News @ M-Media

Tag: Law

  • အၾကမ္းဘက္ ပဋိပကၡမ်ားအား ဥပေဒ စိုးမိုးေရး အေျခခံမွ သံုးသပ္ျခင္း အပိုင္း-၁ ( ဦးေအာင္ထူး- ေရွ႕ေန)

    ေမလ-၂၀၁၃
    ေရးသူ- ဦးေအာင္ထူး (ေရွ႕ေန)

    ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ လက္ရွိျဖစ္ေပၚေနေသာ အၾကမ္းဘက္ ပဋိပကၡမ်ားအား ဥပေဒ စိုးမိုးေရးအေျခခံမွ သံုးသပ္ျခင္း အပိုင္း (၁)

    Riot policemen form up near a fire during riots in Meikhtila

    နိဒါန္း

    ဒီမိုကေရစီကို အသြင္ကူးေျပာင္းေနသည္ဟု ေၾကြးေၾကာ္ေဖၚေဆာင္ေနေသာဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္တြင္တိုင္းရင္း သားျပည္နယ္မ်ား၌ စစ္မွန္သည့္ ျပည္တြင္းျငိမ္းခ်မ္းေရးရရန္ အလားအလာမေတြ႕ရေသး။ လက္နက္ကိုင္တိုက္ပြဲ မျဖစ္ ပြားသည့္ ေျမျပန္႕ေဒသမ်ားမွာပင္ အၾကမ္းဘက္ပဋိပကၡမ်ားတိုးမ်ားလာ၊ နိုင္ငံျပင္ပမွလည္း ဟိုကသည္က ျခိမ္းေျခာက္ မႈ မ်ားေပၚလာလွ်က္ရွိေနေၾကာင္းေတြ႕ရသည္။ တိုင္းျပည္လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ားကိုထိတ္လန္႕ရ၊ ဘာသာေရး အစြန္း ေရာက္မ်ားကို ေၾကာက္ရ၊ အၾကမ္းဘက္သမားမ်ား၏ အႏၱရာယ္ကို သတိထားေနရနွင့္ တိုင္းျပည္၏ ေဒသ အေျမာက္အမ်ား၌ သာမန္ လူထုေပါင္းေျမာက္မ်ားစြာမွာ ယုန္သူငယ္မ်ား ဘ၀ သို႕က်ဆင္းေနရသည္။ ဥပေဒစိုးမိုးေရးသည္ ျပိဳက် ေတာ့ မည္လားဟု စိုးရိမ္ရ သည္ အထိပင္ ယိုင္လဲ ခ်ိနဲ႕လာခဲ့သည္။ တိုင္းျပည္ ျငိမ္းခ်မ္း၊ တည္ျငိမ္ကာ အေျခခံလူထု စီးပြား ေရး တိုးတက္မႈရနိုင္ေရးအတြက္ “စစ္မွန္ သည့္ ဥပေဒ စိုးမိုးေရး အေျခခံမ်ား” ကို တည္ေဆာက္ရန္မွာ အေရး တၾကီး လိုအပ္ခ်က္ ျဖစ္လာသည္။

    “စစ္မွန္သည့္ ဥပေဒ စိုးမိုးေရး အေျခခံမ်ား”[1] ဟူေသာ စကားလံုးကို သံုးစြဲရျခင္းမွာ ဥပေဒစိုးမိုးေရး အတု လႊမ္းမိုး ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ စစ္အစိုးရ အဆက္ဆက္သည္ ဥပေဒစိုးမိုးေရး ကို စကားလံုးအရ သံုးစြဲခဲ့ေသာ္လည္း ယင္းမွာ မည္သို႕ အဓိပၸါယ္ရွိ ေၾကာင္းကို မည္သည့္အခါကမွ် လူထုကိုရွင္းျပခဲ့ျခင္းမရွိ။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ၏ နိုင္ငံေတာ္ အေျခခံမူမ်ား ဟူေသာ က႑တြင္မူ ဥပေဒစိုးမိုးေရး ကို စကားလံုးအရ ပင္ ထည့္သြင္းမထားေတာ့။ အေၾကာင္း မွာ ယင္း၏ အနွစ္ သာရမ်ားကို တိုင္းျပည္၏ အခ်ဳပ္အျခာျဖစ္သည့္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒနွင့္ အညီက်င့္သံုး လိုျခင္း မရွိေသာေၾကာင့္သာ ျဖစ္ေၾကာင္း မွတ္ယူ ရပါေတာ့မည္။

    ခ်ဳပ္ေျပာရလွ်င္ ျမန္မာနိုင္ငံ၌ “စစ္မွန္သည့္ ဥပေဒစိုးမိုးေရး အေျခခံမ်ား” အား လူထုတရပ္လံုး စနစ္တက် ေလ့လာ ခြင့္ မရေသးပါ။ စစ္အစိုးရအဆက္ဆက္က ယေန႕အခ်ိန္အထိ က်င့္သံုးေနေသာ ဥပေဒစိုးမိုးေရးဟူသည္မွာ နိုင္ငံတကာ စံထားခ်က္မ်ားနွင့္ ကိုက္ညီသည့္ ဥပေဒစိုးမိုးေရး Rule of Law မဟုတ္။ အာဏာပိုင္မ်ားက ျပဌာန္းထားသည့္ ျပည္တြင္း ဥပေဒ မ်ားအတိုင္း စိုးမိုးအုပ္ခ်ဳပ္ျခင္း Rule by Law အဆင့္တြင္သာ ရွိေနေသးေၾကာင္းေတြ႕ရသည္။

    ၁၉၈၂ ခုနွစ္တြင္ ျပဌာန္း၍ ၂၀၀၄ ခုနွစ္တြင္ ျပင္ဆင္ကာ ယေန႕တိုင္အတည္ျပဳက်င့္သံုးလွ်က္ရွိေသာ တရုတ္ျပည္သူ ့ သမၼတ နိုင္ငံ၏ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ (၅) တြင္ေအာက္ပါအတိုင္းေတြ႕ရွိရသည္။

    “တရုတ္ျပည္သူ႕သမၼတ နိုင္ငံသည္ အခြင့္အာဏာမ်ားအား ဥပေဒနွင့္ အညီက်င့္သံုးသည္။ ဥပေဒစိုးမိုးေရးေအာက္တြင္ ဆိုရွယ္လစ္နိုင္ငံကို တည္ေဆာက္သည္။”  [2] ယင္းျပဌာန္းခ်က္ကို ေလ့လာလွ်င္ တရုတ္နိုင္ငံသည္ ဥပေဒစိုးမိုးေရးကို ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒနွင့္အညီ က်င့္သံုး ေနျပီ ျဖစ္ေၾကာင္း ထင္ရွားသည္။ သို႕ရာတြင္ ယင္းမွာ မည္ကဲ့သို႕ေသာ ဥပေဒစိုးမိုးေရး ျဖစ္ပါသနည္း။

    “တရုတ္နိုင္ငံသည္ Rule by Law နွင့္ Rule of Law ကို ေပါင္းစပ္က်င့္သံုးေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊” ဆြီဒင္နိုင္ငံ စေတာ့ ဟုမ္းျမိဳ႕၊ စေတာ့ ဟုမ္းတကၠသိုလ္ ဥပေဒပညာဌာနတြင္ ၂၀၁၃ ခုနွစ္ေမလ (၈) ရက္ေန႕က က်င္းပ ခဲ့သည့္  နီးေႏွာ ဖလွယ္ပြဲ၌ တရုတ္နိုင္ငံ ပီကင္း တကၠသိုလ္ ဥပေဒ ပညာဌာနမွ   ပါေမာကၡ Dr. Gong Renren က  ေျပာၾကားသြား ခဲ့ သည္။ ၄င္း၏ အဆိုအရ တရုတ္နိုင္ငံသည္ နိုင္ငံတကာ စံထားခ်က္မ်ားနွင့္  ကိုက္ညီသည့္ ဥပေဒစိုးမိုးေရး  အဆင့္ကို မသြားနိုင္ေသးေၾကာင္း သံုးသပ္နိုင္သည္။ သို႕ရာတြင္ ဤမွ်ေပါင္းစပ္ က်င့္သံုးျခင္းသည္ပင္ တရုတ္နိုင္ငံအတြက္ မ်ားစြာ အက်ိဳးရွိေၾကာင္း ထင္ရွား သည္။ ဥပေဒစိုးမိုးေရး အေျခခံတြင္ ယေန႕ တရုတ္နုိင္ငံ သည္ စည္းလံုးညီညြတ္မႈတည္ေဆာက္နိုင္ရံုသာမက နိုးေန ေသာနဂါးၾကီးအျဖစ္ စီးပြားေရးအရ တိုးတက္ဖြံ႕ျဖိဳးလာ လွ်က္ ရွိသည္။

    Rule of Law နွင့္ Rule by Law  စကားလံုးနွစ္လံုး၏ ဆက္စပ္မႈနွင့္ ကြာျခားမႈကို ေလ့လာမိပါက “ဥပေဒစိုးမိုးေရး” ဟူေသာစကားလံုးကို လြယ္လင့္တကူ သံုးစြဲ၍ မရနိုင္ေၾကာင္း ထင္ရွားပါသည္။ ျဖစ္နိုင္လွ်င္ နိုင္ငံတကာ စံထားခ်က္ မ်ားနွင့္ ကိုက္ညီသည့္ ဥပေဒစိုးမိုးေရး ဟူသည္ကို လူထုၾကီးတရပ္လံုး ေလ့လာကာ တတ္နိုင္သမွ် လက္ေတြ႕ ေဖၚ ေဆာင္သင့္ ေသာ အခ်ိန္ေရာက္ပါျပီ။ စစ္အာဏာရွင္မ်ားတည္ေဆာက္ထားသည့္ ဥပေဒေဘာင္ [3]  နွင့္ ၄င္းတို႕ စိတ္ ၾကိဳက္ျပဌာန္းထားသည့္ ဥပေဒမ်ားအတိုင္း စိုးမိုးအုပ္ခ်ဳပ္ျခင္း Rule by Law တို႕အား တိုက္ဖ်က္သင့္ေသာ အခ်ိန္သို႕ ေရာက္ပါျပီ။

    ဤစာတမ္းငယ္တြင္ ဥပေဒစိုးမိုးေရးကို အက်ယ္တ၀င့္ရွင္းလင္းျပ မည္ေတာ့ မဟုတ္ပါ။ သို႕ရာတြင္ မ်က္ေမွာက္ျဖစ္ပြား ေနေသာ အၾကမ္းဘက္ ပဋိပကၡမ်ားအား ဥပေဒစိုးမိုးေရး ရႈေဒါင့္မွ ေထာက္ျပ သံုးသပ္ပါမည္။ ထုိ႕ေနာက္ ယင္းတို႕အား စနစ္တက်ေျဖရွင္းကာ တုိင္းရင္းသားေပါင္းစံုလူထုၾကီးတရပ္လံုး ျငိမ္းခ်မ္းမႈ၊ တရားမွ်တမႈနွင့္ တိုးတက္ဖြံ ့ျဖိဳးမႈတို႕ ရနိုင္ ေရး အတြက္ နိုင္ငံတကာ စံထားခ်က္ လမ္းေၾကာင္းတြင္ ျမန္မာနိုင္ငံအေနျဖင့္ က်င့္သံုးနိုင္ေရးအတြက္ ဥပေဒ စိုးမိုးေရး ဆိုင္ရာ အေျခခံ အက်ဆံုးအဆိုျပဳခ်က္ အခ်ိဳ႕  ကို တင္သြင္းေဆြးေႏြးသြားပါမည္။

    ၂၀၀၈ ခုနွစ္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒသည္ ဥပေဒစိုးမိုးေရး အေျခခံကို မတည္ေဆာက္နုိင္ျခင္း။

    မည္သည့္နိုင္ငံတြင္ မဆို ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒသည္ ဥပေဒအားလံုး၏ အခ်ဳပ္အျခာ[4]  ျဖစ္သည္။ ယင္း၏ သေဘာမွာ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒနွင့္ မညီေသာ တည္ဆဲဥပေဒမွန္သမွ်ကို ဖ်က္သိမ္းပစ္ရသည္။ ေနာင္ျပဌာန္းမည့္ ဥပေဒမ်ား သည္လည္း ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ နွင့္ ကိုက္ညီရသည္။ သို႕ျဖစ္၍ ဥပေဒစိုးမိုးေရး အေျခခံကို တည္ေဆာက္လိုပါက ဥပေဒအားလံုး၏ အခ်ဳပ္အျခာျဖစ္သည့္ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒတြင္ ယင္း၏အုတ္ျမစ္ကို ခ်မွတ္ရပါမည္။

    ဥပေဒစိုးမိုးေရး၏ အေျခခံအက်ဆံုးမူမွာ ျပစ္မႈက်ဴး လြန္သူကိုအျပစ္ေပးရမည္ျဖစ္ျပီး လူတိုင္းဥပေဒေရွ႕ေမွာက္ တြင္ တန္းတူခံစားခြင့္ရွိရမည္ ျဖစ္သည္။ ဤမူကို အေျခခံအားျဖင့္ ဥပေဒနွင့္ နီးစပ္သူတိုင္း သိၾကပါသည္။ အသစ္အဆန္း မဟုတ္ပါ။ ၂၀၀၄ ခုနွစ္တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးခင္ညႊန္႕ကို ဖမ္းဆီးအေရးယူခဲ့စဥ္က ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးသူရေရႊမန္း (ယခုဦးေရႊမန္း) ကိုယ္တိုင္ပင္တိုင္းသိ ျပည္သိ ေၾကြးေၾကာ္ခဲ့သည္။

