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ထိန်းချုပ်ထားတယ်ဆိုတာ ပေါ်လွင်နေပါတယ်”

    ထိန်းသိန်းထားတဲ့ အမျိုးသမီးတွေအပေါ် စော်ကားမှုတွေ လုပ်ရုံသာမက ရှင်ကျန်းပြည်နယ်မှာ အစ္စလာမ်ဘာသာ အငွေ့အသတ်တွေ ပျက်သုဉ်းသွားအောင် တရုတ်အစိုးရက လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့ လူ့အခွင့်အရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူတွေနဲ့ ကျွမ်းကျင်သူတွေက ပြောပါတယ်။ ဘာသာ၊ လူမျိုး မတူသူတွေကို အဓမ္မ လက်ထပ်စေတာ၊ မွတ်စလင်မိသားစုတွေရဲ့အိမ်မှာ အာဏာပိုင်တွေကို စေလွှတ်ပြီး အိပ်ခိုင်းတာ စတဲ့ လုပ်ဆောင်မှုတွေဖြစ်ပြီး သမ္မတရှီကျင့်ဖျင်အစိုးရက တိုင်းရင်းသားလူနည်းစုတွေကို ဟန်တရုတ်ဇာတ်သွင်းရေး ကြိုးပမ်းမှု တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။

    ကုလရဲ့ ‘လူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှု တားဆီးရေးနှင့် အပြစ်ပေးရေး သဘောတူညီချက်’ (UN Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide) အရ ဒီလုပ်ဆောင်မှုတွေဟာ လူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှု မြောက်တယ်လို့ ဝါရှင်တန်အခြေစိုက် Campaign for Uyghurs ကို တည်ထောင်သူနဲ့ အမူဆောင်ဒါရိုက်တာဖြစ်သူ Rushan Abbas က ပြောပါတယ်။

    “အမျိုးသမီးတွေဟာ တန်ဖိုးသိပ်မရှိဘူးဆိုတဲ့ ရှုမြင်မှုနဲ့အတူ တရုတ်ဇာတ်သွင်းတဲ့နေရာမှာ အမျိုးသမီးတွေက ပစ်မှတ်ထားခံနေရတာပါ” လို့ Abbas က ဆိုပါတယ်။ သူ့ရဲ့ ညီမဟာ ပြီးခဲ့တဲ့တစ်နှစ်က ရှင်ကျန်းမှာ ပြန်ပေးဆွဲခံခဲ့ရပြီး အဲဒီကတည်းက ဘာအသံမှ မကြားရတော့ပါဘူး။

    ဒီလိုညှင်းပမ်းမှုတွေဟာ အရင်ကတည်းက ရှိခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ ပြောကြားမှုတွေလည်း ပေါ်လာပါတယ်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်က ပြည်နယ်မြို့တော် အွမ်ရူကီမှာ အုံကြွမှု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီးတဲ့နောက်ပိုင်း ရှင်ကျန်းပြည်နယ် တစ်ဝှမ်းမှာ တရုတ်အာဏာပိုင်တွေက ပြင်းထန်တဲ့ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စောင့်ကြည့်မှုတွေကို လုပ်ဆောင်ခဲ့တယ်လို့ အစ္စလာမ့်ရေးရာ လေ့လာသူ Ruqiye Perhat က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ Perhat ဟာ တရုတ်နိုင်ငံက ထောင်အမျိုးမျိုးမှာ ၄ နှစ်ကြာ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရပါတယ်။

    အဲဒီထောင်တွေမှာ ထိန်းသိမ်းခံထားရတဲ့ ဝီဂါမျိုးသမီးတွေက သူတို့တွေဟာ ဟန်တရုတ် အစောင့်တွေရဲ့ အကြိမ်ကြိမ် အဓမ္မကျင့်ခြင်းကို ခံခဲ့ရတယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ကြပါတယ်။

    “အသက် ၃၅ နှစ်အောက် အမျိုးသားတိုင်း၊ အမျိုးသမီးတိုင်းကို အဓမ္မကျင့်တာ၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားတာတွေ လုပ်ပါတယ်” လို့ လက်ရှိ တူရကီနိုင်ငံမှာ နေထိုင်နေတဲ့
    Perhat က စကားပြန်ကနေတစ်ဆင့် ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ထိန်းသိမ်းခံရစဉ်မှာ ရခဲ့တဲ့ ကိုယ်ဝန် ၂ ခုစလုံးကို အဓမ္မဖျက်ချခံခဲ့ရတယ်လို့လည်း အသက် ၃၀ အရွယ် ရှိပြီဖြစ်တဲ့ သူက ဆိုပါတယ်။

    ငယ်ရွယ်ပြီး လက်မထပ်ရသေးတဲ့ အမျိုးသမီးတွေကို ညဘက်မှာ အချုပ်ခန်းထဲက ခေါ်ထုတ်သွားပြီး မနက်ပိုင်းမှာ ပြန်လာပို့တယ်လို့ ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ဖူးတဲ့ အမျိုးသမီး တော်တော်များများက ပြောပါတယ်။ အဲဒီအမျိုးသမီးတွေဟာ အစောင့်တွေရဲ့ အဓမ္မကျင့်မှုကို ခံခဲ့ရတာပါ။

    “သူတို့ရောက်လာပြီး သူတို့ကြိုက်အမျိုးသမီးတွေကို ရွေးကာ ခေါ်ထုတ်သွားပါတယ်” လို့ ကာဇက်စတန်က အက္ကရှီ ရွာမှာနေထိုင်တဲ့ အသက် ၄၀ အရွယ်အမျိုးသမီး Gulzira Auelkhan က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ သူမဟာ တရုတ်အာဏာပိုင်တွေရဲ့ ဖမ်းဆီးမှုကို ၁၈ လ ခံခဲ့ရပါတယ်။

