News @ M-Media

Category: က်န္းမာေရးႏွင့္ေဆးပညာ

  • ပါေမာကၡ ဆရာဝန္ၾကီး ဦးစုိးေအာင္မွ ကင္ဆာေရာဂါကင္းစင္ေရး အသိပညာျဖင့္ကာကြယ္ေပး ေခါင္းစဥ္ျဖင့္  ေဟာေျပာ

    ပါေမာကၡ ဆရာဝန္ၾကီး ဦးစုိးေအာင္မွ ကင္ဆာေရာဂါကင္းစင္ေရး အသိပညာျဖင့္ကာကြယ္ေပး ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ေဟာေျပာ

    ေအာက္တုိဘာ ၃၀-၂၀၁၃
    M-Media
    A.N.Lay

    DSC01098

    ရန္ကုန္   ။       ။       ကင္ဆာေရာဂါကင္းစင္ေရး အသိပညာျဖင့္ကာကြယ္ေပး ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ပါေမာကၡ ဆရာဝန္ၾကီး ဦးစုိးေအာင္၏ က်န္းမာေရး ပညာေပး ေဟာေျပာပြဲကုိ Wellmen မွ ႀကီးမွဴး၍ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ မင္းရဲေက်ာ္စြာလမ္း UMFCCI ၌ ယေန႔ မြန္းလြဲ ၂-နာရီ အခ်ိန္တြင္ျပဳလုပ္ခဲ့ပါသည္။

    ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ပြားမႈမွာ ယခင္က အမ်ဳိးသားအမ်ဳိးသမီး အခ်ဳိးညီေသာ္လည္း ယခုအခါ အမ်ဳိးသမီးမ်ားတြင္ ပုိမုိျဖစ္ပြားလာေၾကာင္း၊ ကင္ဆာေရာဂါလကၡဏာမ်ားကုိ သိ႐ွိထားရန္လုိအပ္ၿပီး အဆုိပါ လကၡဏာမ်ား ျဖစ္ေပၚလာပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ ေသခ်ာတုိင္ပင္ၿပီး ကုသျပသရန္လုိေၾကာင္း၊ အပ်ဳိႀကီးမ်ားတြင္ ရင္သားကင္ဆာ အျဖစ္မ်ား တတ္ၿပီး ရင္သားကင္ဆာဆုိသည္ကုိ ေစာေစာသိရရင္ စုိးရိမ္ဖြယ္မ႐ွိေၾကာင္း၊ ေဆးလိပ္ အေသာက္မ်ားသူတြင္ အဆုတ္ကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္းတုိ႔ကုိ ေဆြးေႏြး ေဟာေျပာခဲ့ပါသည္။

    “၁၉၉၈ အေရးခင္း မျဖစ္ခင္နဲ႔ ျဖစ္ျပီးေနာက္ပုိင္းကုိ ခြဲၾကည္႕လုိက္ရင္ အေရးခင္း မျဖစ္ခင္က ရန္ကုန္ ကင္ဆာဌာနကုိလာတဲ့ လူနာေတြထဲမွာ မိန္းကေလးနဲ႔ ေယာက်္ား ေလး အခ်ဳိးက မွ်တယ္။ ၁၉၉၈ ေနာက္ပုုိင္းကေန အခုခ်ိန္ထိ လာျပတဲ့ လူနာေတြထဲမွာ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တုိင္း မိန္းကေလးက ပုိမ်ားေနတယ္။  ရန္ကုန္မွာ တကယ္စစ္တမ္း ေကာက္ယူလုိက္တဲ႕အခါမွာလည္း အဆုတ္ကင္ဆာ၊ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ၊ ရင္သားကင္ဆာတုိ႕ျဖစ္တယ္။ မႏၲေလးမွာလည္းဒီလုိပဲ အဆုတ္ကင္ဆာ၊ သားအိမ္ေခါင္း ကင္ဆာ၊ ရင္သားကင္ဆာမ်ားျဖစ္ေနတယ္။ ေတာင္ၾကီးမွာလည္း ဒီသုံးခုပဲ ျဖစ္ေနတယ္။ မျဖစ္ခင္ကာကြယ္ရမယ္။ ကင္ဆာအမ်ားစုက ေစာေစာသိရင္ေပ်ာက္တယ္။ အနည္းစုပဲ ကုရခက္တာရွိတယ္။ ေစာေစာသိဖုိ႔အေရး ဘာလကၡဏေတြ ေတြ႕ႏုိင္မလဲဆုိေတာ့ အဆုတ္ကေန အေပၚပုိင္း ႏွာေခါင္းပုိင္းထိ ကင္ဆာလကၡဏေတြ
    ကေတာ့ အသံဝင္လာမယ္၊ နာတာရွည္ေခ်ာင္းဆုိးလာမယ္ ၊ ေခ်ားဆုိးရင္ေသြးပါမယ္၊ အစာမ်ဳိတဲ့အခါ ခက္လာႏုိင္တယ္၊ အစာမေၾကသလုိ မစားခ်င္သလုိ မၾကာခဏ ျဖစ္လာမယ္၊ ေသြးအန္မယ္၊ ေနာက္ ဂ်ဳိင္း၊ လည္ပင္းေတြမွာ အၾကိတ္အခဲေတြေပၚလာမယ္ အဲ့ဒါေတြ ေတြ႕ရင္ သတိထားရမယ္။