    သို႕ရာတြင္ ဥပေဒစိုးမိုးေရး၏ အသစ္အဆန္းမဟုတ္သည့္ ဤမူ နွင့္ စပ္လွ်ဥ္း၍ မည္သို႕လက္ေတြ႕က်င့္သံုးအေကာင္ အထည္ေဖၚသင့္သည္၊ မည္သည္တို႕မွာ အဟန္႕အတားျဖစ္ေနသည္၊ ဤမူကို ေဖၚေဆာင္နိုင္ေရးအတြက္ မည္သည့္ ဥပေဒမ်ားကို ဖ်က္သိမ္း၊ ျပင္ဆင္၊ အသစ္ျပဌာန္းသင့္သည္၊ ဟူသည္ တို႕နွင့္ စပ္လွ်ဥ္း၍အေလးထားကာ ယခု လႊတ္ ေတာ္ ဥကၠဌေနရာတြင္ ယူထားေသာ ဦးေရႊမန္းသည္ လႊတ္ေတာ္အတြင္း၌ မည္သည့္အခါကမွ် ဦးေဆာင္ေဆြးေႏြးခဲ့ သည္ကို မၾကားသိရပါ။ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရက ဦးေဆာင္ရန္ ဆိုသည္မွာ ေ၀လာေ၀းပင္။

    ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံု ပုဒ္မ ၄၄၅ အေပၚ သံုးသပ္ခ်က္

    ျပစ္မႈက်ဴး လြန္သူကိုအျပစ္ေပးရမည္ျဖစ္ျပီး လူတိုင္းဥပေဒေရွ႕ေမွာက္တြင္ တန္းတူခံစားခြင့္ရွိရမည္ဟူသည့္ မူကို ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒက အာမခံရပါ မည္။ မဆန္႕က်င္ေစရပါ။ သို႕ရာတြင္ ၁၉၈၈ ခုနွစ္ မွစ၍ အာဏာသိမ္း အုပ္ခ်ဳပ္ ခဲ့သည့္ သက္တမ္းကာလအတြင္း ျဖစ္ပြားက်ဴးလြန္ခဲ့သည့္ ျပစ္မႈမ်ားနွင့္ စပ္လွ်ဥ္း၍ စစ္အာဏာရွင္တို႕၏ တာ၀န္ရွိမႈကို ဖံုးကြယ္ကာ “မည္သည့္ တရားရံုး တြင္မွ် တရားစြဲဆိုခြင့္ မရွိေစရ” ဟူသည္ကို ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ ၄၄၅ တြင္ ျပဌာန္းထား သည္။ ယင္းမွာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို အၾကြင္းမဲ့ လြတ္ျငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ေပးထားျခင္းျဖစ္သည္။ အဆို ပါျပဌာန္းခ်က္မ်ိဳးကို ကမာၻေပၚ တြင္ တည္ဆဲဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒမ်ား၌ မည္ သည့္ နိုင္ငံတြင္မွ် မေတြ႕ ရပါ။ ယင္း အေပၚ ဥပေဒအေထာက္အကူျပဳ ကြန္ယက္မွေဆြးေႏြးမႈအား ၂၀၁၃ ေမလ (၇) ရက္ေန႕တြင္ ဘီဘီစီမွအသံ လႊင့္သြား သည္ကို ဤလင့္ခ္ တြင္ နားဆင္ပါ။ https://docs.google.com/file/d/0BzC8VZhwp11AbTdrNlVyQ1FUb0k/edit?usp=sharing

    ပုဒ္မ ၄၄၅ ျပဌာန္းခ်က္သည္ လူတိုင္း ဥပေဒေရွ႕ေမွာက္တြင္ တန္းတူေရး ဟူသည့္ အေျခခံမူကို အဆင့္နွစ္ဆင့္အရ ဆန္႕က်င္လွ်က္ရွိသည္။ ပထမ အဆင့္မွာ စစ္အစိုးရ အာဏာပိုင္ေဟာင္းမ်ားသည္သာ အၾကြင္းမဲ့ လြတ္ျငိမ္း ခ်မ္းသာခြင့္ ရေနၾကသည္။ အျခား သာမန္ ျပည္သူမ်ား မခံ စားရပါ။ ဒုတိယအဆင့္ မွာ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူျခင္းတူပါက န၀တ၊ နအဖ စစ္အစိုးရအဖြဲ႕၀င္မ်ားသာ လြတ္ျငိမ္းခြင့္ကို ခံစားၾကရသည္။ ၄င္းတို႕၏ အမိန္႕ေပးမႈအရ သက္ဆိုင္ရာမႈခင္းမ်ား ၌ ေျမျပင္တြင္ ၾကီးၾကပ္ကြပ္ကဲ ေဖၚ ေဆာင္ခဲ့ ၾကသည့္ အျခားစစ္ ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အာဏာပိုင္မ်ား မွာ အဆိုပါ အခြင့္အေရးကို ခံစားခြင့္ မရၾကပါ။ အခ်ိန္မေရြး တရားစြဲခံရ နိုင္သည္။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံု သည္ ခြဲျခားမႈ [5] ကို အေျခခံဥပေဒနွင့္ အညီက်င့္သံုးထား ျခင္းျဖစ္သည္။

    ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူအား လြတ္ျငိမ္းခြင့္ ေပးျခင္းမွာ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံု၏ အုတ္ျမစ္တခ်ပ္ ျဖစ္ေန သည္။ သို႕ျဖစ္၍ ျပစ္မႈက်ဴး လြန္သူ မည္သူ႕ကို မဆို တိတိက်က် စံုစမ္းရွာေဖြ ေဖၚထုတ္ကာ အေရးယူ အျပစ္ေပးျခင္း ျဖင့္ ဥပေဒ စိုးမိုးေရးတည္ ေဆာက္ရမည္ဟူေသာအသံကို လူ႕အဖြဲ႕အစည္း၌ က်ယ္ေလာင္စြာ မၾကားရေတာ့ပါ။ အက်ိဳး ဆက္ အေနျဖင့္ ဥပေဒ စိုးမိုးေရးပ်က္သည့္ အေျခအေနကို တျပည္လံုး၌ ၾကံဳေတြ႕ေနၾကရသည္။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုသည္ တိုင္းျပည္တြင္ ဥပေဒ စိုးမိုးေရးအတြက္ ပန္းခင္းေသာ လမ္းကို မတည္ေဆာက္နိုင္ပါ။ ေျပာင္းျပန္ပင္ ၄င္းသည္ ဥပေဒစိုးမိုးေရး ဆက္ လက္ ပ်က္သုဥ္းေစ၇န္ ငရဲမီးခင္းေသာလမ္းကို ေဖါက္ေပးထားေၾကာင္းေတြ႕ရွိရသည္။

    ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ဥပေဒစိုးမိုးေရးပ်က္စီးေစခဲ့ရာ၌ မည္သူ႕တြင္ အျမင့္ဆံုးတာ၀န္ရွိသလဲ။

    ရခုိင္ပဋိပကၡမ်ား စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္ ၏အစီရင္ခံစာ စာမ်က္နွာ ၈၇ တြင္ “နစက သည္ ကက (ၾကည္း) ၏ တိုက္ရိုက္ကြပ္ကဲမႈေအာက္တြင္ ရွိေန ေၾကာင္းနွင့္ လံုျခံဳေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ားသည္ သက္ဆိုင္ရာ ၀န္ၾကီးဌာနမ်ား၏ အမိန္႕ကိုသာနာခံရျပီး ေဒသ ဆိုင္ရာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေဆာင္ရြက္သူမ်ား၏ အမိန္႕ကို နာခံနိုင္ျခင္း မရွိသည္ကို ေတြ႕ရွိရ ေၾကာင္း” အတိအလင္း ေဖၚျပထား သည္။ ကက (ၾကည္း) သည္ (ကာ/လံု) ၏ အဖြဲ႕ ၀င္မ်ားျဖစ္ေသာ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ နွင့္ ဒုတိယ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္တို ့၏ တိုက္ရိုက္အမိန္႕ ေပးညႊန္ၾကားမႈေအာက္တြင္ ရွိသည္။

    ရခုိင္ပဋိပကၡမ်ားအတြင္း (ကာ/လံု) က ဥပေဒစိုးမိုးေရးအေျခခံကိုရိုက္ခ်ိဳး ခဲ့သည့္ အဓိက ျဖစ္ရပ္ၾကီးနွစ္ခုရွိခဲ့ေၾကာင္း ေကာ္မရွင္၏ အစီရင္ခံစာအရ ေပၚလြင္သည္။ ၄င္းတို႕မွာ ၂၀၁၂ ဇြန္လ (၃) ရက္ေန႕တြင္ ေတာင္ကုတ္၌ အစၥလာမ္ ဘာသာ၀င္ ဆယ္ဦး အသတ္ခံရျခင္းနွင့္ ဇြန္လ (၈) ရက္ေန႕ တြင္ ေမာင္းေတာ၌ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္မ်ားက ရခုိင္ လူထုမ်ားအေပၚ ျပန္လည္၍ အၾကမ္းဘက္မႈမ်ား ျပဳၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

    အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ ဆယ္ဦး အသတ္ခံရျခင္း နွင့္ စပ္လွ်ဥ္း၍ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ားကို ယခုအခ်ိန္အထိ ေဖၚ ထုတ္ အေရးယူျခင္းမျပဳပါ။ ထိုနည္းတူ ေမာင္းေတာတြင္ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္မ်ား၏ ျပန္လည္ အၾကမ္းဘက္မႈကို တားဆီး နိုင္ပါ လွ်က္ အာဏာပိုင္မ်ားက ကာကြယ္တားဆီးမႈ မျပဳခဲ့ပါ။ ယင္းနွင့္ စပ္လွ်ဥ္း၍ ေကာ္မရွင္၏ အစီရင္ခံစာ စာမ်က္နွာ ၈၂ တြင္ ေအာက္ပါအတိုင္း ေဖၚျပထားသည္။

    “ေမာင္းေတာျဖစ္စဥ္တြင္ ထိုစဥ္က နစက အၾကီးအကဲလုပ္သူက ျပတ္သားစြာ ကိုင္တြယ္အေရးယူေဆာင္ရြက္ခဲ့မည္ ဆိုပါက ယခု ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ပဋိပကၡမ်ားစြာ ျဖစ္ေပၚလာမည္မဟုတ္ေၾကာင္း ရခိုင္ရပ္မိ၊ ရပ္ဖ မ်ားမွ ေ၀ဘန္ သံုးသပ္ခဲ့ၾကပါသည္။”

    ပထမ ျဖစ္ရပ္တြင္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူကို အေရးမယူသျဖင့္ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားနွင့္ အစၥလာမ္ဘာသာ ၀င္ အေျမာက္အမ်ားယခုအခ်ိန္ အထိ အၾကိတ္အခဲျဖစ္ေနဆဲျဖစ္သည္။ ဒုတိယ ျဖစ္ရပ္တြင္ ကာကြယ္တားဆီးနိုင္ပါလွ်က္ မကာကြယ္ခဲ့ သျဖင့္ ထိခုိက္ဆံုးရွံဳးမႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ရသည့္အျပင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ အျခားေဒသမ်ားသို႕ ပ်ံ႕သြားခဲ့ ေသာေၾကာင့္ ရခိ္ုင္ လူထုမ်ားက မေၾကမနပ္ ျဖစ္ေနဆဲျဖစ္သည္။ ၄င္းအၾကိတ္အခဲမ်ား၊ မေၾကနပ္မႈမ်ားသည္ ဥပေဒ စိုးမိုးေရးပ်က္သုဥ္း ျခင္းေၾကာင့္ ေပၚေပါက္လာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္း၏ အက်ိဳးဆက္ အေနျဖင့္ ပဋိပကၡမ်ား ဆက္လက္ ၾကီးထြားသြားခဲ့ ျခင္းျဖစ္သည္။

    ေကာ္မရွင္၏ အစီရင္ခံစာအရ ေပၚလြင္ေသာ ျဖစ္ရပ္နွစ္ ခုလံုး တြင္သာမက ပထမဆံုး စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့ သည့္ ေက်ာက္နီေမာ္ လူသတ္မုဒိန္းမႈတြင္ အမွန္တရားကို ဖံုးကြယ္ခဲ့သည့္ အတြက္ ဥပေဒစိုးမိုးေရး ပ်က္သုဥ္းရာတြင္ အဓိက တာ၀န္ရွိသူမွာ (ကာ/လံု) နွင့္ ဦးသိန္းစိန္ဦးေဆာင္သည့္ ဗဟိုအစိုးရျဖစ္သည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆို ေသာ္ လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ားသည္ ၄င္းတို႕၏တိုက္ရိုက္အမိန္႕ေပး ညႊန္ၾကားမႈေအာက္တြင္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ရ ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ (ကာ/လံု) နွင့္ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရက ဥပေဒစိုးမိုးေရးကို မတည္ေဆာက္ခဲ့သျဖင့္ အၾကမ္းဘက္ပဋိပကၡမ်ား သည္ ျမန္မာနိုင္ငံ အျခားေနရာ အေတာ္မ်ားမ်ားသို႕ ပ်ံ႕နွံ႕သြားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

    နိုင္ငံတကာက လူ႕အခြင့္အေရးရႈေဒါင့္မွ စြပ္စြဲလာမႈကို ေကာ္မရွင္က ပယ္ခ်သည္ ဟူသည့္အေပၚ သံုးသပ္ခ်က္