    ရှင်ကျန်းပြည်နယ် အကျဉ်းစခန်းတစ်ခုက အစောင့်တစ်ယောက် မေလမှာ ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ အိတ်ဖွင့်ပေးစာပါ အချက်အလက်တွေကလည်း ဒီအမျိုးသမီးတွေရဲ့ ပြောကြားမှုကို ထောက်ခံနေပါတယ်။ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူတွေက တစ်ဆင့် ဖြန့်ဝေခဲ့တဲ့ သူရဲ့ ပြောဆိုမှုတွေကို သီးခြား အတည်ပြုနိုင်ခြင်းတော့ မရှိပါဘူး။

    Berik လို့ခေါ်တဲ့ ကာဇက်အမျိုးသားတစ်ဦးက တရုတ်အာဏာပိုင်တွေဟာ အချုပ်ခန်းတွေထဲက အမျိုးသမီးတွေကို ကင်မရာကနေတစ်ဆင့် စောင့်ကြည့်နေပြီး စိတ်ကြိုက် ရွေးချယ်စော်ကားတယ်လို့ တွေ့ကြုံခဲ့ရမှုကို ပြန်ပြောင်းပြောပြခဲ့ပါတယ်။

    “မီးဖိုဆောင်မှာ စားပွဲ ၂ လုံးရှိတယ်။ တစ်လုံးမှာ အရက်နဲ့အမြည်းထားပြီး နောက်တစ်လုံးကတော့ ‘လုန်းငန်း’ လုပ်ဖို့ပါ”

    ဝါရှင်တန်ပို့စ်က ဆက်သွယ်မေးမြန်းခဲ့တဲ့ အခြားအမျိုးသမီးတွေကလည်း အကျဉ်းစခန်းတွေထဲမှာ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားမှုတွေ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရှိခဲ့တယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ ပြီးခဲ့တဲ့လက ကာဇက်အမျိုးသမီး Sayragul Sauytbay လူထုကို ချပြခဲ့တဲ့ အကြောင်းအရာတွေနဲ့လည်း ကိုက်ညီနေပါတယ်။ တရုတ်အာဏာပိုင်တွေကတော့ အကျဉ်းစခန်းအကြောင်း သတင်းအချက်အလက်တွေ ချပြမှုအတွက် Sayragul Sauytbay ကို အလိုရှိနေပါတယ်။ သူမကို ဇွန်လက ဆွီဒင်မှာ အခြေချဖို့အတွက် ကာဇက်စတန်က ခွင့်ပြုခဲ့ပါတယ်။

    အကျဉ်းစခန်းအာဏာပိုင်တွေဟာ ကင်မရာတပ်ထားတဲ့ ရေချိုးခန်းတွေ၊ အိမ်သာတွေကို အုပ်စုလိုက် အသုံးပြုခိုင်းတာတွေ ရှိတယ်လို့ လွတ်မြောက်လာသူ တော်တော်များများက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ Auelkhan က အမျိုးသမီး အစောင့်တွေဟာ ဝါးပြီးသား ပီကယ်တွေနဲ့ ကပ်ကာမိန်းမကိုယ်က အမွှေးအမှင်တွေကို စွဲဆောင့်တာတွေ ရှိတယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ခင်ပွန်းနဲ့ တွေ့ဆုံပြီးတဲ့ အမျိုးသမီးတွေကိုလည်း အကျဉ်းစခန်း တာဝန်ရှိသူတွေက
    အမည်မသိတဲ့ ဆေးတွေ သောက်သုံးခိုင်းပါတယ်။

    ငရုပ်ကောင်းမှုန့်နဲ့ ရေရောထားတဲ့ ရေခရားငယ်လေးတွေကို ရေမချိုးခင် အမျိုးသမီးတွေထံပေးပြီး၊ အဝတ်အစားတွေ အကုန်ချွတ်ပြီးတဲ့အချိန်မှာ မိန်းမကိုယ်ကို သုတ်လိမ်းဖို့ အမျိုးသမီးအစောင့်တွေက စေခိုင်းမှုတွေလည်း ရှိနေပါတယ်။

    “မီးလောင်သလိုပါပဲ” လို့ အမျိုးသမီးတစ်ဦးက ပြန်ပြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

    ဒီစွပ်စွဲချက်တွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဝါရှင်တန်ပို့စ်သတင်းဌာနက တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကို မေးမြန်းရာမှာ ပြီးခဲ့တဲ့လက ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ အကြမ်းဖက်ဝါဒ တိုက်ဖျက်ရေး၊ ပညာရေးနဲ့ လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးရေးဆိုင်ရာ စက္ကူဖြူစာတမ်းကို ပြန်ဖတ်ဖို့ ညွှန်းခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီ စာတမ်းမှာ ‘သင်တန်းသူ၊ သင်တန်းသားများ၏ အခြေခံအခွင့်အရေးကို ကာကွယ်ပေးရေး’ အခန်းကဏ္ဍတစ်ခုလည်း ပါဝင်ပါတယ်။

    “ဒီစက္ကူဖြူစာတမ်းကိုသာ သေချာဖတ်မယ်ဆိုရင် ဒီလိုမေးခွန်းတွေ ဖြစ်လာမှာ မဟုတ်ဘူး” လို့ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ဖက်စ်နဲ့ ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့ပါတယ်။

    တရုတ်နဲ့ ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲ အထွပ်အထိပ်ရောက်ခဲ့တဲ့ ဇူလိုင်လမှာ အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မိုက် ပွမ်ပီယိုက ဝီဂါတွေအပေါ် တရုတ်ရဲ့ ညှင်းပမ်းမှုဟာ ရာစုနှစ်ရဲ့ အစွန်းအထင်းလို့ သမုတ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီတုန့်ပြန်မှုဟာ အရာမထင်ဘဲ မွတ်စလင်အများစုရှိရာ နိုင်ငံတွေကိုယ်တိုင်က တရုတ်ဖက်ကနေ ရပ်တည်ခဲ့ကြပါတယ်။