    ေနာက္ မိန္းကေလးေတြမွာ အခ်ိန္အခါမဟုတ္ပဲ ေသြးဆင္းမယ္၊ အျဖဴဆင္းမယ္၊ ဒါဆုိသတိထားရမယ္။ ေနာက္ဝမ္းျဖစ္ေစ ဆီးျဖစ္ေစ သြားေလ့သြားထ ေျပာင္းလဲ လာမယ္ ဆီးသြားရင္း ေသြးပါလာမယ္ဆုိရင္ သတိထားရမယ္။ ေနာက္ေပ်ာက္သင့္တဲ့ အခ်ိန္ထက္ မေပ်ာက္တဲ့အနာ ဥပမာ အေရျပားကင္ဆာ အနာေလးလုိ႔ ေအာက္ေမ့ တယ္ ဒါေပမယ့္ မေပ်ာက္ဘူး အဲ့ဒါဆုိ ေသခ်ာစစ္ရမယ္။ အဲ့ဒါေတြကုိ သတိထားရမယ္။ ဒီလကၡဏေတြအကုန္လုံးက ကင္ဆာမဟုတ္တဲ့ ေရာဂါေတြလည္းျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ အေရးၾကီးတာက ဒီလကၡေတြျဖစ္လာျပီးဆုိရင္ နီးရာ ဆရာဝန္နဲ႕ေသခ်ာတုိင္ပင္ျပီး ေသခ်ာျပဖုိ႕လုိတယ္။ ေနာက္မိန္းကေလးေတြ ရင္သားကင္ဆာက မိန္းကေလး ဟုန္မုန္းဓာတ္မ်ားလုိ႕ျဖစ္တယ္။ အဲ့ဒါက အပ်ဳိၾကီးေတြမွာ အမ်ားဆုံးျဖစ္တက္တယ္။ အသက္ၾကီးမွ သားဦးရရင္ ေနာက္ ေစာေစာအပ်ဳိေဘာ္ဝင္ျခင္း၊
    ေသြးဆုံးတာ ေနာက္က်ရင္ ၊ ကေလးေမြးျပီး နုိ႕မတုိက္ဘူးဆုိရင္၊ အရက္ေသာက္ရင္ ၊ အဝလြန္ရင္ အဲ့ဒါေတြက ရင္သားကင္ဆာ ျဖစ္ႏုိင္ေခ်မ်ားပါတယ္။ ရင္သား ကင္ဆာဆုိတာ ေစာေစာသိရင္ ေၾကာက္ဖုိ႔ မလုိပါဘူး ေပ်ာက္ကုိေပ်ာက္ပါတယ္။ အဲ့လုိေစာေစာသိဖုိ႔က ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ ပုံမွန္စမ္းရမယ္လုိ႕ေျပာပါတယ္။ ဘယ္အရြယ္ က စမ္းရမလဲဆုိေတာ့ အသက္ ၂၀ ကေန စျပီးေတာ့ စမ္းရမယ္။ ဘယ္အခ်ိန္စမ္းရမလဲဆုိေတာ့ အမ်ဳိးသမီးေတြ ဓမၼတာ လာတဲ႕အခ်ိန္ဆုိရင္ တင္းေနတယ္ အဲ့ဒီအခ်ိန္ေတာ့ စမ္းလုိ႕မရဘူး။ ဓမၼတာလာျပီး ၄-ရက္ ၅ရက္ ၾကာမွ စမ္းရမယ္၊ အဲ့ဒီအခါမွာ အၾကိတ္အခဲေတြရွိရင္ေပၚလာမယ္၊ ေနာက္တစ္ခုက ဆပ္ျပာနဲ႔ ေရခ်ဳိးတဲ့ အခ်ိန္မွာ စမ္းရမယ္။ ေနာက္တစ္ခုက လက္ႏွစ္ဖက္စလုံးကုိ ေဘးမွာခ်ျပီးေတာ့တစ္ခါ၊ လက္ႏွစ္ဖက္စလုံးကုိအေပၚေျမာက္ျပီးေတာ့တစ္ခါ ရင္သားႏွစ္ဖက္စလုံးညီလား မညီဘူးလား ၾကည္႔ရမယ္။ အဲ့ဒါေတြကုိ တစ္လ တစ္ခါ စမ္းရမယ္လုိ႕ေျပာပါတယ္။

    ေနာက္တစ္ခုက သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ ဒီကင္ဆာ ျဖစ္ရတဲ႕အေၾကာင္းအရင္းက အဓိကက ေရာဂါပုိးေၾကာင့္ အသက္ ငယ္ငယ္နဲ႔ လိင္ဆက္ဆံမႈျပဳတဲ့လူ၊ လိင္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေရာဂါရွိတဲကလူနဲ႔ လိင္ဆက္ဆံသူ၊ သားသမီးမ်ားမ်ား၊ ေမြးဖြားသူ၊ ေဆးလိပ္ေသာက္သူ ေနာက္ တစ္ကုိယ္ရည္သန္႔ရွင္းမႈ မွန္မွန္မလုပ္တဲ့သူ အဲ့ဒီ လူေတြ မ်ားမ်ားျဖစ္တက္တယ္လုိ႔ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူ႔အတြက္ ကာကြယ္ေဆးက ထြက္ေနျပီ ျမန္မာျပည္မွာ ရွိတာက (Cervarix) အသက္ ၉-ႏွစ္ မွ ၂၆-ႏွစ္အတြင္း လိင္ဆက္ဆံမႈမျပဳဖူးေသးတဲ့ သူေတြ ကာကြယ္ေဆး ၃-ၾကိမ္ထုိးရမယ္။

    ေနာက္ အဆုတ္ကင္ဆာ အဓိကက ေဆးလိပ္ေသာက္တဲ့လူေတြ ေဆးလိပ္မွာ စီးကရက္က အဆုိးဆုံး၊ စီးကရက္ ေသာက္တဲ့လူနဲ႔ မေသာက္တဲ့လူမွာ ေသာက္တဲ့လူက အဆ ၃၀ ေလာက္ပုိမ်ားတယ္။ ဘယ္လုိျဖစ္လဲဆုိေတာ့ ေသာက္ျပီးတဲ့အတုိင္း တစ္ရက္မွာ ၁-ဗူးလုံး ေသာက္တဲ့လူ၊ တစ္ႏွစ္မွာ ၃၆၅-ရက္လုံး ေသာက္တဲ့လူ၊ ေဆးျပင္း လိပ္၊ ေဆးတံ ေသာက္သူက ပုိျဖစ္တယ္၊ တစ္ဆင့္ခံ ေဆးလိပ္ေငြ႕ရႈသူ ပုိျဖစ္တယ္”လုိ႔ ပါေမာကၡ ဆရာဝန္ၾကီး ဦးစုိးေအာင္မွ က်န္းမာေရး ပညာေပး ေဟာေျပာခဲ့ပါ သည္။