    နိုင္ငံတကာက လူ႕အခြင့္အေရးရႈေဒါင့္မွ စြပ္စြဲလာမႈကို ပယ္ခ်ေၾကာင္း ေကာ္မရွင္အဖြဲ ့၀င္ ေဒါက္တာ ေဒၚ ရင္ရင္ႏြယ္ က ေျပာခဲ့သည္။ ပယ္ခ်ရသည္ ့အဓိကအေၾကာင္းမွာ နိုင္ငံတကာ သည္ ဘဂၤါလီ တဘက္တည္းကိုသာေမးခဲ့ျပီး ရခုိင္ လူမ်ိဳးမ်ားဘက္ကို မေမးခဲ့ေသာေၾကာင့္ ဟူ၍ ျဖစ္သည္။ ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕၀င္ အျခားသူတခ်ိဳ႕ကလည္း အလားတူ တုန္႕ျပန္ခဲ့ဘူးသည္။ စင္စစ္အားျဖင့္မူ နိုင္ငံတကာသည္ ရခုိင္တိုင္းရင္းသားမ်ားဘက္ကိုလည္း ေမးသင့္သေလာက္ ေမးျမန္းခဲ့သည္။ အရင္းခံအားျဖင့္မူ ဘက္နွစ္ဘက္ ရႈေဒါင့္မွ အဓိက ခ်ဥ္းကပ္ရန္ မဟုတ္ပါ။ နိုင္ငံတနိုင္ငံ အတြင္း၌ မည္သို႕ေသာ အေျခအေနမ်ားျဖစ္ပြားေသာအခါ နိုင္ငံတကာက လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖါက္မႈ ရွဳေဒါင့္မွ ခ်ဥ္းကပ္ ကိုင္ တြယ္သည္ကို ေကာ္မရွင္အေနျဖင့္ ေလ့လာသင့္သည္။ ရိုးရိုးျပစ္မႈ နွင့္ လူ႕အခြင့္ အေရး ခ်ိဳးေဖါက္မႈ တို႕၏ ဆက္စပ္မႈ နွင့္ ကြာျခားမႈအေပၚလည္း ရွင္းလင္းစြာ နားလည္ရန္လိုပါသည္။

    သာဓက ဆိုပါမည္။ နိုင္ငံတနိုင္ငံ အတြင္း၌ ဘာသာေရးအရျဖစ္ေစ၊ လူမ်ိဳးေရးအရျဖစ္ေစ၊ အျခားအေၾကာင္းတခုခု အရျဖစ္ေစ လူတဦးက အျခားတဦးကို၊ လူအုပ္စုတခုက အျခားအုပ္စုတခုကို၊ သတ္ျဖတ္မႈက်ဴးလြန္သည္ ဆိုၾကပါစို႕။

    လူ႕အခြင့္အေရးရႈေဒါင့္မွၾကည့္လွ်င္ သတ္ျဖတ္ခံရသူ၏ အသက္ရွင္ရပ္တည္ပိုင္ ခြင့္ ရုပ္သိမ္းခံလိုက္ရျခင္းျဖစ္သည္။ သို႕ရာတြင္ သာမန္အားျဖင့္ နိုင္ငံတကာက ၀င္ေရာက္စြက္ဘက္ ေျပာဆိုမည္ မဟုတ္ပါ။ သက္ဆိုင္ရာ နိုင္ငံ၏ အခ်ဳပ္ အျခာအာဏာ အတြင္း က်ေရာက္ေနေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ၄င္းနိုင္ငံ၏ အစိုးရကသာလွ်င္ အဆိုပါနိုင္ငံ၏ တည္ဆဲဥပေဒမ်ားနွင့္အညီ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူ သို႕မဟုတ္ က်ဴးလြန္သူမ်ားကို အေရးယူ အျပစ္ေပးရမည္ျဖစ္သည္။

    ၂၀၁၂ ခုနွစ္ ဇူလိုင္လအတြင္း အိႏၵိယနိုင္ငံ အာသံျပည္နယ္ အေနာက္ျခမ္းတြင္ လူမ်ိဳးေရး ပဋိပကၡျဖစ္ပြားခဲ့ျပီး အေတာ္ မ်ားမ်ား ေသဆံုးကာ လူဦးေရ နွစ္သိန္းခန္႕ အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ျဖစ္ခဲ့သည္။ သို႕ရာတြင္ ကုလသမဂၢသည္လည္းေကာင္း၊ နိုင္ငံ တကာ လူ႕အခြင့္အေရး အဖြဲ႕ အစည္းၾကီးမ်ားသည္လည္းေကာင္း ၀င္ေရာက္စြက္ဘက္ေျပာဆိုၾကျခင္းမရွိပါ။ အိႏိၵယ နိုင္ငံ၏ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ [6] အတြင္းတြင္ သက္ဆိုင္ရာအစိုးရမ်ားက ေျဖရွင္းေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကသည္။

    သို႕ရာတြင္ အစိုးရကိုယ္တိုင္က လူထုအေပၚ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖါက္မႈကို က်ဴးလြန္ျခင္း၊ သို႕မဟုတ္ အင္အားစု တရပ္ရပ္က က်ဴး လြန္မႈကို အစိုးရက အားေပးကူညီျခင္း၊ တနည္းနည္းျဖင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ သို႕မဟုတ္ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳး ေဖါက္က်ဴးလြန္မႈၾကီးမ်ား ျဖစ္ပြားေနပါလွ်က္ က်ဴးလြန္သူမ်ားကို အစိုးရက ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူမႈမျပဳျခင္း တို႕ျဖစ္လွ်င္မူ ကုလသမဂၢ အေနျဖင့္ ျဖစ္ေစ၊ နိုင္ငံတကာ လူ႕အခြင့္အေရးအဖြဲ႕အစည္းၾကီးမ်ား အေနျဖင့္ ျဖစ္ေစ ၀င္ေရာက္အေရးယူေဆာင္ရြက္ရန္ ၾကိဳးပမ္းၾကရသည္။ ဤသည္မွာ နိုင္ငံတကာ လူ႕အခြင့္ အေရး ဥပေဒအေျခခံမ်ားေပၚ၌ နိုင္ငံတကာက က်င့္သံုးသည့္အစဥ္အလာ လည္းျဖစ္သည္။ ျမန္မာနိုင္ငံအတြင္း ရခိုင္ျပည္ နယ္၌အလားတူ  အေျခအေနမ်ား ျဖစ္ပြားေနသည့္  အေထာက္အထားမ်ားအား နိုင္ငံတကာေတြ႕ရွိသျဖင့္သာ ကုလ သမဂၢ နွင့္ နိုင္ငံတကာက ၀င္ေရာက္ေျပာဆိုလာၾကျခင္းျဖစ္သည္။ အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈမ်ားလည္း ရွိလာနိုင္သည္။

    ေဒါက္တာေဒၚရင္ရင္ႏြယ္ နွင့္ ေကာ္မရွင္အဖြဲ ့၀င္အခ်ိဳ ့ေျပာသလို နိုင္ငံတကာ အေနျဖင့္ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ားအား စစ္ေဆးေမးျမန္းမႈ နည္းေကာင္းနည္းပါမည္။ ဤသည္မွာ အေၾကာင္းနွစ္ခ်က္ေၾကာင့္ ျဖစ္နုိင္သည္။ တခ်က္မွာ ဦးသိန္း စိန္အစိုးရ၏ စစ္တပ္နွင့္ အျခားလံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ားသည္ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားနွင့္ ေပါင္းကာ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ား အေပၚ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖါက္မႈမ်ား က်ဴးလြန္ေနေၾကာင္း သတင္းမရခဲ့ေသာေၾကာင့္ျဖစ္နိုင္သည္။ ေနာက္တခ်က္မွာ   ရခိုင္ တိုင္းရင္းသားမ်ား ကိုယ္တိုင္ကလည္း ဦးသိန္း စိန္အစိုးရ၏ စစ္တပ္နွင့္ အျခားလံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ားသည္ မိမိတို႕အေပၚ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖါက္မႈမ်ား က်ဴးလြန္ေနၾကသည္၊ ရြာမ်ားမီးရႈိ  ့၊ လူသတ္၊ မုဒိန္းက်င့္ စသျဖင့္ က်ဴးလြန္ေနပါသည္ ဟု တိုင္တန္းျခင္း မျပဳခဲ့ေသာေၾကာင့္လည္း ျဖစ္နိုင္သည္။

    ယင္းသို႕က်ဴးလြန္မႈ သက္ေသအေထာက္အထားမ်ား ရွိပါက ေကာ္မရွင္အေနျဖင့္ ျဖစ္ေစ၊ ေဒါက္တာ ေဒၚရင္ရင္ႏြယ္ အေနျဖင့္ျဖစ္ေစ နုိင္ငံတကာသို႕တိုင္တန္းမည္ဆိုပါက ရခိုင္တုိင္းရင္းသားမ်ားအား အဓိကထား၍ လာေ၇ာက္ စစ္ေဆး ေမးျမန္းရန္မွာ ရာခိုင္နုန္းျပည့္ေသခ်ာသည္။

    အၾကမ္းဖက္ပဋိပကၡမ်ား ျဖစ္ပြားရျခင္း၏ လတ္တေလာအေၾကာင္းရင္း နွင့္ ေနာက္ဆက္တြဲအေၾကာင္းရင္းမ်ား

    ရခုိင္ျပည္နယ္ မွ စတင္ခဲ့ျပီး တနိုင္ငံလံုးသို႕ တေျဖးေျဖး ပ်ံ႕နွံ႕ေနျပီျဖစ္ေသာ အၾကမ္းဘက္ ပဋိပကၡၾကီး၏ လတ္တေလာ အေၾကာင္းရင္းမွာ လူမိ်ဳးေရးကြဲျပားမႈနွင့္ ဘာသာေရးယံုၾကည္ခ်က္ျခားနားမႈတို႕အေပၚအေျခခံျပီး တဘက္နွင့္ တဘက္ အျပန္အလွန္ပုတ္ခတ္ စြပ္စြဲၾကရာမွ စတင္ေပၚေပါက္လာခဲ့သည့္ ျပသနာ မဟုတ္ပါ။ ဥပေဒစိုးမိုးေရးအေျခခံအရ ျပစ္မႈ က်ဴး လြန္သူမွန္သမွ်ကို ေက်ာသား ရင္သားမခြဲျခားဘဲ တန္းတူထား၍ ျပတ္ျပတ္သားသား ထိထိေ၇ာက္ေရာက္ အေရး မယူခဲ့ ျခင္းမွာ ပထမ လတ္တေလာ အေၾကာင္းရင္းျဖစ္သည္။ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ၏ စစ္တပ္နွင့္ အျခားလံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ မ်ားကိုယ္တိုင္က ဘက္တဘက္တြင္ ရပ္၍ ျပစ္မႈ ၾကီးမ်ားအား ပါ၀င္က်ဴးလြန္ခဲ့ၾကသည္ ဟု နိုင္ငံတကာက ေထာက္ျပ စြပ္စြဲလာသည္က ပို၍ အေရးၾကီးေသာ ဒုတိယ လတ္တေလာ အေၾကာင္းရင္း ျဖစ္သည္။

    ဤလတ္တေလာ အေၾကာင္းရင္းနွစ္ရပ္ျဖစ္တည္လာခဲ့ျပီးေနာက္ ေနာက္ဆက္တြဲအေၾကာင္းရင္း တို႕လည္း ေပၚေပါက္ လာျပန္သည္။ ယင္းတို႕မွာ ဘာသာေရးအုပ္စုၾကီး နွစ္ခုမွ အခ်ိဳ႕ေသာ အစြန္း ေရာက္ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ ဘာသာ၀င္မ်ား နွင့္ အစြန္းေရာက္ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒီမ်ားက နည္းလမ္းေပါင္းစံုသံုး၍ လံႈ႕ေဆာ္လာခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ အကိ်ဳးဆက္အေနျဖင့္ အၾကမ္းဘက္ ပဋိပကၡၾကီးမ်ားသည္ တိုင္းျပည္၏ ေနရာေဒသ အေတာ္မ်ားမ်ားသို႕ပ်ံ႕နွံ႕သြားခဲ့ရ ျခင္းျဖစ္သည္။

    လတ္တေလာ အေၾကာင္းရင္း နွင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ အေၾကာင္းရင္းတို႕ကို နိုင္းယွဥ္ေလ့လာရန္လိုပါမည္။ လတ္တေလာ အေၾကာင္းရင္းသည္ ဥပေဒစိုးမိုးေရးနွင့္ တိုက္ရိုက္သက္ဆိုင္သည္။ ေနာက္ဆက္တြဲအေၾကာင္းရင္းသည္ သာသာေရး အရ မတူကြဲျပားသည့္ ဘာသာမ်ား အတူျငိမ္းခ်မ္းစြာရပ္တည္နိုင္ေရး၊ အျပန္အလွန္ေလးစားမႈ တည္ေဆာက္ေရးတို ့နွင့္ လည္းေကာင္း၊ နိုင္ငံေရးအရ အစြန္းေရာက္ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒကို စြန္႕လႊတ္ျပီး လူမ်ိဳးေပါင္းစံု အတူယွဥ္တြဲ ေန ထိုင္ ေရး အေျခခံတြင္ မိမိအမ်ိဳးသား အက်ိဳးစီးပြားကို သမာသမတ္က်စြာ ေဖၚေဆာင္နိုင္ေရး အေတြးအေခၚ စိုက္ထူမႈ နွင့္ လည္းေကာင္း သက္ဆိုင္သည္။

    ေနာက္ဆက္တြဲအေၾကာင္းရင္းမ်ားသည္ အေရးမၾကီးမဟုတ္ၾကီးပါသည္။ သို႕ရာတြင္ ယေန႕တျပည္လံုးသို႕ ပ်ံ႕နွံ႕ေန ျပီ ျဖစ္ေသာ အၾကမ္းဘက္ပဋိပကၡၾကီးမ်ားနွင့္စပ္လွ်ဥ္း၍ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းတခုလံုးနီးပါးသည္ ေနာက္ဆက္တြဲ အေၾကာင္း ရင္းမ်ားအေပၚတြင္သာ ကုစားအေျဖရွာၾကရန္ၾကိဳးပမ္းေနၾကသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ထိေရာက္မႈ အားနည္း နိုင္သည္။

