ဧၿပီ ၂၉၊ ၂၀၁၈
M-Media
ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ ေဆာက္လုပ္ေနသည့္ ရာဂ်ာႏွင့္အဖြဲ႕
– အိႏၵိယမွာ ဘာသာေရးအုပ္စုေတြဟာ မၾကာခဏ ပဋိပကၡေတြျဖစ္ပြားေလ့ရွိၿပီး ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္းမွာ အၾကမ္းဖက္မႈအသြင္ ေဆာင္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ရြာတစ္ရြာက အံ့ၾသမွင္သက္ဖြယ္ေကာင္းတဲ့ အေနအထားတစ္ခုကေတာ့ ဘာသာစံု၊ လူမ်ိဳးစံု သဟဇာတျဖစ္မႈကုိ အားေပးေနပါတယ္။
ပန္ဂ်ဘ္ျပည္နယ္ ရြာတစ္ရြာက ရွီးဗားဘုရားေက်ာင္း ေဆာက္လုပ္ေရးမွာ အင္တုိက္အားတုိက္ ႀကိဳးစားေနတာက ပန္းရံဆရာ နာဇင္ ရာဂ်ာခန္း ျဖစ္ပါတယ္။
မြတ္စလင္တစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့သူဟာ ဟိႏၵဴဘုရားေက်ာင္းတစ္ခု ေဆာက္လုပ္ေပးေနေပမယ့္ အနီးအနားမွာ သူ ဘုရား၀တ္ျပဳႏုိင္မယ့္ ဗလီေတာ့ မရွိပါဘူး။
“ဘုရား၀တ္ျပဳလုိ႔ရမယ့္ေနရာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔မွာ မရွိပါဘူး။ ဒီလုိဆုိေတာ့ အမ်ိဳးေတြလာလည္ရင္ အဆင္မေျပဘူးေပါ့ဗ်ာ” လုိ႔ အသက္ ၄၀ အရြယ္ သူက ေျပာပါတယ္။
ႏုိင္ငံေျမာက္ပုိင္း သူေနထုိင္ရာ မြမ္းရြာေလးမွာ ဒီအခက္အခဲ ရွည္ၾကာလာတဲ့အခါ နာဇင္တစ္ေယာက္ လူ ၄၀၀ ေလာက္ရွိတဲ့ မြတ္စလင္လူ႕အဖြဲ႕အစည္းနဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္မႈေတြ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သိပ္ကုိ ဆင္းရဲေနတာေၾကာင့္ ဘယ္သူမွ ဗလီအတြက္ ေျမမလွဴႏုိင္ပါဘူး။
ေျမနည္းနည္းေလာက္မွွ်ပါ
ဆစ္ခ္ဘာသာ၀င္တစ္ဦး
အဲဒီရြာက မြတ္စလင္အမ်ားစုဟာ ပန္းရံ၊ လက္သမားလုိ က်ပန္းလုပ္သားေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ရြာထဲက ဟိႏၵဴ ၄၀၀ ေလာက္နဲ႔ ဆစ္ခ္လူမ်ိဳး ၄၀၀၀ ေလာက္ကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလး ေျပလည္ၾကပါတယ္။
၁၈ လေလာက္ ႀကိဳးစားမႈရလဒ္အျဖစ္ ဟိႏၵဴဘုရားေက်ာင္းတည္ေဆာက္မႈ လက္စသတ္ကာနီးမွာပါပဲ ရာဂ်ာဟာ ထူးထူးျခားျခားအလုပ္တစ္ခု စလုပ္ခဲ့ပါတယ္။
အခုႏွစ္အေစာပုိင္းမွာ သူဟာ ဘုရားေက်ာင္း ေဂါပကအဖြဲ႕ကို ခ်ဥ္းကပ္ကာ “ခင္ဗ်ားတုိ႔ ဟိႏၵဴေတြ မၾကာခင္မွာ ဘုရားေက်ာင္းတစ္ခု ရေတာ့မယ္။ ခင္ဗ်ားတုိ႔မွာ အရင္က အေဟာင္းတစ္ေက်ာင္းလည္း ရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ မြတ္စလင္ေတြက ၀တ္ျပဳရာေနရာမရွိဘူး၊ ေျမ၀ယ္ဖုိ႔လည္း မတတ္ႏုိင္ဘူး။ ခင္ဗ်ားတုိ႔ေျမ နည္းနည္းေလာက္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ကုိ ေပးပါလား” လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
ေနာက္တစ္ပတ္အၾကာမွာေတာ့ နာဇင္တစ္ေယာက္ အေျဖရခဲ့ပါတယ္။ ေဂါပကအဖြဲ႕ဟာ သူတုိ႔ဘုရားေက်ာင္းအနီးက စကြဲယားေပ ၉၀၀ ေလာက္ရွိတဲ့ ေျမတစ္ကြက္ကုိ ေပးဖုိ႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။
“ႏွလံုးပီတိ ဂြမ္းဆီထိရပါတယ္။ ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း ေျပာဖုိ႔ စကားလံုးေတာင္ ရွာမရပါဘူး” လုိ႔ ရာဂ်ာက ေျပာပါတယ္။