    ဆက္လက္ျပီး အခမ္းအနားသုိ႔ တက္ေရာက္သူ လူမ်ားထဲမွ သိရွိလုိသည္မ်ားကုိ ေမးၾကားခဲ့ျပီး ၎အခမ္းအနားကုိ ညေန ၄-နာရီတြင္ ႐ုပ္သိမ္းခဲ့ၿပီး အခမ္းအနားသုိ႔ တက္ေရာက္သူ ၅၀၀-ေက်ာ္ရွိေၾကာင္း သိရပါသည္။

  • အေရးေပၚလူနာျပဳစုနည္းေဟာေျပာ

    အေရးေပၚလူနာျပဳစုနည္းေဟာေျပာ

    ေအာက္တုိဘာ ၉၊ ၂၀၁၃
    M-Media
    အငယ္ေလး

    DSC00357
    ရန္ကုန္  ။      ။       Myanmar Teaching English Network မွ ေဒါက္တာသန္းတင္ ေဟာေျပာသည့္ အေရးေပၚ လူနာျပဳစုနည္း ေဟာေျပာပြဲ တစ္ရပ္ကုိ မဂၤလာေတာင္ညြန္႔ၿမိဳ႕နယ္၊ လမ္းဖုိ႔ေျမရပ္ကြက္ရွိ အစၥလာမ့္ ဘာသာေရးစာသင္ေက်ာင္းတြင္ ယေန႔ ေအာက္တုိဘာ ၉-ရက္ ညေန ၅း၃၀-နာရီတြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

    ၎အခမ္းအနားတြင္ (MTEN) မွ ဥကၠဌ ဦးေအာင္ျမင့္မွ ယခုလုိ ေဟာေျပာပြဲေလးဟာ အလြန္အႏွစ္သာရ ရွိတဲ့ကိစၥျဖစ္ၿပီး က်န္းမာေရးႏွင့္ သက္ၾကီးရႊယ္အုိမ်ားကုိ အေရးေပၚကိစၥမ်ားျပဳစုရန္အတြက္ ရည္႐ြယ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထုိ႔ေနာက္ အစၥလာမ့္ဘာသာေရးစာသင္ေက်ာင္း ဥကၠဌ ဦးလွဝင္းမွလည္း ဤစာသင္ေက်ာင္း တြင္ အဂၤလိပ္စာေပမ်ား၊ ဘာသာေရး စာေပမ်ား ျမန္မာမြတ္စလင္မ္ အမ်ဳိးသမီးမ်ား လူေနမႈဘဝ တုိးတက္ေစရန္ အတြက္ ရည္ရႊယ္ျပီးလုပ္ေဆာင္ေနေၾကာင္း၊ ဆက္လက္ျပီး ႀကဳိးစားသြားမွာ ျဖစ္ေၾကာင္းေျပာၾကားခဲသည္။

    အခမ္းအနားတုိ႔တက္ေရာက္သူမ်ားထဲမွ မႏွင္းႏုေဝကလည္း ယခုကဲ့သုိ႔ ေဟာေျပာပြဲမ်ားသည္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအတြက္ အေတြ႔အၾကဳံမ်ားစြာၿပီး၊ အစၥလာမ္အမ်ဳိးသမီးမ်ား အတြက္ ယခုလုိ အစီအစဥ္မ်ားျပဳလုပ္ေပးသူမ်ားကုိ အထူးေက်းဇူးတင္ရွိပါေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ျပီး အခမ္းအနားကုိ ၆း၄၅-နာရီ အခ်ိန္တြင္ ႐ုပ္သိမ္းခဲ့သည္။

    အဆုိပါ ေဟာေျပာပြဲသုိ႔ လူ ၄၀-ခန္႔ တက္ေရာက္ခဲ့ပါသည္။

  • တရုတ္ႏို္င္ငံ ဗလီေက်ာင္းေတာ္မ်ားတြင္ က်န္းမာေရးေဟာေျပာပြဲျပဳလုပ္

    စက္တင္ဘာ ၁၅
    M-Media
    China Mosques Promote Reproductive Health
    ဗလီေက်ာင္းေတာ္၏သမိုင္းေပးအစဥ္အလာအရ လူမႈေရးရာျပ႒ာန္းမႈမ်ားအား ထိန္းသိမ္းရန္ တရုတ္ႏိုင္ငံ ဗဟိုၿမိဳ႕ေတာ္ ၀ူေဇာင္(Wuzhong) တြင္ မ်ဳိးဆက္ျပန္႕ပြားမႈဆိုင္ရာ က်န္းမာေရးပညာေပးေဟာေျပာခ်က္အား ျပဳလုပ္ခဲ့ရာ ေဒသအတြင္း မႀကံဳဖူးေလာက္ေအာင္ ေအာင္ျမင္မႈရရိွခဲ့သည္။

    “ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္မ်ားသည္ ယခုအခါတြင္ က်န္းမာေရးအသိပညာ ႏွင့္ ၀န္ေဆာင္မႈမ်ားကဲ့သို႕ အျခားေသာက႑မ်ားအတြက္ပါ ဗလီေက်ာင္းေတာ္မ်ားအား ေမွ်ာ္လင့္ အားကိုးလာၾကသည္  ” ဟု က်င္းကိုင္ (Qinqiao) ဗလီေက်ာင္းေတာ္၏ အီမာမ္ျဖစ္သူ ႏွင့္ ၀ူေဇာင္ မိသားစုစီမံကိန္းဆိုင္ရာအဖြဲ႕အစည္း(Wuzhong Family Planning Association) မွ လက္ေထာက္ ဒါရိုက္တာ ၀ူရႊယ္ရွင္း (Wu Xuexing)  က စက္တင္ဘာလ ၁၂ ရက္၊  ၾကာသပေတးေန႕တြင္ China Daily သို႕ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    လြန္ခဲ့ေသာဆယ္ငါးႏွစ္ခန္႕ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္က တရုတ္ႏိုင္ငံ မိသားစုစီမံကိန္းဆိုင္ရာအဖြဲ႕အစည္း (China Family Planning Association) အား  စတင္ထူေထာင္ခဲ့ျပီး၊ မြတ္စ္လင္မ္မ်ားအား မ်ဳိးဆက္ျပန္႕ပြားမႈဆိုင္ရာ က်န္းမာေရးအသိပညာမ်ား ေပးအပ္ရန္ နင္းရွားေဟြ (Ningxia Hui) ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေဒသအတြင္းရိွ ၀ူေဇာင္ မွ အီမာမ္မ်ား ႏွင့္ ဗလီေက်ာင္းေတာ္မ်ားကိုလည္း ပါ၀င္ထည့္သြင္းေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။