    လတ္တေလာအေၾကာင္းရင္းမ်ားနွင့္စပ္လွ်ဥ္း၍ အမွန္တရားေပၚေအာင္ အဓိကထားေဖၚထုတ္ျပီး အေရးယူေဆာင္ရြက္ နုိင္မွ သာလွ်င္ ဥပေဒစိုးမိုးေရးကို အေျခခံအားျဖင့္ တည္ေဆာက္နိုင္ပါမည္။ ထို႕ေနာက္ ေနာက္ဆက္တြဲအေၾကာင္းရင္း မ်ားကို တေျဖးေျဖး အခ်ိန္ယူကုစားသြားရန္ ျဖစ္ပါသည္။

    ရခုိင္ပဋိပကၡမ်ား စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္သည္ ဥပေဒစိုးမိုးေရးနွင့္ တိုက္ရိုက္သက္ဆိုင္သည့္ လတ္တေလာ အေၾကာင္းရင္းကို မီးေမာင္းထိုးကာ အမွန္တရားေပၚေအာင္ေဖၚထုတ္ခဲ့ျခင္း မရွိ။ လတ္တေလာအေၾကာင္းရင္းနွစ္ရပ္ အနက္ ပထမ တရပ္ကို ေကာ္မရွင္ကိုယ္တိုင္၀န္ခံရသည္။ ထို ့အျပင္ လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ားကိုယ္တိုင္က ဘက္တဘက္ နွင့္ပူးေပါင္းကာ ျပစ္မႈၾကီးမ်ားအား ပါ၀င္က်ဴးလြန္ခဲ့ၾကသည္ဟု နိုင္ငံတကာက ေထာက္ျပစြပ္စြဲသည့္ ဒုတိယအေၾကာင္း ရင္းကိုလည္း ေကာ္မရွင္ကမ်က္စိမွိတ္
    ပယ္ခ်ျခင္းမွလြဲ၍ အခ်က္အလက္နွင့္ မျငင္းနိုင္။ သို႕ရာတြင္ အစီရင္ခံစာ၌ လတ္ တေလာအေၾကာင္းရင္းကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ျပည့္ျပည့္စံုစံု မေဖၚထုတ္ဘဲ ေနာက္ခံအေၾကာင္းရင္း နွင့္ေနာက္ဆက္တြဲ အေၾကာင္းရင္းမ်ားကိုသာ ဋီကာခ်ဲ႕ျပီးေဖၚျပခဲ႕သည္။ ထို႕ေၾကာင့္ ဥပေဒစိုးမိုး ေရး အေျခခံကို ဖ်က္ဆီးခဲ့သည့္ ကာလံု နွင့္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္၏ တာ၀န္ရွိမႈကို ဖံုးကြယ္ သြားေစခဲ့ သည္။ ယင္းအတြက္ ေကာ္မရွင္အား ဦးသိန္းစိန္က မ်ားစြာ သေဘာက် သြားပံုရ သည္။ ၂၀၁၃ ခုနွစ္ ေမလ (၆) ရက္ေန႕တြင္ တိုင္းျပည္သို႕ မိန္ ့ခြန္းေျပာ၍ပင္ ခ်ီးမြမ္းခဲ့သည္။

    (ကာ/လံု) ႏွင့္ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရသည္ ဥပေဒစိုးမိုးေရးပ်က္ေအာင္ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိလုပ္သလား။

    ရခိုင္မွ တရုတ္ျပည္သို႕ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ဘီလ်ံေပါင္းမ်ားစြာ ခ်ီကာ တန္ဘိုးရွိသည့္ သဘာ၀ ဓါတ္ေငြ ့ ပိုက္လိုင္း သြယ္တန္း တည္ေဆာက္ေနပါသည္။ ယင္းအေပၚ ရခုိင္ျပည္နယ္ အတြင္းရွိလူထုမ်ားက အားေကာင္း ေကာင္း နွင့္ ကန္႕ကြက္နုိင္ျခင္း မရွိေစရန္အာရံုလႊဲလိုက္ျခင္းျဖစ္နိုင္သည္ဟု လူထုအေတာ္မ်ားမ်ားက ယူဆလာၾကသည္။ ထို႕ျပင္ တည္ေဆာက္ျပီးသည့္အခ်ိန္တြင္ လက္ရွိနွင့္ေနာင္တက္လာဦးမည့္ စစ္အစိုးရ အဆက္ဆက္က နွစ္ေပါင္းေျမာက္မ်ားစြာ ဆက္လက္ အျမတ္ထုတ္အက်ိဳးခံစားေနဦးမည့္အေပၚ မကန္႕ကြက္နိုင္ေတာ့ေစေရးအတြက္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းရွိ လူထု မ်ားနွင့္ ၄င္းတို ့၏ နိုင္ငံေရးပါတီမ်ားအားနည္းခ်ိနဲ ့သြားေစရန္၊ လံုျခံဳေရးအရ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ၏ စစ္တပ္နွင့္ အျခား လံုျခံဳေရး အဖြဲ႕မ်ားကိုသာ ထာ၀ရအားကိုးသြားေစရန္ မဟာျဗဴဟာခ်မွတ္လုပ္ေဆာင္ျခင္းလည္း ျဖစ္နိုင္သည္။

    အထက္ပါသံုးသပ္ခ်က္ မမွန္ဟူ၍ (ကာ/လံု) နွင့္ ဦးသိ္န္းစိန္ အစိုးရက သက္ေသျပလိုပါက ပိုက္လိုင္းနွင့္ ဆက္စပ္ ေသာ သတင္း အခ်က္အလက္မွန္သမွ်ကို ရွင္းလင္းစြာ တျပည္လံုးသို႕ထုတ္ျပန္ေၾကျငာရန္လိုသည္။  ပို၍အေရးၾကီး သည္မွာ အၾကမ္းဘက္ ပဋိပကၡမ်ားေၾကာင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္ လူထု၏ စီးပြားေရးမွာ ခြ်တ္ျခံဳက် ပ်က္စီးသြားခဲ့ျပီျဖစ္ သျဖင့္ ျပန္လည္ကုစားနိုင္ရန္ ပိုက္လိုင္း မွရေသာ ၀င္ေငြအားလံုးကို ရခိုင္ျပည္နယ္ အက်ိဳးစီးပြားအတြက္သာ သံုးစြဲသြားနိုင္ေစ ရန္ ဥပေဒတရပ္ ျပဌာန္းကာ လႊဲအပ္ ေဖၚေဆာင္သြားရန္လိုအပ္သည္။

    မည္သို ့ပင္ေနာက္ဆက္တြဲကုစားမႈမ်ားျပဳေစဦး၊ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ဥပေဒစိုးမိုးေရးပ်က္စီးေစခဲ့သည့္အတြက္ယင္းမွ စတင္ကာ တျပည္လံုးသို႕ပ်ံ ့နွံ ့ေစခဲ့ရာ၌တာ၀န္ရွိမႈမွေန၍  (ကာ/လံု)  နွင့္ ဦးသိန္းစိ္န္အစိုးရသည္ ေရွာင္လႊဲ၍ မရနိုင္။

    အဖြဲ႕အစည္း သေဘာ အရ တာ၀န္ရွိမႈ[7] နွင့္ အမိန္႕ေပးျခင္းအရ တာ၀န္ရွိမႈ[8]

    ၁၉၈၂ ခုနွစ္တြင္ ဂြါတီမာလာနိုင္ငံ၌ အာဏာသိမ္းျပီး တိုင္းျပည္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီး အက္ဖရိန္ ရိုင္ယို မြန္ ့[9] သည္ အစ္ဇီးလ္မာယာ အမည္ရွိ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးစု၀င္ဦးေရ ၁၇၇၁ ဦးအေပၚ လူမ်ိဳးတံုး သတ္ျဖတ္မႈ က်ဴးလြန္ခဲ့သည္ ဟု စြဲခ်က္တင္ကာ တရားရံုး၌ သက္ေသေပါင္း တရာေက်ာ္ကို စစ္ေဆးခဲ့ျပီးေနာက္ ၂၀၁၃ ခုနွစ္ ေမလ ၁၀ ရက္ေန ့ တြင္ ၄င္းအေပၚ ေထာင္ နွစ္ရွစ္ဆယ္ခ်ခဲ့သည္။ လူမ်ိဳးတံုး သတ္ျဖတ္မႈအတြက္ နွစ္ငါးဆယ္၊ လူသားျဖစ္မႈကို ဆန္႕က်င္ သည့္ ျပစ္မႈအတြက္ နွစ္သံုးဆယ္ နွစ္ခုေပါင္း ေထာင္နွစ္ ရွစ္ဆယ္ျဖစ္သည္။ “သမၼတ တာ၀န္ယူထားစဥ္ အတြင္း သတ္ ျဖတ္မႈၾကီးမ်ား က်ဴးလြန္ေနတာကိုသိရက္နဲ႕ ရပ္ဆိုင္းသြားေအာင္ ကာကြယ္တားဆီးျခင္း မလုပ္ခဲ့တာေၾကာင့္ ျပစ္မႈ က်ဴး လြန္ရာေရာက္တယ္” ဟု တရားသူၾကီး ဂ်က္စ္မင္ ဘာရီေရာ႕[10] က စီရင္ခ်က္တြင္ထည့္သြင္းဖတ္ၾကားသြားခဲ့သည္။

    အာဂ်င္တီးနား၊ ခ်ီလီ၊ ဂြြါတီမာလာ အစရွိေသာ နိုင္ငံမ်ားတြင္ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးဟူသည္ကို အေၾကာင္း ျပ၍ ျပစ္မႈ က်ဴးလြန္မႈၾကီးမ်ားအားေမ့ မထားဘဲ ျပန္လည္ေဖၚထုတ္ျပီး အေရးယူေနၾကျခင္းမွာ စစ္မွန္သည့္ ဥပေဒစိုးမိုး ေရး အေျခခံမ်ား တည္ေဆာက္ျပီး တိုင္းျပည္ တည္ျငိမ္၊ ျငိမ္းခ်မ္းကာ၊ လူထုတရားမွ်တမႈ ရေစရန္ျဖစ္သည္။

    ၂၀၁၃ ခုနွစ္ မတ္လ ၂၇ ရက္ တပ္မေတာ္ေန႕တြင္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႈးၾကီး မင္းေအာင္လိႈင္က ၄င္း၏ တပ္မေတာ္သည္ မည္သည့္အခါကမွ် လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ နွင့္ စစ္ရာဇ၀တ္မႈမ်ား မက်ဴးလြန္ခဲ့ေၾကာင္းထည့္သြင္း ေျပာၾကားသြားခဲ့သည္။ လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ၊[11]  စစ္ရာဇ၀တ္မႈ[12]  နွင့္ လူသားျဖစ္မႈကို ဆန္႕က်င္သည့္ ျပစ္မႈ [13] မ်ားအား ျမန္မာနိုင္ငံ အတြင္းတြင္ ဥပေဒ အျဖစ္ျပဌာန္း ထားမႈ မရွိေသးပါ။ နိုင္ငံတကာ ဥပေဒ၏ အစိပ္အပိုင္းမ်ားျဖစ္ၾကပါသည္။ ယင္းတို႕ကို ခ်ိဳးေဖါက္ က်ဴးလြန္ျခင္းမွာ ျပစ္မႈေျမာက္သည္ဟူ၍ ကာခ်ဳပ္မင္းေအာင္လိႈင္ ကိုယ္တိုင္က ၀န္ခံလိုက္ သည့္ သေဘာျဖစ္သည္။ ယင္းမိန္႕ခြန္းကိုးကားကာ အာဏာပိုင္မ်ားက ျပဌာန္းထားသည့္ ျပည္တြင္းဥပေဒမ်ားအတိုင္း သာ စိုးမိုးအုပ္ခ်ဳပ္ျခင္း Rule by Law မွေန၍ နိုင္ငံတကာ စံထားခ်က္မ်ားနွင့္ ကိုက္ညီသည့္ ဥပေဒစိုးမိုးေရး Rule of Law သို႕ ေျပာင္းလဲေဖၚေဆာင္နိုင္ေရးအတြက္ စတင္လႈပ္ရွား လုပ္ေဆာင္သင့္ျပီျဖစ္ပါသည္။

    အထက္ပါ နိုင္ငံတကာ ျပစ္မႈၾကီးမ်ားအား တပ္မေတာ္က မက်ဴးလြန္ပါဟူ၍ ကာခ်ဳပ္မင္းေအာင္လိႈင္၏ ျငင္းဆိုခ်က္ကို္ မူ လက္ခံနုိင္ ဘြယ္မရွိပါ။ ၄င္းျပစ္မႈၾကီးမ်ားမွာ မည္သည့္အရာမ်ားျဖစ္သည္ကို ဥပေဒသမားမ်ားပင္နားလည္ေအာင္ မနည္းၾကိဳးပမ္းၾကရသည္။ ယင္းတို႕နွင့္ စပ္လွ်ဥ္း၍ တပ္မေတာ္အတြင္း က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ ပညာေပးေရးလုပ္ခဲ့ ေၾကာင္း လည္း တၾကိမ္တခါမွ် မၾကားသိခဲ့ရပါ။ သို႕ျဖစ္၍ တပ္ဗိုလ္၊ တပ္သားတကယ့္အမ်ားစုၾကီးမွာ မည္သည္တို႕ကို က်ဴးလြန္လွ်င္ မည္သည့္ျပစ္မႈေျမာက္သည္ဟူ၍ နားလည္နိုင္ ၾကျခင္းမရွိေသးသည္မွာ ရာနဳန္းျပည့္နီးပါး ေသခ်ာသည္။ လတ္တေလာျဖစ္ရပ္မ်ားကို သံုးသပ္လွ်င္ပင္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ၊ ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္း စစ္ရာဇ၀တ္မႈ နွင့္ လက္ပံေတာင္းေတာင္ေဒသတြင္ ဆႏၵျပသံဃာမ်ားအေပၚ လူသားျဖစ္မႈကို ဆန္႕က်င့္သည့္ျပစ္မႈ မ်ား က်ဴးလြန္ခဲ့ျပီးျပီဟု နိုင္ငံတကာ ဥပေဒ အေျခခံမွ သံုးသပ္နိုင္သည္။ အေသးစိပ္ကို ဤစာတမ္း၏ ဒုတိယပို္င္းတြင္ ဆက္လက္ေဆြးေႏြးပါမည္။