    အရှေ့ဖက်က အင်အားအလွန်ကြီးတဲ့ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံရဲ့ ကျူးလွန်မှုတွေကို ရှုတ်ချက်ဖို့အတွက် ကာဇက်စတန် အစိုးရကောင် နောက်တွန့်နေပါတယ်။

    သမ္မတရှီကျင့်ဖျင်ရဲ့ ကြီးကျယ်တဲ့ Belt and Road အခြေခံအဆောက်အဦး စီမံကိန်းဟာ ကာဇက်စတန်ရဲ့ တည်ငြိမ်ရေးနဲ့ သဘာ၀ရင်းမြစ်တွေအတွက် အားထားစရာ ဖြစ်နေတာပါ။  တရုတ်ရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုတွေကို ကာဇက်စတန်က မြို့တော်တော်များများမှာ အထင်အရှား တွေ့မြင်နေရပါပြီ။

    ဒါပေမယ့် ကာဇက်လူမျိုး ၁.၅ သန်းလောက်ရှိတဲ့ ရှင်ကျန်းပြည်နယ်ကနေ သတင်းအချက်အလက် ပေါက်ကြားမှုကြောင့် တရုတ်ငြိုငြင်မှာကြောက်ပြီး နှုတ်ဆိတ်နေတဲ့ ကာဇက်စတန်ရဲ့ အနေအထားဟာ ပြောင်းလဲလာနိုင်တယ်လို့ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူတွေက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

    တရုတ်နိုင်ငံက အကျဉ်းစခန်းတွေမှာ ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရပြီး လက်ရှိ ချို့တဲ့တဲ့ ကာဇက်စတန်က ရွာတွေမှာ နေထိုင်‌နေကြသူတွေကတော့ တရုတ်နိုင်ငံမှာ ငဲ့ညှာစရာ အမျိုးတွေရှိ‌နေပေမယ့် သူတို့ ခံစားခဲ့ရတာတွေကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ထုတ်ပြောလာကြပါတယ်။

    “အရင် ကျွန်မ ဒါတွေကို ထုတ်မပြောဘဲ အချိန်အတော်ကြာ မြိုသိပ်ထားခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျွန်မမပြောရင် ဘယ်သူကပြောမလဲ” လို့ သူငယ်ချင်းဖြစ်သူရဲ့အိမ်မှာ နေထိုင်နေတဲ့ အသက် ၃၂ နှစ်အရွယ် Rakhima Senbay က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ လက်ရှိအချိန်အထိ တရုတ်နိုင်ငံသားဖြစ်နေပေမယ့် ပြီးခဲ့တဲ့နှစ် အကျဉ်းစခန်းက လွတ်မြောက်လာပြီးကတည်းက ကာဇက်စတန်ကို အမိမြေအဖြစ် သူမက သတ်မှတ်ထားခဲ့ပါတယ်။

    ကလေး ၄ ဦးရှိတဲ့ Senbay ဟာ ၂၀၁၇ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းက ရှင်ကျန်းပြည်နယ်မှာ ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရပါတယ်။ ဖုန်းထဲမှာ WhatsApp အက်ပလီကေးရှင်း ရှိတယ်ဆိုတဲ့ ပြစ်ချက်နဲ့ပါ။ အဲဒီနောက်မှာတော့ ဆရာဝန်က သူမရဲ့ သားအိမ်ထဲကို သန္ဓေတားပစ္စည်း အဓမ္မ ထည့်သွင်းခဲ့ပါတယ်။

    “မထည့်ချင်ဘူးလို့ ကျွန်မ သူ့ကိုပြောပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သူက အကျဉ်းစခန်းကိုရောက်လာတဲ့ အမျိုးသမီးတိုင်းဟာ ဒါမျိုးထည့်ရမယ်လို့ ပြန်ပြောတယ်” လို့ Senbay က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

    ကာဇက်တက်ကြွလှုပ်ရှားသူတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ Gulzhan ကတော့ အမျိုးသမီး ၇ ဦးလောက်က သူတို့ဟာ ဒီလိုအဖြစ်အပျက်မျိုး ကြုံခဲ့ရတယ်ဆိုတာ ဖွင့်ဟခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

    “လွန်ခဲ့တဲ့ ၄ လ ကျွန်မစာရင်းစကောက်တုန်းက ကြားရတာတွေပါ။ နောက်ထပ် ဘယ်လောက်ရှိလဲဆိုတာ စဉ်းစားသာ ကြည့်ကြပါတော့”

    Ref: Washington Post

    (ဝါရှင်တန်ပို့စ်တွင် ဖော်ပြထားသည့် China accused of genocide over forced abortions of Uighur Muslim women as escapees reveal widespread sexual torture ဆောင်းပါးကို လေးမောင်က ဆီလျော်အောင် ဘာသာပြန်ဆိုသည်)

  • ကမ႓ၻာ့ဘဏ္မွေခ်းေငြကို ဝီဂါဖိႏွိပ္မႈတြင္ တ႐ုတ္အစိုးရက အသံုးျပဳေနမႈ စံုစမ္းစစ္ေဆးမည္

    ကမ႓ၻာ့ဘဏ္မွေခ်းေငြကို ဝီဂါဖိႏွိပ္မႈတြင္ တ႐ုတ္အစိုးရက အသံုးျပဳေနမႈ စံုစမ္းစစ္ေဆးမည္