    “ မြတ္စ္လင္မ္တို႕သည္ အီမာမ္မ်ားအား ေလးစားၾကျပီး၊ သူတို႕၏ေျပာဆိုခ်က္မ်ားကို အေရးေပးေလ့ရိွၾကသည္။ ထိုကဲ့သို႕ ဘာသာေရးဆိုင္ရာေခါင္းေဆာင္မ်ားထံမွ အကူအညီရရိွျခင္းေၾကာင့္ က်န္းမာေရးစီမံခ်က္ ႏွင့္ မ်ဳိးဆက္ျပန္႕ပြားမႈဆိုင္ရာပညာေပးေဟာေျပာျခင္းမ်ား၌ အတုိင္းထက္အလြန္ ထိေရာက္ခဲ့ပါသည္” ဟု  အဖြဲ႕အစည္း၏လက္ေထာက္ဒါရိုက္တာ ေကာင္ခ်င္းမင္ (Gou Qingming) က China Daily သို႕ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    မြတ္စ္လင္မ္တစ္သန္းေလာက္အား အက်ဳိးျဖစ္ထြန္းေစသည့္ ၄င္းစီမံခ်က္က ဗလီေက်ာင္းေတာ္ ၅၀၀ ေက်ာ္တြင္ မ်ဳိးဆက္ျပန္႕ပြားေရးဆိုင္ရာ ၀န္ေဆာင္မႈအခန္းမ်ား ႏွင့္ လူဦးေရယဥ္ေက်းမႈသမိုင္းဆိုင္ရာစာၾကည့္တိုက္မ်ားအပါအ၀င္ လိုအပ္ခ်က္တို႕ကို ထားရိွျဖည့္ဆည္းေပးထားသည္။

    ဗလီေက်ာင္းေတာ္မ်ားမွ က်န္းမာေရးအသိေပးျခင္း၏ရလဒ္သည္ အလြန္ အားရဖြယ္ေကာင္းလ်က္ရိွသည္။
    မၾကာေသးမီွကျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ေဒသတြင္းေလ့လာခ်က္အရ ၀ူေဇာင္တြင္ မ်ဳိးဆက္ျပန္႕ပြားမႈဆိုင္ရာ က်န္းမာေရးအသိရရိွမႈသည္ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္တြင္  ၄၆% ရာခိုင္ႏႈန္းရိွခဲ့ရာမွ ယခု ၂၀၁၁ ခုႏွစ္၌္ ၉၇% ရာခိုင္ႏွဳန္းအထိ တိုးပြားခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

    က်န္းမာေရးပညာေပးသင္တန္းမ်ားသည္လည္း အမ်ဳိးသမီးမ်ားတြင္ ျဖစ္ေလ့ရိွေသာ မ်ဳိးဆက္ျပန္႕ပြားျခင္းမွ ေရာဂါပိုး ကူးစက္မႈကိုလည္း ၁၉၉၉ ခုႏွစ္တြင္ ၇၇% ရာခိုင္ႏႈန္းမွ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ ၄၃% ရာခိုင္ႏွဳန္းအထိ ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ခဲ့သည္။

    ျမိဳ့ေတာ္ရိွ ဗလီေက်ာင္းေတာင္မ်ားတြင္ မြတ္စ္လင္မ္အမ်ိဳးသမီးမ်ားအတြက္ ရင္သားကင္ဆာ ရိွမရိွ အပါအ၀င္ အခမဲ့ က်န္းမာေရးစစ္ေဆးမႈမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ေပးေနသည္။
    “ မြတ္စ္လင္မ္မ်ား အထူးသျဖင့္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားသည္ လက္ရိွစီမံခ်က္မွ ေကာင္းက်ိဳး အေျမာက္အမ်ားရရိွခဲ့ၾကသည္ ” ဟု ၀ူ က ဆိုုသည္။

    “ ၾကိဳးစားမႈမ်ားေၾကာင့္ ယခုဆိုလွ်င္ မလိုလားအပ္ေသာ ပဋိသေႏၶဆိုင္ရာျပႆနာမ်ား၊ က်န္းမာေသာ ရင္ေသြးးငယ္အား ေမြးဖြားပ်ဳိးေထာင္နည္းေတြကို ကၽြန္မတို႕ သိနားလည္လာခဲ့ၾကပါသည္ ” ဟု ဗလီေက်ာင္းေတာ္တြင္ ခႏၶာေဗဒက်န္းမာေရးစစ္ေဆးမႈကို လာေရာက္ျပဳလုပ္သည့္ မာေကာင္၀္ေမ (Ma Qiomei) က ေျပာျပသည္။