    အထက္ပါ ျပစ္မႈၾကီးမ်ားနွင့္ စပ္လွ်ဥ္း၍ တာ၀န္ရွိမႈကို ရွာေဖြရာတြင္ အဖြဲ႕အစည္းသေဘာအရ တာ၀န္ရွိမႈ နွင့္ အမိန္႕ ေပးျခင္းအရ တာ၀န္ရွိမႈ နွစ္ခုတို႕၏ ဆက္စပ္မႈနွင့္ကြာျခားမႈ တို႕ကို ေလ့လာဘို႕လိုပါမည္။ သမတ ဦးသိန္းစိန္သည္ လည္းေကာင္း၊ ကာခ်ဳပ္မင္းေအာင္လိႈင္သည္လည္းေကာင္း တိုင္းျပည္တြင္ အျမင့္ဆံုးအာဏာပိုင္အဖြဲ႕အစည္းျဖစ္သည့္ (ကာ/လံု) ၏ အဖြဲ႕၀င္မ်ားျဖစ္ၾကသျဖင့္ ယေန႕တိုင္းျပည္တြင္ ျဖစ္ပြားေနေသာ အၾကမ္းဘက္ ပဋိပကၡၾကီးမ်ားနွင့္ စပ္ လွ်ဥ္း၍ ၄င္းတို႕တြင္ ေယဘုယ်အားျဖင့္ တာ၀န္ရွိၾကသည္။

    ရခိုင္ပဋိပကၡတြင္ လံုျခံဳေရး တပ္ဖြဲ႕မ်ားအား(ကက/ၾကည္း) က တိုက္ရိုက္အမိန္႕ေပးခဲ့ေၾကာင္း  ေကာ္မရွင္၏အစီရင္ခံစာအရ ေပၚလြင္သျဖင့္ ကာခ်ဳပ္မင္းေအာင္လိႈင္တြင္ တာ၀န္ ရွိသည္။ (ကာ/လံု) အစည္းအေ၀းေခၚျပီး ကာခ်ဳပ္မင္းေအာင္လိႈင္ကို တာ၀န္ေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါက (ကာ/လံု) အဖြဲ႕၀င္ အားလံုးတြင္တာ၀န္ရွိသည္။ သို႕မဟုတ္ဘဲ သမတ ဦးသိန္းစိန္က ကာခ်ဳပ္မင္းေအာင္လိႈင္အား ရခိုင္ပဋိပကၡမ်ား ကိစၥ ေဆာင္ရြက္၇န္တာ၀န္ေပးခဲ့ပါက ဦးသိန္းစိန္သည္ အၾကီးအကဲ[14] အေနျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ကာခ်ဳပ္မင္းေအာင္လိႈင္ သည္ လက္ေအာက္ငယ္သား[15] အေနျဖင့္လည္းေကာင္း တာ၀န္ရွိသည္။

    ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္း ေကအိုင္အိုကို ထိုးစစ္ၾကီးမ်ားဆင္ႏႊဲခဲ့စဥ္ စစ္ေရး သေဘာအရ ကာခ်ဳပ္မင္းေအာင္လႈိႈ္င္ မွာ အဓိကတာ၀န္ ရွိသည္။ စစ္ရာဇ၀တ္မႈမ်ား က်ဴးလြန္ခဲ့ျခင္းနွင့္ စပ္လွ်ဥ္း၍မူ အၾကီးအကဲ ကာခ်ဳပ္မင္းေအာင္လိႈင္တြင္ တာ၀န္ရွိသလား၊

    စစ္ေျမျပင္တခုလံုးကို အနီးကပ္ကြပ္ကဲရသည့္ လက္ေအာက္ငယ္သား ေျမာက္ပိုင္းတိုင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္ တိုင္းမႈးတြင္ တာ၀န္ရွိသလား ဟူသည္ကို သံုးသပ္ရပါမည္။ ဤတြင္ နိုင္ငံတကာဓေလ့ ထံုးတမ္းဥပေဒ[16] အရသာ မက (ရ၀မ္ဒါ နိုင္ငံတကာ ျပစ္မႈဆိုင္ရာခံုရံုး[17] က ခ်မွတ္ခဲ့ျပီး ဆီအာရာလီယြန္းအထူး တရား ရံုး[18] ကပါ လိုက္နာက်င့္သံုး ခဲ့ သည့္ လက္ေတြ႕အရ) သမားရိုးက်နိုင္ငံတကာဥပေဒ[19] အျဖစ္ပင္လိုက္နာက်င့္ သံုးလာၾကျပီျဖစ္ေသာ သတ္မွတ္ ျပဌာန္းခ်က္အရ အၾကီးအကဲ နွင့္ လက္ေအာက္ငယ္သား ဆက္ဆန္ေရး[20] အရတာ၀န္ရွိမႈ ကို ေလ့လာရန္လိုပါသည္။ ဂြါတီမာလာနိုင္ငံက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီး အက္ဖရိန္ ရိုင္ယိုမြန္၏ မႈခင္းနွင့္ နိုင္းယွဥ္ေလ့လာလွ်င္အက်ိဳးရွိပါမည္။

    အပိုင္း (၂) ကို ဆက္လက္ဖတ္ရႈပါရန္
    ဦးေအာင္ထူး (ေရွ႕ေန) ဥပေဒအေထာက္အကူျပဳကြန္ယက္ တည္ေထာင္သူ
    ၂၀၁၃ ခုနွစ္ ေမလ

    1 Genuine Principles of the Rule of Law
    2 The People’s Republic of China exercises power in accordance with the law and establishes a socialist country under the rule of law.
    3 Legal framework
    4 Supreme law of the land
    5 Discrimination
    6 Sovereignty
    7 Organizational responsibility
    8 Command responsibility 9 General Efraín Ríos Mont 10 Judge Jazmin Barrios
    11 Genocide
    12 War crimes
    13 Crime against humanity
    14 Superior
    15 Subordinate
    16 Customary international law
    17 International Criminal Tribunal for Rawanda
    18 Special Court for Sierra Leone
    19 Conventional international law
    20 Relationship of superior-subordinate

  • မိထၳီလာ လူသတ္မႈ႕တရားစြဲခံ ရသူ သံသယ တရားခံမ်ားတြင္ မပတ္သက္သူမ်ား ပါဝင္ေန

    ေမ-၇-၂၀၁၃
    M-Media
    KK

    1
    လူသတ္မႈျဖင့္ တရားစြဲခံထားရေသာ သံသယရိွသူမ်ားအား တရားရံုုးအထြက္ေတြ႔ရစဥ္ (ဓါတ္ပံု RFA)

    မိတၳီလာျမိဳ႕႐ွိ မြတ္စလင္မ္မ်ားအား အႀကမ္းဖက္ခံရမွဳတြင္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးတစ္ပါး ေသမႈျဖင့္ သံသယရိွသူ မြတ္စလင္မ္ ၇-ဦးအား ဖမ္းဆီး၍ တရားစြဲဆုိခံခဲ့ရသည္။ ထုိတရားစြဲခံရသူမ်ားထဲတြင္ ဘုန္းႀကီးေသဆုံးမႈႏွင့္ မပတ္သက္သူ မ်ားလည္း ပါ၀င္ေႀကာင္း သိရသည္။

    သံသယရိွသူ ၇ ေယာက္တြင္ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ေအာက္ တေယာက္ပါေသာေၾကာင့္ ၄င္း အားကေလးသူငယ္အက္ဥပေဒျဖင့္ အသစ္ျပန္လည္ တရားစြဲဆိုသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ က်န္ ၆ ေယာက္ကို ခရိုင္ တရားရံုးတြင္ တရားစြဲဆိုေနျပီ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

    စြပ္စြဲဖမ္းဆီး တရားစြဲဆိုျခင္း ခံထားရသည့္ထဲမွ ကိုေဇာ္ထက္ႏိုင္ႏွင့္ ကိုမ်ိဳး၀င္းတို ့မွာ ဘုန္းႀကီး သတ္ေသာ အမွဳႏွင့္ ဘာမွ မပတ္သက္ေႀကာင္း၊ အျခားေနရာမွ ရဲမ်ားရိုက္ထားသည့္ ဓာတ္ပံုတြင္ ပါသျဖင့္ ဖမ္း သြားျခင္းျဖစ္ပါ ယခုအခါ ၆ ေယာက္လံုးကို အမွဳတြဲ တခုထဲျဖင့္ တရားစြဲထားျခင္းျဖစ္သည္။

    တရားစြဲဆိုျခင္းခံရသူမ်ားကို  ေရွ ့ေနကြန္ရက္မွ  ၇ ဦး  မွေတြ႔ဆံုရန္ ႀကိဳးစားခဲ့ေသာလည္း စစ္ခ်က္ယူသည့္ေန ့တြင္ ေရွ ့ေနမ်ားအား ၀င္ခြင့္မေပးေႀကာင္း၊ စြပ္စြဲခံထားရသူမ်ားမွာလည္း ေရွ ့ေနမ်ားႏွင့္ တုိင္ပင္ခြင့္ မရေႀကာင္း ျမိဳ ့ခံတဦးကဆုိသည္။ ထို အျပင္ အက်ဥ္းခန္းထဲတြင္ အဓမၼ ဖိအားေပးျပီး အျပစ္ရွိေႀကာင္း ၀န္ခံလက္မွတ္ ေရးထိုးခိုင္းေႀကာင္းလည္းသိရသည္။

    သံသယတရားခံ မြတ္စလင္ ၆ ဦးသည္ အျပစ္ရိွေၾကာင္း စစ္ေဆးေတ႔ြရွိပါက ေသဒဏ္ရင္ဆိုင္ရလိမ့္မည္ဟု မႏၱေလးတိုင္း ဥပေဒေရးရာခ်ဳပ္ ဦးရဲေအာင္ျမင့္က ေအအက္ဖ္ပီသို႔ ေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

  • မိတၳီလာ အၾကမ္းဖက္မွဳ၌ ေသဆံုးခဲ့သည့္ ရဟန္းတပါး အမွဳ၏ သံသယ တရားခံမ်ား ေသဒဏ္ ရင္ဆိုင္ရဖြယ္၊

    M-Media
    ေမလ ၈ ရက္၊ ၂၀၁၃

    မိတၳီလာ အၾကမ္းဖက္မွဳ၌ ေသဆံုးခဲ့သည့္ ရဟန္းတပါး အမွဳ၏ သံသယ တရားခံမ်ား ေသဒဏ္ ရင္ဆိုင္ရဖြယ္၊ အၾကမ္းဖက္ခဲ့သည့္ အျခားရဟန္းမ်ား၊ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍မူ ႏႈတ္ဆိတ္ေနၾကဆဲ

    27131_4783306302136_1685146913_n
    အၾကမ္းဖက္သတ္ျဖတ္ ခံလိုက္ရေသာ အစၥလာမ္ဘာသာဝင္ တစ္ဦးပံုျဖစ္ပါသည္။

    မိတၳီလာ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္အၾကမ္းဖက္မွဳ၌ ေသဆံုးခဲ့ေသာ ဘုန္းၾကီးတစ္ပါးအမွဳတြင္ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနသည့္ သံသယတရားခံ မြတ္စလင္ ၆ ဦးသည္ အျပစ္ရိွေၾကာင္း စစ္ေဆးေတ႔ြရွိပါက ေသဒဏ္ရင္ဆိုင္ရလိမ့္မည္ဟု မႏၱေလးတိုင္း ဥပေဒေရးရာခ်ဳပ္ ဦးရဲေအာင္ျမင့္က ေအအက္ဖ္ပီသို႔ ေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

    ၄င္းမြတ္စလင္မ်ား၏ ရံုးခ်ိန္းကို လာမည့္ ေသာၾကာေန႔တြင္ ၾကားနာရန္ စီစဥ္ထားသည္။ သံသယ တရားခံ ၆ ဦးတြင္ အသက္ ၂၀ အရြယ္ (အသက္အငယ္ဆံုး သံသယတရားခံ) ျဖစ္သူမွာ ၄င္းအမွဳ၌ အဓိက သက္ဆိုင္သူျဖစ္ေၾကာင္း ဦးရဲေအာင္ျမင့္က ဆိုသည္။ ၇ ဦးေျမာက္ သံသယ တရားခံမွာ ကေလးသူငယ္ဆိုင္ရာ တရားရံုးတြင္ အမွဳရင္ဆိုင္ရမည္ျဖစ္ၿပီး ၄င္းအမွဳ၌ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနသည္ဟု ယူဆရသူ အျခား ၄ ဦးကိုလည္း လိုက္လံ ရွာေဖြလ်က္ ရွိေနေသးေၾကာင္း ဦးရဲေအာင္ျမင့္က ျဖည့္စြက္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

    မိတၳီလာ၊ ဥကၠံႏွင့္ အျခားျမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး အၾကမ္းဖက္ၾကရာ၌ ဗုဒၶဘာသာ ဘုန္းၾကီးမ်ား ကိုယ္တိုင္ဦးေဆာင္ၿပီး မြတ္စလင္ ကေလးလူၾကီးမ်ား အားလံုးကို သတ္ျဖတ ္ညႇဥ္းစဲ ခဲ့ၾကေသာ္လည္း ထိုတရားခံ ဘုန္းၾကီးမ်ားႏွင့္ အၾကမ္းဖက္သူ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ သက္ဆုိင္သလို အၾကီးမားဆံုး ျပစ္ဒဏ္မ်ား ခ်မွတ္ရန္ ကိစၥတြင္မူ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရတာ၀န္ရွိသူမ်ားက ႏႈတ္ဆိတ္လ်က္ပင္ ရွိေနေသးသည္။