    ၾသဂုတ္ ၃၁၊ ၂၀၁၉
    M-Media

    ရွင္က်န္းျပည္နယ္မွ ျမင္ကြင္းတစ္ခု

    -တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအေနာက္ပိုင္း ရွင္က်န္းျပည္နယ္က ပညာေရးစီမံကိန္းေတြအတြက္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္က တ႐ုတ္ကိုေပးအပ္ခဲ့တဲ့ ေခ်းေငြ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း ၅၀ ကို ဝီဂါမြတ္စလင္ေတြအေပၚ ဖိႏွိပ္မႈမွာ သံုးစြဲခဲ့လားဆိုတာ စံုစမ္းေနတယ္လို႔ ကမ႓ၻာ့ဘဏ္ (World Bank) က ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။

    ရွင္က်န္းျပည္နယ္က ဝီဂါေတြနဲ႔ တစ္ျခား တိုင္းရင္းသား လူနည္းစုေတြအေပၚ တ႐ုတ္အစိုးရကဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ျခယ္မႈေတြ ရွိေနတယ္ဆိုတဲ့သတင္းေတြဟာ ႏွစ္အေတာ္ၾကာ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ထြက္ေပၚေနခဲ့တာပါ။

    တ႐ုတ္အစိုးရဟာ ဝီဂါ အနည္းဆံုး တစ္သန္းေလာက္ကို ေထာင္ပံုစံ စခန္းေတြထဲမွာ ထိန္းသိမ္းၿပီး ကြန္ျမဴနစ္အေတြးအေခၚေတြ သြတ္သြင္းေပးေနတယ္ဆိုတာကို ကမ႓ၻာ့မီဒီယာေတြက ၂၀၁၈ ခုႏွစ္မွာ အေသးစိတ္ စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ တ႐ုတ္ဟာ အဲဒီသတင္းကို အေစာပိုင္းက ျငင္းဆိုခဲ့ေပမယ့္ ေနာက္ပိုင္းမွာ ၀န္ခံခဲ့ၿပီး ဝီဂါေတြကို အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းပညာ သင္ၾကားေပးေနတာျဖစ္တယ္လို႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

    ဒီသတင္းေတြေၾကာင့္ ကမ႓ၻာ့ဘဏ္ကလည္း သူတို႔ တ႐ုတ္ကို ထုတ္ေခ်းထားတဲ့ ေခ်းေငြေတြဟာဒီလို ဖိႏွိပ္မႈေတြမွာ အသံုးျပဳေနလားဆိုတာကို စတင္စစ္ေဆးလာတာ ျဖစ္ပါတယ္။

    “ဒီကိစၥကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ အေသအခ်ာ ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ ပညာေရးစီမံကိန္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေပၚေပါက္လာတဲ့ စိုးရိမ္မႈေတြကိုလည္း တိတိက်က် ဆန္းစစ္ေနပါတယ္။ အေရးယူရမယ့္ အေနအထားမ်ိဳးဆိုရင္ အေရးယူသြားမွာပါ” လို႔ ၾကာသာပေတးေန႔က ထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကျငာခ်က္မွာ ကမ႓ၻာ့ဘဏ္ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ေဒးဗစ္ သီးစ္က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ၂၀၁၅ ခုႏွစ္က ေခ်းေငြ

    ကမ႓ၻာ့ဘဏ္ဟာ ေခ်းေငြကို ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာ တ႐ုတ္အစိုးရထံ ထုတ္ေပးခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ရွင္က်န္းျပည္နယ္က ေကာလိပ္ ၅ ခုကေနတစ္ဆင့္ ေထာင္ေသာင္းခ်ီတဲ့ လူငယ္ေတြ အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းနဲ႔ အလုပ္အကိုင္ဆိုင္ရာ အခြင့္အလမ္း ပိုမိုရရွိေစဖို႔ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

    အဲဒီႏွစ္မွာ တ႐ုတ္အစိုးရဟာ ကမ႓ၻာ့ဘဏ္ကေန ကန္ေဒၚလာ ၁.၈ ဘီလီယံ ေခ်းေငြ ရယူခဲ့ပါတယ္။

    ရွင္က်န္းျပည္နယ္မွာ လူဦးေရ ၂၄ သန္းေလာက္ရွိၿပီး အမ်ားစုက ဝီဂါလူမ်ိဳးေတြျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္နယ္အတြင္းက လူမ်ိဳးစုေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ အစၥလာမ္ဘာသာကို ကိုးကြယ္ၾကသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

    အဲဒီလူမ်ိဳးစုေတြဟာ တ႐ုတ္ကြန္ျမဴနစ္အစိုးရေအာက္က လြတ္ေျမာက္ေအာင္ ေတာ္လွန္ေရး လုပ္ခဲ့ၾကတဲ့သမိုင္းလည္း ရွိခဲ့ၿပီး ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ အစိုးရပစ္မွတ္ေတြကို တိုက္ခိုက္မႈေတြ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္မွာေတာ့ တ႐ုတ္အစိုးရဟာ ရွင္က်န္းက လူမ်ိဳးစုေတြအေပၚ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္လာခဲ့ပါတယ္။

    ေလ့လာဆန္းစစ္သူေတြက တ႐ုတ္အစိုးရဟာ ဝီဂါေတြကို အက်ဥ္းစခန္းထဲမွာ ထိန္းသိမ္းထားမႈကို ၂၀၁၇ ခုႏွစ္မွာ စတင္လုပ္ေဆာင္တာလို႔ ေျပာၾကားခဲ့ၾကပါတယ္။

    သတင္းထြက္

    ကမ႓ၻာ့ဘဏ္က ေခ်းေငြကို တ႐ုတ္အစိုးရက ဒီလိုလုပ္ငန္းေတြ၊ ဒီလုပ္ရပ္ကို ကာကြယ္တဲ့ ဝါဒျဖန္႔မႈေတြမွာ အသံုးျပဳခဲ့၊ အသံုးျပဳေနဆဲပဲဆိုတဲ့ သက္ေသ အေထာက္အထားေတြ ေတြ႕ရတယ္လို႔ ထင္ရွားတဲ့ အေမရိကန္လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြက ကမ႓ၻာ့ဘဏ္ဥကၠဌ ေဒးဗစ္ မာလ္ပက္စ္ကို ၿပီးခဲ့တဲ့တစ္ပတ္မွာ စာေရးသား ေပးပို႔ခဲ့ပါတယ္။