    အစၥလာမ္ဘာသာသည္ မိမိ၏ေနာက္လိုက္မ်ားအား လက္ထပ္ထိမ္းျမားရန္၊ မ်ဳိးဆက္ပြားရန္ ႏွင့္ ကမာၻေျမတြင္ လူသားမ်ဳိးဆက္ထိန္းသိမ္းေစရန္ အားေပးထား၏။ သို႕ေသာ္လည္း အေျခအေနအခ်ိန္အခါအရ လိုအပ္လာပါလွ်င္ သားဆက္ျခားျခင္းကိုလည္း ခြင့္ျပဳထားပါသည္။ ထိုလုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားသည္ အစၥလာမ္၏ ျပဌာန္းခ်က္မ်ား အတြင္း လုပ္ေဆာင္ပါက ပိုင္ႏိုင္စြာလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေလသည္။ ဥပမာ vasectomy – လင္ေယာက္်ား၏သားေၾကာျဖတ္ပစ္ျခင္း ကဲ့သို႕ ျပန္လည္အစားထိုးမရသည့္နည္းလမ္းမ်ဳိး မဟုတ္ပါက မိသားစုစီမံကိန္းေဆာင္ရြက္ခြင့္ရိွေၾကာင္း သိရသည္။

    အမ်ဳိးသမီး အီမာမ္မ်ား

    အစၥလာမ့္လူ႕ေဘာင္ရိွ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအခန္းက႑အား ဦးစားေပးေသာအားျဖင့္  ၀ူေဇာင္ ပလီေက်ာင္းေတာ္မ်ား၌ ျပဳလုပ္သည့္ မ်ဳိးဆက္ျပန္႕ပြားျခင္းဆိုင္ရာ က်န္းမာေရးပညာေပးမႈမ်ားတြင္ အမ်ဳိးသမီး အီမာမ္မ်ားလည္း ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ရန္ ထည့္သြင္းထားသည္။

    “ သူတို႕သည္ သူတို႕၏ အတြင္းေရးျပသနာမ်ားကို ကြ်န္မတို႕အား ေျပာရန္လိုလားၾကပါသည္ ” ဟု အမ်ဳိးသမီး အီမာမ္တစ္ဦးျဖစ္သူ ၀မ္ရိႈ႕ယန္ (Wang Xiuyan) က China Daily သို႕ ေျပာၾကားခဲ့သည္။
    “ ဗလီေက်ာင္းေတာ္အတြင္း အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ ယခုကဲ့သို႕ ကြန္ဒံုးမ်ား ႏွင့္ ပဋိသေႏၶတား ေဆး၀ါးမ်ားကိုလက္ခံရန္ တစ္ခ်ိန္တုန္းကဆိုလွ်င္ စိတ္ပင္မကူးရဲၾကပါ ”ဟု ဗလီေက်ာင္းေတာ္သုိ႕လာေရာက္သူ အမ်ဳိးသမီး ၆၀ နီးပါးအား ေန႕စဥ္တာ၀န္ယူရသူ ၀မ္က ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။

    ေအာင္ျမင္မႈႀကီးမားလွသည့္အတြက္ ဤသို႕စီမံကိန္းအား ရွန္းစီးး (Shaanxi), က်န္စု(Gansu) ႏွင့္ က်င္းဟိုင္ (Qinghai) ၊ အလားတူ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသျဖစ္ေသာ ရွင္းက်န္း ဥဂါးရ္ (Xinjiang Uighur) ထံသို႕လည္း ျဖန္႕က်က္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ရန္ စီစဥ္ထားေၾကာင္း ေကာင္၀္ က ဆိုသည္။

    သို႕သာမက ဟုတုဘီ (Hutubi) ေကာင္တီမွ အီမာမ္မ်ားသည္လည္း ဥဂါးရ္နယ္မ်ားရိွ မြတ္စ္လင္မ္တို႕အား မ်ဳိးဆက္ျပန္႕ပြားျခင္းဆိုင္ရာ က်န္းမာေရးအသိပညာေပးေဟာေျပာမႈမ်ား စတင္ျပဳလုပ္ေနျပီျဖစ္သည္။
    “ ကြ်န္ေတာ္တို႕၏ တြန္းအားေပးမႈသည္ လူအမ်ားအဖို႕ တစ္ကိုယ္ရည္သန္႕ရွင္းမႈအျပင္ က်န္းမာေသာဘ၀မ်ားကိုလည္း ရရိွေစလိမ့္မည္ ဟုထင္ပါသည္ ” ဟု ဟုတုဘီရွိ အီမာမ္ ယန္ဂ်ီ (Yang Jie) က ဆိုသည္။

    အစၥလာမ့္ယဥ္ေက်းမႈ၌ ေဆးရံုမ်ားမေပၚေပါက္မီွ လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္းႏွစ္ရာေက်ာ္ကပင္ တမန္ေတာ္ျမတ္ (SAW) ၏ ဗလီေက်ာင္းေတာ္သည္ စစ္ပြဲ၌ ဒဏ္ရာရရိွသူမ်ား ကုသေစာင့္ေရွာက္ေရး ႏွင့္ အျခားေသာ က႑မ်ားအတြက္ပါ တံခါးဖြင့္ေပးခဲ့ေသာဌာနတစ္ခု ျဖစ္ခဲ့သည္။ စာမတတ္သူမ်ားသည္ တမန္ေတာ္ျမတ္၏ ဗလီေက်ာင္းေတာ္အတြင္း အေရး၊ အဖတ္ သင္ၾကားခဲ့ၾကသည္။ မြတ္စ္လင္မ္မ်ားသည္ ထိုဗလီေက်ာင္းေတာ္မွရရိွခဲ့ေသာ ပညာမ်ားကို အေျခခံ၍ မိမိတို႕၏ အစၥလာမ့္ယဥ္ေက်းမႈ တစ္ခုလံုးကို တိုးတက္ဖြံ႕ၿဖိဳးေအာင္ တည္ေဆာက္ခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ဗလီေက်ာင္းေတာ္အတြင္း တားျမစ္ထားေသာအရာမွာ အက်င့္ပ်က္ကိစၥမ်ား၊ ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားျခင္း စသည့္ လုပ္ရပ္မ်ဳိးသာျဖစ္သည္။