    သတင္း – AFP

  • လူမ်ိဳး၊ဘာသာ မခြဲပါနဲ႔ အျပစ္ရွိတဲ့သူ အျပစ္ေပးပါ၊ (ေရွ႕ေနဦးကိုနီ Part-2)

    ေမလ ၇၊  ၂၀၁၃
    M-Media
    ေတြ႔ဆုံ ေမးျမန္းသူ – ဆူးထက္

    လက္ရွိျဖစ္ေပၚေနတဲ့ အၾကမ္းဖက္ မီးရိႈ႕ သတ္ျဖတ္မႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သတ္ျပီး တရားဥေပဒရႈေထာင့္ႏွင့္ လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ား၏ ကိုင္တြယ္ ေဆာင္ရြက္ေနမႈမ်ားအား ဥေပေဒပညာရွင္တဦးျဖစ္တဲ့ တရားလႊတ္ေတာ္ ေရွ႕ေနၾကီး ဦးကိုနီႏွင့္ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခ်က္ အပိုင္း(၂) ျဖစ္ပါသည္။

    တရားလႊတ္ေတာ္ ေရွ႕ေနၾကီး ဦးကိုနီႏွင့္ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခ်က္ အပိုင္း(၁) ဖတ္လိုလ်င္

    dsc_0477-copy

    “ ျဖစ္ၿပီးသြားၿပီ အေရးယူဖို႔ ပ်က္ကြက္ခဲ့တယ္ ဆိုရင္လည္း ထားလိုက္ပါ။ အေျခအေနအရ အမိန္႔မရလို႔ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ အမွန္ေတာ့ ဥပေဒအရ ေျပာရရင္ အမိန္႔မလိုဘူး၊ လူတစ္ေယာက္က လူတစ္ေယာက္ကို သတ္မလို လုပ္ေနတာကို အထက္အရာရွိဆီ ကြ်န္ေတာ္ဒီမွာ ကာကြယ္ရမွာပါလားလို႔ ေမးေနတာနဲ႔ ဟိုမွာ ေသၿပီ၊ အိမ္တစ္အိမ္ကို မီးရွိဳ႕ေတာ့မယ္ မီးကြင္းပစ္ေတာ့မယ္ မီးရွိဳ႕ေတာ့မယ္၊ ဒီလူ႕ကို ပစ္သတ္လိုက္ရမလား၊ ဖမ္းလိုက္ရမလား လို႔ ကြ်န္ေတာ္ကို တစ္ခုခု အမိန္႔ေပးပါလို႔ ေျပာေနစရာ မလိုဘူး၊ ဒါေတြက အမိန္႔ခံစရာ မလိုဘူး၊ ေဟ့ မပစ္နဲ႔ မင္းမီးကြင္း ေအာက္ခ်လိုက္၊ မဟုတ္ရင္ ငါပစ္ခ်လိုက္မယ္၊ ဆက္ၿပီး လုပ္မယ္ဆိုရင္ ပစ္ခ်လိုက္ရမယ္၊ ေျခေထာက္ပစ္၊ လက္ပစ္ တစ္ေနရာ ပစ္ေပါ့၊ ဥပေဒကေတာ့ ေသသည္အထိ လုပ္လို႔ရတယ္ လို႔ေျပာတယ္၊ မလုပ္ပါနဲ႔၊ ေသေစခ်င္လို႔ ေျပာေနတာ မဟုတ္ပါဘူး၊ မျဖစ္ေအာင္ တားဆီးေစခ်င္လို႔ ေျပာေနတာပါ။ အေၾကာင္းေၾကာင္း ေၾကာင့္ တာဆီးကာကြယ္ဖို႔ အပိုင္းမွာ ပ်က္ကြက္ခဲ့တယ္ ဆိုရင္လည္း ျဖစ္ၿပီးတာနဲ႔ အေရးအခင္းၿပီးတာနဲ႔ ျမန္ႏိုင္သမွ် အျမန္ဆုံး အျပစ္က်ဴးလြန္တဲ့ တရားခံေတြကို ဖမ္းဆီးၿပီးေတာ့ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားမယ္၊ ခ်က္ခ်င္းအျမန္ဆုံး တရားရုံးကို တရားစြဲတင္မယ္၊ အမွဳစစ္မယ္၊ ထိုက္သင့္တဲ့ ျပစ္ဒဏ္ေတြ ေပးမယ္၊ ေသဒဏ္တန္ရင္ ေသဒဏ္ေပးမယ္၊ ကြ်န္းဒဏ္ တန္ရင္ ကြ်န္းဒဏ္ေပးမယ္၊ ေထာင္ဒဏ္ထိုက္သင့္တဲ့ သူကို ေထာင္ဒဏ္ေပးမယ္ စသျဖင့္ အဲဒီလို ထိထိ ေရာက္ေရာက္ အေရးယူတာ မရွိဘူး။

    ခုနက ၾကိဳတင္ ကာကြယ္တဲ့ အပိုင္းမွာ ပ်က္ကြက္ခဲ့သလို ျပႆနာျဖစ္ၿပီးတဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ ျဖစ္ႏိုင္တာနဲ႔ တၿပိဳင္နက္ ျပစ္မူက်ဴးလြန္တဲ့ သူေတြကို ဖမ္းရမယ္။ အခ်ဳပ္ထဲ ထည့္ရမယ္။ ၿပီးေတာ့ လိုအပ္သလို စုံစမ္းစစ္ေဆး တရားစြဲဆိုတာေတြ လုပ္ရမယ္။ အဲလိုေတြ မလုပ္တဲ့ အတြက္ ဒီကိစၥေတြဟာ ရက္နဲ႔ ခ်ီၿပီး ေနာက္တစ္ရက္ ေနာက္တစ္ေနရာ  ေနာက္တစ္ရက္ ေနာက္ တစ္ေနရာ ျဖစ္လာတာ ပဲခူးတိုင္း အေနာက္ပိုင္း ေတာ္ေတာ္ေနရာ ေ၀းေ၀းထိ ပ်ံနွံသြားတယ္။ အဲဒါ ဘာေၾကာင့္တုန္းဆိုရင္ မျဖစ္ေအာင္ ၾကိဳတင္ကာကြယ္တဲ့ အပိုင္းလည္း ပ်က္ကြက္တယ္။ ျဖစ္ၿပီးတဲ့ေနာက္ ျပစ္မူက်ဴးလြန္တဲ့ သူေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူတဲ့ အပိုင္းမွာလည္း ပ်က္ကြက္တယ္။ အဲလို ပ်က္ကြက္တဲ့ အတြက္ အၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ႕စိတ္ထဲမွာ ဘယ္လို ထင္လာသလဲ ဆိုရင္ ဒီကိစၥက လုပ္လို႔ရတယ္။ အေရးၾကီးတာက ဗုဒၶဘာသာကို မလုပ္နဲ႔၊ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းေတြကို မလုပ္နဲ႔၊ မြတ္စလင္ ဆိုရင္၊ မြတ္စလင္ ပိုင္တဲ့ ဟာဆိုလုပ္ အဲဒါဆိုရတယ္။ အေရးမယူဘူး။ အစိုးရက ခြင့္လႊတ္မယ္။ ဒီလိုမ်ဳိး အဓိပၸါယ္ေကာက္လြဲ သြားတယ္။

    အေရးမယူတဲ့ အခါၾကေတာ့ လူေတြက မေၾကာက္ေတာ့ဘူး၊ မေၾကာက္ေတာ့တဲ့ အျပင္ သူတို႔လုပ္လုိ႔ရတယ္။ လုပ္ခြင့္ ရွိတယ္လို႔ အယူမွား အမွတ္မွားၿပီးေတာ့ ဆက္ၿပီးေတာ့ ဒီျပစ္မူေတြကို က်ဴးလြန္ဖို႔ ၀န္မေလးဘူး။ အခုခ်ိန္ထိလည္း ဟိုနားဆြလိုက္ ဒီနားဆြလိုက္ ျပႆနာ ျဖစ္ေအာင္ ဖန္တီးခ်င္တဲ့ သူေတြရွိေနတာ ေတြ႕ေနရေသးတယ္။ တကယ္လို႔မ်ား သက္ဆိုင္ရာ တရားစြဲ အဖြဲ႕အစည္း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဌါနတို႔က ေနၿပီးေတာ့ ဒီတရားခံေတြကို လိုအပ္သလို အေရးယူသြားမယ္ဆိုရင္ မိထၱီလာ ကိစၥဆိုရင္ အစအဆုံး ဗီြဒီယို အေခြေတြကို ရွိတယ္။ ရိုက္ထားတဲ့ သူေတြလည္း အမ်ားၾကီးပဲ။ ဓါးနဲ႔ခုတ္သတ္ေနတဲ့ပုံေတြ အြန္လိုင္းမွာ တက္လာတယ္ အဲဒါကို ပုံၾကီးခ်ဲ႔ၾကည့္လိုက္ ဒါဘယ္သူ ဆိုတာ တန္းခနဲသိတယ္။ အိမ္မီးရွိဳ႕ေနတဲ့ သူေတြ  ဗလီမီးရွိဳ႕ေနတဲ့သူေတြ ျမင္ေနတာပဲ ေသခ်ာကို ျမင္ေနရတယ္ ဓာတ္ပုံေတြ ရိုက္ထားၾကတာ  ဆိုေတာ့ ဒီမွာ သက္ေသအေထာက္အထား ခိုင္ခိုင္လုံလုံကို ရွိေနတယ္၊ ျငင္းလို႔ကို မရဘူး၊ ျငင္းခ်င္ရင္ သူ႔ပုံ သူျပန္ျပလိုက္ ဒါမင္းပံု မဟုတ္ဘူးလား၊ ဒါမင္းလုပ္ေနတာ မဟုတ္ဘူးလားလို႔ ေမးလို႔ရတယ္။ အဲဒီေတာ့ အေရးယူႏိုင္တဲ့ အေထာက္အထား ခိုင္ခိုင္လုံလုံ ရွိပါလွ်က္နဲ႔ အေရးမယူေသးဘူး။

    အဲဒီမွာ ေနာက္ထပ္ ဘာထပ္လြဲလာလဲဆိုေတာ့ မိထီၱလာေရႊဆိုင္မွာ ျဖစ္တဲ့ ကိစၥမွာ ေရႊဆိုင္ပိုင္ရွင္ မွားတယ္ ဆိုရင္ေတာင္ ေရႊဆိုင္ပိုင္ရွင္ကို ဖမ္းသြားၿပီးၿပီ ရဲက၊ ဒီေနာက္မွာ သ႔ူ ဆိုင္ အဖ်က္ခံရတယ္၊ သူ႔ပစၥည္း အားလုံး အလုခံလိုက္ရတယ္၊ တစ္ဆိုင္လုံး ဘာမွ မရွိေတာ့ဘူး၊ အဲဒီ႔လူေတြကို ဖမ္းတာ ဆီးတာ အေရးယူတာ ခုထိ မၾကားရေသးဘူး၊ ဖမ္းထားတဲ့ လူ၅၀ေက်ာ္လို႔ ေျပာတာေပါ့ ဒီထဲမွာ အဲဒီလူ ပါ မပါလည္း မသိေသးဘူး၊ အဲဒါဟာ ရဲေတြေရွ႔မွာ ျဖစ္တဲ့ အတြက္ အေကာင္းဆုံး သက္ေသရွိၿပီးသား၊ အဲဒီ့ အမွဳကို  ျမန္ျမန္တရားစြဲ တင္လိုက္လို႔ရွိရင္ ဘာျဖစ္မလဲ ဘယ္သူကို နစ္နာမွာလဲ ဒါေပမယ့္ အဲဒီ့ ကိစၥမလုပ္ဘဲနဲ႔ ေရႊဆိုင္ပိုင္ရွင္ကို ေထာင္(၁၄)ႏွစ္ ခ်လိုက္တယ္၊ ပုဒ္မ (၃)ခုနဲ႔၊ အဲဒီ့ ပုဒ္မ ၃ခုကို ဆရာတို႔ စဥ္းစားတဲ့ အခါၾကေတာ့ ၃၈၂ ဆိုတာ ခိုးမူ ပါ၊ ၃၈၂ နဲ႔ ေထာင္ (၇)ႏွစ္ခ်ထားတယ္၊ ပုဒ္မ ၃၈၂ ဆိုတာ ပုဒ္မ ၃၈၀ ကလာတာ၊ ပုဒ္မ ၃၈၀ ဆိုတာ ရိုးရိုး ခိုးမူေပါ့၊ အိမ္ထဲ၀င္ခိုးရင္ ပုဒ္မ ၃၈၀၊ ဒါေပမယ့္လို႔ အဲလို အိမ္ထဲကို ၀င္ခိုးတဲ့ အခါမွာ ေသနတ္တို႔၊ ဓားတို႔ သူခိုးက ေဆာင္ထားတယ္ သေဘာက ခိုးမယ္ အိမ္ရွင္မိသြားရင္ ခုတ္ပစ္လိုက္မယ္ ခ်ပစ္လိုက္မယ္ေပါ့၊ အဲလိုလူကို ေသေလာက္ေအာင္ (သို႔မဟုတ္) အျပင္းအထန္နာေလာက္ေအာင္ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္မူ ပါတဲ့ ခိုးမူေပါ့ သေဘာက အရပ္သား နားလည္ေအာင္ ေျပာရင္ ဓားကိုင္ၿပီး အိမ္ထဲကို ၀င္ခိုးတာ အဲဒါမ်ဳိး ဆိုရင္ ပုဒ္မ ၃၈၂ပါ၊