    တ႐ုတ္ကိုေခ်းတဲ့ ေငြေတြအတြက္ ေ၀ဖန္မႈဟာ အခုတစ္ပတ္ Foreign Policy မဂၢဇင္းရဲ႕ သတင္းတစ္ပုဒ္ေၾကာင့္ ပိုမိုက်ယ္ေလာင္လာခဲ့ပါတယ္။

    ရွင္က်န္းက ပညာေရးစီမံကိန္းမွာ ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ေျမာက္မ်ားစြာ ရွိေနတဲ့အတြက္ ကမ႓ၻာ့ဘဏ္ရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာကို ထိန္းသိမ္းဖို႔ ဒီကိစၥကို စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ လိုတယ္လို႔ ကမ႓ၻာ့ဘဏ္ ၀န္ထမ္းတစ္ေယာက္က အမႈေဆာင္ဒါ႐ိုက္တာဆီ စာေရးသား ေပးပို႔ခဲ့တယ္လို႔ Foreign Policy က ေဖာ္ျပခဲ့တာပါ။

    ကမ႓ၻာ့ဘဏ္ရဲ႕ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ သီးစ္ကေတာ့ ဒီစာမိတၱဴကို မရေသးဘဲ ဒီလိုခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ိဳး ရွိႏိုင္တယ္လို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    British Columbia တကၠသိုလ္က ရွင္က်န္းျပည္နယ္ဆိုင္ရာ သုေတသနပညာရွင္ ေရွာင္က်န္းက ကမ႓ၻာ့ဘဏ္ရဲ႕ စီမံကိန္းဟာ ရွင္က်န္းက လူ႕အခြင့္အေရးျပႆနာမွာ သြယ္ဝိုက္ပါ၀င္ေနတယ္ဆိုတာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္လို Medium သတင္းဌာနရဲ႕ သတင္းတစ္ပုဒ္မွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ကမ႓ၻာ့ဘဏ္က စီမံကိန္းကို စတင္ၿပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္း တစ္ႏွစ္ကို ၂ ႀကိမ္ ပံုမွန္စစ္ေဆးခဲ့ၿပီး ဒီလိုခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ိဳး ရွိတယ္ဆိုတာကို အရင္က မေတြ႕ခဲ့ရေၾကာင္း၊ အခုထြက္လာတဲ့ သတင္းေတြအတြက္ တာ၀န္ရွိသူေတြလႊတ္ကာ ေျမျပင္စစ္ေဆးမႈေတြကိုပါ ျပဳလုပ္သြားမွာျဖစ္ေၾကာင္း ၾကာသာပေတးေန႔ ေၾကျငာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

    Ref: NewYork Times

  • ဝီဂါကိစၥ တ႐ုတ္ကိုေထာက္ခံသည့္ႏိုင္ငံစာရင္းမွ ကာတာ ႏႈတ္ထြက္

    ဝီဂါကိစၥ တ႐ုတ္ကိုေထာက္ခံသည့္ႏိုင္ငံစာရင္းမွ ကာတာ ႏႈတ္ထြက္

    ၾသဂုတ္ ၂၁၊ ၂၀၁၉
    M-Media

    ရွင္က်န္းျပည္နယ္မွ ဝီဂါမ်ား

    -ရွင္က်န္းျပည္နယ္က ဝီဂါေတြအေပၚ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ေပၚလစီေတြအပါအ၀င္ တ႐ုတ္အစိုးရရဲ႕ လုပ္ရပ္ေတြကို ေထာက္ခံေၾကာင္း ကုလလူ႕အခြင့္အေရးေကာင္စီကို တင္သြင္းတဲ့စာမွာ လက္မွတ္ေရးထိုးထားမႈကို ကာတာာ ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းခဲ့တယ္လို႔ Bloomberg သတင္းဌာနက ဒီကေန႔မွာ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။

    ဇူလိုင္လ ၁၂ ရက္ေန႔က တင္သြင္းခဲ့တဲ့ အဲဒီစာမွာ သမၼတ ရွီက်င့္ဖ်င္အစိုးရကို ကာကြယ္ထားၿပီး၊ ရွင္က်န္းျပည္နယ္က အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ ဝီဂါလူမ်ိဳးေတြ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ခံရတယ္ဆိုတဲ့ သတင္းေတြကလည္း မဟုတ္ဘူးလို႔ ေရးသားထားတာပါ။

    ေဆာ္ဒီအာေရဗ်၊ ကာတာနဲ႔ ပါကစၥတန္အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံေပါင္း ၃၇ ႏိုင္ငံက ဒီစာကို လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ၿပီး အမ်ားစုက မြတ္စလင္ႏုိုင္ငံေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

    ကာတာကေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ လက္မွတ္ေရးထိုးမႈကို ႐ုပ္သိမ္းေၾကာင္း ကုလ လူ႕အခြင့္အေရးေကာင္စီ ဥကၠဌ ကိုလီဆက္ကို ၾသဂုတ္လ ၁၈ရက္ေန႔မွာ အေၾကာင္းၾကားခဲ့ပါတယ္။

    Bloomberg သတင္းဌာနက ဒီအေၾကာင္းၾကားစာ မိတၱဴကို သူတို႔ရဲ႕ သတင္းေထာက္ေတြ ရရွိခဲ့ၿပီး ကုလနဲ႔ ကာတာႏိုင္ငံကို ေမးျမန္းရာမွာေတာ့ ျပန္လည္ေျဖၾကားျခင္းမရွိဘူးလို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