    တရား၀င္အခ်က္အလက္မ်ားအရ တရုတ္ႏိုင္ငံတြင္ မြတ္စ္လင္မ္ ၂၂ သန္းရိွျပီး ရွင္းက်န္း (Xinjiang) ၊ နင္းရွ (Ningxia) ၊ က်န္စု (Gansu) ၊ က်င္းဟိုင္ (Qinghai) ေဒသ ႏွင့္ ျပည္နယ္မ်ားတြင္ အမ်ားဆံုးေနထိုင္ၾကသည္။
    တရုတ္ႏို္င္ငံအတြင္းပိုင္းေဒသမ်ားတြင္လည္း မြတ္စ္လင္မ္လူ႕အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအား  လူနည္းစု၀င္မ်ားအျဖစ္ ေတြ႕ၾကရသည္။

    အတည္မျပဳႏိုင္ေသးေသာအခ်က္အလက္မ်ားအရ  မြတ္စ္လင္မ္လူဦးေရမွာ ၄င္းထက္ပိုမိုမ်ားျပားႏိုင္ၿပီး ၆၅ မွ သန္း ၁၀၀ ၾကားတြင္ ရိွႏိုင္ေၾကာင္း၊ တရုတ္ႏိုင္ငံလူဦးေရပမာဏ၏ ၇.၅ ရာခိုင္ႏႈန္းအထက္ရိွေၾကာင္း သိရသည္။

  • လွွ်စ္စစ္စီးကရက္မ်ားသည္ နီကိုတင္းကပ္ခြာကဲ့သို႕ အာနိသင္ရိွ

    စက္တင္ဘာ၊ ၉ ၊ ၂၀၁၃
    M-Media

    E-cigarettes

    ပဲရစ္။      ။ ေဆးလိပ္ျဖတ္လိုသူမ်ားအတြက္ ဖန္တီးတီထြင္ခဲ့ေသာ ေဆးရြက္ႀကီးမပါ၀င္သည့္ လွ်ပ္စစ္စီးကရက္မ်ားသည္ နီကိုတင္းကပ္ခြာမ်ားနည္းတူ ထိေရာက္မႈရိွေၾကာင္း၊ သို႕ေသာ္လည္း ထိုအရာႏွစ္မ်ဳိးလံုးမွာ ေတာ္သင့္ရံုသာ ေအာင္ျမင္မႈရိွေၾကာင္း ေလ့လာမႈတစ္ခုမွ စေနေန႕တြင္ ဆိုသည္။

    ထိုေလ့လာခ်က္သည္ စီးကရက္ျပတ္ေတာက္ေစရန္ ကူညီေပးေသာ တျဖည္းျဖည္းေခတ္စားလာေနသည့္ ပလပ္္စတစ္ပိုက္တံထဲမွ အရည္တစ္မ်ဳိးအားအပူေပးရာမွ ထြက္လာေသာအေငြ႕အားျဖင့္ ရွဴရိႈက္မႈရသကိုဖန္တီးေပးသည့္ကိရိယာ သို႕မဟုတ္ လွ်ပ္စစ္စီးကရက္ကို နီကိုတင္းကပ္ခြာမ်ားႏွင့္ ပထမဆံုးအႀကိမ္ ႏိႈင္းယွဥ္စမ္းသပ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

    နယူးဇီလန္ (New Zealand) ႏိုင္ငံ ေအာ့က္လဲန္ဒ္ (Auckland)ရိွ သုေတသနျပဳသူမ်ားသည္ ေဆးလိပ္ျဖတ္ခ်င္ေနေသာ ေဆးလိပ္သမား ၆၅၇ ဦးအားစုစည္း၍ အုပ္စုသံုးခုခြဲကာ ေလ့လာခဲ့ၾကသည္။ လူအေယာက္ ၂၉၀ ၀န္းက်င္စီပါ၀င္သည့္ အုပ္စုႏွစ္ခုအား ၁၃ ပတ္ၾကာ နီကိုတင္းကပ္ခြာမ်ား ႏွင့္ နီကိုတင္း အရသာထြက္ေစသည့္ လွ်ပ္စစ္စီးကရက္မ်ားကို တစ္လွည့္စီ အသံုးျပဳေစခဲ့သည္။ လူ ၇၃ ဦးပါ ေနာက္ဆံုးအုပ္စုတြင္မူ  နီကိုတင္းမပါ၀င္သည့္ လွွ်ပ္စစ္စီးကရက္မ်ားကိုသာ အသံုးျပဳေစခဲ့သည္။

    ၆ လၾကာျပီးေနာက္ ေစတနာအေလ်ာက္စမ္းသပ္ခံသူမ်ားအား ေမးခြန္းမ်ားေမးျခင္း၊ ၄င္းတို႕၏ အာေငြ႕၌ မီးခိုးႏွင့္အတူတြဲပါလာေသာ ကာဘြန္မိုေနာက္ဆိုဒ္ဓာတ္ ပါ၀င္ႏႈန္းကို သရုပ္ခြဲျခင္း၊ စီးကရက္ျဖတ္ေတာက္ရာ၌ ေအာင္ျမင္တိုးတက္မႈကို မွတ္တမ္းတင္ျခင္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကသည္။

    ေအာင္ျမင္မႈရလဒ္အားျဖင့္ နီကိုတင္းရသပါ၀င္သည့္ လွွ်ပ္စစ္စီးကရက္အဖြဲ႕က ၇.၃ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ နီကိုတင္းကပ္ခြာအဖြဲ႕သည္ ၅.၈ ရာခိုင္ႏႈန္း ႏွင့္ နီကိုတင္းမပါ၀င္သည့္ လွ်ပ္စစ္စီးကရက္အဖြဲ႕မွာ ၄.၁ ရာခိုင္ႏႈန္း အသီးသီးျဖစ္ေၾကာင္း ေတြ႕ရသည္။