    ေရႊဆိုင္ကိစၥမွာ ေရႊဆိုင္ပိုင္ရွင္က သူ႔အိမ္ထဲ သူေနတာ၊ ေရႊလာေရာင္းတဲ့ သူနဲ႔ တန္ဖိုး စကားမ်ားတယ္လို႔ပဲ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ၾကားတယ္၊ ၿပီးေတာ့ ထိုးၾက ၾကိတ္ၾကတယ္ ၾကားတယ္၊ ဆဲတယ္ဆိုတယ္ ၾကားတယ္၊ အဲဒီေတာ့ စ စြဲတုန္းက ၂၉၄၊ ၃၂၅ ၊ ၂၉၄ဆိုတာ ဆဲလို႔ စြဲတာ ၃၂၅ ကေတာ့ အျပင္းအထန္ နာက်င္ေအာင္ လုပ္တယ္ ဆိုလို႔ တရားစြဲတာ တကယ္လည္း အျပစ္ေပးတဲ့ အခါၾကေတာ့ အခုနက ၃၈၂ ခိုးမူ ပုဒ္မ ပါလာတယ္ အဲဒါ ကြ်န္ေတာ္နားကို မလည္ဘူး ဘယ္လိုေၾကာင့္ အဲလိုျဖစ္သြားလဲဆိုတာ တရားစြဲတုန္းက အဲဒီ့ ပုဒ္မ မပါဘူး၊ တစ္ခါ နာက်င္ေစမူနဲ႔ အျပစ္ေပးတယ္၊ ၃၂၅ ဆိုတာ အျပင္းအထန္ နာက်င္ေစမူ၊ ၃၂၄က လက္နက္နဲ႔ သာမာန္နာက်င္ေစမူ၊ ဒုတ္တို႔ ဘာတို႔ လက္နက္ပါရင္ေပါ့၊ အဲဒီေတာ့ အျပင္းအထန္ နာက်င္ေစမူနဲ႔ အျပစ္ေပးရင္ သာမာန္နာက်င္ေစမူနဲ႔ အျပစ္ေပးလို႔ မရဘူး၊ တစ္ခုပဲ ေပးရတယ္၊ အင္မတန္ ျပစ္ဒဏ္ ျပင္းထန္တဲ့ ေထာင္ (၇)ႏွစ္ထိ ခ်လို႔ရတဲ့ ပုဒ္မ ၃၂၅ နဲ႔ (၅)ႏွစ္ ခ်ၿပီးရင္ ဒီလူကိုပဲ ဒီကိစၥတစ္ခု အတြက္ပဲ ေနာက္တစ္ခါ ပုဒ္မ ၃၂၄နဲ႔ (၂)ႏွစ္ ထပ္ခ်လို႔ မရေတာ့ဘူး၊ ျပဳလုပ္မူ တစ္ခုတည္းပဲ အဲဒီ့ျပဳလုပ္မူ တစ္ခုတည္းက ဘာလဲ ေရႊလာေရာင္းတဲ့ သူကို ရိုက္တယ္ ဆိုတယ္ ကိုယ့္ထိလက္ေရာက္ ၀ိုင္းရိုက္တယ္လို႔ေျပာတယ္၊ ျပဳလုပ္မူ တစ္ခုထဲပဲ၊ အဲဒါကို ပုဒ္မ တစ္ခုထဲနဲ႔ အေရးယူေလ့ရွိတယ္၊

    အခု ပုဒ္မ သုံးခုနဲ႔ ေထာင္ဒဏ္ (၁၄)ႏွစ္ ေပးလိုက္တယ္၊ ဒါကေတာ့ ေနာက္ ဥပေဒအရ အယူခံ၀င္ၿပီးေတာ့ ေျဖရွင္းသြားလို႔ရတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ဒီသတင္း သတင္းစာမွာ ပါလာတဲ့ အခါၾကေတာ့ ဘာျဖစ္သြားလဲဆိုေတာ့ မြတ္စလင္ေတြၾကေတာ့ အဲလိုလုပ္ရင္ အဲလို ရက္ရက္စက္စက္ အျပစ္ေပးမယ္ အဲဒါ မင္းတို႔ၾကည့္ နမူနာပဲ ဆိုတာကို တရားရုံးက ေန ျပေပးလိုက္သလို ျဖစ္သြားတယ္၊ ဆိုေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ႔ အျမင္မွာ ျပႆနာကို ေအးခ်မ္းေစခ်င္တယ္၊ ႏွစ္ဖက္စလုံးကို အေရးယူ ႏွစ္ဖက္စလုံးကို တရားစြဲတင္၊ ဆူတဲ့ပူတဲ့သူေတြကိုလည္း ဘယ္လိုခ်တယ္၊ ေရႊဆိုင္ပိုင္ရွင္လည္း လာေရာင္းတဲ့ သူကိုဆြဲရိုက္လို႔ ဒီလိုခ်တယ္၊ ဒီလိုမ်ဳိး ဟိုဘက္ကာ ဒီဘက္ဘက္ေကာ အေရးယူတယ္ဆိုရင္ ျပည္သူလူထုရဲ႕ စိတ္ထဲမွာ ေအာ္ အစိုးရက တရားရုံးေတြက တရားသျဖင့္ စီမံ အုပ္ခ်ုဳပ္ေနတယ္၊ တရားမွ်မွ်တတ လုပ္တယ္၊ ငါတို႔ လုပ္လို႔မရဘူးလို႔ ေတြးၾကမယ္၊ အဲဒီေတာ့ ျဖစ္သင့္တာက တရားရုံးက ကြ်န္ေတာ့္ သေဘာဆိုရင္ ခ်က္ခ်င္း ႏွစ္ဖက္စလုံးစစ္၊ ႏွစ္ဖက္စလုံးတင္၊ ႏွစ္ဖက္စလုံး အမိန္႔ခ်၊ ႏွစ္ဖက္စလုံးကို သတင္းစာကေန ေၾကညာေပး အဲလိုမ်ဳိး တကယ္လို႔မ်ား လုပ္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ ျပည္သူလူထု ဘက္က ဘယ္လိုျမင္သြားမလဲဆိုရင္ ဟာ မတရားတာ ဘယ္သူမွ လုပ္လို႔မရဘူး၊ မြတ္စလင္လည္း မတရားတာ မလုပ္နဲ႔ တရားရုံးက ခြင့္မလႊတ္ဘူး၊ ဗုဒၶဘာသာလည္း မတရားတာမလုပ္နဲ႔ တရားရုံးက ခြင့္မလႊတ္ဘူး ဆိုတဲ့ အဓိပယ္ကို ေဆာင္မယ္၊ ျပည္သူလူထုက အုပ္ခ်ဳပ္ေရဌါန၊၊ တရားေရး ဌါန အေပၚ သူတို႔ အရမ္းေလးစားသြားမယ္၊ အခုၾကေတာ့ အဲလိုမျဖစ္ပဲနဲ႔ ျခဳံၿပီးေျပာရရင္ မိထီၱလာတစ္ၿမိဳ႔လုံးမွာ ဗလီေတြ အကုန္လုံး ဖ်က္ဆီးခံလိုက္ရတယ္၊ မြတ္စလင္အိမ္ တစ္အိမ္ပ်က္တာဟာ မိသားစု တစ္စု နစ္နာမယ္၊ မြတ္စလင္ရယ္၊ ဗုဒၶဘာသာရယ္ မခြဲနဲ႔ အိမ္တစ္အိမ္ပ်က္ရင္ အိမ္ပိုင္ရွင္ နစ္နာတယ္ ဒီေလာက္ပဲ တစ္ျခားသူ မနစ္နာဘူး၊ ဗလီတစ္လုံး မီးရွိဳ႔တယ္ဆိုတာ ေတာ္ေတာ္ၾကီးက်ယ္တယ္၊ ယုံၾကည္ကိုးကြယ္သူ အားလုံးရဲ႕အသည္းႏွလုံးကို မီးရွိဳ႕တာပဲ၊ အိမ္တစ္လုံးကို မီးရွိဳ႕ရင္ ပုဒ္မ ၄၃၆ ေထာင္ဒဏ္ တစ္သက္ တစ္ကြ်န္းခ်လို႔ရတယ္၊ ဒါေပမယ့္လို႔ ဗလီတစ္လုံး မီးရွိဳ႔ရင္ မီးရွိဳ႕တာ တစ္ခုတည္း ေပမယ့္ ၄၃၆ တစ္ခုတည္း မကေတာ့ဘူး၊  အမွဳႏွစ္ခု ျဖစ္သြားၿပီ၊ အေဆာက္အအုံကို ပ်က္ဆီးေစတာ အျပင္ လူတစ္စား ကိုးကြယ္တဲ့ ဘာသာ သာသနာကို ပ်က္ဆီးရာ ပ်က္ဆီးေၾကာင္း၊ ကိုးကြယ္သူရဲ႕ စိတ္ထဲမွာ နားၾကည္းသြားေအာင္ လုပ္တာျဖစ္တဲ့ အတြက္ ပုဒ္မ ၂၉၅(က) ကို ထပ္ၿပီးေတာ့ က်ဴးလြန္တဲ့ သေဘာျဖစ္သြားတယ္။

    အမွန္ေတာ့ ဒီကိစၥေတြဟာ သာမာန္ဟိုဘက္အိမ္နဲ႔ ဒီဘက္အိမ္ ဟိုဘက္ေဆြမ်ဳိး ဒီဘက္ေဆြမ်ဳိး ရန္ျဖစ္တာမ်ဳိး မဟုတ္ဘဲနဲ႔ ဘာသာေရးကို အေျခခံတဲ့ ကိစၥျဖစ္တယ္၊ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းတဲ့ အာဏာပိုင္ေတြဟာ ပါးပါးနပ္နပ္ လိလိမၼာမၼာ နဲ႔ ကိုင္တြယ္ရမယ္၊ အခုလိုမ်ဳိး တစ္ဖက္က အုပ္နဲ႔က်င္းနဲ႔ အမ်ားၾကီး ဆိုးတဲ့သူ၊ ေနာက္ တစ္ဖက္က လူနည္းစုေတြ အမ်ားဆုံး ပ်က္ဆီးတာက လူနည္းစုေတြ၊ အမ်ားဆုံး ေသတာက လူနည္းစုေတြ အဲဒီ့ လူနည္းစုေတြရဲ႕အက်ဳိးကို ကာကြယ္ေပးဖို႔ လိုအပ္ေနတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးမွာ လူနည္းစုေတြကိုပဲ ျပစ္ဒဏ္ၾကီးၾကီးမားမား ေပးၿပီးေတာ့ ျပစ္မွဳ က်ဴးလြန္တဲ့ လူအမ်ားစုကိုေတာ့ အေရးယူထားၿပီးၿပီ ဘာပုဒ္မနဲ႔ ဘယ္ႏွစ္ေယာက္ အေရးယူထားၿပီးၿပီ ဆိုတဲ့ဟာကိုေတာင္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာတာ မရွိေသးဘူး၊ ဒါဟာ တကယ့္ကို တည္ျငိမ္ေအးခ်မ္းေရးဘက္ကို ဦးတည္ေစတာမ်ဳိး မဟုတ္ဘူး၊ ဒီလို လုပ္ေနတဲ့ အတြက္ ခုနက ျပစ္မွဳက်ဴးလြန္သူေတြဟာ ငါတို႔လုပ္လို႔ရတယ္၊ သူတို႔ ေတာ့လုပ္လို႔မရဘူး၊ ငါတို႔ကေတာ့ လုပ္လို႔ရတယ္ဆိုတဲ့ လြဲမွားတဲ့ အသိ သူတို႔ေခါင္းထဲကို ၀င္သြားရင္ သူတို႔ေတြဟာ ဆက္ၿပီးေတာ့ ဒီျပစ္မွဳေတြကို က်ဴးလြန္ဖို႔ ၾကိဳးစားေနအုန္းမွာပဲ၊ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ နိဂုံးခ်ဳပ္ အေနနဲ႔႔ ကြ်န္ေတာ္ေျပာခ်င္တာက တရားဥပေဒ စိုးမိုးမူ ရွိဖို႔ အခုျဖစ္ေနသည့္ ကိစၥေတြသည္ ျဗဳန္းခနဲ႔ ျဖစ္တာ မဟုတ္ဘူး၊ လွဳံေဆာ္မူေတြက ေရွ႕ကသြားတယ္၊ ေကာလဟာလေတြက ေရွ႕က သြားတယ္၊ ၿပီးေတာ့မွ ေနာက္ကေန တကယ္လိုက္ၿပီးေတာ့ တရည္တရြယ္ အကြက္က်က် လုပ္ေနတာ ဒါေၾကာင့္ အာဏာပိုင္ေတြဟာ ၾကိဳၿပီးသိဖို႔ အခြင့္အလမ္း ရွိပါတယ္၊ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ၾကိဳၿပီးေတာ့ ကာကြယ္ဖို႔ အခြင့္အေရးလည္း ရွိပါတယ္၊ ဒါေၾကာင့္ သက္ဆိုင္ရာ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ အာဏာပိုင္ေတြဟာ သူတို႔မွာ အင္းအာားရွိပါတယ္၊ အဲဒီ႔ အင္အားကို သုံးၿပီးေတာ့မွ ထိိထိမိမိ ကာကြယ္ေပးမယ္ဆိုရင္ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရး ရမွာပါ၊ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းမူ ရမွာပါ။