    ကုလဆိုင္ရာ ကာတာအၿမဲတမ္းသံအမတ္ အလီ အလ္-မန္ဆူရီက ကာတာရဲ႕ ႏိုင္ငံျခားေရး ေပၚလစီဟာ ညႇိႏႈိင္း ျဖန္ေျဖေရးျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒါကိုပဲ အဓိက လုပ္ေဆာင္သြားမယ္လို႔ အေၾကာင္းၾကားစာထဲမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

    “ဒါ့ေၾကာင့္ ဘက္မလိုက္တဲ့ ရပ္တည္ခ်က္ကို ဆက္လက္ထိန္းသိမ္းသြားမွာ ျဖစ္ၿပီး ညႇိႏႈိင္းမႈေတြ၊ ျဖန္ေျဖမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ဖို႔လည္း ကမ္းလွမ္းသြားမွာပါ”

    ႏိုင္ငံအေနာက္ပိုင္း ရွင္က်န္းျပည္နယ္မွာ ဝီဂါေတြနဲ႔ တစ္ျခား တိုင္းရင္းသား လူနည္းစုေတြ တ႐ုတ္အစိုးရ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ျခယ္မႈေတြ လုပ္ေနၿပီး ဝီဂါတစ္သန္းေလာက္ကိုလည္း အက်ဥ္းစခန္းေတြမွာ ထိန္းသိမ္းထားတယ္လို႔ ႏိုင္ငံတကာ မီဒီယာေတြက စံုစမ္း ေဖာ္ထုတ္ တင္ျပခဲ့ၾကပါတယ္။

    တ႐ုတ္ရဲ႕ ဒီလုပ္ရပ္ေတြကို ႐ႈတ္ခ်တ္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းက အေရးယူေရး တိုက္တြန္းတဲ့ စာတစ္ေစာင္ကို ဇူလိုင္လ ၈ ရက္ေန႔မွာ ကမ႓ၻာ့ႏိုင္ငံေပါင္း ၂၂ ႏိုင္ငံက လက္မွတ္ေရးထိုးကာ ကုလ လူ႕အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီးထံ တင္ျပခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီလက္မွတ္ေရးထိုးတဲ့ ႏိုင္ငံေတြထဲမွာ မြတ္စလင္ႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံမွ ပါ၀င္ျခင္း မရွိပါဘူး။

    ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ အခ်က္အလက္ေတြအရ တ႐ုတ္ဟာ ကာတာႏိုင္ငံရဲ႕ တတိယအႀကီးဆံုး ကုန္သြယ္ဖက္ႏိုင္ငံျဖစ္ၿပီး စုစုေပါင္း ကုန္သြယ္မႈပမာဏ ကန္ေဒၚလာ ၁၃ ဘီလီယံ ရွိပါတယ္။

    အခုႏွစ္အေစာပိုင္းက ကာတာဟာ ဝီဂါအေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ အဘ္လီကင္ ယူစြဖ္ကို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံထံ ျပန္လည္လႊဲေျပာင္းဖို႔ စီစဥ္ခဲ့ဖူးၿပီး လူ႕အခြင့္အေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြရဲ႕ တားဆီးမႈေၾကာင့္ ယူစြဖ္ဟာ အေမရိကန္ကို သြားေရာက္ ခိုလႈံႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

    Ref: Bloomberg

  • ေဘဂ်င္းရွိ ဟာလာလ္ဆိုင္မ်ားတြင္ အစၥလာမ့္အမွတ္သညာမ်ား ဖယ္ရွားရန္ တ႐ုတ္အစိုးရ အမိန္႔ထုတ္

    ေဘဂ်င္းရွိ ဟာလာလ္ဆိုင္မ်ားတြင္ အစၥလာမ့္အမွတ္သညာမ်ား ဖယ္ရွားရန္ တ႐ုတ္အစိုးရ အမိန္႔ထုတ္

    ၾသဂုတ္ ၂၊ ၂၀၁၉
    M-Media

    အာရဘီစာတန္းကို ဘုပ္ထားသည့္ ဟာလာလ္ဆိုင္တစ္ခု

    -ေဘဂ်င္းၿမိဳ႕က အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ေတြရဲ႕ ေစ်းဆိုင္ေတြ၊ ဟာလာလ္ စားေသာက္ဆိုင္ေတြမွာ
    အစၥလာမ္နဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့ အမွတ္သညာေတြ၊ အာရဘီဆိုင္းဘုတ္ေတြကို တ႐ုတ္အာဏာပိုင္တြက ဖယ္ရွားခိုင္းခဲ့ၿပီး လူနည္းစုေတြကို တ႐ုတ္ဇာတ္သြင္းေရးစီမံကိန္းမွာ ေနာက္တစ္ဆင့္ ထပ္တိုးလာတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

    ႐ိုက္တာသတင္းဌာနက ေဘဂ်င္းၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ စားေသာက္ဆိုင္ေတြ၊ ေစ်းဆိုင္ေတြကို ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းအတြင္း သြားေရာက္စံုစမ္းၿပီး ဒီကိစၥကို ေဖာ္ထုတ္တင္ျပခဲ့တာပါ။

    ဟာလာလ္စားေသာက္ဆိုင္နဲ႔ ေစ်းဆိုင္ ၁၁ ခုရဲ႕ ၀န္ထမ္းေတြက တ႐ုုတ္အာဏာပိုင္ေတြဟာ
    လနဲ႔ၾကယ္လို အစၥလာမ့္အမွတ္သညာေတြ၊ ကိုရန္က်မ္းက စာေၾကာင္းေတြ၊ အာရဘီဘာသာစကားနဲ႔ ေရးသားထားတဲ့ ‘ဟာလာလ္’ ဆိုင္းဘုတ္ေတြကို ဖယ္ရွားခိုင္းခဲ့တယ္လို႔ ႐ိုက္တာသတင္းဌာနကို ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ေခါက္ဆြဲဆိုင္တစ္ဆိုင္မွာဆိုရင္ ဟာလာလ္ဆိုင္းဘုတ္ကို မ်က္စိေရွ႕မွာတင္ ျဖဳတ္ခ်ဖို႔ အာဏာပိုင္ေတြက ခိုင္းေစခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