    လွ်ပ္စစ္စီးကရက္အသံုးျပဳသူမ်ားတြင္ က်န္းမာေရးခ်ဳိ႕ယြင္းမႈ တစ္စံုတစ္ရာမေတြ႕ရိွရေသာ္လည္း၊ ေလ့လာသူမ်ားမွာ ေရရွည္အတြက္ ေဘးကင္းမႈ ရိွမရိွကို မဆံုးျဖတ္ႏိုင္ေသးေၾကာင္း၊ ထို႕အတူ ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ားအသင္း (European Union) မွ လွွ်ပ္စစ္စီးကရက္မ်ားအား အဆင့္ျမင့္ေဆး၀ါးထုတ္ကုန္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳကာ တရား၀င္ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ေပးမည္ မေပးမည္ကို ယခုထိ မေသခ်ာေသးေၾကာင္း သိရသည္။

    “ နီကိုတင္းရသ ပါ၀င္သည္ျဖစ္ေစ မပါ၀င္သည္ျဖစ္ေစ လွ်ပ္စစ္စီးကရက္မ်ားသည္ ေဆးလိပ္စြဲေနသူမ်ားအေပၚ ေဆးလိပ္ျပတ္သြားေစရန္ ထူးထူးျခားျခား အေထာက္အကူမျဖစ္ေစပါ။ နီကိုတင္းကပ္ခြာမ်ားကဲ့သို႕ပင္ မဆိုစေလာက္ေသာ ေျပာင္းလဲမႈသာ ရိွေနသည္ ” ဟု ေလ့လာခ်က္အတြင္း ထည့္သြင္းေရးသားထားေၾကာင္း The Lancet က ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့သည္။

    သို႕ေသာ္လည္း “ ေဆးရြက္ႀကီးကန္႕သတ္ထိန္းခ်ဳပ္မႈ၌ လွ်ပ္စစ္စီးကရက္မ်ားအား အစားထိုးရန္ မေသခ်ာေသးေၾကာင္း၊ ယင္းအရာတို႕၏ေကာင္းက်ဳိး၊ ဆိုးက်ဳိးမ်ားကို အျမန္ဆံုး ရွင္းလင္းေသခ်ာစြာထုတ္ျပန္ႏိုင္ေရးအတြက္ ဆက္လက္သုေတသနျပဳရန္ လိုအပ္ေနေသးေၾကာင္း ” ဟု ထပ္မံေဖာ္ျပထားခဲ့သည္။

    ေအာ့က္လန္ဒ္ တကၠသိုလ္မွ ခရစၥ ဘူလင္ (Chris Bullen) ဦးေဆာင္ျပဳလုပ္ထားေသာ သုေတသနစာတမ္းအား ဤရက္သတၱပတ္အတြင္း စပိန္ႏိုင္ငံ၊ ဘာဆီလိုနာရိွ အသက္ရွဳလမ္းေၾကာင္း ေလ့လာမႈဆိုင္ရာ ဥေရာပအဖြဲ႕အစည္း (European Respiratory Society) ၏ ကြန္ဖရင့္၌ တင္ျပခဲ့သည္ဟု The Lancet မွ ေဖာ္ျပထား၏။

    – AFP/xq

  • လတ္ဆတ္ေသာ သီးႏွံမ်ားကို စားသံုးျခင္းက ေသြးခ်ဳိေရာဂါအား ဟန္႕တားႏိုင္

    ၾသဂုတ္လ- ၃၀ ၊ ၂၀၁၃
    M-Media

    health-diabetes_8-30-2013_115901_l

    ပဲရစ္။    ။ လတ္ဆတ္သည့္အသီးအႏွံမ်ား အထူးသျဖင့္ ဘလူးဘယ္ရီ၊ စပ်စ္သီး၊ ပန္းသီး ႏွင့္ သစ္ေတာ္သီးတို႕အား ပိုမို စားသံုးျခင္းသည္ ေသြးထဲရိွ သၾကားဓာတ္ အဆင့္ ၂ သို႕ေရာက္သြားေစျခင္းကို ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ေၾကာင္း၊ သို႕ေသာ္ သစ္သီးေဖ်ာ္ရည္အား ပိုမိုေသာက္သံုးျခင္းက ဆန္႕က်င္ဖက္အက်ဳိးျဖစ္ေစေၾကာင္း ဆက္စပ္ေနမႈကို ေတြ႕ရသည္ဟု ေလ့လာမႈ တစ္ရပ္ကဆိုသည္။

    အေမရိက၌ ၂၅ ႏွစ္ သက္တမ္းရိွ အႀကီးစားက်န္းမာေရးစစ္ေဆးသံုးသပ္ခ်က္ သံုးမ်ဳိးထံမွ အခ်က္အလက္မ်ားကို ၿဗိတိန္၊ အေမရိကန္ ႏွင့္ စကၤာပူ သုေတသီမ်ားက ေဖာ္ထုတ္လိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။

    ယင္းလုပ္ငန္း၌ သူနာျပဳ ႏွင့္ အျခားက်န္းမာေရး၀န္ထမ္းမ်ား ၁၈၇,၀၀၀ ဦးထက္မနည္း ပါ၀င္ခဲ့ၾကသည္။

    ၄င္းတို႕၏က်န္းမာေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ ၿပီးခဲ့ေသာႏွစ္အထိ ေစာင့္ၾကည္ခဲ့ၾကသည္။ သူတို႕သည္ မိမိတို႕၏ စားေသာက္ပံု၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္၊ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ ႏွင့္ အျခားလူေနမႈ ဘ၀ပံုဟန္မ်ား ဆိုင္ရာ ေမးခြန္းတို႕ကို  ပံုမွန္ ေျဖၾကားေပးရသည္။

    ေစတနာ့၀န္ထမ္းမ်ားအနက္ ၆.၅ % မွာ ေလ့လာမႈကာလအတြင္း ေသြးအတြင္း သၾကားဓာတ္မ်ား တက္လာခဲ့သည္။

    ဘလူးဘယ္ရီ၊ စပ်စ္သီး၊ ပန္းသီး ႏွင့္ သစ္ေတာ္သီး စသည္တို႕အား အသီးအတိုင္း တစ္ပတ္လွ်င္ ႏွစ္ႀကိမ္ခန္႕  စားသံုးသူမ်ားမွာ တစ္လလွ်င္ တစ္ႀကိမ္သာစားသံုးသူထက္ ေသြးထဲရိွ သၾကားဓာတ္ အဆင့္ ၂ သို႕ေရာက္ေစျခင္းကို
    ၂၃ %  ပိုမို၍ ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ေၾကာင္း ေတြ႕ရသည္။