ဟိႏၵဴဘုရားေက်ာင္း ေဂါပကအဖြဲ႕၀င္တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ တုိင္းရင္းေဆးဆရာ ပါ႐ႈိတန္လာလ္က သူတို႔အားလံုးဟာ ေအးအတူ ပူအမွ် ေနလာခဲ့တဲ့လူေတြ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။
“ဒါဟာ ေတာင္းဆုိသင့္တဲ့အရာဗ်။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အားလံုး ေကာင္းအတူ၊ ဆုိးအဖက္၊ ေအးအတူပူအမွ် ေနထုိင္လာခဲ့ၾကေပမယ့္ မြတ္စလင္ေတြမွာ ဗလီတစ္လံုး မရွိဘူးဆုိတာကေတာ့ မတရားရာက်ပါတယ္”
ရာဂ်ာနဲ႔ အျခား ပန္းရံသမားေတြဟာ သူတုိ႔ ၀တ္ျပဳဆုေတာင္းႏုိင္မယ့္ ေနရာေလးကုိ တည္ေဆာက္ေနတာ ႏွစ္လေလာက္ေတာင္ ရွိေနပါၿပီ။
ဆစ္ခ္လူမ်ိဳးေတြက ဗလီေဆာက္ဖုိ႔ ေငြေၾကးေထာက္ပံ့ၾကၿပီး သူတုိ႔ရဲ႕ဘုရားေက်ာင္းကုိလည္း အသံုးျပဳခြင့္ေပးပါတယ္။ ဒါဟာ လူနည္းစုေတြ ဓားစာခံ ျဖစ္ေနတယ္လုိ႔ မၾကာခဏၾကားေနရတဲ့ တုိင္းျပည္မွာ ဘာသာတရားသံုးခုအၾကား ေတြ႕ရခဲတဲ့ ညီညြတ္မႈ ဥပမာေကာင္းတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။
ကန္႔သတ္မႈမ်ား
ရွရ္မာႏွင့္ ရာဂ်ာ
ဟိႏၵဴလက္ရာစြန္း အစုိးရ ႀကီးထြားလာမႈအတြက္ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြမွာ လူ႕အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ေတြက ေ၀ဖန္မႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အစုိးရဟာ ဟိႏၵဴေတြနဲ႔ မြတ္စလင္ေတြအၾကားမွာ ေၾကာက္ရြံ႕မႈေတြ မယံုၾကည္မႈေတြကုိ ဖန္တီးေနတယ္လုိ႔လည္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ေျပာၾကားခဲ့ၾကပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ မြမ္းဆုိတဲ့ရြာေလးမွာေတာ့ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း ၃ ခုဟာ ခ်စ္က်ည္စြာ ေနထုိင္ၾကပါတယ္။ သူတုိ႔ၾကားထဲမွာ တင္းမာမႈေတြျဖစ္ခဲ့တယ္ဆုိတဲ့ သမုိင္းမ်ိဳးမရွိဘဲ ဘယ္သူေတြရဲ႕ ၀တ္ျပဳရာေနရာကုိမဆုိ အားလံုး လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ၀င္ထြက္သြားလာႏုိင္ပါတယ္။
ဟိႏၵဴအမ်ားစုဟာ ဆစ္ခ္ဘုရားေက်ာင္းေတြကုိ သြားၾကၿပီး၊ တစ္ခ်ိဳ႕ေတြဆုိရင္ ဆစ္ခ္ေတြ၀တ္တဲ့ ေခါင္းေပါင္းေတြေတာင္ ၀တ္ၾကပါတယ္။ ဘာသာေရးပြဲေတာ္ေတြ၊ လူမႈေရးကိစၥေတြအတြက္ ရြာသားေတြဟာ တစ္ဦးအိမ္ကုိ တစ္ဦး ၀င္ထြက္သြားလာၾကပါတယ္။
ဆစ္ခ္ဘုန္းႀကီး ဂ်ီယာနီ ဆူရ္ဂ်ီတ္ ဆင္းက ဟိႏၵဴေတြရဲ႕ ဂီတာလုိ ပြဲေတာ္မ်ိဳးကို ဆစ္ခ္ခန္းမမွာ က်င္းပေလ့ရွိတယ္လုိ႔ ဆိုပါတယ္။
“လူေတြက ဒါကုိ ဆစ္ခ္ဘုရားေက်ာင္းလုိ႔ မျမင္ပါဘူး။ သူတုိ႔ရဲ႕ လူမႈေရးဆုိင္ရာ ဆံုမွတ္တစ္ခုအျဖစ္ ျမင္ၾကတာပါ”
ဘုရားေက်ာင္းကိစၥေတြမွာ တက္တက္ႂကြႂကြပါ၀င္ေလ့ရွိၿပီး ေက်ာင္းဆရာတစ္ဦးလည္းျဖစ္တဲ့ ဘာရတ္ ရမ္က “လူ႕အဖြဲ႕အစည္းေတြၾကားထဲမွာ ေသြးခြဲၿပီး အျမတ္ထုတ္တတ္တဲ့ ႏုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေတြ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔မွာ မရွိတာက ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အတြက္ ကံေကာင္းျခင္းတစ္မ်ိဳးပါ” လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