    “ဒါေတြဟာ ႏိုင္ငံျခားယဥ္ေက်းမႈျဖစ္ၿပီး တ႐ုတ္ယဥ္ေက်းမႈကို ပိုအသံုးျပဳသင့္တယ္လို႔ သူတို႔က ေျပာပါတယ္” လို႔ လံုျခံဳေရးစိုးရိမ္ရမႈေၾကာင့္ အမည္မေဖာ္လိုတဲ့ ေခါက္ဆြဲဆိုင္မန္ေနဂ်ာက ေျပာပါတယ္။

    ႏိုင္ငံအတြင္းက ဘာသာေရးအမွတ္သညာေတြအေပၚ ပစ္မွတ္ထားဖိႏွိပ္တဲ့လုပ္ငန္းကို တ႐ုတ္အစိုးရက ၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွာ စတင္လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး အစၥလာမ္ အမွတ္သညာေတြနဲ႔ အာရဘီစာပန္းခ်ီေတြကို ပစ္မွတ္ထားလာတာဟာ ဒီလုပ္ငန္းရဲ႕ ေနာက္ဆင့္ ျဖစ္ပါတယ္။

    အရင္ကလည္း တ႐ုတ္အစိုးရဟာ ႏိုင္ငံတစ္၀ွမ္းက ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ေတြရဲ႕ အမိုးခံုးေတြကို ဖ်က္ဆီးခဲ့ၿပီး ဒါေတြဟာ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းစတိုင္ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီလို ေဆာင္ရြက္ရတာလို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    တရား၀င္ကိန္းဂဏန္း ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြအရ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ သန္း ၂၀
    ေလာက္ရွိၿပီး ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္း တ႐ုတ္ဇာတ္သြင္းမႈ၊ ကြန္ျမဴနစ္အေတြးအေခၚ သြတ္သြင္းမႈေတြကို ပိုမို ခံစားလာရပါတယ္။

    ခရစ္ယာန္မ်ားကိုလည္း ပစ္မွတ္ထား

    တ႐ုတ္အစိုးရက Golden Lampstand ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္းကို ေဖာက္ခြဲဖ်က္ဆီးေနစဥ္

    တ႐ုတ္အစိုးရက ဘာသာေရးအေဆာက္အဦးေတြ၊ အမွတ္သညာေတြအေပၚ ပစ္မွတ္ထား ဖ်က္ဆီးေနမႈကို ႏိုင္ငံအတြင္းက လူနည္းစု ခရစ္ယာန္ေတြလည္း ခံစားေနရပါတယ္။

    အခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလက ႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္း ရွန္ဇီျပည္နယ္မွာရွိတဲ့ Golden Lampstand ခရစ္ယာန္ ဘုရားေက်ာင္းကို တ႐ုတ္အစိုးရက စက္ယႏၲရားႀကီးေတြ၊ ဒိုင္းနမိုက္ေတြ အသံုးျပဳၿပီး
    ေဖါက္ခြဲဖ်က္ဆီးခဲ့ပါတယ္။

    Golden Lampstand ဘုရားေက်ာင္းက တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ အႀကီးဆံုး ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္းေတြထဲက တစ္ခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ တ႐ုတ္အစိုးရဟာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ေႏွာင္းပိုင္းနဲ႔ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ အေစာပိုင္းေတြမွာ ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္းႀကီး ၂ ခုကို ေဖာက္ခြဲဖ်က္ဆီးခဲ့ပါတယ္။

    ႏိုင္ငံတစ္၀ွမ္းမွာ စိုက္ထူထားတဲ့ လက္ဝါးကပ္တိုင္ေတြကို ၿဖိဳခ်တာ၊ ခရစ္ယာန္ဘာသာ၀င္ေတြရဲ႕
    ဘာသာေရး စာအုပ္စာေပေတြကို သိမ္းဆည္းတာ၊ ဘုရားေက်ာင္းေတြကို ၀င္ေရာက္စီးနင္းၿပီး
    ၀တ္ျပဳဆုေတာင္းသူေတြကို ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းတာေတြကိုလည္း တ႐ုတ္အစိုးရက ပိုမို လုပ္ေဆာင္လာပါတယ္။

    တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာ ခရစ္ယာန္ဘာသာ၀င္ သန္း ၆၀ ေလာက္ ရွိေနၿပီး တ႐ုတ္အာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ ဖိႏွိပ္မႈေၾကာင့္ ထက္၀က္ေလာက္က ဘာသာေရးကို လွ်ိဳ႕၀ွက္စြာ က်င့္သံုးေနရပါတယ္။

    စိုးရိမ္

    ေဘဂ်င္းၿမိဳ႕မွ ဟာလာလ္ဆိုင္

    ဘာသာေရးအသင္းအဖြဲ႕ေတြကတစ္ဆင့္ ႏိုင္ငံျခားၾသဇာလႊမ္းမိုးကာ ထိန္းခ်ဳပ္ရခက္မွာကို တ႐ုတ္အာဏာပိုင္ေတြက စိုးရိမ္တဲ့အတြက္ ဘာသာေရးအသင္းအဖြဲ႕ေတြကို ဒီလို ပစ္မွတ္ထား ႏွိမ္ႏွင္းတာျဖစ္တယ္လို႔ ကၽြမ္းက်င္သူေတြက သံုးသပ္ေျပာဆိုၾကပါတယ္။