    “ ဒီလိုသီးႏွံေတြစားသံုးျခင္းဟာ အထူးသျဖင့္ ေသြးခ်ဳိတက္ျခင္းအႏၱရာယ္ကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္တဲ့ အက်ဳိးထူးရိွေၾကာင္း ကၽြန္ေတာ္တို႕ရဲ႕ရွာေဖြေတြ႕ရိွမႈက အေထာက္အထားျဖစ္ေစပါတယ္ ” ဟု ဟားဗတ္တကၠသိုလ္၊ လူထုက်န္းမာေရးဌာနရိွ အာဟာရဆိုင္ရာ တြဲဖက္ပါေမာကၡ ကီဆြန္(Qi Sun) မွ ေျပာၾကားသည္။

    ဆန္႕က်င္ဖက္အားျဖင့္ သစ္သီးေဖ်ာ္ရည္အား တစ္ပတ္လွ်င္ တစ္ႀကိမ္ထက္ပိုမို ေသာက္သံုးသူတို႕သည္ သာမန္ထက္ ေသြးခ်ဳိတက္မႈ ၂၁ % ပိုမိုလာေၾကာင္းေတြ႕ရေလ၏။

    သစ္သီးေဖ်ာ္ရည္အစား အသီးသက္သက္စားသံုးျခင္းသို႕ ေျပာင္းလဲလိုက္ေသာအခါ ၇ % ေလ်ာ့က်သြားေၾကာင္း ေတြရသည္။ သို႕ေသာ္ စေတာ္ဘယ္ရီ ႏွင့္ ဖရဲသီး(အ၀ါေရာင္အတြင္းသားမ်ဳိး)တို႕အတြက္ကား ကြာျခားမႈကို မေတြ႕ရေခ်။

    ေသာၾကာေန႕ထုတ္ ၿဗိတိသွ်ေဆးပညာဂ်ာနယ္ (British Medical Journal – BMJ)က ျပတ္သားသည့္ ကြဲျပားျခားနားမႈကို ထပ္မံေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္ေနေသးေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။

    သစ္သီး ႏွင့္ သစ္သီးေဖ်ာ္ရည္၌ ပါ၀င္ေသာ အာဟာရဓာတ္မွာ တစ္ခုတည္းပင္ျဖစ္ေနပါလ်က္ ပံုေျပာင္းသည္ႏွင့္ ကြဲျပားသြားရျခင္းအေပၚ အႏုစိတ္ အေျဖရွာသံုးသပ္ေနၾကသည္။

    အာဟာရဓာတ္သေဘာသည္ တူပင္တူျငား အဖတ္ထက္ အရည္က ၀မ္းဗိုက္မွတဆင့္ အူအတြင္းသို႕ ၀င္ေရာက္မႈ ပိုမိုျမန္ဆန္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ သစ္သီးအရည္သည္ သစ္သီးအသားထက္ ေသြးထဲရိွ ဂလူးကို႕စ္ ႏွင့္ အင္ဆူလင္ ဓာတ္မ်ားကို လ်င္ျမန္စြာ တိုးပြားသြားေစသည့္ သေဘာမ်ဳိးျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ဂ်ာနယ္မွ ဥပမာေပးေဖာ္ျပသည္။

    အခ်ဳိ႕ေသာသီးႏွံမ်ားသည္ က်န္းမာေရးအတြက္ ေကာင္းက်ဳိးျဖစ္ထြန္းေစသည္ကို ေလ့လာခ်က္မွ အေထာက္အထားတစ္ရပ္အျဖစ္ ေတြ႕ရသည္။

    သာဓကအားျဖင့္ ဘလူးဘယ္ရီ ႏွင့္ စပ်စ္သီးတို႕၌ Anthocyanins အမည္ရိွ ျဒပ္ေပါင္းမ်ား ပါ၀င္ေနသည္။ ၄င္းက ႏွလံုးေရာဂါ၏အႏၱရာယ္ကို ကာကြယ္ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္သည္။ သို႕ေသာ္ ေသြးခ်ဳိဓာတ္အား အဘယ္ေၾကာင့္ ႏွင့္ အဘယ္ကဲ့သို႕ ေလ်ာ့က်သြားေစေၾကာင္းကိုမူ ရွင္းလင္းစြာ မသိရိွရေသးဟု ေရးသားထား၏။

    သူနာျပဳတို႕၏က်န္းမာေရးေလ့လာခ်က္အပိုင္း ၁ (၁၉၈၄ မွ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္)၊ အပိုင္း ၂ (၁၉၉၁ မွ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္) ႏွင့္ မ်က္ေျခမျပတ္က်န္းမာေရးေလ့လာခ်က္ (၁၉၈၆ မွ ၂၀၀၈ခုႏွစ္) စစ္တမ္းမ်ားမွ အခ်က္အလက္ထုတ္ယူထားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

    ဦးတည္ေလ့လာသည့္ အသီး ၁၀ မ်ဳိးမွာ စပ်စ္သီး၊ မက္မံုသီး၊ ဆီးသီး(ဇီးသီး)၊ ဇီးခ်ဳိသီး၊ ငွက္ေပ်ာသီး၊ (အတြင္းသား၀ါ) ဖရဲသီး၊ ပန္းသီး သို႕ သစ္ေတာ္သီး၊ လိေမၼာ္သီး၊ ေရွာက္ခ်ဳိသီး၊ စေတာ္ဘယ္ရီ ႏွင့္ ဘလူးဘယ္ရီ တို႕ျဖစ္ၾကသည္။ သစ္သီးရည္မ်ားမွာ ပန္းသီး၊ လိေမၼာ္သီး၊ ေရွာက္ခ်ဳိသီး ႏွင့္ အျခားသစ္သီးရည္တို႕ ျဖစ္ၾကသည္။

    – AFP/nd