    နံပါတ္(၁) အေၾကာင္းေၾကာင္း ေၾကာင့္ ၾကိဳတင္ကာကြယ္ဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္လို႔ ဒီလို ထိခိုက္နစ္နာမူေတြ၊ ဆုံးရွဳံးမူေတြ ျဖစ္ခဲ့ရၿပီ ဆိုရင္လည္း ၿပီးလွ်င္ၿပီးခ်င္း ေစာလွ်င္စြာ တာ၀န္ရွိ အာဏာပိုင္ေတြက ျပစ္မွဳက်ဴးလြန္သူေတြကို ဖမ္းဆီး ေရးယူ တရားစြဲ၊ ရုံးတင္ၿပီးေတာ့ စစ္ေဆးၿပီး ထိုက္သင့္တဲ့ ျပစ္ဒဏ္ေတြေပးမယ္ဆိုရင္ ေနာက္လူေတြ အေနနဲ႔ ေနာက္ဒါမ်ဳိးလုပ္ရဲမွာ မဟုတ္ေတာ့ဘူး၊ အဲဒီလိုသာ လုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဧကန္မုခ် ဒီျပႆနာက ေအးေဆးသြားပါလိမ့္မယ္၊ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမူလည္း အလွ်င္အျမန္ ျပန္ၿပီးေတာ့ ရလာပါလိမ့္မယ္လို႔ ကြ်န္ေတာ့္ အေနနဲ႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္၊ အမွန္ေတာ့ ဥပေဒေတြက အေရးယူမယ္ဆိုရင္ အမ်ားၾကီး ရွိတယ္၊ ရွိၿပီးသား ဥပေဒေတြကိုပဲ သုံးၿပီးေတာ့ ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူမယ္ဆိုရင္ အခုနက ေမးတဲ့ေမးခြန္းလို  တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးက ေသခ်ာေပါက္ ျဖစ္လာမွာပါ။

     တခ်ဳိ႕ ပညာသိပ္နားမလည္တဲ့ သူေတြက လုပ္လို႔ရတယ္လို႔ကို ထင္ေနတာ၊ ငါတို႔ လုပ္တာ မွားရင္ ငါတို႔ လုပ္တာမဟုတ္ရင္ ငါတို႔ကို အေရးယူမွာေပါ့၊ ငါတို႔ အခု ဒီေလာက္လုပ္တာေတာင္ ငါတို႔ကို မဖမ္းတာဟာ ငါတို႔မွာ လုပ္ခြင့္ရွိလို႔ေပါ့၊ အဲလို ထင္တယ္၊ အဲဒီ့ အထင္က သိပ္ေၾကာက္ဖို႔ေကာင္းတယ္၊ ေနာက္ဆို ေပၚတင္ကို စလာေတာ့မယ္၊ ရန္ကို ရွာေတာ့မယ္၊ ကိုယ္ထိ လက္ေရာက္ ပိုပိုၿပီးေတာ့ လုပ္လာေတာ့မယ္ ဒါေၾကာင့္ ဒါေတြ မျဖစ္ဖို႔ လိုအပ္ခ်က္က လြယ္ပါတယ္၊ လုပ္ဖို႔ပဲ လိုတာပါ၊ အဲဒါ ဘာလဲဆိုရင္ အေရးယူဖို႔ပါ၊ ကုလား၊ ဗမာ၊ တရုတ္၊ ဗုဒၶဘာသာ၊ အစၥလာမ္ဘာသာ၊ ဟိႏၵဴဘာသာ၊ ခရစ္ယာန္ဘာသာ မခြဲပါနဲ႔ အျပစ္ရွိတဲ့သူ အျပစ္ေပးပါ၊ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ေတြကို အျပစ္ရွိတယ္ဆိုၿပီး အေရးယူ သလို အျပစ္ေပးသလို အလားတူ က်န္တဲ့ လူသတ္တဲ့ သူေတြ၊ ဗလီေတြ၊ အိမ္ေတြ မီးရွိဳ႕တဲ့ သူေတြကိုလည္း တတန္းတစားတည္း အျပစ္ေပးပါ၊ အားလုံးကို ညီတူညီမွ် အျပစ္ေပးပါ အဲဒါ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရး လို႔ ေခၚပါတယ္ ” ဟု M-Media သို႔ေျပာၾကားခဲ့သည္။

  • ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ၏ အဆင့္

    ေမ-၄၊၂၀၁၃
    M-Media
    ေရးသူ —– အလိမၼာရဲ့ခ်ိန္ဘာ

    181893_124526394375257_537052271_n

    ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းတြင္ ႏိုင္ငံတိုင္းႏိုင္ငံတိုင္း၏အဆင့္အတန္းကို ေပတံ တခုျဖင့္တိုင္းတာ၍ အေျခခံျပီးသတ္မွတ္ထားပါသည္ ။ ထိုအရာမွာ အျခားမဟုတ္ပါ လူ႕အခြင့္ေရးဆိုေသာ ေပတံၾကီးျဖစ္ပါသည္။ လူ႕အခြင့္ေရးကို မည္မွ်ေလးစားသည္ မည္မွ်ကာကြယ္ေပးသည္ မည္မွ်ေဖာ္ေဆာင္ေပးသည္ ဆိုေသာ အခ်က္မ်ားသည္ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္း အလယ္တြင္ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံ၏ အဆင့္အတန္းပင္ျဖစ္ေပသည္။ လူသားတိုင္း၏လူ႕အခြင့္ေရး ကိုတန္ဖိုးထားျမတ္ႏိုးျပီး ကာကြယ္ေပးရမည္မွာ လူသားတိုင္း၏ တာဝန္ျဖစ္သလို ၊ ႏိုင္ငံ၏ အစိုးရမ်ားကလဲ ေလးစား ကာကြယ္ေပးရမည္မွာ မလြဲမေသ ျဖစ္ပါသည္။ လူ႕အခြင့္အေရးကို တန္ဖိုးထားေလးစားျခင္းသည္ လူသားထုတရပ္လုံးကို ဂုဏ္ေပးေလးစားျခင္းမည္ေပသည္။ လူ႕အခြင့္အေရးကို တန္ဖိုးထား ေလးစားမႈ မရွိျခင္းသည္ လူသားထု တရပ္လုံး၏ ဂုဏ္သိကၡာကို အသိမွတ္မျပဳျခင္းပင္ျဖစ္ေပသည္ ။လူ႕အခြင့္ေရးကို တန္ဖိုးထားေလးစားမႈ မရွိသည့္ႏိုင္ငံသည္ ႏိုင္ငံတကာေတြ႕ဆုံပြဲမ်ားတြင္ အလြန္တရာ ဂုဏ္သိကၡာ က်ဆင္းသည့္အသြင္ျဖင့္ ဆက္ဆံခံရသည္မွာ ရွက္ဖြယ္လိလိပင္ျဖစ္ပါသည္။

    အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာလူ႕အခြင့္အေရး ေၾကျငာစာတမ္း ၏
    အပိုဒ္ ၁ တြင္ ”လူတိုင္းလြတ္လပ္မႈ႕ ရွိျပီး တန္းတူညီမႈ ရွိသည္”ဟု ေဖာ္ျပထားသည္ ။
    အပိုဒ္ ၂ တြင္ ”အသားအေရာင္၊ လိင္ ၊ကိုးကြယ္သည့္ဘာသာ ၊ဘာသာစကား တို႕ေၾကာင့္ ခြဲျခားမႉ႕မရွိေစရ။”ဟုေဖာ္ျပထားပါသည္။
    အပိုဒ္ ၃ တြင္”လူတိုင္းတြင္ အသက္ရွင္ခြင့္ ၊လြတ္လပ္ခြင့္၊ လုံျခဳံခြင့္ရွိသည္။”ဟုျပဌာန္းထားပါသည္။
    အပိုဒ္ ၉ တြင္ ”မည္သူကိုမွ မတရားဖမ္းဆီးျခင္း တိုင္းျပည္မွႏွင္ထုတ္ျခင္း မျပဳရ ”ဟုေဖာ္ျပထားပါသည္။
    အပိုဒ္ ၁၀ တြင္”လူတိုင္း တရားမွ်တ၍ လူအမ်ားၾကားနာႏိုင္ေသာ တရားစီရင္မႈ ကိုခံစားပိုင္ခြင့္ရွိသည္”ဟုေဖာ္ျပထားပါသည္။
    အပိုဒ္ ၁၃ တြင္လဲ ”’လူတိုင္း မိမိတိုင္းျပည္အတြင္း လြတ္လပ္စြာ လႈပ္ရွားသြားလာခြင့္ရွိသည္။”ဟု သတ္မွတ္ထားျပန္သည္။

    က်ေနာ္တို႕ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒမွာလည္း အထက္ပါအခ်က္မ်ားေပၚ အေျခခံထားသည့္ အခ်က္လက္မ်ားစြာရွိပါသည္ ။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ အခန္း ၈ တြင္ေဖာ္ျပထားပါသည္။

    ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ ျပစ္မႉ႕ဆိုင္ရာဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၅၃ (က) တြင္ ”မည္သူမဆို ႏႈတ္ျဖင့္ျဖစ္ေစ စာျဖင့္ျဖစ္ေစ အမွတ္သားျဖင့္ျဖစ္ေစ ထင္ရွားေသာ ပုံသဏၭာန္ျဖင့္ျဖစ္ေစ အျခားနည္းျဖင့္ျဖစ္ေစ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေနထိုင္သူ အမ်ိဳးစားတခုႏွင့္တခု ရန္ျငိဳး စိတ္ထားေစရန္ေသာ္ လည္းေကာင္း မုန္းတီး စိတ္ထားေအာင္ေသာ္ လည္းေကာင္း အားေပးအားေျမွာက္ ျပဳလွ်င္ သို႕တည္းမဟုတ္ ထိုသို႕အားေပးအားေျမွာက္ ျပဳရန္အားထုတ္လွ်င္ထိုသူကို (၂) ႏွစ္ထိေထာင္ဒဏ္ တမ်ိဳးျဖစ္ေစ ေငြဒဏ္ျဖစ္ေစ ဒဏ္၂ ရပ္လုံးျဖစ္ေစ ခ်မွတ္ႏိုင္သည္ဟု ျပဌာန္း ထားပါသည္။ ထိုပုဒ္မအတိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အေရးယူမႈ လည္းရွိခဲ့ဖူးပါသည္ ။ [ ၾကည့္ —- ဦးဓမၼပါလႏွင့္ အစိုးရ အတြဲ ဘားမားေလာတိုင္း ၈၄ အမႈတြင္]

    ျမန္မာႏိုင္ငံအႏွံ႕အျပားတြင္ ယခုအခါ အစၥလာမ္ဘာသာဝင္မ်ားႏွင့္ ပက္သက္ျပီး မဟုတ္တမ္းတရားဝါဒျဖန္႕ေနေသာ သဃၤန္းအေရျခဳံ မ်ား က အစၥလာမ္ဘာသာဝင္မ်ားႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာဝင္တို႕အခ်င္းခ်င္း ရန္ျငိဳးစိတ္ထားေစရန္ေသာ္ လည္းေကာင္း မုန္းတီး စိတ္ထားေအာင္ေသာ္ လည္းေကာင္း အားေပးအားေျမွာက္ ျပဳေနၾကသည္ကို ျမန္မာအစိုးရမွ သိသိၾကီးႏွင့္ အေရးမယူျခင္းမွာ လူ႕အခြင့္ေရးခ်ိဳးေဖာက္မႉ႕ပင္ျဖစ္ပါသည္။ ထို႔အျပင္ ျပည္သူမ်ားကလဲ ထို သဃၤန္းအေရျခဳံ မ်ားအား ေဝဖန္ျပစ္တင္မႈ မျပဳလုပ္ၾကျခင္းသည္လည္း အစိုးရ၏ အစၥလာမ္ဘာသာဝင္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး လူ႕အခြင့္ေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈ႔ကို အားေပးအားေျမွာက္ျပဳေနျခင္းပင္ျဖစ္ပါသည္။ ထိုကဲ့သို႕ လူ႕အခြင့္ေရးခ်ိဳးေဖာက္မႉ႕ကို ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဆက္ရွိေနသမွ် ျမန္မာအစိုးရအေနျဖင့္ ႏိုင္ငံတကာတြင္ အဆင့္အတန္း ႏွိမ့္က်ေနမည္မွာ မလြဲဧကန္ပါ။ လူ႕အခြင့္ေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈကို ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဆက္ရွိေနသမွ် ျမန္မာ လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ႏိုင္ငံတကာရဲ့ ကြၽန္ဘဝမွ လြတ္ေျမွာက္မႈ မရႏိုင္သလို ျမန္မာေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္လည္း ႏိုင္ငံတကာမွာ လွည္ပတ္ လက္ျဖန္႕မႈမွ လြတ္ကင္းႏိုင္မည္မဟုတ္ေပ။

    မိမိႏိုင္ငံ၏ အဆင့္တန္းကို ႏိုင္ငံတကာမွာ ျမင့္မားေစခ်င္တယ္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံေတာ္ အစိုးရႏွင့္ ႏိုင္ငံသားအားလုံးက လူ႕အခြင့္ေရး ကိုတန္ဖိုးထားျမတ္ႏိုးျပီး ကာကြယ္ေပးရေပမည္ ။ ထိုကဲ့သို႕မဟုတ္ပါလွ်င္ က်ေနာ္တို႕ျမန္မာႏိုင္ငံၾကီး သည္ ေမ်ာက္ျပဆန္ေတာင္း ဘဝျဖင့္သာရွိေနျပီး ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းဝိုင္းတြင္ ရိုေသေလးစားစြာျဖင့္ ဆက္ဆံခံရမႉ႕ကို မည္သို႕မွေမွ်ာ္လင့္၍ ရႏိုင္ေတာ့မည ္မဟုတ္ဘဲ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ေျပာသြားတဲ့ ႏိုင္ငံမ်ိဳးျဖင့္သာ ႏိုင္ငံတကာမွာ ဆက္၍ပင္ ရပ္တည္ျမဲရပ္တည္ကာ ခရီးရွည္ၾကီးကို ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါးၾကီး ခ်ီတက္ၾကေပပါေတာ့ ခင္ဗ်ား။