    “အာရဘီကို ႏိုင္ငံျခား ဘာသာစကားတစ္ခုအျဖစ္ ႐ႈျမင္ၿပီး၊ ဒီဘာသာစကားနဲ႔ ဆက္ႏြယ္တဲ့ အ အသိပညာေတြဟာ အစိုးရရဲ႕ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာ မရွိဘူးလို႔ ယူဆေနတာပါ။ အာရဘီဟာ တစ္ကမ႓ၻာလံုးက က်င့္သံုးေနတဲ့ ဘာသာေရးပံုစံနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနၿပီး တ႐ုတ္အာဏာပိုင္ေတြက အစြန္းေရာက္ဝါဒနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနတယ္လို႔ မွတ္ယူထားပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက အစၥလာမ္ဘာသာကို တ႐ုတ္ဘာသာစကားနဲ႔ပဲ သူတို႔က က်င့္သံုးခ်င္ၾကတာပါ” လို႔ ဝါရွင္တန္တကၠသိုလ္က မႏုႆေဗဒ ပညာရွင္ျဖစ္ၿပီး တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအေနာက္ပိုင္းက ရွင္က်န္းျပည္နယ္အေၾကာင္း ေလ့လာေနသူ ဒါရန္ဘိုင္လာက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    အစားအေသာက္ေတြကို လိုက္လံပို႔ေဆာင္ေပးေနတဲ့ Meituan Dianping အက္ပလီေကးရွင္းအရ ေဘဂ်င္းၿမိဳ႕မွာ ဟာလာလ္ စားေသာက္ဆိုင္နဲ႔ ေစ်းဆိုင္ေပါင္း အနည္းဆံုး တစ္ေထာင္ေလာက္ရွိၿပီး အမ်ားစုက ေဘဂ်င္းရဲ႕ သမိုင္း၀င္ မြတ္စလင္ရပ္ကြက္က ျဖစ္ပါတယ္။

    ဟာလာလ္အမွတ္သညာေတြ၊ အာရဘီစာပန္းခ်ီနဲ႔ ေရးသားထာားတဲ့ ကိုရန္က်မ္းက စာတန္းေတြ ဖယ္ရွားဖို႔ ၿမိဳ႕တြင္းက ဟာလာလ္ဆိုင္ေတြအားလံုးကို တ႐ုတ္အာဏာပိုင္ေတြက အမိန္႔ေပးထားလားဆိုတာ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မသိရေသးပါဘူး။

    မိမိတို႔ သတင္းေထာက္ေတြရဲ႕ ေလ့လာမႈအရ ဆိုင္ႀကီးေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ အာရဘီနဲ႔ ေရးသားထားတဲ့ ဟာလာလ္ဆိုင္းဘုတ္အစား တ႐ုတ္ဘာသာစကားနဲ႔ ေရးသားထားတဲ့ ဟာလာလ္ဆိုင္းဘုတ္ေတြကို တပ္ဆင္ထားတယ္လို႔ ႐ိုက္တာသတင္းဌာနက ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

    ေဘဂ်င္းအစိုးရရဲ႕ တိုင္းရင္းသားနဲ႔ ဘာသာေရးဆိုင္ရာ ေကာ္မတီကေတာ့ ႐ိုက္တာသတင္းဌာနရဲ႕ ေမးျမန္းမႈကို ေျဖၾကားဖို႔ ျငင္းဆိုခဲ့ၿပီး၊ ဟာလာလ္ဆိုင္ေတြကို ဒီလိုအမိန္႔ေပးတာဟာ ဗဟိုအစိုးရရဲ႕ ၫႊန္ၾကားခ်က္အတိုင္းျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ဗဟိုအစိုးရရဲ႕ တိုင္းရင္းသားေရးရာေကာ္မရွင္အႀကီးအကဲ က်ားရွီက တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ အေျခခံဥပေဒမွာ လူနည္းစုေတြ အားလံုးရဲ႕ အခြင့္အေရးနဲ႔ အက်ိဳးစီးပြားကို ကာကြယ္ေပးထားတယ္လို႔ ေျပာၾကားခဲ့ေပမယ့္၊ ေဘဂ်င္းက ကိစၥအတြက္ ဗဟိုက ဘယ္လိုၫႊန္ၾကားထားသလဲဆိုတာကို ရွင္းျပခဲ့ျခင္း မရွိပါဘူး။

    ႐ိုက္တာသတင္းဌာနက ေမးျမန္းခဲ့တဲ့ ဆိုင္ရွင္အမ်ားစုက ဟာလာလ္ဆိုင္းဘုတ္ေတြ အစားထိုးရတာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ သူတို႔မွာ ဘာျပႆနာမွ မရွိေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ၾကၿပီး၊ တစ္ခ်ိဳ႕ေတြကေတာ့
    ဒါဟာ စားသံုးသူေတြအတြက္ ႐ႈတ္ေထြးမႈ ျဖစ္ေစလိမ့္မယ္လို႔ ေျဖခဲ့ၾကပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ေတြက တ႐ုတ္အစိုးရဟာ အစၥလာမ္ဘာသာရဲ႕ အမွတ္သညာေတြ၊ ဓေလ့ထံုးတမ္းေတြကို ဖယ္ရွားဖို႔ ေဆာင္ရြက္ေနတာလို႔ ေ၀ဖန္ခဲ့ပါတယ္။

    “ႏိုင္ငံေတာ္ညီၫြတ္ေရး၊ ႏိုင္ငံတကာမွာ၀င္ဆံ့ေရးလို႔ သူတို႔ တစ္ခ်ိန္လံုး ေျပာေနၾကတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ ညီၫြတ္ေရးဆိုတာ ဒါမ်ိဳးလား”

    Ref: Reuters, NY Times