“ဒီရြာကလူေတြၾကားထဲမွာ ညီရင္းအစ္ကို ေမာင္ရင္းႏွမ စိတ္ဓာတ္ပဲရွိပါတယ္။ ဒါဟာ ဟုိးအရင္ကတည္းက ရွိလာတာပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ပဲ ဗလီေဆာက္ဖုိ႔ ခ်က္ျခင္း ေျမေပးလုိက္တာေပါ့”
ႏုိင္ငံေရးစနက္ေတြသာမပါရင္ ပါကစၥတန္နဲ႔ အိႏၵိယက ျပည္သူေတြမွာ ရန္ညႇိဳး ရွိၾကမွာမဟုတ္ဘူးလုိ႔လည္း ရမ္က ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
ဗလီေဆာက္ဖုိ႔ ေျမေပးလုိက္ရတဲ့အတြက္၊ ေငြေၾကးေတြ စုိက္ထုတ္ေပးလုိက္ရတဲ့အတြက္ ဘယ္သူကမွ မတြန္႔တုိၾကပါဘူး။ တကယ္ေတာ့ ဟိႏၵဴနဲ႔ ဆစ္ခ္ေတြက ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ဟာ မြတ္စလင္ေတြသာမဟုတ္ဘဲ ‘ရြာသားအားလံုးအတြက္ျဖစ္တယ္’ လုိ႔ သေဘာထားၾကတာပါ။
ဒါေပမယ့္ ဒီလုိ တစ္ေသြးတစ္သားတည္းျဖစ္မႈမွာ ကန္႔သတ္မႈေတြေတာ့ ရွိေနပါတယ္။ သူတုိ႔ရဲ႕ သားသမီး ေျမးျမစ္ေတြဟာ အျခားလူ႕အဖြဲ႕အစည္းက လူေတြနဲ႔ ထိမ္းျမားလက္ထပ္တာမ်ိဳးကုိ ျမင္ခ်င္လားလုိ႔ ေမးတဲ့အခါမွာ ေတာ့ အံ့ၾသမွင္သက္သြားခဲ့ၾကပါတယ္။
“ညီရင္းအစ္ကုိ ေမာင္ရင္းႏွမျဖစ္တာက တစ္ခုပါ။ ဆစ္ခ္ေတြနဲ႔ မြတ္စလင္ေတြဟာ ဘာသာမတူၾကဘူး။ ဒီလုိ ဘာသာမတူ လက္ထပ္တာကို ဒီရြာမွာ လက္မခံပါဘူး” လုိ႔ ရြာက ဆစ္ခ္လူမ်ိဳးမ်ားေကာင္စီရဲ႕ အဖြဲ႕၀င္ ခ်ဳဒ္ဆင္းက ေျပာပါတယ္။
ေက်ာင္းဆရာတစ္ေယာက္ျဖစ္ၿပီး ဟိႏၵဴဘုရားေက်ာင္းမွာ အဖြဲ႕၀င္အျဖစ္ ပါ၀င္ေနတဲ့ ဘာရတ္ ရွရ္မာကလည္း ဒီလုိပဲ ေျပာပါတယ္။
“ဒါမ်ိဳး အရင္ကလည္း မျဖစ္ခဲ့သလုိ၊ ေနာက္လည္း ျဖစ္လာမွာ မဟုတ္ပါဘူး”
ဒါဟာ အိႏၵိယႏုိင္ငံသားေတြရဲ႕ ဘံုသေဘာထားပါ။ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ျဖစ္ေပမယ့္ ဇာတ္မတူတဲ့သူေတြ အိမ္ေထာင္ျပဳတာကုိေတာင္မွ မိသားစုေတြက ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ကန္႔ကြက္ဆန္႔က်င္ေလ့ ရွိပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ လူမ်ိဳးစုအၾကား တင္းမာမႈေတြမ်ားတဲ့ အေနာက္ဘန္ေဂါလ္လုိ အိႏၵိယက အျခားေသာေဒသေတြနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ ပန္ဂ်ဘ္ျပည္နယ္က ဒီ မြမ္းရြာေလးဟာ ေလာကနိဗၺာန္ပါပဲ။
“ဆစ္ခ္ဘုရားေက်ာင္း၊ ဗလီနဲ႔ ဟိႏၵဴဘုရားေက်ာင္း ဘယ္ေနရာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဘုရားသခင္ဆုိတာ ေနရာတုိင္းမွာ ရွိေနတာပါ” လုိ႔ မစၥတာ ရွရ္မာက ထပ္ေလာင္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
Ref : BBC
(BBC သတင္းဌာနတြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ Crossing Divides: Hindus and Sikhs help build a mosque in India ေဆာင္းပါးကို ေလးေမာင္က ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆုိသည္)
